Δραστηριότητα

Σαν σήμερα το 1983, η σύλληψη του Κλάους Μπάρμπι στη Λα Πας τερματίζει μια από τις πιο προκλητικές περιπτώσεις ατιμωρησίας του 20ού αιώνα. Ο πρώην αξιωματικός των SS και επικεφαλής της Γκεστάπο στη Λυών, ο άνθρωπος που έμεινε γνωστός ως «ο χασάπης της Λυών», πιάνεται στη Βολιβία και εκδίδεται στη Γαλλία για να λογοδοτήσει για εγκλήματα κατά της ανθρωπότητας της περιόδου της Κατοχής. Σαν σήμερα το 1983, η σύλληψη του Κλάους Μπάρμπι στη Λα Πας τερματίζει μια από τις πιο προκλητικές περιπτώσεις ατιμωρησίας του 20ού αιώνα. Ο διαβόητος αρχηγός της Γκεστάπο στη Λυών, υπεύθυνος για χιλιάδες βασανισμούς και τη θανάτωση του ηγέτη της Αντίστασης, Ζαν Μουλέν, δεν βρισκόταν απλώς σε φυγή· επί δεκαετίες απολάμβανε μια προστασία που αντανακλούσε τον κυνισμό του Ψυχρού Πολέμου. Μετά το 1945, αντί να οδηγηθεί στο εδώλιο, ο Μπάρμπι στρατολογήθηκε από την αμερικανική αντικατασκοπεία (CIC) ως «πολύτιμη πηγή» κατά των κομμουνιστών. Όταν η Γαλλία άρχισε να πιέζει για την έκδοσή του, οι αμερικανικές υπηρεσίες διευκόλυναν τη διαφυγή του μέσω των περιβόητων «Rat Lines». Με τη βοήθεια καθολικών ιερέων, ο Μπάρμπι πέρασε στη Νότια Αμερική, όπου υπό το όνομα «Κλάους Άλτμαν» μεταμορφώθηκε σε ευυπόληπτο επιχειρηματία και σύμβουλο ασφαλείας δικτατορικών καθεστώτων στη Βολιβία. Το τείχος προστασίας άρχισε να ραγίζει το 1971, όταν οι επίμονοι «κυνηγοί Ναζί», Σερζ και Μπεάτε Κλάρσφελντ, αποκάλυψαν την ταυτότητά του. Χρειάστηκαν ακόμη δώδεκα χρόνια πολιτικών πιέσεων και αλλαγών στη Βολιβία για να επιτευχθεί η απέλασή του. Η παράδοσή του στις γαλλικές αρχές προκάλεσε διεθνή σεισμό, αναγκάζοντας ακόμη και τις ΗΠΑ να εκφράσουν επίσημα τη «βαθιά λύπη» τους για τη συγκάλυψη ενός εγκληματία πολέμου. Η ιστορική δίκη του 1987 στη Λυών ήταν η πρώτη στη Γαλλία για εγκλήματα κατά της ανθρωπότητας. Παρά τις προσπάθειες της υπεράσπισης να αμφισβητήσει τη νομιμότητα της σύλληψής του, ο Μπάρμπι καταδικάστηκε σε ισόβια κάθειρξη. Πέθανε στη φυλακή το 1991, αφήνοντας πίσω του μια υπόθεση που απέδειξε ότι η δικαιοσύνη, όσο κι αν καθυστερήσει, παραμένει η μοναδική απάντηση στη θηριωδία. Το βάρος των εγκλημάτων και η δίκη που έγραψε ιστορίαΣτη Λυών της Κατοχής, ο Μπάρμπι συνδέθηκε με τη βίαιη καταστολή της Γαλλικής Αντίστασης και με διώξεις κατά των Εβραίων. Η φήμη του δεν χτίστηκε σε μια γενική, αφηρημένη κατηγορία, αλλά σε συγκεκριμένα περιστατικά που χαράχτηκαν στη γαλλική συνείδηση. Ανάμεσά τους, η υπόθεση του Ζαν Μουλέν, εμβληματικού στελέχους της Αντίστασης, ο οποίος συνελήφθη, βασανίστηκε και πέθανε το 1943, μετατρέποντας τη Λυών σε σύμβολο της ναζιστικής ωμότητας. Ιδιαίτερη θέση έχει και το Ιζιέ, όπου τον Απρίλιο του 1944 συνελήφθησαν δεκάδες παιδιά και οι ενήλικες που τα φρόντιζαν, σε μια επιχείρηση που έγινε συνώνυμη της απόλυτης βαρβαρότητας. Αυτές οι ιστορίες, που για χρόνια έμοιαζαν να μένουν χωρίς δικαστικό επίλογο, επιστρέφουν στο δικαστήριο μετά την έκδοσή του. Η σύλληψη στη Λα Πας ανοίγει τον δρόμο για τη μεγάλη δίκη στη Λυών και την ιστορική καταδίκη του σε ισόβια το 1987. Το κομβικό στοιχείο είναι ότι η δίωξη δεν στήνεται γύρω από «συμβατικά» εγκλήματα πολέμου, αλλά γύρω από το νομικό και ηθικό πλαίσιο των εγκλημάτων κατά της ανθρωπότητας, ακριβώς επειδή η κλίμακα και η φύση των πράξεων ξεπερνούν τα όρια μιας απλής στρατιωτικής σύγκρουσης. Τα σημαντικότερα γεγονότα της ημέρας στην Ελλάδα και τον κόσμο379: Ο Θεοδόσιος Α’ ανακηρύσσεται αυτοκράτορας του ανατολικού τμήματος της Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας από τον Γρατιανό. Ονομάστηκε «Μέγας» και υπήρξε ο τελευταίος ηγεμόνας που κυβέρνησε ολόκληρη την αυτοκρατορία, ενώ καθιέρωσε τον Χριστιανισμό ως την επίσημη θρησκεία. 532: Καταστέλλεται η Στάση του Νίκα στην Κωνσταντινούπολη, μια εξέγερση που κλονίζει την αυτοκρατορική εξουσία και αφήνει πίσω της μια πόλη που θα ξαναχτιστεί, με πιο εμβληματικό σύμβολο την Αγία Σοφία. 1827: Λαμβάνει χώρα η Μάχη του Διστόμου, όπου 600 Έλληνες αγωνιστές, με επικεφαλής τον Νότη Μπότσαρη, κατατροπώνουν τις δυνάμεις του Κιουταχή. Η νίκη αυτή υπήρξε καθοριστική για την εμπέδωση της ελληνικής κυριαρχίας στην περιοχή της Στερεάς Ελλάδας. 1853: Η διάσημη όπερα του Τζουζέπε Βέρντι, «Τροβατόρε» (Il Trovatore), κάνει την παγκόσμια πρεμιέρα της στη Ρώμη. Το έργο αυτό αναδείχθηκε σε ένα από τα πιο δημοφιλή αριστουργήματα του λυρικού θεάτρου παγκοσμίως. 1903: Ανακοινώνεται η διοργάνωση του πρώτου ποδηλατικού γύρου της Γαλλίας, με την ονομασία Tour de France. 1915: Θορυβώδη συλλαλητήρια διοργανώνονται στην Πάτρα και στο Βόλο για την αύξηση της τιμής του ψωμιού στα 80 λεπτά. 1918: Εκδηλώνεται στρατιωτική στάση στη Λ αμία, καθώς στρατιώτες αρνούνται να υπακούσουν στις διαταγές επιστράτευσης του Ελευθερίου Βενιζέλου για τον Α’ Παγκόσμιο Πόλεμο. Το κίνημα κατεστάλη βίαια από την κυβέρνηση εντός της ίδιας ημέρας. 1943: Το θρυλικό αντιτορπιλικό «Βασίλισσα Όλγα», υπό τη διοίκηση του Γεώργιου Μπλέσσα, βυθίζει το ιταλικό πετρελαιοφόρο «Στρόμπολι» ανοιχτά της Τύνιδας. Η δράση του πλοίου το κατέστησε το πιο ένδοξο σκάφος του Βασιλικού Ναυτικού κατά τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο. 1945: Ο Κόκκινος Στρατός εισέρχεται στο Λοτζ και «απελευθερώνει» το γκέτο, βρίσκοντας μέσα λιγότερους από 900 Εβραίους επιζώντες, κυρίως από την ομάδα που είχε μείνει πίσω για τις εργασίες εκκαθάρισης μετά τις μαζικές εκτοπίσεις του 1944, σε έναν χώρο όπου από το 1940 είχαν εγκλειστεί περίπου 200.000 άνθρωποι. 1947: Στον Νότιο Ευβοϊκό, το ατμόπλοιο «Χειμάρρα», που εκτελεί δρομολόγιο Θεσσαλονίκη–Πειραιάς σε συνθήκες κακοκαιρίας και ομίχλης, προσκρούει σε ύφαλο κοντά στις νησίδες Βερδούγια, ανάμεσα στην Αττική και τη νότια Εύβοια, και βυθίζεται ύστερα από περίπου μιάμιση ώρα. Η εγκατάλειψη γίνεται μέσα σε πανικό, με προβλήματα επικοινωνίας και δυσκολίες διάσωσης στα παγωμένα νερά, και η τραγωδία μένει γνωστή ως ο «ελληνικός Τιτανικός». Ο αριθμός των θυμάτων δεν καταγράφεται με απόλυτη βεβαιότητα, όμως συχνά αναφέρεται ότι χάθηκαν τουλάχιστον 383 άνθρωποι, με άλλες εκτιμήσεις να ανεβάζουν τον απολογισμό κοντά στους 400. 1965: Απεργιακό κύμα στην Ελλάδα, με γιατρούς, ναυτικούς και σιδηροδρομικούς να κατεβαίνουν σε απεργίες διεκδικώντας αυξήσεις και καλύτερες αποδοχές, σε μια περίοδο κοινωνικών πιέσεων. 1969: Ο Τσεχοσλοβάκος φοιτητής Γιαν Πάλαχ αφήνει την τελευταία του πνοή, τρεις ημέρες μετά την αυτοπυρπόλησή του στην Πράγα. Η πράξη του αποτέλεσε κορυφαία διαμαρτυρία ενάντια στην εισβολή της Σοβιετικής Ένωσης και την καταστολή της «Άνοιξης της Πράγας». 1972: Ανακοινώνεται πως το νέο αεροδρόμιο στα Σπάτα βρίσκεται σε προμελέτη και «προβλέπεται» να λειτουργήσει ως το τέλος του 1979, ενώ το Ελληνικό παρουσιάζεται ως μελλοντικό πάρκο, ένα σχέδιο που θα δοκιμαστεί στον χρόνο. 1978: Το τελευταίο σκαθάρι της Volkswagen που κατασκευάστηκε στη Γερμανία αφήνει το εργοστάσιο της Volkswagen στο Έμντεν. Η παραγωγή του αυτοκινήτου στη Λατινική Αμερική θα συνεχίζεται μέχρι το 2003. 1982: Σεισμός 6,8 Ρίχτερ πλήττει τη Λήμνο. 1983: Ο πρώην αξιωματικός των SS και επικεφαλής της Γκεστάπο στη Λυών, Κλάους Μπάρμπι, γνωστός ως «ο χασάπης της Λυών», συλλαμβάνεται στη Λα Πας και εκδίδεται από τη Βολιβία στη Γαλλία για να λογοδοτήσει για εγκλήματα κατά της ανθρωπότητας της περιόδου της Κατοχής. Η υπόθεση αποκτά τεράστια διεθνή απήχηση, καθώς ο Μπάρμπι είχε ζήσει επί δεκαετίες στη Βολιβία με ψευδή στοιχεία, ενώ η έκδοσή του ανοίγει τον δρόμο για τη δίκη που θα ακολουθήσει και την ιστορική καταδίκη του σε ισόβια το 1987. 1997: Ο Γιάσερ Αραφάτ επιστρέφει στη Χεβρώνα μετά από 30 χρόνια, για τους εορτασμούς της παράδοσης της πόλης στους Παλαιστίνιους. 1998: Ο Τουρκικός Τύπος γράφει για ενδεχόμενη αλλαγή τόνων της Άγκυρας στο Κυπριακό και για υποχώρηση των απειλών γύρω από τους ρωσικής κατασκευής αντιαεροπορικούς S-300 που είχε παραγγείλει η Κυπριακή Δημοκρατία, αποδίδοντας τη στάση αυτή σε διαβεβαιώσεις που φέρεται να έλαβε ο πρωθυπουργός Μεσούτ Γιλμάζ σε επαφές του στις ΗΠΑ με τον Αμερικανό πρόεδρο Μπιλ Κλίντον ότι το σύστημα δεν θα στραφεί κατά της Τουρκίας. Η υπόθεση των S-300 είχε ήδη εξελιχθεί σε σοβαρή κρίση ασφάλειας στην Ανατολική Μεσόγειο, με την Τουρκία να προειδοποιεί για στρατιωτική αντίδραση σε περίπτωση εγκατάστασης στο νησί και με έντονη αμερικανική και διεθνή διπλωματική κινητικότητα για αποτροπή κλιμάκωσης. 2003: Ο ορειβάτης Νίκος Μαγγίτσης γίνεται ο πρώτος Έλληνας που πατά το πόδι του στον Νότιο Πόλο. Μετά από μια εξαντλητική διαδρομή 250 χιλιομέτρων σε ακραίες συνθήκες ψύχους, ύψωσε την ελληνική σημαία και τη σημαία των Ολυμπιακών Αγώνων. Γεννήσεις 1809 – Έντγκαρ Άλαν Πόε (Edgar Allan Poe), Αμερικανός συγγραφέας και ποιητής, κομβική μορφή του σκοτεινού ρομαντισμού και θεμελιωτής της αστυνομικής λογοτεχνίας. Με τον ντετέκτιβ Ογκίστ Ντιπέν στις ιστορίες «Οι φόνοι της οδού Μοργκ» άνοιξε τον δρόμο για το σύγχρονο crime. Στην ποίηση και στο μακάβριο διήγημα άφησε κλασικά έργα όπως «Το Κοράκι» και «Ο Μαύρος Γάτος», με εμμονές, ενοχή και υπόγειο τρόμο. 1942 – Γιώργος Χατζηνάσιος, Έλληνας συνθέτης και πιανίστας από τη Θεσσαλονίκη, που υπέγραψε τραγούδια και μουσικά θέματα για κινηματογράφο, τηλεόραση και θέατρο, αφήνοντας ισχυρό αποτύπωμα στο έντεχνο και το λαϊκό τραγούδι. Σπούδασε σε ωδεία της Θεσσαλονίκης και της Αθήνας και εμφανίστηκε δισκογραφικά ως συνθέτης το 1972 με τον δίσκο «4 – 5 – 3». Το 1980 τιμήθηκε με Rose d’Or, ενώ η δουλειά του συνδέθηκε με πολυάριθμες επιτυχίες και διακρίσεις. 1943 – Τζάνις Τζόπλιν (Janis Joplin), Αμερικανίδα τραγουδίστρια, από τις πιο εμβληματικές φωνές της ροκ, που έγινε σύμβολο μιας ολόκληρης εποχής με την ωμή, «ραγισμένη» ερμηνεία της. Απογειώθηκε με τους Big Brother and the Holding Company και τη θρυλική εμφάνιση στο Monterey Pop Festival, ενώ άφησε τραγούδια-σημεία αναφοράς όπως «Piece of My Heart» και «Me and Bobby McGee». Πέθανε το 1970, στα 27, και πέρασε στο πάνθεον των καλλιτεχνών που έγιναν μύθος. 1946 – Ντόλι Πάρτον (Dolly Parton), Αμερικανίδα τραγουδίστρια, τραγουδοποιός και ηθοποιός, από τις πιο εμβληματικές μορφές της κάντρι με διεθνή απήχηση. Έγινε παγκόσμιο σύμβολο με τραγούδια όπως «Jolene», «I Will Always Love You» και «9 to 5», συνδυάζοντας προσωπική γραφή με σπάνια σκηνική γοητεία. Παράλληλα ανέπτυξε ισχυρή παρουσία στη βιομηχανία του θεάματος και ξεχώρισε για τη φιλανθρωπική της δράση, με πιο γνωστή την Imagination Library που μοιράζει βιβλία σε παιδιά. 1947 – Έλενα Ναθαναήλ, Ελληνίδα ηθοποιός θεάτρου, κινηματογράφου και τηλεόρασης, που έγινε σύμβολο κομψότητας στον ελληνικό κινηματογράφο από τα μέσα της δεκαετίας του 1960 και κυρίως στα 70s. Κάνει ντεμπούτο σε νεαρή ηλικία στο «Κάτι να καίει» του Γιάννη Δαλιανίδη και κερδίζει Βραβείο Α’ Γυναικείου Ρόλου στο Φεστιβάλ Θεσσαλονίκης για το «Ραντεβού με μια άγνωστη». Σπούδασε στη Δραματική Σχολή Πέλου Κατσέλη και πέθανε το 2008. 1974 – Δήμητρα Ματσούκα, Ελληνίδα ηθοποιός, που καθιερώθηκε από τα τέλη των 90s στην τηλεόραση και έκτοτε κινείται με άνεση ανάμεσα σε κωμωδία και δράμα. Γεννημένη στην Αθήνα, σπούδασε υποκριτική στη Δραματική Σχολή της Μαίρης Βογιατζή-Τράγκα. Έγινε ιδιαίτερα γνωστή με τη σειρά «Κάτι τρέχει με τους δίπλα», ενώ έχει σταθερή παρουσία στο θέατρο, με συνεργασίες με μεγάλους οργανισμούς και σκηνές. 1988 – Τόμας Πρωτόπαπας, Έλληνας ηθοποιός και μοντέλο, που έγινε ευρύτερα γνωστός από τη συμμετοχή του στο «Ρόδα, τσάντα και κοπάνα» και από τηλεοπτικές δουλειές όπως οι «Βασιλιάδες», ενώ είχε εμφανιστεί και ως παρουσιαστής σε μουσικά κανάλια. Το όνομά του συνδέθηκε τραγικά με το σοβαρό τροχαίο στην Αττική Οδό τον Μάρτιο του 2013, μετά το οποίο νοσηλεύτηκε σε κώμα και πέθανε στις 21 Μαΐου 2013. Θάνατοι 1988 – Δόρα Στράτου, Ελληνίδα χορογράφος, ηθοποιός και θιασάρχης, που αφιέρωσε τη ζωή της στη διάσωση και ανάδειξη των παραδοσιακών Ελληνικών χορών. Το 1953 ίδρυσε το σωματείο «Ελληνικοί Χοροί-Δόρα Στράτου» και δημιούργησε το Θέατρο Ελληνικών Χορών που λειτουργεί ως «ζωντανό μουσείο» με αυθεντικές φορεσιές και ρεπερτόριο από όλη την Ελλάδα. Κατέγραψε πολύτιμο υλικό και συνέβαλε καθοριστικά στη διεθνή προβολή της λαϊκής μας παράδοσης. 2025 – Καίτη Γκρέυ, Ελληνίδα λαϊκή τραγουδίστρια (γενν. 1924), από τις μεγάλες φωνές της μεταπολεμικής πίστας. Έγινε σημείο αναφοράς τη δεκαετία του 1960, ηχογράφησε πάνω από 1.500 τραγούδια και εμφανίστηκε και σε ταινίες. Συνδέθηκε με διαχρονικές επιτυχίες όπως «Τα ξένα χέρια» και «Το βουνό», ενώ το πρώτο της ηχογράφημα ήταν το «Το μαράζι» (1952). Πέθανε στη Νέα Σμύρνη στις 19 Ιανουαρίου 2025, στα 100. ΕορτολόγιοΕυφρασία, Μακάριος πηγή newsbeast.gr

Σαν σήμερα το 1913, λίγα μίλια έξω από τη Λήμνο, ο Α’ Βαλκανικός Πόλεμος στη θάλασσα υπακούει σε έναν ξεκάθαρο κανόνα: όποιος κρατά «κλειστά» τα Δαρδανέλλια, κρατά και το Αιγαίο. Ο οθωμανικός στόλος επιχειρεί τη δεύτερη και τελευταία έξοδό του για να σπάσει τον ελληνικό αποκλεισμό και να αλλάξει το παιχνίδι στις θαλάσσιες γραμμές ανεφοδιασμού. Απέναντί του, ο ελληνικός στόλος με ναυαρχίδα το θωρακισμένο καταδρομικό «Γεώργιος Αβέρωφ» και τον Παύλο Κουντουριώτη επικεφαλής δεν αφήνει περιθώρια. Η ναυμαχία της Λήμνου δεν είναι απλώς μια νίκη. Είναι η στιγμή που οι Οθωμανοί αναγκάζονται να γυρίσουν πίσω στα Στενά και να μείνουν εκεί για το υπόλοιπο του πολέμου, ενώ η ελληνική κυριαρχία στο Αιγαίο παγιώνεται στην πράξη, μαζί με τον έλεγχο των νησιών του Βορείου Αιγαίου που έχουν ήδη περάσει σε ελληνικά χέρια. Το δόλωμα πριν από τη θύελλαΤο Αιγαίο εκείνον τον χειμώνα δεν είναι φόντο, αλλά το πεδίο που κρίνει ανεφοδιασμό και πρωτοβουλία. Μετά τη ναυμαχία της Έλλης, οι Οθωμανοί γνωρίζουν πως όσο ο ελληνικός στόλος κρατά «κλειστά» τα Δαρδανέλλια, το παιχνίδι είναι άνισο. Αναζητούν τρόπο να απομακρύνουν το πλοίο που φοβούνται περισσότερο, το θωρακισμένο καταδρομικό «Γεώργιος Αβέρωφ». Έτσι στήνεται ο αντιπερισπασμός με το καταδρομικό «Χαμηδιέ», που επιχειρεί να παρασύρει τους Έλληνες σε καταδίωξη μακριά από τη Λήμνο. Ο Παύλος Κουντουριώτης, όμως, δεν εγκαταλείπει τον Μούδρο και περιμένει την κίνηση που θεωρεί αναπόφευκτη: την έξοδο του οθωμανικού στόλου από τα Στενά. Το πρωινό της Λήμνου και το σήμα που έμεινεΣτις 08:15, το αντιτορπιλικό «Λέων» στέλνει το σήμα ότι ο εχθρικός στόλος εξέρχεται. Λίγο μετά τις 09:00, τα ελληνικά πλοία αφήνουν τον Μούδρο και βγαίνουν στο πέλαγος με κατεύθυνση νοτιοανατολικά. Ο Κουντουριώτης στέλνει το μήνυμα που μένει: «Ο Ναύαρχος εύχεται την καλήν ημέραν εις τα γενναία επιτελεία και πληρώματα. Φανήτε λεόντες». Απέναντι, οι Οθωμανοί εμφανίζονται με ναυαρχίδα το «Μπαρμπαρόσσα», μαζί με «Τουργούτ Ρέις» και «Μεσουδιέ», ενώ προπορεύεται το «Μετζητιέ». Στόχος τους, σύμφωνα με το Πλωτό Ναυτικό Μουσείο «Γ. Αβέρωφ», είναι να προσβάλουν τη βάση της Λήμνου, μια κίνηση υψηλού ρίσκου: αν χτυπήσουν τον Μούδρο, μπορούν να πουν ότι έσπασαν την ελληνική «λαβή» στα Δαρδανέλλια. Τρεις ώρες που έγραψαν τον επίλογο στη θάλασσαΌταν το «Μετζητιέ» αντιλαμβάνεται τον «Αβέρωφ», στρίβει προς την κύρια δύναμη του οθωμανικού στόλου. Οι δύο πλευρές αλλάζουν πορείες, μετρώντας αποστάσεις. Στις 11:34, από περίπου 8.400 μέτρα, οι Οθωμανοί ανοίγουν πυρ και ένα λεπτό μετά απαντούν οι Έλληνες. Η μάχη γρήγορα γίνεται κυνήγι. Οι πηγές του «Αβέρωφ» αναφέρουν ότι το οθωμανικό πυροβολικό είναι άστοχο, ενώ το ελληνικό πιο εύστοχο από την Έλλη, με τον χειμωνιάτικο φωτισμό να βοηθά τη σκόπευση. Σε περίπου 20 λεπτά η πλάστιγγα γέρνει, με το «Μπαρμπαρόσσα» να δέχεται καίρια πλήγματα και να υποχωρεί φλεγόμενο. Στις 12:05, ο «Αβέρωφ» αρχίζει καταδίωξη, πιέζοντας τον αντίπαλο προς την έξοδο των Στενών. Η υποχώρηση των Οθωμανών καταλήγει στα Δαρδανέλλια στις 14:42 και εκεί ουσιαστικά τελειώνει η μάχη. Το βράδυ, στον Μούδρο υπάρχουν αναφορές για υποδοχή με κόσμο και συγκίνηση. Ο Κουντουριώτης συμπυκνώνει την ημέρα στο τηλεγράφημά του: «Εχθρικόν Στόλον διεθυνθέντα εις Λήμνον κατεναυμαχήσαμεν και καταδιώξαμεν μέχρις Στενών… Διάρκειαν ναυμαχίας τρίωρος…». * Η ναυμαχία καταγράφεται ως 5 Ιανουαρίου 1913 με το παλιό ημερολόγιο και αντιστοιχεί στη 18η Ιανουαρίου με το σημερινό ημερολόγιο. Τα σημαντικότερα γεγονότα της ημέρας στην Ελλάδα και τον κόσμο532: Καταστέλλεται η στάση του Νίκα στην Κωνσταντινούπολη, όταν αυτοκρατορικά στρατεύματα με επικεφαλής τον Βελισάριο και τον Μούνδο εισβάλλουν στον Ιππόδρομο, όπου έχουν συγκεντρωθεί οι στασιαστές, και προχωρούν σε μαζική σφαγή, με τις πηγές να κάνουν λόγο για περίπου 30.000 νεκρούς, ενώ ο Υπάτιος, που είχε ανακηρυχθεί αντίπαλος αυτοκράτορας, συλλαμβάνεται και εκτελείται. 1967: Στη Μασαχουσέτη, ο Αμερικανός Άλμπερτ ΝτεΣάλβο, γνωστός από την ομολογία του ως «Boston Strangler», καταδικάζεται και καταδικάζεται σε ισόβια για άσχετα αδικήματα (ένοπλη ληστεία και σειρά σεξουαλικών επιθέσεων), καθώς δεν παραπέμπεται ποτέ σε δίκη για τους στραγγαλισμούς των αρχών της δεκαετίας του 1960 λόγω έλλειψης φυσικών αποδεικτικών στοιχείων που να στηρίζουν την ομολογία του εκείνη την περίοδο. 1778: Ο Τζέιμς Κουκ γίνεται ο πρώτος γνωστός Ευρωπαίος που ανακαλύπτει τα νησιά της Χαβάης, τα οποία ονομάζει «νησιά Σάντουιτς». 1823: Το Ναύπλιο ορίζεται ως έδρα των επαναστατημένων Ελλήνων. 1827: Συγκαλείται η Γ’ Εθνική Συνέλευση σε Ερμιόνη και Τροιζήνα, η οποία αναθεωρεί το Σύνταγμα και απευθύνει πρόσκληση στον Ιωάννη Καποδίστρια να αναλάβει Κυβερνήτης της Ελλάδας. 1913: Ο ελληνικός στόλος επικρατεί στη ναυμαχία της Λήμνου, με τον Παύλο Κουντουριώτη και ναυαρχίδα το θωρακισμένο καταδρομικό «Γεώργιος Αβέρωφ», αποκρούοντας τη δεύτερη και τελευταία απόπειρα του οθωμανικού στόλου να σπάσει τον ελληνικό αποκλεισμό των Δαρδανελλίων στον Α’ Βαλκανικό Πόλεμο. Η ήττα υποχρεώνει τους Οθωμανούς να υποχωρήσουν και να παραμείνουν ουσιαστικά περιορισμένοι στα Στενά για το υπόλοιπο του πολέμου, εδραιώνοντας την ελληνική κυριαρχία στο Αιγαίο και κατοχυρώνοντας στην πράξη τον έλεγχο των νησιών του Βορείου Αιγαίου που είχαν ήδη περάσει σε ελληνικά χέρια. 1919: Αρχίζει στο Παρίσι η Διάσκεψη Ειρήνης των Βερσαλλιών, που θέτει και επισήμως τέλος στον Α’ Παγκόσμιο Πόλεμο. Η Σμύρνη, με την περιφέρεια του Αϊδινίου θα παραχωρηθεί στην Ελλάδα. Την ίδια μέρα, ιδρύεται στην Αγγλία η εταιρεία κατασκευής πολυτελών αυτοκινήτων Bentley Motors. 1943: Στην πολιορκία του Λένινγκραντ, ο Κόκκινος Στρατός εξαπολύει την Επιχείρηση Iskra και καταφέρνει να «σπάσει» για πρώτη φορά τον κλοιό, ανοίγοντας έναν στενό χερσαίο διάδρομο ανεφοδιασμού κατά μήκος της νότιας όχθης της λίμνης Λάντογκα, που επανασυνδέει την πόλη με τα μετόπισθεν. Η εξέλιξη επιτρέπει να περάσουν περισσότερες προμήθειες και να στηθεί γρήγορα σιδηροδρομική γραμμή μέσα από τον διάδρομο, μειώνοντας τον κίνδυνο λιμού, χωρίς όμως να τερματιστεί οριστικά η πολιορκία, η οποία θα λήξει πλήρως το 1944. 1953: Διεξάγεται ο πρώτος αγώνα της Formula 1, στο Μπουένος Άιρες. Η είσοδος στο κοινό είναι ελεύθερη. Στον 31ο γύρο η Ferrari του Νίνο Φαρίνα παρασύρει και σκοτώνει 13 άτομα και τραυματίζει σοβαρά 40. 1953: Η δικηγόρος και πολιτικός Ελένη Σκούρα εκλέγεται σε αναπληρωματική εκλογή στη Θεσσαλονίκη ως η πρώτη Ελληνίδα βουλευτής στη Βουλή των Ελλήνων, σε μια αναμέτρηση που αποκτά ιδιαίτερο συμβολισμό επειδή έρχεται λίγο μετά την πανεθνική διεύρυνση της συμμετοχής των γυναικών στις βουλευτικές εκλογές. Η εκλογή της, ως υποψήφια του «Ελληνικού Συναγερμού» του Αλέξανδρου Παπάγου, θεωρείται ορόσημο για τη θεσμική είσοδο των γυναικών στην κεντρική πολιτική σκηνή της μεταπολεμικής Ελλάδας. 1965: Παντρεύονται ο Δημήτρης Παπαμιχαήλ και η Αλίκη Βουγιουκλάκη στους Δελφούς. 1967: Στη Μασαχουσέτη, ο Αμερικανός Άλμπερτ ΝτεΣάλβο, γνωστός από την ομολογία του ως «Στραγγαλιστή της Βοστώνης» (Boston Strangler), καταδικάζεται και καταδικάζεται σε ισόβια για άσχετα αδικήματα (ένοπλη ληστεία και σειρά σεξουαλικών επιθέσεων), καθώς δεν παραπέμπεται ποτέ σε δίκη για τους στραγγαλισμούς των αρχών της δεκαετίας του 1960 λόγω έλλειψης φυσικών αποδεικτικών στοιχείων που να στηρίζουν την ομολογία του εκείνη την περίοδο. 1977: Εντοπίζεται το βακτήριο που συνδέεται με τη «νόσο των λεγεωνάριων». 1996: Ο Κώστας Σημίτης εκλέγεται από την Κοινοβουλευτική Ομάδα του ΠΑΣΟΚ διάδοχος του Ανδρέα Παπανδρέου στην πρωθυπουργία και την προεδρία του κινήματος. Λαμβάνει 86 ψήφους, έναντι 75 του Άκη Τσοχατζόπουλου. Την ίδια μέρα ο Μάικλ Τζάκσον και η Λίζα Μαρί Πρίσλεϊ παίρνουν διαζύγιο έπειτα από 18 μήνες γάμου. 2001: Στη Γαλλία, η Βουλή υιοθετεί ομόφωνα νόμο για την αναγνώριση της αρμενικής γενοκτονίας του 1915. Στην Τουρκία, η κυβέρνηση με ανακοίνωσή της υποστηρίζει ότι ο νόμος θα επιφέρει σοβαρή και διαρκή ζημία στις διμερείς σχέσεις και ανακαλεί τον πρεσβευτή της στο Παρίσι για διαβουλεύσεις, ενώ ο πρόεδρος του Εμπορικού Επιμελητηρίου απευθύνει έκκληση για μποϊκοτάζ των γαλλικών προϊόντων. 2020: Ανακοινώνεται ότι ο Πρίγκιπας Χάρι και η Μέγκαν θα διατηρήσουν αλλά δεν θα χρησιμοποιούν δημόσια τις προσφωνήσεις Η Αυτού/η Βασιλική Υψηλότης και δεν θα λαμβάνουν δημόσια κονδύλια για βασιλικά καθήκοντα. 2021: Ανοίγουν ξανά κομμωτήρια, κέντρα αισθητικής, συνεργεία αυτοκινήτων και μη απαραίτητα καταστήματα στην Ελλάδα στο πλαίσιο άρσης περιορισμών λόγω Covid-19. Γεννήσεις 1689 – Μοντεσκιέ (Montesquieu), Γάλλος φιλόσοφος και πολιτικός στοχαστής του Διαφωτισμού, από τους πιο καθοριστικούς θεωρητικούς της νεότερης πολιτειακής σκέψης. Στο έργο του «Το πνεύμα των νόμων» διατύπωσε τη διάκριση των εξουσιών, ιδέα που επηρέασε καταλυτικά τη συνταγματική αρχιτεκτονική κρατών όπως οι ΗΠΑ και η Γαλλία. Με τις «Περσικές επιστολές» άσκησε οξύ κοινωνικό και πολιτικό σχολιασμό, χρησιμοποιώντας τη σάτιρα ως εργαλείο κριτικής. 1915 – Βασίλης Τσιτσάνης, Έλληνας συνθέτης, στιχουργός και δεξιοτέχνης του μπουζουκιού, από τις πιο καθοριστικές μορφές του ρεμπέτικου και του λαϊκού τραγουδιού. Γεννημένος στα Τρίκαλα, ανανέωσε τον ήχο και τη θεματολογία, περνώντας το είδος σε νέα εποχή, με τεράστια δισκογραφία και επιρροή σε γενιές δημιουργών. Υπογράφει διαχρονικά τραγούδια όπως «Συννεφιασμένη Κυριακή» και «Αρχόντισσα», ενώ συνεργάστηκε με σπουδαίες φωνές όπως η Σωτηρία Μπέλλου και η Μαρίκα Νίνου. 1932 – Χρόνης Εξαρχάκος, Έλληνας ηθοποιός θεάτρου και κινηματογράφου, από τις πιο χαρακτηριστικές κωμικές φυσιογνωμίες του παλιού ελληνικού σινεμά. Γεννήθηκε στην Ερμούπολη της Σύρου, σπούδασε στη σχολή του Πέλου Κατσέλη και πρωτοεμφανίστηκε στο θέατρο το 1963 στη «Βίλα των οργίων». Στον κινηματογράφο έγινε ιδιαίτερα αγαπητός μέσα από ταινίες όπως «Η κόρη μου η σοσιαλίστρια», «Γοργόνες και μάγκες» και «Η Παριζιάνα», ενώ έπαιξε και σε δεκάδες επιθεωρήσεις. 1955 – Κέβιν Κόστνερ (Kevin Costner), Αμερικανός ηθοποιός, σκηνοθέτης και παραγωγός, από τις πιο ισχυρές φιγούρες του Χόλιγουντ από τα τέλη των 80s. Έγραψε ιστορία με το «Χορεύοντας με τους Λύκους», που κέρδισε 7 Όσκαρ, ανάμεσά τους Καλύτερης Ταινίας και Σκηνοθεσίας. Πρωταγωνίστησε σε επιτυχίες όπως «Ο σωματοφύλακας» και «Πεδίο ονείρων», ενώ τα τελευταία χρόνια γνώρισε νέα άνθηση με τη σειρά «Yellowstone». Θάνατοι 1915 – Βασίλης Τσιτσάνης, Έλληνας συνθέτης, στιχουργός και δεξιοτέχνης του μπουζουκιού, από τις πιο καθοριστικές μορφές του ρεμπέτικου και του λαϊκού τραγουδιού. Γεννημένος στα Τρίκαλα, ανανέωσε τον ήχο και τη θεματολογία, περνώντας το είδος σε νέα εποχή, με τεράστια δισκογραφία και επιρροή σε γενιές δημιουργών. Υπογράφει διαχρονικά τραγούδια όπως «Συννεφιασμένη Κυριακή» και «Αρχόντισσα», ενώ συνεργάστηκε με σπουδαίες φωνές όπως η Σωτηρία Μπέλλου και η Μαρίκα Νίνου. ΕορτολόγιοΑθανάσιος, Αθανασία, Θεόδουλος, Κύριλλος πηγή newsbeast.gr

Σαν σήμερα, το 1824, η Ελληνική Επανάσταση φτάνει σε ένα από τα πιο σκοτεινά της σταυροδρόμια. Ενώ ο πόλεμος με την Οθωμανική Αυτοκρατορία συνεχίζεται, στο εσωτερικό του Αγώνα ανοίγει μια κρίση εξουσίας που μοιάζει αδιανόητη για ένα κράτος που δεν έχει καν προλάβει να γεννηθεί. Από τη μία, στην Τρίπολη, το εκτελεστικό με πρόεδρο τον Πετρόμπεη Μαυρομιχάλη στηρίζεται κυρίως σε Πελοποννήσιους προκρίτους και οπλαρχηγούς. Από την άλλη, στο Κρανίδι, το ανταγωνιστικό εκτελεστικό με πρόεδρο τον Γεώργιο Κουντουριώτη βρίσκει ισχυρή στήριξη από νησιώτες και Ρουμελιώτες, με συμμάχους και μέσα στην Πελοπόννησο, όπως οι Λόντος και Ζαΐμης. Η «διπλή εξουσία» δεν είναι απλώς διοικητικό χάος· είναι το προοίμιο μιας σύγκρουσης ανάμεσα σε Έλληνες, με επίκεντρο την Πελοπόννησο και τη συμβολική πρωτεύουσα της Επανάστασης, την Τρίπολη. Το σκηνικό πριν από τη ρήξη Οι εντάσεις είχαν ωριμάσει από καιρό. Η προσπάθεια ενίσχυσης της κεντρικής διοίκησης μετά τις πολιτικές διεργασίες του 1823 δεν λύνει τις αντιθέσεις· τις συγκεντρώνει, τις οξύνει και τις κάνει πιο επικίνδυνες. Στον πυρήνα της σύγκρουσης βρίσκεται ο ανταγωνισμός ανάμεσα σε στρατιωτικά και πολιτικά κέντρα ισχύος, σε τοπικούς συσχετισμούς και σε διαφορετικές αντιλήψεις για το ποιος «δικαιούται» να κρατά το τιμόνι του Αγώνα. Η κρίση κορυφώνεται όταν το νομοθετικό σώμα ανατρέπει το εκτελεστικό, απομακρύνοντας από την προεδρία τον Πετρόμπεη Μαυρομιχάλη. Εκείνος, με τη στήριξη Πελοποννήσιων προκρίτων και οπλαρχηγών, δεν αποσύρεται· παραμένει στην Τρίπολη και λειτουργεί στην πράξη ως ξεχωριστό κυβερνητικό κέντρο. Δύο εκτελεστικά, δύο στρατόπεδα Απέναντι στο εκτελεστικό της Τρίπολης συγκροτείται δεύτερο εκτελεστικό στο Κρανίδι, με πρόεδρο τον Γεώργιο Κουντουριώτη. Το νέο αυτό κέντρο αντλεί δύναμη από νησιώτες και Ρουμελιώτες και βρίσκει ερείσματα και στον Μοριά, με χαρακτηριστικές μορφές τους Ανδρέα Λόντο και Ανδρέα Ζαΐμη. Το αποτέλεσμα είναι μια εικόνα σχεδόν αδιανόητη: δύο διοικήσεις διεκδικούν νομιμοποίηση, πόρους, στρατό και πολιτική πρωτοκαθεδρία, ακριβώς τη στιγμή που η Επανάσταση χρειάζεται συνοχή για να επιβιώσει. Η πολιορκία που έκανε τη διχόνοια πόλεμο Η πολιτική σύγκρουση δεν μένει στα χαρτιά. Τον Μάρτιο του 1824 η αντιπαράθεση περνά στο πεδίο: δυνάμεις του εκτελεστικού του Κρανιδίου κινούνται στρατιωτικά και η σύγκρουση μεταφέρεται σε πόλεις και οχυρά-κλειδιά, με το Ναύπλιο και την Τρίπολη να γίνονται σημεία αιχμής. Για περίπου έναν μήνα, ο Αγώνας αποκτά τη μορφή ενός «πολέμου μέσα στον πόλεμο», με πίεση, διαπραγματεύσεις και συγκρούσεις που μετατρέπουν τη διχόνοια σε καθημερινή πραγματικότητα. Η αποκλιμάκωση έρχεται μέσα από συμφωνία μετά από διαπραγματεύσεις, με κομβικό ρόλο των Λόντου και Ζαΐμη, και στις 22 Μαΐου ολοκληρώνεται η πρώτη φάση της εμφύλιας κρίσης. Το Βρετανικό δάνειο και η μάχη για τους πόρους Πίσω από τα πρόσωπα και τα στρατόπεδα υπάρχει μια σκληρή πραγματικότητα: χωρίς χρήματα δεν πληρώνονται στρατιώτες, δεν κινείται στόλος, δεν κρατιούνται φρούρια. Μέσα στο 1824 εξελίσσεται και η υπόθεση του Βρετανικού δανείου, που υπογράφεται στο Λονδίνο τον Φεβρουάριο. Το ονομαστικό ποσό είναι 800.000 λίρες, όμως το ποσό που φτάνει τελικά στην επαναστατική διοίκηση είναι σημαντικά μικρότερο λόγω όρων, παρακρατήσεων και κόστους της σύμβασης. Στην Ελλάδα, το δάνειο παρουσιάζεται ως πολιτική επιτυχία και διεθνής αναγνώριση, σύντομα όμως γίνεται και πεδίο σύγκρουσης για το ποιος θα ελέγξει το ταμείο, άρα και την εξουσία. Το τίμημα μιας διάσπασης μέσα στην επανάσταση Η ύπαρξη δύο ανταγωνιστικών εκτελεστικών δεν είναι γραφειοκρατική παρένθεση· είναι ρήγμα που αφήνει σημάδια. Οι εμφύλιες συγκρούσεις της περιόδου 1823 έως 1825 αποδυναμώνουν την πολεμική προσπάθεια και κλονίζουν την εμπιστοσύνη μεταξύ των δυνάμεων που, θεωρητικά, μάχονται για τον ίδιο σκοπό. Η ανάδειξη του Γεώργιου Κουντουριώτη ως κυρίαρχης πολιτικής μορφής μετά τη δεύτερη εμφύλια φάση του 1824 έρχεται με κόστος για τη συνοχή του Αγώνα. Και λίγο αργότερα, η Επανάσταση θα βρεθεί μπροστά σε μια ακόμη σκληρότερη δοκιμασία, την Αιγυπτιακή επέμβαση υπό τον Ιμπραήμ, την ώρα που οι εσωτερικές πληγές δεν έχουν κλείσει. Η λεπτομέρεια που δείχνει την ρευστότητα Η διαδρομή της κυβέρνησης του Κρανιδίου, οι μετακινήσεις της και η προσπάθεια ελέγχου κρίσιμων σημείων αποκαλύπτουν πόσο ρευστό ήταν το έδαφος της Επανάστασης. Σε αυτό το κλίμα, συγκρούσεις ξεσπούν σε διαφορετικά σημεία του Μοριά και ο εμφύλιος παύει να μοιάζει με «διαφωνία», γίνεται εμπειρία που καθορίζει αποφάσεις, συμμαχίες και αντοχές, την ώρα που ο κοινός εχθρός παραμένει απέναντι. Τα σημαντικότερα γεγονότα της ημέρας στην Ελλάδα και τον κόσμο38 π.Χ.: Ο Οκταβιανός παντρεύεται τη Λιβία, μια ένωση που θα γίνει κομβική για τη διαμόρφωση της νέας ρωμαϊκής εξουσίας, λίγο πριν ο ίδιος εξελιχθεί στον Αύγουστο και μετατρέψει την εποχή του σε πολιτικό σημείο καμπής. 395: Πεθαίνει ο αυτοκράτορας Θεοδόσιος Α΄ και η Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία διαιρείται μόνιμα στη Βυζαντινή Αυτοκρατορία υπό τον Αρκάδιο, και τη Δυτική Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία υπό τον Ονώριο, μια τομή που επηρεάζει άμεσα την ιστορική πορεία του ελληνόφωνου κόσμου. 1773: Ο Βρετανός εξερευνητής Τζέιμς Κουκ και το πλήρωμα του HMS Resolution (στη δεύτερη αποστολή του, μαζί με το HMS Adventure) περνούν για πρώτη φορά στην καταγεγραμμένη ιστορία τον Ανταρκτικό Κύκλο, ανοίγοντας νέο κεφάλαιο στην εξερεύνηση των νότιων θαλασσών και στη συστηματική αναζήτηση της μυθικής Terra Australis. 1816: Ο Ιωάννης Καποδίστριας αναγορεύεται πολίτης της Γενεύης, σε αναγνώριση της συμβολής του στις ελβετικές υποθέσεις και στη διαμόρφωση της μεταναπολεόντειας ομοσπονδιακής οργάνωσης της Ελβετίας. 1824: Οι έντονες πολιτικές και στρατιωτικές αντιπαραθέσεις στο στρατόπεδο των επαναστατημένων Ελλήνων οδηγούν σε κατάσταση διπλής εξουσίας, με δύο ανταγωνιστικά «εκτελεστικά» κέντρα. Το ένα παραμένει στην Τρίπολη με πρόεδρο τον Πετρόμπεη Μαυρομιχάλη, στηριζόμενο κυρίως από Πελοποννήσιους προκρίτους και οπλαρχηγούς, ενώ το άλλο συγκροτείται στο Κρανίδι με πρόεδρο τον Γεώργιο Κουντουριώτη, με ισχυρή στήριξη από νησιώτες και Ρουμελιώτες και συμμάχους όπως οι Λόντος και Ζαΐμης. Η διάσπαση αυτή αποτελεί κομβικό επεισόδιο του πρώτου εμφύλιου γύρου μέσα στην Επανάσταση και θα οδηγήσει σύντομα σε ένοπλες συγκρούσεις, όπως η πολιορκία της Τρίπολης από τις δυνάμεις του Κρανιδίου. 1839: Ιδρύεται στο Λονδίνο η Ιονική Κρατική Τράπεζα, μετέπειτα Ιονική και Λαϊκή Τράπεζα, μια θεσμική κίνηση που συνδέεται με την οικονομία των Ιονίων Νήσων και τη σταδιακή ωρίμανση του τραπεζικού συστήματος στον ελληνικό χώρο. 1848: Πεθαίνει στην Αθήνα ο Πετρόμπεης Μαυρομιχάλης, ηγετική μορφή της Μάνης και από τους πρωταγωνιστές της Επανάστασης του 1821. Πέθανε από φυσικά αίτια, σε προχωρημένη ηλικία, έχοντας ταλαιπωρηθεί για χρόνια από ποδάγρα και περιόδους βαριάς ασθένειας. Συνέδεσε το όνομά του με την έναρξη του ξεσηκωμού στην Πελοπόννησο και με τα πρώτα πολιτικά βήματα της Επανάστασης (όπως η Μεσσηνιακή Γερουσία και τα πρώτα διπλωματικά μηνύματα προς τις ευρωπαϊκές αυλές). Στην κηδεία του εκφωνούν λόγους ο Σπυρίδων Τρικούπης και ο Παναγιώτης Σούτσος, σε ένδειξη του ειδικού βάρους που είχε αποκτήσει ως σύμβολο της Επανάστασης στο νέο ελληνικό κράτος. 1893: Στη Χονολουλού, μια ομάδα κυρίως Αμερικανών επιχειρηματιών και καλλιεργητών ζάχαρης, οργανωμένη ως «Επιτροπή Ασφαλείας», κινείται για την ανατροπή της μοναρχίας της Χαβάης, σε σύγκρουση με τη βασίλισσα Λιλιουοαλάνι, η οποία επιδίωκε συνταγματικές αλλαγές. Με την κρίσιμη παρουσία αμερικανικών στρατιωτικών δυνάμεων που αποβιβάζονται από το USS Boston έπειτα από πρωτοβουλία του Αμερικανού υπουργού στην Χαβάη, οι πραξικοπηματίες εγκαθιστούν προσωρινή κυβέρνηση με επικεφαλής τον Σάνφορντ Ντολ, ενώ η Λιλιουοαλάνι «παραχωρεί» την εξουσία υπό διαμαρτυρία, δηλώνοντας ότι το κάνει για να αποφευχθεί αιματοχυσία και προσβλέποντας σε αποκατάσταση από τις ΗΠΑ. Το πραξικόπημα γίνεται κομβικό επεισόδιο που ανοίγει τον δρόμο για την κατάργηση της μοναρχίας, τη μετέπειτα «Δημοκρατία της Χαβάης» και τελικά την προσάρτηση από τις ΗΠΑ το 1898. 1904: Ο «Βυσσινόκηπος» του Αντόν Τσέχωφ κάνει πρεμιέρα στη Μόσχα, σημαδεύοντας το θέατρο με μια νέα δραματουργική γλώσσα και αφήνοντας διαχρονικό αποτύπωμα στη σκηνή και στην υποκριτική παράδοση. Ο Ρόμπερτ Φάλκον Σκοτ τη στιγμή που φτάνει δεύτερος στο Νότιο Πόλο και βρίσκει τη σκηνή του Ρόαλντ Αμούνδσεν 1912: Η τραγωδία του Ρόμπερτ Σκοτ: Ο Βρετανός εξερευνητής Ρόμπερτ Φάλκον Σκοτ και η ομάδα του (Terra Nova Expedition) φτάνουν στον Νότιο Πόλο και διαπιστώνουν πως έχουν ήδη προλάβει οι Νορβηγοί του Ρόαλντ Αμούνδσεν περίπου 34–35 ημέρες νωρίτερα, βρίσκοντας στον τόπο της άφιξης σκηνή και σημείωμα που το επιβεβαιώνει. Η επιτυχία τους μετατρέπεται γρήγορα σε τραγωδία, καθώς ο Σκοτ και οι σύντροφοί του χάνονται στην επιστροφή, γεγονός που σφράγισε τη μνήμη της «κούρσας» προς τον Πόλο ως σύμβολο επιμονής, αλλά και ορίων της ανθρώπινης αντοχής. 1929: Ο Ποπάι κάνει το ντεμπούτο του σε δεύτερο ρόλο, σε μία σειρά κόμικς που δημοσιεύει η εφημερίδα της Νέας Υόρκης «Evening Journal». 1945: Ξεκινά η εκκένωση του στρατοπέδου συγκέντρωσης του Άουσβιτς καθώς πλησιάζουν οι σοβιετικές δυνάμεις, με τις πορείες θανάτου να προστίθενται στα πιο σκοτεινά κεφάλαια της ναζιστικής θηριωδίας. 1961: Δολοφονείται υπό άγριες συνθήκες ο Κονγκολέζος ηγέτης της ανεξαρτησίας και πρώτος πρωθυπουργός του ανεξάρτητου Κονγκό, Πατρίς Λουμούμπα, αφού έχει καθαιρεθεί, συλληφθεί και μεταφερθεί στην αποσχισθείσα Κατάνγκα, όπου εκτελείται από αποσχιστικές δυνάμεις με Βελγική εμπλοκή. Για να εξαφανιστούν τα ίχνη, το σώμα του ακρωτηριάζεται και καταστρέφεται, ενώ για δεκαετίες η υπόθεση λειτουργεί ως σημείο αναφοράς για την αποικιοκρατία και τον Ψυχρό Πόλεμο στην Αφρική. Χρόνια αργότερα, το Βέλγιο θα αναγνωρίσει «ηθική ευθύνη» και θα ζητήσει συγγνώμη για τον ρόλο Βέλγων αξιωματούχων στα γεγονότα που οδήγησαν στον θάνατό του. 1961: Η κοινοβουλευτική συνέλευση των «έξι» αποφασίζει να συστήσει ειδική επιτροπή για την εξέταση της συμφωνίας σύνδεσης της Ελλάδας με την Ε.Ο.Κ., ένα βήμα που εντάσσεται στην ευρωπαϊκή διαδρομή της χώρας και προϊδεάζει για τις μεγάλες εξελίξεις που θα ακολουθήσουν. 1961: Ο Αμερικανός Πρόεδρος Ντουάιτ Αϊζενχάουερ απευθύνεται για τελευταία φορά δημόσια στον αμερικανικό λαό μέσα από τηλεοπτική ομιλία, κλείνοντας μια εποχή και αφήνοντας παρακαταθήκη για τη σχέση πολιτικής, άμυνας και διεθνών ισορροπιών. 1967: Σε θρίαμβο της Μελίνας Μερκούρη εξελίσσεται η πρεμιέρα τού, βασισμένου στο «Ποτέ την Κυριακή», μιούζικαλ «Ίλια Ντάρλινγκ» του Ζυλ Ντασέν, στη Φιλαδέλφεια των Η.Π.Α., με τη Μελίνα να επιβεβαιώνει το διεθνές της εκτόπισμα, ακόμη κι αν οι κριτικοί κρατούν αποστάσεις. 1986: Εγκαινιάζεται το Μουσείο Κυκλαδικής Τέχνης στην Αθήνα, προσθέτοντας ένα νέο, δυναμικό σημείο αναφοράς για τις συλλογές, την αρχαιολογία και τη σύγχρονη μουσειακή εμπειρία στην ελληνική πρωτεύουσα. 1989: Αντιδράσεις και απογοήτευση προκαλεί στην Ελλάδα η χριστουγεννιάτικη πρωτοβουλία του Πάπα να απευθύνει για πρώτη φορά το εορταστικό του μήνυμα στη «μακεδονική», όπως είπε, γλώσσα, σε μια περίοδο που το ζήτημα των ονομασιών και των ταυτοτήτων φορτίζει έντονα τη δημόσια συζήτηση. 1991: Αρχίζει η επιχείρηση «Καταιγίδα της Ερήμου» (Operation Desert Storm), η πολεμική φάση του Πολέμου του Κόλπου, όταν οι ΗΠΑ και η διεθνής συμμαχία ξεκινούν εκτεταμένα αεροπορικά πλήγματα κατά του Ιράκ και των δυνάμεών του στο κατεχόμενο Κουβέιτ, με στόχο την εφαρμογή των αποφάσεων του ΟΗΕ μετά την εισβολή και προσάρτηση του Κουβέιτ από τον Σαντάμ Χουσεΐν. Την ίδια νύχτα, το Ιράκ ανοίγει «δεύτερο μέτωπο» εκτοξεύοντας οκτώ πυραύλους Σκουντ προς το Ισραήλ, επιχειρώντας να προκαλέσει ισραηλινή αντίδραση και να κλονίσει τη συνοχή της συμμαχίας. 1992: Το Ειδικό Δικαστήριο αθωώνει τον Ανδρέα Παπανδρέου από τις κατηγορίες για το σκάνδαλο Κοσκωτά, ενώ κηρύττει ενόχους τους πρώην υπουργούς Δ. Τσοβόλα και Γ. Πέτσο, σε μια απόφαση που αφήνει ισχυρό πολιτικό αποτύπωμα στη Μεταπολίτευση. 1995: Ψηφίζεται στη Βουλή ο νέος Στρατιωτικός Ποινικός Κώδικας με τον οποίο καταργείται, μεταξύ άλλων, η θανατική ποινή εν καιρώ ειρήνης, καταγράφοντας μια σημαντική θεσμική μεταβολή στον τρόπο που το κράτος αντιμετωπίζει την έσχατη ποινή. 2013: Στα Πετράλωνα της Αθήνας, ο 27χρονος Πακιστανός εργάτης Σαχζάτ Λουκμάν δολοφονείται τα ξημερώματα πηγαίνοντας με ποδήλατο στη δουλειά του, όταν δέχεται επίθεση με μαχαίρι από δύο άνδρες που συνδέονται με τη Χρυσή Αυγή. Οι δράστες καταδικάζονται πρωτοδίκως σε ισόβια για προμελετημένη ανθρωποκτονία, αν και το δικαστήριο τότε δεν αναγνωρίζει ρατσιστικό κίνητρο, με την υπόθεση να παραμένει σημείο αναφοράς στη συζήτηση για τη ρατσιστική βία στην Ελλάδα. 2021: Λίγο μετά την επιστροφή του στη Μόσχα από τη Γερμανία, ο Ρώσος πολιτικός της αντιπολίτευσης Αλεξέι Ναβάλνι συλλαμβάνεται στο αεροδρόμιο Σερεμέτιεβο κατά τον έλεγχο διαβατηρίων, έπειτα από ενέργειες της ομοσπονδιακής σωφρονιστικής υπηρεσίας (FSIN), με την αιτιολογία ότι παραβίασε τους όρους της αναστολής της ποινής του στην υπόθεση «Yves Rocher». Την επόμενη ημέρα δικαστήριο διατάσσει την προφυλάκισή του Ναβάλνι για 30 ημέρες, εν αναμονή της κρίσιμης απόφασης για το αν η αναστολή θα μετατραπεί σε πραγματική φυλάκιση, εξέλιξη που θα σημαδέψει τη συνέχεια της υπόθεσής του. Γεννήσεις 1706 – Βενιαμίν Φρανκλίνος (Benjamin Franklin), Αμερικανός πολιτικός, διπλωμάτης, συγγραφέας και εφευρέτης, από τους «Founding Fathers» των ΗΠΑ. Ξεκίνησε ως τυπογράφος και εκδότης, έγινε διάσημος για τα πειράματά του με τον ηλεκτρισμό και την εφεύρεση του αλεξικέραυνου. Στην πολιτική, είχε κομβικό ρόλο στην Αμερικανική Επανάσταση, συνέβαλε στη Διακήρυξη της Ανεξαρτησίας και ως απεσταλμένος στη Γαλλία εξασφάλισε κρίσιμη στήριξη για τον πόλεμο. 1860 – Άντον Τσέχοφ (Anton Chekhov), Ρώσος θεατρικός συγγραφέας και διηγηματογράφος, από τους πιο επιδραστικούς δημιουργούς του ρεαλισμού και του μοντερνισμού. Γιατρός στο επάγγελμα, έγραψε εκατοντάδες διηγήματα με λεπτή ειρωνεία και βαθιά ανθρωπιά, ενώ στο θέατρο ανανέωσε τη δραματουργία με υπαινικτικούς διαλόγους και «σιωπές». Κλασικά έργα του είναι «Ο γλάρος», «Θείος Βάνιας», «Τρεις αδελφές» και «Ο βυσσινόκηπος», ενώ η αρχή «το όπλο του Τσέχοφ» έγινε κανόνας αφήγησης. 1899 – Αλ Καπόνε (Al Capone), Αμερικανός γκάνγκστερ και διαβόητος μαφιόζος της εποχής της Ποτοαπαγόρευσης, που ταύτισε το όνομά του με το οργανωμένο έγκλημα στο Σικάγο. Ηγήθηκε του Chicago Outfit, χτίζοντας αυτοκρατορία από το παράνομο αλκοόλ, τα τυχερά παιχνίδια και την εκβίαση, ενώ συνδέθηκε με τη βία των συμμοριών της δεκαετίας του 1920. Παρότι απέφευγε συχνά τις καταδίκες για εγκλήματα, φυλακίστηκε τελικά το 1931 για φοροδιαφυγή. 1942 – Μοχάμεντ Άλι (Muhammad Ali), Αμερικανός πυγμάχος, από τις πιο εμβληματικές μορφές του παγκόσμιου αθλητισμού και της ποπ κουλτούρας. Γεννήθηκε ως Κάσιους Κλέι και κατέκτησε χρυσό Ολυμπιακό μετάλλιο το 1960, πριν γίνει παγκόσμιος πρωταθλητής βαρέων βαρών και πρωταγωνιστήσει σε ιστορικούς αγώνες με τον Τζο Φρέιζερ και τον Τζορτζ Φόρμαν. Ξεχώρισε και για τη δημόσια στάση του απέναντι στον πόλεμο του Βιετνάμ, ενώ αργότερα έγινε σύμβολο ανθρωπιστικής δράσης. 1962 – Τζιμ Κάρεϊ (Jim Carrey), Καναδός ηθοποιός και κωμικός, που έγινε παγκόσμιο φαινόμενο τη δεκαετία του 1990 χάρη στη σωματική κωμωδία και τις εκρηκτικές μεταμορφώσεις του. Καθιερώθηκε με ταινίες όπως «The Mask», «Dumb and Dumber» και «Ace Ventura: Pet Detective», ενώ απέδειξε την υποκριτική του ευελιξία σε πιο δραματικούς ρόλους στο «The Truman Show» και στο «Eternal Sunshine of the Spotless Mind». Είναι από τους πιο αναγνωρίσιμους σταρ της κωμωδίας των τελευταίων δεκαετιών. Θάνατοι 1848 – Πέτρος Μαυρομιχάλης, Έλληνας πολιτικός και αγωνιστής της Ελληνικής Επανάστασης, γνωστός ως «Πετρόμπεης», ηγετική μορφή της Μάνης και από τους πρωταγωνιστές της έναρξης του Αγώνα στην Πελοπόννησο. Συμμετείχε ενεργά και στην πολιτική διοίκηση των επαναστατημένων Ελλήνων, φτάνοντας να διατελέσει πρόεδρος του Εκτελεστικού το 1823, σε μια περίοδο έντονων εσωτερικών ανταγωνισμών. Αργότερα φυλακίστηκε μετά τη σύγκρουση της οικογένειάς του με τον Ιωάννη Καποδίστρια, ενώ πέθανε στην Αθήνα το 1848. ΕορτολόγιοΑντώνιος, Αντωνία, Θεοδόσιος, Θεοδοσία Εθνικές Γιορτές – ΕπέτειοιΔιεθνής Ημέρα Ιταλικής Κουζίνας πηγή newsbeast.gr

Σαν σήμερα το 1972, στον θεσσαλικό κάμπο, ανάμεσα στους σταθμούς Δοξαρά Λάρισας και Ορφανών Καρδίτσας, γράφεται μία από τις πιο σκοτεινές σελίδες στην ιστορία των ελληνικών σιδηροδρόμων. Η υπερταχεία «Ακρόπολις Εξπρές», που ερχόταν από την Κεντρική Ευρώπη προς την Ελλάδα, συγκρούεται μετωπικά σε μονή γραμμή με την επιβατική αμαξοστοιχία που οι άνθρωποι της εποχής αποκαλούσαν «πόστα», επειδή μετέφερε και ταχυδρομείο. Ο απολογισμός καταγράφεται ως βαρύς: πολλές πηγές μιλούν για τουλάχιστον 19 νεκρούς και 44 τραυματίες, ενώ άλλες ανεβάζουν τον αριθμό των νεκρών στους 21. Αυτή η διαφορά στους απολογισμούς δεν αλλάζει την ουσία: επρόκειτο για μια τραγωδία που ανέδειξε με τον πιο ωμό τρόπο πόσο εύκολα ένα σύστημα με κενά επικοινωνίας και ασφάλειας μπορεί να γίνει παγίδα. Το μοιραίο ραντεβού στη μονή γραμμήΤο δίκτυο εκείνης της περιόδου, σε μεγάλο βαθμό μονής γραμμής, απαιτούσε αυστηρή πειθαρχία στη διαδικασία της διασταύρωσης και καθαρή, αδιαμφισβήτητη συνεννόηση ανάμεσα στους σταθμούς. Εκείνη την ημέρα, τα δύο τρένα έπρεπε να «λυθούν» σε έναν από τους δύο κοντινούς σταθμούς, στον Δοξαρά ή στα Ορφανά, ώστε το ένα να περιμένει και το άλλο να περάσει με ασφάλεια. Σύμφωνα με τις καταγραφές, η υπερταχεία είχε προτεραιότητα, όμως η αλληλουχία αποφάσεων και μηνυμάτων δεν λειτούργησε όπως έπρεπε. Το αποτέλεσμα ήταν να βρεθούν δύο αμαξοστοιχίες στην ίδια τροχιά, κινούμενες η μία προς την άλλη. Η λάθος συνεννόηση, η σύγκρουση και οι πρώτοι που έσπευσαν στο σημείοΤο συγκεκριμένο τμήμα του δικτύου λειτουργεί σε μονή γραμμή, άρα η κίνηση βασίζεται στη σωστή «διασταύρωση», στο να περιμένει το ένα τρένο σε σταθμό με παρακαμπτήριο, ώστε να περάσει το άλλο. Εκείνη την ημέρα, η διασταύρωση έχει προγραμματιστεί να γίνει είτε στα Ορφανά είτε στο Δοξαρά, όμως στην πράξη η απόφαση δεν «κλειδώνει» εγκαίρως. Οι αναφορές συγκλίνουν στο ότι υπήρξε ασυνεννοησία ανάμεσα στους σταθμούς και ότι η επικοινωνία δυσκολεύτηκε επιπλέον από τις συνθήκες της κακοκαιρίας και τα προβλήματα τηλεπικοινωνιών που περιγράφονται για την περιοχή. Το γεγονός είναι ότι το σύστημα στηριζόταν υπερβολικά σε μια εύθραυστη αλυσίδα ανθρώπινων συνεννοήσεων. Η μετωπική σύγκρουση ήταν σφοδρή. Περιγραφές μιλούν για παραμορφωμένες μηχανές και για τα πρώτα βαγόνια που μετατρέπονται σε συντρίμμια. Οι πρώτοι που φτάνουν στον τόπο είναι άνθρωποι της περιοχής. Τα συνεργεία χρειάζονται χρόνο για να απεγκλωβίσουν εγκλωβισμένους και να απομακρύνουν βαγόνια, ενώ τοπικές κοινωνίες, σταθμοί, νοσοκομεία και συνεργεία μπαίνουν σε κατάσταση έκτακτης ανάγκης. Οι ευθύνες, η δίκη και η καταδίκηΑκολουθούν διώξεις και η υπόθεση φτάνει στη Δικαιοσύνη. Σε πρώτο βαθμό, στη δίκη του Νοεμβρίου 1972 στην Καρδίτσα, οι εμπλεκόμενοι καταδικάζονται σε ποινές φυλάκισης από 3 έως 5 χρόνια, ενώ σε δεύτερο βαθμό, τον Ιανουάριο 1973 στη Λάρισα, καταδικάζεται σε ποινή 5 ετών ο σταθμάρχης Ορφανών και οι άλλοι δύο αθωώνονται. Μέσα στη δίκη μπαίνει δυνατά και ένα θέμα που ξεπερνά τα πρόσωπα: η κόπωση και τα ωράρια. Η φράση που καταγράφεται από μαρτυρία συγγενούς θύματος έχει ιδιαίτερο βάρος γιατί φωτίζει ένα περιβάλλον εργασίας που, όπως περιγράφεται, μπορούσε να εξαντλεί τους ανθρώπους που κρατούσαν την κίνηση στα χέρια τους: «Όταν δουλεύουν 18 και 20 ώρες, σημαίνει ότι κοιμούνται πάνω στο τιμόνι ή στο γραφείο». Μετά το δυστύχημα, η χουντική κυβέρνηση ανακοινώνει μέτρα, ανάμεσά τους και τον εξοπλισμό με ραδιοτηλέφωνα, ως απάντηση σε μια εποχή όπου η επικοινωνία στο δίκτυο περιγράφεται ως ανεπαρκής. Τα σημαντικότερα γεγονότα της ημέρας στην Ελλάδα και τον κόσμο27 π.Χ.: Η Ρωμαϊκή Σύγκλητος απονέμει τον τίτλο του Αυγούστου στον Γάιο Ιούλιο Καίσαρα Οκταβιανό. Η κίνηση αυτή σηματοδοτεί την επίσημη έναρξη της Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας, μια εξέλιξη που θα καθόριζε την τύχη ολόκληρου του μεσογειακού κόσμου και του ελληνισμού για αιώνες. 1605: Εκδίδεται στη Μαδρίτη η πρώτη έκδοση του Δον Κιχώτη του Μιγκέλ ντε Θερβάντες. Πρόκειται για ένα από τα σημαντικότερα έργα της παγκόσμιας λογοτεχνίας, που έθεσε τις βάσεις για το σύγχρονο μυθιστόρημα. 1707: Το Κοινοβούλιο της Σκωτίας επικυρώνει τη Συνθήκη Ένωσης με την Αγγλία, ψηφίζοντας τις Πράξεις Ένωσης που συγχωνεύουν τα δύο βασίλεια σε ένα νέο κράτος, το Βασίλειο της Μεγάλης Βρετανίας, με κοινό κοινοβούλιο στο Γουέστμινστερ. 1878: Κατά τη διάρκεια του Ρωσοτουρκικού πολέμου, ο ρωσικός στρατός απελευθερώνει τη Φιλιππούπολη από την οθωμανική κυριαρχία. Η πόλη αποτελούσε ένα από τα σπουδαιότερα κέντρα του θρακικού ελληνισμού, με έντονη πνευματική και οικονομική παρουσία. 1919: Στις ΗΠΑ επικυρώνεται η 18η τροπολογία του Συντάγματος, που θεμελιώνει την Ποτοαπαγόρευση απαγορεύοντας την παραγωγή, μεταφορά και πώληση «οινοπνευματωδών ποτών» (χωρίς να απαγορεύει ρητά την κατοχή ή κατανάλωση). Την ίδια χρονιά, το Κογκρέσο ψηφίζει τον Volstead Act (National Prohibition Act) για να ορίσει τι θεωρείται «intoxicating liquor» και να οργανώσει την ομοσπονδιακή εφαρμογή, υπερψηφίζοντας το βέτο του Γούντροου Γουίλσον. Η πανεθνική εφαρμογή τίθεται σε ισχύ από το 1920, ανοίγοντας την εποχή της αμερικανικής Ποτοαπαγόρευσης. 1969: Ο Τσέχος φοιτητής Γιαν Πάλαχ προχωρά σε αυτοπυρπόληση στην Πλατεία Βέντσεσλας στην Πράγα, ως πράξη διαμαρτυρίας απέναντι στη σοβιετική κατοχή που ακολούθησε την εισβολή του Συμφώνου της Βαρσοβίας και ως κραυγή απέναντι στην «απάθεια» της κοινωνίας. Πεθαίνει λίγες ημέρες αργότερα από τα εγκαύματά του και η πράξη του γίνεται διαχρονικό σύμβολο αντίστασης στη Τσεχοσλοβακία. 1972: Μία από τις μεγαλύτερες σιδηροδρομικές τραγωδίες στην Ελλάδα σημειώνεται μεταξύ Δοξαρά και Ορφανών, όταν η ταχεία αμαξοστοιχία «Ακρόπολις Εξπρές» (δρομολόγιο Μόναχο–Αθήνα) συγκρούεται μετωπικά, σε μονή γραμμή, με την επιβατική «πόστα» (Αθήνα–Θεσσαλονίκη). Η σύγκρουση, που αποδίδεται σε αστοχίες συνεννόησης και στα κενά επικοινωνίας του δικτύου, αφήνει 19 νεκρούς και 44 τραυματίες, αναδεικνύοντας με δραματικό τρόπο τα προβλήματα ασφάλειας των ελληνικών σιδηροδρόμων της εποχής. 1979: Ο Ιρανός Σάχης Μοχάμεντ Ρεζά Παχλαβί εγκαταλείπει το Ιράν μαζί με τη σύζυγό του, Φαράχ, αναχωρώντας από την Τεχεράνη για την Αίγυπτο, σε μια έξοδο που παρουσιάζεται επίσημα ως «διακοπές». Η αναχώρησή του, ενώ έχει ήδη οριστεί πρωθυπουργός ο Σαπούρ Μπαχτιάρ και έχουν προβλεφθεί μεταβατικές ρυθμίσεις (όπως Συμβούλιο Αντιβασιλείας), γίνεται σημείο καμπής της Ισλαμικής Επανάστασης, καθώς λίγες εβδομάδες αργότερα επιστρέφει ο Αγιατολάχ Χομεϊνί και το καθεστώς της μοναρχίας καταρρέει. 1979: Προβάλλεται για πρώτη φορά στο BBC Two η μνημειώδης σειρά φυσικής ιστορίας «Life on Earth», με παρουσιαστή τον Ντέιβιντ Άτενμπορο και παραγωγή της BBC Natural History Unit, ένα 13μερές τηλεοπτικό ταξίδι που αφηγείται την εξέλιξη της ζωής στη Γη και θεωρείται σημείο καμπής για τα ντοκιμαντέρ άγριας φύσης λόγω της κλίμακας, της κινηματογράφησης και της επιρροής του. 1991: Σε τηλεοπτικό διάγγελμα προς το έθνος, ο Πρόεδρος των ΗΠΑ Τζορτζ Χ. Γ. Μπους ανακοινώνει την έναρξη της Operation Desert Storm, της συμμαχικής πολεμικής επιχείρησης στον Περσικό Κόλπο για την εκδίωξη των ιρακινών δυνάμεων από το Κουβέιτ και την επιβολή των αποφάσεων του ΟΗΕ μετά την εισβολή του Σαντάμ Χουσεΐν, με την έναρξη αεροπορικών πληγμάτων σε στρατιωτικούς στόχους σε Ιράκ και Κουβέιτ. 1992: Το Ειδικό Δικαστήριο ολοκληρώνει τη πολύμηνη δίκη για το σκάνδαλο Κοσκωτά και αθωώνει τον Ανδρέα Παπανδρέου από όλες τις κατηγορίες, με οριακή πλειοψηφία 7-6 στο βασικό σκέλος της υπόθεσης, ενώ άλλοι κατηγορούμενοι πρώην υπουργοί καταδικάζονται. Η απόφαση θεωρείται κομβική για το πολιτικό κλίμα της εποχής, καθώς κλείνει θεσμικά μια από τις πιο φορτισμένες υποθέσεις της Μεταπολίτευσης. 2003: Το διαστημικό λεωφορείο «Κολούμπια» απογειώνεται για την τελευταία του αποστολή. Η πτήση κατέληξε σε τραγωδία 16 ημέρες αργότερα, όταν το σκάφος διαλύθηκε κατά την επιστροφή του, οδηγώντας στον θάνατο και τους επτά αστροναύτες του πληρώματος. 2006: Στη Μονρόβια, η Έλεν Τζόνσον Σίρλιφ ορκίζεται πρόεδρος της Λιβερίας, αναλαμβάνοντας καθήκοντα μετά τη νίκη της στις προεδρικές εκλογές του 2005 και γράφοντας ιστορία ως η πρώτη εκλεγμένη γυναίκα αρχηγός κράτους στην Αφρική. 2014: Πεθαίνει στο Τόκιο, σε ηλικία 91 ετών, ο Ιάπωνας πρώην αξιωματικός του Αυτοκρατορικού Στρατού Χιρόο Ονόδα, μία από τις τελευταίες εμβληματικές μορφές «holdout» του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου, καθώς συνέχισε να ζει και να δρα ως αντάρτης στο νησί Λουμπάνγκ στις Φιλιππίνες μέχρι το 1974, όταν παραδόθηκε αφού έλαβε επίσημη διαταγή απαλλαγής καθηκόντων από τον πρώην διοικητή του. 2023: Πραγματοποιείται στην Αθήνα η κηδεία του Κωνσταντίνου Β’, του τελευταίου βασιλιά των Ελλήνων. Η τελετή στη Μητρόπολη Αθηνών και η ταφή στο Τατόι προσέλκυσαν το ενδιαφέρον διεθνών βασιλικών οίκων και πλήθους κόσμου. Γεννήσεις 1901 – Φουλχένσιο Μπατίστα (Fulgencio Batista), Κουβανός στρατιωτικός και πολιτικός, από τις πιο αμφιλεγόμενες μορφές της Κουβανικής ιστορίας του 20ού αιώνα. Αναδεικνύεται σε ισχυρό παράγοντα μετά την ανατροπή του 1933 και επηρεάζει καθοριστικά την πολιτική σκηνή, ενώ εκλέγεται πρόεδρος (1940-1944). Επιστρέφει στην εξουσία με πραξικόπημα το 1952, κυβερνά αυταρχικά έως το 1959 και ανατρέπεται από την επανάσταση του Φιντέλ Κάστρο, φεύγοντας στην εξορία. 1932 – Νταϊάν Φόσεϊ (Dian Fossey), Αμερικανίδα πρωτευοντολόγος που αφιέρωσε τη ζωή της στη μελέτη και προστασία των ορεινών γοριλών στη Ρουάντα. Ίδρυσε το ερευνητικό κέντρο Karisoke και έγινε διεθνώς γνωστή από το βιβλίο «Gorillas in the Mist», που ανέδειξε τον δεσμό της με τα ζώα και την απειλή της λαθροθηρίας. Η σκληρή της στάση απέναντι στους κυνηγούς δημιούργησε εχθρούς, ενώ δολοφονήθηκε το 1985, αφήνοντας πίσω της μια κληρονομιά-ορόσημο για τη διατήρηση ειδών. Θάνατοι 1998 – Δημήτρης Χορν, Έλληνας ηθοποιός, από τις πιο εμβληματικές μορφές του ελληνικού θεάτρου και του κινηματογράφου του 20ού αιώνα. Γιος του θεατρικού συγγραφέα Παντελή Χορν, ξεχώρισε για τη φωνή, την ερμηνευτική ακρίβεια και το σπάνιο σκηνικό του κύρος, ενώ συνέδεσε το όνομά του και με τη συνεργασία του με την Έλλη Λαμπέτη. Στον κινηματογράφο έμεινε αξέχαστος σε ταινίες όπως «Μια ζωή την έχουμε» και «Αλίμονο στους νέους». Μετά τον θάνατό του καθιερώθηκε το «Βραβείο Δημήτρης Χορν». 2014 – Χίρου Ονόντα (Hiroo Onoda), Ιάπωνας αξιωματικός πληροφοριών του Αυτοκρατορικού Στρατού, που έγινε παγκόσμιο σύμβολο της «χαμένης» Ιστορίας του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου. Στάλθηκε το 1944 στο νησί Λουμπάνγκ στις Φιλιππίνες και, πιστεύοντας ότι ο πόλεμος δεν τελείωσε, έμεινε κρυμμένος στη ζούγκλα επί σχεδόν 30 χρόνια. Παραδόθηκε το 1974 μόνο όταν εμφανίστηκε ο πρώην διοικητής του και του έδωσε επίσημη διαταγή. 2022 – Αλέκος Φασιανός, Έλληνας ζωγράφος, από τους πιο αναγνωρίσιμους εικαστικούς της μεταπολεμικής Ελλάδας, με ύφος που παντρεύει την αρχαιοελληνική γραμμικότητα με τη σύγχρονη αστική καθημερινότητα. Έγινε συνώνυμος με τις χαρακτηριστικές μορφές του σε έντονα χρώματα, τους ποδηλάτες, τους μουσικούς και τα «φτερωτά» μοτίβα που έδιναν μια ποιητική αίσθηση ελευθερίας. Σπούδασε στην ΑΣΚΤ και έζησε χρόνια στο Παρίσι, με εκθέσεις και διεθνή απήχηση.

Σαν σήμερα 15 Ιανουαρίου: Η υπόθεση Πατσίφικο – Όταν η Βρετανία απέκλεισε τον Πειραιά με αφορμή το… «κάψιμο του Ιούδα»Ακόμη, η δολοφονία της Ρόζας Λούξεμπουργκ και του Καρλ Λίμπκνεχτ από τα Φράικορπς, η Μεγάλη πλημμύρα μελάσας στη Βοστόνη και η υπόθεση της «Μαύρης Ντάλιας» στο Λος Άντζελες.Ήταν 15 Ιανουαρίου του 1850 όταν ο Πειραιάς είδε τη θάλασσά του να «κλείνει» από βρετανικά πολεμικά, χωρίς να έχει προηγηθεί κήρυξη πολέμου. Σε λίγες ημέρες, το εμπόριο πάγωσε, η τροφοδοσία της Αθήνας δυσκόλεψε και το νεαρό ελληνικό κράτος ένιωσε, με τον πιο ωμό τρόπο, πόσο εύκολα οι Μεγάλες Δυνάμεις μπορούσαν να μετατρέψουν την «προστασία» σε πίεση. Αφορμή, η ικανοποίηση των αξιώσεων του Δαβίδ Πατσίφικο. Η ουσία, όμως, ήταν ένα διεθνές μήνυμα ισχύος. Η σπίθα του Πάσχα στην ΑθήναΟ Δαβίδ Πατσίφικο, Πορτογάλος Εβραίος έμπορος και διπλωμάτης, είχε υπηρετήσει ως πρόξενος και πρόξενος-γενικός της Πορτογαλίας, εγκαταστάθηκε στην Αθήνα και, λόγω της γέννησής του στο Γιβραλτάρ, θεωρούνταν Βρετανός υπήκοος. Το Πάσχα του 1847, οι Αρχές, θέλοντας να αποφύγουν διπλωματική αμηχανία λόγω της παρουσίας του τραπεζίτη Τζέιμς Μάγιερ Ρότσιλντ στην Αθήνα, επιχειρούν να περιορίσουν το έθιμο της καύσης ομοιώματος του Ιούδα. Η κίνηση αυτή εκλαμβάνεται ως παρέμβαση σε λαϊκό έθιμο και, σύμφωνα με αφηγήσεις της εποχής, λειτουργεί σαν σπίθα: πολλοί επιμένουν να το τηρήσουν σε ένδειξη αντίδρασης. Η ένταση ξεφεύγει και ένα εξαγριωμένο πλήθος λεηλατεί την κατοικία του Πατσίφικο, ενώ καταγράφεται και η αίσθηση ότι η αστυνομία δεν παρενέβη αποτελεσματικά. Από μια αποζημίωση σε διεθνή κρίσηΟ Πατσίφικο ζητά αποζημίωση παρουσιάζοντας αναλυτικές αξιώσεις, οι οποίες προκαλούν αντιδράσεις ως υπερβολικές. Σε μια εκδοχή των διεκδικήσεων, το ποσό που επικαλείται φτάνει τις περίπου 886.736 δραχμές, που αποτιμάται σε δεκάδες χιλιάδες λίρες για την εποχή. Στην άλλη άκρη, διπλωματικά έγγραφα και μεταγενέστερες αναφορές δείχνουν ότι, όσο η υπόθεση σέρνεται, το ποσό που απαιτείται από τη Βρετανία «συμμαζεύεται» και παρουσιάζεται τελικά ως απαίτηση της τάξης των 5.000 λιρών, μαζί με άλλα μικρότερα αιτήματα που η Βρετανία εντάσσει στο ίδιο πακέτο πιέσεων. Για την ελληνική κυβέρνηση, η λογική ήταν ότι μια οικονομική απαίτηση πρέπει να κριθεί από τα ελληνικά δικαστήρια και να αποζημιωθεί ό,τι αποδεικνύεται. Για τον λόρδο Πάλμερστον, υπουργό Εξωτερικών της Βρετανίας, η υπόθεση ακουμπά την ίδια την ισχύ της Αυτοκρατορίας και το μήνυμα προς τον κόσμο ότι οι Βρετανοί υπήκοοι «δεν μένουν μόνοι». Το τελεσίγραφο και τα «Παρκερικά»Στις 15 Ιανουαρίου 1850 (στα ελληνικά έγγραφα της εποχής αναφέρεται ως 3 Ιανουαρίου με το παλαιό ημερολόγιο), ο βρετανικός στόλος εμφανίζεται ανοιχτά του Πειραιά υπό τον ναύαρχο Πάρκερ και την επόμενη ημέρα επιδίδεται τελεσίγραφο με διορία 24 ωρών. Όταν η Αθήνα δεν υποχωρεί, ξεκινά ένας αυστηρός ναυτικός αποκλεισμός, που στην ελληνική μνήμη θα μείνει ως «Παρκερικά». Το αποτέλεσμα είναι άμεσο: η ελληνική σημαία «εξαφανίζεται» από τα νερά, η εμπορική κίνηση σταματά και η οικονομία της πρωτεύουσας πιέζεται ασφυκτικά, καθώς η Ελλάδα της εποχής εξαρτάται σε τεράστιο βαθμό από τη τροφοδοσία δια θαλάσσης. Οι βρετανικές δυνάμεις προχωρούν και σε κρατήσεις ή κατασχέσεις 100 – 200 ελληνικών εμπορικών σκαφών ως αντίποινα. Η «παράλληλη ατζέντα» της Βρετανίας Σε γελοιογραφία εποχής ο Ναύαρχος William Parker ζητά με το πιστόλι στο χέρι από τους φτωχούς Έλληνες την ξεχρέωση των οφειλών προς την Αγγλία Παράλληλα, ο Πάλμερστον «κολλάει» στην υπόθεση και άλλες παλαιότερες αξιώσεις που αφορούν βρετανικά συμφέροντα και το καθεστώς του βρετανικού προτεκτοράτου στα Ιόνια. Στη δέσμη των απαιτήσεων εμφανίζονται, μεταξύ άλλων, διεκδικήσεις για τις νησίδες Σαπιέντζα και Ελαφόνησο (ως «ιονιακές» κτήσεις), αποζημιώσεις για ληστείες βρετανικών πλοίων, αποκατάσταση για προσβολή της βρετανικής σημαίας και αξιώσεις για κακομεταχείριση Ιόνιων υπηκόων, καθώς και το ζήτημα της γης του ιστορικού Τζορτζ Φίνλεϊ που είχε ενταχθεί στους βασιλικούς κήπους χωρίς αποζημίωση. Το πλαίσιο αυτό εξηγεί γιατί στην Αθήνα η κρίση δεν εκλαμβάνεται ως «ιδιωτική διαφορά». Η πίεση αποκτά χαρακτήρα καταναγκασμού, με τελεσίγραφα και απειλή αντιποίνων μέσα σε ασφυκτικές προθεσμίες, κάτι που καταγράφεται και στον βρετανικό κοινοβουλευτικό διάλογο της εποχής. Ευρώπη σε ένταση, Λονδίνο σε διχασμόΗ Ελλάδα βρίσκεται υπό την κοινή «προστασία» Βρετανίας, Γαλλίας και Ρωσίας, άρα ο μονομερής αποκλεισμός μετατρέπεται γρήγορα σε ευρωπαϊκή τριβή. Στα πρακτικά του βρετανικού Κοινοβουλίου καταγράφονται προσφορές διαμεσολάβησης από Γαλλία και Ρωσία, που δεν αποτρέπουν την κλιμάκωση. Στο ίδιο το Λονδίνο, η υπόθεση γίνεται πολιτική θύελλα: οι επικριτές μιλούν για δυσανάλογη «διπλωματία των κανονιοφόρων», οι υποστηρικτές για επιβολή της αξιοπιστίας της Βρετανικής Αυτοκρατορίας. Η κρίση συνδέεται ιστορικά με τη διάσημη επίκληση «Civis Romanus sum», που χρησιμοποιείται ως επιχείρημα ότι ο Βρετανός υπήκοος πρέπει να αισθάνεται προστατευμένος «παντού». Η εκτόνωση και ο λογαριασμός της υπόθεσηςΣτο πρακτικό επίπεδο, τα αντίποινα παίρνουν μορφή κατασχέσεων και εμπάργκο: πρώτα στοχοποιούνται κρατικά σκάφη, στη συνέχεια μπαίνουν στο «κάδρο» και ιδιωτικά πλοία, ώστε η οικονομική πίεση να λυγίσει την Αθήνα. Σε κοινοβουλευτική αναφορά του 1850 καταγράφεται ότι ως τα μέσα Φεβρουαρίου ο αριθμός των ελληνικών πλοίων που κρατούνται από τις βρετανικές δυνάμεις υπολογίζεται περίπου στα 47. Η διπλωματική διέξοδος έρχεται με συμφωνία που οδηγεί τις αξιώσεις σε διαδικασία εξέτασης και συμβιβασμού. Η τελική αποζημίωση που καταγράφεται για τον Πατσίφικο «μικραίνει» θεαματικά σε σχέση με τις αρχικές διεκδικήσεις: αναφέρεται καταβολή 120.000 δραχμών και 500 λιρών, μετά την εξέταση των αξιώσεων. Τι έμεινε στην ελληνική μνήμηΤα «Παρκερικά» έμειναν ως μάθημα ωμής ισχύος: πώς μια προστατευτική σχέση μπορεί να μετατραπεί σε μοχλό πίεσης, πώς ένα νεαρό κράτος μπορεί να βρεθεί οικονομικά «με την πλάτη στον τοίχο» με ναυτικά μέσα, πώς η εξωτερική πολιτική γράφεται πάνω σε τελεσίγραφα και κατασχέσεις. Παράλληλα, η απαρχή της υπόθεσης φωτίζει το κοινωνικό υπόβαθρο της εποχής: η επίθεση στο σπίτι του Πατσίφικο συνδέεται στις πηγές με αντισημιτική βία και με αδράνεια των αρχών, στοιχείο που τροφοδοτεί τη βρετανική επιχειρηματολογία περί «προστασίας υπηκόων». Τα σημαντικότερα γεγονότα της ημέρας στην Ελλάδα και τον κόσμο1559: Η Ελισάβετ Α΄ στέφεται βασίλισσα στο Αββαείο του Ουέστμινστερ, ανοίγοντας τον δρόμο για την εποχή που θα μείνει γνωστή ως «ελισαβετιανή». 1759: Το Βρετανικό Μουσείο ανοίγει για πρώτη φορά στο κοινό στο Λονδίνο, ως ένας από τους πρώτους μεγάλους δημόσιους μουσειακούς θεσμούς της Ευρώπης. 1820: Ο Ιωάννης Καποδίστριας, εκτιμώντας ότι μπορεί να προσφέρει περισσότερα στον Αγώνα από τη θέση του υπουργού Εξωτερικών του Τσάρου, δεν αποδέχεται την πρόταση του Εμμανουήλ Ξάνθου να αναλάβει την ηγεσία της Φιλικής Εταιρείας. 1822: Υπογράφεται η Διακήρυξη της Α’ Εθνοσυνέλευσης για τους σκοπούς του Αγώνα και για την «ανεξαρτησία του έθνους των Ελλήνων» από τον οθωμανικό ζυγό. Συγκροτείται η πρώτη Επαναστατική Ελληνική Κυβέρνηση. Πρόεδρος του Νομοτελεστικού εκλέγεται ο Αλέξανδρος Μαυροκορδάτος και ο Δημήτριος Υψηλάντης πρόεδρος του Βουλευτικού. 1822: Η Αϊτή αναγνωρίζει πρώτη στον κόσμο την Επαναστατική Κυβέρνηση της Ελλάδας. 1854: Ξεσπά η Επανάσταση της Άρτας κατά του Οθωμανικού ζυγού, μία από τις εξεγέρσεις της εποχής που συνδέονται με το αίτημα για απελευθέρωση και ένωση με την Ελλάδα. 1861: Ο Αμερικανός, Ελίσα Ότις, πατεντάρει τον πρώτο ατμοκίνητο ανελκυστήρα. 1878: Συλλαλητήριο που διοργανώνεται στην Αθήνα για την έξοδο της Ελλάδας στον πόλεμο κατά της Τουρκίας (Ρωσοτουρκικός Πόλεμος) καταλήγει σε αιματηρές συγκρούσεις με την αστυνομία. Το γεγονός αυτό έχει ως αποτέλεσμα τέσσερις νεκρούς διαδηλωτές και πολλούς τραυματίες. 1889: Ιδρύεται στην Ατλάντα των ΗΠΑ, η Coca Cola Company. Προηγουμένως είχε την επωνυμία Pemberton Medicine Company. 1892: Ο Τζέιμς Νέισμιθ δημοσιεύει τους πρώτους κανόνες του μπάσκετ σε άρθρο του στην εφημερίδα Triangle της Μασαχουσέτης. 1919: Στο Βερολίνο, η Ρόζα Λούξεμπουργκ και ο Καρλ Λίμπκνεχτ, κορυφαίες μορφές του Σπαρτακιστικού κινήματος και της νεοσύστατης KPD, συλλαμβάνονται μετά την καταστολή της εξέγερσης και παραδίδονται σε μονάδες των Φράικορπς (Garde-Kavallerie-Schützen-Division), που τους μεταφέρουν στο Eden Hotel για ανάκριση. Λίγο αργότερα εκτελούνται εξωδικαστικά, με τον Λίμπκνεχτ να δολοφονείται κοντά στο Tiergarten και τη Λούξεμπουργκ να σκοτώνεται και το σώμα της να ρίχνεται στο κανάλι Landwehr, σε ένα γεγονός που θα σημαδέψει βαθιά τη μνήμη και την πολιτική ιστορία της Ευρωπαϊκής Αριστεράς. 1919: Στη Βοστόνη, στη συνοικία North End, μια τεράστια δεξαμενή αποθήκευσης μελάσας (περίπου 2,3 εκατομμύρια γαλόνια, δηλαδή πάνω από 8 εκατομμύρια λίτρα), που προοριζόταν για παραγωγή βιομηχανικής αλκοόλης, σπάει ξαφνικά και απελευθερώνει ένα καταστροφικό κύμα που σαρώνει δρόμους και κτίρια. Η λεγόμενη Μεγάλη πλημμύρα μελάσας αφήνει πίσω 21 νεκρούς και περίπου 150 τραυματίες, με πολλούς να πεθαίνουν από ασφυξία ή να παγιδεύονται στη μάζα της μελάσας, ενώ οι επιχειρήσεις διάσωσης δυσκολεύονται από την πυκνή, κολλώδη λάσπη που καλύπτει την περιοχή. 1943: Εγκαινιάζεται το Πεντάγωνο στο Άρλινγκτον, το κεντρικό στρατηγείο των ΗΠΑ, που θα εξελιχθεί σε σύμβολο της αμερικανικής στρατιωτικής ισχύος. 1947: Στο Λος Άντζελες, σε άδειο οικόπεδο στην περιοχή Λάιμερτ Παρκ, εντοπίζεται το γυμνό και άγρια ακρωτηριασμένο πτώμα της 22χρονης Ελίζαμπεθ Σορτ, που ο Τύπος θα βαφτίσει «Η μαύρη Ντάλια». Το σώμα της έχει κοπεί στα δύο στη μέση και είναι εμφανώς κακοποιημένο, με την υπόθεση να εξελίσσεται σε ένα από τα πιο διαβόητα και ανεξιχνίαστα εγκλήματα στην ιστορία της πόλης, παρά την τεράστια δημοσιότητα και τις έρευνες των αρχών. 1950: Δημοψήφισμα των Ελλήνων στην Κύπρο διεξάγεται από την Εκκλησία για την ένωση με την Ελλάδα. Υπέρ της ένωσης ψηφίζει το 95,7%. 1953: Ο Αριστοτέλης Ωνάσης αγοράζει το καζίνο του Μόντε Κάρλο. 1962: Δημοσιεύεται στο περιοδικό Record, η πρώτη ιστορία με ήρωα τον ραδιούργο βεζίρη Ιζνογκούντ, που «ήθελε να γίνει χαλίφης στη θέση του χαλίφη» ανατρέποντας τον καλό χαλίφη της Βαγδάτης. Είναι δημιουργία του γάλλου σκιτσογράφου Ζαν Ταμπαρί και του συγγραφέα, Ρενέ Γκοσινί. 1968: Υστερα από έντονες διεθνείς παρεμβάσεις, το καθεστώς των συνταγματαρχών χορηγεί στον Ανδρέα Παπανδρέου διαβατήριο και του επιτρέπει να αναχωρήσει από την Ελλάδα για εξορία, λίγες ημέρες μετά την αποφυλάκισή του με όρο να φύγει από τη χώρα. Ο Παπανδρέου εγκαθίσταται στη Σουηδία (Στοκχόλμη), όπου αναλαμβάνει πανεπιστημιακή θέση, και μέσα στο ίδιο έτος συγκροτεί στο εξωτερικό αντιδικτατορική οργάνωση, δίνοντας νέα διεθνή διάσταση στην αντίσταση κατά της χούντας. 1996: Ο Ανδρέας Παπανδρέου συντάσσει την επιστολή παραίτησης του μέσα στο Ωνάσειο, μετά από 56 μέρες στην εντατική. Παραιτείται από το αξίωμα του πρωθυπουργού, ενώ παραμένει πρόεδρος του κινήματος και ζητά από την Κεντρική Επιτροπή και την Κοινοβουλευτική Ομάδα του ΠΑΣΟΚ να προχωρήσουν άμεσα στην εκλογή νέου πρωθυπουργού. 2000: Στο Βελιγράδι δολοφονείται ο Αρκάν, κατά κόσμον Ζέλικο Ραζνάτοβιτς, όταν δέχεται πυρά στο λόμπι του ξενοδοχείου InterContinental στο Νέο Βελιγράδι και πεθαίνει λίγο αργότερα. Υπήρξε επικεφαλής της παραστρατιωτικής Σερβικής Εθελοντικής Φρουράς («Τίγρεις») και κατηγορούμενος για εγκλήματα πολέμου από το Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο για την πρώην Γιουγκοσλαβία, όμως ο θάνατός του σημαίνει ότι δεν θα δικαστεί ποτέ. 2001: Ο Τζίμι Γουέιλς δημιουργεί τη Wikipedia, βάζοντας τα θεμέλια για ένα νέο μοντέλο συλλογικής γνώσης που θα αλλάξει τον τρόπο που ενημερώνεται ο κόσμος. 2010: Γίνεται η μεγαλύτερη σε διάρκεια δακτυλιοειδής έκλειψη Ηλίου της τρίτης χιλιετίας. Διαρκεί 11 λεπτά και 8 δευτερόλεπτα. 2015: «Κανένα σπίτι σε χέρια τραπεζίτη» διαμηνύει από τη Ρόδο ο πρόεδρος του ΣΥΡΙΖΑ, Αλέξης Τσίπρας, κατά τη διάρκεια προεκλογικής του ομιλίας. Γεννήσεις 1622 – Μολιέρος (Molière), Γάλλος θεατρικός συγγραφέας και ηθοποιός, από τους θεμελιωτές της κλασικής Γαλλικής κωμωδίας. Το πραγματικό του όνομα ήταν Ζαν Μπατίστ Ποκλέν και έγινε γνωστός για έργα που σατίρισαν την υποκρισία, την εξουσιομανία και τα κοινωνικά ήθη, όπως «Ταρτούφος», «Ο μισάνθρωπος» και «Ο κατά φαντασίαν ασθενής». Η πορεία του συνδέθηκε με την αυλή του Λουδοβίκου ΙΔ΄ και με σκάνδαλα λογοκρισίας. Πέθανε το 1673 μετά από κατάρρευση πάνω στη σκηνή. 1929 – Μάρτιν Λούθερ Κινγκ Τζούνιορ (Martin Luther King Jr.), Αμερικανός πολιτικός αγωνιστής και Βαπτιστής πάστορας, εμβληματικός ηγέτης του κινήματος για τα πολιτικά δικαιώματα στις ΗΠΑ. Ανέδειξε τη δύναμη της μη βίαιης αντίστασης, με ορόσημο το μποϊκοτάζ των λεωφορείων στο Μοντγκόμερι και την πορεία στην Ουάσιγκτον όπου εκφώνησε τον λόγο «I Have a Dream». Τιμήθηκε με Νόμπελ Ειρήνης το 1964 και δολοφονήθηκε το 1968 στο Μέμφις. 1949 – Πάνος Μιχαλόπουλος, Έλληνας ηθοποιός θεάτρου, κινηματογράφου και τηλεόρασης, που καθιερώθηκε ως «ζεν πρεμιέ» της δεκαετίας του 1980. Γεννημένος στη Μικρομάνη Μεσσηνίας, εμφανίζεται από τη δεκαετία του 1970 σε ταινίες, σειρές και θεατρικές παραστάσεις, με πρώιμο σταθμό την «Ιφιγένεια» του Μιχάλη Κακογιάννη και τηλεοπτική προβολή στο «Λούνα Παρκ» του Γιάννη Δαλιανίδη. 1967 – Άλκης Κούρκουλος, Έλληνας ηθοποιός με παρουσία σε θέατρο, τηλεόραση και κινηματογράφο. Γεννημένος στην Αθήνα, είναι γιος του Νίκου Κούρκουλου και της Μελίτας Κουτσογιάννη-Κούρκουλου, κάτι που τον συνέδεσε από νωρίς με τον θεατρικό χώρο. Έγινε ιδιαίτερα γνωστός από τηλεοπτικές επιτυχίες όπως «Αναστασία» και «Λόγω τιμής», ενώ εμφανίστηκε και σε ταινίες όπως «Άντε γεια…». Αργότερα ανέλαβε και το θέατρο ΚΑΠΠΑ, συνεχίζοντας την οικογενειακή παράδοση. 1990 – Κώστας Σλούκας, Έλληνας καλαθοσφαιριστής (γκαρντ), από τους πιο σταθερούς δημιουργούς της σύγχρονης Ευρωλίγκας. Γεννημένος στη Θεσσαλονίκη, έγινε σημείο αναφοράς για την ικανότητά του να «διαβάζει» το παιχνίδι και να παίρνει μεγάλες αποφάσεις στα κρίσιμα. Έχει κατακτήσει 4 τίτλους Ευρωλίγκας (2012, 2013, 2017, 2024) με Ολυμπιακό, Φενερμπαχτσέ και Παναθηναϊκό, ενώ το 2024 αναδείχθηκε MVP του Final Four. Θάνατοι 1919 – Ρόζα Λούξεμπουργκ (Rosa Luxemburg), Γερμανίδα πολιτικός θεωρητικός και επαναστάτρια, από τις πιο επιδραστικές μορφές του Ευρωπαϊκού σοσιαλιστικού κινήματος. Πολέμησε τον μιλιταρισμό και τον Α’ Παγκόσμιο Πόλεμο, συνίδρυσε την Ένωση Σπάρτακος και αργότερα το Κομμουνιστικό Κόμμα Γερμανίας. Το 1919, μετά την αποτυχία της εξέγερσης των Σπαρτακιστών στο Βερολίνο, συλλαμβάνεται μαζί με τον Καρλ Λίμπκνεχτ και δολοφονείται από παραστρατιωτικούς Freikorps, σε μία υπόθεση που σημάδεψε τη Δημοκρατία της Βαϊμάρης. 1928 – Φωκίων Νέγρης, Έλληνας μεταλλειολόγος, γεωλόγος και πολιτικός, που συνδύασε τεχνοκρατική γνώση με δημόσια δράση στις αρχές του 20ού αιώνα. Διετέλεσε διευθυντής της Εταιρείας των Μεταλλουργείων του Λαυρίου και δήμαρχος Λαυρίου (1895-1898), σε μια περίοδο που η πόλη-μεταλλείο καθόριζε την οικονομία της περιοχής. Ως υπουργός Οικονομικών προώθησε μεταρρυθμίσεις με άξονα την κοινωνική ασφάλιση. Το 1926 έγινε ο πρώτος πρόεδρος της Ακαδημίας Αθηνών.