IDnews

Νέο μητρώο ακινήτων (ΜΙΔΑ) της ΑΑΔΕ: Πως μπορούν να γίνουν διορθώσεις των τετραγωνικών μέτρων ακινήτων χωρίς αναδρομικές χρεώσεις. Με διατάξεις του νόμου 5313/2026, καθορίζονται οι προϋποθέσεις για τις διορθώσεις, χωρίς αναδρομικές χρεώσεις, των τετραγωνικών μέτρων ακινήτων στο νέο μητρώο ακινήτων (ΜΙΔΑ) της ΑΑΔΕ Οι σχετικές διατάξεις του νόμου 5313/2026 έχουν ως εξής: Νόμος 5313/2026 – ΦΕΚ Τεύχος Α 102/25.06.2026 Μέτρα αντιμετώπισης της ενεργειακής κρίσης και ενίσχυσης του διαθέσιμου εισοδήματος των πολιτών, μισθολογικές και φορολογικές διατάξεις, ρυθμίσεις για τον εξωδικαστικό μηχανισμό ρύθμισης οφειλών, συνταξιοδοτικές ρυθμίσεις Δημοσίου, ρυθμίσεις για την Επιτροπή Εποπτείας και Ελέγχου Παιγνίων και βελτίωση του πλαισίου για τα παίγνια, ρυθμίσεις για την Εταιρεία Ακινήτων Δημοσίου Ανώνυμη Εταιρεία και λοιπές διατάξεις. Άρθρο 128 Δήλωση στοιχείων ακινήτων και προσδιορισμός του Ενιαίου Φόρου Ιδιοκτησίας Ακινήτων βάσει της πραγματικής επιφάνειας κτίσματος – Προθεσμία υποβολής δήλωσης στοιχείων ακινήτων για τη δήλωση χρήσης και κυρώσεις για παράλειψη υποβολής και υποβολή δήλωσης με εσφαλμένα στοιχεία για την ενημέρωση του Μητρώου Ιδιοκτησίας και Διαχείρισης Ακινήτων – Τροποποίηση παρ. 5 και 8 άρθρου 2, παρ. 5 άρθρου 8 Κώδικα Φορολογίας Περιουσίας και προσθήκη παρ. 6Α στο άρθρο 53 του Κώδικα Φορολογικής Διαδικασίας 1. Στην παρ. 5 του άρθρου 2 του Κώδικα Φορολογίας Περιουσίας (ν. 5219/2025, Α’ 130), περί υπόχρεων και χρόνου υποβολής δήλωσης στοιχείων ακινήτων, προστίθεται έκτο εδάφιο και η παρ. 5 διαμορφώνεται ως εξής: «5. Για τη συμπλήρωση της δήλωσης λαμβάνεται υπόψη η πραγματική κατάσταση του ακινήτου. Η πραγματική κατάσταση του ακινήτου προκύπτει από την οριστική εγγραφή στο κτηματολογικό γραφείο. Αν δεν υπάρχει οριστική εγγραφή, λαμβάνονται υπόψη τα στοιχεία του ακινήτου, όπως προκύπτουν από τον τίτλο κτήσης. Αν δεν υπάρχει τίτλος κτήσης, λαμβάνονται υπόψη τα στοιχεία της πραγματικής κατάστασης του ακινήτου. Αν η πραγματική επιφάνεια του ακινήτου υπερβαίνει αυτή που αναγράφεται στην οριστική εγγραφή στο κτηματολογικό γραφείο ή στον τίτλο κτήσης ή στην άδεια οικοδομής ή έχει γίνει αλλαγή της χρήσης του ακινήτου, λαμβάνονται υπόψη η πραγματική επιφάνεια και η πραγματική χρήση του ακινήτου. Ειδικά για τα κτίσματα, για τα οποία έχει εκδοθεί Ηλεκτρονική Ταυτότητα Κτηρίου, αν η πραγματική επιφάνεια του κτίσματος είναι μικρότερη από αυτή που αναγράφεται στην οριστική εγγραφή στο κτηματολογικό γραφείο ή στον τίτλο κτήσης ή στην άδεια οικοδομής, λαμβάνεται υπόψη η πραγματική επιφάνεια του κτίσματος, όπως αποδεικνύεται από την ηλεκτρονική ταυτότητα κτηρίου.». 2. Στην παρ. 8 του άρθρου 2 του Κώδικα Φορολογίας Περιουσίας, επέρχονται οι ακόλουθες τροποποιήσεις: α) προστίθεται νέο τρίτο εδάφιο, β) στο νέο τέταρτο εδάφιο, οι λέξεις «της παρούσας» αντικαθίστανται από τις λέξεις «του πρώτου και του δεύτερου εδαφίου» και η παρ. 8 διαμορφώνεται ως εξής: «8. Για κάθε σύσταση, απόκτηση ή άλλη μεταβολή στα δικαιώματα της παρ. 1, οι υπόχρεοι υποβάλλουν δήλωση μέχρι και την 31η Ιανουαρίου του επόμενου έτους από την ημέρα της σύστασης, απόκτησης ή μεταβολής. Σε περίπτωση κληρονομικής διαδοχής και εφόσον κατά τη λήξη της προθεσμίας του πρώτου εδαφίου δεν έχει συμπληρωθεί η προθεσμία αποποίησης, η δήλωση υποβάλλεται μέχρι την τελευταία εργάσιμη ημέρα του επόμενου μήνα της λήξης της προθεσμίας αποποίησης της κληρονομίας. Ειδικά, στις περιπτώσεις που απαιτείται, πριν από τη λήξη της προθεσμίας των προηγούμενων εδαφίων, η υποβολή δήλωσης πληροφοριακού χαρακτήρα για την ενημέρωση του Μητρώου Ιδιοκτησίας και Διαχείρισης Ακινήτων (Μ.Ι.Δ.Α.) του άρθρου 15Β του Κώδικα Φορολογικής Διαδικασίας (ν. 5104/2024, Α’ 58) ως προς τη χρήση ακινήτου, η δήλωση στοιχείων ακινήτων του παρόντος υποβάλλεται πριν από την υποβολή της δήλωσης πληροφοριακού χαρακτήρα για τη χρήση του ακινήτου. Με απόφαση του Υπουργού Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών δύναται να παρατείνονται οι προθεσμίες του πρώτου και του δεύτερου εδαφίου.» 3. Στην παρ. 5 του άρθρου 8 του Κώδικα Φορολογίας Περιουσίας, περί αντικειμένου του φόρου, προστίθεται έκτο εδάφιο και η παρ. 5 διαμορφώνεται ως εξής: «5. Για τον προσδιορισμό του φόρου λαμβάνεται υπόψη η πραγματική κατάσταση του ακινήτου. Η πραγματική κατάσταση του ακινήτου προκύπτει από την οριστική εγγραφή στο κτηματολογικό γραφείο. Αν δεν υπάρχει οριστική εγγραφή, λαμβάνονται υπόψη τα στοιχεία του ακινήτου, όπως προκύπτουν από τον τίτλο κτήσης. Αν δεν υπάρχει τίτλος κτήσης, λαμβάνονται υπόψη τα στοιχεία της πραγματικής κατάστασης του ακινήτου. Αν η πραγματική επιφάνεια του ακινήτου υπερβαίνει αυτή που αναγράφεται στην οριστική εγγραφή στο κτηματολογικό γραφείο ή στον τίτλο κτήσης ή στην άδεια οικοδομής ή έχει γίνει αλλαγή της χρήσης του ακινήτου, λαμβάνονται υπόψη η πραγματική επιφάνεια και η πραγματική χρήση του ακινήτου. Ειδικά για τα κτίσματα, για τα οποία έχει εκδοθεί Ηλεκτρονική Ταυτότητα Κτηρίου, αν η πραγματική επιφάνεια του κτίσματος, είναι μικρότερη από αυτήν που αναγράφεται στην οριστική εγγραφή στο κτηματολογικό γραφείο ή στον τίτλο κτήσης ή στην άδεια οικοδομής, λαμβάνεται υπόψη η πραγματική επιφάνεια του κτίσματος, όπως αποδεικνύεται από την Ηλεκτρονική Ταυτότητα Κτηρίου.» 4. Στο άρθρο 53 του Κώδικα Φορολογικής Διαδικασίας (ν. 5104/2024, Α’ 58), περί κυρώσεων για παράλειψη υποβολής ή εκπρόθεσμη υποβολή φορολογικών δηλώσεων και δηλώσεων πληροφοριακού χαρακτήρα και παράλειψη χορήγησης στοιχείων που ζητούνται από τη Φορολογική Διοίκηση, προστίθεται παρ. 6Α ως εξής: «6Α. Αν δεν υποβληθεί δήλωση πληροφοριακού χαρακτήρα για την ενημέρωση του Μ.Ι.Δ.Α., σύμφωνα με το άρθρο 15Β, ως προς τη χρήση ακινήτου σε περίπτωση εκμίσθωσης ή δωρεάν παραχώρησης αυτού: α) μέχρι το τέλος του τρίτου μήνα από την έναρξη της μίσθωσης ή της παραχώρησης ή β) μέχρι το τέλος του δεύτερου μήνα από την έναρξη της προθεσμίας για την υποβολή της Ενιαίας Αίτησης Ενίσχυσης του Εκτελεστικού Κανονισμού (ΕΕ) 2022/1173 της Ευρωπαϊκής Επιτροπής της 31ης Μαΐου 2022, για τη θέσπιση κανόνων εφαρμογής του κανονισμού (ΕΕ) 2021/2116 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου όσον αφορά το ολοκληρωμένο σύστημα διαχείρισης και ελέγχου στην κοινή γεωργική πολιτική (L 183), επιβάλλεται στον υπόχρεο πρόστιμο πεντακοσίων (500) ευρώ. Αν υποβληθεί δήλωση του πρώτου εδαφίου από τον μισθωτή ή τον παραχωρησιούχο με εσφαλμένα στοιχεία και χρησιμοποιηθεί για τη χορήγηση επιδομάτων, ενισχύσεων ή επιδοτήσεων, επιβάλλεται πρόστιμο χιλίων (1.000) ευρώ στο πρόσωπο αυτό. Εάν η δήλωση χρήσης που υποβλήθηκε με εσφαλμένα στοιχεία από μισθωτή ή παραχωρησιούχο για το ακίνητο δεν χρησιμοποιηθεί για τη χορήγηση επιδομάτων, ενισχύσεων ή επιδοτήσεων, επιβάλλεται σε αυτόν πρόστιμο εκατό (100) ευρώ.» 5. Οι παρ. 1 και 3 εφαρμόζονται για τις δηλώσεις στοιχείων ακινήτων και τον Ενιαίο Φόρο Ιδιοκτησίας Ακινήτων (ΕΝ.Φ.Ι.Α.) έτους 2027 και εφεξής. Τα πρόστιμα της παρ. 4 επιβάλλονται για δηλώσεις ως προς τη χρήση ακινήτου σε περίπτωση εκμίσθωσης ή δωρεάν παραχώρησης, με ημερομηνία έναρξης από την 1η Νοεμβρίου 2026 και μετά. Με απόφαση του Διοικητή δύναται να μετατίθεται η ημερομηνία του δεύτερου εδαφίου. 6. Δηλώσεις στοιχείων ακινήτων που έχουν υποβληθεί και δηλώσεις και πράξεις προσδιορισμού ΕΝ.Φ.Ι.Α. που έχουν εκδοθεί μέχρι την έναρξη ισχύος του παρόντος, δεν θεωρούνται ανακριβείς και δεν επιβάλλονται κυρώσεις, κατά το μέρος που αφορούν κτίσμα του οποίου η πραγματική επιφάνεια, όπως αποδεικνύεται από την Ηλεκτρονική Ταυτότητα Κτηρίου, είναι μικρότερη από αυτήν που αναγράφεται στην οριστική εγγραφή στο κτηματολογικό γραφείο ή στον τίτλο κτήσης ή στην άδεια οικοδομής. Πιστοποιητικά ΕΝ.Φ.Ι.Α. που έχουν εκδοθεί ή εκδίδονται με βάση τις δηλώσεις του πρώτου εδαφίου, δεν θεωρούνται ανακριβή και δεν επιβάλλονται οι κυρώσεις της παρ. 5 του άρθρου 60 του Κώδικα Φορολογικής Διαδικασίας. πηγή odigostoupoliti.eu View full Άρθρου

Με τον Νόμο 5322/2026 (ΦΕΚ Α’ 117/24.7.2026) τροποποιήθηκε το άρθρο 199 του Ν. 5306/2026 (Κώδικας Χωροταξίας και Πολεοδομίας - Νικος Ταγαράς), εισάγοντας μια σημαντική νέα δυνατότητα για τους ιδιοκτήτες: τη μετατροπή ολόκληρων κτιρίων ή τμημάτων τους σε κατοικίες ή σε χώρους στάθμευσης (γκαράζ), ακόμη και όταν αυτές οι χρήσεις δεν επιτρέπονται από τις ισχύουσες χρήσεις γης ή τους σημερινούς όρους δόμησης. Τι προβλέπει η νέα διάταξη (άρθρο 199 παρ. 3 & 3Α Ν. 5306/2026) 1. Αλλαγή χρήσης σε κατοικία ή σε χώρους στάθμευσης Η μετατροπή αφορά μόνο τον υφιστάμενο νόμιμο κτιριακό όγκο, χωρίς αύξηση δόμησης, κάλυψης ή ύψους. Η δυνατότητα αφορά πλέον και τη δημιουργία θέσεων στάθμευσης, είτε ως κύρια χρήση είτε ως βοηθητική. (άρθρο 199 παρ. 3 & 3Α). 2. Εντός σχεδίου περιοχές Για τα νομίμως υφιστάμενα κτίρια εντός σχεδίου ή οικισμών η αλλαγή χρήσης επιτρέπεται ανεξάρτητα από υπερβάσεις σημερινών όρων δόμησης (ΣΔ, κάλυψη, ύψος). (άρθρο 199 παρ. 3) 3. Εκτός σχεδίου περιοχές – η μεγάλη τομή Για πρώτη φορά επιτρέπεται η μετατροπή κτιρίων σε κατοικία ή σε χώρους στάθμευσης κατ’ εξαίρεση και ανεξαρτήτως χρήσεων γης, γενικών ή ειδικών όρων δόμησης και ειδικών χωροταξικών ή αναπτυξιακών καθεστώτων. (άρθρο 199 παρ. 3Α). 4. Κτίρια με παρεκκλίσεις Στη ρύθμιση εντάσσονται και κτίρια εκτός σχεδίου που ανεγέρθηκαν νόμιμα με παρεκκλίσεις, εφόσον αυτές έχουν χορηγηθεί έως 31.12.2025. (άρθρο 199 παρ. 3Α) 5. Τακτοποιημένα αυθαίρετα Η δυνατότητα αλλαγής χρήσης ισχύει και για κτίρια που έχουν υπαχθεί στους νόμους 4178/2013 και 4495/2017, με πλήρη ολοκλήρωση της διαδικασίας τακτοποίησης. (άρθρο 199 παρ. 3 & 3Α). Διαδικασία – Άδεια ή μόνο Ηλεκτρονική Ταυτότητα Κτιρίου Οικοδομική άδεια απαιτείται όταν η αλλαγή χρήσης επιφέρει δυσμενέστερες μεταβολές: στη στατική μελέτη, στις Η/Μ εγκαταστάσεις, στο διάγραμμα δόμησης, στις διελεύσεις από ορόφους ή κοινόχρηστους χώρους. (άρθρο 199 παρ. 1) Μόνο ενημέρωση ΗΤΚ απαιτείται όταν η νέα χρήση (κατοικία ή στάθμευση) είναι επιτρεπτή και δεν προκαλούνται οι παραπάνω μεταβολές. (άρθρο 199 παρ. 2) Περιορισμοί της ρύθμισης 1. Η αλλαγή χρήσης επιτρέπεται μόνο μία φορά (άρθρο 199 παρ. 3Α) 2. Το δικαίωμα διατηρείται ακόμη κι αν η περιοχή πολεοδομηθεί στο μέλλον (άρθρο 199 παρ. 3Α) 3. Απαγορεύεται η βραχυχρόνια μίσθωση για 5 χρόνια. Οι νέες κατοικίες δεν μπορούν να διατεθούν για βραχυχρόνια μίσθωση για διάστημα πέντε ετών από την ολοκλήρωση της αλλαγής χρήσης. (άρθρο 199 παρ. 3Α) 4. Για κτίρια εκτός σχεδίου με παρεκκλίσεις επιβάλλεται ειδικό περιβαλλοντικό τέλος ύψους 5% της αντικειμενικής αξίας της γης. (άρθρο 199 παρ. 3Α). Τι σημαίνει για τους ιδιοκτήτες και την αγορά ακινήτων Η νέα ρύθμιση: αυξάνει το διαθέσιμο στεγαστικό απόθεμα χωρίς νέα δόμηση, επιτρέπει την αξιοποίηση χιλιάδων κτιρίων που δεν μπορούν πλέον να χρησιμοποιηθούν για τον αρχικό τους σκοπό, δίνει λύση και στο χρόνιο πρόβλημα έλλειψης θέσεων στάθμευσης αυτοκινήτων, ενισχύει την αγορά μακροχρόνιας μίσθωσης κατοικίας, συμβάλλει στην αναζωογόνηση περιοχών με εγκαταλελειμμένα κτίρια. Πηγή: πηγή pomida.gr View full Άρθρου

Αυστηρές συστάσεις διατυπώνει ο Συνήγορος του Πολίτη προς το φορέα του Ελληνικού Κτηματολογίου για εφαρμογή των κανόνων διαφάνειας, τονίζοντας ότι είναι μία από τις βασικές αρχές λειτουργία του και την νόμιμη υποχρέωση του φορέα για την έγκαιρη διεκπεραίωση των υποθέσεων και την άμεση ενημέρωση των πολιτών. Με σημείο αναφοράς το γεγονός ότι πολίτης μετά από έξι μήνες αναμονής, που οι υπηρεσίες του Κτηματολογίου τον είχαν κάνει αόρατο, υποχρεώθηκε να καταφύγει στην Αρχή για να πάρει αυθημερόν απαντητικό μέιλ για την ακίνητη περιουσία του, ο ΣτΠ αναδεικνύει θέμα ψηφιακής ταλαιπωρίας αλλά και «ψηφιακού αποκλεισμού» των πολιτών από το Κτηματολόγιο. Οι καμπάνες της Αρχής για δημοσιότητα, νομιμότητα, ψηφιακή ταλαιπωρία και ψηφιακό αποκλεισμό«Σύμφωνα με τη διάταξη του αρθ. 2 Ν. 2664/1998 η αρχή της δημοσιότητας αποτελεί, μεταξύ άλλων, εγγύηση και δικαιολογητική αιτία της ασφάλειας των συναλλαγών, με την ευρύτατη έννοια του όρου, ενώ με τις διατάξεις του άρθ. 4 παρ. 1, 2 Ν. 2690/1999, θεσπίζεται υποχρέωση των υπηρεσιών να διεκπεραιώνουν τις αιτήσεις των πολιτών και στις περιπτώσεις, που δεν είναι δυνατή η διεκπεραίωση, να γνωστοποιούν εγγράφως στον ενδιαφερόμενο τους λόγους της σχετικής καθυστέρησης, αλλά και κάθε άλλη χρήσιμη πληροφορία», τονίζει ο ΣτΠ στο επίσημο έγγραφο της παρέμβασης του προς το Ελληνικό Κτηματολόγιο, υπογραμμίζοντας παράλληλα ότι: «Οι αρχές της δημοσιότητας και πρόσβασης σας κτηματολογικές εγγραφές αφορούν τους πολίτες άμεσα και δημιουργούν υποχρέωση των υπηρεσιών να τους διευκολύνουν στην άσκηση των σχετικών δικαιωμάτων τους με την παροχή των κατάλληλων οδηγιών, ώστε να αξιοποιούνται οι ψηφιακές υπηρεσίες που παρέχει το Κτηματολόγιο». Και ανόγει θέμμα «ψηφιακού αποκλεισμού των πολιτών, καθώς στο επίσημο έγγραφο της Αρχής υπογραμμίζεται ότι: «Επιπρόσθετα, παρατηρούμε ότι η ψηφιοποίηση των διοικητικών συναλλαγών περιορίζει ή και αποκλείει σημαντικό αριθμό πολιτών από την άσκηση των δικαιωμάτων τους, καθώς λόγω της άγνοιας του σχεδιασμού και της λειτουργίας των ηλεκτρονικών βάσεων, αδυνατούν να εξυπηρετηθούν, με αποτέλεσμα να στερούνται θεμελιωδών δικαιωμάτων τους έναντι των διοικητικών υπηρεσιών». Κορυφή του παγόβουνου της ψηφιακής ταλαιπωρίας στο ΚτηματολόγιοΗ συγκεκριμένη περίπτωση για την οποία έγινε η παρέμβαση του Συνηγόρου του Πολίτη στο υποκατάστημα του Κτηματολογίου στην Κρήτη, η οποία πρέπει να τονιστεί ότι δεν αφορά μία σύνθετη ιδιοκτησιακή διαφορά, ούτε ένα δύσκολο τεχνικό ζήτημα που απαιτούσε μήνες διοικητικής επεξεργασίας, αλλά στην αποστολή ενός απλού ενημερωτικού email μοιάζει με κορυφή του παγόβουνου αλλά και κραυγαλέα απόδειξη της ψηφιακής ταλαιπωρίας χιλιάδων πολιτών και επαγγελματιών στο Κτηματολόγιο. Σύμφωνα με τα στοιχεία της υπόθεσης, από τον πολίτη είχαν αποσταλεί ηλεκτρονικά μηνύματα ήδη από τις 30 Μαρτίου και τις 9 Απριλίου 2026. Παρά την παρέλευση μηνών, ο πολίτης δεν είχε καταφέρει ούτε να ενημερωθεί για το ακριβές περιεχόμενο των πράξεων ούτε να λάβει οδηγίες για το πώς θα μπορούσε να τις αναζητήσει ηλεκτρονικά. Όπως καταγράφει ο Συνήγορος του Πολίτη, «παρά την παρέλευση αρκετού χρόνου, δεν έχει καταστεί δυνατή η ενημέρωσή της σχετικά με τις ανωτέρω πράξεις, ούτε της υποδείχθηκε κάποιος τρόπος που θα μπορούσε να έχει πρόσβαση σε αυτές, μέσω της πλατφόρμας του Κτηματολογίου». Για σχεδόν πέντε μήνες, δηλαδή, ένας πολίτης που ζητούσε πληροφορίες σχετικές με την ακίνητη περιουσία του παρέμενε ουσιαστικά χωρίς διοικητική απάντηση. Το Κτηματολόγιο αποφάσισε: «Τα email δεν διεκπεραιώνονται»Όταν ο Συνήγορος του Πολίτη επικοινώνησε στις 18 Αυγούστου 2026 με το αρμόδιο Υποκατάστημα, πληροφορήθηκε ότι η αναζήτηση των ψηφιοποιημένων εγγράφων πραγματοποιείται μέσω της πλατφόρμας του Κτηματολογίου και ότι οι αιτήσεις που υποβάλλονται με email προς τα στελέχη του Υποκαταστήματος «δεν διεκπεραιώνονται». Ακόμη και εάν ο πολίτης χρησιμοποίησε έναν τρόπο επικοινωνίας, που δεν αποτελεί την προβλεπόμενη διαδικασία για τη χορήγηση ψηφιακού εγγράφου, το ερώτημα που θέτει ο Συνήγορος είναι γιατί δεν ενημερώθηκε ποια διαδικασία έπρεπε να ακολουθήσει. Και φέρνει τις υπηρεσίες του Κτηματολογίου ενώπιον των ευθυνών τους για το γεγονός ότι ένα email, που δεν μπορούσε να αντιμετωπιστεί ως κανονική αίτηση, έμεινε ουσιαστικά χωρίς απάντηση αντί να επιστραφεί στον πολίτη με μία απλή οδηγία για τη σωστή ηλεκτρονική διαδρομή. Η αρχή της δημοσιότητας, μία από τις θεμελιώδεις αρχές του Κτηματολογίου στα αζήτηταΗ παρέμβαση της Αρχής αποκτά ιδιαίτερη βαρύτητα, καθώς ο Συνήγορος του Πολίτη στην έγγραφη διαμεσολάβηση του συνδέει την υπόθεση με μία από τις θεμελιώδεις αρχές πάνω στις οποίες λειτουργεί το ίδιο το Κτηματολόγιο: την αρχή της δημοσιότητας. Αναφέροντας το άρθρο 2 του ν. 2664/1998, ο ΣτΠ επισημαίνει προς τον φορέα του Κτηματολογίου ότι η αρχή της δημοσιότητας αποτελεί «εγγύηση και δικαιολογητική αιτία της ασφάλειας των συναλλαγών». Και υπογραμμίζει προς τον φορέα του Κτηματολογίου ότι: «Οι αρχές της δημοσιότητας και πρόσβασης στις κτηματολογικές εγγραφές αφορούν τους πολίτες άμεσα και δημιουργούν υποχρέωση των υπηρεσιών να τους διευκολύνουν στην άσκηση των σχετικών δικαιωμάτων τους». Η παρατήρηση αυτή αγγίζει τον πυρήνα της υπόθεσης. Το Κτηματολόγιο δεν αρκεί να διαθέτει πληροφορίες σε μία ψηφιακή πλατφόρμα. Πρέπει ο πολίτης να μπορεί πραγματικά να φθάσει σε αυτές. Αυστηρή σύσταση της Αρχής προς το Κτηματολόγιο: ο νόμος επιβάλλει απάντησηΟ Συνήγορος παράλληλα με τις υποχρεώσεις του φορέα για τη λειτουργία των ψηφιακών εφαρμογών, υπογραμμίζει ρητά τις υποχρεώσεις που απορρέουν από τον Κώδικα Διοικητικής Διαδικασίας και ειδικότερα από το άρθρο 4 του ν. 2690/1999. Όπως αναφέρει, θεσπίζεται υποχρέωση των υπηρεσιών «να διεκπεραιώνουν τις αιτήσεις των πολιτών» και, όταν η διεκπεραίωση δεν είναι δυνατή, «να γνωστοποιούν εγγράφως στον ενδιαφερόμενο τους λόγους της σχετικής καθυστέρησης, αλλά και κάθε άλλη χρήσιμη πληροφορία». Αυτό σημαίνει ότι η διοίκηση δεν μπορεί να θεωρεί ότι εκπλήρωσε την υποχρέωσή της απλώς επειδή μια υπηρεσία υπάρχει ηλεκτρονικά. Εάν ο πολίτης δεν μπορεί να εξυπηρετηθεί, πρέπει να ενημερωθεί. Εάν υπάρχει καθυστέρηση, πρέπει να πληροφορηθεί τους λόγους. Εάν έχει ακολουθήσει λάθος διαδικασία, πρέπει να λάβει τις οδηγίες που θα του επιτρέψουν να χρησιμοποιήσει τη σωστή. Η προειδοποίηση για «ψηφιακό αποκλεισμό» σημαντικού αριθμού πολιτώνΑκόμη σοβαρότερη είναι η γενική διαπίστωση του Συνηγόρου του Πολίτη, η οποία υπερβαίνει κατά πολύ τη μεμονωμένη περίπτωση. Η Ανεξάρτητη Αρχή παρατηρεί ότι: «Η ψηφιοποίηση των διοικητικών συναλλαγών περιορίζει ή και αποκλείει σημαντικό αριθμό πολιτών από την άσκηση των δικαιωμάτων τους». Και εξηγεί γιατί: «Λόγω της άγνοιας του σχεδιασμού και της λειτουργίας των ηλεκτρονικών βάσεων, αδυνατούν να εξυπηρετηθούν, με αποτέλεσμα να στερούνται θεμελιωδών δικαιωμάτων τους έναντι των διοικητικών υπηρεσιών». Ο πολίτης που επί μήνες δεν μπορούσε να φθάσει σε έγγραφα που αφορούσαν το ακίνητό του λειτουργεί ως χαρακτηριστικό παράδειγμα ενός ευρύτερου προβλήματος: της μετατροπής της ψηφιοποίησης από εργαλείο ταχύτερης εξυπηρέτησης σε φραγμό για όσους δεν γνωρίζουν πώς έχει σχεδιαστεί κάθε πλατφόρμα και ποια ακριβώς διαδρομή πρέπει να ακολουθήσουν. Χρειάστηκε ο Συνήγορος για να σταλεί ένα emailΗ κατάληξη της υπόθεσης είναι ότι μετά από έξι μήνες αναμονής και αφού έγινε η παρέμβαση του Συνηγόρου του Πολίτη, το αρμόδιο Υποκατάστημα απέστειλε αυθημερόν ηλεκτρονικό μήνυμα στον ενδιαφερόμενο. Τον ενημέρωσε πώς θα εισέλθει στην ηλεκτρονική βάση του Κτηματολογίου με τους κωδικούς Taxisnet και ποια συγκεκριμένη διαδρομή και επιλογές έπρεπε να ακολουθήσει για να αποκτήσει πρόσβαση στα έγγραφα. Δηλαδή, για μία πληροφορία που τελικά μπορούσε να δοθεί μέσα σε λίγες γραμμές ενός email, είχαν προηγηθεί μήνες χωρίς ουσιαστική ενημέρωση και χρειάστηκε προσφυγή σε Ανεξάρτητη Αρχή. Η ανακοίνωση της Αρχής για την υπόθεση διαμεσολάβησης Στη σύνοψη διαμεσολάβησης σημειώνεται ότι: «ο Συνήγορος του Πολίτη (Δάφνη Φιλιππάκη, Βοηθός ΣτΠ, Κική Ανδρικάκη Ειδική επιστήμονας) κλήθηκε να διαμεσολαβήσει σε Υποκατάστημα Κτηματολογικού Γραφείου στην Κρήτη, μετά από αναφορά πολίτη, ο οποίος μπορούσε να δει στο κτηματολογικό φύλλο του ακινήτου του, τους αριθμούς και την ημερομηνία έκδοσης τεσσάρων αποφάσεων Επιτροπών, που είχαν εκδοθεί το Μάρτιο 2026, κατόπιν ενστάσεων, πλην όμως δεν μπορούσε να έχει πρόσβαση στο περιεχόμενό τους. Επειδή δε γνώριζε τη δομή και λειτουργία της ηλεκτρονικής βάσης του Κτηματολογίου, ώστε να λάβει τα ψηφιακά έγγραφα, ζήτησε, με ηλεκτρονικά μηνύματα, από την αρμόδια Προϊσταμένη αρχή να του δοθούν αντίγραφα, αλλά δεν έλαβε καμία απάντηση ή ενημέρωση, καθώς η αίτηση, μέσω ηλεκτρονικού μηνύματος, είναι μη αποδεκτός τρόπος αίτησης λήψης ψηφιακών εγγράφων. Η Ανεξάρτητη Αρχή απηύθυνε έγγραφο στο αρμόδιο Υποκατάστημα, τον Αύγουστο 2026, τονίζοντας την υποχρέωση των υπηρεσιών να διευκολύνουν τους πολίτες στην άσκηση του δικαιώματος πρόσβασης στα κτηματολογικά στοιχεία, με την παροχή των κατάλληλων οδηγιών, ώστε να αξιοποιούνται οι ψηφιακές υπηρεσίες που παρέχει το Κτηματολόγιο, προς όφελος των πολιτών. Κατόπιν της διαμεσολάβησης του Συνηγόρου του Πολίτη το αρμόδιο Υποκατάστημα έστειλε, αυθημερόν, ηλεκτρονικό μήνυμα στον ενδιαφερόμενο πολίτη, με το οποίο τον ενημέρωσε για τον τρόπο εισόδου στην ηλεκτρονική βάση του Κτηματολογίου, κάνοντας χρήση των κωδικών taxisnet και τη συγκεκριμένη διαδρομή, που έπρεπε να ακολουθήσει, βάσει των επιλογών που υπέδειξε, ώστε να αποκτήσει πρόσβαση στα συγκεκριμένα έγγραφα». Του Αργύρη Δεμερτζή πηγή ecopress.gr View full Άρθρου

THE BULLET POINT "PREVIEW"Το κράτος επιχειρεί την πιο συνολική παρέμβαση στην ιστορία του Ελαιώνα: διεθνής αρχιτεκτονικός διαγωνισμός ιδεών για περίπου 5.000 στρέμματα, με προτάσεις έως τις 16 Νοεμβρίου 2026, προσωπικό συντονισμό του αντιπροέδρου Κωστή Χατζηδάκη και σχεδιασμό σε τρεις κύκλους — από τα 220 στρέμματα της Διπλής Ανάπλασης έως τη ζώνη των 1.400 στρεμμάτων με τις μεταφορικές — ενώ η αγορά κινείται ήδη, με πρώτο δείγμα το σχέδιο της Dimand για 140 διαμερίσματα προσιτής κατοικίας στην Πέτρου Ράλλη. Ο Ελαιώνας δεν έμεινε «απολίτιστος» από τύχη: έμεινε εκτός σχεδίου πόλης έως το 1991, το ίδιο το κράτος τον όρισε ως τη βιομηχανική «αποθήκη» της Αθήνας, η γη των μεγάλων κτημάτων δεν σήκωνε αντιπαροχή, οι πλημμύρες του Κηφισού έδιωχναν την κατοικία και η όχληση τους κατοίκους — και σήμερα αντιστέκεται γιατί δεν έχει έναν ιδιοκτήτη (9.000+ στρέμματα, κατακερματισμένα), δεν έχει έναν δήμαρχο (πέντε δήμοι), δεν έχει υποδομές, και κυρίως γιατί δουλεύει: περίπου 390 μεταφορικές και 4.000+ δρομολόγια φορτηγών την ημέρα είναι η «πίσω αυλή» που η πόλη χρειάζεται. Τρία παράδοξα θα κρίνουν το εγχείρημα: η επιτυχία ακριβαίνει τη γη και απειλεί την προσιτή στέγη που υπόσχεται, τα φορτηγά πρέπει να πάνε κάπου (και η Φυλή απέδειξε πόσο δύσκολο είναι — διαγωνισμός άγονος, καμία δεσμευτική προσφορά), και ο χρόνος: το King’s Cross χρειάστηκε δύο δεκαετίες για 270 στρέμματα — ο Ελαιώνας είναι τριάντα φορές μεγαλύτερος, και η πολιτική μετράει σε εκλογικούς κύκλους. Γύρω του άλλαξαν όλα. Εκείνος αντιστάθηκε σε κάθε σχέδιο επί εβδομήντα χρόνια. Τώρα το κράτος ετοιμάζει τη μεγαλύτερη πολιορκία μέχρι σήμερα. Θα τα καταφέρει αυτή τη φορά; Πάρτε τη γραμμή 3 του μετρό από το Μοναστηράκι. Δύο στάσεις μετά, κατεβαίνετε στον «Ελαιώνα». Μέσα σε λίγα λεπτά έχετε αφήσει πίσω σας την Ακρόπολη, τα γεμάτα ξενοδοχεία, το Γκάζι και τον Κεραμεικό, που μεταμορφώθηκαν τα τελευταία χρόνια. Και βρίσκεστε σε έναν άλλο κόσμο: φορτηγά, μάντρες, αποθήκες, συνεργεία, εγκαταλελειμμένα εργοστάσια, δρόμοι χωρίς πεζοδρόμια. Ο Ελαιώνας είναι το γαλατικό χωριό της Αθήνας. Μέσα του, σχεδόν τίποτα δεν άλλαξε. Κάθε κυβέρνηση ανακοίνωσε το δικό της σχέδιο για να τον «κατακτήσει». Και κάθε φορά, ο Ελαιώνας νίκησε. Τώρα η κυβέρνηση ετοιμάζει τη μεγαλύτερη προσπάθεια μέχρι σήμερα. Ο αντιπρόεδρος Κωστής Χατζηδάκης συντονίζει προσωπικά το εγχείρημα. Ένας διεθνής αρχιτεκτονικός διαγωνισμός ιδεών καλεί ομάδες να σχεδιάσουν το μέλλον της περιοχής. Και ο Πρωθυπουργός, στη ΔΕΘ, αναφέρθηκε στον Ελαιώνα ως μία από τις περιοχές που μπορούν να δώσουν νέα σπίτια στην Αθήνα. «Ο Ελαιώνας αλλάζει, η Αθήνα αλλάζει», είπε ο Χατζηδάκης. Για να καταλάβει κανείς αν αυτή τη φορά θα είναι διαφορετικά, πρέπει πρώτα να καταλάβει γιατί απέτυχαν όλες οι προηγούμενες. Ο ιερός λόγγος Το όνομα δεν είναι τυχαίο. Για αιώνες, όλο το δυτικό τμήμα της Αθήνας, στις δύο όχθες του Κηφισού, ήταν ένα απέραντο δάσος από ελιές. Για τους αρχαίους Αθηναίους η ελιά ήταν ιερό δέντρο. Οι ιερές ελιές, οι «μορίες», ανήκαν στην πόλη, και όποιος τις έβλαπτε μπορούσε να βρεθεί κατηγορούμενος στον Άρειο Πάγο. Ο Ελαιώνας επιβίωσε από πολέμους και πυρκαγιές. Ο Άγγλος έμπορος Bernard Randolph, που έζησε στην Ελλάδα τη δεκαετία του 1670, τον περιγράφει ως μια έκταση μήκους έξι μιλίων και πλάτους δύο. Την εποχή εκείνη είχαν καταγραφεί επίσημα 50.000 ελαιόδεντρα. Το λάδι του έφτανε μέχρι τη Μασσαλία, και οι λαχανόκηποί του κάλυπταν σχεδόν όλες τις ανάγκες της πόλης. Το καλοκαίρι του 1830 μια μεγάλη πυρκαγιά κατέστρεψε μεγάλο μέρος του. Εφημερίδα της εποχής ανέφερε ότι ο Ελαιώνας είχε 117.000 δέντρα. Στον πρώτο τοπογραφικό χάρτη της Αττικής, το 1874, το δάσος σωζόταν ακόμη σχεδόν ανέπαφο. Και εκεί σημειώνεται για πρώτη φορά κάτι καινούργιο: βυρσοδεψεία, το πρώτο σύγχρονο κτιριακό συγκρότημα της περιοχής. Ήταν το πρώτο μήνυμα της εποχής που ερχόταν. Ακολούθησαν, κύμα το κύμα, ελαιοτριβεία και κεραμοποιεία, σαπωνοποιεία και χαρτοποιεία, εργοστάσια τροφίμων, χημικών και πλαστικών. Και στο τέλος, αυτό που κυριαρχεί σήμερα: οι μεταφορικές εταιρείες, που βρήκαν εδώ ό,τι χρειάζονται. Δίπλα στον Πειραιά, δίπλα στις εθνικές οδούς, δίπλα στο κέντρο. Από τις δεκάδες χιλιάδες ελιές, στις αρχές της δεκαετίας του 2000 σώζονταν περίπου 400 αιωνόβια δέντρα, στον χώρο του πρώην ΤΕΙ Πειραιά. Ο Ελαιώνας κράτησε κυρίως το όνομα. Η πόλη που χτίστηκε γύρω του, αλλά όχι μέσα του Από τη δεκαετία του ’50 μέχρι τη δεκαετία του ’90, η Αθήνα χτίστηκε με πρωτοφανείς ρυθμούς. Με την αντιπαροχή, χιλιάδες μονοκατοικίες έγιναν πολυκατοικίες. Οι γειτονιές που περιβάλλουν τον Ελαιώνα, στο Αιγάλεω, στο Περιστέρι, στον Ρέντη, στον Ταύρο, γέμισαν τσιμέντο και ανθρώπους. Κι όμως, ο ίδιος ο Ελαιώνας έμεινε με ελάχιστους κατοίκους. Πώς γίνεται μια τεράστια έκταση δίπλα στο κέντρο να γλιτώσει από την πιο έντονη οικοδομική έκρηξη στην ιστορία της πόλης; Η απάντηση βρίσκεται σε έξι λόγους που δούλεψαν όλοι μαζί. Έμεινε έξω από το σχέδιο πόλης Η πολυκατοικία με αντιπαροχή χτιζόταν σε περιοχές «εντός σχεδίου», δηλαδή σε περιοχές με εγκεκριμένους δρόμους, οικοδομικά τετράγωνα και όρους δόμησης. Ο Ελαιώνας δεν ήταν τέτοια περιοχή. Εντάχθηκε για πρώτη φορά σε πολεοδομικό σχέδιο μόλις το 1991. Μέχρι τότε ίσχυαν οι κανόνες για τις περιοχές εκτός σχεδίου. Αυτοί, ήδη από το 1928, επέτρεπαν στις ζώνες γύρω από τις πόλεις κυρίως χρήσεις που δεν ταίριαζαν με την κατοικία, όπως βιομηχανίες, και μόνο σε μεγάλα οικόπεδα. Η κατοικία σε αυτές τις ζώνες άργησε δεκαετίες να επιτραπεί. Με άλλα λόγια, ο ίδιος ο νόμος άνοιγε την πόρτα στα εργοστάσια και την κρατούσε κλειστή για τα σπίτια. Το κράτος τον όρισε ως την «αποθήκη» της Αθήνας Ο Οργανισμός Αθήνας το έχει καταγράψει με μια φράση που δεν αφήνει περιθώρια: μέχρι το 1940 ο Ελαιώνας κράτησε τη φυσιογνωμία του, και μέσα στα επόμενα πενήντα χρόνια έγινε η «χαβούζα της Αθήνας». Εκεί διοχετεύτηκε μεγάλο μέρος της γρήγορης βιομηχανικής ανάπτυξης της πόλης. Και όταν το κράτος άρχισε επιτέλους να σχεδιάζει, σχεδίασε ξανά βιομηχανία. Το 1984 ένα διάταγμα όρισε τις περιοχές της Αττικής που θα υποδέχονταν βιομηχανίες και βιοτεχνίες, και τμήματα του Ελαιώνα ήταν μέσα σε αυτές. Το Ρυθμιστικό Σχέδιο της Αθήνας του 1985 προέβλεπε για τον Ελαιώνα βιομηχανικά και βιοτεχνικά πάρκα σε περίπου 70% της έκτασης και κατοικία μόλις σε περίπου 18%. Στην υπόλοιπη πόλη χτίζονταν πολυκατοικίες. Στον Ελαιώνα το κράτος σχεδίαζε εργοστάσια. Ο Ελαιώνας, δηλαδή, δεν έμεινε έτσι επειδή το κράτος απουσίαζε. Έμεινε έτσι και εξαιτίας όσων το κράτος επέλεξε να τοποθετήσει εκεί. Η γη δεν ήταν φτιαγμένη για αντιπαροχή Η αντιπαροχή δούλευε με ένα απλό μοντέλο: ένας ιδιοκτήτης με ένα μικρό οικόπεδο το έδινε σε έναν εργολάβο και έπαιρνε πίσω μερικά διαμερίσματα. Ο Ελαιώνας δεν είχε τέτοια οικόπεδα. Ήδη στον χάρτη του 1874 φαίνεται χωρισμένος σε κτήματα. Αργότερα, μεγάλα κομμάτια του πέρασαν σε εργοστάσια και σε δημόσιους φορείς: σιδηρόδρομο, στρατιωτικές εγκαταστάσεις, ναυτική βάση, Γεωπονικό Πανεπιστήμιο. Τα μεγάλα οικόπεδα είναι ό,τι χρειάζεται ένα εργοστάσιο. Δεν είναι ό,τι χρειάζεται μια πολυκατοικία. Ήταν ο δρόμος του νερού Ο Ελαιώνας απλώνεται στην πεδιάδα του Κηφισού, και τον διασχίζει το ρέμα του Προφήτη Δανιήλ, η ιστορική κοίτη του ποταμού. Το χώμα του ήταν γόνιμο ακριβώς επειδή οι πλημμύρες το ανανέωναν. Στη σύγχρονη πόλη, αυτό έγινε κατάρα. Στην πλημμύρα του Νοεμβρίου 1961, με επίκεντρο τα δυτικά, χάθηκαν 43 άνθρωποι στην Αττική. Στην πλημμύρα του Νοεμβρίου 1977, με 37 νεκρούς, ο Κηφισός ξεχείλισε και άνθρωποι στην Πέτρου Ράλλη και στην Ιερά Οδό ανέβαιναν στις στάσεις των λεωφορείων για να σωθούν. Το 1981 πλημμύρισε ξανά το ρέμα του Προφήτη Δανιήλ. Κανείς δεν διαλέγει να μεγαλώσει τα παιδιά του σε μια περιοχή που πλημμυρίζει. Ένα εργοστάσιο, όμως, μπορεί να το ρισκάρει. Η όχληση έδιωξε τους κατοίκους Όσο γέμιζε ο Ελαιώνας με δραστηριότητες που βρωμούσαν, έκαναν θόρυβο και μόλυναν, τόσο λιγότεροι ήθελαν να ζήσουν εκεί. Εργασίες στο Πολυτεχνείο περιγράφουν μια περιοχή που οι Αθηναίοι απέρριψαν ως τόπο για να ζήσουν. Ήταν ένας φαύλος κύκλος. Χωρίς κατοίκους, κανείς δεν πίεζε για πάρκα και πεζοδρόμια. Χωρίς πάρκα και πεζοδρόμια, ερχόταν ακόμη περισσότερη βιομηχανία. Όταν άνοιξε η πόρτα, ήταν πια αργά Το 1991 το κράτος έκανε την πρώτη σοβαρή απόπειρα να αλλάξει κατεύθυνση. Το πρώτο πολεοδομικό σχέδιο του Ελαιώνα εγκατέλειπε την ιδέα των καθαρά βιομηχανικών ζωνών και επέτρεπε κατοικία μαζί με άλλες χρήσεις, με υψηλούς συντελεστές δόμησης. Προκάλεσε όμως τέτοιες αντιδράσεις, ακόμη και προσφυγές των ίδιων των δήμων στο Συμβούλιο της Επικρατείας, που ουσιαστικά αντικαταστάθηκε από το διάταγμα του 1995. Εκείνο επέτρεψε κατοικία μόνο σε ορισμένες ζώνες. Ο Ελαιώνας αντιμετωπίστηκε, όπως έχει σημειώσει το Συμβούλιο της Επικρατείας, ως βιομηχανικό και βιοτεχνικό πάρκο «προς εξυγίανση». Μέχρι τότε, οι μάντρες, οι αποθήκες και οι μεταφορικές είχαν ήδη πάρει τη θέση τους. Ο Οργανισμός Αθήνας είχε συνοψίσει την ιστορία με μια πρόταση που θα μπορούσε να είναι ο υπότιτλος όλου του άρθρου: από το 1954, κάθε προσπάθεια του κράτους να ρυθμίσει τον Ελαιώνα περνούσε από σχέδια, μελέτες, νόμους και διατάγματα που είτε δεν ψηφίζονταν, είτε δεν εφαρμόζονταν, είτε αντικαθίσταντο από νεότερα με άλλη φιλοσοφία, είτε χτυπιούνταν στα δικαστήρια. Η ευλογία μέσα στην κατάρα Υπάρχει όμως μια ειρωνεία σε όλη αυτή την ιστορία. Αυτό που κατέστρεψε τον Ελαιώνα είναι και αυτό που τον έσωσε για το μέλλον. Επειδή δεν χτίστηκε με πολυκατοικίες όπως η υπόλοιπη Αθήνα, η πόλη διαθέτει σήμερα κάτι σπάνιο για μια μεγάλη πρωτεύουσα: χιλιάδες στρέμματα γης λίγα λεπτά από το κέντρο, που μπορούν ακόμη να σχεδιαστούν από την αρχή. Αν ο Ελαιώνας είχε «νικηθεί» τη δεκαετία του ’70, σήμερα δεν θα υπήρχε κανένα σχέδιο για κοινωνικές κατοικίες, πάρκα και νέες γειτονιές. Θα υπήρχαν απλώς άλλες πολυκατοικίες. Τριάντα χρόνια σχέδια, εβδομήντα χρόνια αναβολές Η ιστορία των σύγχρονων σχεδίων για τον Ελαιώνα είναι σχεδόν απίστευτη. Το 1995 ένα Προεδρικό Διάταγμα όρισε τους κανόνες που ισχύουν μέχρι σήμερα, και που τώρα πρέπει να αλλάξουν για να γίνει οτιδήποτε. Το 1999 και το 2001 νέες μελέτες για την ενοποίηση των αρχαιολογικών χώρων της Αθήνας έβαλαν τον Ελαιώνα στον χάρτη. Οι μελετητές τότε προειδοποιούσαν για κάτι που ακούγεται εντυπωσιακά σύγχρονο: ότι η αναβάθμιση μιας περιοχής ανεβάζει τις τιμές της γης και πιέζει όσους δεν μπορούν να τις πληρώσουν. Το 2004 ήρθαν οι Ολυμπιακοί Αγώνες. Η Αθήνα άλλαξε όψη. Στον Ελαιώνα, η μεγάλη ολυμπιακή μεταμόρφωση έφτασε σε μικρή κλίμακα: μια ανάπλαση στην Πέτρου Ράλλη και ένα πάρκο γύρω από τις ιστορικές ελιές. Χώρος για σταθμό υπεραστικών λεωφορείων στον Ελαιώνα προβλεπόταν ήδη στο σχέδιο του 1991. Ο σημερινός Κεντρικός Σταθμός Υπεραστικών Λεωφορείων θεσμοθετήθηκε το 2005 και θα αντικαθιστούσε τα ΚΤΕΛ Κηφισού και Λιοσίων. Το 2022 ο αρμόδιος υφυπουργός έλεγε στη Βουλή ότι ελπίζει να δημοπρατηθεί μέσα στη χρονιά. Το 2023 εγκρίθηκαν οι περιβαλλοντικοί όροι. Σήμερα οι μελέτες έχουν τελειώσει, αλλά ακόμη δεν έχει οριστικοποιηθεί ποιος θα τον κατασκευάσει. Η πιο χαρακτηριστική ιστορία όμως είναι η Διπλή Ανάπλαση. Το 2005 δόθηκαν στη δημοσιότητα οι πρώτες μακέτες για το νέο γήπεδο του Παναθηναϊκού στον Βοτανικό, με σύνθημα «μπαίνουμε σπίτι μας το 2008». Το 2006 ψηφίστηκε ειδικός νόμος. Ακολούθησαν προσφυγές, αποφάσεις του Συμβουλίου της Επικρατείας, νέα διατάγματα, αναθεωρήσεις και διαμάχες. Η σύμβαση κατασκευής υπογράφηκε τελικά το 2023. Σύμφωνα με τον Χατζηδάκη, το γήπεδο θα ολοκληρωθεί το καλοκαίρι του 2027. Αν γίνει αυτό, θα έχουν περάσει 22 χρόνια από τις πρώτες μακέτες. Στο μεταξύ, το 2015, σε ένα οικόπεδο του Ελαιώνα στήθηκε μια μεγάλη δομή φιλοξενίας προσφύγων, μέσα στον αστικό ιστό της Αθήνας. Λειτούργησε για σχεδόν μια δεκαετία και έφτασε να φιλοξενεί χιλιάδες ανθρώπους. Ο Ελαιώνας, για άλλη μια φορά, έγινε ο χώρος όπου η πόλη έβαζε ό,τι δεν ήθελε να βλέπει. Και οι μεταφορικές; Το 2005 υπολογίζονταν τουλάχιστον 300 στην ευρύτερη περιοχή. Σήμερα στον Ελαιώνα λειτουργούν περίπου 390, με περισσότερα από 4.000 δρομολόγια φορτηγών κάθε μέρα. Το σχέδιο να μεταφερθούν σε ένα οργανωμένο πάρκο logistics στη Φυλή ναυάγησε τον Απρίλιο του 2026: ο διαγωνισμός κηρύχθηκε άγονος, χωρίς ούτε μία δεσμευτική προσφορά. Οι επενδυτές θεώρησαν ότι το οικονομικό μοντέλο δεν έβγαινε, και ο δήμος στον οποίο ανήκει η έκταση δεν υποχώρησε στην αποτίμησή της. Γιατί ο Ελαιώνας αντιστέκεται ακόμη Εύκολο είναι να πει κανείς ότι το ελληνικό κράτος απλώς δεν μπορεί. Η αλήθεια είναι πιο ενδιαφέρουσα. Σήμερα ο Ελαιώνας αντιστέκεται για τέσσερις λόγους. Πρώτον, δεν έχει έναν ιδιοκτήτη. Το Ελληνικό, με περίπου 6.300 στρέμματα, ήταν μια ενιαία δημόσια έκταση που πέρασε σε έναν επενδυτή. Ο Ελαιώνας είναι μεγαλύτερος — πάνω από 9.000 στρέμματα, με την πλήρη καταγραφή ιδιοκτησιών να φτάνει τα 11.000 — αλλά κατακερματισμένος σε πολλές ιδιοκτησίες: ιδιώτες, επιχειρήσεις, δημόσιοι φορείς. Κάθε αλλαγή απαιτεί συμφωνίες με πολλούς διαφορετικούς ιδιοκτήτες ή απαλλοτριώσεις, που κοστίζουν χρήματα που δεν έχουν βρεθεί. Δεύτερον, δεν έχει έναν δήμαρχο. Η περιοχή μοιράζεται ανάμεσα στους δήμους Αθηναίων, Αιγάλεω, Περιστερίου, Νίκαιας-Ρέντη και Μοσχάτου-Ταύρου. Κάθε δήμος έχει τις δικές του προτεραιότητες. Κανένας δεν έχει τη δύναμη να αποφασίσει μόνος του. Τρίτον, και αυτό είναι που ξεχνούν συνήθως τα σχέδια: ο Ελαιώνας δουλεύει. Δεν είναι μια εγκαταλελειμμένη ζώνη που περιμένει να «σωθεί». Είναι η πίσω αυλή της Αθήνας. Από εκεί ξεκινούν χιλιάδες φορτηγά κάθε μέρα, εκεί λειτουργούν εκατοντάδες επιχειρήσεις, εκεί επισκευάζονται τα αυτοκίνητα της πόλης. Το γαλατικό χωριό δεν αντιστέκεται από πείσμα. Αντιστέκεται επειδή η πόλη το χρειάζεται όπως είναι. Τέταρτον, δεν έχει υποδομές. Πριν χτιστεί ένα σπίτι, χρειάζονται δρόμοι, αποχέτευση, δίκτυα για τα νερά της βροχής, κοινόχρηστοι χώροι. Ο Ελαιώνας δεν τα έχει σε επαρκή μορφή. Σύμφωνα με ρεπορτάζ, ακόμη και οι μεταφορικές λειτουργούν με προσωρινές άδειες. Για να καταλάβει κανείς την κλίμακα της δυσκολίας, αξίζει μια σύγκριση. Το King’s Cross του Λονδίνου θεωρείται από τις πιο πετυχημένες αστικές αναπλάσεις της Ευρώπης. Ήταν πρώην σιδηροδρομική και βιομηχανική ζώνη, περίπου 270 στρεμμάτων, με τη γη μοιρασμένη σε δύο μόλις ιδιοκτήτες, που ενώθηκαν τελικά με τον επενδυτή σε μία κοινή εταιρεία. Μετά από αποτυχημένες απόπειρες τις δεκαετίες του ’80 και του ’90, ο βασικός επενδυτής επιλέχθηκε το 2001 και η άδεια δόθηκε το 2006. Χρειάστηκαν περίπου δύο δεκαετίες για να πάρει η περιοχή τη σημερινή της μορφή — για μια έκταση που χωράει πάνω από τριάντα φορές μέσα στον Ελαιώνα. Το νέο σχέδιο Η νέα προσπάθεια έχει μια σημαντική διαφορά από τις προηγούμενες: δεν ξεκινά από ένα έργο, αλλά από ένα συνολικό σχέδιο. Ο διαγωνισμός ιδεών αφορά περίπου 5.000 στρέμματα. Ζητά από τους συμμετέχοντες να ενώσουν όλα τα κομμάτια που μέχρι σήμερα σχεδιάζονταν χωριστά: το γήπεδο του Παναθηναϊκού, τον σταθμό του μετρό, τον νέο σταθμό των ΚΤΕΛ, το νέο Αρχαιολογικό Μουσείο Αθηνών στην Ακαδημία Πλάτωνος, την Ιερά Οδό, τον Κηφισό. Τα βασικά θέματα είναι το πράσινο και η προστασία από τον καύσωνα και τις πλημμύρες, οι μεταφορές, ο πολιτισμός, οι νέες μορφές παραγωγής και η κατοικία. Οι προτάσεις υποβάλλονται έως τις 16 Νοεμβρίου 2026, μετά από παράταση, και η κριτική επιτροπή αναμένεται να ολοκληρώσει τη δουλειά της έως το τέλος Νοεμβρίου. Η κυβέρνηση βλέπει την περιοχή σε τρεις κύκλους. Στο κέντρο, τα περίπου 220 στρέμματα της Διπλής Ανάπλασης, που ήδη αλλάζουν. Γύρω τους, ένας δεύτερος κύκλος περίπου 1.400 στρεμμάτων, όπου βρίσκονται πολλές από τις μεταφορικές. Και μετά, όλη η υπόλοιπη περιοχή. Η αγορά έχει ήδη αρχίσει να κινείται. Η Dimand ετοιμάζει στην Πέτρου Ράλλη ένα από τα πρώτα οργανωμένα σχέδια προσιτής κατοικίας, με περίπου 140 διαμερίσματα προς ενοικίαση. Και άλλοι developers, ανάμεσά τους και ξένοι, παρακολουθούν την περιοχή. Τα τρία παράδοξα του νέου Ελαιώνα Το σχέδιο είναι φιλόδοξο και, για πρώτη φορά, συνολικό. Κουβαλά όμως τρία παράδοξα που κανένας διαγωνισμός ιδεών δεν μπορεί να λύσει μόνος του. Το πρώτο είναι το παράδοξο της επιτυχίας. Όσο πιο πετυχημένη είναι η ανάπλαση, τόσο πιο ακριβή γίνεται η γη. Και όσο πιο ακριβή γίνεται η γη, τόσο πιο δύσκολα χτίζονται προσιτά σπίτια. Οι μελετητές το είχαν προειδοποιήσει από το 2001. Αν ο Ελαιώνας γίνει «το νέο Γκάζι», οι κοινωνικές κατοικίες κινδυνεύουν να μείνουν στα χαρτιά, και στη θέση τους να έρθουν διαμερίσματα που οι νέοι Αθηναίοι δεν θα μπορούν να αγοράσουν. Χωρίς κανόνες που θα κλειδώνουν από πριν ένα ποσοστό προσιτής στέγης, η αγορά θα κάνει αυτό που κάνει πάντα. Το δεύτερο είναι το παράδοξο της μετακόμισης. Όλοι θέλουν να φύγουν τα φορτηγά από τον Ελαιώνα. Η Φυλή όμως έδειξε πόσο δύσκολο είναι να βρεθεί ο τόπος και η συμφωνία που θα τα υποδεχθεί. Και ακόμη κι αν οι μεταφορικές μετακινηθούν πιο μακριά, τα φορτηγά δεν θα εξαφανιστούν. Θα διανύουν απλώς μεγαλύτερες αποστάσεις για να φτάσουν στην ίδια πόλη. Η Αθήνα χρειάζεται μια πίσω αυλή. Το ερώτημα δεν είναι αν θα την έχει, αλλά πού. Το τρίτο είναι το παράδοξο του χρόνου. Ο διαγωνισμός ιδεών θα τελειώσει φέτος. Μετά χρειάζεται νέο Προεδρικό Διάταγμα, και έπειτα μελέτες, χρηματοδότηση, απαλλοτριώσεις, υποδομές. Ο Ελαιώνας μετράει τον χρόνο σε δεκαετίες. Η πολιτική τον μετράει σε εκλογικούς κύκλους. Και ένα σχέδιο που στηρίζεται στον συντονισμό ενός ισχυρού υπουργού κινδυνεύει να σταματήσει τη μέρα που ο υπουργός θα αλλάξει θέση. Το μέλλον Ο Ελαιώνας είναι ίσως η τελευταία τόσο μεγάλη έκταση που έχει μείνει μέσα στην Αθήνα. Ό,τι αποφασιστεί για αυτόν τα επόμενα χρόνια θα καθορίσει την πόλη για τις επόμενες δεκαετίες. Θα γίνει μια γειτονιά όπου θα μπορούν να ζήσουν οι άνθρωποι που δουλεύουν στην Αθήνα; Ή ένα ακόμη οικόπεδο για επενδυτές, όπου τα σπίτια θα χτίζονται για να αγοράζονται και όχι για να κατοικούνται; Η ιστορία του Ελαιώνα δείχνει ότι η πόλη έχει ήδη κάνει μία φορά το λάθος να τον σχεδιάζει μόνο για όσα δεν ήθελε αλλού. Τα σχέδια των τελευταίων δεκαετιών έκαναν το αντίθετο λάθος: σχεδίαζαν σαν να ήταν άδειος. Δεν είναι. Έχει ιδιοκτήτες, επιχειρήσεις, εργαζόμενους, φορτηγά, ιστορία. Αν το νέο σχέδιο τα αγνοήσει, το γαλατικό χωριό θα νικήσει ξανά. Αν μάθει να δουλεύει μαζί τους, ο Ελαιώνας μπορεί να ξαναγίνει αυτό που ήταν κάποτε: ένα κομμάτι της πόλης που ανήκει σε όλους. GOOD TO KNOWΗ διεθνής εμπειρία δείχνει ότι οι μεγάλες αστικές αναπλάσεις δεν ολοκληρώνονται σε έναν πολιτικό κύκλο. King’s Cross, HafenCity και 22@ μετρούν την εξέλιξή τους σε δεκαετίες. Το κρίσιμο επομένως στον Ελαιώνα δεν είναι μόνο πόσο θα διαρκέσει η μεταμόρφωση, αλλά τι θα εξασφαλίσει τη συνέχεια του σχεδιασμού όταν αλλάξουν κυβερνήσεις και πρόσωπα. Το ίδιο ισχύει και για την προσιτή κατοικία: αν η επιτυχία της ανάπλασης αυξήσει τις αξίες γης πριν υπάρξουν μηχανισμοί που προστατεύουν ένα απόθεμα προσιτής στέγης, ένας από τους βασικούς στόχους του σχεδίου μπορεί να γίνει θύμα της ίδιας του της επιτυχίας. By ΧΡΗΣΤΟΣ ΣΤΡΑΤΗΓΑΚΗΣ πηγή thetotalbusiness.com View full Άρθρου

Είναι συνηθισμένο φαινόμενο πανελλαδικά σχεδόν οι καθυστερήσεις για νέες συνδέσεις και επαύξησης παροχών. Ελλιπή ενημέρωση για πορεία αιτημάτων και ιδιαίτερες δυσκολίες για άμεση επικοινωνία με τις υπηρεσίες του ΔΕΔΔΗΕ. Ιδιαίτερα επίκαιρο η ανακοίνωση από το ΤΕΕ/Τμήμα ανατολικής Κρήτης που επανέρχεται στα προβλήματα συνεργασίας των μηχανικών με τον ΔΕΔΔΗΕ Ηρακλείου. Ολόκληρη η ανακοίνωση του ΤΕΕ/ΤΑΚ Θέμα: Προβλήματα στην εξυπηρέτηση των διπλωματούχων μηχανικών και των πολιτών από τον ΔΕΔΔΗΕ στην περιοχή Ηρακλείου – Αίτημα άμεσης αντιμετώπισης και βελτίωσης της επικοινωνίας και των διαδικασιών Αξιότιμοι κύριοι, Το Τεχνικό Επιμελητήριο Ελλάδας – Τμήμα Ανατολικής Κρήτης, στο πλαίσιο του θεσμικού του ρόλου και της υποχρέωσής του να προασπίζεται την ομαλή άσκηση του επαγγέλματος των μηχανικών και την εύρυθμη υλοποίηση των τεχνικών έργων, επανέρχεται στα σοβαρά και διαχρονικά προβλήματα που αντιμετωπίζουν τα μέλη του κατά την επικοινωνία και τη συνεργασία τους με τον ΔΕΔΔΗΕ στην περιοχή Ηρακλείου. Παρά τις επανειλημμένες επισημάνσεις μας και τη διά ζώσης συνάντηση που πραγματοποιήθηκε στις 24 Ιανουαρίου 2025 με τον Διευθυντή ΔΕΔΔΗΕ Ηρακλείου, διαπιστώνουμε ότι, μέχρι σήμερα, δεν έχει σημειωθεί ουσιαστική βελτίωση ούτε ως προς την πρόσβαση και την επικοινωνία με την τοπική υπηρεσία ούτε ως προς τον χρόνο εξέτασης και ολοκλήρωσης των υποβαλλόμενων αιτημάτων. Η υφιστάμενη κατάσταση δημιουργεί σημαντικές δυσχέρειες στην καθημερινή άσκηση των επαγγελματικών δραστηριοτήτων των μηχανικών, επηρεάζοντας άμεσα την εκπόνηση μελετών, την έκδοση και υλοποίηση οικοδομικών αδειών, την κατασκευή έργων, καθώς και την εξυπηρέτηση των πολιτών και των ιδιοκτητών. Ειδικότερα, τα προβλήματα που έχουν καταγραφεί είναι τα ακόλουθα: 1. Περιορισμένη πρόσβαση και ανεπαρκής άμεση επικοινωνία με την τοπική υπηρεσία. Στα γραφεία του ΔΕΔΔΗΕ στο Τσαλικάκι Ηρακλείου εξακολουθούν να ισχύουν περιορισμοί στην είσοδο των μηχανικών, οι οποίοι εφαρμόστηκαν κατά την περίοδο των μέτρων για την αντιμετώπιση της πανδημίας COVID-19. Η πρόσβαση προϋποθέτει προηγούμενο προγραμματισμό συνάντησης μέσω τηλεφωνικής επικοινωνίας, η οποία, όπως αναφέρουν οι συνάδελφοι, συχνά είναι δυσχερής και δεν εξασφαλίζει την άμεση εξυπηρέτηση των τεχνικών ζητημάτων που προκύπτουν. Παράλληλα, δεν φαίνεται να έχει θεσπιστεί ειδική διαδικασία ή μέριμνα για την εξυπηρέτηση των μηχανικών, οι οποίοι, λόγω της φύσης των επαγγελματικών τους καθηκόντων, χρειάζεται να επικοινωνούν άμεσα με τις αρμόδιες υπηρεσιακές μονάδες για τεχνικές διευκρινίσεις, εκκρεμότητες μελετών και ζητήματα κατασκευών και συνδέσεων. 2. Σημαντικές καθυστερήσεις στην εξέταση και ολοκλήρωση των αιτημάτων. Παρατηρούνται μεγάλες καθυστερήσεις στην εξέταση και διεκπεραίωση των αιτημάτων των μηχανικών, ακόμη και σε ζητήματα που αφορούν σχετικά απλές παρεμβάσεις, όπως οι μετατοπίσεις στύλων. Σε αρκετές περιπτώσεις, η λήψη έγγραφης απάντησης από τον ΔΕΔΔΗΕ απαιτεί εβδομάδες ή ακόμη και μήνες, γεγονός που δυσχεραίνει τον προγραμματισμό και την εξέλιξη των τεχνικών έργων. Επιπλέον, οι καθυστερήσεις που καταγράφονται σε νέες συνδέσεις παροχών χαμηλής και μέσης τάσης, καθώς και σε αιτήματα επαύξησης υφιστάμενων παροχών, αποδίδονται επανειλημμένα σε ελλείψεις υλικών και υποστελέχωση της υπηρεσίας. Ωστόσο, η διαρκής επίκληση των συγκεκριμένων προβλημάτων, χωρίς σαφές χρονοδιάγραμμα αντιμετώπισης και χωρίς επαρκή ενημέρωση των ενδιαφερομένων, δεν μπορεί να αποτελεί μόνιμη κατάσταση λειτουργίας μιας κρίσιμης υπηρεσίας κοινής ωφέλειας. 3.Έλλειψη ενημέρωσης για την πορεία των αιτημάτων. Ιδιαίτερα προβληματική είναι η ελλιπής και μη συστηματική ενημέρωση των μηχανικών σχετικά με την πορεία εξέτασης, προγραμματισμού και ολοκλήρωσης των αιτημάτων που αφορούν κατασκευές και συνδέσεις. Η απουσία άμεσης επικοινωνίας με τα αρμόδια τοπικά στελέχη του ΔΕΔΔΗΕ, σε συνδυασμό με την έλλειψη σαφούς πληροφόρησης για τα στάδια εξέλιξης κάθε υπόθεσης, δημιουργεί πρόσθετες δυσχέρειες στην υλοποίηση των έργων. Οι μηχανικοί αδυνατούν να ενημερώσουν έγκαιρα τους ιδιοκτήτες, να προγραμματίσουν τα απαιτούμενα τεχνικά συνεργεία και να οργανώσουν αποτελεσματικά τις εργασίες που εξαρτώνται από την ολοκλήρωση των διαδικασιών του ΔΕΔΔΗΕ. 4. Ανεπαρκής αποτελεσματικότητα των υφιστάμενων ηλεκτρονικών και τηλεφωνικών υπηρεσιών. Η αξιοποίηση των ηλεκτρονικών υπηρεσιών του διαδικτυακού τόπου του ΔΕΔΔΗΕ, καθώς και της τηλεφωνικής εξυπηρέτησης, δεν φαίνεται να καλύπτει επαρκώς τις εξειδικευμένες ανάγκες των μηχανικών. Οι υπηρεσίες αυτές, οι οποίες απευθύνονται στο σύνολο των καταναλωτών και λειτουργούν σε κεντρικό επίπεδο, δεν εξασφαλίζουν πάντοτε την άμεση επικοινωνία με τις αρμόδιες τοπικές υπηρεσιακές μονάδες για την επίλυση τεχνικών ζητημάτων. Απαιτείται, επομένως, η δημιουργία αποτελεσματικού μηχανισμού επικοινωνίας μεταξύ των μηχανικών και των αρμόδιων υπηρεσιών του ΔΕΔΔΗΕ, με σαφή καθορισμό υπευθύνων και δυνατότητα παρακολούθησης της πορείας των αιτημάτων. 5. Ανάγκη ενιαίας και ισότιμης αντιμετώπισης των μηχανικών Έχουν περιέλθει σε γνώση μας αναφορές σύμφωνα με τις οποίες σε όμορους νομούς, όπως το Λασίθι και το Ρέθυμνο, καθώς και σε άλλες περιοχές της χώρας, η επικοινωνία των μηχανικών με τα αρμόδια τοπικά στελέχη του ΔΕΔΔΗΕ πραγματοποιείται με μεγαλύτερη αμεσότητα. Το γεγονός αυτό δημιουργεί εύλογα ερωτήματα ως προς τις διαφοροποιήσεις στον τρόπο λειτουργίας των τοπικών υπηρεσιών και καθιστά αναγκαία την εξέταση της δυνατότητας εφαρμογής αντίστοιχων αποτελεσματικών πρακτικών και στην περιοχή Ηρακλείου. Ζητούμε την εξασφάλιση ισότιμων και λειτουργικών συνθηκών εξυπηρέτησης των μηχανικών, ανεξάρτητα από την περιοχή άσκησης της επαγγελματικής τους δραστηριότητας. 6. Ανεπαρκής αντιστάθμιση των συνεπειών από τις καθυστερήσεις Σε σχέση με την υπηρεσία «Εγγυημένες Υπηρεσίες προς Καταναλωτές» του ΔΕΔΔΗΕ, αναγνωρίζουμε την ύπαρξη δεσμευτικών χρόνων εξυπηρέτησης και προβλεπόμενων αποζημιώσεων σε περίπτωση υπέρβασης των σχετικών προθεσμιών. Ωστόσο, από την πλευρά των μηχανικών και των τεχνικών έργων που αναλαμβάνουν, οι αποζημιώσεις αυτές δεν είναι σε θέση να αντισταθμίσουν το σύνολο των πραγματικών συνεπειών που προκαλούν οι παρατεταμένες καθυστερήσεις. Ειδικότερα, προκύπτουν πρόσθετες επιβαρύνσεις που αφορούν το κόστος υλικών, τον προγραμματισμό και τη διαθεσιμότητα τεχνικών συνεργείων, την αναβολή εργασιών, καθώς και τις επιπτώσεις στις συμβατικές και επαγγελματικές υποχρεώσεις έναντι των ιδιοκτητών. Για τον λόγο αυτό, θεωρούμε απαραίτητη την ουσιαστική βελτίωση των χρόνων εξυπηρέτησης και όχι μόνο την εκ των υστέρων εφαρμογή μηχανισμών αποζημίωσης. Με βάση τα παραπάνω, το Τεχνικό Επιμελητήριο Ελλάδας – Τμήμα Ανατολικής Κρήτης ζητά από τη Διοίκηση του ΔΕΔΔΗΕ και την αρμόδια υπηρεσία της Περιοχής Ηρακλείου να προχωρήσουν άμεσα στις απαιτούμενες ενέργειες για την αντιμετώπιση των προβλημάτων και ειδικότερα: ♦ Ενίσχυση της στελέχωσης της Περιοχής Ηρακλείου, με το αναγκαίο εξειδικευμένο προσωπικό, ώστε να επιταχυνθούν οι διαδικασίες ελέγχου μελετών, προγραμματισμού και υλοποίησης κατασκευών και συνδέσεων, καθώς και η διεκπεραίωση των αιτημάτων των μηχανικών εντός εύλογων και σαφώς καθορισμένων χρονικών ορίων. ♦ Ελεύθερη και απρόσκοπτη πρόσβαση των μηχανικών στο κτήριο του ΔΕΔΔΗΕ στο Τσαλικάκι Ηρακλείου, με θέσπιση λειτουργικής διαδικασίας εξυπηρέτησης για τεχνικά ζητήματα που απαιτούν άμεση επικοινωνία με τις αρμόδιες υπηρεσιακές μονάδες. ♦ Διασφάλιση άμεσης και αποτελεσματικής επικοινωνίας των μηχανικών με τα τοπικά στελέχη του ΔΕΔΔΗΕ Περιοχής Ηρακλείου, με καθορισμό υπευθύνων επικοινωνίας και διαδικασιών για την έγκαιρη επίλυση τεχνικών ζητημάτων. ♦ Εφαρμογή συστήματος έγκαιρης και αξιόπιστης ενημέρωσης για την πορεία των αιτημάτων, συμπεριλαμβανομένης της ενημέρωσης σχετικά με την εξέταση των μελετών, την προμήθεια υλικών, τον προγραμματισμό των εργασιών και την ολοκλήρωση των κατασκευών και συνδέσεων. ♦ Ενημέρωση του ΤΕΕ/ΤΑΚ για τα μέτρα που προτίθεται να λάβει ο ΔΕΔΔΗΕ, προκειμένου να αντιμετωπιστούν οι καθυστερήσεις, η υποστελέχωση και τα προβλήματα επικοινωνίας που έχουν επανειλημμένα επισημανθεί. Η απρόσκοπτη συνεργασία μεταξύ των μηχανικών και του ΔΕΔΔΗΕ αποτελεί απαραίτητη προϋπόθεση για την ομαλή εξέλιξη των τεχνικών έργων, την εξυπηρέτηση των πολιτών και την εύρυθμη λειτουργία της οικοδομικής δραστηριότητας στην περιοχή μας. Το ΤΕΕ/ΤΑΚ δεν μπορεί να αποδεχθεί τη διαιώνιση μιας κατάστασης κατά την οποία οι μηχανικοί αντιμετωπίζουν σημαντικά εμπόδια στην επικοινωνία τους με την αρμόδια υπηρεσία και αναγκάζονται να διαχειρίζονται καθυστερήσεις που επηρεάζουν άμεσα το επαγγελματικό τους έργο και τις υποχρεώσεις τους έναντι των πολιτών. Ζητούμε την άμεση ανταπόκρισή σας, την έγγραφη ενημέρωσή μας επί των ανωτέρω ζητημάτων, με στόχο την εξεύρεση συγκεκριμένων και εφαρμόσιμων λύσεων. Για τη Δ.Ε. του ΤΕΕ/ΤΑΚ Η Πρόεδρος Μαρία Γ. Λυδάκη Πολιτικός Μηχανικός View full Άρθρου

Δέκα κρίσιμες παγίδες, που μπορούν να οδηγήσουν ιδιοκτήτες σε απώλεια χρηματοδότησης, απορρίψεις, καθυστερήσεις και πρόσθετες δαπάνες, σε περιπέτειες τους μηχανικούς και σε μεγάλη αποτυχία του προγράμματος, αναδεικνύονται λίγο πριν από την πλήρη ενεργοποίηση του Β΄ Σταδίου του «Ανακαίνιση κατοικίας». Τους δέκα κινδύνους – παγίδες για περισσότερους από 100.000 ιδιοκτήτες, που έχουν ήδη προχωρήσει στη διαδικασία έκδοσης βεβαίωσης επιλεξιμότητας και χιλιάδες άλλους ιδιοκτήτες που προστίθενται για ένταξη στο πρόγραμμα, καθώς δόθηκε νέα παράταση έως τις 30 Σεπτεμβρίου 2026 για την έκδοση Βεβαίωσης Επιλεξιμότητας στη δράση αποκλειστικά για τις κλειστές κατοικίες, αναδεικνύει το ΤΕΕ Δυτικής Ελλάδας, το οποίο σε συνεδρίαση της Διοικούσας Επιτροπής του έλαβε ομόφωνη απόφαση και στέλνει Τεχνικό Υπόμνημα, προς τα τέσσερα συναρμόδια υπουργεία. Τεχνικό υπόμνημα για αναμόρφωση του κανονιστικού πλαισίου προς τέσσερα υπουργείαΤο Τεχνικό Υπόμνημα του ΤΕΕ Δυτικής Ελλάδας περιλαμβάνει δέκα συγκεκριμένες προτάσεις για τροποποιήσεις στο κανονιστικό και εφαρμοστικό πλαίσιο της Δράσης «Ανακαίνιση Κατοικίας», ενόψει της πλήρους ενεργοποίησης του Β΄ Σταδίου για να εξουδετερωθούν οι κίνδυνοι για ιδιοκτήτες και μηχανικούς και να εξασφαλιστεί η επιτυχία του προγράμματος. -«Η εξέταση του ισχύοντος πλαισίου ανέδειξε επιμέρους ζητήματα, που αφορούν στη λειτουργική συνοχή της διαδικασίας, την τεχνική και διοικητική ωρίμανση των αιτήσεων, τη διαλειτουργικότητα και αξιοπιστία των απαιτούμενων δεδομένων, καθώς και την αναλογικότητα συγκεκριμένων απαιτήσεων σε σχέση με το πραγματικό τεχνικό αντικείμενο και τις ιδιαιτερότητες του υφιστάμενου κτιριακού αποθέματος», σημειώνεται στο επίσημο απόσπασμα πρακτικών της Διοικούσας Επιτροπής του ΤΕΕ Δυτικής Ελλάδας, της 9ης συνεδρίασης της 27ης Αυγούστου 2026, που υπογράφεται από τον Ευάγγελο Καραχάλιο, Μηχανικό Χωροταξίας, Πολεοδομίας & Περιφερειακής Ανάπτυξης και Πρόεδρο του ΤΕΕ Δυτικής Ελλάδας, και την Ευτυχία Μπάρλου, Πολιτικό Μηχανικό και Γενική Γραμματέα του ΤΕΕ Δυτικής Ελλάδας. Και υπογραμμίζεται στο ίδιο πρακτικό ότι: Με εισήγηση του προέδρου Ευάγγελου Καραχάλιου, που έγινε ομόφωνα αποδεκτή από τη Διοικούσα Επιτροπή του ΤΕΕ Δυτικής Ελλάδας, καταρτίστηκε Τεχνικό Υπόμνημα, με συγκροτημένη αξιολόγηση των προβλημάτων που ανακύπτουν από το ισχύον κανονιστικό πλαίσιο και συγκεκριμένες προτάσεις αναμόρφωση του, «που αποσκοπούν στη βελτίωση της αποτελεσματικότητας και της κανονιστικής σαφήνειας της Δράσης, στον περιορισμό διοικητικών και τεχνικών αστοχιών κατά την υλοποίηση και στη διαμόρφωση ενός συνεκτικού μηχανισμού που θα επιτρέπει την ουσιαστική αξιοποίηση των διαθέσιμων πόρων και την παραγωγή μετρήσιμου αποτελέσματος στο κτιριακό απόθεμα». Το Τεχνικό Υπόμνημα αποστέλλεται προς τα τέσσερα συναρμόδια υπουργεία της δράσης: Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας και Ψηφιακής Διακυβέρνησης. Θέτει ζήτημα συνολικής αξιοπιστίας του μηχανισμού εφαρμογής, ώστε η αρχική επιλεξιμότητα να μη μετατρέπεται αργότερα σε απόρριψη και η επιδότηση να μη συνοδεύεται από απρόβλεπτα κόστη. Σημειώνεται ότι η Βεβαίωση Επιλεξιμότητας δεν αποτελεί διοικητική πράξη ένταξης ούτε δημιουργεί από μόνη της δικαίωμα χρηματοδότησης. Κρίσιμα στοιχεία του ακινήτου ελέγχονται στη συνέχεια μέσω ΗΤΚ και Α΄ ΠΕΑ, γεγονός που δημιουργεί τον κίνδυνο ένας ιδιοκτήτης να έχει προχωρήσει σημαντικά στη διαδικασία και τελικά να απορριφθεί. Το ΤΕΕ Δυτικής Ελλάδας ζητά οι απαραίτητες διορθώσεις να γίνουν πριν από τη μαζική υποβολή των Αιτήσεων Χρηματοδότησης, ώστε να μη χρειαστούν εκ των υστέρων συνεχείς διορθωτικές παρεμβάσεις σε ένα πρόγραμμα που συνδυάζει πολεοδομική νομιμότητα, ενεργειακή απόδοση, τεχνική αδειοδότηση, κατασκευαστικό κόστος και ψηφιακές διασταυρώσεις. Στο επίσημο Τεχνικό Υπόμνημα καταγράφονται ήδη «τεκμηριωμένες αναφορές για δυσλειτουργίες της πλατφόρμας και αποκλεισμούς κατοικιών λόγω ασυμφωνιών ή αδυναμιών των αυτοματοποιημένων διασταυρώσεων». Το ΤΕΕ Δυτικής Ελλάδας τονίζει ότι το ζήτημα δεν αποτελεί απλώς πρόβλημα εξυπηρέτησης των χρηστών, αλλά «κρίσιμη παράμετρο διοικητικής αξιοπιστίας και ίσης πρόσβασης στη δημόσια χρηματοδότηση». «Σημαντικό εργαλείο στεγαστικής πολίτικής» το πρόγραμμα 480 εκατ. ευρώ με επιδότηση έως 95%Το επίσημο Τεχνικό Υπόμνημα χαρακτηρίζει «σημαντικό εργαλείο στεγαστικής, κοινωνικής και ενεργειακής πολιτικής», το πρόγραμμα «Ανακαίνιση Κατοικίας», συγχρηματοδοτούμενης δημόσιας δαπάνης σε 479.796.260 ευρώ, που προβλέπει επιχορήγηση από 70% έως 95%, με ανώτατο ποσό έως 36.000 ευρώ ανά κατοικία και πρόσθετη κάλυψη έως 2.500 ευρώ για μελέτες, άδειες και τεχνικούς ελέγχους. Και αφορά κατοικίες με οικοδομική άδεια έως τις 31 Δεκεμβρίου 1990, επιφάνεια κύριων χώρων έως 120 τ.μ. και έως 150 τ.μ. για τρίτεκνους και πολύτεκνους, υπό τις σχετικές προϋποθέσεις, καθώς και ενεργειακή κατάταξη στην κατηγορία Γ ή χαμηλότερη. Οι δέκα παγίδες και οι δέκα προτάσειςΣύμφωνα με το επίσημο πρακτικό της συνεδρίασης της ΔΕ ΤΕΕ Δυτικής Ελλάδας, από το τεχνικό υπόμνημα που συντάχθηκε με ομόφωνη απόφαση, με βάση την εισήγηση του προέδρου Ευάγγελου Καραχάλιου, οι δέκα παγίδες και οι δέκα προτάσεις για λύσεις στο «Ανακαίνιση Κατοικίας» έχουν ως εξής: 1. Η χρηματοδότηση μπορεί να χαθεί στην «ταχύτητα του κλικ»Ακόμη και πλήρης και τεχνικά ώριμη αίτηση μπορεί να βρεθεί εκτός χρηματοδότησης, επειδή υποβλήθηκε λίγα λεπτά αργότερα από άλλες. ♦ Η ώρα υποβολής γίνεται κριτήριο χρηματοδότησης: «Η ακριβής ημερομηνία και ώρα υποβολής καθορίζει τη σειρά χρηματοδότησης σε περίπτωση εξάντλησης των πόρων». Το ΤΕΕ Δυτικής Ελλάδας τονίζει ότι «η χρονική στιγμή ηλεκτρονικής υποβολής δεν αποτελεί δείκτη στεγαστικής ανάγκης, κοινωνικής ευαλωτότητας, τεχνικής αναγκαιότητας ή αποτελεσματικότητας της δημόσιας χρηματοδότησης» και παράλληλα δημιουργεί «πίεση ταχύτητας» σε πολίτες και μηχανικούς. ♦ Συγκριτική αξιολόγηση αντί της χρονικής προτεραιότητας: η λύση τονίζεται στο τεχνικό υπόμνημα είναι να καταργηθεί η χρονική σφραγίδα ως κριτήριο κατάταξης και να εφαρμοστεί σύστημα μοριοδότησης, που θα συνεκτιμά εισόδημα, κοινωνικά χαρακτηριστικά, παλαιότητα ακινήτου, αρχική ενεργειακή κατηγορία και, στις κλειστές κατοικίες, την πραγματική επανένταξή τους στο ενεργό οικιστικό απόθεμα. 2. Τρεις μήνες δεν αρκούν για ολοκλήρωση ΗΤΚ και Α΄ ΠΕΑΗ αναζήτηση φακέλων, σχεδίων και τίτλων και η επίλυση πολεοδομικών εκκρεμοτήτων παλαιών ακινήτων μπορεί εύκολα να ξεπεράσει την τρίμηνη προθεσμία. ♦ Ασφυκτικός χρόνος για σύνθετο πολεοδομικό έλεγχο: «Η ΗΤΚ δεν αποτελεί τυπικό δικαιολογητικό αλλά αποτέλεσμα σύνθετου τεχνικού και πολεοδομικού ελέγχου». Μπορεί να απαιτεί «αναζήτηση οικοδομικής άδειας και εγκεκριμένων σχεδίων, αποτύπωση, αντιπαραβολή της υφιστάμενης κατάστασης, έλεγχο τίτλων και επιφανειών και, όπου απαιτείται, προηγούμενη πολεοδομική τακτοποίηση». Ειδικά στο παλαιό κτιριακό απόθεμα, οι χρόνοι εξαρτώνται και από τη διαθεσιμότητα των φακέλων στις ΥΔΟΜ. ♦ Πρόταση – έξι μήνες και δυνατότητα παράτασης: η λύση τονίζεται στο τεχνικό υπόμνημα είναι η προθεσμία των τριών μηνών να γίνει έξι μήνες και να παρέχεται αιτιολογημένη παράταση όταν η καθυστέρηση οφείλεται σε δημόσια υπηρεσία ή τρίτο φορέα και όχι στον ωφελούμενο ή στον εξουσιοδοτημένο μηχανικό. 3.Το ακίνητο μπορεί να κοπεί αν και έχει θεωρηθεί αρχικά επιλέξιμοΙδιοκτήτης και μηχανικός μπορεί να έχουν ήδη επενδύσει χρόνο και χρήματα προτού αποκαλυφθεί πρόβλημα νομιμότητας, επιφάνειας, χρήσης, ιδιοκτησίας ή ενεργειακής κατάταξης. ♦ Ο κρίσιμος τεχνικός έλεγχος έρχεται μετά την αρχική επιλεξιμότητα: Η οριστική τεκμηρίωση των κρίσιμων τεχνικών δεδομένων μέσω ΗΤΚ και Α΄ ΠΕΑ γίνεται μετά τον χαρακτηρισμό της αίτησης ως αρχικά επιλέξιμης. Κατά το ΤΕΕ Δυτικής Ελλάδας, αυτή η διαδικασία μπορεί να δημιουργήσει «διαδοχικούς κύκλους προσωρινής κατάταξης, τεχνικού ελέγχου, απόρριψης και ενεργοποίησης επιλαχουσών αιτήσεων», επιβαρύνοντας τη δράση και μειώνοντας την προβλεψιμότητα της κατανομής των πόρων. ♦ Τεχνικός προέλεγχος πριν δεσμευτούν οι πόροι: η λύση τονίζεται στο τεχνικό υπόμνημα είναι να δημιουργηθεί πριν από την οριστική κατάταξη τυποποιημένο στάδιο τεχνικού προελέγχου για «νομιμότητα, επιφάνεια, χρήση, ιδιοκτησιακό καθεστώς και ενεργειακή κατάσταση», με συγκεκριμένα παραδοτέα στον Οδηγό Εφαρμογής. 4. Προηγούμενο πρόγραμμα μπορεί να αποκλείσει ολόκληρη την κατοικίαΈνα ακίνητο κινδυνεύει να αποκλειστεί παρότι οι νέες εργασίες ανακαίνισης είναι διαφορετικές και δεν έχουν χρηματοδοτηθεί στο παρελθόν. ♦ Άλλο η διπλή χρηματοδότηση και άλλο ο αποκλεισμός του ακινήτου: Η ΚΥΑ αποκλείει κατοικίες που έχουν υπαχθεί σε δράσεις εξοικονόμησης ενέργειας ή ανακαίνισης μετά την 1η Ιανουαρίου 2020. Το ΤΕΕ Δυτικής Ελλάδας επισημαίνει ότι «η απαγόρευση διπλής χρηματοδότησης συγκεκριμένης παρέμβασης δεν ταυτίζεται με τον οριζόντιο αποκλεισμό ολόκληρου του ακινήτου», όταν οι νέες εργασίες είναι «απολύτως διακριτές και μη επικαλυπτόμενες». ♦ Να αποκλείονται οι ίδιες δαπάνες, όχι ολόκληρο το σπίτι: η λύση τονίζεται στο τεχνικό υπόμνημα είναι ο οριζόντιος αποκλεισμός να αντικατασταθεί από ρητή απαγόρευση χρηματοδότησης μόνο ίδιων ή επικαλυπτόμενων δαπανών, μέσω ελέγχου σώρευσης και ιχνηλασιμότητας των προηγούμενων ενισχύσεων. 5. Τρίτεκνοι και πολύτεκνοι χάνουν επιδότηση για λίγα τετραγωνικάΤο πρόγραμμα δέχεται κατοικίες έως 150 τ.μ. για μεγαλύτερες οικογένειες, αλλά η επιδότηση δεν υπολογίζεται σήμερα στο σύνολο της επιφάνειας. ♦ Επιλέξιμα τα 150 τ.μ., όχι όμως πλήρως χρηματοδοτούμενα: «Η ΚΥΑ επιτρέπει για τρίτεκνους και πολύτεκνους κατοικίες έως 150 τ.μ., αλλά τα επιπλέον 30 τ.μ. δεν λαμβάνονται υπόψη στον υπολογισμό του μέγιστου ποσού ενίσχυσης». Έτσι, «η ρύθμιση αναγνωρίζει αυξημένη στεγαστική ανάγκη ως προς την επιλεξιμότητα, χωρίς να την αναγνωρίζει αντίστοιχα στο χρηματοδοτικό σκέλος». ♦ Επιδότηση για ολόκληρη την επιφάνεια έως 150 τ.μ.: η λύση τονίζεται στο τεχνικό υπόμνημα είναι ο επιλέξιμος προϋπολογισμός να υπολογίζεται στο σύνολο των κύριων χώρων έως 150 τ.μ. για τρίτεκνες και πολύτεκνες οικογένειες, με αντίστοιχη προσαρμογή του μέγιστου ποσού επιχορήγησης. 6. Ασυμφωνίες Κτηματολογίου και άλλων δημόσιων μητρώων μπορούν να κόψουν την αίτησηΠρόσφατες μεταβιβάσεις ή καθυστερήσεις ενημέρωσης του Κτηματολογίου και διαφορετικών δημόσιων βάσεων δεδομένων μπορούν να οδηγήσουν σε αποκλεισμό χωρίς υπαιτιότητα του πολίτη. ♦ Ο πολίτης πληρώνει την καθυστέρηση ενημέρωσης των συστημάτων: Η Βεβαίωση Επιλεξιμότητας στηρίζεται σε αυτοματοποιημένες διαλειτουργικότητες με ΑΑΔΕ και ΔΕΔΔΗΕ. Όπως επισημαίνει το ΤΕΕ Δυτικής Ελλάδας, «η αυτοματοποίηση είναι αναγκαία, δεν μπορεί όμως να μετατρέπει χρονική υστέρηση ενημέρωσης δημόσιου μητρώου σε ουσιαστικό λόγο αποκλεισμού». Καταγράφονται ήδη περιπτώσεις πρόσφατων μεταβιβάσεων και ασυμφωνιών μεταξύ μητρώων, ιδίως για κατοικίες που αποκτήθηκαν εντός του 2026. ♦ Εναλλακτική απόδειξη με επίσημα δικαιολογητικά: η λύση τονίζεται στο τεχνικό υπόμνημα είναι να επιτρέπεται ηλεκτρονική υποβολή πρόσθετων επίσημων αποδεικτικών στοιχείων και διοικητικός έλεγχος όταν αποτυγχάνει η αυτόματη επαλήθευση ή υπάρχει τεκμηριωμένη ασυμφωνία μεταξύ των συστημάτων. 7. Μια αυτοματοποιημένη απόρριψη μπορεί να μην έχει εύκολη διόρθωσηΈνα μηχανογραφικό, πραγματικό ή διαλειτουργικό λάθος μπορεί να οδηγήσει τον ιδιοκτήτη εκτός προγράμματος χωρίς σαφή διαδικασία δεύτερου ελέγχου. ♦ Το βάρος του ηλεκτρονικού λάθους μεταφέρεται στον πολίτη: Το ΤΕΕ Δυτικής Ελλάδας επισημαίνει ότι «η έλλειψη ειδικής διαδικασίας επανεξέτασης μπορεί να μετακυλίσει στον πολίτη το βάρος αστοχιών των δημόσιων πληροφοριακών συστημάτων». ♦ Ηλεκτρονική επανεξέταση με αιτιολογημένη απόφαση: η λύση τονίζεται στο τεχνικό υπόμνημα είναι να δημιουργηθεί διαδικασία με «ειδική αιτιολογία απόρριψης, δυνατότητα υποβολής δικαιολογητικών, σαφή προθεσμία εξέτασης και ηλεκτρονική κοινοποίηση του αποτελέσματος». 8. Τα 2.500 ευρώ μπορεί να μην επαρκούν για όλες τις τεχνικές υπηρεσίεςΗΤΚ, ΠΕΑ, άδειες, Σχέδιο Παρεμβάσεων και τελικός έλεγχος μπορεί να δημιουργήσουν κόστος μεγαλύτερο από το ενιαίο επιλέξιμο όριο. ♦ Πολλές αυτοτελείς υπηρεσίες μέσα σε ένα ενιαίο πλαφόν: Στο ανώτατο όριο των 2.500 ευρώ με ΦΠΑ περιλαμβάνονται «η σύνταξη Σχεδίου Παρεμβάσεων, οι απαιτούμενες άδειες, η ΗΤΚ, οι ενεργειακές επιθεωρήσεις και ΠΕΑ και ο έλεγχος ολοκλήρωσης από Ελεγκτή Δόμησης». Το ΤΕΕ Δυτικής Ελλάδας σημειώνει ότι πρόκειται για «διακριτές, αυτοτελείς και δυνητικά υποχρεωτικές τεχνικές υπηρεσίες», των οποίων το αντικείμενο μεταβάλλεται ανάλογα με την ηλικία, την επιφάνεια, την πολεοδομική κατάσταση και την πολυπλοκότητα του ακινήτου. ♦ Χωριστά όρια ανά τεχνική υπηρεσία: η λύση τονίζεται στο τεχνικό υπόμνημα είναι να επανεξεταστεί το οριζόντιο πλαφόν και να καθιερωθούν «διακριτά ανώτατα επιλέξιμα ποσά ανά τεχνική υπηρεσία», με κλιμάκωση ανάλογα με επιφάνεια και πολυπλοκότητα. Το ΤΕΕ Δυτικής Ελλάδας υπογραμμίζει ότι «οι υποχρεωτικές από το πρόγραμμα τεχνικές πράξεις δεν πρέπει να υποχρηματοδοτούνται ούτε να μετακυλίεται δυσανάλογο κόστος στον ωφελούμενο». 9. Οι αιτήσεις μπορεί να ανοίξουν πριν ξεκαθαρίσουν όλοι οι τεχνικοί κανόνεςΙδιοκτήτες και μηχανικοί κινδυνεύουν να ετοιμάσουν μελέτες και προσφορές χωρίς να γνωρίζουν οριστικά ποιες εργασίες, προδιαγραφές και κόστη θα γίνουν δεκτά. ♦ Κρίσιμοι κανόνες παραπέμπονται στον Οδηγό Εφαρμογής: Η ΚΥΑ παραπέμπει στον Οδηγό για την αναλυτική εξειδίκευση του τεχνικού αντικειμένου, των παρεμβάσεων και των λοιπών δαπανών. Το ΤΕΕ Δυτικής Ελλάδας επισημαίνει ότι «για την ασφάλεια των αιτήσεων, οι κανόνες αυτοί πρέπει να είναι πλήρεις, σαφείς και σταθεροί πριν από την έναρξη της περιόδου υποβολής». ♦ Πλήρες Τεχνικό Παράρτημα πριν ανοίξουν οι αιτήσεις: η λύση τονίζεται στο τεχνικό υπόμνημα είναι να εκδοθεί εγκαίρως αναλυτικό Παράρτημα με «επιλέξιμες παρεμβάσεις, τεχνικές προδιαγραφές, ανώτατα κόστη όπου απαιτούνται, απαιτούμενες άδειες/εγκρίσεις, τεχνικά παραδοτέα και μεθοδολογία πιστοποίησης του φυσικού αντικειμένου». 10. Τα προβλήματα πρέπει να λυθούν πριν περάσουν σε χιλιάδες αιτήσειςΗ μαζική εφαρμογή ενός σύνθετου προγράμματος χωρίς προηγούμενη τεχνική συνεννόηση μπορεί να μετατρέψει επιμέρους αστοχίες σε γενικευμένες καθυστερήσεις και απορρίψεις. ♦ Οι διορθώσεις μετά την έναρξη κοστίζουν περισσότερο: Η δράση εμπλέκει ταυτόχρονα «πολεοδομική νομιμότητα, ενεργειακή απόδοση, τεχνική αδειοδότηση, κατασκευαστικό κόστος, ψηφιακή διαλειτουργικότητα και διαχείριση συγχρηματοδοτούμενων πόρων». Για τον λόγο αυτό, σύμφωνα με το ΤΕΕ Δυτικής Ελλάδας, «η αντιμετώπιση τεχνικών αστοχιών πριν από τη μαζική υποβολή αιτήσεων είναι αποτελεσματικότερη από διαδοχικές διορθώσεις κατά την υλοποίηση». ♦ Άμεση τεχνική διαβούλευση πριν από το Β΄ Στάδιο: Να πραγματοποιηθεί συνάντηση εργασίας μεταξύ των συναρμόδιων υπουργείων, της ΕΥΔ ΠΕΚΑ και του ΤΕΕ Δυτικής Ελλάδας για τον Οδηγό Εφαρμογής, το Τεχνικό Παράρτημα, τη διαδικασία κατάταξης, τις προθεσμίες ΗΤΚ και ΠΕΑ, τις διαλειτουργικότητες, τις τεχνικές αμοιβές και τον μηχανισμό επανεξέτασης. Καραχάλιος: «Να μετρήσουμε ανακαινισμένες κατοικίες, όχι μόνο απορροφημένα κονδύλια»Ο Πρόεδρος του ΤΕΕ Δυτικής Ελλάδας Ευάγγελος Καραχάλιος δήλωσε: «Το πρόγραμμα “Ανακαίνιση Κατοικίας” είναι μια σημαντική δράση και θέλουμε να πετύχει. Γι’ αυτό παρεμβαίνουμε πριν από το Β΄ Στάδιο, με συγκεκριμένες και τεχνικά τεκμηριωμένες προτάσεις. Δεν μπορεί η πρόσβαση στη χρηματοδότηση να εξαρτάται από την ταχύτητα του κλικ, ούτε ένας πολίτης να αποκλείεται επειδή δημόσια πληροφοριακά συστήματα δεν έχουν συγχρονίσει τα δεδομένα τους. Και όταν απαιτούνται Ηλεκτρονική Ταυτότητα, ΠΕΑ, αδειοδοτήσεις και τεχνικοί έλεγχοι σε παλαιά κτίρια, οι χρόνοι και οι επιλέξιμες τεχνικές δαπάνες πρέπει να ανταποκρίνονται στο πραγματικό αντικείμενο. Στόχος δεν είναι ένα ευκολότερο πρόγραμμα, αλλά ένα τεχνικά αξιόπιστο, διοικητικά λειτουργικό και κοινωνικά δίκαιο πρόγραμμα. Στο τέλος, η επιτυχία του δεν πρέπει να μετρηθεί μόνο σε ποσοστά απορρόφησης. Πρέπει να μετρήσουμε πόσες κατοικίες ανακαινίστηκαν πραγματικά, πόσες κλειστές κατοικίες επέστρεψαν στο ενεργό οικιστικό απόθεμα και πόσα νοικοκυριά είδαν ουσιαστική βελτίωση των συνθηκών κατοίκησής τους». Την ίδια ακριβώς κατεύθυνση αποτυπώνει το επίσημο Τεχνικό Υπόμνημα, το οποίο τονίζει ότι η επιτυχία της δράσης «δεν πρέπει να αξιολογηθεί αποκλειστικά με όρους δημοσιονομικής απορρόφησης». Κρίσιμος δείκτης είναι οι πόροι να μετατραπούν «με τεχνική αρτιότητα, διαφάνεια και κοινωνική στόχευση, σε πραγματικά ανακαινισμένες, ενεργειακά βελτιωμένες και λειτουργικά αξιοποιήσιμες κατοικίες». Η συνεδρίαση και η ομόφωνη απόφαση της ΔΕ ΤΕΕ Δυτικής ΕλλάδαςΗ απόφαση ελήφθη στην 9η συνεδρίαση της Διοικούσας Επιτροπής του ΤΕΕ Δυτικής Ελλάδας στις 27 Αυγούστου 2026, η οποία άρχισε στις 18:00 και ολοκληρώθηκε στις 19:50. Το επίσημο απόσπασμα πρακτικών φέρει ημερομηνία Πάτρα, 14 Σεπτεμβρίου 2026 και αριθμό πρωτοκόλλου 1541. Παρόντες ήταν ο Ευάγγελος Καραχάλιος, Μηχανικός Χωροταξίας, Πολεοδομίας & Περιφερειακής Ανάπτυξης, Πρόεδρος, η Ουρανία Πάλμου, Πολιτικός & Αρχιτέκτονας Μηχανικός, Αντιπρόεδρος, η Ευτυχία Μπάρλου, MSc Πολιτικός Μηχανικός, Γενική Γραμματέας, ο Σωτήριος Βλαχοστάθης, Ηλεκτρολόγος & Ηλεκτρονικός Μηχανικός, η Ευφροσύνη Βόγλη, Χημικός Μηχανικός, η Χριστίνα Γεωργοπούλου, Πολιτικός Μηχανικός, ο Παναγιώτης Μόσχοβος, Πολιτικός Μηχανικός, ο Ιωάννης Σελίμης, Ηλεκτρολόγος Μηχανικός & Τεχνολογίας Υπολογιστών, ο οποίος προσήλθε στις 18:15, και ο Νικόλαος Χρυσοβιτσάνος, Πολιτικός Μηχανικός. Παρίστατο επίσης ο Χρήστος Φαλλιέρος, Γραμματέας Αντιπροσωπείας του ΤΕΕ Δυτικής Ελλάδας. Απόντες ήταν η Γλυκερία Παπαδάμ, Πολιτικός Μηχανικός, και ο Σταύρος Σταυρόπουλος, Πολιτικός Μηχανικός. Η Διοικούσα Επιτροπή έκανε ομόφωνα αποδεκτή την πρόταση του Προέδρου Ευάγγελου Καραχάλιου για τη σύνταξη του Τεχνικού Υπομνήματος, το οποίο επισυνάπτεται στην απόφαση και αποτελεί αναπόσπαστο μέρος της. Η απόφαση επικυρώθηκε αυθημερόν. Το επίσημο πρακτικό υπογράφεται από τον Ευάγγελο Καραχάλιο, Μηχανικό Χωροταξίας, Πολεοδομίας & Περιφερειακής Ανάπτυξης, Πρόεδρο του ΤΕΕ Δυτικής Ελλάδας, και την Ευτυχία Μπάρλου, Πολιτικό Μηχανικό, Γενική Γραμματέα του ΤΕΕ Δυτικής Ελλάδας. Δείτε το επίσημο πρακτικό της συνεδρίασης της ΔΕ ΤΕΕ Δυτικής Ελλάδας: ΕΔΩ Του Αργύρη Δεμερτζ πηγή ecopress.gr View full Άρθρου

Η καταγραφή υποχωρήσεων του εδάφους έως και 55 χιλιοστά, έναντι ανώτατου ορίου ασφαλείας 15 χιλιοστών, καθώς και γωνιακές παραμορφώσεις διπλάσιες του ορίου συναγερμού, συνθέτουν το τεχνικό αποτύπωμα από τη διέλευση του μηχανήματος διάνοιξης σηράγγων (TBM) στην Κυψέλη. Τα δεδομένα αυτά, τα οποία περιλαμβάνονται στην προσωρινή έκθεση πραγματογνωμοσύνης του δομοστατικού πολιτικού μηχανικού Νικόλαου Κρασάκη και του καθηγητή του ΕΜΠ Δημητρίου Καλιαμπάκου, μεταβάλλουν ριζικά τη δημόσια συζήτηση: οι επιπτώσεις του έργου δεν περιορίζονται σε ρηγματώσεις επιχρισμάτων, αλλά αφορούν άμεσα τον φέροντα οργανισμό τουλάχιστον οκτώ κτιρίων. Ποια είναι τα πραγματικά γεωτεχνικά και δομοστατικά δεδομένα της έκθεσης;Η έκθεση βασίστηκε στην ανάλυση των μετρήσεων που παραχώρησε η Ελληνικό Μετρό για 14 από τις 25 πολυκατοικίες όπου έχουν αναφερθεί προβλήματα. Τα ευρήματα καταδεικνύουν αστοχία των αρχικών μοντέλων πρόβλεψης καθιζήσεων: Διαφορική καθίζηση: Σε συγκεκριμένα σημεία μετρήθηκε βύθιση τετραπλάσια του επιτρεπτού ορίου (55 mm αντί 15 mm). Στροφή κτιρίων: Οι υπολογισμένες τιμές μέγιστης γωνιακής παραμόρφωσης έφτασαν στο 1/350, όταν το καθορισμένο όριο συναγερμού βρίσκεται στο 1/700. Βλάβες φέροντος οργανισμού: Καταγράφηκαν ρωγμές σε υποστυλώματα και δοκούς σε οκτώ πολυκατοικίες. Παράλληλα, σε τέσσερα κτίρια παρατηρείται παραμόρφωση κουφωμάτων, κλασικό σύμπτωμα διαφορικής μετατόπισης των θεμελίων. Κατηγοριοποίηση επικινδυνότητας: Από το εξετασθέν δείγμα των 14 κατασκευών, μόνο τρεις παραμένουν στην κατηγορία χαμηλού κινδύνου («πράσινο»). Πέντε κτίρια κατατάχθηκαν αρχικά στην κατηγορία υψηλής διακινδύνευσης («κόκκινο») και τρία σε μέση («κίτρινο»), ενώ για άλλα τρία τα διαθέσιμα στοιχεία κρίθηκαν ανεπαρκή για ασφαλή ταξινόμηση. Η γεωμετρία της σήραγγας επιτείνει το πρόβλημα. Το διάκενο ανάμεσα στην οροφή της υπόγειας διάνοιξης και τη στάθμη θεμελίωσης των υπογείων είναι εξαιρετικά μικρό. Υπό αυτές τις συνθήκες, οι τάσεις που εκτονώνονται κατά την εκσκαφή μεταφέρονται άμεσα στην ανωδομή, ιδιαίτερα όταν η πίεση του μετώπου του TBM δεν εξισορροπεί πλήρως τις γεωστατικές πιέσεις. Γιατί απέτυχαν οι αρχικές εκτιμήσεις επικινδυνότητας των κτιρίων;Η αξιοπιστία ενός μοντέλου τρωτότητας εξαρτάται από την ακρίβεια των δεδομένων εισόδου. Στην περίπτωση της Κυψέλης, οι πραγματογνώμονες εντόπισαν ουσιώδη σφάλματα στα μητρώα των ακινήτων: Αναντιστοιχία στατικού συστήματος: Κτίρια με φέρουσα τοιχοποιία ή μικτό σύστημα (τοιχοποιία με στοιχεία οπλισμένου σκυροδέματος) καταγράφηκαν εσφαλμένα ως αμιγείς κατασκευές οπλισμένου σκυροδέματος. Απόκλιση χρονολογίας ανέγερσης: Εντοπίστηκαν περιπτώσεις όπου κτίρια των δεκαετιών 1930 και 1940 εμφανίζονταν ως κατασκευές του 1950 ή του 1960. Η διαφορά αυτή μεταβάλλει ριζικά τον υπολογισμό σεισμικής και στατικής αντοχής, καθώς αλλάζει ο κανονισμός βάσει του οποίου μελετήθηκαν. Λανθασμένη αντιστοίχιση μελετών: Παρατηρήθηκε ακόμη και απόδοση μελέτης τρωτότητας σε λάθος διεύθυνση, αξιολογώντας ακίνητο με βάση τα χαρακτηριστικά γειτονικού κτιρίου. Χρονικό κενό παρακολούθησης: Η πλειονότητα των αυτοψιών του φορέα υλοποίησης σταμάτησε την άνοιξη, παρότι οι κάτοικοι ανέφεραν ενεργή εξέλιξη των ρωγμών κατά τους θερινούς μήνες. Η υποτίμηση των δομικών χαρακτηριστικών οδήγησε σε πλασματικά χαμηλούς δείκτες επικινδυνότητας. Έτσι, το σύστημα παρακολούθησης απέτυχε να λειτουργήσει προληπτικά πριν την εκδήλωση ορατών βλαβών. ΠροκλήσειςΗ διαχείριση του μετώπου στην Κυψέλη αναδεικνύει τρεις κρίσιμες τεχνικές και επιχειρησιακές προκλήσεις για την υλοποίηση της Γραμμής 4: Γεωτεχνική ανομοιογένεια και αστικό περιβάλλον: Το υπέδαφος της Αθήνας χαρακτηρίζεται από έντονες εναλλαγές αθηναϊκού σχιστόλιθου, αποσαθρωμένων ζωνών και τεχνητών επιχώσεων. Σε συνδυασμό με το παλαιό, μη οπλισμένο κτιριακό απόθεμα της περιοχής, οποιαδήποτε διάνοιξη σε μικρό βάθος απαιτεί εκτεταμένα προστατευτικά μέτρα πριν από τη διέλευση (όπως ενέματα αντιστάθμισης – compensation grouting ή προηγούμενη στεγάνωση/ενίσχυση), τεχνικές που αυξάνουν σημαντικά το κόστος και τον χρόνο εκτέλεσης. Επανεκκίνηση του μετροπόντικα υπό καθεστώς αβεβαιότητας: Το TBM παραμένει ακινητοποιημένο κάτω από κτίρια που έχουν ήδη υποστεί δομικές βλάβες. Η επανεκκίνηση ενός μηχανήματος τέτοιου μεγέθους ενέχει ρίσκο πρόκλησης νέων δυναμικών φορτίων και πρόσθετων παραμορφώσεων. Η εκπόνηση πλήρων μελετών στατικής επάρκειας (και όχι απλών οπτικών ελέγχων) απαιτεί εβδομάδες ενδελεχών εργαστηριακών και επιτόπιων δοκιμών, πιέζοντας ασφυκτικά τα χρονοδιαγράμματα της σύμβασης. Θεσμική διαφάνεια και διαχείριση ευθύνης: Η απόκλιση μεταξύ των αρχικών διαβεβαιώσεων για «μηδενική βλάβη στον φέροντα οργανισμό» και της πραγματικότητας που περιγράφουν οι τεχνικοί σύμβουλοι δημιουργεί σοβαρό έλλειμμα εμπιστοσύνης. Η άρνηση ή καθυστέρηση παράδοσης κρίσιμων τηλεμετρικών δεδομένων (όπως οι πιέσεις μετώπου του TBM και τα αρχεία γεωμηχανικής παρακολούθησης) επιβραδύνει τη λήψη αποφάσεων και μεταφέρει τη διαφωνία στις αίθουσες των δικαστηρίων μέσω ασφαλιστικών μέτρων, απειλώντας το έργο με πολυμηνιαίες δικαστικές εμπλοκές. Η ουσία της είδησηςΗ τεχνική έκθεση των πραγματογνωμόνων αποκαλύπτει καθιζήσεις έως 55 χλστ. και δομικές ρωγμές σε κτίρια της Κυψέλης, διαψεύδοντας τις αρχικές εκτιμήσεις περί επιφανειακών μόνο επιπτώσεων από τη διέλευση του μετροπόντικα. Η επανεκκίνηση των εργασιών της Γραμμής 4 προϋποθέτει πλέον ουσιαστικό επανέλεγχο της στατικής επάρκειας των ακινήτων και εφαρμογή στοχευμένων τεχνικών ενίσχυσης πριν από κάθε νέα υπόγεια διάνοιξη. πηγη news.b2green.gr View full Άρθρου