IDnews

Δέκα σελίδες καταλαμβάνει στο νέο ενεργειακό και πολεοδομικό πολυνομοσχέδιο του υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας που τέθηκε σε διαβούλευση, μακροσκελές άρθρο το οποίο επιφέρει συνολικά 23 αλλαγές, διορθώσεις και συμπληρώσεις στον Κώδικα Χωροταξίας και Πολεοδομίας «Νικόλαος Ταγαράς». Οι αλλαγές αφορούν, μεταξύ άλλων, τα σχέδια πόλης, την πολεοδόμηση οικισμών, τις οικοδομικές άδειες και τις εγκρίσεις εργασιών μικρής κλίμακας, τα αυθαίρετα, τις χρήσεις γης και τη λειτουργία των Συμβουλίων Πολεοδομικών Θεμάτων και Αμφισβητήσεων (ΣΥΠΟΘΑ). Οι 23 αλλαγές στον Κώδικα ανοίγουν ξανά το κεφάλαιο της πολεοδομικής πολυνομίαςΤο υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας, με τις προτεινόμενες νομοθετικές αλλαγές επιχειρεί να διορθώσει λάθη, παραπομπές και παραλείψεις στον Κώδικα Χωροταξίας και Πολεοδομίας «Νικόλαος Ταγαράς», που κυρώθηκε με τον ν. 5306/2026 (ΦΕΚ Α΄ 88/8.6.2026). Ωστόσο οι 23 προτεινόμενες αλλαγές στον Κώδικα «Νικόλαος Ταγαράς», μόλις τέσσερις μήνες μετά την κύρωσή του, επαναφέρουν το διαχρονικό πρόβλημα της πολεοδομικής πολυνομίας, που ταλαιπωρεί μηχανικούς, νομικούς, ιδιοκτήτες και επενδυτές. Χρειάστηκαν έξι χρόνια εργασίας, από το 2020 έως το 2026, από ειδική επιστημονική επιτροπή υπό τον επίτιμο πρόεδρο του ΣτΕ Κωνσταντίνο Μενουδάκο, με δικαστικούς λειτουργούς, μέλη του ΝΣΚ, πανεπιστημιακούς, δικηγόρους, ειδικούς επιστήμονες και στελέχη του ΥΠΕΝ, για να ενοποιηθούν 181 νομοθετήματα σε 477 άρθρα. Η πολιτική ηγεσία του ΥΠΕΝ διακήρυξε ως στόχο την ασφάλεια δικαίου και την ενιαία εφαρμογή, χωρίς αντικρουόμενες ερμηνείες. Οι νέες διορθώσεις εξ αντικειμένου θέτουν το κρίσιμο ερώτημα: θα παραμείνει ο Κώδικας ενιαίο, αξιόπιστο νομοθετικό εργαλείο ή θα ξαναρχίσει ο φαύλος κύκλος των διορθώσεων και των ερμηνειών; Οι τρείς κατηγορίες της νέας νομοθετικής παρέμβασης στον Κώδικα «Ν. Ταγαράς»Οι 23 επιμέρους παρεμβάσεις στον Κώδικα Χωροταξίας και Πολεοδομίας «Νικόλαος Ταγαράς» (ν. 5306/2026), που προωθεί με το νέο πολυνομοσχέδιο το υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας διακρίνονται σε τρεις βασικές κατηγορίες, ως εξής: ♦ Πρώτη κατηγορία: Διορθώσεις παραπομπών και ορολογίας. Περιλαμβάνει, μεταξύ άλλων, τις παρεμβάσεις στα σχέδια πόλης, στους οικισμούς προ του 1983, στις πράξεις εφαρμογής, στις χρήσεις γης και στις αναφορές του ΝΟΚ. Οι διορθώσεις αυτές αποβλέπουν κυρίως στην αποκατάσταση της ακρίβειας του Κώδικα. ♦ Δεύτερη κατηγορία: Παρεμβάσεις με άμεση διαδικαστική σημασία. Περιλαμβάνει τις αλλαγές στις εξαιρέσεις από το όριο προϋπολογισμού των 25.000 ευρώ για εργασίες μικρής κλίμακας, την ειδική διαδικασία για κτίρια της ΔΥΠΑ, τις περιπτώσεις υπαγωγής αυθαιρέτων και τη δυνατότητα ορισμού υπαλλήλων δήμων και ΥΔΟΜ ως γραμματέων ΣΥΠΟΘΑ. ♦ Τρίτη κατηγορία: Διορθώσεις των πινάκων κωδικοποίησης. Αφορούν τις εννέα παρεμβάσεις στα Παραρτήματα Α΄ και Β΄, οι οποίες αποκαθιστούν τη σύνδεση του Κώδικα με την προγενέστερη νομοθεσία. Οι 14 αλλαγές στο κυρίως σώμα του Κώδικα «Ν. Ταγαράς»1. Σχέδια πόλης: διορθώνεται η παραπομπή για τις εντοπισμένες τροποποιήσειςΆρθρο 60, παράγραφος 3 του Κώδικα Τι προβλέπει ο Κώδικας: Η παράγραφος 3 ρυθμίζει τη διαδικασία αναθεώρησης και τροποποίησης ρυμοτομικών σχεδίων, χρήσεων γης και όρων δόμησης. Για τις σημειακές ή εντοπισμένες τροποποιήσεις παραπέμπει στις αρμοδιότητες που προβλέπει ο ν. 3852/2010 και στην παράγραφο 10 του ίδιου άρθρου. Τι προβλέπει το νομοσχέδιο: Αντικαθιστά την παραπομπή «της παρ. 10» με «της παρ. 12». Τι αλλάζει στην πράξη: Διορθώνεται η εσωτερική παραπομπή της διάταξης. Η διαδικασία των εντοπισμένων τροποποιήσεων συνεχίζει να στηρίζεται στις προβλεπόμενες αρμοδιότητες της διοίκησης και στις αντίστοιχες διατάξεις του Κώδικα. Η παρέμβαση δεν εισάγει αυτοτελώς νέα διαδικασία τροποποίησης σχεδίου πόλης ούτε αλλάζει τους όρους δόμησης. Διευκρινίζει ποια παράγραφος πρέπει να εφαρμόζεται. 2. Οικισμοί προ του 1983: διορθώνεται η παραπομπή για την οριοθέτησή τουςΆρθρο 69, παράγραφος 1 του Κώδικα Τι προβλέπει ο Κώδικας: Για την πολεοδόμηση και επέκταση οικισμών που δημιουργήθηκαν μέχρι τις 14 Μαρτίου 1983, περιλαμβανομένων των οικισμών προ του 1923, απαιτείται εγκεκριμένο Τοπικό Πολεοδομικό Σχέδιο (ΤΠΣ) ή Ειδικό Πολεοδομικό Σχέδιο (ΕΠΣ). Στο πρώτο εδάφιο η οριοθέτηση των οικισμών προ του 1923 συνδέεται με την παράγραφο 2 του άρθρου 235. Τι προβλέπει το νομοσχέδιο: Η αναφορά «σύμφωνα με την παρ. 2 του άρθρου 235» αντικαθίσταται με την αναφορά «κατά το άρθρο 233». Τι αλλάζει στην πράξη: Η παραπομπή για την οριοθέτηση των οικισμών προ του 1923 μεταφέρεται στο άρθρο 233, το οποίο αφορά το αντίστοιχο αντικείμενο. Παραμένουν οι βασικές προβλέψεις ότι: ◊ Για την πολεοδόμηση και επέκταση απαιτείται ΤΠΣ ή ΕΠΣ. ◊ Μέχρι την έγκριση των νέων σχεδίων εξακολουθούν να προβλέπονται συγκεκριμένες μεταβατικές δυνατότητες με εγκεκριμένο ΓΠΣ ή ΣΧΟΟΑΠ. ◊ Όπου δεν είχε προηγηθεί η απαιτούμενη στρατηγική περιβαλλοντική εκτίμηση, προβλέπεται η δυνατότητα εκπόνησης και έγκρισης Στρατηγικής Μελέτης Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων για τον οικισμό, σύμφωνα με τις ειδικότερες προϋποθέσεις. Η συγκεκριμένη διόρθωση δεν μεταβάλλει τα όρια ενός οικισμού και δεν δημιουργεί από μόνη της νέα δικαιώματα δόμησης. Αποκαθιστά την ορθή νομική παραπομπή που χρησιμοποιείται στην πολεοδομική διαδικασία. 3. Οικοδομικές άδειες πριν από την πράξη εφαρμογής: αποσαφηνίζεται η νομοθετική βάσηΆρθρο 139, παράγραφος 14 Τι προβλέπει ο Κώδικας: Σε ιδιοκτησίες που βρίσκονται σε πυκνοδομημένα τμήματα πολεοδομικών μελετών μπορεί να εκδοθεί οικοδομική άδεια πριν από την πράξη εφαρμογής, υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις. Μεταξύ αυτών είναι η τακτοποίηση των οικονομικών υποχρεώσεων από εισφορά σε χρήμα και η μετατροπή της υποχρέωσης εισφοράς σε γη σε χρήμα. Τι προβλέπει το νομοσχέδιο: Η γενική αναφορά «παρόντος» αντικαθίσταται από την ειδική αναφορά «άρθρου 8 του ν. 1337/1983». Τι αλλάζει στην πράξη: Διευκρινίζεται ότι πρόκειται για τα πυκνοδομημένα τμήματα που είχαν προσδιοριστεί σύμφωνα με την παλαιότερη διάταξη της παραγράφου 2 του άρθρου 8 του ν. 1337/1983, η οποία στη συνέχεια καταργήθηκε. Παραμένει η δυνατότητα έκδοσης οικοδομικής άδειας πριν από την κύρωση πράξης εφαρμογής, εφόσον πληρούνται σωρευτικά οι νόμιμες προϋποθέσεις. Η διόρθωση έχει πρακτική σημασία στον έλεγχο φακέλων αδειοδότησης και στην αναζήτηση του εφαρμοστέου νομοθετικού καθεστώτος. 4. Πράξεις εφαρμογής: αποσαφηνίζονται οι περιπτώσεις όπου απαιτούνται διαδικασίες αποζημίωσηςΆρθρο 144, παράγραφος 7, περίπτωση α΄ Τι προβλέπει ο Κώδικας: Η πράξη εφαρμογής κυρώνεται με απόφαση Περιφερειάρχη και μεταγράφεται στο Υποθηκοφυλακείο ή καταχωρίζεται στο Κτηματολόγιο. Με τη μεταγραφή επέρχονται οι προβλεπόμενες μεταβολές των ιδιοκτησιών, με εξαίρεση εκείνες για τις οποίες απαιτείται αποζημίωση και ολοκλήρωση ειδικών διαδικασιών. Η υφιστάμενη διατύπωση παραπέμπει στο «Τμήμα VI του Μέρους Α΄ του παρόντος Κώδικα». Τι προβλέπει το νομοσχέδιο: Η αναφορά αντικαθίσταται με τη σαφέστερη διατύπωση «ρυμοτομικών απαλλοτριώσεων, προσκυρώσεων και τακτοποιήσεων του παρόντος Μέρους του Κώδικα». Τι αλλάζει στην πράξη: Αποσαφηνίζεται ότι για τις ιδιοκτησιακές μεταβολές που προϋποθέτουν αποζημίωση εξακολουθούν να απαιτούνται οι διαδικασίες ρυμοτομικών απαλλοτριώσεων, προσκυρώσεων και τακτοποιήσεων, καθώς και οι σχετικές διατάξεις του Κώδικα Αναγκαστικών Απαλλοτριώσεων Ακινήτων. Η ρύθμιση ενδιαφέρει ιδιαίτερα τους μηχανικούς που συντάσσουν τοπογραφικά και διαγράμματα πράξεων εφαρμογής, τις υπηρεσίες των περιφερειών, τους συμβολαιογράφους και τους ιδιοκτήτες ακινήτων. 5. Επανέγκριση πολεοδομικών σχεδίων: διορθώνεται η ονομασία του σχεδίου εφαρμογήςΆρθρο 145, παράγραφος 5 Τι προβλέπει ο Κώδικας: Για επανεγκρίσεις σχεδίων μετά τις 24 Δεκεμβρίου 2014, δεν απαιτείται νέα πράξη εφαρμογής όταν πληρούνται συγκεκριμένες προϋποθέσεις που αφορούν την προστασία κοινόχρηστων και κοινωφελών χώρων και τη σύμπτωση των προβλεπόμενων γραμμών με τα διαμορφωμένα όρια. Στη διατύπωση χρησιμοποιείται ο όρος «Ρυθμιστικό Σχέδιο Εφαρμογής». Τι προβλέπει το νομοσχέδιο: Ο όρος «Ρυθμιστικό» αντικαθίσταται από τον ορθό όρο «Ρυμοτομικό». Τι αλλάζει στην πράξη: Η διάταξη αναφέρεται πλέον στο Ρυμοτομικό Σχέδιο Εφαρμογής. Η ουσία της εξαίρεσης από τη σύνταξη νέας πράξης εφαρμογής δεν μεταβάλλεται. Η διόρθωση αποκαθιστά την ορθή τεχνική και νομική ορολογία. 6. Οικοδομικές άδειες με κίνητρα ΝΟΚ: διορθώνεται η αναφορά στις προϋποθέσεις προστασίαςΆρθρο 224, παράγραφος 20 Τι προβλέπει ο Κώδικας: Για συγκεκριμένα κτίσματα των οποίων οι οικοδομικές άδειες ακυρώθηκαν ή ακυρώνονται κατά το μέρος που αφορούν πολεοδομικά κίνητρα και προσαυξήσεις, προβλέπεται αναστολή κυρώσεων και μη εφαρμογή συγκεκριμένων περιορισμών στις δικαιοπραξίες, υπό τις προϋποθέσεις του άρθρου. Η ρύθμιση συνδέεται με την εμπρόθεσμη υποβολή αίτησης επανέκδοσης οικοδομικής άδειας μέσω του συστήματος e-Άδειες. Τι προβλέπει το νομοσχέδιο: Προστίθεται η συντομογραφία «παρ.» στην παραπομπή προς την παράγραφο 19 του ίδιου άρθρου. Τι αλλάζει στην πράξη: Αποκαθίσταται η πλήρης παραπομπή στην υποπερίπτωση αα΄ της περίπτωσης α΄ της παραγράφου 19. Η προτεινόμενη διατύπωση διατηρεί την καταληκτική ημερομηνία της 31ης Δεκεμβρίου 2026 και τους υφιστάμενους όρους εφαρμογής της αναστολής. Αυτή η νομοθετική ρύθμιση δεν παρατείνει την προθεσμία, δεν θεσπίζει νέα νομιμοποίηση κτισμάτων και δεν επαναφέρει τα ακυρωθέντα κίνητρα του ΝΟΚ. 7. Γενική κατοικία: διορθώνεται το ΦΕΚ για τις υπεραγορές τροφίμωνΆρθρο 286, παράγραφος 1, περίπτωση θ΄ Τι προβλέπει ο Κώδικας: Στις περιοχές γενικής κατοικίας επιτρέπονται συγκεκριμένες εμπορικές χρήσεις, μεταξύ των οποίων εμπορικά καταστήματα, καταστήματα προσωπικών υπηρεσιών και υπεραγορές τροφίμων, με τους προβλεπόμενους περιορισμούς. Για τις υπεραγορές τροφίμων αναφέρεται μέγιστη συνολική επιφάνεια δόμησης 1.500 τ.μ. Τι προβλέπει το νομοσχέδιο: Διορθώνεται ο αριθμός του ΦΕΚ του ν. 4315/2014, από «Α΄ 47» σε «Α΄ 269». Τι αλλάζει στην πράξη: Δεν μεταβάλλονται ούτε οι επιτρεπόμενες χρήσεις ούτε το όριο των 1.500 τ.μ. Διορθώνεται η βιβλιογραφική παραπομπή στον νόμο. 8. Πολεοδομικά κέντρα: διορθώνεται ο κωδικός χρήσης για τεχνικά και τυχερά παιχνίδιαΆρθρο 287, παράγραφος 1, περίπτωση κβ΄ Τι προβλέπει ο Κώδικας: Στις επιτρεπόμενες χρήσεις των πολεοδομικών κέντρων περιλαμβάνονται οι χώροι διεξαγωγής τεχνικών-ψυχαγωγικών και τυχερών παιγνίων. Η συγκεκριμένη χρήση αναφέρεται με τον αριθμό 48. Τι προβλέπει το νομοσχέδιο: Ο αριθμός 48 αντικαθίσταται από τον αριθμό 45. Τι αλλάζει στην πράξη: Η συγκεκριμένη κατηγορία χρήσης γης καταχωρίζεται με τον ορθό κωδικό 45. Δεν προστίθεται νέα χρήση γης και δεν επεκτείνεται με τη συγκεκριμένη διόρθωση η δυνατότητα εγκατάστασης τέτοιων δραστηριοτήτων. 9. Εργασίες μικρής κλίμακας: διορθώνονται οι εξαιρέσεις από το όριο των 25.000 ευρώΆρθρο 315, παράγραφος 2 Πρόκειται για μία από τις σημαντικές διορθώσεις του άρθρου 69, επειδή αφορά τον προσδιορισμό των εργασιών που μπορούν να εκτελούνται με Έγκριση Εργασιών Δόμησης Μικρής Κλίμακας (ΕΕΔΜΚ), ανεξάρτητα από τον προϋπολογισμό τους. Τι προβλέπει ο Κώδικας: Στις εξαιρέσεις από το όριο των 25.000 ευρώ περιλαμβάνονται οι εργασίες των περιπτώσεων α΄ έως η΄, ιθ΄, λ΄, λδ΄ και λε΄. Τι προβλέπει το νομοσχέδιο: Οι παραπομπές αντικαθίστανται, ώστε η διάταξη να αφορά τις περιπτώσεις α΄ έως η΄, ιθ΄, κθ΄, λγ΄ και λδ΄. Τι αλλάζει στην πράξη: Διορθώνονται οι παραπομπές στις συγκεκριμένες εργασίες, ώστε οι εξαιρέσεις από το όριο προϋπολογισμού να συνδέονται με τις περιπτώσεις που προβλέπει η νέα διατύπωση. Για όλες τις υπόλοιπες εργασίες της παραγράφου 2 διατηρείται ο γενικός κανόνας: όταν ο συνολικός προϋπολογισμός υπερβαίνει τις 25.000 ευρώ, ανά οριζόντια ή κάθετη ιδιοκτησία, απαιτείται οικοδομική άδεια, σύμφωνα με την οικεία διάταξη. Επίσης, διαγράφεται το πέμπτο εδάφιο, το οποίο επαναλαμβάνει αυτούσια την πρόβλεψη για την υποχρέωση έκδοσης έγκρισης μικρής κλίμακας στις εργασίες που καλύπτονται από ειδικότερες διατάξεις και στις αντίστοιχες νομιμοποιήσεις. Η διόρθωση είναι σημαντική για την κατάταξη των εργασιών και τον έλεγχο του προϋπολογισμού. Πρέπει να χρησιμοποιούνται οι ακριβείς περιπτώσεις του άρθρου 315 και όχι μόνο το γενικό όριο των 25.000 ευρώ. 10. Εργασίες σε νοσοκομεία: διορθώνεται η παραπομπή στις απαγορευτικές περιπτώσειςΆρθρο 315, παράγραφος 8, περίπτωση γ΄, υποπερίπτωση γγ΄ Τι προβλέπει ο Κώδικας: Η παράγραφος 8 αφορά συγκεκριμένες εργασίες σε νοσοκομειακές εγκαταστάσεις, όπως Μονάδες Εντατικής Θεραπείας, Μονάδες Αυξημένης Φροντίδας, Τμήματα Επειγόντων Περιστατικών και άλλες υγειονομικές δομές. Στην τεχνική έκθεση μηχανικού πρέπει, μεταξύ άλλων, να βεβαιώνεται ότι το ακίνητο δεν εμπίπτει σε απαγορευτικές περιπτώσεις. Η παλαιά διατύπωση παραπέμπει στο άρθρο 1 της υπουργικής απόφασης ΥΠΕΝ/ΔΑΟΚΑ/43266/1174/11.5.2020. Τι προβλέπει το νομοσχέδιο: Η υποπερίπτωση αντικαθίσταται με τη διατύπωση: «Το ακίνητο δεν εμπίπτει στις απαγορευτικές περιπτώσεις της παρ. 1 του άρθρου 316». Τι αλλάζει στην πράξη: Η παραπομπή μεταφέρεται από την προγενέστερη υπουργική απόφαση στην αντίστοιχη διάταξη του Κώδικα. Δηλαδή, οι μηχανικοί που συντάσσουν τις τεχνικές εκθέσεις για τις συγκεκριμένες εργασίες θα πρέπει να ελέγχουν τις απαγορευτικές περιπτώσεις με βάση το άρθρο 316. 11. Κτίρια ΔΥΠΑ: επανέρχεται ειδική διαδικασία έγκρισης εργασιών ανεξαρτήτως κόστουςΆρθρο 315, νέα παράγραφος 9 Τι προβλέπει ο Κώδικας: Στο άρθρο 315 του Κώδικα δεν περιλαμβάνεται η ειδική παράγραφος 9 για τα κτίρια της Δημόσιας Υπηρεσίας Απασχόλησης. Τι προβλέπει το νομοσχέδιο: Προστίθεται νέα παράγραφος 9, σύμφωνα με την οποία εργασίες σε κτίρια ιδιοκτησίας της ΔΥΠΑ, που υλοποιούνται μετά τις 11 Απριλίου 2025, μπορούν να εκτελούνται με έγκριση εργασιών δόμησης μικρής κλίμακας ανεξαρτήτως προϋπολογισμού, εφόσον τα κτίρια: ◊ Έχουν ενταχθεί στο Αναπτυξιακό Πρόγραμμα Δημοσίων Συμβάσεων Στρατηγικής Σημασίας, ή ◊ Χρηματοδοτούνται από το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας. Τι αλλάζει στην πράξη: Η παρέμβαση αυτή ενσωματώνει στο σώμα του Κώδικα ειδική ρύθμιση που προέρχεται από την προγενέστερη νομοθεσία. Κατοχυρώνεται στο κείμενο του Κώδικα η ειδική δυνατότητα υλοποίησης των έργων της ΔΥΠΑ μέσω ΕΕΔΜΚ, χωρίς εφαρμογή του γενικού οικονομικού ορίου των 25.000 ευρώ. Η ρύθμιση προβλέπει συγκεκριμένα δικαιολογητικά, όπως αίτηση του ιδιοκτήτη ή νόμιμου δικαιούχου, εγκρίσεις των αρμόδιων υπηρεσιών, τεχνική έκθεση μηχανικού, τοπογραφικό διάγραμμα, αρχιτεκτονικά σχέδια, βεβαίωση χώρου κύριας χρήσης και μελέτη προσβασιμότητας και πυροπροστασίας. Ο μηχανικός πρέπει επίσης να βεβαιώνει ότι δεν θίγονται τα στοιχεία του φέροντος οργανισμού και ότι πληρούνται οι εφαρμοστέες πολεοδομικές διατάξεις. Η προτεινόμενη προσθήκη αφορά συγκεκριμένα δημόσια κτίρια και προγράμματα. Δεν θεσπίζει γενική απαλλαγή από το όριο των 25.000 ευρώ για τις ιδιωτικές ανακαινίσεις. 12. Αυθαίρετα: προστίθενται περιπτώσεις μεταφοράς δηλώσεων και δημόσιων κτιρίωνΆρθρο 383, περίπτωση ε΄ Τι προβλέπει ο Κώδικας: Το άρθρο 383 καθορίζει τις κατηγορίες αυθαιρέτων και τις προϋποθέσεις υπαγωγής τους. Στην περίπτωση ε΄ της παραγράφου 1, για την κατηγορία 5, δεν έχουν συμπεριληφθεί οι δύο συγκεκριμένες περιπτώσεις εη΄ και εθ΄. Τι προβλέπει το νομοσχέδιο: Προσθέτει: ♦ Πρώτον, την περίπτωση εη΄, που αφορά δηλώσεις υπαγωγής στους ν. 4014/2011 ή 4178/2013, οι οποίες μεταφέρονται στον ν. 4495/2017 ή στις αντίστοιχες διατάξεις του Κώδικα. ♦ Δεύτερον, την περίπτωση εθ΄, η οποία αφορά συγκεκριμένα ακίνητα δημόσιων και δημοτικών χρήσεων, όπως: ◊ Δημόσια σχολεία πρωτοβάθμιας και δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης. ◊ Δημοτικούς παιδικούς και βρεφονηπιακούς σταθμούς που ανήκουν σε δήμους, νομικά πρόσωπά τους ή στην Κτιριακές Υποδομές Α.Ε. ◊ Αθλητικές εγκαταστάσεις που ανήκουν σε δήμους. ◊ Προνοιακές δομές που ανήκουν σε δήμους. Για τη δεύτερη περίπτωση προβλέπεται υποβολή αίτησης υπαγωγής εντός της προθεσμίας της παραγράφου 2 του άρθρου 344. Τι αλλάζει στην πράξη: Πρόκειται για μία από τις σημαντικότερες παραλείψεις που επιχειρείται να αποκατασταθούν.Αποκαθίσταται η ρητή αναφορά στις δύο εξαιρέσεις από τον γενικό περιορισμό υπαγωγής αυθαιρέτων της κατηγορίας 5. Για τους ιδιοκτήτες και τους μηχανικούς, ιδιαίτερη σημασία έχει η πρώτη περίπτωση, που αφορά τη μεταφορά παλαιότερων δηλώσεων αυθαιρέτων στο νεότερο πλαίσιο. Η προτεινόμενη διάταξη δεν ανοίγει γενικά την κατηγορία 5 σε όλα τα ιδιωτικά αυθαίρετα. Η δεύτερη εξαίρεση είναι ειδικά περιορισμένη ως προς τις χρήσεις, τους ιδιοκτήτες και την προθεσμία υπαγωγής. 13. Εθνικό Σχέδιο Προσβασιμότητας: διορθώνεται ο τίτλος άρθρουΆρθρο 454 Τι προβλέπει ο Κώδικας: Ο τίτλος περιλαμβάνει τη διατύπωση «Εθνικό Σχέδιο για την Προσβασιμότητα με Έμφαση στην Κλιματική Αλλαγή Αποθέματος». Τι προβλέπει το νομοσχέδιο: Στο εισαγωγικό κείμενο αναφέρεται ότι διαγράφεται η λέξη «Αποθέματος». Ωστόσο, στο κείμενο που ακολουθεί, και εμφανίζεται ως η νέα διατύπωση του τίτλου, η λέξη «Αποθέματος» εξακολουθεί να υπάρχει. Τι αλλάζει στην πράξη: Διαπιστώνεται αντίφαση μέσα στην ίδια την προτεινόμενη διάταξη. Εφόσον ο σκοπός είναι η διαγραφή της λέξης, απαιτείται αντίστοιχη διόρθωση και στο παρατιθέμενο τελικό κείμενο του τίτλου κατά τη νομοθετική επεξεργασία. Η συγκεκριμένη περίπτωση παρουσιάζει ενδιαφέρον, καθώς ένα άρθρο που έχει ως αντικείμενο τη διόρθωση παροραμάτων περιλαμβάνει και το ίδιο εμφανή ασυμφωνία στη διατύπωσή του. 14. ΣΥΠΟΘΑ: διευρύνεται η δυνατότητα ορισμού γραμματέων των συμβουλίωνΆρθρο 458, παράγραφος 4 Τι προβλέπει ο Κώδικας: Γραμματέας του Συμβουλίου Πολεοδομικών Θεμάτων και Αμφισβητήσεων και αναπληρωτής του ορίζονται από την οικεία Αποκεντρωμένη Διοίκηση ή, εάν δεν υπάρχει διαθέσιμος υπάλληλος, από την Περιφέρεια. Τι προβλέπει το νομοσχέδιο: Προστίθεται η δυνατότητα να οριστεί υπάλληλος Υπηρεσίας Δόμησης ή υπάλληλος δήμου της οικείας περιφερειακής ενότητας. Τι αλλάζει στην πράξη: Διευρύνεται ο κύκλος των υπαλλήλων από τους οποίους μπορεί να καλυφθεί η γραμματειακή υποστήριξη των ΣΥΠΟΘΑ. Η παρέμβαση μπορεί να διευκολύνει τη συγκρότηση και λειτουργία των συμβουλίων όταν δεν είναι διαθέσιμο το αναγκαίο προσωπικό της Αποκεντρωμένης Διοίκησης ή της Περιφέρειας. Δεν μεταβάλλει τη σύνθεση των αποφασιζόντων μελών ούτε τις ουσιαστικές αρμοδιότητες των ΣΥΠΟΘΑ. Οι 9 αλλαγές στα Παραρτήματα του Κώδικα «Ν. Ταγαράς»Τα Παραρτήματα Α΄ και Β΄ αποτελούν ουσιαστικά τον πίνακα αντιστοίχισης ανάμεσα στον νέο Κώδικα και την προγενέστερη πολεοδομική νομοθεσία. 15. Συνένωση όμορων γηπέδων: διορθώνεται ο όρος στον πίνακα της εκτός σχεδίου δόμησηςΠαράρτημα Α΄, άρθρο 251, παράγραφος 11 Τι προβλέπει ο Κώδικας: Στον πίνακα νομοθετικής προέλευσης της διάταξης χρησιμοποιείται η λέξη «όμορφων» γηπέδων. Τι προβλέπει το νομοσχέδιο: Η λέξη αντικαθίσταται από την ορθή «όμορων». Τι αλλάζει: Αποκαθίσταται η ορολογία σχετικά με τις πρόσθετες προϋποθέσεις επιτρεπτής συνένωσης όμορων γηπέδων, που συνδέονται με το άρθρο 33 του ν. 4759/2020 και το άρθρο 236 του ν. 5037/2023. Δεν εισάγονται νέες προϋποθέσεις συνένωσης γηπέδων, ούτε μεταβάλλονται μέσω αυτής της διόρθωσης οι προϋποθέσεις αρτιότητας και οικοδομησιμότητας. 16. Χρήσεις γης: αναδιατυπώνεται η νομοθετική προέλευση των ειδικών κατηγοριώνΠαράρτημα Α΄, άρθρο 284 Τι προβλέπει ο Κώδικας: Στον πίνακα του άρθρου 284 καταγράφεται η νομοθετική προέλευση των γενικών και ειδικών κατηγοριών χρήσεων γης, με σημείο αναφοράς το π.δ. 59/2018 και τις μεταγενέστερες τροποποιήσεις του. Τι προβλέπει το νομοσχέδιο: Αντικαθιστά συγκεκριμένη αναφορά της δεύτερης στήλης και παραθέτει εκ νέου το ιστορικό των τροποποιήσεων. Μεταξύ άλλων, καταγράφονται οι ρυθμίσεις για χώρους στάθμευσης οχημάτων ΟΤΑ, τα Κέντρα Δεδομένων (Data Centres), τα Κέντρα Περίθαλψης Ειδών Άγριας Πανίδας και ειδικές κατηγορίες χρήσεων που έχουν προστεθεί με μεταγενέστερους νόμους. Τι αλλάζει: Αποσαφηνίζεται ποιες διατάξεις έχουν κωδικοποιηθεί και ποιες εξακολουθούν να ισχύουν αυτοτελώς, χωρίς να ενσωματώνονται στο κυρίως κείμενο του Κώδικα. Αυτό έχει σημασία για τους μελετητές που ελέγχουν τη νομιμότητα μιας χρήσης γης και χρειάζεται να ανατρέξουν τόσο στον Κώδικα όσο και στις αυτοτελώς ισχύουσες διατάξεις. Η παρέμβαση δεν συνιστά γενική αναθεώρηση των χρήσεων γης. 17. Έργα ΔΥΠΑ: καταγράφεται η νομοθετική προέλευση της ειδικής έγκρισης εργασιώνΠαράρτημα Α΄, άρθρο 315 Τι προβλέπει ο Κώδικας: Ο πίνακας αντιστοίχισης του άρθρου 315 δεν περιλαμβάνει την ειδική παράγραφο 9. Τι προβλέπει το νομοσχέδιο: Προστίθεται αναφορά στην παράγραφο 9 του άρθρου 29 του ν. 4495/2017, όπως αυτή προστέθηκε με την παράγραφο 6 του άρθρου 234 του ν. 5193/2025. Τι αλλάζει: Ο πίνακας ενημερώνεται ώστε να συμπεριλάβει την προέλευση της ειδικής ρύθμισης για τις εργασίες στα κτίρια της ΔΥΠΑ. Η ουσιαστική ρύθμιση περιλαμβάνεται στην παρέμβαση 11. 18. Αυθαίρετα: συμπληρώνεται η αντιστοίχιση με τον Κώδικα Τοπικής ΑυτοδιοίκησηςΠαράρτημα Α΄, άρθρο 383 Τι προβλέπει ο Κώδικας: Από τον πίνακα προέλευσης του άρθρου 383 απουσιάζει συγκεκριμένη αναφορά σε διάταξη που συνδέεται με τον Κώδικα Τοπικής Αυτοδιοίκησης. Τι προβλέπει το νομοσχέδιο: Προστίθεται τέταρτη σειρά, με αναφορά στην περίπτωση ζ΄ της παραγράφου 1 του άρθρου 128 του ν. 4759/2020, όπως προστέθηκε με το άρθρο 769 του Κώδικα Τοπικής Αυτοδιοίκησης (ν. 5314/2026). Τι αλλάζει: Συμπληρώνεται το νομοθετικό ιστορικό των ρυθμίσεων που σχετίζονται με τις ειδικές περιπτώσεις υπαγωγής αυθαιρέτων. 19. Σχέδια πόλης: διορθώνεται η παραπομπή στο άρθρο 25 του ν. 2508/1997Παράρτημα Β΄, αντιστοίχιση με το άρθρο 60 Τι προβλέπει ο Κώδικας: Ο πίνακας αντιστοίχισης αναφέρεται στο τρίτο εδάφιο της περίπτωσης β΄ της παραγράφου 9 του άρθρου 25 του ν. 2508/1997. Τι προβλέπει το νομοσχέδιο: Η αναφορά «τρίτο» αντικαθίσταται από «τέταρτο». Τι αλλάζει: Διορθώνεται η αντιστοίχιση του προγενέστερου νόμου με την παράγραφο 4 του άρθρου 60 του Κώδικα. 20. Εργασίες δόμησης: προστίθεται η παράγραφος 9 στον πίνακα αντιστοίχισηςΠαράρτημα Β΄, ν. 4495/2017 Τι προβλέπει ο Κώδικας: Ο πίνακας αναφέρει ότι το άρθρο 315 προέρχεται από το άρθρο 29 του ν. 4495/2017, με εξαίρεση την παράγραφο 9. Τι προβλέπει το νομοσχέδιο: Διαγράφει τις λέξεις «πλην της παρ. 9». Τι αλλάζει: Το σύνολο του άρθρου 29 του ν. 4495/2017 αντιστοιχίζεται πλέον στο άρθρο 315 του Κώδικα. Η τροποποίηση είναι συμπληρωματική της προσθήκης της ειδικής ρύθμισης για τα κτίρια της ΔΥΠΑ. 21. Χρήσεις γης: εξαιρείται από την αντιστοίχιση η παράγραφος 3 του άρθρου 44 του ν. 4759/2020Παράρτημα Β΄, άρθρο 284 Τι προβλέπει ο Κώδικας: Ο πίνακας αντιστοιχίζει τις παραγράφους 2 και 3 του άρθρου 44 του ν. 4759/2020 με το άρθρο 284. Τι προβλέπει το νομοσχέδιο: Διαγράφονται οι λέξεις «και 3». Τι αλλάζει: Η αντιστοίχιση περιορίζεται στην παράγραφο 2 του άρθρου 44. Με βάση και τη διόρθωση της παρέμβασης 16, η παράγραφος 3 εξακολουθεί να ισχύει αυτοτελώς και δεν θεωρείται ενσωματωμένη στο άρθρο 284. 22. ΔΥΠΑ: προστίθεται στον πίνακα η νομοθετική διάταξη του 2025Παράρτημα Β΄ Τι προβλέπει ο Κώδικας: Στον πίνακα δεν εμφανίζεται η αντιστοίχιση της παραγράφου 6 του άρθρου 234 του ν. 5193/2025 με το άρθρο 315. Τι προβλέπει το νομοσχέδιο: Προστίθεται η ακόλουθη αντιστοίχιση: Προγενέστερη νομοθεσία Κώδικας Ταγαρά Ν. 5193/2025, άρθρο 234 παρ. 6 Άρθρο 315 παρ. 9 Τι αλλάζει: Ο πίνακας συμπληρώνεται με τη νομοθετική προέλευση της ειδικής διαδικασίας για τα έργα της ΔΥΠΑ. 23. Αυθαίρετα: προστίθεται αναφορά στον ν. 5314/2026Παράρτημα Β΄ Τι προβλέπει ο Κώδικας: Δεν περιλαμβάνεται στο τέλος του Παραρτήματος η συγκεκριμένη αντιστοίχιση με τον νεότερο Κώδικα Τοπικής Αυτοδιοίκησης. Τι προβλέπει το νομοσχέδιο: Προστίθεται η ακόλουθη σειρά: Προγενέστερη νομοθεσία Κώδικας Ταγαρά Ν. 5314/2026, άρθρο 769 Άρθρο 338 Τι αλλάζει: Συμπληρώνεται ο πίνακας νομοθετικής αντιστοίχισης. Η δημόσια ηλεκτρονική διαβούλευση για το σχέδιο νόμου του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας με τον τίτλο: «Βελτίωση του σχεδιασμού της αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας – Ενσωμάτωση της Οδηγίας (ΕΕ) 2024/1711 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 13ης Ιουνίου 2024 για την τροποποίηση των οδηγιών (ΕΕ) 2018/2001 και (ΕΕ) 2019/944 και λοιπές διατάξεις» θα ολοκληρωθεί στις 24 Οκτωβρίου 2026, στη διεύθυνση: δείτε εδώ Του Αργύρη Δεμερτζή πηγή ecopress.gr View full Άρθρου

Το άρθρο 69 του υπό δημόσια διαβούλευση νέου σχέδιο νόμου του ΥΠΕΝ για τον σχεδιασμό της αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας τροποποιεί το άρθρο 315 του Κώδικα Χωροταξίας και Πολεοδομίας (ν. 5306/2026), που ρυθμίζει την έγκριση εργασιών δόμησης μικρής κλίμακας. Η κύρια αλλαγή αφορά τις εργασίες που εξαιρούνται από το όριο προϋπολογισμού των 25.000 €. Με τη διόρθωση, τα φωτοβολταϊκά και τα αυτόνομα συστήματα θέρμανσης εγκαθίστανται με έγκριση μικρής κλίμακας όποιος κι αν είναι ο προϋπολογισμός. Τα στέγαστρα και ο διαχωρισμός οριζόντιων ιδιοκτησιών υπάγονται ξανά στο όριο. Οι μπαταρίες δεν εξαιρούνται. Στον Κώδικα επανέρχεται επίσης η ειδική διαδικασία για τα κτίρια της ΔΥΠΑ. Οι αλλαγές θα ισχύσουν μετά την ψήφιση και τη δημοσίευση του νόμου. Πώς λειτουργεί σήμερα το όριο των 25.000 €;Η παρ. 2 του άρθρου 315 απαριθμεί 42 κατηγορίες εργασιών, από τις δοκιμαστικές τομές εδάφους (α΄) έως τους σταθμούς αποθήκευσης με συσσωρευτές (μβ΄). Για όλες αυτές αρκεί έγκριση μικρής κλίμακας. Το εδάφιο που ακολουθεί τη λίστα χωρίζει τις κατηγορίες σε δύο ομάδες: Εξαιρούμενες: γίνονται με έγκριση μικρής κλίμακας ανεξαρτήτως προϋπολογισμού. Υπόλοιπες: αν ο συνολικός προϋπολογισμός τους, μεμονωμένα ή μαζί με άλλες, ξεπερνά τις 25.000 € ανά οριζόντια ή κάθετη ιδιοκτησία, απαιτείται οικοδομική άδεια. Ο προϋπολογισμός υπολογίζεται με το Παράρτημα του άρθρου 400. Στην πρώτη ομάδα ανήκουν οι περ. α΄ έως η΄ (τομές εδάφους, προκατασκευασμένες κατοικίες ειδικών προγραμμάτων, αντλιοστάσια, εγκαταστάσεις νεκροταφείων, προσωρινές κατασκευές, ανελκυστήρες για ΑμεΑ, κοπή δέντρων, υπόγειοι σταθμοί φυσικού αερίου) και η ιθ΄ (εξωτερική θερμομόνωση και παθητικά ηλιακά συστήματα). Σε αυτές προστίθενται τρεις ακόμη περιπτώσεις, και εκεί βρισκόταν το σφάλμα. Τι διορθώνει το νομοσχέδιο στη λίστα εξαιρέσεων;Ο Κώδικας παρέπεμπε στις περιπτώσεις λ΄, λδ΄ και λε΄. Το νομοσχέδιο τις αντικαθιστά με τις κθ΄, λγ΄ και λδ΄. Περίπτωση Εργασία Πριν Μετά κθ΄ Αυτόνομο σύστημα θέρμανσης Όριο 25.000 € Χωρίς όριο λ΄ Προστεγάσματα και στέγαστρα Χωρίς όριο Όριο 25.000 € λγ΄ Φωτοβολταϊκά συστήματα Όριο 25.000 € Χωρίς όριο λδ΄ Ανεμογεννήτριες Χωρίς όριο Χωρίς όριο λε΄ Διαχωρισμός οριζόντιων ιδιοκτησιών Χωρίς όριο Όριο 25.000 € Το πιθανότερο είναι ότι η αρίθμηση της λίστας μετακινήθηκε κατά την κωδικοποίηση και η παραπομπή έμεινε ίδια. Αποτέλεσμα ήταν ένα στέγαστρο να εξαιρείται από το όριο ενώ ένα φωτοβολταϊκό όχι. Η διόρθωση επαναφέρει την αρχική λογική: οι ενεργειακές εγκαταστάσεις σε κτίρια δεν εξαρτώνται από το κόστος τους για να κριθεί ποια πράξη απαιτείται. Πότε έχει πρακτική σημασία η αλλαγή για ένα φωτοβολταϊκό;Λιγότερο συχνά απ’ ό,τι φαίνεται. Η περ. λγ΄ αφορά φωτοβολταϊκά «για τις περιπτώσεις που απαιτείται σύμφωνα με ειδικότερες διατάξεις». Πολλές εγκαταστάσεις σε δώματα και στέγες δεν χρειάζονται καμία πολεοδομική πράξη, οπότε η διόρθωση δεν τις αφορά. Η αλλαγή μετρά στα έργα όπου απαιτείται έγκριση και ο προϋπολογισμός είναι υψηλός. Πρόκειται κυρίως για εμπορικές και βιομηχανικές στέγες με συστήματα λίγων δεκάδων kWp, όπου οι 25.000 € ξεπερνιούνται εύκολα. Με το ισχύον κείμενο, ένας μηχανικός που θα το εφάρμοζε κατά γράμμα θα έπρεπε να ζητήσει οικοδομική άδεια. Με τη διόρθωση, αρκεί έγκριση μικρής κλίμακας. Τι ισχύει για μπαταρίες και αντλίες θερμότητας;Συσσωρευτές. Η περ. μβ΄ (εγκατάσταση σταθμών αποθήκευσης ηλεκτρικής ενέργειας τεχνολογίας συσσωρευτών) δεν περιλαμβάνεται ούτε στις παλιές ούτε στις νέες εξαιρέσεις. Μια μπαταρία σε κτίριο γίνεται με έγκριση μικρής κλίμακας μόνο όσο ο προϋπολογισμός των μη εξαιρούμενων εργασιών μένει κάτω από τις 25.000 € ανά ιδιοκτησία. Το θέμα αφορά κυρίως συνδυασμένα έργα. Στο ίδιο ακίνητο, το φωτοβολταϊκό δεν έχει όριο, ενώ η μπαταρία υπάγεται σε αυτό. Σύμφωνα με τη διατύπωση του νόμου, το όριο αφορά τον προϋπολογισμό «των υπόλοιπων περιπτώσεων». Επομένως, στο άθροισμα μετρούν οι μπαταρίες και οι άλλες μη εξαιρούμενες εργασίες, όχι το κόστος του φωτοβολταϊκού. Σε οικιακά συστήματα το όριο σπάνια ξεπερνιέται. Σε εμπορικές εγκαταστάσεις αποθήκευσης μέσα σε κτίρια, ο υπολογισμός πρέπει να γίνεται από την αρχή του σχεδιασμού. Αυτόνομη θέρμανση. Η περ. κθ΄ γίνεται ρητά εξαιρούμενη. Αυτό αφορά τις αυτονομήσεις θέρμανσης σε πολυκατοικίες, π.χ. με ατομικούς λέβητες ή αντλίες θερμότητας, που είναι συνηθισμένες σε προγράμματα ενεργειακής αναβάθμισης. Μαζί με την ιθ΄ (εξωτερική θερμομόνωση), οι τρεις βασικές εργασίες μιας ενεργειακής ανακαίνισης (κέλυφος, θέρμανση, φωτοβολταϊκό) εξαιρούνται πλέον όλες από το όριο προϋπολογισμού. Ποιοι χάνουν την εξαίρεση;Δύο κατηγορίες: Προστεγάσματα και στέγαστρα (περ. λ΄), που ήδη υπόκεινται στους περιορισμούς της περ. ιε΄ της παρ. 6 του άρθρου 206. Διαχωρισμός οριζόντιων ιδιοκτησιών (περ. λε΄). Και για τις δύο, αν οι εργασίες, μόνες τους ή μαζί με άλλες μη εξαιρούμενες, ξεπερνούν τις 25.000 € ανά ιδιοκτησία, απαιτείται οικοδομική άδεια. Ο διαχωρισμός επηρεάζεται περισσότερο. Όταν ένα μεγάλο διαμέρισμα χωρίζεται σε δύο ή τρεις μονάδες, συνήθως γίνονται και εσωτερικές διαρρυθμίσεις (ιζ΄), νέα ανοίγματα στις όψεις (λα΄) και νέες εγκαταστάσεις. Το άθροισμα μπορεί να ξεπεράσει το όριο. Τι άλλο αλλάζει στο άρθρο 315;Διαγραφή του πέμπτου εδαφίου της παρ. 2. Το νομοσχέδιο διαγράφει το εδάφιο χωρίς να παραθέτει το περιεχόμενό του. Για να φανεί η πρακτική συνέπεια, πρέπει να συγκριθεί με το κείμενο του Κώδικα στο ΦΕΚ Α΄ 88. Παρ. 8, υποπερ. γγ΄. Η προϋπόθεση αναδιατυπώνεται ώστε η τεχνική έκθεση του μηχανικού να βεβαιώνει ότι το ακίνητο δεν εμπίπτει στις απαγορευτικές περιπτώσεις της παρ. 1 του άρθρου 316. Είναι διόρθωση παραπομπής χωρίς νέα υποχρέωση. Νέα παρ. 9 για κτίρια ΔΥΠΑ. Η διάταξη ισχύει ήδη από τον ν. 5193/2025, αλλά είχε μείνει εκτός κωδικοποίησης. Αφορά εργασίες μετά την 11.4.2025 σε κτίρια της ΔΥΠΑ που είναι ενταγμένα στο Αναπτυξιακό Πρόγραμμα Δημοσίων Συμβάσεων Στρατηγικής Σημασίας ή χρηματοδοτούνται από το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας. Για αυτές αρκεί έγκριση μικρής κλίμακας ανεξαρτήτως προϋπολογισμού. Ο φάκελος περιλαμβάνει: αίτηση του ιδιοκτήτη και εγκρίσεις του Υπουργείου Εργασίας ή της ΔΥΠΑ, τεχνική έκθεση μηχανικού ότι οι εργασίες είναι σύμφωνες με τις πολεοδομικές διατάξεις και δεν θίγουν τον φέροντα οργανισμό, ΣΑΥ-ΦΑΥ όπου απαιτείται, τοπογραφικό και αρχιτεκτονικά σχέδια, βεβαίωση χώρου κύριας χρήσης, μελέτη προσβασιμότητας και πυροπροστασίας. Το κείμενο ζητά αρχιτεκτονικά σχέδια σε κλίμακα «ένα προς χίλια (1:100)». Ολογράφως και αριθμητικά δεν συμφωνούν και η απόκλιση θα πρέπει να διορθωθεί πριν από την ψήφιση. Ανάλυση ΕπιπτώσεωνΜελετητές φωτοβολταϊκών και ενεργειακών αναβαθμίσεων. Στο e-adeies δεν θα υπάρχει πλέον αμφιβολία για τα φωτοβολταϊκά και την αυτόνομη θέρμανση: αρκεί έγκριση μικρής κλίμακας, όποιο κι αν είναι το κόστος. Ο προϋπολογισμός ελέγχεται μόνο για τις συνοδευτικές εργασίες που δεν εξαιρούνται. Έργα με αποθήκευση. Σε έργα με μπαταρίες, ο προϋπολογισμός με το Παράρτημα του άρθρου 400 πρέπει να γίνεται πριν επιλεγεί η πολεοδομική πράξη. Η υπέρβαση του ορίου σημαίνει οικοδομική άδεια, με μεγαλύτερους χρόνους και περισσότερα δικαιολογητικά. Αρχιτέκτονες σε ανακαινίσεις και διαχωρισμούς. Τα μεγάλα στέγαστρα και οι διαχωρισμοί ιδιοκτησιών με εκτεταμένες εργασίες περνούν σε οικοδομική άδεια. Όποιος έχει ξεκινήσει τέτοιο φάκελο ως έγκριση μικρής κλίμακας με το ισχύον κείμενο, πρέπει να παρακολουθεί πότε θα ισχύσει η διάταξη και αν θα υπάρξει μεταβατική ρύθμιση. Υπηρεσίες δόμησης. Οι ελεγκτές θα έχουν ενιαίο κείμενο αναφοράς για τις εξαιρέσεις. Μέχρι την ψήφιση, ισχύει η διατύπωση του ΦΕΚ Α΄ 88, με το σφάλμα της. Η ουσία της είδησηςΤο νομοσχέδιο διορθώνει την παραπομπή του άρθρου 315, ώστε φωτοβολταϊκά, αυτόνομη θέρμανση και ανεμογεννήτριες να εγκαθίστανται με έγκριση εργασιών μικρής κλίμακας ανεξαρτήτως προϋπολογισμού. Τα στέγαστρα, οι διαχωρισμοί οριζόντιων ιδιοκτησιών και οι μπαταρίες υπάγονται στο όριο των 25.000 € ανά ιδιοκτησία, πάνω από το οποίο απαιτείται οικοδομική άδεια. πηγή news.b2green.gr View full Άρθρου

Ένα νέο εργαλείο για σχεδίαση δύο διαστάσεων, με παραμετρικές δυνατότητες και ενσωμάτωση με συστήματα τεχνητής νοημοσύνης, αναπτύσσεται σε Rust και διατίθεται δωρεάν για Windows, macOS και Linux. Μια ενδιαφέρουσα πρόταση στον χώρο του λογισμικού σχεδίασης CAD αποτελεί το CADCraft, ένα έργο ανοικτού κώδικα που φιλοδοξεί να προσφέρει ένα περιβάλλον εργασίας αντίστοιχο με εκείνο των καθιερωμένων εφαρμογών σχεδίασης, όπως το AutoCAD. Το λογισμικό αναπτύσσεται από την ομάδα ArtCraft και διατίθεται μέσω του GitHub με άδειες MIT ή Apache 2.0, δίνοντας τη δυνατότητα δωρεάν χρήσης και τροποποίησης του κώδικα, σύμφωνα με τους όρους της αντίστοιχης άδειας. Στόχος του CADCraft είναι να συνδυάσει γνώριμες λειτουργίες τεχνικού σχεδίου με σύγχρονη αρχιτεκτονική λογισμικού και δυνατότητες αυτοματοποίησης, συμπεριλαμβανομένης της διασύνδεσης με εργαλεία τεχνητής νοημοσύνης. Ποιες δυνατότητες προσφέρειΤο CADCraft περιλαμβάνει ένα ευρύ σύνολο εργαλείων δισδιάστατης σχεδίασης και επεξεργασίας γεωμετρίας. Μεταξύ άλλων, υποστηρίζει: Βασικές εντολές σχεδίασης: γραμμές, πολύγραμμες, κύκλους, τόξα, ορθογώνια, πολύγωνα, ελλείψεις και καμπύλες. Επεξεργασία γεωμετρίας: μετακίνηση, αντιγραφή, περιστροφή, κλιμάκωση, κατοπτρισμό, μετατόπιση με σταθερή απόσταση (OFFSET), περικοπή (TRIM), επέκταση (EXTEND) και δημιουργία επαναλαμβανόμενων στοιχείων με ARRAY. Εργαλεία ακρίβειας: εντοπισμό χαρακτηριστικών σημείων (Object Snaps), πολική παρακολούθηση, ορθογωνική σχεδίαση και εισαγωγή αποστάσεων και συντεταγμένων. Διαχείριση επιπέδων: δημιουργία και επεξεργασία Layers, έλεγχο ορατότητας, κλείδωμα, χρώματα, τύπους και πάχη γραμμών. Διαστασιολόγηση και επισημάνσεις: διαστάσεις, κείμενα, πολυγραμμικές σημειώσεις, πίνακες και δείκτες. Διαγράμμιση και blocks: υποστήριξη διαγραμμίσεων, συμπαγών και διαβαθμισμένων γεμισμάτων, καθώς και δημιουργία και εισαγωγή Blocks. Το περιβάλλον εργασίας χρησιμοποιεί γραμμή εντολών, συντομεύσεις και εργαλεία ακριβούς σχεδίασης, προσεγγίζοντας τη λογική εργασίας που γνωρίζουν ήδη πολλοί χρήστες εφαρμογών CAD. Υποστήριξη DXF και DWGΈνα από τα σημαντικότερα χαρακτηριστικά του CADCraft είναι η υποστήριξη αρχείων DXF και DWG, τα οποία χρησιμοποιούνται ευρέως για την ανταλλαγή και αποθήκευση σχεδίων. Σύμφωνα με την τεκμηρίωση του έργου, το λογισμικό διαβάζει και γράφει αρχεία DXF σε ASCII και δυαδική μορφή, με αναφορά σε εκδόσεις από R12 έως 2018 για την ανάγνωση. Για τα αρχεία DWG, παρέχεται δυνατότητα ανάγνωσης και εγγραφής μέσω της ανοικτού κώδικα βιβλιοθήκης acadrust. Παράλληλα, υποστηρίζονται εξαγωγές σε PDF, SVG και PNG, καθώς και λειτουργίες εκτύπωσης και διαχείρισης διατάξεων φύλλου (Layouts), με περιοχές προβολής (Viewports) και ρυθμίσεις σελίδας. Ωστόσο, η υποστήριξη των μορφών αρχείων δεν συνεπάγεται πλήρη συμβατότητα με κάθε σχέδιο που έχει δημιουργηθεί σε άλλο πρόγραμμα. Η ίδια η τεκμηρίωση επισημαίνει ότι ορισμένες οντότητες που δεν υποστηρίζονται ακόμη από το εσωτερικό μοντέλο του CADCraft ενδέχεται να μη διατηρούνται κατά την αποθήκευση. Δείτε αναλυτικά: ΕΔΩ View full Άρθρου

Η νέα δυνατότητα μετατροπής επαγγελματικών, βιοτεχνικών, βιομηχανικών και άλλων νόμιμων κτιρίων σε κατοικίες ανοίγει σημαντικό πεδίο αξιοποίησης ακινήτων, αλλά η εφαρμογή της δεν είναι ακόμη απαλλαγμένη από κινδύνους. Οι πολεοδομικές ασάφειες στη διαδικασία, οι κανονισμοί πολυκατοικιών και ο πιθανός δικαστικός έλεγχος μπορούν να προκαλέσουν καθυστερήσεις και νέες περιπέτειες για ιδιοκτήτες, επενδυτές και μηχανικούς. «Χωρίς ενιαίες οδηγίες, κάθε ΥΔΟΜ μπορεί να ερμηνεύει διαφορετικά τη ρύθμιση» Ο πρώτος «σκόπελος» που επισημαίνει ο πρόεδρος της ΠΟΜΙΔΑ Στράτος Παραδιάς αφορά την εφαρμογή του νέου νόμου από τις Υπηρεσίες Δόμησης και το σύστημα e-Άδειες. Η ρύθμιση ισχύει ήδη, όμως απομένουν εφαρμοστικές αποφάσεις, εγκύκλιοι και τεχνικές οδηγίες για να διαμορφωθεί ενιαίος τρόπος εφαρμογής. Σύμφωνα με τον Στράτο Παραδιά, πρέπει να διευκρινιστούν τα απαιτούμενα δικαιολογητικά, η κατηγορία της οικοδομικής άδειας, ο τρόπος ενημέρωσης παλαιών φακέλων και το πώς εφαρμόζεται η δυνατότητα όταν η αλλαγή αφορά μόνο τμήμα ενός κτιρίου. Στην ίδια κατηγορία ανήκουν ο έλεγχος της εφάπαξ άσκησης του δικαιώματος, οι απαιτήσεις προσβασιμότητας, οι θέσεις στάθμευσης, η τυχόν διαδικασία ενώπιον του Κεντρικού Συμβουλίου Αρχιτεκτονικής, οι οικονομικές επιβαρύνσεις και η σύνδεση της πράξης με την Ηλεκτρονική Ταυτότητα Κτιρίου. Η ανησυχία, όπως τονίζει ο πρόεδρος της ΠΟΜΙΔΑ είναι ότι, «χωρίς άμεση έκδοση κοινών οδηγιών, διαφορετικές ΥΔΟΜ μπορεί να υιοθετήσουν διαφορετικές ερμηνείες για την ίδια περίπτωση. Αυτό μπορεί να οδηγήσει σε καθυστερήσεις, επαναλαμβανόμενες απαιτήσεις για δικαιολογητικά και αβεβαιότητα τόσο για τον ιδιοκτήτη όσο και για τον μηχανικό που αναλαμβάνει την αδειοδοτική διαδικασία». «Χωρίς ρύθμιση για τη διηρημένη ιδιοκτησία, η αλλαγή μπορεί να μπλοκάρει στην πολυκατοικία» Ο δεύτερος σκόπελος αφορά τη σχέση του νέου πολεοδομικού δικαιώματος με το ιδιωτικό δίκαιο και ειδικότερα με τους κανονισμούς των πολυκατοικιών. Ο Στράτος Παραδιάς επισημαίνει ότι, «εφόσον δεν υπάρχει ειδική νομοθετική πρόβλεψη για τις διηρημένες ιδιοκτησίες, μπορεί να δημιουργηθεί σοβαρή σύγκρουση σε περιπτώσεις όπου ο κανονισμός της πολυκατοικίας ή αποφάσεις της Γενικής Συνέλευσης απαγορεύουν την κατοικία ή συγκεκριμένες αλλαγές χρήσης». Έτσι, ένα ακίνητο μπορεί από πολεοδομική άποψη να δικαιούται να μετατραπεί σε κατοικία, αλλά ο ιδιοκτήτης να βρεθεί αντιμέτωπος με αντιρρήσεις συνιδιοκτητών και δικαστικές διαφορές. Το ζήτημα είναι κρίσιμο κυρίως σε κτίρια μικτών χρήσεων, παλαιές επαγγελματικές οικοδομές ή κτίρια στα οποία ο κανονισμός προβλέπει συγκεκριμένο προορισμό των οριζόντιων ιδιοκτησιών. Κατά τον πρόεδρο της ΠΟΜΙΔΑ, «αν δεν υπάρξει ειδική νομοθετική θωράκιση, αρκετές τέτοιες υποθέσεις μπορεί τελικά να κριθούν στα πολιτικά δικαστήρια. Για αυτό ο μηχανικός και ο ιδιοκτήτης δεν αρκεί να ελέγχουν μόνο τους πολεοδομικούς όρους. Απαιτείται παράλληλος έλεγχος τίτλων, σύστασης οριζόντιας ιδιοκτησίας και κανονισμού». «Η νέα δυνατότητα μπορεί να φτάσει στα διοικητικά δικαστήρια και στο ΣτΕ» Ο τρίτος σκόπελος αφορά τον δικαστικό έλεγχο της ίδιας της νέας ρύθμισης και των διοικητικών πράξεων που θα εκδίδονται κατ’ εφαρμογή της. Ο Στράτος Παραδιάς θεωρεί πιθανό να ασκηθούν προσφυγές κατά οικοδομικών αδειών ή άλλων διοικητικών πράξεων με τις οποίες εγκρίνονται αλλαγές χρήσης, ιδίως όταν αυτές επιτρέπονται κατ’ εξαίρεση από υφιστάμενες χρήσεις γης ή πολεοδομικούς περιορισμούς. Στην περίπτωση αυτή, το νέο πλαίσιο μπορεί να εξεταστεί από τα διοικητικά δικαστήρια και ενδεχομένως από το Συμβούλιο της Επικρατείας, το οποίο διαχρονικά ελέγχει αυστηρά παρεκκλίσεις από τον θεσμοθετημένο πολεοδομικό σχεδιασμό. Ο πρόεδρος της ΠΟΜΙΔΑ, πάντως υπογραμμίζει ότι «υπάρχουν ισχυρά επιχειρήματα υπέρ της πολεοδομικής και συνταγματικής λογικής της ρύθμισης: η κατοικία είναι κατά κανόνα ηπιότερη χρήση από πολλές επαγγελματικές, βιοτεχνικές ή αποθηκευτικές δραστηριότητες, ενώ η μετατροπή γίνεται μέσα σε ήδη υφιστάμενο νόμιμο κτιριακό όγκο, χωρίς νέα κατανάλωση γης και χωρίς αύξηση όγκου, δόμησης ή κάλυψη» Τι προβλέπει η νέα ρύθμιση για την αλλαγή χρήσης Η νέα δυνατότητα θεσπίστηκε με τον Ν. 5322/2026, ο οποίος τροποποίησε το άρθρο 199 του Ν. 5306/2026, δηλαδή του Κώδικα Χωροταξίας και Πολεοδομίας. Ο πυρήνας της ρύθμισης είναι ότι επιτρέπεται η μετατροπή ολόκληρων νομίμως υφιστάμενων κτιρίων ή τμημάτων τους σε κατοικίες ή χώρους στάθμευσης, ακόμη και σε περιπτώσεις όπου οι νέες αυτές χρήσεις δεν συμβαδίζουν πλήρως με τις ισχύουσες χρήσεις γης ή τους σημερινούς όρους δόμησης. Ποια κτίρια μπορούν να μπουν στη νέα διαδικασία Η ρύθμιση αφορά καταρχάς νομίμως υφιστάμενα κτίρια εντός σχεδίου ή εντός οικισμών. Σε αυτά μπορεί να γίνει αλλαγή χρήσης σε κατοικία ή στάθμευση ακόμη και όταν το κτίριο υπερβαίνει σήμερα πολεοδομικά μεγέθη που ισχύουν στην περιοχή, όπως τον συντελεστή δόμησης, την κάλυψη ή το ύψος, εφόσον το κτίριο έχει ανεγερθεί νόμιμα. Η σημαντικότερη τομή αφορά τα εκτός σχεδίου κτίρια. Η νέα παράγραφος 3Α επιτρέπει, υπό τις προϋποθέσεις του νόμου, αλλαγή χρήσης ακόμη και κατά παρέκκλιση από χρήσεις γης, γενικούς ή ειδικούς όρους δόμησης και ειδικά χωροταξικά ή αναπτυξιακά καθεστώτα. Στο νέο πλαίσιο εντάσσονται επίσης κτίρια εκτός σχεδίου τα οποία είχαν ανεγερθεί νόμιμα βάσει παρεκκλίσεων, αρκεί οι σχετικές παρεκκλίσεις να είχαν χορηγηθεί έως τις 31 Δεκεμβρίου 2025. Επιπλέον, η δυνατότητα δεν περιορίζεται μόνο στα απολύτως «καθαρά» από πολεοδομικής άποψης κτίρια. Μπορεί να εφαρμοστεί και σε ακίνητα που έχουν υπαχθεί στους νόμους 4178/2013 ή 4495/2017, εφόσον η διαδικασία τακτοποίησης έχει ολοκληρωθεί πλήρως. Η αλλαγή αφορά μόνο τον υπάρχοντα νόμιμο κτιριακό όγκο Η νέα διάταξη δεν λειτουργεί ως έμμεσο δικαίωμα νέας δόμησης. Η μετατροπή πρέπει να πραγματοποιείται μέσα στον ήδη υπάρχοντα νόμιμο κτιριακό όγκο. Δεν επιτρέπεται μέσω της αλλαγής χρήσης να προκύψει αύξηση της δόμησης, της κάλυψης ή του ύψους. Αυτό ακριβώς αποτελεί και ένα από τα βασικά επιχειρήματα υπέρ της ρύθμισης: αξιοποιείται υφιστάμενο κτιριακό απόθεμα αντί να δημιουργείται νέα δόμηση και νέα κατανάλωση γης. Η ίδια δυνατότητα καλύπτει και χώρους στάθμευσης, είτε ως κύρια είτε ως βοηθητική χρήση, διευρύνοντας το πεδίο εφαρμογής πέρα από την κατοικία. Πότε απαιτείται οικοδομική άδεια Η αλλαγή χρήσης δεν σημαίνει ότι σε κάθε περίπτωση αρκεί μία απλή διοικητική ενημέρωση. Οικοδομική άδεια απαιτείται όταν η νέα χρήση επιφέρει δυσμενέστερη μεταβολή στη στατική μελέτη, στις ηλεκτρομηχανολογικές εγκαταστάσεις, στο διάγραμμα δόμησης ή στις διελεύσεις εγκαταστάσεων από άλλους ορόφους ή κοινόχρηστους χώρους. Αυτό είναι και ένα από τα σημεία στα οποία αποκτά καθοριστικό ρόλο ο μηχανικός. Η αλλαγή από επαγγελματικό χώρο σε κατοικία πρέπει να ελέγχεται όχι μόνο ως προς την ονομασία της χρήσης, αλλά ως προς τις πραγματικές τεχνικές συνέπειες: φορτία, Η/Μ εγκαταστάσεις, πυροπροστασία, αερισμό, φωτισμό, υγιεινή, προσβασιμότητα και τυχόν παρεμβάσεις σε κοινόχρηστα τμήματα. Η προϋπάρχουσα πρακτική για τις αλλαγές χρήσης δείχνει επίσης ότι ο έλεγχος πρέπει να καλύπτει τις επιτρεπόμενες χρήσεις, την οικοδομική άδεια του κτιρίου και τις τυχόν ειδικές δεσμεύσεις του ακινήτου. Πότε αρκεί ενημέρωση της Ηλεκτρονικής Ταυτότητας Όταν δεν προκαλούνται οι δυσμενέστερες μεταβολές που ορίζει ο νόμος και η περίπτωση εμπίπτει στις προβλεπόμενες προϋποθέσεις, μπορεί να αρκεί η ενημέρωση της Ηλεκτρονικής Ταυτότητας Κτιρίου. Ακριβώς εδώ όμως βρίσκεται ένα από τα πεδία για τα οποία ο Στράτος Παραδιάς ζητεί σαφείς εφαρμοστικές οδηγίες. Η πράξη πρέπει να συνδέεται χωρίς αμφιβολίες με τον φάκελο της άδειας, τις υφιστάμενες τακτοποιήσεις και την Ηλεκτρονική Ταυτότητα, ώστε στο μέλλον να μην δημιουργούνται προβλήματα σε μεταβιβάσεις, ελέγχους ή νέα αδειοδότηση. Το δικαίωμα ασκείται μία φορά Για τις περιπτώσεις της νέας ειδικής ρύθμισης προβλέπεται ότι η αλλαγή χρήσης μπορεί να γίνει μόνο μία φορά. Αυτό σημαίνει ότι η επιλογή πρέπει να αντιμετωπίζεται ως ουσιαστική και όχι ως προσωρινή πολεοδομική διευκόλυνση. Ο μηχανικός και ο ιδιοκτήτης θα πρέπει συνεπώς να αξιολογούν από την αρχή τη βιωσιμότητα της νέας χρήσης, επειδή το ακίνητο δεν μπορεί να κινείται επανειλημμένα μεταξύ διαφορετικών καθεστώτων αξιοποιώντας την ίδια εξαίρεση. Πενταετής απαγόρευση βραχυχρόνιας μίσθωσης Οι κατοικίες που θα δημιουργηθούν μέσω της συγκεκριμένης δυνατότητας δεν μπορούν να χρησιμοποιηθούν για βραχυχρόνια μίσθωση επί πέντε χρόνια από την ολοκλήρωση της αλλαγής χρήσης. Η πρόβλεψη συνδέει ευθέως τη νέα ρύθμιση με το στεγαστικό πρόβλημα. Στόχος είναι το νέο απόθεμα κατοικιών να κατευθυνθεί κατά προτεραιότητα στη μακροχρόνια στέγαση και όχι να μετατραπεί αμέσως σε τουριστικό προϊόν ή κατάλυμα βραχυχρόνιας μίσθωσης. Ειδικό τέλος στα εκτός σχεδίου κτίρια με παρέκκλιση Για εκτός σχεδίου κτίρια που έχουν ανεγερθεί με νόμιμη παρέκκλιση και αξιοποιούν τη νέα δυνατότητα προβλέπεται ειδικό περιβαλλοντικό τέλος 5% της αντικειμενικής αξίας της γης. Πρόκειται για πρόσθετο οικονομικό στοιχείο που πρέπει να συνεκτιμάται από τον ιδιοκτήτη ή τον επενδυτή πριν από την έναρξη του εγχειρήματος, μαζί με τις τεχνικές εργασίες, τις μελέτες, τις αμοιβές και τις τυχόν απαιτήσεις για στάθμευση ή αναβάθμιση εγκαταστάσεων. πηγή ecopress.gr View full Άρθρου

Η ενεργειακή μετάβαση δεν κρίνεται μόνο από το πόσα φωτοβολταϊκά, αιολικά πάρκα και συστήματα αποθήκευσης εγκαθίστανται. Ένα από τα μεγαλύτερα ενεργειακά αποθέματα βρίσκεται ήδη μέσα στις πόλεις και στα χωριά μας: η ενέργεια που καταναλώνουμε στα κτίρια κάθε είδους και που μπορούμε να περιορίσουμε και ταυτόχρονα να εξηλεκτρίσουμε. Η νέα Έκθεση Κτιρίων 2026 της dena, της Γερμανικής Υπηρεσίας Ενέργειας, δείχνει με σαφήνεια τόσο την πρόοδο όσο και τις δυσκολίες αυτής της μετάβασης. Στη Γερμανία υπάρχουν περίπου 19,8 εκατομμύρια κτίρια κατοικιών και περίπου το 60% έχει κατασκευαστεί πριν από το 1977. Πρόκειται επομένως για ένα μεγάλο και γηρασμένο κτιριακό απόθεμα, στο οποίο η ενεργειακή μετάβαση δεν μπορεί να επιτευχθεί μόνο μέσω των νέων κατασκευών. Η εικόνα της Ελλάδας είναι αντίστοιχα χαρακτηριστική. Σύμφωνα με την Απογραφή Κτιρίων 2021 της ΕΛΣΤΑΤ, η χώρα διαθέτει περίπου 4,3 εκατομμύρια κτίρια, από τα οποία περίπου 2,4 εκατομμύρια, δηλαδή 56,5%, έχουν κατασκευαστεί έως το 1980, πριν από την εφαρμογή του πρώτου Κανονισμού Θερμομόνωσης. Το μέγεθος της ενεργειακής πρόκλησης είναι συνεπώς τεράστιο. Σύμφωνα με το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας, τα κτίρια αντιστοιχούν περίπου στο 43% της ενεργειακής κατανάλωσης της χώρας και αποτελούν έναν από τους τομείς με το μεγαλύτερο δυναμικό εξοικονόμησης. Η αντλία θερμότητας γίνεται ο νέος κανόναςΗ μεγάλη αλλαγή φαίνεται πρώτα στις νέες οικοδομές. Το 74% των νέων κατοικιών που ολοκληρώθηκαν στη Γερμανία το 2025 θερμαίνεται ήδη με αντλίες θερμότητας, ενώ στις νέες οικοδομικές άδειες το ποσοστό έχει φθάσει το 83%. Μέχρι τον Αύγουστο του 2026 είχαν πωληθεί 194.500 αντλίες θερμότητας, 40% περισσότερες από την αντίστοιχη περίοδο του προηγούμενου έτους. Στα παλιά κτίρια όμως η εικόνα είναι διαφορετική. Περίπου το 56% εξακολουθεί να θερμαίνεται με φυσικό αέριο και το 17% με πετρέλαιο, ενώ οι αντλίες θερμότητας μαζί με ηλιακά και γεωθερμικά συστήματα περιορίζονται ακόμη περίπου στο 4,5%. Το βασικό συμπέρασμα της dena είναι επομένως σαφές: η τεχνολογική αλλαγή στις νέες κατασκευές προχωρεί γρήγορα, αλλά το πραγματικό στοίχημα βρίσκεται στην αναβάθμιση των υφιστάμενων κτιρίων. Και εδώ βρίσκεται ίσως η σημαντικότερη αντιστοιχία με την Ελλάδα. Το 2024 το 36,6% των ελληνικών νοικοκυριών χρησιμοποιούσε ως κύριο μέσο θέρμανσης πετρέλαιο και το 18,4% φυσικό αέριο. Παράλληλα, όμως, το 15,7% χρησιμοποιούσε κλιματιστικό ως κύριο μέσο θέρμανσης. Η εξέλιξη έχει ιδιαίτερη σημασία, καθώς ένα σύγχρονο κλιματιστικό inverter είναι ουσιαστικά αντλία θερμότητας αέρα-αέρα. Ο εξηλεκτρισμός της θέρμανσης στην Ελλάδα έχει επομένως ήδη αρχίσει, αλλά παραμένει σε μεγάλο βαθμό αποσπασματικός. Φωτοβολταϊκά: Η Ελλάδα επενδύει στα πάρκα περισσότερο από ό,τι στα κτίρια τηςΕξίσου σημαντική είναι η διαφορά στον τρόπο με τον οποίο αναπτύσσονται τα φωτοβολταϊκά στις δύο χώρες. Στη Γερμανία από την 120 GW συνολική εγκατεστημένη φωτοβολταϊκή ισχύ, το 65% βρίσκονται πάνω ή κοντά σε κτίρια περίπου τα 80 GW, ενώ παράλληλα λειτουργούν περίπου 2,6 εκατομμύρια συστήματα αποθήκευσης, συνολικής χωρητικότητας σχεδόν 30 GWh. Το 97% αυτών των συστημάτων αποθήκευσης εγκαταστάθηκε μετά το 2020. Στην Ελλάδα η ανάπτυξη των φωτοβολταϊκών είναι επίσης εντυπωσιακή, αλλά ακολουθεί διαφορετική κατεύθυνση. Στο τέλος του 2025 η συνολική εγκατεστημένη φωτοβολταϊκή ισχύς είχε φθάσει περίπου τα 12,2 GW. Όμως από αυτή τη νέα ισχύ του 2025, περίπου το 90% αφορούσε μεγάλα φωτοβολταϊκά επί εδάφους και μόλις το 10 % την κατηγορία επί στεγών, η κοντά στα κτίρια, στην οποία περιλαμβάνονται οικιακές αλλά και εμπορικές και βιομηχανικές εγκαταστάσεις μαζί με αυτοκατανάλωση . Αυτό αποτυπώνει μια βασική ελληνική αντίφαση: η Ελλάδα είναι πλέον μία από τις ευρωπαϊκές χώρες με τη μεγάλη διείσδυση φωτοβολταϊκών στην ηλεκτροπαραγωγή, αλλά ένα σχετικά ελάχιστο μέρος της ισχύος συνδέεται άμεσα με με τα κτίρια. Αναπτύσσουμε δηλαδή με μεγάλη ταχύτητα φωτοβολταϊκά επί εδάφους, αλλά πολύ βραδύτερα μετατρέπουμε τις εκατομμύρια στέγες κατοικιών, επιχειρήσεων και δημόσιων κτιρίων σε αποκεντρωμένες μονάδες παραγωγής αποθήκευσης και αυτοκατανάλωσης ενέργειας. Η κατεύθυνση αυτή δεν ήταν αναπόφευκτη. Ήδη από το 2022 ο Σύνδεσμος Εταιριών Φωτοβολταϊκών επισήμαινε το χαμηλό ποσοστό εγκατεστημένης φωτοβολταϊκής ισχύος σε κτίρια, ενώ κυριαρχούσαν τα συστήματα επί εδάφους. ΤΟ κέντρο βάρους των επενδύσεων βρίσκεται στα μεγάλα φωτοβολταϊκά πάρκα επί εδάφους . Το ελληνικό πλεονέκτημαΗ σύγκριση με τη Γερμανία αποκτά εδώ ιδιαίτερη σημασία. Η Ελλάδα διαθέτει σαφώς μεγαλύτερη ηλιακή ακτινοβολία και, λόγω της μεγάλης κατανάλωσης για κλιματισμό, ένα σημαντικό μέρος της ζήτησης ηλεκτρικής ενέργειας εμφανίζεται ακριβώς τις ώρες που παράγουν τα φωτοβολταϊκά. Παρά τα πλεονεκτήματα αυτά, η στέγη του ελληνικού κτιρίου εξακολουθεί να αποτελεί σε μεγάλο βαθμό αναξιοποίητη ενεργειακή επιφάνεια. Δεν υπάρχει λόγος το φωτοβολταϊκό να αντιμετωπίζεται αποκλειστικά ως ένας ανεξάρτητος σταθμός παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας εγκατεστημένος μακριά από την κατανάλωση. Μπορεί να αποτελεί οργανικό μέρος του ίδιου του κτιρίου. Το κτίριο έτσι παύει να είναι απλώς ένας καταναλωτής ενέργειας και μπορεί ταυτόχρονα να εξοικονομεί, να παράγει, να αποθηκεύει και να διαχειρίζεται ενέργεια. Από την αποσπασματική παρέμβαση στο ενεργειακό κτίριοΤο πρόβλημα όμως δεν είναι μόνο η εγκατάσταση φωτοβολταϊκών. Τα στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ δείχνουν ότι κατά την τελευταία πενταετία μόλις 0,9% των νοικοκυριών πραγματοποίησε τρεις ή περισσότερες παρεμβάσεις ενεργειακής αναβάθμισης στην κύρια κατοικία του. Αντίθετα, 36,9% δηλώνει ότι το σπίτι του χρειαζόταν ενεργειακές παρεμβάσεις αλλά αυτές δεν πραγματοποιήθηκαν, ενώ για το 82,9% αυτών βασικό εμπόδιο ήταν το κόστος. Η ενεργειακή αναβάθμιση μιας κατοικίας δεν πρέπει επομένως να αντιμετωπίζεται αποσπασματικά — μόνο ως αλλαγή κουφωμάτων, αντικατάσταση ενός λέβητα ή εγκατάσταση ενός φωτοβολταϊκού. Το σύγχρονο κτίριο, κατοικία η επαγγελματική στέγη, πρέπει να αντιμετωπίζεται ως ενιαίο ενεργειακό σύστημα: μείωση των ενεργειακών αναγκών → εξηλεκτρισμός της θέρμανσης και της ψύξης → φωτοβολταϊκή παραγωγή στο ίδιο το κτίριο → έξυπνη κατανάλωση → αποθήκευση όπου είναι οικονομικά αποδοτική. Η σημαντικότερη κιλοβατώρα δεν είναι πάντοτε αυτή που παράγουμε φθηνότερα. Είναι συχνά εκείνη που δεν χρειάζεται πλέον να καταναλώσουμε. Γι’ αυτό, δίπλα στα μεγάλα έργα ΑΠΕ, δικτύων και αποθήκευσης, η Ελλάδα έχει μπροστά της ένα ακόμη τεράστιο ενεργειακό έργο: την αναβάθμιση των 4,3 εκατομμυρίων κτιρίων της και ιδιαίτερα των περίπου 2,4 εκατομμυρίων που κατασκευάστηκαν πριν από το 1981. Ένα έργο διάσπαρτο σε ολόκληρη τη χώρα, που δεν απαιτεί ούτε ένα νέο στρέμμα γης και μπορεί να μειώσει ταυτόχρονα την κατανάλωση, το ενεργειακό κόστος, τις ανάγκες ανάπτυξης νέων δικτύων και την εξάρτηση από εισαγόμενα καύσιμα. Το μεγαλύτερο ανεκμετάλλευτο ενεργειακό «κοίτασμα» της Ελλάδας βρίσκεται ίσως ήδη κάτω από τη στέγη μας. Ο Βασίλης Τσολακίδης είναι βοαρχιτέκτονας και σύμβουλος στρατηγικού σχεδιασμού για την ενέργεια, το περιβάλλον, το κλίμα πηγή topontiki.gr View full Άρθρου

Το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας ανακοινώνει την ανάρτηση των προσωρινών αποτελεσμάτων αξιολόγησης του «Προγράμματος για τη βελτίωση της ενεργειακής απόδοσης ορεινών τουριστικών καταλυμάτων». Οι σχετικοί πίνακες είναι διαθέσιμοι στην ενότητα Έγγραφα Προγράμματος – Εξοικονομώ ΟΡΕΙΝΑ. Η Πρόσκληση αφορά σε επιχορήγηση για ενεργειακή αναβάθμιση ορεινών τουριστικών καταλυμάτων με ελάχιστο ενεργειακό στόχο την εξοικονόμηση πρωτογενούς ενέργειας τουλάχιστον κατά 30% σε σύγκριση με την κατάσταση πριν από την επένδυση καθώς και τη μείωση εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα (CO2) τουλάχιστον κατά 30%. Οι δύο ανωτέρω προϋποθέσεις ισχύουν σωρευτικά, ενώ για το/α κτίριο/α ή την κτιριακή μονάδα που περιλαμβάνεναι στο επενδυτικό σχέδιο ενεργειακής αναβάθμισης, θα πρέπει να επιτυγχάνεται από την υλοποίηση του σχεδίου αναβάθμιση της ενεργειακής του/ς κατηγορίας, βάσει ΠΕΑ τουλάχιστον σε Β κλάση όταν πρόκειται για ριζική ανακαίνιση. Ποσοστό 10% του συνολικού προϋπολογισμού της Δράσης αφορά αποκλειστικά παραδοσιακά-διατηρητέα κτίρια Στον πίνακα αρχικά επιλέξιμων προς χρηματοδότηση αιτήσεων, οι αιτήσεις ανέρχονται σε 34, με συνολική επιλέξιμη ενίσχυση ύψους 1.817.939,41 ευρώ.Το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας ενημερώνει τους ενδιαφερόμενους σχετικά με τη δυνατότητα υποβολής ένστασης εντός αποκλειστικής προθεσμίας επτά (7) ημερών από την επομένη της ανακοίνωσης των προσωρινών αποτελεσμάτων, ήτοι μέχρι την Πέμπτη 08/10/2026. Οι ενστάσεις υποβάλλονται ηλεκτρονικά μέσω της Πλατφόρμας. Σημειώνεται ότι η καταληκτική ημερομηνία υλοποίησης της επένδυσης για κάθε ωφελούμενο είναι η 31η Οκτωβρίου 2026. Οι ενδιαφερόμενοι μπορούν να δουν τους σχετικούς πίνακες στην ενότητα Έγγραφα Προγράμματος, ΕΔΩ. Το Πρόγραμμα για την βελτίωση της ενεργειακής απόδοσης ορεινών τουριστικών καταλυμάτων υλοποιείται στο πλαίσιο της δράσης «Ενεργειακή απόδοση και προώθηση των ΑΠΕ για αυτοκατανάλωση», με τη χρηματοδότηση του Ταμείου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας. View full Άρθρου

Νέο μητρώο ακινήτων (ΜΙΔΑ) της ΑΑΔΕ: Πως μπορούν να γίνουν διορθώσεις των τετραγωνικών μέτρων ακινήτων χωρίς αναδρομικές χρεώσεις. Με διατάξεις του νόμου 5313/2026, καθορίζονται οι προϋποθέσεις για τις διορθώσεις, χωρίς αναδρομικές χρεώσεις, των τετραγωνικών μέτρων ακινήτων στο νέο μητρώο ακινήτων (ΜΙΔΑ) της ΑΑΔΕ Οι σχετικές διατάξεις του νόμου 5313/2026 έχουν ως εξής: Νόμος 5313/2026 – ΦΕΚ Τεύχος Α 102/25.06.2026 Μέτρα αντιμετώπισης της ενεργειακής κρίσης και ενίσχυσης του διαθέσιμου εισοδήματος των πολιτών, μισθολογικές και φορολογικές διατάξεις, ρυθμίσεις για τον εξωδικαστικό μηχανισμό ρύθμισης οφειλών, συνταξιοδοτικές ρυθμίσεις Δημοσίου, ρυθμίσεις για την Επιτροπή Εποπτείας και Ελέγχου Παιγνίων και βελτίωση του πλαισίου για τα παίγνια, ρυθμίσεις για την Εταιρεία Ακινήτων Δημοσίου Ανώνυμη Εταιρεία και λοιπές διατάξεις. Άρθρο 128 Δήλωση στοιχείων ακινήτων και προσδιορισμός του Ενιαίου Φόρου Ιδιοκτησίας Ακινήτων βάσει της πραγματικής επιφάνειας κτίσματος – Προθεσμία υποβολής δήλωσης στοιχείων ακινήτων για τη δήλωση χρήσης και κυρώσεις για παράλειψη υποβολής και υποβολή δήλωσης με εσφαλμένα στοιχεία για την ενημέρωση του Μητρώου Ιδιοκτησίας και Διαχείρισης Ακινήτων – Τροποποίηση παρ. 5 και 8 άρθρου 2, παρ. 5 άρθρου 8 Κώδικα Φορολογίας Περιουσίας και προσθήκη παρ. 6Α στο άρθρο 53 του Κώδικα Φορολογικής Διαδικασίας 1. Στην παρ. 5 του άρθρου 2 του Κώδικα Φορολογίας Περιουσίας (ν. 5219/2025, Α’ 130), περί υπόχρεων και χρόνου υποβολής δήλωσης στοιχείων ακινήτων, προστίθεται έκτο εδάφιο και η παρ. 5 διαμορφώνεται ως εξής: «5. Για τη συμπλήρωση της δήλωσης λαμβάνεται υπόψη η πραγματική κατάσταση του ακινήτου. Η πραγματική κατάσταση του ακινήτου προκύπτει από την οριστική εγγραφή στο κτηματολογικό γραφείο. Αν δεν υπάρχει οριστική εγγραφή, λαμβάνονται υπόψη τα στοιχεία του ακινήτου, όπως προκύπτουν από τον τίτλο κτήσης. Αν δεν υπάρχει τίτλος κτήσης, λαμβάνονται υπόψη τα στοιχεία της πραγματικής κατάστασης του ακινήτου. Αν η πραγματική επιφάνεια του ακινήτου υπερβαίνει αυτή που αναγράφεται στην οριστική εγγραφή στο κτηματολογικό γραφείο ή στον τίτλο κτήσης ή στην άδεια οικοδομής ή έχει γίνει αλλαγή της χρήσης του ακινήτου, λαμβάνονται υπόψη η πραγματική επιφάνεια και η πραγματική χρήση του ακινήτου. Ειδικά για τα κτίσματα, για τα οποία έχει εκδοθεί Ηλεκτρονική Ταυτότητα Κτηρίου, αν η πραγματική επιφάνεια του κτίσματος είναι μικρότερη από αυτή που αναγράφεται στην οριστική εγγραφή στο κτηματολογικό γραφείο ή στον τίτλο κτήσης ή στην άδεια οικοδομής, λαμβάνεται υπόψη η πραγματική επιφάνεια του κτίσματος, όπως αποδεικνύεται από την ηλεκτρονική ταυτότητα κτηρίου.». 2. Στην παρ. 8 του άρθρου 2 του Κώδικα Φορολογίας Περιουσίας, επέρχονται οι ακόλουθες τροποποιήσεις: α) προστίθεται νέο τρίτο εδάφιο, β) στο νέο τέταρτο εδάφιο, οι λέξεις «της παρούσας» αντικαθίστανται από τις λέξεις «του πρώτου και του δεύτερου εδαφίου» και η παρ. 8 διαμορφώνεται ως εξής: «8. Για κάθε σύσταση, απόκτηση ή άλλη μεταβολή στα δικαιώματα της παρ. 1, οι υπόχρεοι υποβάλλουν δήλωση μέχρι και την 31η Ιανουαρίου του επόμενου έτους από την ημέρα της σύστασης, απόκτησης ή μεταβολής. Σε περίπτωση κληρονομικής διαδοχής και εφόσον κατά τη λήξη της προθεσμίας του πρώτου εδαφίου δεν έχει συμπληρωθεί η προθεσμία αποποίησης, η δήλωση υποβάλλεται μέχρι την τελευταία εργάσιμη ημέρα του επόμενου μήνα της λήξης της προθεσμίας αποποίησης της κληρονομίας. Ειδικά, στις περιπτώσεις που απαιτείται, πριν από τη λήξη της προθεσμίας των προηγούμενων εδαφίων, η υποβολή δήλωσης πληροφοριακού χαρακτήρα για την ενημέρωση του Μητρώου Ιδιοκτησίας και Διαχείρισης Ακινήτων (Μ.Ι.Δ.Α.) του άρθρου 15Β του Κώδικα Φορολογικής Διαδικασίας (ν. 5104/2024, Α’ 58) ως προς τη χρήση ακινήτου, η δήλωση στοιχείων ακινήτων του παρόντος υποβάλλεται πριν από την υποβολή της δήλωσης πληροφοριακού χαρακτήρα για τη χρήση του ακινήτου. Με απόφαση του Υπουργού Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών δύναται να παρατείνονται οι προθεσμίες του πρώτου και του δεύτερου εδαφίου.» 3. Στην παρ. 5 του άρθρου 8 του Κώδικα Φορολογίας Περιουσίας, περί αντικειμένου του φόρου, προστίθεται έκτο εδάφιο και η παρ. 5 διαμορφώνεται ως εξής: «5. Για τον προσδιορισμό του φόρου λαμβάνεται υπόψη η πραγματική κατάσταση του ακινήτου. Η πραγματική κατάσταση του ακινήτου προκύπτει από την οριστική εγγραφή στο κτηματολογικό γραφείο. Αν δεν υπάρχει οριστική εγγραφή, λαμβάνονται υπόψη τα στοιχεία του ακινήτου, όπως προκύπτουν από τον τίτλο κτήσης. Αν δεν υπάρχει τίτλος κτήσης, λαμβάνονται υπόψη τα στοιχεία της πραγματικής κατάστασης του ακινήτου. Αν η πραγματική επιφάνεια του ακινήτου υπερβαίνει αυτή που αναγράφεται στην οριστική εγγραφή στο κτηματολογικό γραφείο ή στον τίτλο κτήσης ή στην άδεια οικοδομής ή έχει γίνει αλλαγή της χρήσης του ακινήτου, λαμβάνονται υπόψη η πραγματική επιφάνεια και η πραγματική χρήση του ακινήτου. Ειδικά για τα κτίσματα, για τα οποία έχει εκδοθεί Ηλεκτρονική Ταυτότητα Κτηρίου, αν η πραγματική επιφάνεια του κτίσματος, είναι μικρότερη από αυτήν που αναγράφεται στην οριστική εγγραφή στο κτηματολογικό γραφείο ή στον τίτλο κτήσης ή στην άδεια οικοδομής, λαμβάνεται υπόψη η πραγματική επιφάνεια του κτίσματος, όπως αποδεικνύεται από την Ηλεκτρονική Ταυτότητα Κτηρίου.» 4. Στο άρθρο 53 του Κώδικα Φορολογικής Διαδικασίας (ν. 5104/2024, Α’ 58), περί κυρώσεων για παράλειψη υποβολής ή εκπρόθεσμη υποβολή φορολογικών δηλώσεων και δηλώσεων πληροφοριακού χαρακτήρα και παράλειψη χορήγησης στοιχείων που ζητούνται από τη Φορολογική Διοίκηση, προστίθεται παρ. 6Α ως εξής: «6Α. Αν δεν υποβληθεί δήλωση πληροφοριακού χαρακτήρα για την ενημέρωση του Μ.Ι.Δ.Α., σύμφωνα με το άρθρο 15Β, ως προς τη χρήση ακινήτου σε περίπτωση εκμίσθωσης ή δωρεάν παραχώρησης αυτού: α) μέχρι το τέλος του τρίτου μήνα από την έναρξη της μίσθωσης ή της παραχώρησης ή β) μέχρι το τέλος του δεύτερου μήνα από την έναρξη της προθεσμίας για την υποβολή της Ενιαίας Αίτησης Ενίσχυσης του Εκτελεστικού Κανονισμού (ΕΕ) 2022/1173 της Ευρωπαϊκής Επιτροπής της 31ης Μαΐου 2022, για τη θέσπιση κανόνων εφαρμογής του κανονισμού (ΕΕ) 2021/2116 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου όσον αφορά το ολοκληρωμένο σύστημα διαχείρισης και ελέγχου στην κοινή γεωργική πολιτική (L 183), επιβάλλεται στον υπόχρεο πρόστιμο πεντακοσίων (500) ευρώ. Αν υποβληθεί δήλωση του πρώτου εδαφίου από τον μισθωτή ή τον παραχωρησιούχο με εσφαλμένα στοιχεία και χρησιμοποιηθεί για τη χορήγηση επιδομάτων, ενισχύσεων ή επιδοτήσεων, επιβάλλεται πρόστιμο χιλίων (1.000) ευρώ στο πρόσωπο αυτό. Εάν η δήλωση χρήσης που υποβλήθηκε με εσφαλμένα στοιχεία από μισθωτή ή παραχωρησιούχο για το ακίνητο δεν χρησιμοποιηθεί για τη χορήγηση επιδομάτων, ενισχύσεων ή επιδοτήσεων, επιβάλλεται σε αυτόν πρόστιμο εκατό (100) ευρώ.» 5. Οι παρ. 1 και 3 εφαρμόζονται για τις δηλώσεις στοιχείων ακινήτων και τον Ενιαίο Φόρο Ιδιοκτησίας Ακινήτων (ΕΝ.Φ.Ι.Α.) έτους 2027 και εφεξής. Τα πρόστιμα της παρ. 4 επιβάλλονται για δηλώσεις ως προς τη χρήση ακινήτου σε περίπτωση εκμίσθωσης ή δωρεάν παραχώρησης, με ημερομηνία έναρξης από την 1η Νοεμβρίου 2026 και μετά. Με απόφαση του Διοικητή δύναται να μετατίθεται η ημερομηνία του δεύτερου εδαφίου. 6. Δηλώσεις στοιχείων ακινήτων που έχουν υποβληθεί και δηλώσεις και πράξεις προσδιορισμού ΕΝ.Φ.Ι.Α. που έχουν εκδοθεί μέχρι την έναρξη ισχύος του παρόντος, δεν θεωρούνται ανακριβείς και δεν επιβάλλονται κυρώσεις, κατά το μέρος που αφορούν κτίσμα του οποίου η πραγματική επιφάνεια, όπως αποδεικνύεται από την Ηλεκτρονική Ταυτότητα Κτηρίου, είναι μικρότερη από αυτήν που αναγράφεται στην οριστική εγγραφή στο κτηματολογικό γραφείο ή στον τίτλο κτήσης ή στην άδεια οικοδομής. Πιστοποιητικά ΕΝ.Φ.Ι.Α. που έχουν εκδοθεί ή εκδίδονται με βάση τις δηλώσεις του πρώτου εδαφίου, δεν θεωρούνται ανακριβή και δεν επιβάλλονται οι κυρώσεις της παρ. 5 του άρθρου 60 του Κώδικα Φορολογικής Διαδικασίας. πηγή odigostoupoliti.eu View full Άρθρου

Με τον Νόμο 5322/2026 (ΦΕΚ Α’ 117/24.7.2026) τροποποιήθηκε το άρθρο 199 του Ν. 5306/2026 (Κώδικας Χωροταξίας και Πολεοδομίας - Νικος Ταγαράς), εισάγοντας μια σημαντική νέα δυνατότητα για τους ιδιοκτήτες: τη μετατροπή ολόκληρων κτιρίων ή τμημάτων τους σε κατοικίες ή σε χώρους στάθμευσης (γκαράζ), ακόμη και όταν αυτές οι χρήσεις δεν επιτρέπονται από τις ισχύουσες χρήσεις γης ή τους σημερινούς όρους δόμησης. Τι προβλέπει η νέα διάταξη (άρθρο 199 παρ. 3 & 3Α Ν. 5306/2026) 1. Αλλαγή χρήσης σε κατοικία ή σε χώρους στάθμευσης Η μετατροπή αφορά μόνο τον υφιστάμενο νόμιμο κτιριακό όγκο, χωρίς αύξηση δόμησης, κάλυψης ή ύψους. Η δυνατότητα αφορά πλέον και τη δημιουργία θέσεων στάθμευσης, είτε ως κύρια χρήση είτε ως βοηθητική. (άρθρο 199 παρ. 3 & 3Α). 2. Εντός σχεδίου περιοχές Για τα νομίμως υφιστάμενα κτίρια εντός σχεδίου ή οικισμών η αλλαγή χρήσης επιτρέπεται ανεξάρτητα από υπερβάσεις σημερινών όρων δόμησης (ΣΔ, κάλυψη, ύψος). (άρθρο 199 παρ. 3) 3. Εκτός σχεδίου περιοχές – η μεγάλη τομή Για πρώτη φορά επιτρέπεται η μετατροπή κτιρίων σε κατοικία ή σε χώρους στάθμευσης κατ’ εξαίρεση και ανεξαρτήτως χρήσεων γης, γενικών ή ειδικών όρων δόμησης και ειδικών χωροταξικών ή αναπτυξιακών καθεστώτων. (άρθρο 199 παρ. 3Α). 4. Κτίρια με παρεκκλίσεις Στη ρύθμιση εντάσσονται και κτίρια εκτός σχεδίου που ανεγέρθηκαν νόμιμα με παρεκκλίσεις, εφόσον αυτές έχουν χορηγηθεί έως 31.12.2025. (άρθρο 199 παρ. 3Α) 5. Τακτοποιημένα αυθαίρετα Η δυνατότητα αλλαγής χρήσης ισχύει και για κτίρια που έχουν υπαχθεί στους νόμους 4178/2013 και 4495/2017, με πλήρη ολοκλήρωση της διαδικασίας τακτοποίησης. (άρθρο 199 παρ. 3 & 3Α). Διαδικασία – Άδεια ή μόνο Ηλεκτρονική Ταυτότητα Κτιρίου Οικοδομική άδεια απαιτείται όταν η αλλαγή χρήσης επιφέρει δυσμενέστερες μεταβολές: στη στατική μελέτη, στις Η/Μ εγκαταστάσεις, στο διάγραμμα δόμησης, στις διελεύσεις από ορόφους ή κοινόχρηστους χώρους. (άρθρο 199 παρ. 1) Μόνο ενημέρωση ΗΤΚ απαιτείται όταν η νέα χρήση (κατοικία ή στάθμευση) είναι επιτρεπτή και δεν προκαλούνται οι παραπάνω μεταβολές. (άρθρο 199 παρ. 2) Περιορισμοί της ρύθμισης 1. Η αλλαγή χρήσης επιτρέπεται μόνο μία φορά (άρθρο 199 παρ. 3Α) 2. Το δικαίωμα διατηρείται ακόμη κι αν η περιοχή πολεοδομηθεί στο μέλλον (άρθρο 199 παρ. 3Α) 3. Απαγορεύεται η βραχυχρόνια μίσθωση για 5 χρόνια. Οι νέες κατοικίες δεν μπορούν να διατεθούν για βραχυχρόνια μίσθωση για διάστημα πέντε ετών από την ολοκλήρωση της αλλαγής χρήσης. (άρθρο 199 παρ. 3Α) 4. Για κτίρια εκτός σχεδίου με παρεκκλίσεις επιβάλλεται ειδικό περιβαλλοντικό τέλος ύψους 5% της αντικειμενικής αξίας της γης. (άρθρο 199 παρ. 3Α). Τι σημαίνει για τους ιδιοκτήτες και την αγορά ακινήτων Η νέα ρύθμιση: αυξάνει το διαθέσιμο στεγαστικό απόθεμα χωρίς νέα δόμηση, επιτρέπει την αξιοποίηση χιλιάδων κτιρίων που δεν μπορούν πλέον να χρησιμοποιηθούν για τον αρχικό τους σκοπό, δίνει λύση και στο χρόνιο πρόβλημα έλλειψης θέσεων στάθμευσης αυτοκινήτων, ενισχύει την αγορά μακροχρόνιας μίσθωσης κατοικίας, συμβάλλει στην αναζωογόνηση περιοχών με εγκαταλελειμμένα κτίρια. Πηγή: πηγή pomida.gr View full Άρθρου

Αυστηρές συστάσεις διατυπώνει ο Συνήγορος του Πολίτη προς το φορέα του Ελληνικού Κτηματολογίου για εφαρμογή των κανόνων διαφάνειας, τονίζοντας ότι είναι μία από τις βασικές αρχές λειτουργία του και την νόμιμη υποχρέωση του φορέα για την έγκαιρη διεκπεραίωση των υποθέσεων και την άμεση ενημέρωση των πολιτών. Με σημείο αναφοράς το γεγονός ότι πολίτης μετά από έξι μήνες αναμονής, που οι υπηρεσίες του Κτηματολογίου τον είχαν κάνει αόρατο, υποχρεώθηκε να καταφύγει στην Αρχή για να πάρει αυθημερόν απαντητικό μέιλ για την ακίνητη περιουσία του, ο ΣτΠ αναδεικνύει θέμα ψηφιακής ταλαιπωρίας αλλά και «ψηφιακού αποκλεισμού» των πολιτών από το Κτηματολόγιο. Οι καμπάνες της Αρχής για δημοσιότητα, νομιμότητα, ψηφιακή ταλαιπωρία και ψηφιακό αποκλεισμό«Σύμφωνα με τη διάταξη του αρθ. 2 Ν. 2664/1998 η αρχή της δημοσιότητας αποτελεί, μεταξύ άλλων, εγγύηση και δικαιολογητική αιτία της ασφάλειας των συναλλαγών, με την ευρύτατη έννοια του όρου, ενώ με τις διατάξεις του άρθ. 4 παρ. 1, 2 Ν. 2690/1999, θεσπίζεται υποχρέωση των υπηρεσιών να διεκπεραιώνουν τις αιτήσεις των πολιτών και στις περιπτώσεις, που δεν είναι δυνατή η διεκπεραίωση, να γνωστοποιούν εγγράφως στον ενδιαφερόμενο τους λόγους της σχετικής καθυστέρησης, αλλά και κάθε άλλη χρήσιμη πληροφορία», τονίζει ο ΣτΠ στο επίσημο έγγραφο της παρέμβασης του προς το Ελληνικό Κτηματολόγιο, υπογραμμίζοντας παράλληλα ότι: «Οι αρχές της δημοσιότητας και πρόσβασης σας κτηματολογικές εγγραφές αφορούν τους πολίτες άμεσα και δημιουργούν υποχρέωση των υπηρεσιών να τους διευκολύνουν στην άσκηση των σχετικών δικαιωμάτων τους με την παροχή των κατάλληλων οδηγιών, ώστε να αξιοποιούνται οι ψηφιακές υπηρεσίες που παρέχει το Κτηματολόγιο». Και ανόγει θέμμα «ψηφιακού αποκλεισμού των πολιτών, καθώς στο επίσημο έγγραφο της Αρχής υπογραμμίζεται ότι: «Επιπρόσθετα, παρατηρούμε ότι η ψηφιοποίηση των διοικητικών συναλλαγών περιορίζει ή και αποκλείει σημαντικό αριθμό πολιτών από την άσκηση των δικαιωμάτων τους, καθώς λόγω της άγνοιας του σχεδιασμού και της λειτουργίας των ηλεκτρονικών βάσεων, αδυνατούν να εξυπηρετηθούν, με αποτέλεσμα να στερούνται θεμελιωδών δικαιωμάτων τους έναντι των διοικητικών υπηρεσιών». Κορυφή του παγόβουνου της ψηφιακής ταλαιπωρίας στο ΚτηματολόγιοΗ συγκεκριμένη περίπτωση για την οποία έγινε η παρέμβαση του Συνηγόρου του Πολίτη στο υποκατάστημα του Κτηματολογίου στην Κρήτη, η οποία πρέπει να τονιστεί ότι δεν αφορά μία σύνθετη ιδιοκτησιακή διαφορά, ούτε ένα δύσκολο τεχνικό ζήτημα που απαιτούσε μήνες διοικητικής επεξεργασίας, αλλά στην αποστολή ενός απλού ενημερωτικού email μοιάζει με κορυφή του παγόβουνου αλλά και κραυγαλέα απόδειξη της ψηφιακής ταλαιπωρίας χιλιάδων πολιτών και επαγγελματιών στο Κτηματολόγιο. Σύμφωνα με τα στοιχεία της υπόθεσης, από τον πολίτη είχαν αποσταλεί ηλεκτρονικά μηνύματα ήδη από τις 30 Μαρτίου και τις 9 Απριλίου 2026. Παρά την παρέλευση μηνών, ο πολίτης δεν είχε καταφέρει ούτε να ενημερωθεί για το ακριβές περιεχόμενο των πράξεων ούτε να λάβει οδηγίες για το πώς θα μπορούσε να τις αναζητήσει ηλεκτρονικά. Όπως καταγράφει ο Συνήγορος του Πολίτη, «παρά την παρέλευση αρκετού χρόνου, δεν έχει καταστεί δυνατή η ενημέρωσή της σχετικά με τις ανωτέρω πράξεις, ούτε της υποδείχθηκε κάποιος τρόπος που θα μπορούσε να έχει πρόσβαση σε αυτές, μέσω της πλατφόρμας του Κτηματολογίου». Για σχεδόν πέντε μήνες, δηλαδή, ένας πολίτης που ζητούσε πληροφορίες σχετικές με την ακίνητη περιουσία του παρέμενε ουσιαστικά χωρίς διοικητική απάντηση. Το Κτηματολόγιο αποφάσισε: «Τα email δεν διεκπεραιώνονται»Όταν ο Συνήγορος του Πολίτη επικοινώνησε στις 18 Αυγούστου 2026 με το αρμόδιο Υποκατάστημα, πληροφορήθηκε ότι η αναζήτηση των ψηφιοποιημένων εγγράφων πραγματοποιείται μέσω της πλατφόρμας του Κτηματολογίου και ότι οι αιτήσεις που υποβάλλονται με email προς τα στελέχη του Υποκαταστήματος «δεν διεκπεραιώνονται». Ακόμη και εάν ο πολίτης χρησιμοποίησε έναν τρόπο επικοινωνίας, που δεν αποτελεί την προβλεπόμενη διαδικασία για τη χορήγηση ψηφιακού εγγράφου, το ερώτημα που θέτει ο Συνήγορος είναι γιατί δεν ενημερώθηκε ποια διαδικασία έπρεπε να ακολουθήσει. Και φέρνει τις υπηρεσίες του Κτηματολογίου ενώπιον των ευθυνών τους για το γεγονός ότι ένα email, που δεν μπορούσε να αντιμετωπιστεί ως κανονική αίτηση, έμεινε ουσιαστικά χωρίς απάντηση αντί να επιστραφεί στον πολίτη με μία απλή οδηγία για τη σωστή ηλεκτρονική διαδρομή. Η αρχή της δημοσιότητας, μία από τις θεμελιώδεις αρχές του Κτηματολογίου στα αζήτηταΗ παρέμβαση της Αρχής αποκτά ιδιαίτερη βαρύτητα, καθώς ο Συνήγορος του Πολίτη στην έγγραφη διαμεσολάβηση του συνδέει την υπόθεση με μία από τις θεμελιώδεις αρχές πάνω στις οποίες λειτουργεί το ίδιο το Κτηματολόγιο: την αρχή της δημοσιότητας. Αναφέροντας το άρθρο 2 του ν. 2664/1998, ο ΣτΠ επισημαίνει προς τον φορέα του Κτηματολογίου ότι η αρχή της δημοσιότητας αποτελεί «εγγύηση και δικαιολογητική αιτία της ασφάλειας των συναλλαγών». Και υπογραμμίζει προς τον φορέα του Κτηματολογίου ότι: «Οι αρχές της δημοσιότητας και πρόσβασης στις κτηματολογικές εγγραφές αφορούν τους πολίτες άμεσα και δημιουργούν υποχρέωση των υπηρεσιών να τους διευκολύνουν στην άσκηση των σχετικών δικαιωμάτων τους». Η παρατήρηση αυτή αγγίζει τον πυρήνα της υπόθεσης. Το Κτηματολόγιο δεν αρκεί να διαθέτει πληροφορίες σε μία ψηφιακή πλατφόρμα. Πρέπει ο πολίτης να μπορεί πραγματικά να φθάσει σε αυτές. Αυστηρή σύσταση της Αρχής προς το Κτηματολόγιο: ο νόμος επιβάλλει απάντησηΟ Συνήγορος παράλληλα με τις υποχρεώσεις του φορέα για τη λειτουργία των ψηφιακών εφαρμογών, υπογραμμίζει ρητά τις υποχρεώσεις που απορρέουν από τον Κώδικα Διοικητικής Διαδικασίας και ειδικότερα από το άρθρο 4 του ν. 2690/1999. Όπως αναφέρει, θεσπίζεται υποχρέωση των υπηρεσιών «να διεκπεραιώνουν τις αιτήσεις των πολιτών» και, όταν η διεκπεραίωση δεν είναι δυνατή, «να γνωστοποιούν εγγράφως στον ενδιαφερόμενο τους λόγους της σχετικής καθυστέρησης, αλλά και κάθε άλλη χρήσιμη πληροφορία». Αυτό σημαίνει ότι η διοίκηση δεν μπορεί να θεωρεί ότι εκπλήρωσε την υποχρέωσή της απλώς επειδή μια υπηρεσία υπάρχει ηλεκτρονικά. Εάν ο πολίτης δεν μπορεί να εξυπηρετηθεί, πρέπει να ενημερωθεί. Εάν υπάρχει καθυστέρηση, πρέπει να πληροφορηθεί τους λόγους. Εάν έχει ακολουθήσει λάθος διαδικασία, πρέπει να λάβει τις οδηγίες που θα του επιτρέψουν να χρησιμοποιήσει τη σωστή. Η προειδοποίηση για «ψηφιακό αποκλεισμό» σημαντικού αριθμού πολιτώνΑκόμη σοβαρότερη είναι η γενική διαπίστωση του Συνηγόρου του Πολίτη, η οποία υπερβαίνει κατά πολύ τη μεμονωμένη περίπτωση. Η Ανεξάρτητη Αρχή παρατηρεί ότι: «Η ψηφιοποίηση των διοικητικών συναλλαγών περιορίζει ή και αποκλείει σημαντικό αριθμό πολιτών από την άσκηση των δικαιωμάτων τους». Και εξηγεί γιατί: «Λόγω της άγνοιας του σχεδιασμού και της λειτουργίας των ηλεκτρονικών βάσεων, αδυνατούν να εξυπηρετηθούν, με αποτέλεσμα να στερούνται θεμελιωδών δικαιωμάτων τους έναντι των διοικητικών υπηρεσιών». Ο πολίτης που επί μήνες δεν μπορούσε να φθάσει σε έγγραφα που αφορούσαν το ακίνητό του λειτουργεί ως χαρακτηριστικό παράδειγμα ενός ευρύτερου προβλήματος: της μετατροπής της ψηφιοποίησης από εργαλείο ταχύτερης εξυπηρέτησης σε φραγμό για όσους δεν γνωρίζουν πώς έχει σχεδιαστεί κάθε πλατφόρμα και ποια ακριβώς διαδρομή πρέπει να ακολουθήσουν. Χρειάστηκε ο Συνήγορος για να σταλεί ένα emailΗ κατάληξη της υπόθεσης είναι ότι μετά από έξι μήνες αναμονής και αφού έγινε η παρέμβαση του Συνηγόρου του Πολίτη, το αρμόδιο Υποκατάστημα απέστειλε αυθημερόν ηλεκτρονικό μήνυμα στον ενδιαφερόμενο. Τον ενημέρωσε πώς θα εισέλθει στην ηλεκτρονική βάση του Κτηματολογίου με τους κωδικούς Taxisnet και ποια συγκεκριμένη διαδρομή και επιλογές έπρεπε να ακολουθήσει για να αποκτήσει πρόσβαση στα έγγραφα. Δηλαδή, για μία πληροφορία που τελικά μπορούσε να δοθεί μέσα σε λίγες γραμμές ενός email, είχαν προηγηθεί μήνες χωρίς ουσιαστική ενημέρωση και χρειάστηκε προσφυγή σε Ανεξάρτητη Αρχή. Η ανακοίνωση της Αρχής για την υπόθεση διαμεσολάβησης Στη σύνοψη διαμεσολάβησης σημειώνεται ότι: «ο Συνήγορος του Πολίτη (Δάφνη Φιλιππάκη, Βοηθός ΣτΠ, Κική Ανδρικάκη Ειδική επιστήμονας) κλήθηκε να διαμεσολαβήσει σε Υποκατάστημα Κτηματολογικού Γραφείου στην Κρήτη, μετά από αναφορά πολίτη, ο οποίος μπορούσε να δει στο κτηματολογικό φύλλο του ακινήτου του, τους αριθμούς και την ημερομηνία έκδοσης τεσσάρων αποφάσεων Επιτροπών, που είχαν εκδοθεί το Μάρτιο 2026, κατόπιν ενστάσεων, πλην όμως δεν μπορούσε να έχει πρόσβαση στο περιεχόμενό τους. Επειδή δε γνώριζε τη δομή και λειτουργία της ηλεκτρονικής βάσης του Κτηματολογίου, ώστε να λάβει τα ψηφιακά έγγραφα, ζήτησε, με ηλεκτρονικά μηνύματα, από την αρμόδια Προϊσταμένη αρχή να του δοθούν αντίγραφα, αλλά δεν έλαβε καμία απάντηση ή ενημέρωση, καθώς η αίτηση, μέσω ηλεκτρονικού μηνύματος, είναι μη αποδεκτός τρόπος αίτησης λήψης ψηφιακών εγγράφων. Η Ανεξάρτητη Αρχή απηύθυνε έγγραφο στο αρμόδιο Υποκατάστημα, τον Αύγουστο 2026, τονίζοντας την υποχρέωση των υπηρεσιών να διευκολύνουν τους πολίτες στην άσκηση του δικαιώματος πρόσβασης στα κτηματολογικά στοιχεία, με την παροχή των κατάλληλων οδηγιών, ώστε να αξιοποιούνται οι ψηφιακές υπηρεσίες που παρέχει το Κτηματολόγιο, προς όφελος των πολιτών. Κατόπιν της διαμεσολάβησης του Συνηγόρου του Πολίτη το αρμόδιο Υποκατάστημα έστειλε, αυθημερόν, ηλεκτρονικό μήνυμα στον ενδιαφερόμενο πολίτη, με το οποίο τον ενημέρωσε για τον τρόπο εισόδου στην ηλεκτρονική βάση του Κτηματολογίου, κάνοντας χρήση των κωδικών taxisnet και τη συγκεκριμένη διαδρομή, που έπρεπε να ακολουθήσει, βάσει των επιλογών που υπέδειξε, ώστε να αποκτήσει πρόσβαση στα συγκεκριμένα έγγραφα». Του Αργύρη Δεμερτζή πηγή ecopress.gr View full Άρθρου

THE BULLET POINT "PREVIEW"Το κράτος επιχειρεί την πιο συνολική παρέμβαση στην ιστορία του Ελαιώνα: διεθνής αρχιτεκτονικός διαγωνισμός ιδεών για περίπου 5.000 στρέμματα, με προτάσεις έως τις 16 Νοεμβρίου 2026, προσωπικό συντονισμό του αντιπροέδρου Κωστή Χατζηδάκη και σχεδιασμό σε τρεις κύκλους — από τα 220 στρέμματα της Διπλής Ανάπλασης έως τη ζώνη των 1.400 στρεμμάτων με τις μεταφορικές — ενώ η αγορά κινείται ήδη, με πρώτο δείγμα το σχέδιο της Dimand για 140 διαμερίσματα προσιτής κατοικίας στην Πέτρου Ράλλη. Ο Ελαιώνας δεν έμεινε «απολίτιστος» από τύχη: έμεινε εκτός σχεδίου πόλης έως το 1991, το ίδιο το κράτος τον όρισε ως τη βιομηχανική «αποθήκη» της Αθήνας, η γη των μεγάλων κτημάτων δεν σήκωνε αντιπαροχή, οι πλημμύρες του Κηφισού έδιωχναν την κατοικία και η όχληση τους κατοίκους — και σήμερα αντιστέκεται γιατί δεν έχει έναν ιδιοκτήτη (9.000+ στρέμματα, κατακερματισμένα), δεν έχει έναν δήμαρχο (πέντε δήμοι), δεν έχει υποδομές, και κυρίως γιατί δουλεύει: περίπου 390 μεταφορικές και 4.000+ δρομολόγια φορτηγών την ημέρα είναι η «πίσω αυλή» που η πόλη χρειάζεται. Τρία παράδοξα θα κρίνουν το εγχείρημα: η επιτυχία ακριβαίνει τη γη και απειλεί την προσιτή στέγη που υπόσχεται, τα φορτηγά πρέπει να πάνε κάπου (και η Φυλή απέδειξε πόσο δύσκολο είναι — διαγωνισμός άγονος, καμία δεσμευτική προσφορά), και ο χρόνος: το King’s Cross χρειάστηκε δύο δεκαετίες για 270 στρέμματα — ο Ελαιώνας είναι τριάντα φορές μεγαλύτερος, και η πολιτική μετράει σε εκλογικούς κύκλους. Γύρω του άλλαξαν όλα. Εκείνος αντιστάθηκε σε κάθε σχέδιο επί εβδομήντα χρόνια. Τώρα το κράτος ετοιμάζει τη μεγαλύτερη πολιορκία μέχρι σήμερα. Θα τα καταφέρει αυτή τη φορά; Πάρτε τη γραμμή 3 του μετρό από το Μοναστηράκι. Δύο στάσεις μετά, κατεβαίνετε στον «Ελαιώνα». Μέσα σε λίγα λεπτά έχετε αφήσει πίσω σας την Ακρόπολη, τα γεμάτα ξενοδοχεία, το Γκάζι και τον Κεραμεικό, που μεταμορφώθηκαν τα τελευταία χρόνια. Και βρίσκεστε σε έναν άλλο κόσμο: φορτηγά, μάντρες, αποθήκες, συνεργεία, εγκαταλελειμμένα εργοστάσια, δρόμοι χωρίς πεζοδρόμια. Ο Ελαιώνας είναι το γαλατικό χωριό της Αθήνας. Μέσα του, σχεδόν τίποτα δεν άλλαξε. Κάθε κυβέρνηση ανακοίνωσε το δικό της σχέδιο για να τον «κατακτήσει». Και κάθε φορά, ο Ελαιώνας νίκησε. Τώρα η κυβέρνηση ετοιμάζει τη μεγαλύτερη προσπάθεια μέχρι σήμερα. Ο αντιπρόεδρος Κωστής Χατζηδάκης συντονίζει προσωπικά το εγχείρημα. Ένας διεθνής αρχιτεκτονικός διαγωνισμός ιδεών καλεί ομάδες να σχεδιάσουν το μέλλον της περιοχής. Και ο Πρωθυπουργός, στη ΔΕΘ, αναφέρθηκε στον Ελαιώνα ως μία από τις περιοχές που μπορούν να δώσουν νέα σπίτια στην Αθήνα. «Ο Ελαιώνας αλλάζει, η Αθήνα αλλάζει», είπε ο Χατζηδάκης. Για να καταλάβει κανείς αν αυτή τη φορά θα είναι διαφορετικά, πρέπει πρώτα να καταλάβει γιατί απέτυχαν όλες οι προηγούμενες. Ο ιερός λόγγος Το όνομα δεν είναι τυχαίο. Για αιώνες, όλο το δυτικό τμήμα της Αθήνας, στις δύο όχθες του Κηφισού, ήταν ένα απέραντο δάσος από ελιές. Για τους αρχαίους Αθηναίους η ελιά ήταν ιερό δέντρο. Οι ιερές ελιές, οι «μορίες», ανήκαν στην πόλη, και όποιος τις έβλαπτε μπορούσε να βρεθεί κατηγορούμενος στον Άρειο Πάγο. Ο Ελαιώνας επιβίωσε από πολέμους και πυρκαγιές. Ο Άγγλος έμπορος Bernard Randolph, που έζησε στην Ελλάδα τη δεκαετία του 1670, τον περιγράφει ως μια έκταση μήκους έξι μιλίων και πλάτους δύο. Την εποχή εκείνη είχαν καταγραφεί επίσημα 50.000 ελαιόδεντρα. Το λάδι του έφτανε μέχρι τη Μασσαλία, και οι λαχανόκηποί του κάλυπταν σχεδόν όλες τις ανάγκες της πόλης. Το καλοκαίρι του 1830 μια μεγάλη πυρκαγιά κατέστρεψε μεγάλο μέρος του. Εφημερίδα της εποχής ανέφερε ότι ο Ελαιώνας είχε 117.000 δέντρα. Στον πρώτο τοπογραφικό χάρτη της Αττικής, το 1874, το δάσος σωζόταν ακόμη σχεδόν ανέπαφο. Και εκεί σημειώνεται για πρώτη φορά κάτι καινούργιο: βυρσοδεψεία, το πρώτο σύγχρονο κτιριακό συγκρότημα της περιοχής. Ήταν το πρώτο μήνυμα της εποχής που ερχόταν. Ακολούθησαν, κύμα το κύμα, ελαιοτριβεία και κεραμοποιεία, σαπωνοποιεία και χαρτοποιεία, εργοστάσια τροφίμων, χημικών και πλαστικών. Και στο τέλος, αυτό που κυριαρχεί σήμερα: οι μεταφορικές εταιρείες, που βρήκαν εδώ ό,τι χρειάζονται. Δίπλα στον Πειραιά, δίπλα στις εθνικές οδούς, δίπλα στο κέντρο. Από τις δεκάδες χιλιάδες ελιές, στις αρχές της δεκαετίας του 2000 σώζονταν περίπου 400 αιωνόβια δέντρα, στον χώρο του πρώην ΤΕΙ Πειραιά. Ο Ελαιώνας κράτησε κυρίως το όνομα. Η πόλη που χτίστηκε γύρω του, αλλά όχι μέσα του Από τη δεκαετία του ’50 μέχρι τη δεκαετία του ’90, η Αθήνα χτίστηκε με πρωτοφανείς ρυθμούς. Με την αντιπαροχή, χιλιάδες μονοκατοικίες έγιναν πολυκατοικίες. Οι γειτονιές που περιβάλλουν τον Ελαιώνα, στο Αιγάλεω, στο Περιστέρι, στον Ρέντη, στον Ταύρο, γέμισαν τσιμέντο και ανθρώπους. Κι όμως, ο ίδιος ο Ελαιώνας έμεινε με ελάχιστους κατοίκους. Πώς γίνεται μια τεράστια έκταση δίπλα στο κέντρο να γλιτώσει από την πιο έντονη οικοδομική έκρηξη στην ιστορία της πόλης; Η απάντηση βρίσκεται σε έξι λόγους που δούλεψαν όλοι μαζί. Έμεινε έξω από το σχέδιο πόλης Η πολυκατοικία με αντιπαροχή χτιζόταν σε περιοχές «εντός σχεδίου», δηλαδή σε περιοχές με εγκεκριμένους δρόμους, οικοδομικά τετράγωνα και όρους δόμησης. Ο Ελαιώνας δεν ήταν τέτοια περιοχή. Εντάχθηκε για πρώτη φορά σε πολεοδομικό σχέδιο μόλις το 1991. Μέχρι τότε ίσχυαν οι κανόνες για τις περιοχές εκτός σχεδίου. Αυτοί, ήδη από το 1928, επέτρεπαν στις ζώνες γύρω από τις πόλεις κυρίως χρήσεις που δεν ταίριαζαν με την κατοικία, όπως βιομηχανίες, και μόνο σε μεγάλα οικόπεδα. Η κατοικία σε αυτές τις ζώνες άργησε δεκαετίες να επιτραπεί. Με άλλα λόγια, ο ίδιος ο νόμος άνοιγε την πόρτα στα εργοστάσια και την κρατούσε κλειστή για τα σπίτια. Το κράτος τον όρισε ως την «αποθήκη» της Αθήνας Ο Οργανισμός Αθήνας το έχει καταγράψει με μια φράση που δεν αφήνει περιθώρια: μέχρι το 1940 ο Ελαιώνας κράτησε τη φυσιογνωμία του, και μέσα στα επόμενα πενήντα χρόνια έγινε η «χαβούζα της Αθήνας». Εκεί διοχετεύτηκε μεγάλο μέρος της γρήγορης βιομηχανικής ανάπτυξης της πόλης. Και όταν το κράτος άρχισε επιτέλους να σχεδιάζει, σχεδίασε ξανά βιομηχανία. Το 1984 ένα διάταγμα όρισε τις περιοχές της Αττικής που θα υποδέχονταν βιομηχανίες και βιοτεχνίες, και τμήματα του Ελαιώνα ήταν μέσα σε αυτές. Το Ρυθμιστικό Σχέδιο της Αθήνας του 1985 προέβλεπε για τον Ελαιώνα βιομηχανικά και βιοτεχνικά πάρκα σε περίπου 70% της έκτασης και κατοικία μόλις σε περίπου 18%. Στην υπόλοιπη πόλη χτίζονταν πολυκατοικίες. Στον Ελαιώνα το κράτος σχεδίαζε εργοστάσια. Ο Ελαιώνας, δηλαδή, δεν έμεινε έτσι επειδή το κράτος απουσίαζε. Έμεινε έτσι και εξαιτίας όσων το κράτος επέλεξε να τοποθετήσει εκεί. Η γη δεν ήταν φτιαγμένη για αντιπαροχή Η αντιπαροχή δούλευε με ένα απλό μοντέλο: ένας ιδιοκτήτης με ένα μικρό οικόπεδο το έδινε σε έναν εργολάβο και έπαιρνε πίσω μερικά διαμερίσματα. Ο Ελαιώνας δεν είχε τέτοια οικόπεδα. Ήδη στον χάρτη του 1874 φαίνεται χωρισμένος σε κτήματα. Αργότερα, μεγάλα κομμάτια του πέρασαν σε εργοστάσια και σε δημόσιους φορείς: σιδηρόδρομο, στρατιωτικές εγκαταστάσεις, ναυτική βάση, Γεωπονικό Πανεπιστήμιο. Τα μεγάλα οικόπεδα είναι ό,τι χρειάζεται ένα εργοστάσιο. Δεν είναι ό,τι χρειάζεται μια πολυκατοικία. Ήταν ο δρόμος του νερού Ο Ελαιώνας απλώνεται στην πεδιάδα του Κηφισού, και τον διασχίζει το ρέμα του Προφήτη Δανιήλ, η ιστορική κοίτη του ποταμού. Το χώμα του ήταν γόνιμο ακριβώς επειδή οι πλημμύρες το ανανέωναν. Στη σύγχρονη πόλη, αυτό έγινε κατάρα. Στην πλημμύρα του Νοεμβρίου 1961, με επίκεντρο τα δυτικά, χάθηκαν 43 άνθρωποι στην Αττική. Στην πλημμύρα του Νοεμβρίου 1977, με 37 νεκρούς, ο Κηφισός ξεχείλισε και άνθρωποι στην Πέτρου Ράλλη και στην Ιερά Οδό ανέβαιναν στις στάσεις των λεωφορείων για να σωθούν. Το 1981 πλημμύρισε ξανά το ρέμα του Προφήτη Δανιήλ. Κανείς δεν διαλέγει να μεγαλώσει τα παιδιά του σε μια περιοχή που πλημμυρίζει. Ένα εργοστάσιο, όμως, μπορεί να το ρισκάρει. Η όχληση έδιωξε τους κατοίκους Όσο γέμιζε ο Ελαιώνας με δραστηριότητες που βρωμούσαν, έκαναν θόρυβο και μόλυναν, τόσο λιγότεροι ήθελαν να ζήσουν εκεί. Εργασίες στο Πολυτεχνείο περιγράφουν μια περιοχή που οι Αθηναίοι απέρριψαν ως τόπο για να ζήσουν. Ήταν ένας φαύλος κύκλος. Χωρίς κατοίκους, κανείς δεν πίεζε για πάρκα και πεζοδρόμια. Χωρίς πάρκα και πεζοδρόμια, ερχόταν ακόμη περισσότερη βιομηχανία. Όταν άνοιξε η πόρτα, ήταν πια αργά Το 1991 το κράτος έκανε την πρώτη σοβαρή απόπειρα να αλλάξει κατεύθυνση. Το πρώτο πολεοδομικό σχέδιο του Ελαιώνα εγκατέλειπε την ιδέα των καθαρά βιομηχανικών ζωνών και επέτρεπε κατοικία μαζί με άλλες χρήσεις, με υψηλούς συντελεστές δόμησης. Προκάλεσε όμως τέτοιες αντιδράσεις, ακόμη και προσφυγές των ίδιων των δήμων στο Συμβούλιο της Επικρατείας, που ουσιαστικά αντικαταστάθηκε από το διάταγμα του 1995. Εκείνο επέτρεψε κατοικία μόνο σε ορισμένες ζώνες. Ο Ελαιώνας αντιμετωπίστηκε, όπως έχει σημειώσει το Συμβούλιο της Επικρατείας, ως βιομηχανικό και βιοτεχνικό πάρκο «προς εξυγίανση». Μέχρι τότε, οι μάντρες, οι αποθήκες και οι μεταφορικές είχαν ήδη πάρει τη θέση τους. Ο Οργανισμός Αθήνας είχε συνοψίσει την ιστορία με μια πρόταση που θα μπορούσε να είναι ο υπότιτλος όλου του άρθρου: από το 1954, κάθε προσπάθεια του κράτους να ρυθμίσει τον Ελαιώνα περνούσε από σχέδια, μελέτες, νόμους και διατάγματα που είτε δεν ψηφίζονταν, είτε δεν εφαρμόζονταν, είτε αντικαθίσταντο από νεότερα με άλλη φιλοσοφία, είτε χτυπιούνταν στα δικαστήρια. Η ευλογία μέσα στην κατάρα Υπάρχει όμως μια ειρωνεία σε όλη αυτή την ιστορία. Αυτό που κατέστρεψε τον Ελαιώνα είναι και αυτό που τον έσωσε για το μέλλον. Επειδή δεν χτίστηκε με πολυκατοικίες όπως η υπόλοιπη Αθήνα, η πόλη διαθέτει σήμερα κάτι σπάνιο για μια μεγάλη πρωτεύουσα: χιλιάδες στρέμματα γης λίγα λεπτά από το κέντρο, που μπορούν ακόμη να σχεδιαστούν από την αρχή. Αν ο Ελαιώνας είχε «νικηθεί» τη δεκαετία του ’70, σήμερα δεν θα υπήρχε κανένα σχέδιο για κοινωνικές κατοικίες, πάρκα και νέες γειτονιές. Θα υπήρχαν απλώς άλλες πολυκατοικίες. Τριάντα χρόνια σχέδια, εβδομήντα χρόνια αναβολές Η ιστορία των σύγχρονων σχεδίων για τον Ελαιώνα είναι σχεδόν απίστευτη. Το 1995 ένα Προεδρικό Διάταγμα όρισε τους κανόνες που ισχύουν μέχρι σήμερα, και που τώρα πρέπει να αλλάξουν για να γίνει οτιδήποτε. Το 1999 και το 2001 νέες μελέτες για την ενοποίηση των αρχαιολογικών χώρων της Αθήνας έβαλαν τον Ελαιώνα στον χάρτη. Οι μελετητές τότε προειδοποιούσαν για κάτι που ακούγεται εντυπωσιακά σύγχρονο: ότι η αναβάθμιση μιας περιοχής ανεβάζει τις τιμές της γης και πιέζει όσους δεν μπορούν να τις πληρώσουν. Το 2004 ήρθαν οι Ολυμπιακοί Αγώνες. Η Αθήνα άλλαξε όψη. Στον Ελαιώνα, η μεγάλη ολυμπιακή μεταμόρφωση έφτασε σε μικρή κλίμακα: μια ανάπλαση στην Πέτρου Ράλλη και ένα πάρκο γύρω από τις ιστορικές ελιές. Χώρος για σταθμό υπεραστικών λεωφορείων στον Ελαιώνα προβλεπόταν ήδη στο σχέδιο του 1991. Ο σημερινός Κεντρικός Σταθμός Υπεραστικών Λεωφορείων θεσμοθετήθηκε το 2005 και θα αντικαθιστούσε τα ΚΤΕΛ Κηφισού και Λιοσίων. Το 2022 ο αρμόδιος υφυπουργός έλεγε στη Βουλή ότι ελπίζει να δημοπρατηθεί μέσα στη χρονιά. Το 2023 εγκρίθηκαν οι περιβαλλοντικοί όροι. Σήμερα οι μελέτες έχουν τελειώσει, αλλά ακόμη δεν έχει οριστικοποιηθεί ποιος θα τον κατασκευάσει. Η πιο χαρακτηριστική ιστορία όμως είναι η Διπλή Ανάπλαση. Το 2005 δόθηκαν στη δημοσιότητα οι πρώτες μακέτες για το νέο γήπεδο του Παναθηναϊκού στον Βοτανικό, με σύνθημα «μπαίνουμε σπίτι μας το 2008». Το 2006 ψηφίστηκε ειδικός νόμος. Ακολούθησαν προσφυγές, αποφάσεις του Συμβουλίου της Επικρατείας, νέα διατάγματα, αναθεωρήσεις και διαμάχες. Η σύμβαση κατασκευής υπογράφηκε τελικά το 2023. Σύμφωνα με τον Χατζηδάκη, το γήπεδο θα ολοκληρωθεί το καλοκαίρι του 2027. Αν γίνει αυτό, θα έχουν περάσει 22 χρόνια από τις πρώτες μακέτες. Στο μεταξύ, το 2015, σε ένα οικόπεδο του Ελαιώνα στήθηκε μια μεγάλη δομή φιλοξενίας προσφύγων, μέσα στον αστικό ιστό της Αθήνας. Λειτούργησε για σχεδόν μια δεκαετία και έφτασε να φιλοξενεί χιλιάδες ανθρώπους. Ο Ελαιώνας, για άλλη μια φορά, έγινε ο χώρος όπου η πόλη έβαζε ό,τι δεν ήθελε να βλέπει. Και οι μεταφορικές; Το 2005 υπολογίζονταν τουλάχιστον 300 στην ευρύτερη περιοχή. Σήμερα στον Ελαιώνα λειτουργούν περίπου 390, με περισσότερα από 4.000 δρομολόγια φορτηγών κάθε μέρα. Το σχέδιο να μεταφερθούν σε ένα οργανωμένο πάρκο logistics στη Φυλή ναυάγησε τον Απρίλιο του 2026: ο διαγωνισμός κηρύχθηκε άγονος, χωρίς ούτε μία δεσμευτική προσφορά. Οι επενδυτές θεώρησαν ότι το οικονομικό μοντέλο δεν έβγαινε, και ο δήμος στον οποίο ανήκει η έκταση δεν υποχώρησε στην αποτίμησή της. Γιατί ο Ελαιώνας αντιστέκεται ακόμη Εύκολο είναι να πει κανείς ότι το ελληνικό κράτος απλώς δεν μπορεί. Η αλήθεια είναι πιο ενδιαφέρουσα. Σήμερα ο Ελαιώνας αντιστέκεται για τέσσερις λόγους. Πρώτον, δεν έχει έναν ιδιοκτήτη. Το Ελληνικό, με περίπου 6.300 στρέμματα, ήταν μια ενιαία δημόσια έκταση που πέρασε σε έναν επενδυτή. Ο Ελαιώνας είναι μεγαλύτερος — πάνω από 9.000 στρέμματα, με την πλήρη καταγραφή ιδιοκτησιών να φτάνει τα 11.000 — αλλά κατακερματισμένος σε πολλές ιδιοκτησίες: ιδιώτες, επιχειρήσεις, δημόσιοι φορείς. Κάθε αλλαγή απαιτεί συμφωνίες με πολλούς διαφορετικούς ιδιοκτήτες ή απαλλοτριώσεις, που κοστίζουν χρήματα που δεν έχουν βρεθεί. Δεύτερον, δεν έχει έναν δήμαρχο. Η περιοχή μοιράζεται ανάμεσα στους δήμους Αθηναίων, Αιγάλεω, Περιστερίου, Νίκαιας-Ρέντη και Μοσχάτου-Ταύρου. Κάθε δήμος έχει τις δικές του προτεραιότητες. Κανένας δεν έχει τη δύναμη να αποφασίσει μόνος του. Τρίτον, και αυτό είναι που ξεχνούν συνήθως τα σχέδια: ο Ελαιώνας δουλεύει. Δεν είναι μια εγκαταλελειμμένη ζώνη που περιμένει να «σωθεί». Είναι η πίσω αυλή της Αθήνας. Από εκεί ξεκινούν χιλιάδες φορτηγά κάθε μέρα, εκεί λειτουργούν εκατοντάδες επιχειρήσεις, εκεί επισκευάζονται τα αυτοκίνητα της πόλης. Το γαλατικό χωριό δεν αντιστέκεται από πείσμα. Αντιστέκεται επειδή η πόλη το χρειάζεται όπως είναι. Τέταρτον, δεν έχει υποδομές. Πριν χτιστεί ένα σπίτι, χρειάζονται δρόμοι, αποχέτευση, δίκτυα για τα νερά της βροχής, κοινόχρηστοι χώροι. Ο Ελαιώνας δεν τα έχει σε επαρκή μορφή. Σύμφωνα με ρεπορτάζ, ακόμη και οι μεταφορικές λειτουργούν με προσωρινές άδειες. Για να καταλάβει κανείς την κλίμακα της δυσκολίας, αξίζει μια σύγκριση. Το King’s Cross του Λονδίνου θεωρείται από τις πιο πετυχημένες αστικές αναπλάσεις της Ευρώπης. Ήταν πρώην σιδηροδρομική και βιομηχανική ζώνη, περίπου 270 στρεμμάτων, με τη γη μοιρασμένη σε δύο μόλις ιδιοκτήτες, που ενώθηκαν τελικά με τον επενδυτή σε μία κοινή εταιρεία. Μετά από αποτυχημένες απόπειρες τις δεκαετίες του ’80 και του ’90, ο βασικός επενδυτής επιλέχθηκε το 2001 και η άδεια δόθηκε το 2006. Χρειάστηκαν περίπου δύο δεκαετίες για να πάρει η περιοχή τη σημερινή της μορφή — για μια έκταση που χωράει πάνω από τριάντα φορές μέσα στον Ελαιώνα. Το νέο σχέδιο Η νέα προσπάθεια έχει μια σημαντική διαφορά από τις προηγούμενες: δεν ξεκινά από ένα έργο, αλλά από ένα συνολικό σχέδιο. Ο διαγωνισμός ιδεών αφορά περίπου 5.000 στρέμματα. Ζητά από τους συμμετέχοντες να ενώσουν όλα τα κομμάτια που μέχρι σήμερα σχεδιάζονταν χωριστά: το γήπεδο του Παναθηναϊκού, τον σταθμό του μετρό, τον νέο σταθμό των ΚΤΕΛ, το νέο Αρχαιολογικό Μουσείο Αθηνών στην Ακαδημία Πλάτωνος, την Ιερά Οδό, τον Κηφισό. Τα βασικά θέματα είναι το πράσινο και η προστασία από τον καύσωνα και τις πλημμύρες, οι μεταφορές, ο πολιτισμός, οι νέες μορφές παραγωγής και η κατοικία. Οι προτάσεις υποβάλλονται έως τις 16 Νοεμβρίου 2026, μετά από παράταση, και η κριτική επιτροπή αναμένεται να ολοκληρώσει τη δουλειά της έως το τέλος Νοεμβρίου. Η κυβέρνηση βλέπει την περιοχή σε τρεις κύκλους. Στο κέντρο, τα περίπου 220 στρέμματα της Διπλής Ανάπλασης, που ήδη αλλάζουν. Γύρω τους, ένας δεύτερος κύκλος περίπου 1.400 στρεμμάτων, όπου βρίσκονται πολλές από τις μεταφορικές. Και μετά, όλη η υπόλοιπη περιοχή. Η αγορά έχει ήδη αρχίσει να κινείται. Η Dimand ετοιμάζει στην Πέτρου Ράλλη ένα από τα πρώτα οργανωμένα σχέδια προσιτής κατοικίας, με περίπου 140 διαμερίσματα προς ενοικίαση. Και άλλοι developers, ανάμεσά τους και ξένοι, παρακολουθούν την περιοχή. Τα τρία παράδοξα του νέου Ελαιώνα Το σχέδιο είναι φιλόδοξο και, για πρώτη φορά, συνολικό. Κουβαλά όμως τρία παράδοξα που κανένας διαγωνισμός ιδεών δεν μπορεί να λύσει μόνος του. Το πρώτο είναι το παράδοξο της επιτυχίας. Όσο πιο πετυχημένη είναι η ανάπλαση, τόσο πιο ακριβή γίνεται η γη. Και όσο πιο ακριβή γίνεται η γη, τόσο πιο δύσκολα χτίζονται προσιτά σπίτια. Οι μελετητές το είχαν προειδοποιήσει από το 2001. Αν ο Ελαιώνας γίνει «το νέο Γκάζι», οι κοινωνικές κατοικίες κινδυνεύουν να μείνουν στα χαρτιά, και στη θέση τους να έρθουν διαμερίσματα που οι νέοι Αθηναίοι δεν θα μπορούν να αγοράσουν. Χωρίς κανόνες που θα κλειδώνουν από πριν ένα ποσοστό προσιτής στέγης, η αγορά θα κάνει αυτό που κάνει πάντα. Το δεύτερο είναι το παράδοξο της μετακόμισης. Όλοι θέλουν να φύγουν τα φορτηγά από τον Ελαιώνα. Η Φυλή όμως έδειξε πόσο δύσκολο είναι να βρεθεί ο τόπος και η συμφωνία που θα τα υποδεχθεί. Και ακόμη κι αν οι μεταφορικές μετακινηθούν πιο μακριά, τα φορτηγά δεν θα εξαφανιστούν. Θα διανύουν απλώς μεγαλύτερες αποστάσεις για να φτάσουν στην ίδια πόλη. Η Αθήνα χρειάζεται μια πίσω αυλή. Το ερώτημα δεν είναι αν θα την έχει, αλλά πού. Το τρίτο είναι το παράδοξο του χρόνου. Ο διαγωνισμός ιδεών θα τελειώσει φέτος. Μετά χρειάζεται νέο Προεδρικό Διάταγμα, και έπειτα μελέτες, χρηματοδότηση, απαλλοτριώσεις, υποδομές. Ο Ελαιώνας μετράει τον χρόνο σε δεκαετίες. Η πολιτική τον μετράει σε εκλογικούς κύκλους. Και ένα σχέδιο που στηρίζεται στον συντονισμό ενός ισχυρού υπουργού κινδυνεύει να σταματήσει τη μέρα που ο υπουργός θα αλλάξει θέση. Το μέλλον Ο Ελαιώνας είναι ίσως η τελευταία τόσο μεγάλη έκταση που έχει μείνει μέσα στην Αθήνα. Ό,τι αποφασιστεί για αυτόν τα επόμενα χρόνια θα καθορίσει την πόλη για τις επόμενες δεκαετίες. Θα γίνει μια γειτονιά όπου θα μπορούν να ζήσουν οι άνθρωποι που δουλεύουν στην Αθήνα; Ή ένα ακόμη οικόπεδο για επενδυτές, όπου τα σπίτια θα χτίζονται για να αγοράζονται και όχι για να κατοικούνται; Η ιστορία του Ελαιώνα δείχνει ότι η πόλη έχει ήδη κάνει μία φορά το λάθος να τον σχεδιάζει μόνο για όσα δεν ήθελε αλλού. Τα σχέδια των τελευταίων δεκαετιών έκαναν το αντίθετο λάθος: σχεδίαζαν σαν να ήταν άδειος. Δεν είναι. Έχει ιδιοκτήτες, επιχειρήσεις, εργαζόμενους, φορτηγά, ιστορία. Αν το νέο σχέδιο τα αγνοήσει, το γαλατικό χωριό θα νικήσει ξανά. Αν μάθει να δουλεύει μαζί τους, ο Ελαιώνας μπορεί να ξαναγίνει αυτό που ήταν κάποτε: ένα κομμάτι της πόλης που ανήκει σε όλους. GOOD TO KNOWΗ διεθνής εμπειρία δείχνει ότι οι μεγάλες αστικές αναπλάσεις δεν ολοκληρώνονται σε έναν πολιτικό κύκλο. King’s Cross, HafenCity και 22@ μετρούν την εξέλιξή τους σε δεκαετίες. Το κρίσιμο επομένως στον Ελαιώνα δεν είναι μόνο πόσο θα διαρκέσει η μεταμόρφωση, αλλά τι θα εξασφαλίσει τη συνέχεια του σχεδιασμού όταν αλλάξουν κυβερνήσεις και πρόσωπα. Το ίδιο ισχύει και για την προσιτή κατοικία: αν η επιτυχία της ανάπλασης αυξήσει τις αξίες γης πριν υπάρξουν μηχανισμοί που προστατεύουν ένα απόθεμα προσιτής στέγης, ένας από τους βασικούς στόχους του σχεδίου μπορεί να γίνει θύμα της ίδιας του της επιτυχίας. By ΧΡΗΣΤΟΣ ΣΤΡΑΤΗΓΑΚΗΣ πηγή thetotalbusiness.com View full Άρθρου

Είναι συνηθισμένο φαινόμενο πανελλαδικά σχεδόν οι καθυστερήσεις για νέες συνδέσεις και επαύξησης παροχών. Ελλιπή ενημέρωση για πορεία αιτημάτων και ιδιαίτερες δυσκολίες για άμεση επικοινωνία με τις υπηρεσίες του ΔΕΔΔΗΕ. Ιδιαίτερα επίκαιρο η ανακοίνωση από το ΤΕΕ/Τμήμα ανατολικής Κρήτης που επανέρχεται στα προβλήματα συνεργασίας των μηχανικών με τον ΔΕΔΔΗΕ Ηρακλείου. Ολόκληρη η ανακοίνωση του ΤΕΕ/ΤΑΚ Θέμα: Προβλήματα στην εξυπηρέτηση των διπλωματούχων μηχανικών και των πολιτών από τον ΔΕΔΔΗΕ στην περιοχή Ηρακλείου – Αίτημα άμεσης αντιμετώπισης και βελτίωσης της επικοινωνίας και των διαδικασιών Αξιότιμοι κύριοι, Το Τεχνικό Επιμελητήριο Ελλάδας – Τμήμα Ανατολικής Κρήτης, στο πλαίσιο του θεσμικού του ρόλου και της υποχρέωσής του να προασπίζεται την ομαλή άσκηση του επαγγέλματος των μηχανικών και την εύρυθμη υλοποίηση των τεχνικών έργων, επανέρχεται στα σοβαρά και διαχρονικά προβλήματα που αντιμετωπίζουν τα μέλη του κατά την επικοινωνία και τη συνεργασία τους με τον ΔΕΔΔΗΕ στην περιοχή Ηρακλείου. Παρά τις επανειλημμένες επισημάνσεις μας και τη διά ζώσης συνάντηση που πραγματοποιήθηκε στις 24 Ιανουαρίου 2025 με τον Διευθυντή ΔΕΔΔΗΕ Ηρακλείου, διαπιστώνουμε ότι, μέχρι σήμερα, δεν έχει σημειωθεί ουσιαστική βελτίωση ούτε ως προς την πρόσβαση και την επικοινωνία με την τοπική υπηρεσία ούτε ως προς τον χρόνο εξέτασης και ολοκλήρωσης των υποβαλλόμενων αιτημάτων. Η υφιστάμενη κατάσταση δημιουργεί σημαντικές δυσχέρειες στην καθημερινή άσκηση των επαγγελματικών δραστηριοτήτων των μηχανικών, επηρεάζοντας άμεσα την εκπόνηση μελετών, την έκδοση και υλοποίηση οικοδομικών αδειών, την κατασκευή έργων, καθώς και την εξυπηρέτηση των πολιτών και των ιδιοκτητών. Ειδικότερα, τα προβλήματα που έχουν καταγραφεί είναι τα ακόλουθα: 1. Περιορισμένη πρόσβαση και ανεπαρκής άμεση επικοινωνία με την τοπική υπηρεσία. Στα γραφεία του ΔΕΔΔΗΕ στο Τσαλικάκι Ηρακλείου εξακολουθούν να ισχύουν περιορισμοί στην είσοδο των μηχανικών, οι οποίοι εφαρμόστηκαν κατά την περίοδο των μέτρων για την αντιμετώπιση της πανδημίας COVID-19. Η πρόσβαση προϋποθέτει προηγούμενο προγραμματισμό συνάντησης μέσω τηλεφωνικής επικοινωνίας, η οποία, όπως αναφέρουν οι συνάδελφοι, συχνά είναι δυσχερής και δεν εξασφαλίζει την άμεση εξυπηρέτηση των τεχνικών ζητημάτων που προκύπτουν. Παράλληλα, δεν φαίνεται να έχει θεσπιστεί ειδική διαδικασία ή μέριμνα για την εξυπηρέτηση των μηχανικών, οι οποίοι, λόγω της φύσης των επαγγελματικών τους καθηκόντων, χρειάζεται να επικοινωνούν άμεσα με τις αρμόδιες υπηρεσιακές μονάδες για τεχνικές διευκρινίσεις, εκκρεμότητες μελετών και ζητήματα κατασκευών και συνδέσεων. 2. Σημαντικές καθυστερήσεις στην εξέταση και ολοκλήρωση των αιτημάτων. Παρατηρούνται μεγάλες καθυστερήσεις στην εξέταση και διεκπεραίωση των αιτημάτων των μηχανικών, ακόμη και σε ζητήματα που αφορούν σχετικά απλές παρεμβάσεις, όπως οι μετατοπίσεις στύλων. Σε αρκετές περιπτώσεις, η λήψη έγγραφης απάντησης από τον ΔΕΔΔΗΕ απαιτεί εβδομάδες ή ακόμη και μήνες, γεγονός που δυσχεραίνει τον προγραμματισμό και την εξέλιξη των τεχνικών έργων. Επιπλέον, οι καθυστερήσεις που καταγράφονται σε νέες συνδέσεις παροχών χαμηλής και μέσης τάσης, καθώς και σε αιτήματα επαύξησης υφιστάμενων παροχών, αποδίδονται επανειλημμένα σε ελλείψεις υλικών και υποστελέχωση της υπηρεσίας. Ωστόσο, η διαρκής επίκληση των συγκεκριμένων προβλημάτων, χωρίς σαφές χρονοδιάγραμμα αντιμετώπισης και χωρίς επαρκή ενημέρωση των ενδιαφερομένων, δεν μπορεί να αποτελεί μόνιμη κατάσταση λειτουργίας μιας κρίσιμης υπηρεσίας κοινής ωφέλειας. 3.Έλλειψη ενημέρωσης για την πορεία των αιτημάτων. Ιδιαίτερα προβληματική είναι η ελλιπής και μη συστηματική ενημέρωση των μηχανικών σχετικά με την πορεία εξέτασης, προγραμματισμού και ολοκλήρωσης των αιτημάτων που αφορούν κατασκευές και συνδέσεις. Η απουσία άμεσης επικοινωνίας με τα αρμόδια τοπικά στελέχη του ΔΕΔΔΗΕ, σε συνδυασμό με την έλλειψη σαφούς πληροφόρησης για τα στάδια εξέλιξης κάθε υπόθεσης, δημιουργεί πρόσθετες δυσχέρειες στην υλοποίηση των έργων. Οι μηχανικοί αδυνατούν να ενημερώσουν έγκαιρα τους ιδιοκτήτες, να προγραμματίσουν τα απαιτούμενα τεχνικά συνεργεία και να οργανώσουν αποτελεσματικά τις εργασίες που εξαρτώνται από την ολοκλήρωση των διαδικασιών του ΔΕΔΔΗΕ. 4. Ανεπαρκής αποτελεσματικότητα των υφιστάμενων ηλεκτρονικών και τηλεφωνικών υπηρεσιών. Η αξιοποίηση των ηλεκτρονικών υπηρεσιών του διαδικτυακού τόπου του ΔΕΔΔΗΕ, καθώς και της τηλεφωνικής εξυπηρέτησης, δεν φαίνεται να καλύπτει επαρκώς τις εξειδικευμένες ανάγκες των μηχανικών. Οι υπηρεσίες αυτές, οι οποίες απευθύνονται στο σύνολο των καταναλωτών και λειτουργούν σε κεντρικό επίπεδο, δεν εξασφαλίζουν πάντοτε την άμεση επικοινωνία με τις αρμόδιες τοπικές υπηρεσιακές μονάδες για την επίλυση τεχνικών ζητημάτων. Απαιτείται, επομένως, η δημιουργία αποτελεσματικού μηχανισμού επικοινωνίας μεταξύ των μηχανικών και των αρμόδιων υπηρεσιών του ΔΕΔΔΗΕ, με σαφή καθορισμό υπευθύνων και δυνατότητα παρακολούθησης της πορείας των αιτημάτων. 5. Ανάγκη ενιαίας και ισότιμης αντιμετώπισης των μηχανικών Έχουν περιέλθει σε γνώση μας αναφορές σύμφωνα με τις οποίες σε όμορους νομούς, όπως το Λασίθι και το Ρέθυμνο, καθώς και σε άλλες περιοχές της χώρας, η επικοινωνία των μηχανικών με τα αρμόδια τοπικά στελέχη του ΔΕΔΔΗΕ πραγματοποιείται με μεγαλύτερη αμεσότητα. Το γεγονός αυτό δημιουργεί εύλογα ερωτήματα ως προς τις διαφοροποιήσεις στον τρόπο λειτουργίας των τοπικών υπηρεσιών και καθιστά αναγκαία την εξέταση της δυνατότητας εφαρμογής αντίστοιχων αποτελεσματικών πρακτικών και στην περιοχή Ηρακλείου. Ζητούμε την εξασφάλιση ισότιμων και λειτουργικών συνθηκών εξυπηρέτησης των μηχανικών, ανεξάρτητα από την περιοχή άσκησης της επαγγελματικής τους δραστηριότητας. 6. Ανεπαρκής αντιστάθμιση των συνεπειών από τις καθυστερήσεις Σε σχέση με την υπηρεσία «Εγγυημένες Υπηρεσίες προς Καταναλωτές» του ΔΕΔΔΗΕ, αναγνωρίζουμε την ύπαρξη δεσμευτικών χρόνων εξυπηρέτησης και προβλεπόμενων αποζημιώσεων σε περίπτωση υπέρβασης των σχετικών προθεσμιών. Ωστόσο, από την πλευρά των μηχανικών και των τεχνικών έργων που αναλαμβάνουν, οι αποζημιώσεις αυτές δεν είναι σε θέση να αντισταθμίσουν το σύνολο των πραγματικών συνεπειών που προκαλούν οι παρατεταμένες καθυστερήσεις. Ειδικότερα, προκύπτουν πρόσθετες επιβαρύνσεις που αφορούν το κόστος υλικών, τον προγραμματισμό και τη διαθεσιμότητα τεχνικών συνεργείων, την αναβολή εργασιών, καθώς και τις επιπτώσεις στις συμβατικές και επαγγελματικές υποχρεώσεις έναντι των ιδιοκτητών. Για τον λόγο αυτό, θεωρούμε απαραίτητη την ουσιαστική βελτίωση των χρόνων εξυπηρέτησης και όχι μόνο την εκ των υστέρων εφαρμογή μηχανισμών αποζημίωσης. Με βάση τα παραπάνω, το Τεχνικό Επιμελητήριο Ελλάδας – Τμήμα Ανατολικής Κρήτης ζητά από τη Διοίκηση του ΔΕΔΔΗΕ και την αρμόδια υπηρεσία της Περιοχής Ηρακλείου να προχωρήσουν άμεσα στις απαιτούμενες ενέργειες για την αντιμετώπιση των προβλημάτων και ειδικότερα: ♦ Ενίσχυση της στελέχωσης της Περιοχής Ηρακλείου, με το αναγκαίο εξειδικευμένο προσωπικό, ώστε να επιταχυνθούν οι διαδικασίες ελέγχου μελετών, προγραμματισμού και υλοποίησης κατασκευών και συνδέσεων, καθώς και η διεκπεραίωση των αιτημάτων των μηχανικών εντός εύλογων και σαφώς καθορισμένων χρονικών ορίων. ♦ Ελεύθερη και απρόσκοπτη πρόσβαση των μηχανικών στο κτήριο του ΔΕΔΔΗΕ στο Τσαλικάκι Ηρακλείου, με θέσπιση λειτουργικής διαδικασίας εξυπηρέτησης για τεχνικά ζητήματα που απαιτούν άμεση επικοινωνία με τις αρμόδιες υπηρεσιακές μονάδες. ♦ Διασφάλιση άμεσης και αποτελεσματικής επικοινωνίας των μηχανικών με τα τοπικά στελέχη του ΔΕΔΔΗΕ Περιοχής Ηρακλείου, με καθορισμό υπευθύνων επικοινωνίας και διαδικασιών για την έγκαιρη επίλυση τεχνικών ζητημάτων. ♦ Εφαρμογή συστήματος έγκαιρης και αξιόπιστης ενημέρωσης για την πορεία των αιτημάτων, συμπεριλαμβανομένης της ενημέρωσης σχετικά με την εξέταση των μελετών, την προμήθεια υλικών, τον προγραμματισμό των εργασιών και την ολοκλήρωση των κατασκευών και συνδέσεων. ♦ Ενημέρωση του ΤΕΕ/ΤΑΚ για τα μέτρα που προτίθεται να λάβει ο ΔΕΔΔΗΕ, προκειμένου να αντιμετωπιστούν οι καθυστερήσεις, η υποστελέχωση και τα προβλήματα επικοινωνίας που έχουν επανειλημμένα επισημανθεί. Η απρόσκοπτη συνεργασία μεταξύ των μηχανικών και του ΔΕΔΔΗΕ αποτελεί απαραίτητη προϋπόθεση για την ομαλή εξέλιξη των τεχνικών έργων, την εξυπηρέτηση των πολιτών και την εύρυθμη λειτουργία της οικοδομικής δραστηριότητας στην περιοχή μας. Το ΤΕΕ/ΤΑΚ δεν μπορεί να αποδεχθεί τη διαιώνιση μιας κατάστασης κατά την οποία οι μηχανικοί αντιμετωπίζουν σημαντικά εμπόδια στην επικοινωνία τους με την αρμόδια υπηρεσία και αναγκάζονται να διαχειρίζονται καθυστερήσεις που επηρεάζουν άμεσα το επαγγελματικό τους έργο και τις υποχρεώσεις τους έναντι των πολιτών. Ζητούμε την άμεση ανταπόκρισή σας, την έγγραφη ενημέρωσή μας επί των ανωτέρω ζητημάτων, με στόχο την εξεύρεση συγκεκριμένων και εφαρμόσιμων λύσεων. Για τη Δ.Ε. του ΤΕΕ/ΤΑΚ Η Πρόεδρος Μαρία Γ. Λυδάκη Πολιτικός Μηχανικός View full Άρθρου

Δέκα κρίσιμες παγίδες, που μπορούν να οδηγήσουν ιδιοκτήτες σε απώλεια χρηματοδότησης, απορρίψεις, καθυστερήσεις και πρόσθετες δαπάνες, σε περιπέτειες τους μηχανικούς και σε μεγάλη αποτυχία του προγράμματος, αναδεικνύονται λίγο πριν από την πλήρη ενεργοποίηση του Β΄ Σταδίου του «Ανακαίνιση κατοικίας». Τους δέκα κινδύνους – παγίδες για περισσότερους από 100.000 ιδιοκτήτες, που έχουν ήδη προχωρήσει στη διαδικασία έκδοσης βεβαίωσης επιλεξιμότητας και χιλιάδες άλλους ιδιοκτήτες που προστίθενται για ένταξη στο πρόγραμμα, καθώς δόθηκε νέα παράταση έως τις 30 Σεπτεμβρίου 2026 για την έκδοση Βεβαίωσης Επιλεξιμότητας στη δράση αποκλειστικά για τις κλειστές κατοικίες, αναδεικνύει το ΤΕΕ Δυτικής Ελλάδας, το οποίο σε συνεδρίαση της Διοικούσας Επιτροπής του έλαβε ομόφωνη απόφαση και στέλνει Τεχνικό Υπόμνημα, προς τα τέσσερα συναρμόδια υπουργεία. Τεχνικό υπόμνημα για αναμόρφωση του κανονιστικού πλαισίου προς τέσσερα υπουργείαΤο Τεχνικό Υπόμνημα του ΤΕΕ Δυτικής Ελλάδας περιλαμβάνει δέκα συγκεκριμένες προτάσεις για τροποποιήσεις στο κανονιστικό και εφαρμοστικό πλαίσιο της Δράσης «Ανακαίνιση Κατοικίας», ενόψει της πλήρους ενεργοποίησης του Β΄ Σταδίου για να εξουδετερωθούν οι κίνδυνοι για ιδιοκτήτες και μηχανικούς και να εξασφαλιστεί η επιτυχία του προγράμματος. -«Η εξέταση του ισχύοντος πλαισίου ανέδειξε επιμέρους ζητήματα, που αφορούν στη λειτουργική συνοχή της διαδικασίας, την τεχνική και διοικητική ωρίμανση των αιτήσεων, τη διαλειτουργικότητα και αξιοπιστία των απαιτούμενων δεδομένων, καθώς και την αναλογικότητα συγκεκριμένων απαιτήσεων σε σχέση με το πραγματικό τεχνικό αντικείμενο και τις ιδιαιτερότητες του υφιστάμενου κτιριακού αποθέματος», σημειώνεται στο επίσημο απόσπασμα πρακτικών της Διοικούσας Επιτροπής του ΤΕΕ Δυτικής Ελλάδας, της 9ης συνεδρίασης της 27ης Αυγούστου 2026, που υπογράφεται από τον Ευάγγελο Καραχάλιο, Μηχανικό Χωροταξίας, Πολεοδομίας & Περιφερειακής Ανάπτυξης και Πρόεδρο του ΤΕΕ Δυτικής Ελλάδας, και την Ευτυχία Μπάρλου, Πολιτικό Μηχανικό και Γενική Γραμματέα του ΤΕΕ Δυτικής Ελλάδας. Και υπογραμμίζεται στο ίδιο πρακτικό ότι: Με εισήγηση του προέδρου Ευάγγελου Καραχάλιου, που έγινε ομόφωνα αποδεκτή από τη Διοικούσα Επιτροπή του ΤΕΕ Δυτικής Ελλάδας, καταρτίστηκε Τεχνικό Υπόμνημα, με συγκροτημένη αξιολόγηση των προβλημάτων που ανακύπτουν από το ισχύον κανονιστικό πλαίσιο και συγκεκριμένες προτάσεις αναμόρφωση του, «που αποσκοπούν στη βελτίωση της αποτελεσματικότητας και της κανονιστικής σαφήνειας της Δράσης, στον περιορισμό διοικητικών και τεχνικών αστοχιών κατά την υλοποίηση και στη διαμόρφωση ενός συνεκτικού μηχανισμού που θα επιτρέπει την ουσιαστική αξιοποίηση των διαθέσιμων πόρων και την παραγωγή μετρήσιμου αποτελέσματος στο κτιριακό απόθεμα». Το Τεχνικό Υπόμνημα αποστέλλεται προς τα τέσσερα συναρμόδια υπουργεία της δράσης: Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας και Ψηφιακής Διακυβέρνησης. Θέτει ζήτημα συνολικής αξιοπιστίας του μηχανισμού εφαρμογής, ώστε η αρχική επιλεξιμότητα να μη μετατρέπεται αργότερα σε απόρριψη και η επιδότηση να μη συνοδεύεται από απρόβλεπτα κόστη. Σημειώνεται ότι η Βεβαίωση Επιλεξιμότητας δεν αποτελεί διοικητική πράξη ένταξης ούτε δημιουργεί από μόνη της δικαίωμα χρηματοδότησης. Κρίσιμα στοιχεία του ακινήτου ελέγχονται στη συνέχεια μέσω ΗΤΚ και Α΄ ΠΕΑ, γεγονός που δημιουργεί τον κίνδυνο ένας ιδιοκτήτης να έχει προχωρήσει σημαντικά στη διαδικασία και τελικά να απορριφθεί. Το ΤΕΕ Δυτικής Ελλάδας ζητά οι απαραίτητες διορθώσεις να γίνουν πριν από τη μαζική υποβολή των Αιτήσεων Χρηματοδότησης, ώστε να μη χρειαστούν εκ των υστέρων συνεχείς διορθωτικές παρεμβάσεις σε ένα πρόγραμμα που συνδυάζει πολεοδομική νομιμότητα, ενεργειακή απόδοση, τεχνική αδειοδότηση, κατασκευαστικό κόστος και ψηφιακές διασταυρώσεις. Στο επίσημο Τεχνικό Υπόμνημα καταγράφονται ήδη «τεκμηριωμένες αναφορές για δυσλειτουργίες της πλατφόρμας και αποκλεισμούς κατοικιών λόγω ασυμφωνιών ή αδυναμιών των αυτοματοποιημένων διασταυρώσεων». Το ΤΕΕ Δυτικής Ελλάδας τονίζει ότι το ζήτημα δεν αποτελεί απλώς πρόβλημα εξυπηρέτησης των χρηστών, αλλά «κρίσιμη παράμετρο διοικητικής αξιοπιστίας και ίσης πρόσβασης στη δημόσια χρηματοδότηση». «Σημαντικό εργαλείο στεγαστικής πολίτικής» το πρόγραμμα 480 εκατ. ευρώ με επιδότηση έως 95%Το επίσημο Τεχνικό Υπόμνημα χαρακτηρίζει «σημαντικό εργαλείο στεγαστικής, κοινωνικής και ενεργειακής πολιτικής», το πρόγραμμα «Ανακαίνιση Κατοικίας», συγχρηματοδοτούμενης δημόσιας δαπάνης σε 479.796.260 ευρώ, που προβλέπει επιχορήγηση από 70% έως 95%, με ανώτατο ποσό έως 36.000 ευρώ ανά κατοικία και πρόσθετη κάλυψη έως 2.500 ευρώ για μελέτες, άδειες και τεχνικούς ελέγχους. Και αφορά κατοικίες με οικοδομική άδεια έως τις 31 Δεκεμβρίου 1990, επιφάνεια κύριων χώρων έως 120 τ.μ. και έως 150 τ.μ. για τρίτεκνους και πολύτεκνους, υπό τις σχετικές προϋποθέσεις, καθώς και ενεργειακή κατάταξη στην κατηγορία Γ ή χαμηλότερη. Οι δέκα παγίδες και οι δέκα προτάσειςΣύμφωνα με το επίσημο πρακτικό της συνεδρίασης της ΔΕ ΤΕΕ Δυτικής Ελλάδας, από το τεχνικό υπόμνημα που συντάχθηκε με ομόφωνη απόφαση, με βάση την εισήγηση του προέδρου Ευάγγελου Καραχάλιου, οι δέκα παγίδες και οι δέκα προτάσεις για λύσεις στο «Ανακαίνιση Κατοικίας» έχουν ως εξής: 1. Η χρηματοδότηση μπορεί να χαθεί στην «ταχύτητα του κλικ»Ακόμη και πλήρης και τεχνικά ώριμη αίτηση μπορεί να βρεθεί εκτός χρηματοδότησης, επειδή υποβλήθηκε λίγα λεπτά αργότερα από άλλες. ♦ Η ώρα υποβολής γίνεται κριτήριο χρηματοδότησης: «Η ακριβής ημερομηνία και ώρα υποβολής καθορίζει τη σειρά χρηματοδότησης σε περίπτωση εξάντλησης των πόρων». Το ΤΕΕ Δυτικής Ελλάδας τονίζει ότι «η χρονική στιγμή ηλεκτρονικής υποβολής δεν αποτελεί δείκτη στεγαστικής ανάγκης, κοινωνικής ευαλωτότητας, τεχνικής αναγκαιότητας ή αποτελεσματικότητας της δημόσιας χρηματοδότησης» και παράλληλα δημιουργεί «πίεση ταχύτητας» σε πολίτες και μηχανικούς. ♦ Συγκριτική αξιολόγηση αντί της χρονικής προτεραιότητας: η λύση τονίζεται στο τεχνικό υπόμνημα είναι να καταργηθεί η χρονική σφραγίδα ως κριτήριο κατάταξης και να εφαρμοστεί σύστημα μοριοδότησης, που θα συνεκτιμά εισόδημα, κοινωνικά χαρακτηριστικά, παλαιότητα ακινήτου, αρχική ενεργειακή κατηγορία και, στις κλειστές κατοικίες, την πραγματική επανένταξή τους στο ενεργό οικιστικό απόθεμα. 2. Τρεις μήνες δεν αρκούν για ολοκλήρωση ΗΤΚ και Α΄ ΠΕΑΗ αναζήτηση φακέλων, σχεδίων και τίτλων και η επίλυση πολεοδομικών εκκρεμοτήτων παλαιών ακινήτων μπορεί εύκολα να ξεπεράσει την τρίμηνη προθεσμία. ♦ Ασφυκτικός χρόνος για σύνθετο πολεοδομικό έλεγχο: «Η ΗΤΚ δεν αποτελεί τυπικό δικαιολογητικό αλλά αποτέλεσμα σύνθετου τεχνικού και πολεοδομικού ελέγχου». Μπορεί να απαιτεί «αναζήτηση οικοδομικής άδειας και εγκεκριμένων σχεδίων, αποτύπωση, αντιπαραβολή της υφιστάμενης κατάστασης, έλεγχο τίτλων και επιφανειών και, όπου απαιτείται, προηγούμενη πολεοδομική τακτοποίηση». Ειδικά στο παλαιό κτιριακό απόθεμα, οι χρόνοι εξαρτώνται και από τη διαθεσιμότητα των φακέλων στις ΥΔΟΜ. ♦ Πρόταση – έξι μήνες και δυνατότητα παράτασης: η λύση τονίζεται στο τεχνικό υπόμνημα είναι η προθεσμία των τριών μηνών να γίνει έξι μήνες και να παρέχεται αιτιολογημένη παράταση όταν η καθυστέρηση οφείλεται σε δημόσια υπηρεσία ή τρίτο φορέα και όχι στον ωφελούμενο ή στον εξουσιοδοτημένο μηχανικό. 3.Το ακίνητο μπορεί να κοπεί αν και έχει θεωρηθεί αρχικά επιλέξιμοΙδιοκτήτης και μηχανικός μπορεί να έχουν ήδη επενδύσει χρόνο και χρήματα προτού αποκαλυφθεί πρόβλημα νομιμότητας, επιφάνειας, χρήσης, ιδιοκτησίας ή ενεργειακής κατάταξης. ♦ Ο κρίσιμος τεχνικός έλεγχος έρχεται μετά την αρχική επιλεξιμότητα: Η οριστική τεκμηρίωση των κρίσιμων τεχνικών δεδομένων μέσω ΗΤΚ και Α΄ ΠΕΑ γίνεται μετά τον χαρακτηρισμό της αίτησης ως αρχικά επιλέξιμης. Κατά το ΤΕΕ Δυτικής Ελλάδας, αυτή η διαδικασία μπορεί να δημιουργήσει «διαδοχικούς κύκλους προσωρινής κατάταξης, τεχνικού ελέγχου, απόρριψης και ενεργοποίησης επιλαχουσών αιτήσεων», επιβαρύνοντας τη δράση και μειώνοντας την προβλεψιμότητα της κατανομής των πόρων. ♦ Τεχνικός προέλεγχος πριν δεσμευτούν οι πόροι: η λύση τονίζεται στο τεχνικό υπόμνημα είναι να δημιουργηθεί πριν από την οριστική κατάταξη τυποποιημένο στάδιο τεχνικού προελέγχου για «νομιμότητα, επιφάνεια, χρήση, ιδιοκτησιακό καθεστώς και ενεργειακή κατάσταση», με συγκεκριμένα παραδοτέα στον Οδηγό Εφαρμογής. 4. Προηγούμενο πρόγραμμα μπορεί να αποκλείσει ολόκληρη την κατοικίαΈνα ακίνητο κινδυνεύει να αποκλειστεί παρότι οι νέες εργασίες ανακαίνισης είναι διαφορετικές και δεν έχουν χρηματοδοτηθεί στο παρελθόν. ♦ Άλλο η διπλή χρηματοδότηση και άλλο ο αποκλεισμός του ακινήτου: Η ΚΥΑ αποκλείει κατοικίες που έχουν υπαχθεί σε δράσεις εξοικονόμησης ενέργειας ή ανακαίνισης μετά την 1η Ιανουαρίου 2020. Το ΤΕΕ Δυτικής Ελλάδας επισημαίνει ότι «η απαγόρευση διπλής χρηματοδότησης συγκεκριμένης παρέμβασης δεν ταυτίζεται με τον οριζόντιο αποκλεισμό ολόκληρου του ακινήτου», όταν οι νέες εργασίες είναι «απολύτως διακριτές και μη επικαλυπτόμενες». ♦ Να αποκλείονται οι ίδιες δαπάνες, όχι ολόκληρο το σπίτι: η λύση τονίζεται στο τεχνικό υπόμνημα είναι ο οριζόντιος αποκλεισμός να αντικατασταθεί από ρητή απαγόρευση χρηματοδότησης μόνο ίδιων ή επικαλυπτόμενων δαπανών, μέσω ελέγχου σώρευσης και ιχνηλασιμότητας των προηγούμενων ενισχύσεων. 5. Τρίτεκνοι και πολύτεκνοι χάνουν επιδότηση για λίγα τετραγωνικάΤο πρόγραμμα δέχεται κατοικίες έως 150 τ.μ. για μεγαλύτερες οικογένειες, αλλά η επιδότηση δεν υπολογίζεται σήμερα στο σύνολο της επιφάνειας. ♦ Επιλέξιμα τα 150 τ.μ., όχι όμως πλήρως χρηματοδοτούμενα: «Η ΚΥΑ επιτρέπει για τρίτεκνους και πολύτεκνους κατοικίες έως 150 τ.μ., αλλά τα επιπλέον 30 τ.μ. δεν λαμβάνονται υπόψη στον υπολογισμό του μέγιστου ποσού ενίσχυσης». Έτσι, «η ρύθμιση αναγνωρίζει αυξημένη στεγαστική ανάγκη ως προς την επιλεξιμότητα, χωρίς να την αναγνωρίζει αντίστοιχα στο χρηματοδοτικό σκέλος». ♦ Επιδότηση για ολόκληρη την επιφάνεια έως 150 τ.μ.: η λύση τονίζεται στο τεχνικό υπόμνημα είναι ο επιλέξιμος προϋπολογισμός να υπολογίζεται στο σύνολο των κύριων χώρων έως 150 τ.μ. για τρίτεκνες και πολύτεκνες οικογένειες, με αντίστοιχη προσαρμογή του μέγιστου ποσού επιχορήγησης. 6. Ασυμφωνίες Κτηματολογίου και άλλων δημόσιων μητρώων μπορούν να κόψουν την αίτησηΠρόσφατες μεταβιβάσεις ή καθυστερήσεις ενημέρωσης του Κτηματολογίου και διαφορετικών δημόσιων βάσεων δεδομένων μπορούν να οδηγήσουν σε αποκλεισμό χωρίς υπαιτιότητα του πολίτη. ♦ Ο πολίτης πληρώνει την καθυστέρηση ενημέρωσης των συστημάτων: Η Βεβαίωση Επιλεξιμότητας στηρίζεται σε αυτοματοποιημένες διαλειτουργικότητες με ΑΑΔΕ και ΔΕΔΔΗΕ. Όπως επισημαίνει το ΤΕΕ Δυτικής Ελλάδας, «η αυτοματοποίηση είναι αναγκαία, δεν μπορεί όμως να μετατρέπει χρονική υστέρηση ενημέρωσης δημόσιου μητρώου σε ουσιαστικό λόγο αποκλεισμού». Καταγράφονται ήδη περιπτώσεις πρόσφατων μεταβιβάσεων και ασυμφωνιών μεταξύ μητρώων, ιδίως για κατοικίες που αποκτήθηκαν εντός του 2026. ♦ Εναλλακτική απόδειξη με επίσημα δικαιολογητικά: η λύση τονίζεται στο τεχνικό υπόμνημα είναι να επιτρέπεται ηλεκτρονική υποβολή πρόσθετων επίσημων αποδεικτικών στοιχείων και διοικητικός έλεγχος όταν αποτυγχάνει η αυτόματη επαλήθευση ή υπάρχει τεκμηριωμένη ασυμφωνία μεταξύ των συστημάτων. 7. Μια αυτοματοποιημένη απόρριψη μπορεί να μην έχει εύκολη διόρθωσηΈνα μηχανογραφικό, πραγματικό ή διαλειτουργικό λάθος μπορεί να οδηγήσει τον ιδιοκτήτη εκτός προγράμματος χωρίς σαφή διαδικασία δεύτερου ελέγχου. ♦ Το βάρος του ηλεκτρονικού λάθους μεταφέρεται στον πολίτη: Το ΤΕΕ Δυτικής Ελλάδας επισημαίνει ότι «η έλλειψη ειδικής διαδικασίας επανεξέτασης μπορεί να μετακυλίσει στον πολίτη το βάρος αστοχιών των δημόσιων πληροφοριακών συστημάτων». ♦ Ηλεκτρονική επανεξέταση με αιτιολογημένη απόφαση: η λύση τονίζεται στο τεχνικό υπόμνημα είναι να δημιουργηθεί διαδικασία με «ειδική αιτιολογία απόρριψης, δυνατότητα υποβολής δικαιολογητικών, σαφή προθεσμία εξέτασης και ηλεκτρονική κοινοποίηση του αποτελέσματος». 8. Τα 2.500 ευρώ μπορεί να μην επαρκούν για όλες τις τεχνικές υπηρεσίεςΗΤΚ, ΠΕΑ, άδειες, Σχέδιο Παρεμβάσεων και τελικός έλεγχος μπορεί να δημιουργήσουν κόστος μεγαλύτερο από το ενιαίο επιλέξιμο όριο. ♦ Πολλές αυτοτελείς υπηρεσίες μέσα σε ένα ενιαίο πλαφόν: Στο ανώτατο όριο των 2.500 ευρώ με ΦΠΑ περιλαμβάνονται «η σύνταξη Σχεδίου Παρεμβάσεων, οι απαιτούμενες άδειες, η ΗΤΚ, οι ενεργειακές επιθεωρήσεις και ΠΕΑ και ο έλεγχος ολοκλήρωσης από Ελεγκτή Δόμησης». Το ΤΕΕ Δυτικής Ελλάδας σημειώνει ότι πρόκειται για «διακριτές, αυτοτελείς και δυνητικά υποχρεωτικές τεχνικές υπηρεσίες», των οποίων το αντικείμενο μεταβάλλεται ανάλογα με την ηλικία, την επιφάνεια, την πολεοδομική κατάσταση και την πολυπλοκότητα του ακινήτου. ♦ Χωριστά όρια ανά τεχνική υπηρεσία: η λύση τονίζεται στο τεχνικό υπόμνημα είναι να επανεξεταστεί το οριζόντιο πλαφόν και να καθιερωθούν «διακριτά ανώτατα επιλέξιμα ποσά ανά τεχνική υπηρεσία», με κλιμάκωση ανάλογα με επιφάνεια και πολυπλοκότητα. Το ΤΕΕ Δυτικής Ελλάδας υπογραμμίζει ότι «οι υποχρεωτικές από το πρόγραμμα τεχνικές πράξεις δεν πρέπει να υποχρηματοδοτούνται ούτε να μετακυλίεται δυσανάλογο κόστος στον ωφελούμενο». 9. Οι αιτήσεις μπορεί να ανοίξουν πριν ξεκαθαρίσουν όλοι οι τεχνικοί κανόνεςΙδιοκτήτες και μηχανικοί κινδυνεύουν να ετοιμάσουν μελέτες και προσφορές χωρίς να γνωρίζουν οριστικά ποιες εργασίες, προδιαγραφές και κόστη θα γίνουν δεκτά. ♦ Κρίσιμοι κανόνες παραπέμπονται στον Οδηγό Εφαρμογής: Η ΚΥΑ παραπέμπει στον Οδηγό για την αναλυτική εξειδίκευση του τεχνικού αντικειμένου, των παρεμβάσεων και των λοιπών δαπανών. Το ΤΕΕ Δυτικής Ελλάδας επισημαίνει ότι «για την ασφάλεια των αιτήσεων, οι κανόνες αυτοί πρέπει να είναι πλήρεις, σαφείς και σταθεροί πριν από την έναρξη της περιόδου υποβολής». ♦ Πλήρες Τεχνικό Παράρτημα πριν ανοίξουν οι αιτήσεις: η λύση τονίζεται στο τεχνικό υπόμνημα είναι να εκδοθεί εγκαίρως αναλυτικό Παράρτημα με «επιλέξιμες παρεμβάσεις, τεχνικές προδιαγραφές, ανώτατα κόστη όπου απαιτούνται, απαιτούμενες άδειες/εγκρίσεις, τεχνικά παραδοτέα και μεθοδολογία πιστοποίησης του φυσικού αντικειμένου». 10. Τα προβλήματα πρέπει να λυθούν πριν περάσουν σε χιλιάδες αιτήσειςΗ μαζική εφαρμογή ενός σύνθετου προγράμματος χωρίς προηγούμενη τεχνική συνεννόηση μπορεί να μετατρέψει επιμέρους αστοχίες σε γενικευμένες καθυστερήσεις και απορρίψεις. ♦ Οι διορθώσεις μετά την έναρξη κοστίζουν περισσότερο: Η δράση εμπλέκει ταυτόχρονα «πολεοδομική νομιμότητα, ενεργειακή απόδοση, τεχνική αδειοδότηση, κατασκευαστικό κόστος, ψηφιακή διαλειτουργικότητα και διαχείριση συγχρηματοδοτούμενων πόρων». Για τον λόγο αυτό, σύμφωνα με το ΤΕΕ Δυτικής Ελλάδας, «η αντιμετώπιση τεχνικών αστοχιών πριν από τη μαζική υποβολή αιτήσεων είναι αποτελεσματικότερη από διαδοχικές διορθώσεις κατά την υλοποίηση». ♦ Άμεση τεχνική διαβούλευση πριν από το Β΄ Στάδιο: Να πραγματοποιηθεί συνάντηση εργασίας μεταξύ των συναρμόδιων υπουργείων, της ΕΥΔ ΠΕΚΑ και του ΤΕΕ Δυτικής Ελλάδας για τον Οδηγό Εφαρμογής, το Τεχνικό Παράρτημα, τη διαδικασία κατάταξης, τις προθεσμίες ΗΤΚ και ΠΕΑ, τις διαλειτουργικότητες, τις τεχνικές αμοιβές και τον μηχανισμό επανεξέτασης. Καραχάλιος: «Να μετρήσουμε ανακαινισμένες κατοικίες, όχι μόνο απορροφημένα κονδύλια»Ο Πρόεδρος του ΤΕΕ Δυτικής Ελλάδας Ευάγγελος Καραχάλιος δήλωσε: «Το πρόγραμμα “Ανακαίνιση Κατοικίας” είναι μια σημαντική δράση και θέλουμε να πετύχει. Γι’ αυτό παρεμβαίνουμε πριν από το Β΄ Στάδιο, με συγκεκριμένες και τεχνικά τεκμηριωμένες προτάσεις. Δεν μπορεί η πρόσβαση στη χρηματοδότηση να εξαρτάται από την ταχύτητα του κλικ, ούτε ένας πολίτης να αποκλείεται επειδή δημόσια πληροφοριακά συστήματα δεν έχουν συγχρονίσει τα δεδομένα τους. Και όταν απαιτούνται Ηλεκτρονική Ταυτότητα, ΠΕΑ, αδειοδοτήσεις και τεχνικοί έλεγχοι σε παλαιά κτίρια, οι χρόνοι και οι επιλέξιμες τεχνικές δαπάνες πρέπει να ανταποκρίνονται στο πραγματικό αντικείμενο. Στόχος δεν είναι ένα ευκολότερο πρόγραμμα, αλλά ένα τεχνικά αξιόπιστο, διοικητικά λειτουργικό και κοινωνικά δίκαιο πρόγραμμα. Στο τέλος, η επιτυχία του δεν πρέπει να μετρηθεί μόνο σε ποσοστά απορρόφησης. Πρέπει να μετρήσουμε πόσες κατοικίες ανακαινίστηκαν πραγματικά, πόσες κλειστές κατοικίες επέστρεψαν στο ενεργό οικιστικό απόθεμα και πόσα νοικοκυριά είδαν ουσιαστική βελτίωση των συνθηκών κατοίκησής τους». Την ίδια ακριβώς κατεύθυνση αποτυπώνει το επίσημο Τεχνικό Υπόμνημα, το οποίο τονίζει ότι η επιτυχία της δράσης «δεν πρέπει να αξιολογηθεί αποκλειστικά με όρους δημοσιονομικής απορρόφησης». Κρίσιμος δείκτης είναι οι πόροι να μετατραπούν «με τεχνική αρτιότητα, διαφάνεια και κοινωνική στόχευση, σε πραγματικά ανακαινισμένες, ενεργειακά βελτιωμένες και λειτουργικά αξιοποιήσιμες κατοικίες». Η συνεδρίαση και η ομόφωνη απόφαση της ΔΕ ΤΕΕ Δυτικής ΕλλάδαςΗ απόφαση ελήφθη στην 9η συνεδρίαση της Διοικούσας Επιτροπής του ΤΕΕ Δυτικής Ελλάδας στις 27 Αυγούστου 2026, η οποία άρχισε στις 18:00 και ολοκληρώθηκε στις 19:50. Το επίσημο απόσπασμα πρακτικών φέρει ημερομηνία Πάτρα, 14 Σεπτεμβρίου 2026 και αριθμό πρωτοκόλλου 1541. Παρόντες ήταν ο Ευάγγελος Καραχάλιος, Μηχανικός Χωροταξίας, Πολεοδομίας & Περιφερειακής Ανάπτυξης, Πρόεδρος, η Ουρανία Πάλμου, Πολιτικός & Αρχιτέκτονας Μηχανικός, Αντιπρόεδρος, η Ευτυχία Μπάρλου, MSc Πολιτικός Μηχανικός, Γενική Γραμματέας, ο Σωτήριος Βλαχοστάθης, Ηλεκτρολόγος & Ηλεκτρονικός Μηχανικός, η Ευφροσύνη Βόγλη, Χημικός Μηχανικός, η Χριστίνα Γεωργοπούλου, Πολιτικός Μηχανικός, ο Παναγιώτης Μόσχοβος, Πολιτικός Μηχανικός, ο Ιωάννης Σελίμης, Ηλεκτρολόγος Μηχανικός & Τεχνολογίας Υπολογιστών, ο οποίος προσήλθε στις 18:15, και ο Νικόλαος Χρυσοβιτσάνος, Πολιτικός Μηχανικός. Παρίστατο επίσης ο Χρήστος Φαλλιέρος, Γραμματέας Αντιπροσωπείας του ΤΕΕ Δυτικής Ελλάδας. Απόντες ήταν η Γλυκερία Παπαδάμ, Πολιτικός Μηχανικός, και ο Σταύρος Σταυρόπουλος, Πολιτικός Μηχανικός. Η Διοικούσα Επιτροπή έκανε ομόφωνα αποδεκτή την πρόταση του Προέδρου Ευάγγελου Καραχάλιου για τη σύνταξη του Τεχνικού Υπομνήματος, το οποίο επισυνάπτεται στην απόφαση και αποτελεί αναπόσπαστο μέρος της. Η απόφαση επικυρώθηκε αυθημερόν. Το επίσημο πρακτικό υπογράφεται από τον Ευάγγελο Καραχάλιο, Μηχανικό Χωροταξίας, Πολεοδομίας & Περιφερειακής Ανάπτυξης, Πρόεδρο του ΤΕΕ Δυτικής Ελλάδας, και την Ευτυχία Μπάρλου, Πολιτικό Μηχανικό, Γενική Γραμματέα του ΤΕΕ Δυτικής Ελλάδας. Δείτε το επίσημο πρακτικό της συνεδρίασης της ΔΕ ΤΕΕ Δυτικής Ελλάδας: ΕΔΩ Του Αργύρη Δεμερτζ πηγή ecopress.gr View full Άρθρου