IDnews

Η Αντιπροσωπεία του Π. Τμήματος Κέρκυρας του ΤΕΕ στη συνεδρίαση της στις 19/12/2025 συζήτησε εκτενώς το θέμα των προσφάτων εξαγγελιών για τη μεταφορά των αρμοδιοτήτων των ΥΔΟΜ στο νέο Φορέα «Εθνικό Οργανισμό Κτηματολογίου και Ελέγχου Δόμησης» και διαμόρφωσε την εξής θέση: «Οι ΥΔΟΜ αποτελούν τις Υπηρεσίες που εξασφαλίζουν ότι τηρούνται οι όροι και οι προϋποθέσεις για την προστασία του φυσικού και δομημένου περιβάλλοντος με τον τρόπο που η πολιτεία έχει ορίσει. Ταυτόχρονα, η πολεοδομία εξασφαλίζει ότι η ανθρώπινη δραστηριότητα και κατ’ επέκταση οι οικονομικές τις προεκτάσεις αναπτύσσονται στο χώρο με τρόπο που υπακούει στις επιταγές των χωρικών και πολεοδομικών κανονισμών κάθε περιοχής, εξασφαλίζοντας ότι η ανάπτυξη και η παρακολούθηση του δομημένου περιβάλλοντος πραγματοποιούνται με βάση το δημόσιο συμφέρον. Οι πρόσφατες εξαγγελίες για τη διοικητική αναδιάρθρωση των ΥΔΟΜ και την μεταφορά των αρμοδιοτήτων τους σε νέο φορέα που τιτλοφορείται ως «Εθνικός Οργανισμός Κτηματολογίου και Ελέγχου Δόμησης» έχουν δημιουργήσει εύλογο προβληματισμό λαμβάνοντας υπόψη ότι : Δεν έχει προηγηθεί ουσιαστικός δημόσιος διάλογος και διαβούλευση μεταξύ των φορέων που έχουν άμεση εμπλοκή με τη λειτουργία των ΥΔΟΜ (ΤΕΕ, ΟΤΑ, ΕΜΔΥΔΑΣ) Η προτεινόμενη μεταρρύθμιση αναγνωρίζει τις δυσλειτουργίες των ΥΔΟΜ ως διοικητικό πρόβλημα, παρότι το διοικητικό ζήτημα αποτελεί μέρος του προβλήματος που στην ουσία του έχει σοβαρές νομικές και πολιτικές προεκτάσεις. Δεν υπάρχουν προβλέψεις ή ανακοινώσεις αναφορικά με τη στελέχωση του νέου φορέα και τον τρόπο με τον οποίο θα πραγματοποιηθεί η μεταφορά του προσωπικού των δήμων σε αυτόν. Εκτιμάμε ότι η δημιουργία σύγχυσης τόσο στους συναδέλφους μας που εργάζονται στις ΥΔΟΜ, όσο και στους επαγγελματίες που έχουν καθημερινές συναλλαγές με αυτές τις Υπηρεσίες, είναι δικαιολογημένη. Διαχρονικά έχουμε διαπιστώσει ότι οι δυσλειτουργίες των ΥΔΟΜ, και οι καθυστερήσεις στην έκδοση οικοδομικών αδειών, οφείλονται κατά κύριο λόγο στην υποστελέχωσή τους, στην πολυνομία και στην εν γένει γραφειοκρατία που επικρατεί στη λειτουργία των δημοσίων φορέων που λειτουργούν συμπληρωματικά και γνωμοδοτικά (αρχαιολογία κλπ) για την έκδοση μιας οικοδομικής άδειας. Σε κάθε περίπτωση η λειτουργία των ΥΔΟΜ θα πρέπει να εξασφαλίζει την ενιαία εφαρμογή της νομοθεσίας και των διαδικασιών. Προτάσεις για τη διεξαγωγή δημοσίου διαλόγουΟι όποιες αλλαγές στον τρόπο λειτουργίας και την οργάνωση των ΥΔΟΜ να πρέπει να συγχρονιστούν με κρίσιμες μεταρρυθμίσεις που είναι αναγκαίες ή και βρίσκονται σε εξέλιξη, και που εάν δεν συνδυαστούν θα προκύψει περιττή αναστάτωση και επιπλοκές στην αδειοδότηση νέων οικοδομικών έργων. Η ολοκλήρωση των τοπικών πολεοδομικών σχεδίων, ο ψηφιακός χάρτης, η ψηφιοποίηση του αρχείου των ΥΔΟΜ, η σύνταξη νέου οικοδομικού κανονισμού και η απλοποίηση της πολεοδομικής νομοθεσίας και το ξεκαθάρισμα των ζητημάτων με την εκτός σχεδίου δόμηση αποτελούν ζητήματα που διαπερνούν με οριζόντιο τρόπο την απόδοση στη λειτουργία των ΥΔΟΜ. Ενίσχυση του δημόσιου χαρακτήρα των Υπηρεσιών Δόμησης στα πλαίσια του θεσμικού τους ρόλου και θεσμοθέτηση διαδικασιών ελέγχου και διαφάνειας αναφορικά με τις διοικητικές πράξεις που αφορούν οικοδομικές άδειες και ρυθμίσεις αυθαίρετων κατασκευών. Μετακινήσεις προσωπικού μόνο με συναίνεση. Εξασφάλιση της ίδιας εργασιακής σχέσης για το προσωπικό που θα μετακινηθεί. Η πρόσκληση στελέχωσης να καλύπτει και υπαλλήλους με πρόσφατη εμπειρία σε ΥΔΟΜ ή παρόμοιο αντικείμενο. Στελέχωση των Υπηρεσιών με μόνιμο προσωπικό, σταθερή σχέση εργασίας και διαφανείς διαδικασίες μέσω ΑΣΕΠ. Να μην υποκατασταθεί το προσωπικό που καλύπτει πάγιες και διαρκείς ανάγκες με συμβασιούχους. Να διατηρηθεί το κριτήριο της εντοπιότητας στους διαγωνισμούς. Επιμόρφωση και νομική κάλυψη των εργαζομένων στις ΥΔΟΜ, οργάνωση και δημιουργία νομικού τμήματος ή Υπηρεσίας. Αναβάθμιση των πληροφοριακών συστημάτων και εξοπλισμός με σύγχρονα ηλεκτρονικά μέσα όλων των υπαλλήλων. Αύξηση των απολαβών των μηχανικών με οριζόντιο τρόπο που θα αφορούν συνολικά τον κλάδο των μηχανικών». Ο ΠΡΟΕΔΡΟΣ ΕΜΜΑΝΟΥΗΛ ΟΡΦΑΝΟΥΔΑΚΗΣ Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ ΑΡΙΣΤΕΙΔΗΣ ΜΠΑΤΣΟΥΛΗΣ Ο ΓΕΝ. ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ ΝΑΠΟΛΕΩΝ – ΧΡΙΣΤΟΦΟΡΟΣ ΤΡΙΒΥΖΑΣ View full Άρθρου

ΠΕΡΙΛΗΨΗ Α) ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ Η εγκύκλιος που αφορά στη φορολογική αντιμετώπιση κατά τη σύσταση ή τροποποίηση συστάσεων οριζοντίων ή καθέτων ιδιοκτησιών όταν επέρχονται μεταβολές σε κοινόκτητους και κοινόχρηστους χώρους. Η εγκύκλιος αφορά στις υπηρεσίες της Φορολογικής Διοίκησης, και στους φορολογούμενους. Β) ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ Με την παρούσα εγκύκλιο παρέχονται οδηγίες αναφορικά με τις περιπτώσεις σύστασης ή τροποποίησης σύστασης οριζοντίων ή καθέτων ιδιοκτησιών όταν πραγματοποιείται: α. Παραχώρηση δικαιώματος αποκλειστικής χρήσης. β. Κατάργηση δικαιώματος αποκλειστικής χρήσης. γ. Επαύξηση επιφάνειας κτίσματος οριζόντιας ή κάθετης ιδιοκτησίας λόγω επέκτασης σε κοινόκτητο ή κοινόχρηστο χώρο. δ. Ταυτόχρονη επέκταση σε κοινόκτητο ή κοινόχρηστο χώρο, παραχώρηση τμήματος σε κοινή χρήση και μείωση της συνολικής επιφάνειας της ιδιοκτησίας. Σε συνέχεια ερωτημάτων για το ως άνω θέμα και των οδηγιών που έχουν παρασχεθεί με την ΠΟΛ. 1050/1996 εγκύκλιο του Υπουργείου Οικονομικών σας γνωρίζουμε τα εξής: 1. Σύσταση οριζοντίων ιδιοκτησιών Στο άρθρο 1002 («Ιδιοκτησία ορόφου») του Αστικού Κώδικα (π.δ. 456/1984, Α`164) ορίζεται ότι «κυριότητα χωριστή σε όροφο οικοδομής ή σε διαμέρισμα ορόφου μπορεί να συσταθεί μόνο με δικαιοπραξία του κυρίου του όλου ακινήτου». Τα άρθρα 1-5 και 13 του ν. 3741/1929 (Α΄4) προβλέπουν ότι επί οριζόντιας ιδιοκτησίας ιδρύεται κυρίως μεν χωριστή κυριότητα σε όροφο οικοδομής ή διαμέρισμα ορόφου, παρεπομένως δε και αναγκαστική συγκυριότητα, η οποία αποκτάται αυτοδικαίως, κατ’ ανάλογη μερίδα, στα μέρη του όλου ακινήτου που παραχωρούνται για κοινή χρήση από όλους τους οροφοκτήτες. Μεταξύ των μερών αυτών περιλαμβάνονται, κατά ενδεικτική στις διατάξεις αυτές απαρίθμηση, το έδαφος, τα θεμέλια, οι πρωτότοιχοι, η στέγη, οι καπνοδόχοι, οι αυλές, τα φρεάτια ανελκυστήρων, οι εγκαταστάσεις κεντρικής θερμάνσεως. Ο προσδιορισμός των κοινοκτήτων και κοινοχρήστων αυτών μερών γίνεται είτε με τη συστατική της οροφοκτησίας δικαιοπραξία είτε με ιδιαίτερες συμφωνίες μεταξύ όλων των οροφοκτητών, που πρέπει να καταρτισθούν με συμβολαιογραφικό έγγραφο και να μεταγραφούν. Οποιοδήποτε μέρος του όλου ακινήτου που δεν ορίσθηκε ή δεν ορίσθηκε εγκύρως, με τον συστατικό της οροφοκτησίας τίτλο, ότι αποτελεί αντικείμενο της αποκλειστικής κυριότητας κάποιου συνιδιοκτήτη, υπάγεται αυτοδικαίως από τον νόμο, κατ`εφαρμογή του ανωτέρω κανόνα, στα αντικείμενα της αναγκαστικής συγκυριότητας επί του εδάφους και θεωρείται κοινόκτητο και κοινόχρηστο μέρος του ακινήτου (ΣτΕ 1616/2025, ΣτΕ 4762/2014 7μ. σκ. 7, πρβλ. ΑΠ 505/2022, 23/2000 Ολομ.). 2. Επιπλέον, με βάση τις ανωτέρω διατάξεις επιτρέπεται, με ειδική συμφωνία των συνιδιοκτητών της οικοδομής, που καταρτίζεται με συμβολαιογραφικό έγγραφο και μεταγράφεται, το δικαίωμα χρήσεως σε κάποιο από τα κοινά μέρη να παραχωρηθεί αποκλειστικώς σε ορισμένους από τους συνιδιοκτήτες ή και σε έναν από αυτούς, όποτε δημιουργούνται περιορισμοί της αναγκαστικής συγκυριότητας επί των κοινοκτήτων και κοινοχρήστων πραγμάτων, από την οποία απορρέει και το δικαίωμα συμμετοχής στη χρήση τους (ΣτΕ 1616/2025, 4762/2014 σκ. 7, πρβλ. ΑΠ 505/2022). Οι χώροι αυτοί δεν μπορούν να μεταβιβαστούν μόνοι τους, αλλά αποτελούν πάντοτε παρακολούθημα ή αναπόσπαστο μέρος μίας οριζόντιας ιδιοκτησίας προς ωφέλεια του εκάστοτε κυρίου αυτής (βλ. σχετ. ΑΠ 5/1991,3 31/2001, 551/2003, 1051/2003, 729/2006 καθώς και ΠΟΛ. 1022/2004 εγκύκλιος Υπουργείου Οικονομίας και Οικονομικών, ΥΠΕΘΟΟ 138311 ΕΞ 2024 Β΄6326/2024)). 3. Σύσταση καθέτων ιδιοκτησιών Τα άρθρα 1, 2 παρ. 1, 3, 4, 5 και 13 του νόμου 3741/1929, 1 παρ. 1 και 2 του ν.δ. 1024/1971 "περί διηρημένης ιδιοκτησίας επί οικοδομημάτων ανεγειρομένων επί ενιαίου οικοπέδου" (Α΄232), 1002 και 1117 ΑΚ και 480Α Κ.Πολ.Δ, προβλέπουν ότι στην περίπτωση σύστασης κάθετης ιδιοκτησίας, χωριστής, δηλαδή, ιδιοκτησίας σε περισσότερα οικοδομήματα, που έχουν ανεγερθεί ή πρόκειται να ανεγερθούν σε κοινό οικόπεδο, αλλά σε ορισμένο για κάθε συνιδιοκτήτη τμήμα του, ο κύριος κάθε χωριστής οικοδομής είναι συγκύριος του όλου οικοπέδου και ταυτόχρονα αποκλειστικός κύριος της οικοδομής του. 4. Περαιτέρω, με ειδικότερες διατάξεις προβλέφθηκε υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις η δυνατότητα μονομερούς τροποποίησης των συστάσεων οριζοντίων ή καθέτων ιδιοκτησιών, χωρίς να απαιτείται δηλαδή η συναίνεση του συνόλου των συνιδιοκτητών των οριζοντίων ή καθέτων ιδιοκτησιών (βλ. σχετ. άρθρα 98 ν. 4495/2017, Α΄167, και 16 ν. 5142/2024, Α΄158). Στις ως άνω περιπτώσεις, η σχετική δήλωση φόρου μεταβίβασης ακινήτων υποβάλλεται μονομερώς σύμφωνα με τα οριζόμενα στις αντίστοιχες διατάξεις. 5. Επιβολή φόρου μεταβίβασης ακινήτων κατά τη σύσταση ή την τροποποίηση σύστασης οριζοντίων ή καθέτων ιδιοκτησιών Σύμφωνα με το άρθρο 22 του Κώδικα Φορολογίας Περιουσίας (ν. 5219/2025, Α’ 130, εφεξής «ΚΦΠ»), ο φόρος μεταβίβασης ακινήτων επιβάλλεται σε κάθε μεταβίβαση κυριότητας ακινήτου ή άλλου εμπράγματου δικαιώματος επί ακινήτου από επαχθή αιτία, υπόχρεος δε για την καταβολή του είναι ο αγοραστής (άρθρα 22 και 24 ΚΦΠ) και η φορολογική υποχρέωση γεννάται κατά τον χρόνο σύνταξης του συμβολαίου (άρθρο 26 ΚΦΠ). Ως μεταβίβαση για την επιβολή του φ.μ.α. σύμφωνα με το άρθρο 22 του ΚΦΠ νοείται μεταξύ άλλων και: α) η διάθεση της πλήρους ή της ψιλής κυριότητας ανεξάρτητα από το εάν αυτή τελεί υπό αναβλητική ή διαλυτική αίρεση ή υπό τον όρο της εξώνησης, β) η σύσταση επικαρπίας, οίκησης ή δουλείας που προβλέπεται στα άρθρα 1188 έως 1191 του Αστικού Κώδικα (π.δ. 456/1984, Α` 164), γ) η παραίτηση από την κυριότητα σε ακίνητο ή από εμπράγματο δικαίωμα επί ακινήτου δ) η διανομή μεταξύ των συγκυρίων ή η ανταλλαγή ακινήτων, ε) η σύσταση, απόσβεση ή η μεταβίβαση μαζί με το δεσπόζον ακίνητο πραγματικής δουλείας που προβλέπονται στα άρθρα 1118 επ. του Αστικού Κώδικα. στ) η περαιτέρω, πλην της πρώτης, μεταβίβαση του τίτλου μεταφοράς συντελεστή δόμησης, και ζ) η παραχώρηση του δικαιώματος αποκλειστικής χρήσης επί κοινόκτητων κύριων, βοηθητικών ή ειδικών χώρων κτισμάτων ή επί κοινόκτητου τμήματος οικοπέδου ή αγροτεμαχίου. 6. Φόρος μεταβίβασης ακινήτων κατά τη σύσταση ή τροποποίηση σύστασης οριζοντίων ή καθέτων ιδιοκτησιών, επιβάλλεται μόνο όταν επί του γηπέδου υφίστανται κτίσματα και εφόσον συντελείται μεταβίβαση με επαχθή αιτία, σύμφωνα με το άρθρο 22 του ΚΦΠ, μεταξύ των συνιδιοκτητών των οριζοντίων ή καθέτων ιδιοκτησιών. Σε οικόπεδο χωρίς κτίσματα όπου διανέμονται οι μελλοντικές οριζόντιες ή κάθετες ιδιοκτησίες, εφόσον δεν τροποποιούνται τα ποσοστά εξ αδιαιρέτου συγκυριότητας των οικοπεδούχων στο κοινό οικόπεδο, δεν οφείλεται φόρος (βλ. και ΠΟΛ. 1050/1996). 7. Επιπλέον, με το τελευταίο εδάφιο της παρ. 2 του άρθρου 30 του ΚΦΠ, σχετικά με την επανάληψη ή διόρθωση συμβολαίου ορίζεται ότι, εάν με μεταγενέστερο συμβόλαιο διευκρινίζεται ότι το τίμημα ή η έκταση του ακινήτου που μεταβιβάστηκε είναι μικρότερα από αυτά που περιγράφονται στο αρχικό συμβόλαιο, δεν οφείλεται φόρος. 8. Φορολογική αντιμετώπιση των μεταβολών που επέρχονται σε κοινόκτητους ή κοινόχρηστους χώρους κατά τη σύσταση ή τροποποίηση σύστασης οριζοντίων ή καθέτων ιδιοκτησιών. Για την επιβολή φ.μ.α., εφόσον έχουν επέλθει μεταβολές στα κοινά μέρη οικοδομής ή γηπέδου με τη σύσταση ή την τροποποίηση σύστασης οριζοντίων ή καθέτων ιδιοκτησιών, πρέπει να εξετάζεται, κατά περίπτωση, εάν υφίστανται κτίσματα κατά τον χρόνο φορολογίας και εάν πραγματοποιείται μεταβίβαση μεταξύ των συνιδιοκτητών σύμφωνα με την ως άνω έννοια. Ειδικότερα: 9. Σύσταση ή τροποποίηση σύστασης οριζοντίων ή καθέτων ιδιοκτησιών και παραχώρηση δικαιώματος αποκλειστικής χρήσης σε κοινόκτητους ή κοινόχρηστους χώρους. Σύμφωνα με τη του άρθρου 22 του ΚΦΠ ως μεταβίβαση για την επιβολή του φόρου μεταβίβασης ακινήτων, θεωρείται η παραχώρηση δικαιώματος αποκλειστικής χρήσης επί κοινόκτητων κύριων, βοηθητικών χώρων κτισμάτων ή επί κοινόκτητου τμήματος οικοπέδου ή αγροτεμαχίου. Συνεπώς, εφόσον με την τροποποίηση σύστασης οριζοντίων ή καθέτων ιδιοκτησιών παραχωρείται δικαίωμα αποκλειστικής χρήσης σε κοινόκτητο ή κοινόχρηστο χώρο οφείλεται φ.μ.α. (βλ. σχετ. ΥΠΕΘΟΟ 138311 ΕΞ 2024 και ΠΟΛ. 1022/2004). 10. Ωστόσο, δεν επιβάλλεται φ.μ.α. για την παραχώρηση δικαιωμάτων αποκλειστικής χρήσης επί των κοινόκτητων ή κοινόχρηστων χώρων, όταν δεν έχουν ανεγερθεί κτίσματα, δεδομένου ότι με την οροφοκτησία επί ακινήτου χωρίς κτίσματα και τη σύσταση καθέτων ιδιοκτησιών δεν συντελείται οιαδήποτε μορφής μεταβίβαση μεταξύ των συνιδιοκτητών. Η μη επιβολή φόρου σε συστάσεις ή τροποποιήσεις συστάσεων προς πάσης ανέγερσης έγκειται στο ότι οι συγκύριοι, ως προς τις μελλοντικές ιδιοκτησίες, αναπόσπαστο μέρος των οποίων είναι και τα δικαιώματα αποκλειστικής χρήσης αυτών, έχουν μόνο δικαίωμα προσδοκίας κτήσης αυτών, το οποίο θα πραγματοποιηθεί με την ανέγερσή τους. Ως εκ τούτου, τα δικαιώματα αποκλειστικής χρήσης επί κοινόκτητων ή κοινόχρηστων χώρων της μελλοντικής οικοδομής ή επί κοινόκτητου ή κοινόχρηστου χώρου ακάλυπτου οικοπέδου ή γηπέδου, τα οποία εμπεριέχονται στις μελλοντικές οριζόντιες ή κάθετες ιδιοκτησίες, δεν φορολογούνται κατά τη σύσταση ή την τροποποίηση σύστασης οριζοντίων ή καθέτων ιδιοκτησιών, καθώς δεν επιβάλλεται φόρος ούτε και για τις ιδιοκτησίες στις οποίες ανήκουν (βλ. σχετ. ΑΠ 1051/2003). 11. Εφόσον οι αποκλειστικές χρήσεις προσδιοριστούν με συμβολαιογραφική πράξη τροποποίησης σύστασης οριζοντίων ή καθέτων ιδιοκτησιών και κατά το χρόνο σύνταξης του συμβολαίου τα κτίσματα έχουν ανεγερθεί, επιβάλλεται επ’ αυτών φόρος μεταβίβασης ακινήτων. 12. Τροποποίηση οριζοντίων ή καθέτων ιδιοκτησιών και κατάργηση δικαιώματος αποκλειστικής χρήσης επί κοινόκτητων ή κοινόχρηστων χώρων Για την κατάργηση δικαιώματος αποκλειστικής χρήσης δεν οφείλεται φόρος μεταβίβασης ακινήτων, λαμβάνοντας υπόψη ότι: α) ο φόρος μεταβίβασης ακινήτων επιβάλλεται σε περίπτωση μεταβίβασης εμπραγμάτου δικαιώματος επ’ αυτού καθώς και στις περιπτώσεις που ορίζονται ειδικά στον νόμο (άρθρο 22 ΚΦΠ), β) το δικαίωμα αποκλειστικής χρήσης σε κοινόκτητο χώρο δεν συνιστά εμπράγματο δικαίωμα σύμφωνα με τους ορισμούς του Αστικού Κώδικα και γ) η κατάργηση δικαιώματος αποκλειστικής χρήσης και η θέση της εν λόγω επιφάνειας σε κοινή χρήση δεν περιλαμβάνεται στις αναφερόμενες περιπτώσεις, τις οποίες ο νόμος υπολαμβάνει ως μεταβίβαση για την επιβολή φ.μ.α. 13. Τροποποίηση οριζοντίων ή καθέτων ιδιοκτησιών και επαύξηση επιφάνειας κτίσματος λόγω επέκτασης σε κοινόκτητο ή κοινόχρηστο χώρο Σε περίπτωση τροποποίησης της σύστασης οριζοντίων ή καθέτων ιδιοκτησιών, κατά την οποία επαυξάνεται η επιφάνεια υφιστάμενων κτισμάτων σε σχέση με την αρχική σύσταση, συνεπεία επέκτασης της οριζόντιας ή κάθετης ιδιοκτησίας επί κοινόκτητου ή κοινόχρηστου χώρου, επιβάλλεται φόρος μεταβίβασης ακινήτων επί της αξίας της καταληφθείσας έκτασης, καθώς στην περίπτωση αυτή, λαμβάνει χώρα μεταβίβαση κατά την έννοια του άρθρου 22 του ΚΦΠ από τους λοιπούς συνιδιοκτήτες. Τα ανωτέρω εφαρμόζονται και σε περιπτώσεις μονομερούς τροποποίησης σύστασης, σύμφωνα με την παρ. 7 του άρθρου 98 του ν. 4495/2017, καθόσον σε αυτές τεκμαίρεται η συναίνεση όλων των συνιδιοκτητών. 14. Τροποποίηση οριζοντίων ή καθέτων ιδιοκτησιών με ταυτόχρονη επέκταση σε κοινόκτητο ή κοινόχρηστο χώρο, παραχώρηση τμήματος σε κοινή χρήση και μείωση της συνολικής επιφάνειας της ιδιοκτησίας Όταν η τροποποίηση της σύστασης οριζοντίων ή καθέτων ιδιοκτησιών συνεπάγεται αφενός παραχώρηση τμήματος της οριζόντιας ή κάθετης ιδιοκτησίας σε κοινή χρήση και, αφετέρου επέκτασή της σε κοινόκτητο ή κοινόχρηστο χώρο, με αποτέλεσμα τη συνολική μείωση της επιφάνειας της ιδιοκτησίας σε σύγκριση με την αρχική σύσταση, δεν οφείλεται φόρος μεταβίβασης ακινήτων, διότι η συνακόλουθη μείωση της επιφάνειας της ιδιοκτησίας δεν συνεπάγεται κτήση εμπραγμάτου δικαιώματος, αλλά αντίθετα απώλεια εξουσίας επί μέρους του ακινήτου (ΑΚ 973). Ως εκ τούτου, η μεταβολή που επέρχεται στη συγκεκριμένη περίπτωση δεν εντάσσεται στο πεδίο εφαρμογής του φόρου μεταβίβασης ακινήτων (άρθρα 22 επ. ΚΦΠ). Εξάλλου, κατά τις διατάξεις του άρθρου 30 παρ. 2 ΚΦΠ, και σε περιπτώσεις διόρθωσης ή επανάληψης συμβολαιογραφικών πράξεων, όταν με μεταγενέστερη συμβολαιογραφική πράξη διευκρινίζεται ότι η πραγματική έκταση του μεταβιβασθέντος ακινήτου είναι μικρότερη από την αναφερόμενη στο αρχικό συμβόλαιο, δεν οφείλεται φόρος. Ο ΔΙΟΙΚΗΤΗΣ ΤΗΣ ANΕΞΑΡΤΗΤΗΣ ΑΡΧΗΣ ΔΗΜΟΣΙΩΝ ΕΣΟΔΩΝ ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΠΙΤΣΙΛΗΣ

Η Διεύθυνση Αρχιτεκτονικής, Οικοδομικών Κανονισμών και Αδειοδοτήσεων του ΥΟΕΝ εξέδωσε νέα εγκύκλιο η οποία αφορά σε οδηγίες για την εφαρμογή διατάξεων του ΝΟΚ μετά την ισχύ του ν. 5197/2025. Αναλυτικά, στην εγκύκλιο που υπογράφεται από το Γενικό Γραμματέα Χωρικού Σχεδιασμού και Αστικού Περιβάλλοντος του ΥΠΕΝ, κ. Μπακογιάννη, αναφέρονται τα ακόλουθα: ΘΕΜΑ: Οδηγία για την εφαρμογή διατάξεων του ΝΟΚ μετά την ισχύ του ν. 5197/2025Σχετ.: Οι διατάξεις του ν. 4067/2012 «Νέος Οικοδομικός Κανονισμός.» (Α’ 79) Οι διατάξεις των άρθρων 66 έως 71 του ν. 5197/2025 (Α’ 76) H υπό στοιχεία ΥΠΕΝ/ΔΝΕΠ/28916/1094/24-03-2022 απόφαση «Μεταβίβαση αρμοδιοτήτων του Υπουργού Περιβάλλοντος και Ενέργειας Κωνσταντίνου Σκρέκα και του Υφυπουργού Περιβάλλοντος και Ενέργειας Νικόλαου Ταγαρά στον Γενικό Γραμματέα Χωρικού Σχεδιασμού και Αστικού Περιβάλλοντος Ευθύμιο Μπακογιάννη» (Β ́1701).Με αφορμή ερωτήματα υπηρεσιών και φορέων και με σκοπό την ενιαία εφαρμογή των διατάξεων του ν.4067/12 (Α’ 79) «Νέος Οικοδομικός Κανονισμός» όπως τροποποιήθηκε και συμπληρώθηκε με τις διατάξεις του ν.5197/25 (Α’ 76) σε συμμόρφωση με τις αποφάσεις της Ολομέλειας του Συμβουλίου της Επικρατείας (ΣτΕ 146-149/2025), διευκρινίζονται τα εξής: Αναφορικά με την εφαρμογή της παρ.8 του άρθρου 15 και λαμβάνοντας υπόψη την παρ. 6 του άρθρου 1 του ν. 4067/2012, όπως προστέθηκε με το άρθρο 66 του ν. 5197/2025 σύμφωνα με την οποία «6. Τα κίνητρα και οι προσαυξήσεις του άρθρου 10, των περ. γ) και δ) της παρ. 8 του άρθρου 15 και των παρ. 1 και 2 του άρθρου 25, δύναται να εφαρμόζονται, εφόσον ενσωματώνονται στα Τοπικά και Ειδικά Πολεοδομικά Σχέδια, μέσω καθορισμού ζωνών κινήτρων. Για τον καθορισμό ζωνών κινήτρων, τα Τοπικά και Ειδικά Πολεοδομικά Σχέδια λαμβάνουν υπόψη τη θέση, τον βαθμό της οικιστικής ανάπτυξης του κάθε οικισμού, τις ιδιαιτερότητες, τα χαρακτηριστικά και την εν γένει φυσιογνωμία του, τη φέρουσα ικανότητα, τη συνολική επιβάρυνση της περιοχής και την οικιστική πυκνότητά της.», συνάγεται ότι εφαρμογή των κινήτρων των περ. γ και δ της παρ. 8 του άρθρου 15 του ν. 4067/2017 χωρεί μόνο μετά από ενσωμάτωση αυτών σε ΤΠΣ ή ΕΠΣ. Οι περ. α και β της ιδίας παραγράφου δεν περιλαμβάνονται στην ανωτέρω πρόβλεψη ούτε στις καταργούμενες διατάξεις που αναφέρονται στο άρθρο 71 του ν.5197/2025 ούτε σε άλλη καταργητική διάταξη και ως εκ τούτου εξακολουθούν να ισχύουν. Αναφορικά με τους εσωτερικούς εξώστες (πατάρια), με την παρ.α του άρθρου 71 του ν.5197/25 καταργήθηκε η περ. ιε της παρ.6 του άρθρου 11 του ν.4067/12 περί μη προσμέτρησής τους στον συντελεστή δόμησης, αλλά όχι η δυνατότητα κατασκευής τους. Ως εκ τούτου είναι δυνατή η κατασκευή εσωτερικών εξωστών, σύμφωνα με τις οριζόμενες προϋποθέσεις της παρ.28 του άρθρου 2 του ΝΟΚ, ήτοι ως παραρτημάτων χώρων κύριας χρήσης, με συνολικό καθαρό εμβαδόν μικρότερο του 70% της μικτής επιφάνειας του υποκείμενου χώρου, οι οποίοι δεν αποτελούν ανεξάρτητη ιδιοκτησία και -λόγω των προαναφερόμενων προϋποθέσεων- εξακολουθούν να μην θεωρούνται όροφοι και να μην υπολογίζονται στον αριθμό των πραγματοποιούμενων ορόφων, όπου τυχόν υφίσταται σχετικός περιορισμός. Ο ΓΕΝΙΚΟΣ ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ ΧΩΡΙΚΟΥ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ ΚΑΙ ΑΣΤΙΚΟΎ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΕΥΘΥΜΙΟΣ ΜΠΑΚΟΓΙΑΝΝΗΣ View full Άρθρου

Οριζόντια και κάθετη ιδιοκτησία Πότε επιβάλλεται φόρος Πότε δεν επιβάλλεται ο ΦΜΑ Επέκταση σε κοινόχρηστο χώρο Να ξεκαθαρίσει το τοπίο γύρω από κοινόχρηστους χώρους επιχειρεί η ΑΑΔΕ, καθώς σε αρκετές περιπτώσεις δημιουργούνταν σύγχυση, όπως οι αποκλειστικές χρήσεις, οι επεκτάσεις ιδιοκτησιών και οι τακτοποιήσεις χώρων. Νέα εγκύκλιος του Διοικητή της ΑΑΔΕ Γιώργου Πιτσιλή δίνει διευκρινίσεις για το πότε επιβάλλεται φόρος μεταβίβασης ακινήτων (ΦΜΑ) κατά τη σύσταση ή τροποποίηση οριζοντίων και καθέτων ιδιοκτησιών, όταν προκύπτουν αλλαγές σε κοινόκτητους και κοινόχρηστους χώρους, όπως πυλωτές, ταράτσες, parking, έως και επεκτάσεις διαμερισμάτων σε κοινόχρηστους χώρους με τη σύμφωνη γνώμη των υπολοίπων ιδιοκτητών. Η εγκύκλιος καθιερώνει έναν σαφή πρακτικό κανόνα: για να επιβληθεί φόρος πρέπει να υπάρχουν κτίσματα και να προκύπτει πραγματική μεταβίβαση ή αύξηση δικαιώματος υπέρ κάποιου ιδιοκτήτη. Αντίθετα, όταν δεν υπάρχει κτίσμα, όταν καταργούνται δικαιώματα ή όταν μειώνεται επιφάνεια, δεν προκύπτει φορολογική επιβάρυνση. Με τον τρόπο αυτό επιδιώκεται ενιαία εφαρμογή της νομοθεσίας και αποφυγή άδικων χρεώσεων. Οριζόντια και κάθετη ιδιοκτησίαΣτην οριζόντια ιδιοκτησία, κάθε ιδιοκτήτης έχει πλήρη κυριότητα στο διαμέρισμά του και ταυτόχρονα ποσοστό συγκυριότητας στα κοινόχρηστα μέρη της οικοδομής, όπως το οικόπεδο, τα θεμέλια, η στέγη ή το κλιμακοστάσιο. Αντίστοιχα, στην κάθετη ιδιοκτησία, διαφορετικά κτίσματα ανεγείρονται στο ίδιο οικόπεδο ο κάθε ιδιοκτήτης έχει αποκλειστική κυριότητα στο κτίσμα του, αλλά συγκυριότητα στο οικόπεδο. Οτιδήποτε δεν έχει οριστεί ρητά ως αποκλειστική ιδιοκτησία θεωρείται κοινόκτητο και κοινόχρηστο. Η εγκύκλιος δίνει ιδιαίτερη έμφαση στο δικαίωμα αποκλειστικής χρήσης. Πρόκειται για τη δυνατότητα που δίνεται, με συμβολαιογραφική πράξη, σε έναν ιδιοκτήτη να χρησιμοποιεί αποκλειστικά έναν κοινό χώρο, όπως μια θέση στάθμευσης ή τμήμα ταράτσας. Το δικαίωμα αυτό δεν αποτελεί πλήρη κυριότητα και δεν μεταβιβάζεται αυτοτελώς. Πότε επιβάλλεται φόροςΩς προς τη φορολογία, βασικός κανόνας είναι ότι φόρος μεταβίβασης επιβάλλεται όταν υπάρχει μεταβίβαση εμπράγματου δικαιώματος με αντάλλαγμα. Δηλαδή όταν κάποιος αποκτά δικαίωμα που πριν ανήκε σε άλλους συνιδιοκτήτες. Έτσι, όταν με τροποποίηση σύστασης παραχωρείται δικαίωμα αποκλειστικής χρήσης σε κοινόχρηστο χώρο, θεωρείται ότι μεταβιβάζεται δικαίωμα και επιβάλλεται ΦΜΑ — υπό την προϋπόθεση ότι στο οικόπεδο υπάρχουν ήδη κτίσματα. Πότε δεν επιβάλλεται ο ΦΜΑΑντίθετα, όταν η σύσταση ή τροποποίηση γίνεται σε άκτιστο οικόπεδο, δεν επιβάλλεται φόρος. Ο λόγος είναι ότι δεν υπάρχει πραγματική μεταβίβαση δικαιωμάτων, αλλά μόνο προσδοκία μελλοντικής ιδιοκτησίας, η οποία θα αποκτηθεί μετά την ανέγερση των κτισμάτων. Δεν επιβάλλεται επίσης φόρος όταν καταργείται δικαίωμα αποκλειστικής χρήσης και ο χώρος επανέρχεται σε κοινή χρήση. Στην περίπτωση αυτή δεν αποκτάται νέο δικαίωμα από κάποιον, αλλά αντίθετα χάνεται ένα προνόμιο, άρα δεν υπάρχει φορολογητέα μεταβίβαση. Επέκταση σε κοινόχρηστο χώροΙδιαίτερη σημασία έχει η επέκταση ιδιοκτησίας σε κοινόχρηστο χώρο. Αν, για παράδειγμα, ένα διαμέρισμα επεκταθεί καταλαμβάνοντας τμήμα διαδρόμου ή ταράτσας, τότε ο ιδιοκτήτης αποκτά πρόσθετη επιφάνεια που ανήκε σε όλους. Αυτό θεωρείται μεταβίβαση δικαιώματος από τους λοιπούς συνιδιοκτήτες και επιβάλλεται φόρος στην αξία της έκτασης που καταλήφθηκε. Το ίδιο ισχύει ακόμη και σε μονομερείς τροποποιήσεις, όπως σε περιπτώσεις τακτοποίησης αυθαιρέτων, όπου ο νόμος τεκμαίρει τη συναίνεση των λοιπών. Αν όμως υπάρξει ταυτόχρονα επέκταση σε κοινόχρηστο χώρο και παραχώρηση τμήματος της ιδιοκτησίας σε κοινή χρήση, με τελικό αποτέλεσμα τη μείωση της συνολικής επιφάνειας της ιδιοκτησίας, τότε δεν επιβάλλεται φόρος. Η μεταβολή αυτή θεωρείται απώλεια και όχι απόκτηση εμπράγματου δικαιώματος. πηγή mononews.gr View full Άρθρου

Μια μελέτη για λογαριασμό του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου παρουσιάζει με μελανά χρώματα την κατάσταση στην ελληνική επαρχία και προτείνει επενδύσεις. Τι είναι οι «μεταφορές κατόπιν αιτήματος». Μόνο με ουσιαστική ενίσχυση των Οργανισμών Τοπικής Αυτοδιοίκησης (ΟΤΑ), με επενδύσεις σε υποδομές για τα παιδιά, την υγεία και τις μεταφορές, αλλά και με συμβολικές πρωτοβουλίες (όπως η δημιουργία πρότυπων παιδικών σταθμών ή κέντρων υγείας) μπορεί η Ελλάδα να σπάσει τον φαύλο κύκλο ερήμωσης της περιφέρειας. Μια μελέτη που παραδόθηκε πριν από λίγες ημέρες στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο («Improving Essential Services in the EU regions: The role of Cohesion Policy») επισημαίνει πως στην Ελλάδα το δημογραφικό τσουνάμι απειλεί να ερημώσει ολόκληρες περιφέρειες. Το φαινόμενο αυτό ενισχύει έναν φαύλο κύκλο: η απουσία επαρκών υπηρεσιών ωθεί τους κατοίκους να εγκαταλείπουν τις περιοχές τους, γεγονός που με τη σειρά του καθιστά ακόμη δυσκολότερη τη διατήρηση αυτών των υπηρεσιών. Η κατάσταση στην Ελλάδα γίνεται ακόμα πιο δύσκολη λόγω των γεωγραφικών ιδιαιτεροτήτων (συνδυάζει ορεινές περιοχές με δεκάδες νησιά) που καθιστούν πολύ πιο ακριβή την παροχή σειράς κοινωνικών υπηρεσιών από το δημόσιο. Τα στοιχεία που παρουσιάζονται στη μελέτη Ενώ η μέση πληθυσμιακή πυκνότητα κινείται σε μέτρια επίπεδα στα μεγάλα αστικά κέντρα, στις ορεινές και αγροτικές ζώνες της Ελλάδας η πυκνότητα πέφτει συχνά κάτω από τους 50 κατοίκους ανά τετραγωνικό χιλιόμετρο! Η γεωγραφική απομόνωση είναι έντονη, ιδιαίτερα στις νησιωτικές περιφέρειες, ενώ οι περισσότερες περιφέρειες της χώρας βρίσκονται σε καθεστώς επίμονης πληθυσμιακής μείωσης. Τι είναι η «μεταφορική φτώχεια» Η μελέτη χρησιμοποιεί έναν ακόμα δείκτη για να μετρήσει την ποιότητα ζωής στην ελληνική περιφέρεια: τον χρόνο μετακίνησης με το αυτοκίνητο. Για τους κατοίκους των απομακρυσμένων περιοχών της Ελλάδας, η απόσταση από τις βασικές υπηρεσίες μεταφράζεται σε «μεταφορική φτώχεια», μια έννοια που απέκτησε νομική υπόσταση το 2025. Η Ελλάδα διαθέτει πλήθος «απομακρυσμένων περιοχών», στις οποίες περισσότερο από το 50% των κατοίκων χρειάζονται πλέον των 45 λεπτών με το αυτοκίνητο για να φτάσουν στο πλησιέστερο αστικό κέντρο. «Right to Stay»: Το δικαίωμα να μείνει κάποιος στον τόπο του Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή προωθεί τη στρατηγική έννοια του «Right to Stay», του δικαιώματος να μείνει κάποιος στον τόπο του. Αυτό σημαίνει ότι οι πολιτικές της ΕΕ πρέπει να διασφαλίζουν την ικανότητα των ανθρώπων να παραμένουν στις κοινότητές τους αντί να εξαναγκάζονται σε μετακίνηση λόγω οικονομικών ή δημογραφικών πιέσεων. Για την Ελλάδα, αυτό απαιτεί την αντιμετώπιση της «φτώχειας μετακίνησης», καθώς η εξάρτηση από το ιδιωτικό αυτοκίνητο είναι συντριπτική, λόγω της απουσίας εναλλακτικών δηλαδή δημοσίου δικτύου συγκοινωνιών σε πολλές περιοχές. Τα «αγκάθια» στον τομέα της Υγείας Στον τομέα της υγείας, οι ανισότητες είναι χαοτικές. Το πιο κρίσιμο στοιχείο είναι ότι ένα μεγάλο ποσοστό του πληθυσμού στις ορεινές και νησιωτικές περιοχές της Ελλάδας απέχει πάνω από 30 λεπτά από το πλησιέστερο νοσοκομείο. Πολλά κέντρα υγείας εκτός αστικών κέντρων αντιμετωπίζουν προβλήματα στελέχωσης και έλλειψη σύγχρονου εξοπλισμού, αν και τα τελευταία χρόνια έχουν γίνει σοβαρές προσπάθειες αναβάθμισής τους. Η παιδική φροντίδα συνδέεται άμεσα με τη δυνατότητα των νέων οικογενειών να παραμείνουν στην περιφέρεια. Στην Ελλάδα, η προσβασιμότητα παρουσιάζει κενά, καθώς πολλοί γονείς στην περιφέρεια χρειάζονται πάνω από 30 λεπτά για να προσεγγίσουν μια επαρκή εκπαιδευτική δομή. Αυτή η έλλειψη επηρεάζει άμεσα τις επιλογές κατοικίας των οικογενειών και την τοπική προσφορά εργασίας και συντελεί στον φαύλο κύκλο ερήμωσης. Οι νέες οικογένειες δεν έχουν πρόσβαση σε επαρκείς υποδομές εκπαίδευσης και φεύγουν από την επαρχία. Έτσι, η τελευταία χάνει νέους και ειδικευμένους ανθρώπους, με αποτέλεσμα να μην είναι ελκυστική σε επενδυτές. Με τη γήρανση να καλπάζει, οι ανάγκες φροντίδας στην ύπαιθρο είναι εκρηκτικές. Στις αγροτικές περιοχές, η υψηλή συγκέντρωση ηλικιωμένων απαιτεί ποιοτική υγειονομική περίθαλψη και υπηρεσίες κοινωνικής μέριμνας, οι οποίες όμως είναι συχνά οι πιο δύσκολες και ακριβές στην παροχή τους σε ορεινές περιοχές. Τα μέτρα που μπορούν να ληφθούν Σύμφωνα με τη μελέτη, στην Ελλάδα, οι ορεινές περιοχές και η νησιωτικότητα λειτουργούν ως «πολλαπλασιαστές ανισοτήτων». Προτείνεται να συνεχιστούν οι επενδύσεις οδικές υποδομές, κινητές μονάδες υγείας και τηλεϊατρική, οι οποίες δεν «αντικαθιστούν» απλώς τις υπηρεσίες, αλλά μειώνουν τα χωρικά εμπόδια στο σημείο ακριβώς όπου η γεωγραφία μετατρέπεται σε κοινωνικό αποκλεισμό. Το πρόβλημα είναι πως πολλά έργα ολοκληρώνονται αλλά οι τοπικές αρχές δεν έχουν τα χρήματα και το προσωπικό για να τα συντηρήσουν ή να κρατήσουν ανεκτό επίπεδο ποιότητας. Στο μέλλον, τονίζεται, οι επενδύσεις σε εξοπλισμό θα πρέπει να εγκρίνονται μόνο εάν συνοδεύονται από ένα δεσμευτικό πλάνο στελέχωσης και μέσω κοινοτικών προγραμμάτων. Στη μελέτη προτείνεται η θέσπιση «Εγγυημένου Χρόνου Πρόσβασης» σε συγκεκριμένες υπηρεσίες. Η Ελλάδα καλείται να ορίσει έναν «ελάχιστο κατάλογο» κοινωνικών υπηρεσιών, σε υγεία, εκπαίδευση κ.λπ., με αυστηρά γεωγραφικά κριτήρια. Το Δημόσιο πρέπει να εγγυάται ότι κανένας κάτοικος της ορεινής Πίνδου ή των μικρών νησιών δεν θα απέχει περισσότερο από 30 λεπτά από μια επαρκή δομή πρωτοβάθμιας υγείας. Για την αντιμετώπιση της «μεταφορικής φτώχειας», δηλαδή της έλλειψης επαρκούς δικτύου συγκοινωνιών, προτείνεται η χρηματοδότηση καινοτόμων λύσεων, όπως οι μεταφορές «κατόπιν αιτήματος» (on-demand transport), ειδικά για τις περιοχές της Ελλάδας με χαμηλή πληθυσμιακή πυκνότητα, ώστε να αρθεί ο αποκλεισμός των ηλικιωμένων. Στην ουσία θα υπάρχουν λεωφορεία ή βαν ή μικρότερα οχήματα που θα κυκλοφορούν κατόπιν αιτήματος από συγκεκριμένο αριθμό κατοίκων ενός χωριού ή κωμόπολης. πηγή iefimerida.gr View full Άρθρου

Η Πανελλήνια Ομοσπονδία Ξενοδόχων (ΠΟΞ) βάζει στο στόχαστρο της τη νομολογία του Συμβουλίου της Επικρατείας και καλεί το υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας να δώσει άμεση νομοθετική λύση, χωρίς να απαιτείται για την εκτός σχεδίου δόμηση η ύπαρξη γηπέδου με «πρόσωπο» σε πολεοδομικά αναγνωρισμένο δρόμο, με προεδρικό διάταγμα. Και ταυτοχρόνως στέλνει μήνυμα στο υπουργείο, που ακολουθεί τη νομολογία του ΣτΕ, ότι από το «πάγωμα» έκδοσης νέων και την ακύρωση οικοδομικών αδειών που έχουν νομίμως εκδοθεί «αναμένεται να ζημιώσουν σοβαρά και τα δημόσια ταμεία, λόγω των εύλογων αξιώσεων αποζημίωσης, που θα εγερθούν από επενδυτές και ιδιώτες». Οι λόγοι αμφισβήτησης της νομολογίας του ΣτΕ για την εκτός σχεδίου δόμησηΗ Ομοσπονδία των ξενοδόχων θέτει σε ευθεία αμφισβήτηση τη νομολογία του ΣτΕ, που ακολουθεί το ΥΠΕΝ, για την παρόδια εκτός σχεδίου δόμηση επισημαίνοντας ότι: ♦ Το ΣτΕ «έρχεται σε αντίθεση με την προηγούμενη νομολογία του ίδιου δικαστηρίου». Επίσης ότι: ♦ Το ΣτΕ «έρχεται σε αντίθεση και σε νομολογία του Αρείου Πάγου (βλ. ενδεικτικά ΑΠ 861/2017 και πολλές άλλες ομοίου περιεχομένου αποφάσεις του δικαστηρίου αυτού), σύμφωνα με την οποία η ένταξη στην κοινή χρήση ενός αγροτικού δρόμου δεν προϋποθέτει την έκδοση οποιασδήποτε εγκριτικής πολιτειακής πράξεως και συντελείται με μόνη την επί ένα εύλογο χρονικό διάστημα εν τοις πράγμασι χρήση του αγροτικού δρόμου ως κοινοχρήστου πράγματος». ♦ «Η χώρα μας έχει καταδικαστεί στο πρόσφατο παρελθόν από το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Δικαιωμάτων του Ανθρώπου (Sine Tsaggarakis A.E.E. v. Greece) για παραβίαση της αρχής της ύπαρξης ασφάλειας δικαίου για τις επενδύσεις, λόγω αντιφατικής νομολογίας εντός του Συμβουλίου της Επικρατείας», τονίζοντας ότι: «Βασική προϋπόθεση για την προσέλκυση επενδύσεων, αλλά και για την προστασία της ιδιωτικής περιουσίας των πολιτών, είναι η ύπαρξη ασφάλειας δικαίου». ♦ Είναι στον αέρα τουριστικές επενδύσεις σε όλη τη χώρα, για τις οποίες η ΠΟΞ αναφέρει ότι η νομοθεσία επιτρέπει την έκδοση οικοδομικής άδειας, ιδίως για ξενοδοχεία 4* και 5* που βρίσκονται σε εκτός σχεδίου περιοχές, η συντριπτική πλειονότητα των οποίων έχει πρόσβαση μέσω αγροτικών δρόμων, δημοτικών οδών ή παλαιών διανοιγμένων οδών χωρίς προεδρικό διάταγμα. Από την Πάτμο στην Μήλο με εκτός σχεδίου δόμηση δύο ταχυτήτων Η αντίδραση της ομοσπονδίας των ξενοδόχων εκδηλώνεται μετά την πρόσφατη ανάκληση εργασιών επέκτασης, για τις οποίες εκδόθηκε οικοδομική άδεια, στο πεντάστερο ξενοδοχείο στο Σαρακήνικο Μήλου, με απόφαση του ΣτΕ και το τελεσίγραφο του ΥΠΕΝ προς την εταιρία του ξενοδοχείου να αποκαταστήσει το φυσικό τοπίο της περιοχής εντός ενός μήνα. Σημειώνεται ότι στα τρία χρόνια που έχουν μεσολαβήσει από την ακυρωτική απόφαση του ΣτΕ για οικοδομική άδεια στην Πάτμο, η οποία αποτέλεσε την αφετηρία της ανατροπής στην εκτός σχεδίου δόμηση σε όλη τη χώρα, το ΥΠΕΝ δρομολόγησε μελέτες αναγνώρισης οδών, με βάση τις οποίες πρόκειται να αναγνωριστεί οικοδομησιμότητα σε εκτός σχεδίου ακίνητα, σύμφωνα με τις επιταγές της νομολογίας του ΣτΕ. Στο μεταξύ επικράτησε εκτός σχεδίου δόμηση «δύο ταχυτήτων», με άλλες Πολεοδομίες να βγάζουν άδειες και άλλες όχι. Πάντως το ΥΠΕΝ για πρώτη φορά σε επίσημο θεσμικό κείμενο, στην υπουργική απόφαση, που δίνει προθεσμία ενός μήνα στην εταιρία της επένδυσης στην Μήλο να επαναφέρει το φυσικό περιβάλλον της περιοχής στην προτέρα κατάσταση, σύμφωνα με πορίσματα της Εθνικής Αρχής Διαφάνειας και των Επιθεωρητών Περιβάλλοντος, που ενσωματώνει η απόφαση, ξεκαθαρίζει ότι είναι άκυρες οι οικοδομικές άδειες σε εκτός σχεδίου γήπεδο, χωρίς πρόσωπο σε πολεοδομικά αναγνωρισμένο δρόμο, σύμφωνα με τη νομολογία του ΣτΕ για την εκτός σχεδίου δόμηση. Αίτημα να κατοχυρωθούν οι οικοδομικές άδειες που έχουν εκδοθεί στην εκτός σχεδίου δόμησηΗ ΠΟΞ ζητά από την κυβέρνηση και τα υπουργεία Περιβάλλοντος και Ενέργειας και Τουρισμού, να δοθεί άμεση νομοθετική λύση, ώστε οι αγροτικοί δρόμοι που χρησιμοποιούνται επί χρόνια να θεωρούνται κοινόχρηστοι, όπως επίσης να κατοχυρωθούν οι οικοδομικές άδειες που έχουν εκδοθεί για εκτός σχεδίου δόμηση και να σταματήσει η ανάκληση οικοδομικών αδειών που τινάζει στον αέρα ιδιωτικές επενδύσεις. Ολόκληρη η επιστολή της ΠΟΞ προς το ΥΠΕΝΣυγκεκριμένα στην επιστολή προς τον υπουργό Περιβάλλοντος Σταύρο Παπασταύρου, η οποία κοινοποιείται παράλληλα στην υπουργό Τουρισμού Όλγα Κεφαλογιάννη και τον πρόεδρο του ΣΕΤΕ Γιάννη Παράσχη, την οποία υπογράφουν ο πρόεδρος Γιάννης Χατζής και ο γενικός γραμματέας Άγγελος Καλλίας της Πανελλήνιας Ομοσπονδίας Ξενοδόχων σημειώνονται αναλυτικά τα ακόλουθα: «Αξιότιμε κύριε Υπουργέ, Σύμφωνα με την παράγραφο 3 του άρθρου 2 της με αριθμό 216/9-1-2015 αποφάσεως της Υπουργού Τουρισμού ορίζονται τα εξής: «α. Η προσπέλαση στα ξενοδοχεία, η οποία βεβαιώνεται και αποτυπώνεται στην τεχνική έκθεση που προβλέπεται στην περίπτωση ζ’ της παραγράφου 1 του άρθρου 3 του Ν. 4276/2014, γίνεται από αναγνωρισμένη ως κοινόχρηστη ή ιδιωτική οδό ή μη αναγνωρισμένη αγροτική οδό πλάτους τουλάχιστον 3,5 μέτρων ή δια δουλείας διόδου συσταθείσας με μεταγεγραμμένη συμβολαιογραφική πράξη. β. Εάν το οικόπεδο/γήπεδο είναι προσπελάσιμο μόνο από τη θάλασσα, ο φορέας εκμετάλλευσης της παραγράφου 2 προτείνει την κατασκευή, εφ’ όσον επιτρέπεται από την ισχύουσα νομοθεσία, του λιμενικού έργου που απαιτείται για τη θαλάσσιαπροσπέλαση. γ. Εάν δεν επιτρέπεται η κυκλοφορία αυτοκινήτων στην περιοχή που βρίσκεται το οικόπεδο/γήπεδο και αυτό βεβαιώνεται από τον οικείο ΟΤΑ ή την οικεία πολεοδομική υπηρεσία ή εάν το ξενοδοχείο βρίσκεται εντός παραδοσιακού οικισμού ή ιστορικού κέντρου πόλης, το πλάτος της οδού προσπέλασης μπορεί να είναι μικρότερο από 3,50 μ. (γίνεται δεκτό ως έχει το υφιστάμενο πλάτος της οδού).» Το Συμβούλιο της Επικρατείας, σε πρόσφατες αποφάσεις του, απαιτεί για να είναι νόμιμη οποιαδήποτε οικοδομική άδεια εκτός σχεδίου να έχει το γήπεδο, επί του οποίου γίνεται η ανοικοδόμηση, πρόσωπο σε κοινόχρηστο δρόμο, ο οποίος όμως να έχει εγκριθεί με πολιτειακή πράξη, και μάλιστα με προεδρικό διάταγμα. Η κρίση αυτή του ΣτΕ έρχεται σε αντίθεση, εκτός από τις ρυθμίσεις της παραπάνω ΥΑ και στην προηγούμενη νομολογία του ίδιου δικαστηρίου, αλλά και σε νομολογία του Αρείου Πάγου (βλ. ενδεικτικά ΑΠ 861/2017 και πολλές άλλες ομοίου περιεχομένου αποφάσεις του δικαστηρίου αυτού), σύμφωνα με την οποία η ένταξη στην κοινή χρήση ενός αγροτικού δρόμου δεν προϋποθέτει την έκδοση οποιασδήποτε εγκριτικής πολιτειακής πράξεως και συντελείται με μόνη την επί ένα εύλογο χρονικό διάστημα εν τοις πράγμασι χρήση του αγροτικού δρόμου ως κοινοχρήστου πράγματος. Η μεταστροφή αυτή της νομολογίας του ΣτΕ έχει θέσει σε σοβαρό κίνδυνο όχι μόνο μεγάλες και μικρότερες ξενοδοχειακές επενδύσεις, οι οποίες νομίμως και καλόπιστα αδειοδοτήθηκαν βάσει της ισχύουσας νομοθεσίας, αλλά και χιλιάδες απλούς ιδιοκτήτες γης, οι οποίοι βλέπουν την ακίνητη περιουσία τους να απαξιώνεται πλήρως, χωρίς καμία δική τους υπαιτιότητα. Πρόκειται συχνά για ακίνητα που μεταβιβάστηκαν, κληρονομήθηκαν ή αποκτήθηκαν με σκοπό τη μελλοντική αξιοποίησή τους, στηριζόμενοι απολύτως στη διαχρονικά παγιωμένη διοικητική και νομολογιακή πρακτική. Παράλληλα, οι εντεύθεν δυσμενέστατες συνέπειες δεν περιορίζονται στους άμεσους επενδυτές, αλλά διαχέονται σε ολόκληρες τοπικές οικονομίες και κοινωνίες, πλήττοντας επαγγελματίες, εργαζόμενους, τεχνικά επαγγέλματα και κάθε συναφή οικονομική δραστηριότητα. Η κατάσταση αυτή δυσφημίζει τη χώρα στο εξωτερικό, αποθαρρύνει δυνητικούς επενδυτές και αναμένεται να ζημιώσει σοβαρά και τα δημόσια ταμεία, λόγω των εύλογων αξιώσεων αποζημίωσης που θα εγερθούν από επενδυτές και ιδιώτες, οι οποίοι θα δουν τις νομίμως αδειοδοτημένες επενδύσεις ή την περιουσία τους να ακυρώνονται εκ των υστέρων. Η προστασία του φυσικού περιβάλλοντος (άρθρο 24 του Συντάγματος) αποτελεί και για εμάς πρώτη προτεραιότητα. Ωστόσο δεν είναι αναγκαίο να κατοχυρώνεται σε βάρος άλλων εξίσου θεμελιωδών συνταγματικών αξιών, όπως η οικονομική ανάπτυξη (άρθρο 106 παρ. 1 του Συντάγματος) και το δικαίωμα της ιδιοκτησίας (άρθρο 17 παρ. 1 του Συντάγματος), όταν κάτι τέτοιο δεν επιβάλλεται απολύτως από την αρχή της αναλογικότητας (άρθρο 25 παρ. 1 του Συντάγματος). Ιδίως στη συγκεκριμένη περίπτωση, δεδομένου ότι για τις εκτός σχεδίου ξενοδοχειακές μονάδες προβλέπεται υποχρεωτικά η εκπόνηση μελέτης περιβαλλοντικών επιπτώσεων και διασφαλίζεται ήδη επαρκώς η προστασία του φυσικού περιβάλλοντος. Βασική προϋπόθεση για την προσέλκυση επενδύσεων, αλλά και για την προστασία της ιδιωτικής περιουσίας των πολιτών, είναι η ύπαρξη ασφάλειας δικαίου. Υπενθυμίζουμε ότι η χώρα μας έχει καταδικαστεί στο πρόσφατο παρελθόν από το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Δικαιωμάτων του Ανθρώπου (Sine Tsaggarakis A.E.E. v. Greece) για παραβίαση της αρχής αυτής, λόγω αντιφατικής νομολογίας εντός του Συμβουλίου της Επικρατείας. Εάν πράγματι επιθυμούμε μια χώρα φιλική προς τις επενδύσεις, αλλά και δίκαιη προς τους πολίτες της, παρόμοια ζητήματα οφείλουν να επιλύονται άμεσα και θεσμικά. Σε κάθε περίπτωση, η αναστολή εκτέλεσης ήδη εκδοθεισών και νομίμως χορηγηθεισών αδειών δεν συνιστά λύση, αλλά επιλογή με ανεπανόρθωτες συνέπειες, καθώς οδηγεί στην ακύρωση επενδυτικών σχεδίων που βρίσκονται σε προχωρημένο στάδιο υλοποίησης και προκαλεί δραματική απαξίωση της ιδιωτικής ακίνητης περιουσίας χιλιάδων πολιτών, οι οποίοι ενήργησαν καλόπιστα και σε πλήρη συμμόρφωση με το ισχύον νομικό πλαίσιο. Παραμένουμε στη διάθεσή σας για κάθε διευκρίνιση”. Του Αργύρη Δεμερτζή πηγή ecopress.gr View full Άρθρου

Εκδόθηκε σε ΦΕΚ η απόφαση του Υφυπουργού Περιβάλλοντος και Ενέργειας « Διαδικασία γνωστοποίησης προς το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας των οικοδομικών αδειών των περ. α) και β) της παρ. 1 του άρθρου 68 του ν. 5197/2025 (Α’76)» Καλούνται όσοι ενδιαφερόμενοι (ιδιοκτήτες ή εργολάβοι) υπάγονται στις ευεργετικές διατάξεις του περιβαλλοντικού ισοδυνάμου των περ. α και β της παρ. 1 του άρθρου 68 του ν. 5197/2025 (Α’76), [δηλαδή όσοι έχουν οικοδομικές άδειες με χρήση κινήτρων και προσαυξήσεων του ΝΟΚ (που αναφέρονται στα άρθρα 66 και 71 ν. 5197/2025) που: α) ακυρώνονται με δικαστική απόφαση ή έχουν προσβληθεί με αίτηση ακυρώσεως, η οποία εκκρεμεί και εφόσον έχουν εκκινήσει οικοδομικές εργασίες, έως και την 11η Δεκεμβρίου 2024, ή β) έχουν εκδοθεί έως και την 11η Δεκεμβρίου 2024 και για τις οποίες έχει, έως την ίδια ημερομηνία, υποβληθεί αίτημα ένταξης σε πρόγραμμα που χρηματοδοτείται από το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας ή από το Εταιρικό Σύμφωνο Περιφερειακής Ανάπτυξης, υπό την προϋπόθεση έγκρισης του αιτήματος.] να αποστείλουν (οι ίδιοι, οι νόμιμοι εκπρόσωποι τους ή οι μηχανικοί αυτών) στην ηλεκτρονική διεύθυνση planchora@ypen.gr εντός είκοσι (20) ημερολογιακών ημερών, ήτοι μέχρι και την 24.2.2026, γνωστοποίηση των κάτωθι στοιχείων: α. Αριθμό οικοδομικής άδειας ή και Αριθμό πράξης β. ΥΔΟΜ (απαιτείται μόνο σε περίπτωση έγχαρτων οικοδομικών αδειών) γ. Δημοτική Ενότητα δ. Δήμο ε. Αριθμό δικαστικής απόφασης ή αίτησης ακύρωσης (σε περίπτωση που δεν έχει εκδοθεί δικαστική απόφαση) και η πράξη κατάθεσης αυτής ή αριθμό πρωτοκόλλου αιτήματος ένταξης σε πρόγραμμα που χρηματοδοτείται από το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας ή από το Εταιρικό Σύμφωνο Περιφερειακής Ανάπτυξης ή έγκριση του αιτήματος (εφόσον υφίσταται). Σημειώνουμε ότι αρκεί η υποβολή μιας γνωστοποίησης από οιοδήποτε ιδιοκτήτη ή εργολάβο ή νόμιμο εκπρόσωπο ή μηχανικό ανά κτίριο – οικοδομική άδεια. Διαδικασία γνωστοποίησης προς το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας των οικοδομικών αδειών των περ. α) και β) της παρ. 1 του άρθρου 68 του ν. 5197/2025 (Α’ 76).Ο ΥΦΥΠΟΥΡΓΟΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΚΑΙ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ Έχοντας υπόψη: Τα άρθρα 66 έως 71 του ν. 5197/2025 «Παρεμβάσεις στο νομοθετικό πλαίσιο της Εθνικής Σχολής Δικαστικών Λειτουργών, στον Κώδικα Οργανισμού Δικαστηρίων και Κατάστασης Δικαστικών Λειτουργών και στον Κώδικα Συμβολαιογράφων και λοιπές διατάξεις» (Α’ 76) και ιδίως την παρ. 4 του άρθρου Τον ν. 4067/2012 «Νέος Οικοδομικός Κανονισμός» (Α’ 79, διόρ. σφαλμ. Α’ 99). Τον ν. 4495/2017 «Έλεγχος και προστασία του Δομημένου Περιβάλλοντος και άλλες διατάξεις» (Α’ 167). Τoν ν. 4622/2019 «Επιτελικό Κράτος: οργάνωση, λειτουργία και διαφάνεια της Κυβέρνησης, των κυβερνητικών οργάνων και της κεντρικής δημόσιας διοίκησης» (Α’ 133). Το π.δ. 94/2025 «Καθορισμός διαδικασίας έγκρισης Ειδικού Σχεδίου Περιβαλλοντικού Ισοδυνάμου Αναβάθμισης Πόλεων για την αντιστάθμιση της χρήσης κινήτρων του Νέου Οικοδομικού Κανονισμού και άλλων λεπτομερειών για την υλοποίηση οικοδομικών αδειών» (Α’ 196). Το π.δ. 132/2017 «Οργανισμός Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας (Υ.Π.ΕΝ.)» (Α’ 160). Το π.δ. 79/2023 «Διορισμός Υπουργών, Αναπληρωτών Υπουργών και Υφυπουργών» (Α’ 131). Την υπ’ αρ. 74103/5569/8.7.2023 κοινή απόφαση του Πρωθυπουργού και του Υπουργού Περιβάλλοντος και Ενέργειας «Ανάθεση αρμοδιοτήτων στον Υφυπουργό Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Νικόλαο Ταγαρά» (Β’ 4408). Την υπό στοιχεία ΥΠΕΝ/ΓΡΓΓΧΣΑΠ/125753/8426/10-11-2025 υπουργική απόφαση «Ελάχιστο περιεχόμενο και τεχνικές προδιαγραφές των μελετών των Ειδικών Σχεδίων Περιβαλλοντικού Ισοδύναμου Αναβάθμισης Πόλεων.» (Β’ 6015). Τον Κανονισμό (ΕΕ) 2016/679 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 27ης Απριλίου 2016 για την προστασία των φυσικών προσώπων έναντι της επεξεργασίας των δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα και για την ελεύθερη κυκλοφορία των δεδομένων αυτών και την κατάργηση της οδηγίας 95/46/ΕΚ. Τον ν. 4624/2019 «Αρχή Προστασίας Δεδομένων Προσωπικού Χαρακτήρα, μέτρα εφαρμογής του Κανονισμού (ΕΕ) 2016/679 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 27ης Απριλίου 2016 για την προστασία των φυσικών προσώπων έναντι της επεξεργασίας δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα και ενσωμάτωση στην εθνική νομοθεσία της Οδηγίας (ΕΕ) 2016/680» (Α’ 137). Το υπό στοιχεία εισρχ. ΥΠΕΝ/ΓΡΓΓΧΣΑΠ/133828/8910/27-11-2025 έγγραφο της Αρχής Προστασίας Προσωπικών Δεδομένων. Το άρθρο 90 του Κώδικα νομοθεσίας για την Κυβέρνηση και τα κυβερνητικά όργανα (π.δ. 63/2005, Α’ 98), το οποίο διατηρήθηκε σε ισχύ με την περ. 22 του άρθρου 119 του ν. 4622/2019 (Α’ 133), και το γεγονός ότι, από τις διατάξεις της παρούσας δεν προκαλείται δαπάνη σε βάρος του κρατικού προϋπολογισμού. Το γεγονός ότι οι διατάξεις της παρούσας δεν αφορούν σε διοικητική διαδικασία για την οποία υπάρχει υποχρέωση καταχώρισης στο ΕΜΔΔ-ΜΙΤΟΣ. Άρθρο 1 Διαδικασία και υπόχρεοι γνωστοποίησηςΌσοι ενδιαφερόμενοι (ιδιοκτήτες ή εργολάβοι) υπάγονται στις διατάξεις των περ. α και β της παρ. 1 του άρθρου 68 του ν. 5197/2025 (Α’76) καλούνται να αποστείλουν στην ηλεκτρονική διεύθυνση planchora@ypen.gr κατά το διάστημα είκοσι (20) ημερολογιακών ημερών από την έναρξη ισχύος της παρούσας, οι ίδιοι, οι νόμιμοι εκπρόσωποι τους ή οι μηχανικοί αυτών γνωστοποίηση των στοιχείων του άρθρου 2 στο Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας. Αρκεί η υποβολή μιας γνωστοποίησης από οιοδήποτε ιδιοκτήτη ή εργολάβο ή νόμιμο εκπρόσωπο ή μηχανικό ανά κτίριο – οικοδομική άδεια. Σε περίπτωση περισσοτέρων της μίας γνωστοποίησης για το ίδιο κτίριο – οικοδομική άδεια λαμβάνεται υπόψη για τους σκοπούς του άρθρου 3 μια (1) φορά το κτίριο – οικοδομική άδεια. Προκειμένου να αποφευχθεί η μη γνωστοποίηση περιπτώσεων οικοδομικών αδειών που υπάγονται στο πεδίο εφαρμογής της παρ. 1 δύναται το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας: α) να απευθύνεται σε όλους τους αρμόδιους φορείς και συμβούλια που ενδέχεται να έχουν σχετικές πληροφορίες, όπως ενδεικτικά Τεχνικό Επιμελητήριο Ελλάδος, Υπουργείο Δικαιοσύνης, Δικαστήρια της χώρας, Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας, Γενική Γραμματεία Εταιρικού Συμφώνου Περιφερειακής Ανάπτυξης, Κεντρικό Συμβούλιο Πολεοδομικών Θεμάτων και Αμφισβητήσεων, Κεντρικό Συμβούλιο Αρχιτεκτονικής προκειμένου να του διαβιβάσουν τα στοιχεία του άρθρου Άρθρο 2 Αντικείμενο γνωστοποίησηςΗ γνωστοποίηση περιλαμβάνει αποκλειστικά τα κάτωθι στοιχεία: α. Αριθμό οικοδομικής άδειας ή και αριθμό πράξης. β. ΥΔΟΜ (απαιτείται μόνο σε περίπτωση έγχαρτων οικοδομικών αδειών). γ. Δημοτική Ενότητα. δ. Δήμο. ε. Αριθμό δικαστικής απόφασης ή αίτησης ακύρωσης (σε περίπτωση που δεν έχει εκδοθεί δικαστική απόφαση) και η πράξη κατάθεσης αυτής, ή αριθμό πρωτοκόλλου αιτήματος ένταξης σε πρόγραμμα που χρηματοδοτείται από το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας ή από το Εταιρικό Σύμφωνο Περιφερειακής Ανάπτυξης ή έγκριση του αιτήματος (εφόσον υφίσταται). Δύναται να αναζητείται από τους αρμοδίους για την εκπόνηση του Ειδικού Σχεδίου Περιβαλλοντικού Ισοδύναμου Αναβάθμισης Πόλεων (συμπεριλαμβανομένων τυχόν αναδόχων αυτών) μέσω του ηλεκτρονικού συστήματος e-adeies και των Υπηρεσιών Δόμησης, κάθε άλλο αναγκαίο στοιχείο (όπως ενδεικτικά στέλεχος οικοδομικής άδειας ή αναθεώρησης αυτής) για τους σκοπούς του άρθρου Άρθρο 3 Σκοπός γνωστοποίησηςΗ γνωστοποίηση των στοιχείων του άρθρου 2 είναι αναγκαία, όπως προκύπτει από τα άρθρα 66 έως 71 του ν. 5197/2025, προκειμένου: α) να διαπιστωθεί σε ποιες περιοχές είναι αναγκαία η εκπόνηση μελετών Ειδικών Σχεδίων Περιβαλλοντικού Ισοδύναμου Αναβάθμισης Πόλεων (Ε.Σ.Π.Ι.Α.Π.), β) αυτά να ληφθούν υπόψη κατά την εκπόνηση των Ε.Σ.Π.Ι.Α.Π. για την επιλογή των καταλληλότερων μέτρων περιβαλλοντικού ισοδυνάμου ανά δημοτική ενότητα ή δήμο, γ) να εξαχθούν στατιστικά δεδομένα. Άρθρο 4 Κυρώσεις μη γνωστοποίησηςΗ μη τήρηση της διαδικασίας γνωστοποίησης των παρ. 1 και 2 του άρθρου 1 επιφέρει αδυναμία χρήσης των ευνοϊκών διατάξεων του άρθρου 68 του ν. 5197/2025 στην περίπτωση που οι άδειες που εντάσσονται στο πεδίο εφαρμογής της παρ. 1 του άρθρου 1 δεν ληφθούν υπόψη κατά την εκπόνηση των Ε.Σ.Π.Ι.Α.Π.. Άρθρο 5 Προβλέψεις για την τήρηση εμπιστευτικότητας και την προστασία προσωπικών δεδομένωνΤων στοιχείων του άρθρου 2 λαμβάνουν γνώση, πέραν του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας, οι εκάστοτε αρμόδιοι για την εκπόνηση του Ειδικού Σχεδίου Περιβαλλοντικού Ισοδύναμου Αναβάθμισης Πόλεων κατά την παρ. 3 του άρθρου 1 του π.δ. 94/2025 (Α’ 196), (συμπεριλαμβανομένων τυχόν αναδόχων αυτών, οι οποίοι έχουν τον ρόλο του εκτελούντος την επεξεργασία) για τους σκοπούς του άρθρου 3, οι οποίοι υποχρεούνται σε τήρηση εμπιστευτικότητας. Η επεξεργασία προσωπικών δεδομένων πραγματοποιείται δυνάμει των διαλαμβανόμενων στο άρθρου 68 του ν. 5197/2025, στο π.δ. 94/2025 (Α’ 196) και την υπό στοιχεία ΥΠΕΝ/ΓΡΓΓΧΣΑΠ/125753/8426/10-11-2025 (Β’ 6015) απόφαση στο πλαίσιο συμμόρφωσης με έννομη υποχρέωση εκ του ίδιου άρθρου χάριν εξυπηρέτησης δημοσίου συμφέροντος (άρθρα 5 και 6 παρ. 1 στοιχ. γ’ και ε’ ΓΚΠΔ). Οι αποδέκτες των δεδομένων έχουν την υποχρέωση λήψης και διαρκούς τήρησης των κατάλληλων και αναγκαίων τεχνικών και οργανωτικών μέτρων ασφάλειας των λαμβανομένων πληροφοριών και την προστασία των διακινούμενων δεδομένων από κάθε παραβίαση, καθώς και από σκόπιμη απειλή ή τυχαίο κίνδυνο. Τυχόν ανάδοχοι εκπόνησης της μελέτης ΕΣΠΙΑΠ οφείλουν να διαγράφουν το σύνολο των στοιχείων εντός ευλόγου χρόνου μετά την έγκριση του ΕΣΠΙΑΠ. Σε κάθε περίπτωση για την επεξεργασία τυχόν προσωπικών δεδομένων τηρούνται οι προβλέψεις του Κανονισμού (ΕΕ) 2016/679 και του ν. 4624/2019 (Α’ 137). Άρθρο 6 Ενημέρωση υπόχρεωνΓια την έγκαιρη ενημέρωση των υπόχρεων της παρ. 1 του άρθρου 1 η παρούσα απόφαση κατ’ ελάχιστον: α) αναρτάται στον διαδικτυακό τόπο του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας, β) αναρτάται στον διαδικτυακό τόπο του Τεχνικού Επιμελητηρίου Ελλάδας. Επιπροσθέτως, δύναται να χρησιμοποιείται κάθε πρόσφορο μέσω ενημέρωσης, όπως ενδεικτικά να αποστέλλεται σχετική ενημέρωση μέσω ηλεκτρονικής επικοινωνίας στα μέλη του Τεχνικού Επιμελητηρίου Ελλάδος ή να εμφανίζεται σχετική ειδοποίηση στο ηλεκτρονικό σύστημα «e-adeies». Άρθρο 7 Έναρξη ισχύοςΗ ισχύς της παρούσας απόφασης αρχίζει από τη δημοσίευσή της στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως. Η απόφαση αυτή να δημοσιευθεί στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως. Ο Υφυπουργός ΝΙΚΟΛΑΟΣ ΤΑΓΑΡΑΣ Εδώ κατεβάζεις το ΦΕΚ κάνοντας σύνδεση. View full Άρθρου

Σε πιο αυστηρό και σαφώς πιο απαιτητικό πλαίσιο περνά από το 2026 το καθεστώς ακαθάριστων οικοπέδων, με μετατόπιση προθεσμιών, διαφοροποίηση προστίμων και αυστηρότερη αντιμετώπιση της μη δήλωσης ή της ψευδούς δήλωσης. Οι ιδιοκτήτες δεν αρκεί να καθαρίσουν το οικόπεδό τους αλλά οφείλουν να το κάνουν εντός νέου, συγκεκριμένου χρονικού διαστήματος, να δηλώσουν την ενέργεια αυτή και να μπορούν να αποδείξουν ότι ο καθαρισμός ήταν πλήρης, όπως ορίζει η Πυροσβεστική Διάταξη του 2024. Οι αλλαγές αυτές, οι οποίες αποσαφηνίζονται και στο νομοσχέδιο «Ενεργή Μάχη» του υπουργείου Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας, βρέθηκαν στο επίκεντρο και του πρόσφατου 43ου Πανελληνίου Συνεδρίου της Πανελλήνιας Ομοσπονδία Ιδιοκτητών Ακινήτων, όπου ο πρόεδρος Στράτος Παραδιάς έκανε λόγο για ρυθμίσεις που κινούνται σε πιο ρεαλιστική κατεύθυνση, επισημαίνοντας ωστόσο ότι παραμένουν σοβαρές παγίδες για τους ιδιοκτήτες, κυρίως λόγω ασάφειας στις αρμοδιότητες και στην έννοια του καθαρισμού. Προθεσμίες καθαρισμού και δηλώσεων: Τι ίσχυε και τι αλλάζειΜέχρι σήμερα, ο καθαρισμός οικοπέδων ως μέτρο πρόληψης και αντιπυρικής προστασίας αντιμετωπιζόταν ως υποχρέωση η οποία χαρακτηριζόταν από ασάφεια ως προς το πραγματικό χρονικό περιθώριο συμμόρφωσης ενώ καταγράφονταν συχνές παρατάσεις. Από το 2026, το πλαίσιο αλλάζει: ο καθαρισμός πρέπει να πραγματοποιείται υποχρεωτικά εντός διμήνου, από 1η Απριλίου έως 31 Μαΐου, με δυνατότητα παράτασης μόνο με υπουργική απόφαση. Αντίστοιχα, αλλάζει και η προθεσμία δήλωσης καθαρισμού. Ενώ μέχρι σήμερα η δήλωση λειτουργούσε συχνά συμπληρωματικά και χωρίς σαφές καταληκτικό όριο, πλέον προβλέπεται συγκεκριμένη ημερομηνία: έως 15 Ιουνίου κάθε έτους, με την ΠΟΜΙΔΑ να ζητά η προθεσμία αυτή να μετατεθεί στις 30 Ιουνίου, ώστε να συμβαδίζει με την πραγματική δυνατότητα ολοκλήρωσης εργασιών και αποκομιδής υπολειμμάτων. Η βασική διαφοροποίηση σε σχέση με το παρελθόν είναι ότι η μη δήλωση καθαρισμού δεν θεωρείται πια απλή διοικητική παράλειψη, αλλά αυτοτελής παράβαση, ανεξάρτητα από το αν το οικόπεδο έχει πράγματι καθαριστεί. Τι αλλάζει στα πρόστιμαΣημαντικές είναι και οι αλλαγές στα πρόστιμα. Μέχρι σήμερα, το πρόστιμο για μη καθαρισμό ανερχόταν σε 0,50 ευρώ ανά τετραγωνικό μέτρο, με ελάχιστο ποσό τα 200 ευρώ. Από το 2026, το πρόστιμο διπλασιάζεται και διαμορφώνεται σε 1 ευρώ ανά τετραγωνικό μέτρο, διατηρώντας ίδιο το ελάχιστο ποσό, γεγονός που αυξάνει αισθητά τη συνολική επιβάρυνση για μεσαία και μεγάλα οικόπεδα. Παράλληλα, αλλάζει το καθεστώς για τη μη υποβολή δήλωσης καθαρισμού. Το πρόστιμο, που μέχρι σήμερα μπορούσε να φτάσει τα 1.000 ευρώ, μειώνεται μεν, αλλά διαφοροποιείται ανάλογα με την πραγματική κατάσταση του οικοπέδου. Αν δεν έχει γίνει καθαρισμός, το πρόστιμο ορίζεται στα 500 ευρώ, ενώ αν ο καθαρισμός έχει γίνει αλλά δεν δηλώθηκε, το πρόστιμο περιορίζεται στα 100 ευρώ. Η λογική είναι πιο αναλογική, αλλά η παράβαση παραμένει. Υπενθυμίζεται ότι ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται στις ψευδείς δηλώσεις καθώς εξακολουθεί να ισχύει το πρόστιμο των 5.000 ευρώ και η ποινή φυλάκισης τουλάχιστον έξι μηνών για τους παραβάτες. Οι εκκρεμότητες και οι παγίδες που επισημαίνει η ΠΟΜΙΔΑΠαρά τις βελτιώσεις, η ΠΟΜΙΔΑ έχει επισημάνει ότι παραμένουν σοβαρά ανοιχτά ζητήματα. Το σημαντικότερο αφορά την αποκομιδή των υπολειμμάτων καθαρισμού. Παρότι η Πυροσβεστική Διάταξη 20/2024 θεωρεί τον καθαρισμό ολοκληρωμένο μόνο εφόσον τα υπολείμματα απομακρυνθούν, δεν προβλέπεται ρητά ότι η αποκομιδή αποτελεί υποχρέωση των δήμων, παρότι στην πράξη οι πολίτες συχνά δεν έχουν άλλη δυνατότητα. Επιπλέον, παραμένει θολός ο διαχωρισμός αρμοδιοτήτων μεταξύ δήμων και Πυροσβεστικής στους ελέγχους, ενώ, παρά το γεγονός ότι εισάγεται η δυνατότητα υποβολής δήλωσης μέσω Πυροσβεστικής για ηλικιωμένους ή ψηφιακά αδύναμους πολίτες, η εφαρμογή της ρύθμισης εξαρτάται από μελλοντική υπουργική απόφαση. Συνολικά, το 2026 σηματοδοτεί μια σαφή τομή σε σχέση με όσα ίσχυαν μέχρι σήμερα. Ο καθαρισμός οικοπέδων παύει να είναι μια χαλαρή, ετήσια υποχρέωση και μετατρέπεται σε αυστηρά χρονοθετημένη και πλήρως ελεγχόμενη διαδικασία, με πραγματικό οικονομικό και ποινικό κόστος για όσους δεν συμμορφώνονται. Για τους ιδιοκτήτες, η σύγκριση πριν και μετά είναι ξεκάθαρη: λιγότερα περιθώρια ανοχής, περισσότερη γραφειοκρατική ακρίβεια και λάθη τα οποία, εάν προκύψουν, θα πληρωθούν ακριβότερα. πηγή insider.gr View full Άρθρου