Λίγες εβδομάδες μετά την πτώση της δικτατορίας, όταν η Ελλάδα είχε επιστρέψει στη δημοκρατία, ένα ερώτημα παρέμενε σε εκκρεμότητα: θα λογοδοτούσαν οι πρωταίτιοι του πραξικοπήματος της 21ης Απριλίου 1967;
Σαν σήμερα, στις 9 Σεπτεμβρίου 1974, ο δικηγόρος Αλέξανδρος Λυκουρέζος κατέθεσε μήνυση κατά των πρωταιτίων της Χούντας για εσχάτη προδοσία. Ήταν η πρώτη σχετική νομική ενέργεια και αποτέλεσε την αφετηρία μιας διαδικασίας που, μέσα στους επόμενους μήνες, θα οδηγούσε τους πραξικοπηματίες στο εδώλιο.
Η κίνηση είχε ιδιαίτερη βαρύτητα. Η δικτατορία είχε καταρρεύσει μόλις τον Ιούλιο, μετά την τουρκική εισβολή στην Κύπρο, και η κυβέρνηση Εθνικής Ενότητας του Κωνσταντίνου Καραμανλή επιχειρούσε να αποκαταστήσει τους δημοκρατικούς θεσμούς χωρίς να διαταράξει την εύθραυστη πολιτική ισορροπία της πρώτης περιόδου της Μεταπολίτευσης.
Από τη μήνυση στην ποινική δίωξη
Η μήνυση έγινε στις 9 Σεπτεμβρίου αλλά υπήρχε ένα σοβαρό νομικό ζήτημα: η αμνηστία που είχε δοθεί μετά την πτώση του καθεστώτος για τα πολιτικά εγκλήματα της περιόδου της δικτατορίας δεν είχε αρχικά διατυπωθεί με τρόπο που να εξαιρεί σαφώς τους ίδιους τους πραξικοπηματίες.
Το θεσμικό τοπίο ξεκαθάρισε στις 3 Οκτωβρίου 1974, όταν η κυβέρνηση εξέδωσε Συντακτική Πράξη που όριζε ότι η αμνηστία δεν κάλυπτε τους «πρωταιτίους» του πραξικοπήματος και καθιστούσε αρμόδιο για την εκδίκαση των σχετικών εγκλημάτων το Πενταμελές Εφετείο Αθηνών.
Ακολούθησαν ραγδαίες εξελίξεις. Στις 20 Οκτωβρίου πέντε από τα ηγετικά στελέχη του καθεστώτος συνελήφθησαν και εκτοπίστηκαν στην Κέα, ενώ την 1η Νοεμβρίου 1974 ασκήθηκε ποινική δίωξη σε βάρος των ίδιων και άλλων στελεχών της δικτατορίας.
Η αρχική προσφυγή στη Δικαιοσύνη ενισχύθηκε και από άλλες νομικές ενέργειες. Σύμφωνα με το Αρχείο της ΕΡΤ και άλλοι δικηγόροι προετοίμαζαν αντίστοιχες κινήσεις, ενώ ακολούθησε συμπληρωματική μήνυση της Ένωσης Δημοκρατικών Δικηγόρων.
Ο ίδιος ο Λυκουρέζος θα καταθέσει και δεύτερη μήνυση τον Ιανουάριο του 1975, για συνέργεια σε εσχάτη προδοσία.
Σε συνέντευξή του στην εκπομπή «Οι Ρεπόρτερς» του ΕΙΡΤ, που προβλήθηκε τον Απρίλιο του 1975 και διασώζεται στο Αρχείο της ΕΡΤ, ο Λυκουρέζος περιέγραψε την απόφασή του να προσφύγει στον εισαγγελέα και την πορεία που ακολούθησε η υπόθεση από την πρώτη μήνυση έως την άσκηση της ποινικής δίωξης.
Οι δικτάτορες στο εδώλιο
Στις 22 Μαΐου 1975 παραπέμφθηκαν σε δίκη 24 κατηγορούμενοι. Τελικά, στις 28 Ιουλίου, άρχισε στις Δικαστικές Φυλακές Κορυδαλλού η ιστορική Δίκη των Πρωταιτίων, ενώπιον του Πενταμελούς Εφετείου Αθηνών, με πρόεδρο τον εφέτη Ιωάννη Ντεγιάννη. Οι βασικές κατηγορίες ήταν η στάση και η εσχάτη προδοσία.
Στο εδώλιο βρέθηκαν, μεταξύ άλλων, ο Γεώργιος Παπαδόπουλος, ο Στυλιανός Παττακός, ο Νικόλαος Μακαρέζος και ο Δημήτριος Ιωαννίδης. Η δίκη εξελίχθηκε σε μία από τις σημαντικότερες δικαστικές διαδικασίες της Μεταπολίτευσης. Στην αίθουσα κατέθεσαν 65 μάρτυρες κατηγορίας, ανάμεσά τους κορυφαία πολιτικά πρόσωπα της εποχής.
Στις 23 Αυγούστου 1975 εκδόθηκε η απόφαση. Παπαδόπουλος, Παττακός και Μακαρέζος καταδικάστηκαν σε θάνατο για στάση και σε ισόβια κάθειρξη για εσχάτη προδοσία. Δύο ημέρες αργότερα, η κυβέρνηση μετέτρεψε τις θανατικές ποινές σε ισόβια.
Η ιστορική σημασία της υπόθεσης, ωστόσο, δεν περιορίστηκε στις ποινές. Η μεταπολιτευτική Δημοκρατία επέλεξε να αντιμετωπίσει τους ανθρώπους που την είχαν καταλύσει μέσα από τη δικαστική διαδικασία και τους θεσμούς του κράτους δικαίου. Η μήνυση της 9ης Σεπτεμβρίου δεν ήταν από μόνη της αρκετή για να οδηγήσει στη Δίκη των Πρωταιτίων· χρειάστηκαν νομοθετικές παρεμβάσεις, εισαγγελικές πράξεις και νέες μηνύσεις. Ήταν, όμως, η πρώτη κίνηση που έθεσε σε λειτουργία αυτή τη διαδικασία.
Τι άλλο έγινε σαν σήμερα
1776: Το Ηπειρωτικό Κογκρέσο καθιερώνει επισήμως την ονομασία «Ηνωμένες Πολιτείες της Αμερικής», αντικαθιστώντας τον όρο «Ηνωμένες Αποικίες», δύο μήνες μετά τη Διακήρυξη της Ανεξαρτησίας.
1861: Δημοσιεύεται στην εφημερίδα «Φως» το άρθρο «Αναρχία», που θεωρείται το πρώτο αναρχικό δημοσίευμα στην Ελλάδα. Ως συγγραφέας φέρεται ο Δημήτριος Παπαρρηγόπουλος, γιος του ιστορικού Κωνσταντίνου Παπαρρηγόπουλου, ενώ το φύλλο κατάσχεται.
1886: Υπογράφεται η Σύμβαση της Βέρνης, θεμελιώδης διεθνής συμφωνία για την προστασία της πνευματικής ιδιοκτησίας και των δικαιωμάτων δημιουργών λογοτεχνικών και καλλιτεχνικών έργων.
1922: Ο τουρκικός στρατός εισέρχεται στη Σμύρνη, μετά την κατάρρευση του μικρασιατικού μετώπου. Λίγες ημέρες αργότερα, η μεγάλη πυρκαγιά θα καταστρέψει κυρίως τις ελληνικές και αρμενικές συνοικίες, επισφραγίζοντας τη Μικρασιατική Καταστροφή.
1941: Ιδρύεται στην κατεχόμενη Αθήνα ο ΕΔΕΣ, με ηγετική μορφή τον Ναπολέοντα Ζέρβα. Θα εξελιχθεί σε μία από τις σημαντικότερες οργανώσεις της ελληνικής Αντίστασης και θα συμμετάσχει στην ανατίναξη της γέφυρας του Γοργοποτάμου.
1947: Στον υπολογιστή Harvard Mark II εντοπίζεται μια νυχτοπεταλούδα παγιδευμένη σε ηλεκτρονόμο και καταγράφεται ως «πραγματικό bug». Ο όρος προϋπήρχε, αλλά το περιστατικό έγινε θρυλικό στην ιστορία της πληροφορικής.
1951: Στις ελληνικές εκλογές ο Ελληνικός Συναγερμός του Αλέξανδρου Παπάγου έρχεται πρώτος χωρίς αυτοδυναμία. Κυβέρνηση σχηματίζει τελικά ο Νικόλαος Πλαστήρας, με τη συνεργασία της ΕΠΕΚ και των Φιλελευθέρων.
1993: Η κυβέρνηση του Κωνσταντίνου Μητσοτάκη χάνει την κοινοβουλευτική πλειοψηφία και η χώρα οδηγείται σε πρόωρες εκλογές. Στις 10 Οκτωβρίου το ΠΑΣΟΚ του Ανδρέα Παπανδρέου επιστρέφει στην εξουσία.
Γεννήσεις

1828 – Λέων Τολστόι (Leo Tolstoy), Ρώσος συγγραφέας. Γεννήθηκε στις 9 Σεπτεμβρίου 1828 και πέθανε στις 20 Νοεμβρίου 1910. Θεωρείται μία από τις κορυφαίες μορφές της παγκόσμιας λογοτεχνίας, με έργα που συνδυάζουν ιστορικό εύρος, ψυχολογικό βάθος και έντονο κοινωνικό προβληματισμό. Έγραψε τα μνημειώδη μυθιστορήματα «Πόλεμος και Ειρήνη» και «Άννα Καρένινα», ενώ στα ύστερα χρόνια του ανέπτυξε φιλοσοφικές και θρησκευτικές ιδέες γύρω από τη μη βία, την ηθική και την κοινωνική δικαιοσύνη.

1922 – Μανώλης Γλέζος, Έλληνας πολιτικός, δημοσιογράφος και αγωνιστής της Εθνικής Αντίστασης. Γεννήθηκε στις 9 Σεπτεμβρίου 1922 στην Απείρανθο της Νάξου και πέθανε στις 30 Μαρτίου 2020. Έμεινε στην ιστορία όταν, μαζί με τον Απόστολο Σάντα, κατέβασε τη νύχτα της 30ής προς 31η Μαΐου 1941 τη ναζιστική σημαία από την Ακρόπολη, σε μία από τις πιο συμβολικές πράξεις της Αντίστασης. Μεταπολεμικά φυλακίστηκε και εξορίστηκε επανειλημμένα, ενώ διετέλεσε βουλευτής και ευρωβουλευτής.

1923 – Ροζίτα Σώκου, Ελληνίδα δημοσιογράφος, κριτικός, συγγραφέας και μεταφράστρια. Γεννήθηκε στις 9 Σεπτεμβρίου 1923 στην Αθήνα και πέθανε στις 14 Δεκεμβρίου 2021. Υπήρξε από τις πιο αναγνωρίσιμες μορφές της ελληνικής καλλιτεχνικής δημοσιογραφίας, με μακρά παρουσία στην κριτική κινηματογράφου, θεάτρου και χορού και συνεργασίες με μεγάλες εφημερίδες και περιοδικά. Έγινε ιδιαίτερα γνωστή στο ευρύ κοινό μέσα από την τηλεοπτική εκπομπή «Να η ευκαιρία», όπου συμμετείχε στην κριτική επιτροπή από το 1977 έως το 1983.

1941 – Ότις Ρέντινγκ (Otis Redding), Αμερικανός τραγουδιστής και τραγουδοποιός. Γεννήθηκε στις 9 Σεπτεμβρίου 1941 και πέθανε στις 10 Δεκεμβρίου 1967, σε ηλικία 26 ετών, σε αεροπορικό δυστύχημα. Υπήρξε μία από τις κορυφαίες φωνές της soul, με χαρακτηριστικές ερμηνείες στα «Try a Little Tenderness» και «I’ve Been Loving You Too Long», ενώ έγραψε και ηχογράφησε πρώτος το «Respect», που αργότερα έγινε παγκόσμια επιτυχία με την Αρίθα Φράνκλιν. Το «(Sittin’ On) The Dock of the Bay» κυκλοφόρησε μετά τον θάνατό του και έφτασε στο Νο 1 των αμερικανικών charts.

1960 – Χιου Γκραντ (Hugh Grant), Άγγλος ηθοποιός. Γεννήθηκε στις 9 Σεπτεμβρίου 1960 στο Λονδίνο. Καθιερώθηκε διεθνώς με τη ρομαντική κομεντί «Τέσσερις Γάμοι και μία Κηδεία», για την οποία κέρδισε Χρυσή Σφαίρα και BAFTA Α΄ Ανδρικού Ρόλου. Πρωταγωνίστησε επίσης σε μεγάλες επιτυχίες όπως τα «Notting Hill», «Το Ημερολόγιο της Μπρίτζετ Τζόουνς», «About a Boy» και «Love Actually», ενώ αργότερα στράφηκε και σε πιο αντισυμβατικούς, συχνά σκοτεινότερους ρόλους.

1966 – Άνταμ Σάντλερ (Adam Sandler), Αμερικανός ηθοποιός, κωμικός, σεναριογράφος και παραγωγός. Γεννήθηκε στις 9 Σεπτεμβρίου 1966 στη Νέα Υόρκη. Έγινε γνωστός στις αρχές της δεκαετίας του 1990 μέσα από το «Saturday Night Live» και στη συνέχεια πρωταγωνίστησε σε δημοφιλείς κωμωδίες όπως «Billy Madison», «Happy Gilmore» και «The Wedding Singer». Παράλληλα, απέσπασε ιδιαίτερα θετικές κριτικές για δραματικούς ρόλους στις ταινίες «Punch-Drunk Love» και «Uncut Gems». Το 2023 τιμήθηκε με το Mark Twain Prize for American Humor.
Θάνατοι

1901 – Ανρί ντε Τουλούζ-Λοτρέκ (Henri de Toulouse-Lautrec), Γάλλος ζωγράφος, σχεδιαστής και λιθογράφος. Γεννήθηκε στις 24 Νοεμβρίου 1864 και πέθανε στις 9 Σεπτεμβρίου 1901, σε ηλικία 36 ετών. Συνδέθηκε όσο λίγοι καλλιτέχνες με τη νυχτερινή ζωή της Μονμάρτρης και την παρισινή Μπελ Επόκ, αποτυπώνοντας καμπαρέ, χορεύτριες και καλλιτέχνες του θεάματος. Οι πρωτοποριακές αφίσες του για χώρους όπως το Moulin Rouge συνέβαλαν καθοριστικά στην εξέλιξη της σύγχρονης αφίσας και της γραφιστικής.

1976 – Μάο Τσε Τουνγκ (Mao Zedong), Κινέζος επαναστάτης και πολιτικός ηγέτης. Γεννήθηκε στις 26 Δεκεμβρίου 1893 και πέθανε στις 9 Σεπτεμβρίου 1976. Ηγήθηκε του Κομμουνιστικού Κόμματος στη νίκη επί των εθνικιστών και το 1949 ανακήρυξε τη Λαϊκή Δημοκρατία της Κίνας, της οποίας παρέμεινε ο κυρίαρχος ηγέτης έως τον θάνατό του. Η διακυβέρνησή του μεταμόρφωσε πολιτικά και κοινωνικά την Κίνα, αλλά πολιτικές όπως το «Μεγάλο Άλμα προς τα Εμπρός» και η Πολιτιστική Επανάσταση συνδέθηκαν με εκτεταμένο λιμό, διώξεις και εκατομμύρια θανάτους.

2019 – Λαυρέντης Μαχαιρίτσας, Έλληνας τραγουδοποιός, συνθέτης και ερμηνευτής. Γεννήθηκε στις 5 Νοεμβρίου 1956 στη Νέα Ιωνία Βόλου και πέθανε στις 9 Σεπτεμβρίου 2019. Ξεκίνησε την πορεία του με τους P.L.J. Band, που αργότερα μετονομάστηκαν σε «Τερμίτες», και από το 1989 ακολούθησε επιτυχημένη σόλο καριέρα. Τραγούδια όπως «Διδυμότειχο Blues», «Νότος», «Μικρός Τιτανικός» και «Έλα ψυχούλα μου» έγιναν ιδιαίτερα δημοφιλή, ενώ συνεργάστηκε με πολλούς από τους σημαντικότερους εκπροσώπους του ελληνικού τραγουδιο
πηγή newsbeast.gr

Event details

Σαν σήμερα, 5 Μαρτίου 1953, πεθαίνει στη Μόσχα ο Ιωσήφ Στάλιν, μία από τις πιο καθοριστικές μορφές της σοβιετικής εξουσίας στον 20ό αιώνα. Είχε καταρρεύσει λίγες ημέρες νωρίτερα, στη ντάτσα του στο Κούντσεβο, και ο θάνατός του αποδόθηκε επίσημα σε εγκεφαλική αιμορραγία. Η περίοδος της κυριαρχίας του συνδέθηκε με τη μετατροπή της Σοβιετικής Ένωσης σε υπερδύναμη και με τη σοβιετική νίκη στον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο, ενώ ταυτόχρονα καταγράφεται ως εποχή σκληρής καταστολής στο εσωτερικό.
Οι τελευταίες ώρες του Στάλιν παραμένουν θέμα ιστορικής συζήτησης. Σύμφωνα με αφηγήσεις και έρευνες, βρέθηκε πεσμένος στο δωμάτιό του μετά από εγκεφαλικό και για αρκετή ώρα δεν κλήθηκαν γιατροί, σε ένα περιβάλλον όπου ο φόβος μπορούσε να μεταφραστεί σε αδράνεια. Το κλίμα εκείνων των ημερών βαρυφόρτιζε και η υπόθεση της «Συνωμοσίας των γιατρών», που είχε ήδη δηλητηριάσει τις σχέσεις του καθεστώτος με την ιατρική κοινότητα.
Η καθυστέρηση στην ιατρική παρέμβαση, μαζί με μεταγενέστερες μαρτυρίες, συντήρησαν κατά καιρούς υποθέσεις για τις ακριβείς συνθήκες του θανάτου του, χωρίς όμως να υπάρχουν αδιάσειστα στοιχεία που να ανατρέπουν την επίσημη εκδοχή.
Η ιστορική αποτίμηση του Στάλιν παραμένει έντονα διχαστική. Για αρκετούς υπήρξε πρόσωπο-σύμβολο της νίκης και της κρατικής ισχύος της Σοβιετικής Ένωσης. Για άλλους, προσωποποίησε τις εκκαθαρίσεις, το Γκουλάγκ και την κρατική βία. Ο θάνατός του άνοιξε άμεσα έναν αγώνα διαδοχής στην κορυφή του καθεστώτος, με ένα αρχικό σχήμα συλλογικής ηγεσίας, και στα επόμενα χρόνια συνδέθηκε με την πορεία προς την αποσταλινοποίηση που σφράγισε την εποχή Χρουστσόφ. Η κληρονομιά του συνεχίζει να προκαλεί αντιπαραθέσεις μέχρι σήμερα.
Τα σημαντικότερα γεγονότα της ημέρας στην Ελλάδα και τον κόσμο
363: Ο Ρωμαίος αυτοκράτορας Ιουλιανός ξεκινά από την Αντιόχεια μεγάλη εκστρατεία εναντίον της Αυτοκρατορίας των Σασσανιδών, επιδιώκοντας να πλήξει την περσική ισχύ και να προελάσει έως την Κτησιφώντα. Η επιχείρηση θα εξελιχθεί σε στρατηγικό ρίσκο και λίγους μήνες αργότερα ο ίδιος θα σκοτωθεί στη διάρκεια της εκστρατείας.
1496: Ο βασιλιάς Ερρίκος Ζ΄ της Αγγλίας εκδίδει βασιλική άδεια στον Τζιοβάννι Καμπότο (John Cabot) και στους γιους του να εξερευνήσουν και να διεκδικήσουν νέες περιοχές στον Ατλαντικό για λογαριασμό του αγγλικού στέμματος, κίνηση που θα αποτελέσει βάση για τις μετέπειτα Αγγλικές αξιώσεις στη Βόρεια Αμερική.
1616: Η Καθολική Εκκλησία εκδίδει διάταγμα της Συνόδου του Index που χαρακτηρίζει προβληματική την ηλιοκεντρική θεωρία και θέτει το έργο του Νικόλαου Κοπέρνικου «De revolutionibus orbium coelestium» στον Κατάλογο Απαγορευμένων Βιβλίων έως ότου διορθωθεί. Το γεγονός θα αποτελέσει χαρακτηριστικό επεισόδιο της σύγκρουσης επιστημονικής σκέψης και εκκλησιαστικής γραμμής.
1770: Στη Βοστώνη Βρετανοί στρατιώτες ανοίγουν πυρ εναντίον πλήθους αποίκων έπειτα από ένταση και προκλήσεις, σκοτώνοντας πέντε ανθρώπους. Το περιστατικό, γνωστό ως «Boston Massacre», θα χρησιμοποιηθεί ως ισχυρό προπαγανδιστικό εργαλείο και θα ενισχύσει την πορεία προς την Αμερικανική Επανάσταση.
1856: Μεγάλη πυρκαγιά καταστρέφει το Royal Italian Opera House στο Covent Garden του Λονδίνου, ένα από τα σημαντικότερα κέντρα μουσικής και θεάτρου της εποχής. Στη θέση του θα ανεγερθεί αργότερα νέο κτίριο, που εξελίχθηκε στη σημερινή Βασιλική Όπερα του Λονδίνου.
1933: Στις εκλογές του Ράιχσταγκ το Εθνικοσοσιαλιστικό Γερμανικό Εργατικό Κόμμα του Αδόλφου Χίτλερ συγκεντρώνει περίπου 43,9% των ψήφων και αναδεικνύεται πρώτο κόμμα. Το αποτέλεσμα, σε συνδυασμό με πολιτικές συμμαχίες και τα μέτρα που ακολούθησαν μετά τον εμπρησμό του Ράιχσταγκ, θα διευκολύνει την εδραίωση του ναζιστικού καθεστώτος στη Γερμανία.
1940: Δίνεται η παρθενική παράσταση της νεοσύστατης Εθνικής Λυρικής Σκηνής στο θέατρο Ολύμπια της Αθήνας, με την οπερέτα «Η Νυχτερίδα» (Die Fledermaus) του Γιόχαν Στράους. Κεντρικό ρόλο στην ίδρυση και οργάνωση του θεσμού είχε ο Κωστής Μπαστιάς, τότε γενικός διευθυντής των Κρατικών Σκηνών.1940: Υπογράφεται από τη σοβιετική ηγεσία η απόφαση που οδηγεί στη μαζική εκτέλεση περίπου 22.000 Πολωνών αξιωματικών, αστυνομικών και μελών της διανόησης από την NKVD, έγκλημα που έμεινε γνωστό ως «Σφαγή του Κατίν». Η ευθύνη της Σοβιετικής Ένωσης αναγνωρίστηκε επίσημα δεκαετίες αργότερα μετά τη δημοσιοποίηση σχετικών εγγράφων.
1946: Ο Ουίνστον Τσόρτσιλ εκφωνεί στο Westminster College στο Φούλτον του Μισούρι την ιστορική ομιλία «Sinews of Peace». Σε αυτή διατυπώνει τη φράση «From Stettin in the Baltic to Trieste in the Adriatic, an iron curtain has descended across the Continent», περιγράφοντας τη διαίρεση της Ευρώπης και σηματοδοτώντας την απαρχή του Ψυχρού Πολέμου.

1953: Πεθαίνει ο Ιωσήφ Στάλιν έπειτα από εγκεφαλικό επεισόδιο, ύστερα από σχεδόν τρεις δεκαετίες στην εξουσία της Σοβιετικής Ένωσης. Ο θάνατός του ανοίγει μια περίοδο έντονων πολιτικών διεργασιών και σταδιακής αποσταλινοποίησης στο σοβιετικό σύστημα.

1956: Κάνει πρεμιέρα η ταινία «Ο Δράκος» του Νίκου Κούνδουρου, με πρωταγωνιστή τον Ντίνο Ηλιόπουλο σε έναν ασυνήθιστο δραματικό ρόλο. Το φιλμ, με μουσική του Μάνου Χατζιδάκι, θεωρείται σήμερα ένα από τα σημαντικότερα έργα του Ελληνικού κινηματογράφου.
1962: Στο θέατρο «Χατζηχρήστου» πραγματοποιείται μεγάλη συγκέντρωση της Νεολαίας της Ένωσης Κέντρου στο πλαίσιο του Ανένδοτου Αγώνα. Εκεί εμφανίζεται για πρώτη φορά το σύνθημα «1-1-4», που παραπέμπει στο άρθρο 114 του Συντάγματος του 1952 και θα γίνει σύμβολο των πολιτικών κινητοποιήσεων της εποχής.
1966: Το αεροσκάφος BOAC Flight 911 συντρίβεται κοντά στο όρος Φούτζι της Ιαπωνίας, προκαλώντας τον θάνατο 124 ανθρώπων. Η έρευνα κατέληξε ότι το δυστύχημα προκλήθηκε από ισχυρές ατμοσφαιρικές αναταράξεις που προκάλεσαν δομική αστοχία στο αεροσκάφος.
1970: Τίθεται σε ισχύ η Συνθήκη μη Διάδοσης Πυρηνικών Όπλων (NPT), το βασικό διεθνές πλαίσιο για τον περιορισμό της εξάπλωσης πυρηνικών όπλων και την προώθηση της ειρηνικής χρήσης της πυρηνικής ενέργειας.
1979: Το διαστημόπλοιο Voyager 1 της NASA πραγματοποιεί την πλησιέστερη προσέγγισή του στον Δία, στέλνοντας στη Γη πολύτιμα επιστημονικά δεδομένα και εικόνες για τον πλανήτη και τα φεγγάρια του, συμβάλλοντας καθοριστικά στη μελέτη του ηλιακού συστήματος.

1982: Ο Τζον Μπελούσι βρίσκεται νεκρός στο Chateau Marmont στο Χόλιγουντ από υπερβολική δόση, σε θάνατο που θα συμβολίσει τη σκοτεινή πλευρά της ροκ-σταρ κουλτούρας των ‘70s/’80s.
Γεννήσεις

1871 – Ρόζα Λούξεμπουργκ (5 Μαρτίου 1871 – 15 Ιανουαρίου 1919), Γερμανίδα επαναστάτρια, μαρξίστρια θεωρητικός και πολιτικός. Υπήρξε από τις σημαντικότερες μορφές της ευρωπαϊκής σοσιαλιστικής και κομμουνιστικής σκέψης, με ισχυρή παρουσία στο Γερμανικό σοσιαλιστικό κίνημα και ιδρυτικό ρόλο στην Ένωση Σπάρτακος και στο Κομμουνιστικό Κόμμα Γερμανίας. Έμεινε γνωστή για την κριτική της στον μιλιταρισμό, στον εθνικισμό και στον αυταρχισμό, ενώ η δολοφονία της μετά την εξέγερση του Ιανουαρίου την έκανε διαχρονικό σύμβολο της επαναστατικής Αριστεράς.

1922 – Πιερ Πάολο Παζολίνι (5 Μαρτίου 1922 – 2 Νοεμβρίου 1975), Ιταλός συγγραφέας, ποιητής, σκηνοθέτης και διανοούμενος. Υπήρξε μία από τις πιο προκλητικές και επιδραστικές μορφές του μεταπολεμικού Ευρωπαϊκού πολιτισμού, συνδυάζοντας τέχνη, πολιτική και κοινωνική κριτική. Ξεχώρισε με ταινίες όπως το «Κατά Ματθαίον Ευαγγέλιον», το «Θεώρημα» και το «Σαλό, 120 μέρες στα Σόδομα», ενώ το έργο του εστίασε στη φτώχεια, την εξουσία, τη σεξουαλικότητα και τη βία. Ο βίαιος θάνατός του παραμένει έως σήμερα σημείο συζήτησης και σκοτεινό κεφάλαιο της Ιταλικής δημόσιας ζωής.
Θάνατοι

1953 – Ιωσήφ Στάλιν (18 Δεκεμβρίου 1878 – 5 Μαρτίου 1953), Σοβιετικός ηγέτης και γενικός γραμματέας του Κομμουνιστικού Κόμματος της Σοβιετικής Ένωσης. Κυριάρχησε πολιτικά στην ΕΣΣΔ από τα τέλη της δεκαετίας του 1920 έως τον θάνατό του, επιβάλλοντας βίαιη εκβιομηχάνιση, κολεκτιβοποίηση και ένα καθεστώς μαζικών εκκαθαρίσεων, διώξεων και στρατοπέδων εργασίας. Υπό την ηγεσία του η Σοβιετική Ένωση συνέτριψε τη ναζιστική Γερμανία στον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο και αναδείχθηκε σε υπερδύναμη, αλλά το όνομά του έμεινε ταυτισμένο με μια από τις πιο αιματηρές δικτατορίες του 20ού αιώνα.

2011 – Μανώλης Ρασούλης (28 Σεπτεμβρίου 1945 – 5 Μαρτίου 2011), Έλληνας στιχουργός, συγγραφέας και τραγουδοποιός. Υπήρξε από τις πιο ιδιαίτερες και επιδραστικές φωνές του σύγχρονου Ελληνικού τραγουδιού, γράφοντας στίχους που ένωσαν το λαϊκό, το πολιτικό και το υπαρξιακό στοιχείο. Συνδέθηκε με τραγούδια που έγιναν κλασικά, όπως το «Τίποτα δεν πάει χαμένο», το «Όλα σε θυμίζουν» και το «Αχ Ελλάδα σ’ αγαπώ», ενώ συνεργάστηκε με κορυφαίους δημιουργούς και ερμηνευτές. Το έργο του ξεχώρισε για τη γλωσσική ευφυΐα, την κοινωνική ματιά και την έντονη προσωπική σφραγίδα του.

1982 – Τζον Μπελούσι (24 Ιανουαρίου 1949 – 5 Μαρτίου 1982), Αμερικανός ηθοποιός, κωμικός και τραγουδιστής. Υπήρξε μία από τις πιο εκρηκτικές φυσιογνωμίες της Αμερικανικής κωμωδίας, γνωστός από το «Saturday Night Live» και από ταινίες όπως το «Animal House» και το «The Blues Brothers». Το ταλέντο, η σκηνική του ένταση και η αχαλίνωτη ενέργειά του τον έκαναν μορφή-σύμβολο της ποπ κουλτούρας των late 1970s και early 1980s. Ο θάνατός του από overdose στα 33 του ενίσχυσε τον μύθο της αυτοκαταστροφικής ιδιοφυΐας στο Χόλιγουντ.

2013 – Ούγκο Τσάβες (28 Ιουλίου 1954 – 5 Μαρτίου 2013), Βενεζουελανός πολιτικός, στρατιωτικός και πρόεδρος της Βενεζουέλας. Κυριάρχησε στην πολιτική ζωή της χώρας από το 1999, οικοδομώντας τον «τσαβισμό», ένα λαϊκιστικό και σοσιαλιστικό μοντέλο εξουσίας που συνδύασε κοινωνικές παροχές, αντι-Αμερικανική ρητορική και έντονη πολιτική πόλωση. Υπήρξε κεντρική μορφή της λεγόμενης «ροζ παλίρροιας» στη Λατινική Αμερική, επηρεάζοντας ευρύτερα την περιοχή. Ο θάνατός του άνοιξε μια νέα, βαθιά ασταθή περίοδο για τη Βενεζουέλα και τη διαδοχή του καθεστώτος του.
Εορτολόγιο
Αρχέλαος, Ευλόγιος, Ευλογία, Κόνων
πηγή newsbeast.gr

Event details