Λίγες εβδομάδες μετά την πτώση της δικτατορίας, όταν η Ελλάδα είχε επιστρέψει στη δημοκρατία, ένα ερώτημα παρέμενε σε εκκρεμότητα: θα λογοδοτούσαν οι πρωταίτιοι του πραξικοπήματος της 21ης Απριλίου 1967;
Σαν σήμερα, στις 9 Σεπτεμβρίου 1974, ο δικηγόρος Αλέξανδρος Λυκουρέζος κατέθεσε μήνυση κατά των πρωταιτίων της Χούντας για εσχάτη προδοσία. Ήταν η πρώτη σχετική νομική ενέργεια και αποτέλεσε την αφετηρία μιας διαδικασίας που, μέσα στους επόμενους μήνες, θα οδηγούσε τους πραξικοπηματίες στο εδώλιο.
Η κίνηση είχε ιδιαίτερη βαρύτητα. Η δικτατορία είχε καταρρεύσει μόλις τον Ιούλιο, μετά την τουρκική εισβολή στην Κύπρο, και η κυβέρνηση Εθνικής Ενότητας του Κωνσταντίνου Καραμανλή επιχειρούσε να αποκαταστήσει τους δημοκρατικούς θεσμούς χωρίς να διαταράξει την εύθραυστη πολιτική ισορροπία της πρώτης περιόδου της Μεταπολίτευσης.
Από τη μήνυση στην ποινική δίωξη
Η μήνυση έγινε στις 9 Σεπτεμβρίου αλλά υπήρχε ένα σοβαρό νομικό ζήτημα: η αμνηστία που είχε δοθεί μετά την πτώση του καθεστώτος για τα πολιτικά εγκλήματα της περιόδου της δικτατορίας δεν είχε αρχικά διατυπωθεί με τρόπο που να εξαιρεί σαφώς τους ίδιους τους πραξικοπηματίες.
Το θεσμικό τοπίο ξεκαθάρισε στις 3 Οκτωβρίου 1974, όταν η κυβέρνηση εξέδωσε Συντακτική Πράξη που όριζε ότι η αμνηστία δεν κάλυπτε τους «πρωταιτίους» του πραξικοπήματος και καθιστούσε αρμόδιο για την εκδίκαση των σχετικών εγκλημάτων το Πενταμελές Εφετείο Αθηνών.
Ακολούθησαν ραγδαίες εξελίξεις. Στις 20 Οκτωβρίου πέντε από τα ηγετικά στελέχη του καθεστώτος συνελήφθησαν και εκτοπίστηκαν στην Κέα, ενώ την 1η Νοεμβρίου 1974 ασκήθηκε ποινική δίωξη σε βάρος των ίδιων και άλλων στελεχών της δικτατορίας.
Η αρχική προσφυγή στη Δικαιοσύνη ενισχύθηκε και από άλλες νομικές ενέργειες. Σύμφωνα με το Αρχείο της ΕΡΤ και άλλοι δικηγόροι προετοίμαζαν αντίστοιχες κινήσεις, ενώ ακολούθησε συμπληρωματική μήνυση της Ένωσης Δημοκρατικών Δικηγόρων.
Ο ίδιος ο Λυκουρέζος θα καταθέσει και δεύτερη μήνυση τον Ιανουάριο του 1975, για συνέργεια σε εσχάτη προδοσία.
Σε συνέντευξή του στην εκπομπή «Οι Ρεπόρτερς» του ΕΙΡΤ, που προβλήθηκε τον Απρίλιο του 1975 και διασώζεται στο Αρχείο της ΕΡΤ, ο Λυκουρέζος περιέγραψε την απόφασή του να προσφύγει στον εισαγγελέα και την πορεία που ακολούθησε η υπόθεση από την πρώτη μήνυση έως την άσκηση της ποινικής δίωξης.
Οι δικτάτορες στο εδώλιο
Στις 22 Μαΐου 1975 παραπέμφθηκαν σε δίκη 24 κατηγορούμενοι. Τελικά, στις 28 Ιουλίου, άρχισε στις Δικαστικές Φυλακές Κορυδαλλού η ιστορική Δίκη των Πρωταιτίων, ενώπιον του Πενταμελούς Εφετείου Αθηνών, με πρόεδρο τον εφέτη Ιωάννη Ντεγιάννη. Οι βασικές κατηγορίες ήταν η στάση και η εσχάτη προδοσία.
Στο εδώλιο βρέθηκαν, μεταξύ άλλων, ο Γεώργιος Παπαδόπουλος, ο Στυλιανός Παττακός, ο Νικόλαος Μακαρέζος και ο Δημήτριος Ιωαννίδης. Η δίκη εξελίχθηκε σε μία από τις σημαντικότερες δικαστικές διαδικασίες της Μεταπολίτευσης. Στην αίθουσα κατέθεσαν 65 μάρτυρες κατηγορίας, ανάμεσά τους κορυφαία πολιτικά πρόσωπα της εποχής.
Στις 23 Αυγούστου 1975 εκδόθηκε η απόφαση. Παπαδόπουλος, Παττακός και Μακαρέζος καταδικάστηκαν σε θάνατο για στάση και σε ισόβια κάθειρξη για εσχάτη προδοσία. Δύο ημέρες αργότερα, η κυβέρνηση μετέτρεψε τις θανατικές ποινές σε ισόβια.
Η ιστορική σημασία της υπόθεσης, ωστόσο, δεν περιορίστηκε στις ποινές. Η μεταπολιτευτική Δημοκρατία επέλεξε να αντιμετωπίσει τους ανθρώπους που την είχαν καταλύσει μέσα από τη δικαστική διαδικασία και τους θεσμούς του κράτους δικαίου. Η μήνυση της 9ης Σεπτεμβρίου δεν ήταν από μόνη της αρκετή για να οδηγήσει στη Δίκη των Πρωταιτίων· χρειάστηκαν νομοθετικές παρεμβάσεις, εισαγγελικές πράξεις και νέες μηνύσεις. Ήταν, όμως, η πρώτη κίνηση που έθεσε σε λειτουργία αυτή τη διαδικασία.
Τι άλλο έγινε σαν σήμερα
1776: Το Ηπειρωτικό Κογκρέσο καθιερώνει επισήμως την ονομασία «Ηνωμένες Πολιτείες της Αμερικής», αντικαθιστώντας τον όρο «Ηνωμένες Αποικίες», δύο μήνες μετά τη Διακήρυξη της Ανεξαρτησίας.
1861: Δημοσιεύεται στην εφημερίδα «Φως» το άρθρο «Αναρχία», που θεωρείται το πρώτο αναρχικό δημοσίευμα στην Ελλάδα. Ως συγγραφέας φέρεται ο Δημήτριος Παπαρρηγόπουλος, γιος του ιστορικού Κωνσταντίνου Παπαρρηγόπουλου, ενώ το φύλλο κατάσχεται.
1886: Υπογράφεται η Σύμβαση της Βέρνης, θεμελιώδης διεθνής συμφωνία για την προστασία της πνευματικής ιδιοκτησίας και των δικαιωμάτων δημιουργών λογοτεχνικών και καλλιτεχνικών έργων.
1922: Ο τουρκικός στρατός εισέρχεται στη Σμύρνη, μετά την κατάρρευση του μικρασιατικού μετώπου. Λίγες ημέρες αργότερα, η μεγάλη πυρκαγιά θα καταστρέψει κυρίως τις ελληνικές και αρμενικές συνοικίες, επισφραγίζοντας τη Μικρασιατική Καταστροφή.
1941: Ιδρύεται στην κατεχόμενη Αθήνα ο ΕΔΕΣ, με ηγετική μορφή τον Ναπολέοντα Ζέρβα. Θα εξελιχθεί σε μία από τις σημαντικότερες οργανώσεις της ελληνικής Αντίστασης και θα συμμετάσχει στην ανατίναξη της γέφυρας του Γοργοποτάμου.
1947: Στον υπολογιστή Harvard Mark II εντοπίζεται μια νυχτοπεταλούδα παγιδευμένη σε ηλεκτρονόμο και καταγράφεται ως «πραγματικό bug». Ο όρος προϋπήρχε, αλλά το περιστατικό έγινε θρυλικό στην ιστορία της πληροφορικής.
1951: Στις ελληνικές εκλογές ο Ελληνικός Συναγερμός του Αλέξανδρου Παπάγου έρχεται πρώτος χωρίς αυτοδυναμία. Κυβέρνηση σχηματίζει τελικά ο Νικόλαος Πλαστήρας, με τη συνεργασία της ΕΠΕΚ και των Φιλελευθέρων.
1993: Η κυβέρνηση του Κωνσταντίνου Μητσοτάκη χάνει την κοινοβουλευτική πλειοψηφία και η χώρα οδηγείται σε πρόωρες εκλογές. Στις 10 Οκτωβρίου το ΠΑΣΟΚ του Ανδρέα Παπανδρέου επιστρέφει στην εξουσία.
Γεννήσεις

1828 – Λέων Τολστόι (Leo Tolstoy), Ρώσος συγγραφέας. Γεννήθηκε στις 9 Σεπτεμβρίου 1828 και πέθανε στις 20 Νοεμβρίου 1910. Θεωρείται μία από τις κορυφαίες μορφές της παγκόσμιας λογοτεχνίας, με έργα που συνδυάζουν ιστορικό εύρος, ψυχολογικό βάθος και έντονο κοινωνικό προβληματισμό. Έγραψε τα μνημειώδη μυθιστορήματα «Πόλεμος και Ειρήνη» και «Άννα Καρένινα», ενώ στα ύστερα χρόνια του ανέπτυξε φιλοσοφικές και θρησκευτικές ιδέες γύρω από τη μη βία, την ηθική και την κοινωνική δικαιοσύνη.

1922 – Μανώλης Γλέζος, Έλληνας πολιτικός, δημοσιογράφος και αγωνιστής της Εθνικής Αντίστασης. Γεννήθηκε στις 9 Σεπτεμβρίου 1922 στην Απείρανθο της Νάξου και πέθανε στις 30 Μαρτίου 2020. Έμεινε στην ιστορία όταν, μαζί με τον Απόστολο Σάντα, κατέβασε τη νύχτα της 30ής προς 31η Μαΐου 1941 τη ναζιστική σημαία από την Ακρόπολη, σε μία από τις πιο συμβολικές πράξεις της Αντίστασης. Μεταπολεμικά φυλακίστηκε και εξορίστηκε επανειλημμένα, ενώ διετέλεσε βουλευτής και ευρωβουλευτής.

1923 – Ροζίτα Σώκου, Ελληνίδα δημοσιογράφος, κριτικός, συγγραφέας και μεταφράστρια. Γεννήθηκε στις 9 Σεπτεμβρίου 1923 στην Αθήνα και πέθανε στις 14 Δεκεμβρίου 2021. Υπήρξε από τις πιο αναγνωρίσιμες μορφές της ελληνικής καλλιτεχνικής δημοσιογραφίας, με μακρά παρουσία στην κριτική κινηματογράφου, θεάτρου και χορού και συνεργασίες με μεγάλες εφημερίδες και περιοδικά. Έγινε ιδιαίτερα γνωστή στο ευρύ κοινό μέσα από την τηλεοπτική εκπομπή «Να η ευκαιρία», όπου συμμετείχε στην κριτική επιτροπή από το 1977 έως το 1983.

1941 – Ότις Ρέντινγκ (Otis Redding), Αμερικανός τραγουδιστής και τραγουδοποιός. Γεννήθηκε στις 9 Σεπτεμβρίου 1941 και πέθανε στις 10 Δεκεμβρίου 1967, σε ηλικία 26 ετών, σε αεροπορικό δυστύχημα. Υπήρξε μία από τις κορυφαίες φωνές της soul, με χαρακτηριστικές ερμηνείες στα «Try a Little Tenderness» και «I’ve Been Loving You Too Long», ενώ έγραψε και ηχογράφησε πρώτος το «Respect», που αργότερα έγινε παγκόσμια επιτυχία με την Αρίθα Φράνκλιν. Το «(Sittin’ On) The Dock of the Bay» κυκλοφόρησε μετά τον θάνατό του και έφτασε στο Νο 1 των αμερικανικών charts.

1960 – Χιου Γκραντ (Hugh Grant), Άγγλος ηθοποιός. Γεννήθηκε στις 9 Σεπτεμβρίου 1960 στο Λονδίνο. Καθιερώθηκε διεθνώς με τη ρομαντική κομεντί «Τέσσερις Γάμοι και μία Κηδεία», για την οποία κέρδισε Χρυσή Σφαίρα και BAFTA Α΄ Ανδρικού Ρόλου. Πρωταγωνίστησε επίσης σε μεγάλες επιτυχίες όπως τα «Notting Hill», «Το Ημερολόγιο της Μπρίτζετ Τζόουνς», «About a Boy» και «Love Actually», ενώ αργότερα στράφηκε και σε πιο αντισυμβατικούς, συχνά σκοτεινότερους ρόλους.

1966 – Άνταμ Σάντλερ (Adam Sandler), Αμερικανός ηθοποιός, κωμικός, σεναριογράφος και παραγωγός. Γεννήθηκε στις 9 Σεπτεμβρίου 1966 στη Νέα Υόρκη. Έγινε γνωστός στις αρχές της δεκαετίας του 1990 μέσα από το «Saturday Night Live» και στη συνέχεια πρωταγωνίστησε σε δημοφιλείς κωμωδίες όπως «Billy Madison», «Happy Gilmore» και «The Wedding Singer». Παράλληλα, απέσπασε ιδιαίτερα θετικές κριτικές για δραματικούς ρόλους στις ταινίες «Punch-Drunk Love» και «Uncut Gems». Το 2023 τιμήθηκε με το Mark Twain Prize for American Humor.
Θάνατοι

1901 – Ανρί ντε Τουλούζ-Λοτρέκ (Henri de Toulouse-Lautrec), Γάλλος ζωγράφος, σχεδιαστής και λιθογράφος. Γεννήθηκε στις 24 Νοεμβρίου 1864 και πέθανε στις 9 Σεπτεμβρίου 1901, σε ηλικία 36 ετών. Συνδέθηκε όσο λίγοι καλλιτέχνες με τη νυχτερινή ζωή της Μονμάρτρης και την παρισινή Μπελ Επόκ, αποτυπώνοντας καμπαρέ, χορεύτριες και καλλιτέχνες του θεάματος. Οι πρωτοποριακές αφίσες του για χώρους όπως το Moulin Rouge συνέβαλαν καθοριστικά στην εξέλιξη της σύγχρονης αφίσας και της γραφιστικής.

1976 – Μάο Τσε Τουνγκ (Mao Zedong), Κινέζος επαναστάτης και πολιτικός ηγέτης. Γεννήθηκε στις 26 Δεκεμβρίου 1893 και πέθανε στις 9 Σεπτεμβρίου 1976. Ηγήθηκε του Κομμουνιστικού Κόμματος στη νίκη επί των εθνικιστών και το 1949 ανακήρυξε τη Λαϊκή Δημοκρατία της Κίνας, της οποίας παρέμεινε ο κυρίαρχος ηγέτης έως τον θάνατό του. Η διακυβέρνησή του μεταμόρφωσε πολιτικά και κοινωνικά την Κίνα, αλλά πολιτικές όπως το «Μεγάλο Άλμα προς τα Εμπρός» και η Πολιτιστική Επανάσταση συνδέθηκαν με εκτεταμένο λιμό, διώξεις και εκατομμύρια θανάτους.

2019 – Λαυρέντης Μαχαιρίτσας, Έλληνας τραγουδοποιός, συνθέτης και ερμηνευτής. Γεννήθηκε στις 5 Νοεμβρίου 1956 στη Νέα Ιωνία Βόλου και πέθανε στις 9 Σεπτεμβρίου 2019. Ξεκίνησε την πορεία του με τους P.L.J. Band, που αργότερα μετονομάστηκαν σε «Τερμίτες», και από το 1989 ακολούθησε επιτυχημένη σόλο καριέρα. Τραγούδια όπως «Διδυμότειχο Blues», «Νότος», «Μικρός Τιτανικός» και «Έλα ψυχούλα μου» έγιναν ιδιαίτερα δημοφιλή, ενώ συνεργάστηκε με πολλούς από τους σημαντικότερους εκπροσώπους του ελληνικού τραγουδιο
πηγή newsbeast.gr

Event details

1994: Πεθαίνει στο νοσοκομείο «Μεμόριαλ» της Νέας Υόρκης η Μελίνα Μερκούρη μετά από μακρόχρονη μάχη με τον καρκίνο. Υπήρξε ηθοποιός παγκόσμιας φήμης, θερμή αγωνίστρια της δημοκρατίας και υπουργός Πολιτισμού σε όλες τις κυβερνήσεις του ΠΑΣΟΚ. Είναι χαρακτηριστικό το γεγονός ότι, η απριλιανή Χούντα της αφαίρεσε την ελληνική ιθαγένεια εξαιτίας της αντιστασιακής της δράσης. Κηδεύτηκε με τιμές πρωθυπουργού, ενώ εκατομμύρια λαού την συνόδεψαν στην τελευταία της κατοικία στο Α’ Νεκροταφείο Αθηνών.

Τα σημαντικότερα γεγονότα της ημέρας στην Ελλάδα και τον κόσμο

1894: Κυκλοφορεί το πρώτο φύλλο της εφημερίδας «ΕΣΤΙΑ», με πρώτο διευθυντή τον ποιητή, Γεώργιο Δροσίνη.
1899: Η γερμανική χημική εταιρεία Bayer λαμβάνει δίπλωμα ευρεσιτεχνίας για την ασπιρίνη.

1902: Ιδρύεται η Ρεάλ Μαδρίτης από μία ομάδα ποδοσφαιρόφιλων, με επικεφαλής τον Χουάν Παντρός.
1910: Πραγματοποιείται αγροτική εξέγερση στο Κιλελέρ της Θεσσαλίας. Με προτροπή των μεγαλοτσιφλικάδων, ο Στρατός ανοίγει πυρ και σκοτώνει στο χωριό Κιλελέρ δύο αγρότες, έπειτα από επεισόδια με τους σιδηροδρομικούς. Άλλοι δυο νεκροί στο χωριό Τσουλάρ μετατρέπουν σε φονική μάχη το συλλαλητήριο, που οργανωνόταν την ίδια μέρα στη Λάρισα.
1933: 1933: Εκδηλώνεται στην Αθήνα το στρατιωτικό «κίνημα Πλαστήρα», όταν ο απόστρατος αντιστράτηγος Νικόλαος Πλαστήρας επιχειρεί, αμέσως μετά τις βουλευτικές εκλογές, να εμποδίσει τον Παναγή Τσαλδάρη και την αντιβενιζελική παράταξη να σχηματίσουν κυβέρνηση, προκαλώντας ένταση και ένοπλη κινητοποίηση στο κέντρο της πόλης. Το κίνημα καταστέλλεται από τον στρατό, με καθοριστική συμβολή και του Γεώργιου Κονδύλη, ο Πλαστήρας διαφεύγει στο εξωτερικό και ορκίζεται μεταβατική κυβέρνηση υπό τον Αλέξανδρο Οθωναίο για την ομαλή παράδοση της εξουσίας, σε μια εξέλιξη που επιβαρύνει βαθιά τον πολιτικό διχασμό του Μεσοπολέμου.
1951: Αρχίζει η δίκη των Έθελ και Τζούλιους Ρόζενμπεργκ, δύο Αμερικανών κομμουνιστών που κατηγορούνται για κατασκοπεία υπέρ της Σοβιετικής Ένωσης, μεταφέροντας πυρηνικά μυστικά. Η υπόθεση θα προκαλέσει έντονες αντιδράσεις και διχασμό στην αμερικανική κοινωνία, καθώς το ζευγάρι θα καταδικαστεί σε θάνατο και θα εκτελεστεί το 1953.

1964: Ο πυγμάχος και παγκόσμιος πρωταθλητής, Κάσιους Κλέι, ασπάζεται το Μωαμεθανισμό και αλλάζει το όνομά του σε Μοχάμεντ Άλι.
1964: Ο βασιλιάς Παύλος της Ελλάδας πεθαίνει, ύστερα από βασιλεία 16 χρόνων, 11 μηνών και 5 ημερών και ο διάδοχος Κωνσταντίνος Β’ ορκίζεται βασιλιάς των Ελλήνων.
1968: Στη Ροδεσία τρεις αντάρτες εκτελούνται, σηματοδοτώντας τις πρώτες εκτελέσεις μετά τη μονομερή ανακήρυξη της ανεξαρτησίας της χώρας. Η απόφαση της λευκής μειοψηφικής κυβέρνησης προκαλεί διεθνή κατακραυγή, εντείνοντας την απομόνωση του καθεστώτος.
1981: Συνεχίζονται οι σεισμικές δονήσεις στην Κόρινθο. Ήδη έχουν χαρακτηριστεί ακατοίκητα 3.742 σπίτια.
1991: Ο Τούρκος πρόεδρος Τουργκούτ Οζάλ προκαλεί αντιδράσεις με τη δήλωσή του ότι η Τουρκία διέπραξε «ιστορικό λάθος» μη διεκδικώντας τα Δωδεκάνησα μετά τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο. Υποστηρίζει ότι αν η τουρκική εξωτερική πολιτική δεν ήταν «ψοφοδεής», η χώρα του θα είχε πάρει τα νησιά, αμφισβητώντας έμμεσα την ελληνική κυριαρχία.
1992: Ενεργοποιείται ένας ιός με το όνομα «Μιχαήλ Άγγελος», την επέτειο της γέννησης του μεγάλου αναγεννησιακού δημιουργού Μιχαήλ Άγγελου, προκαλώντας ζημιές σε εκατομμύρια PC σε όλο τον κόσμο.
1994: Πεθαίνει στο νοσοκομείο «Μεμόριαλ» της Νέας Υόρκης η Μελίνα Μερκούρη μετά από μακρόχρονη μάχη με τον καρκίνο. Υπήρξε ηθοποιός παγκόσμιας φήμης, θερμή αγωνίστρια της δημοκρατίας και υπουργός Πολιτισμού σε όλες τις κυβερνήσεις του ΠΑΣΟΚ. Είναι χαρακτηριστικό το γεγονός ότι, η απριλιανή Χούντα της αφαίρεσε την ελληνική ιθαγένεια εξαιτίας της αντιστασιακής της δράσης. Κηδεύτηκε με τιμές πρωθυπουργού, ενώ εκατομμύρια λαού την συνόδεψαν στην τελευταία της κατοικία στο Α’ Νεκροταφείο Αθηνών.
1995: Ομόφωνη απόφαση των 15 κρατών της Ευρωπαϊκής Ένωσης ότι οι διαπραγματεύσεις για την ένταξη της Κύπρου θα προχωρήσουν, είτε λυθεί, είτε όχι το εσωτερικό πρόβλημα της Μεγαλονήσου, μέσα στο εξάμηνο που θα ακολουθήσει τη Διακυβερνητική Διάσκεψη της Ε.Ε. το 1996.
1996: Ως μοναδικό ελληνικό προϊόν αναγνωρίζει τη φέτα η Ευρωπαϊκή Ένωση, ενώ δίνει στη Δανία προθεσμία πέντε ετών για να μετονομάσει το τυρί που πουλάει ως φέτα.
2004: Η Ελληνίδα πρωταθλήτρια Χρυσοπηγή Δεβετζή με άλμα στα 14,73 μέτρα κατακτά το χάλκινο μετάλλιο στο τριπλούν γυναικών στο 10ο Παγκόσμιο Πρωτάθλημα Κλειστού Στίβου, στη Βουδαπέστη.
2022: Ο Ουκρανός πρόεδρος Βολοντίμιρ Ζελένσκι δηλώνει ότι το διεθνές αεροδρόμιο Havryshivka Vinnytsia στην περιφέρεια Vinnytsia έχει καταστραφεί πλήρως μετά από χτύπημα οκτώ ρωσικών βαλλιστικών πυραύλων.
Γεννήσεις

1475 – Μιχαήλ Άγγελος (6 Μαρτίου 1475 – 18 Φεβρουαρίου 1564), Ιταλός, γλύπτης, ζωγράφος και αρχιτέκτονας, από τους κορυφαίους δημιουργούς της Αναγέννησης. Έργα όπως ο «Δαβίδ» και η «Πιετά» καθόρισαν τη γλυπτική του δυτικού κανόνα, ενώ η οροφή της «Καπέλα Σιστίνα» έγινε παγκόσμιο σύμβολο της μνημειακής ζωγραφικής. Ως αρχιτέκτονας συνέβαλε καθοριστικά και στη μορφή της Βασιλικής του Αγίου Πέτρου στη Ρώμη.

1619 – Σιρανό ντε Μπερζεράκ (6 Μαρτίου 1619 – 28 Ιουλίου 1655), Γάλλος, στρατιωτικός και συγγραφέας, γνωστός για την ευφυΐα, τη σάτιρα και τον αιχμηρό του λόγο. Τα κείμενά του, που κινούνται ανάμεσα στη φιλοσοφική σάτιρα και τη φαντασία, θεωρούνται πρόδρομοι της νεότερης λογοτεχνικής φαντασίας. Η ζωή και η περσόνα του ενέπνευσαν τον Εντμόν Ροστάν για τον θρυλικό θεατρικό ήρωα στο έργο «Σιρανό ντε Μπερζεράκ».

1926 – Αντρέι Βάιντα (6 Μαρτίου 1926 – 9 Οκτωβρίου 2016), Πολωνός, σκηνοθέτης, από τις σπουδαιότερες μορφές του ευρωπαϊκού κινηματογράφου. Συνδέθηκε με την «Πολωνική Σχολή» και με ταινίες που καθρέφτισαν την ιστορική και πολιτική εμπειρία της χώρας του, όπως «Στάχτες και διαμάντια» και «Ο άνθρωπος από μάρμαρο». Τιμήθηκε με Τιμητικό Όσκαρ και παρέμεινε ενεργός δημιουργικά για δεκαετίες, με έργο που συζητιέται ως κινηματογράφος μνήμης και συνείδησης.

1927 – Γκαμπριέλ Γκαρσία Μάρκες (6 Μαρτίου 1927 – 17 Απριλίου 2014), Κολομβιανός, συγγραφέας και δημοσιογράφος, κορυφαίος εκπρόσωπος του μαγικού ρεαλισμού. Με το «Εκατό χρόνια μοναξιά» δημιούργησε ένα από τα πιο εμβληματικά μυθιστορήματα του 20ού αιώνα και κεντρικό έργο του λατινοαμερικανικού «μπουμ». Βραβεύθηκε με Νόμπελ Λογοτεχνίας το 1982 και το έργο του, με πυκνή αφήγηση και πολιτισμική μνήμη, διαβάζεται διαχρονικά και στην Ελλάδα.

1937 – Βαλεντίνα Τερεσκόβα (6 Μαρτίου 1937 – –), Ρωσίδα, κοσμοναύτης, η πρώτη γυναίκα που ταξίδεψε στο διάστημα. Πέταξε με το Vostok 6 στις 16 Ιουνίου 1963, ολοκληρώνοντας 48 περιφορές γύρω από τη Γη σε περίπου τρεις ημέρες, επίτευγμα-ορόσημο για την εποχή του διαστημικού ανταγωνισμού. Η αποστολή της έγινε παγκόσμιο σύμβολο για τη συμμετοχή των γυναικών στις επιστήμες και στις διαστημικές αποστολές, με διαχρονική αναφορά σε ιστορίες εξερεύνησης.

1946 – Ντέιβιντ Γκίλμορ (6 Μαρτίου 1946 – –), Άγγλος, μουσικός, κιθαρίστας και τραγουδιστής, συνδεδεμένος όσο λίγοι με τον ήχο των Pink Floyd. Οι κιθαριστικές του φράσεις και τα μεγάλης διάρκειας σόλο του έγιναν σημείο αναφοράς στο προοδευτικό ροκ, σε δίσκους όπως «The Dark Side of the Moon» («Η σκοτεινή πλευρά του φεγγαριού») και «Wish You Were Here» («Μακάρι να ήσουν εδώ»). Παράλληλα έχει και σόλο δισκογραφία, διατηρώντας τεράστια απήχηση και στο ελληνικό κοινό.

1954 – Αντύπας (6 Μαρτίου 1954 – –), Έλληνας, λαϊκός τραγουδιστής, από τα πιο αναγνωρίσιμα ονόματα της ελληνικής νυχτερινής διασκέδασης. Καθιερώθηκε από τη δεκαετία του 1980 με λαϊκό ρεπερτόριο που αγαπήθηκε πλατιά, χτίζοντας εικόνα ερμηνευτή με ένταση και άμεση επικοινωνία με το κοινό. Η παρουσία του στη σκηνή και η διαχρονική αναγνωρισιμότητα του ονόματός του τον κρατούν σταθερά στη συλλογική μνήμη του λαϊκού τραγουδιού.

1972 – Σακίλ Ο’Νιλ (6 Μαρτίου 1972 – –), Αμερικανός, καλαθοσφαιριστής, από τους πιο κυρίαρχους σέντερ στην ιστορία του NBA. Κατέκτησε τέσσερα πρωταθλήματα, έγινε MVP και έμεινε θρυλικός για τον συνδυασμό όγκου, δύναμης και αθλητικότητας που άλλαξε τις ισορροπίες στο ζωγραφιστό, ιδιαίτερα με τους Los Angeles Lakers. Μετά το τέλος της καριέρας του διατηρεί υψηλό προφίλ ως τηλεοπτικός αναλυτής και media personality, παραμένοντας πρόσωπο της παγκόσμιας ποπ αθλητικής κουλτούρας.

1977 – Γιώργος Καραγκούνης (6 Μαρτίου 1977 – –), Έλληνας, ποδοσφαιριστής, εμβληματική μορφή της Εθνικής Ελλάδας στη σύγχρονη αθλητική μνήμη. Ταυτίστηκε με την κατάκτηση του Euro 2004 και με ηγετική παρουσία στο κέντρο, γνωστός για το πάθος, τις μεγάλες εκτελέσεις στημένων και τον ρυθμό που έδινε στο παιχνίδι. Σε συλλογικό επίπεδο αγωνίστηκε σε κορυφαία ευρωπαϊκά πρωταθλήματα και έμεινε ως πρόσωπο-σύμβολο μιας γενιάς που άλλαξε την ιστορία του ελληνικού ποδοσφαίρου.

1986 – Αθηνά Οικονομάκου (6 Μαρτίου 1986 – –), Ελληνίδα, ηθοποιός και επιχειρηματίας, με ισχυρή τηλεοπτική αναγνωρισιμότητα. Έγινε γνωστή στο ευρύ κοινό μέσα από σειρές όπως «Η ζωή της άλλης» και «Έλα στη θέση μου», χτίζοντας σταθερή παρουσία σε δημοφιλείς παραγωγές. Παράλληλα ανέπτυξε δραστηριότητα στον χώρο της μόδας και της επιχειρηματικότητας, διευρύνοντας το προφίλ της πέρα από την υποκριτική. Παραμένει από τα πρόσωπα που ξεχωρίζουν στην ελληνική ποπ τηλεοπτική κουλτούρα.
Θάνατοι

1964 – Παύλος (14 Δεκεμβρίου 1901 – 6 Μαρτίου 1964), Έλληνας, βασιλιάς των Ελλήνων (1947–1964), που ανήλθε στον θρόνο αμέσως μετά τον Εμφύλιο, σε περίοδο έντονης πολιτικής πόλωσης και μεταπολεμικής ανοικοδόμησης. Κατά τη βασιλεία του η Ελλάδα εντάχθηκε στο ΝΑΤΟ και ενισχύθηκε ο δυτικός προσανατολισμός της χώρας, ενώ στην εσωτερική σκηνή η μοναρχία βρέθηκε συχνά στο επίκεντρο αντιπαραθέσεων. Ήταν πατέρας του Κωνσταντίνου Β’.

1994 – Μελίνα Μερκούρη (18 Οκτωβρίου 1920 – 6 Μαρτίου 1994), Ελληνίδα, ηθοποιός και πολιτικός, από τα πιο αναγνωρίσιμα ελληνικά πρόσωπα διεθνώς. Καθιερώθηκε στον κινηματογράφο και στο θέατρο, με σταθμό την ταινία «Ποτέ την Κυριακή». Ως υπουργός Πολιτισμού (1981–1989, 1993–1994) συνέδεσε το όνομά της με τη διεκδίκηση της επιστροφής των Γλυπτών του Παρθενώνα και με την ενίσχυση πολιτιστικών θεσμών, όπως η «Πολιτιστική Πρωτεύουσα της Ευρώπης», με πρώτη την Αθήνα το 1985.

2016 – Νάνσυ Ρίγκαν (6 Ιουλίου 1921 – 6 Μαρτίου 2016), Αμερικανίδα, ηθοποιός και πρώτη κυρία των ΗΠΑ (1981–1989), από τις πιο αναγνωρίσιμες φιγούρες της αμερικανικής δημόσιας ζωής του 20ού αιώνα. Μετά την καριέρα της στο Χόλιγουντ βρέθηκε στο επίκεντρο της πολιτικής σκηνής στο πλευρό του Ρόναλντ Ρίγκαν και απέκτησε ιδιαίτερη επιρροή ως σύμβουλος και δημόσιο πρόσωπο. Έγινε ευρύτερα γνωστή για την αντικαρκωτική εκστρατεία κατά των ναρκωτικών Just Say No και αργότερα για τη δημόσια στήριξή της στην έρευνα για το Αλτσχάιμερ.
Εορτολόγιο
Αέτιος, Θεόφιλος, Θεοφιλία, Κάλλιστος, Κρατερός, Κρατερία, Μελισσηνός, Μελισσηνή
Εθνικές Γιορτές – Επέτειοι
Διεθνής Ημέρα Σχολικών Γευμάτων
Ευρωπαϊκή Ημέρα Λογοθεραπείας
Ευρωπαϊκή Ημέρα Μνήμης των Δικαίων
Παγκόσμια Ημέρα Λεμφοιδήματος
Πανελλήνια Ημέρα κατά της Σχολικής Βίας και του Εκφοβισμού

πηγή newsbeast.gr

Event details