Jump to content
View in the app

A better way to browse. Learn more.

Ηλεκτρονική Ταυτότητα Κτιρίων Forum Μηχανικών

A full-screen app on your home screen with push notifications, badges and more.

To install this app on iOS and iPadOS
  1. Tap the Share icon in Safari
  2. Scroll the menu and tap Add to Home Screen.
  3. Tap Add in the top-right corner.
To install this app on Android
  1. Tap the 3-dot menu (⋮) in the top-right corner of the browser.
  2. Tap Add to Home screen or Install app.
  3. Confirm by tapping Install.

Ζητήματα εκπόνησης Αρχιτεκτονικών Αποτυπώσεων για τις ΗΤΚ των ειδικών θρησκευτικών κτηρίων και των διατηρητέων κτηρίων ιδιοκτησίας Δημοσίου, ΟΤΑ και ΝΠΔΔ.

Η παρούσα έκθεση συντάσσεται με τη μορφή ερωτήσεων και απαντήσεων:

  • ·         Έχει ως αφορμή την παράταση υποβολής ΗΤΚ κτηρίων κατηγορίας 1 έως και την 1/2/2028 που δόθηκε με την παρ.3/άρθρ.42/ν.5270/2026 (ΦΕΚ.Α.9/2026).

  • ·         Έχει στόχο να διερευνήσει ποιες είναι οι ειδικές απαιτήσεις που ορίζει η νομολογία για την εκπόνηση μελετών αρχιτεκτονικής αποτύπωσης των διατηρητέων κτηρίων ιδιοκτησίας Δημοσίου και ΝΠΔΔ καθώς και των ειδικών θρησκευτικών κτηρίων (μονές, ναοί, προσκυνήματα, ξωκλήσια, παρεκκλήσια και περιβάλλοντες χώροι αυτών κλπ), δεδομένου ότι αυτές οι αρχιτεκτονικές αποτυπώσεις είναι απαραίτητες για τη συγκρότηση του φακέλου ΗΤΚ.

  • ·         Το τεκμαιρόμενο συμπέρασμα είναι ότι η Αποτύπωση αυτή είναι Ειδική Αρχιτεκτονική Μελέτη κατηγορίας (7) και πρέπει να εκπονηθεί μόνον από Αρχιτέκτονες Μηχανικούς μέλη του ΤΕΕ, επί ποινή ακυρότητας της ΗΤΚ.

  • ·         Κοινοποιήθηκε στον ΣΑΔΑΣ-Πανελλήνια Ένωση Αρχιτεκτόνων προσβλέποντας στην περαιτέρω ενημέρωση των υπόχρεων φορέων και των ενδιαφερομένων συναδέλφων.

  • ·         Από δική μας έρευνα στις σελίδες <ypen.gov.gr> του ΥΠΕΝ και <statistics.gr> της ΕΛΣΤΑΤ και άλλες πηγές, το πλήθος των κτηρίων για τα οποία θα χρειαστεί Ειδική Αρχιτεκτονική Μελέτη Αποτύπωσης κατηγορίας (7) εκτιμάται σε 45.000 περίπου, με εμβαδό που κυμαίνεται από μερικές δεκάδες έως μερικές εκατοντάδες τετραγωνικά μέτρα και όγκο από μερικές εκατοντάδες έως μερικές χιλιάδες κυβικά μέτρα.

  • ·         Τα μεν διατηρητέα ανήκουν σε ποικιλομορφία μορφολογικών και κτηριολογικών κινημάτων, τα δε θρησκευτικά κτήρια σε απλούς ή σύνθετους βυζαντινούς ρυθμούς αλλά και σε παραδοσιακές και άλλες φόρμες πχ εξωκλήσια. Η συνθήκη αυτή απαιτεί ειδικές γνώσεις του μελετητή για την εκάστοτε ρυθμολογία, τον τρόπο κατασκευής και τη δομή του κτηρίου στο χώρο, έτσι ώστε να παραχθεί ένα αξιόπιστο αποτέλεσμα αρχιτεκτονικής αποτύπωσης, αντάξιο του σκοπού για τον οποίο προορίζεται σύμφωνα με τις οδηγίες ΤΕΕ και την παρ.1/άρθρ.52/ν.4495/2017.  


    1) Υπάρχουν ειδικές απαιτήσεις του νόμου για τα σχέδια που συμπεριλαμβάνονται στις ΗΤΚ;

    Σύμφωνα με το εδ.(στ)/παρ.1/άρθρ.54/ν.4495/2017/Συμπλήρωση ηλεκτρονικής ταυτότητας, στον φάκελο της ΗΤΚ περιλαμβάνονται <τα σχέδια κατόψεων, τα οποία αποτυπώνουν το κτίριο στην πραγματική του κατάσταση> και εκπονούνται κάθε φορά που η υφιστάμενη κατάσταση δεν προκύπτει από κατάλληλα σχέδια κάποιας επίκαιρης οικοδομικής αδείας ή Δήλωσης αυθαιρεσιών. (βλέπε: αα.8/Οδηγίες ΤΕΕ/Ιούν.2022 στο <https://web.tee.gr/wp-content/uploads/2022-06-14_% CE%95% CE%A1%CE%A9%CE%A4%CE%97%CE%A3%CE%95%CE%99%CE%A3-CE%97%CE%A4%CE%9A.pdf>. Εάν για κάποιο ιστορικό θρησκευτικό κτήριο υπάρχουν βιβλιογραφικά σχέδια ή σκαριφήματα, δεν είναι κατάλληλα για την ΗΤΚ καθώς η παρ.1/άρθρ.52/ν.4495/2017 /Ηλεκτρονική Ταυτότητα Κτιρίου ορίζει ρητώς ότι: <Σκοπός της ΗΤΚ … είναι η αποτύπωση της υφιστάμενης κατάστασης του κτιρίου … καθώς και η παρακολούθηση και ο έλεγχος των μεταβολών τους, κατά τη διάρκεια του χρόνου ζωής τους>.


2) Είναι <ειδικά κτίρια> τα θρησκευτικά;

Σύμφωνα με την παρ.14/άρθρ.32/ν.4495/2017, τα κτήρια της παρ.2 ήτοι: <οι Ιεροί Ναοί, Μητροπολιτικά Μέγαρα, Ιερές Μονές και τα υφιστάμενα Μετόχια αυτών, καθώς και οι περίβολοι και ό,τι περικλείεται εντός αυτών και εξυπηρετεί την κοινοβιακή ζωή, καθώς και τα προσκτίσματα αυτών> είναι <ειδικά κτίρια δημόσιου ενδιαφέροντος>. Τούτο δεν συμπεριλαμβάνει τα θρησκευτικά κτήρια άλλων θρησκειών, εκκλησιών και δογμάτων δεδομένου ότι οι οντότητες αυτές, σύμφωνα με το ν.4301/2014 (ΦΕΚ.Α. 223/2014) αποτελούν ή προσομοιάζονται με ΝΠΙΔ.


3) Υπάρχουν ειδικές προβλέψεις του νόμου για τις αρχιτεκτονικές αποτυπώσεις που θα συμπεριληφθούν στις ΗΤΚ θρησκευτικών κτηρίων;

Σύμφωνα με την παρ.3/άρθρ.32/ν.4495/2017, για τα αρχιτεκτονικά σχέδια των κτηρίων της προηγούμενης γνωμοδοτεί το Κεντρικό Συμβούλιο Εκκλησιαστικής Αρχιτεκτονικής (ΚΕ.Σ.Ε.Α.). Η δε αρχιτεκτονική αποτύπωση εξομοιώνεται με τη Μελέτη Εφαρμογής (εάν υπάρχει) και τα σχέδια παρέχουν την τεχνική πληροφόρηση «όπως κατασκευάστηκε- as built» (βλέπε: ΥΑ/ΥΠΟΜ/ΔΝΣβ/1732 /ΦΝ.466/(ΦΕΚ.Β.1047/2019) /Εξειδίκευση του είδους των παραδοτέων στοιχείων ανά στάδιο και ανά κατηγορία μελέτης σε ό,τι αφορά τα κτιριακά έργα/2.3.α.2 ΕΙΔΙΚΑ ΚΤΙΡΙΑΚΑ ΕΡΓΑ: ΔΙΑΤΗΡΗΤΕΑ, ΜΝΗΜΕΙΑ κλπ /1. Αποτύπωση). Σύμφωνα με την ίδια Υπουργική Απόφαση, η αρχιτεκτονική αποτύπωση των ειδικών κτιριακών έργων (θρησκευτικών κτηρίων) περιλαμβάνει: (α.1) Σχέδια χαράξεων και διαμορφώσεων σε κλίμακα 1:50, (α.2) Γενικά κατασκευαστικά σχέδια (κατόψεις, όψεις, τομές) σε κλίμακα 1:50, (α.3) Κατασκευαστικές οριζόντιες και κατακόρυφες τομές σε κλίμακα 1:50, (α.4) Σχέδια δαπέδων σε κλίμακα 1:50, (α.5) Σχέδια οροφών σε κλίμακα 1:50.   


4) Η αρχιτεκτονική αποτύπωση θρησκευτικού κτηρίου αποτελεί ειδική κατηγορία μελέτης

Όπως τεκμηριώθηκε στις παραγράφους (5,6) η αποτύπωση της υφιστάμενης κατάστασης των <Ιερών Ναών, Μητροπολιτικών Μεγάρων, Ιερών Μονών και των υφισταμένων Μετοχίων αυτών, καθώς και των περιβόλων και ό,τι περικλείεται εντός αυτών και εξυπηρετεί την κοινοβιακή ζωή, καθώς και των προσκτισμάτων αυτών> είναι τμήμα Ειδικής Αρχιτεκτονικής Μελέτης θρησκευτικού κτηρίου και σύμφωνα με το εδ.15/παρ.3/άρθρ.2/ν.4412/2016/ (ΦΕΚ.Α.147/2016)/ περί Δημοσίων Συμβάσεων Έργων, Προμηθειών και Υπηρεσιών, κατατάσσεται στην Κατηγορία (7)=(Ειδικές Αρχιτεκτονικές μελέτες) Δημοσίου και ΝΠΔΔ.


5) Η αρχιτεκτονική αποτύπωση θρησκευτικού κτηρίου είναι δέσμια επαγγελματική αρμοδιότητα των Αρχιτεκτόνων Μηχανικών;

Εν τέλει, η αρχιτεκτονική αποτύπωση θρησκευτικού κτηρίου είναι Ειδική Αρχιτεκτονική Μελέτη και σύμφωνα με το εδάφ.(γ)/παρ.2/άρθρ.4/ΠΔ.99/2018 για τη Ρύθμιση του επαγγέλματος του μηχανικού, εκπονείται αποκλειστικά από τους Αρχιτέκτονες Μηχανικούς.


6) Όταν υπάρχουν αυθαιρεσίες σε θρησκευτικό κτήριο, με ποιο τρόπο γίνεται η Δήλωση αυθαιρεσιών;

Η Δήλωση αυθαιρεσιών πρέπει να προηγηθεί της ΗΤΚ. Τη Δήλωση μπορεί να διαχειριστεί οποιοσδήποτε εξουσιοδοτημένος Μηχανικός έχει νόμιμη πρόσβαση στην πλατφόρμα αυθαιρέτων ΤΕΕ. Όμως, οι αυθαιρεσίες πρέπει να απεικονίζονται πάνω σε σχέδια επίκαιρης Αρχιτεκτονικής Αποτύπωσης που σύμφωνα με τις παραπάνω παραγράφους (5,6,7) είναι Ειδική Αρχιτεκτονική μελέτη κατηγορίας (7) και πρέπει να εκπονηθεί από Αρχιτέκτονα Μηχ/κό μετά από ανάθεση από τον κτήτορα του θρησκευτικού κτηρίου. Επί των σχεδίων αυτών (Κάτοψη, Τομές, Δ. Κάλυψης) πρέπει να γνωμοδοτήσει το Κεντρικό Συμβούλιο Εκκλησιαστικής Αρχιτεκτονικής (ΚΕ.Σ.Ε.Α.), δυνάμει των παρ.(3,14)/άρθρ.32 /ν.4495/2017. Μετά τη γνωμοδότηση, τα σχέδια μπορούν να αναρτηθούν στην επικείμενη ΗΤΚ κατά τα προβλεπόμενα στα εδάφ.(ε,στ)/παρ.1/άρθρ.54/ν.4495/2017.


7) Όταν δεν υπάρχουν αυθαιρεσίες, με ποιο τρόπο γίνεται η διαχείριση και η συμπλήρωση της ΗΤΚ θρησκευτικού κτηρίου;

Αρχικά, εξουσιοδοτημένος Μηχ/κός που έχει νόμιμη πρόσβαση στην πλατφόρμα ΗΤΚ του ΤΕΕ εισάγει τα ταυτοτικά στοιχεία του θρησκευτικού κτηρίου σύμφωνα με τα εδάφ.Α(α,β,γ)/παρ.1/άρθρ.2/ΥΑ /ΥΠΕΝ/ΔΕΣΕΔΠ/7577/105(ΦΕΚ.Β.334/2021), όπως έχει αναφερθεί και στην παράγραφο (1) του παρόντος. Εφόσον η επίκαιρη Αρχιτεκτονική Αποτύπωση και το επίκαιρο ΠΕΑ που απαιτούνται για την συμπλήρωση της ΗΤΚ όπως προβλέπεται στην παρ.1/άρθρ.54/ν.4495/20217 και στο εδάφ.Β(γ)/παρ.1 /άρθρ.2/ΥΑ/ΥΠΕΝ/ΔΕΣΕΔΠ/7577/105(ΦΕΚ.Β.334/2021), συντάσσονται από άλλους Μηχανικούς που έχουν τα κατάλληλα επαγγελματικά δικαιώματα τότε, οι συγκεκριμένοι Μηχανικοί πρέπει να καταστούν ταυτοχρόνως συνδιαχειριστές της ΗΤΚ και να αναρτήσουν τις μελέτες τους δυνάμει του τελευταίου εδαφίου Β(β)/παρ.1/άρθρ.2/ΥΑ/ΥΠΕΝ /ΔΕΣΕΔΠ/7577/105(ΦΕΚ.Β.334/2021).  


8) Ποιος έχει την υποχρέωση να κινήσει τη διαδικασία ΗΤΚ θρησκευτικού κτηρίου και την αρμοδιότητα να αναθέσει και να παραλάβει το έργο;

Σύμφωνα με την παρ.4/άρθρ.1/ν.590/1977/ (ΦΕΚ.Α.146/1977)/ Περί του Καταστατικού Χάρτου της Εκκλησίας της Ελλάδος, «…αι Μητροπόλεις, αι ενορίαι μετά των Ενοριακών αυτών Ναών, αι Μοναί, κλπ» είναι διακριτά μεταξύ τους ΝΠΔΔ. Τα Μετόχια και οι ναοί τους υπάγονται στις ιερές Μονές. Τα Προσκυνήματα και οι ναοί των Κοιμητηρίων υπάγονται στην πλησιέστερη ενορία, τα ξωκκλήσια της υπαίθρου υπάγονται στην ενορία του πλησιέστερου οικισμού. Σύμφωνα με τη λοιπή νομολογία και ιερούς Κανόνες, η διοίκηση και διαχείριση κάθε διακριτού εκκλησιαστικού ΝΠΔΔ ασκείται αντίστοιχα από τον επιχώριο Μητροπολίτη, το Εκκλησιαστικό συμβούλιο της ενορίας, το Ηγουμενοσυμβούλιο της Μονής που έχουν την ευθύνη και αρμοδιότητα ανάθεσης και παραλαβής των ΗΤΚ των θρησκευτικών κτηρίων που επιβλέπουν και διαχειρίζονται. Οι ιδιωτικοί ναοί οπουδήποτε κι αν βρίσκονται, ακόμη και αν έχουν καθιερωθεί, δεν υπάγονται σ’ αυτό τον κανόνα.


9) Η ανάθεση, ανάληψη, εκτέλεση της ΗΤΚ θρησκευτικού κτηρίου, διέπεται από τη νομολογία συμβάσεων Δημοσίου;

Λόγω της υπόστασης ΝΠΔΔ των ενοριών και Μονών, η ανάθεση, εκτέλεση και παραλαβή των ΗΤΚ διέπεται από τις προβλέψεις του ν.4412/2016/ (ΦΕΚ.Α.147/2016) περί Δημοσίων Συμβάσεων Έργων, Προμηθειών και Υπηρεσιών. Ειδικότερα, επί ποινή ακυρότητος διέπεται από τις ρήτρες του εν λόγω νόμου όπως αναφέρονται  στα:

-(α) εδαφ.(45)/άρθρ.1: περί «απαράδεκτων προσφορών»

-(β) εδαφ.(47)/άρθρ.1: περί «ακατάλληλων» αιτήσεων συμμετοχής

-(γ) παρ.1/άρθρ.75: περί κριτηρίων επιλογής που αφορούν:  Ι) την καταλληλότητα για την άσκηση της επαγγελματικής δραστηριότητας, … ΙΙ) την τεχνική και επαγγελματική ικανότητα.

-(δ) παρ.2/άρθρ.75: περί απαίτησης εγγραφής του προσφέροντος στο κατάλληλο επαγγελματικό μητρώο …

Λόγω της διακριτότητας μεταξύ των εν λόγω ΝΠΔΔ, το έργο των ΗΤΚ θα εκτελεστεί διακριτά στη χωρική αρμοδιότητα κάθε ΝΠΔΔ. Η ανάθεση της υποβολής ΗΤΚ και της εκπόνησης των συναφών μελετών όπως περιγράφονται στις παραπάνω παραγράφους πρέπει να γίνει διακριτά για κάθε θρησκευτικό κτήριο, όπως απαιτούν τα άρθρα 52 έως 61 του ν.4495/2017 και το άρθρ.2/ΥΑ/ΥΠΕΝ /ΔΕΣΕΔΠ/7577 /105 (ΦΕΚ.Β.334 /2021). Οι προεκτιμώμενες αμοιβές των συναφών μελετών όπως υπολογίζονται δυνάμει του κανονισμού της ΥΑ/ΥΠΟΜ/ΔΝΣγ/32129/ΦΝ.466/2017/ (ΦΕΚ.Β.2519/2017) καταφανώς είναι μικρότερες των προβλεπομένων ορίων στο άρθρ.118/ν.4412/2016 περί Δημοσίων Συμβάσεων Έργων, Προμηθειών και Υπηρεσιών, οι αναθέσεις μπορούν να γίνουν με πρόσκληση κατ’ επιλογή, απ’ ευθείας και με επί μέρους διαπραγμάτευση για το τίμημα.  

Αίγιο, Φεβουάριος 2026

    Πάνος Λαλιώτης

M.Sc. Αρχιτέκτων Πολεοδόμος ΕΜΠ

User Feedback

Recommended Comments

Δεν υπάρχουν σχόλια προς εμφάνιση.

Δημιουργήστε έναν λογαριασμό ή συνδεθείτε για να σχολιάσετε

Θέματα

Account

Navigation

Search

Configure browser push notifications

Chrome (Android)
  1. Tap the lock icon next to the address bar.
  2. Tap Permissions → Notifications.
  3. Adjust your preference.
Chrome (Desktop)
  1. Click the padlock icon in the address bar.
  2. Select Site settings.
  3. Find Notifications and adjust your preference.