IDnews

Με την δημοσίευση του Ν.5281/2026 με θέμα: Ενεργή μάχη: Ολοκληρωμένη αναμόρφωση του συστήματος πρόληψης, ετοιμότητας και απόκρισης έναντι δασικών πυρκαγιών και λοιπών φυσικών, τεχνολογικών ή ανθρωπογενών καταστροφών - Πρόβλεψη μηχανισμών άντλησης επιχειρησιακών διδαγμάτων - Ενίσχυση της Διεύθυνσης Αντιμετώπισης Εγκλημάτων Εμπρησμού - Αναβάθμιση Πυροσβεστικής Ακαδημίας - Ρυθμίσεις θεμάτων αρμοδιότητας Γενικής Γραμματείας Αποκατάστασης Καταστροφών και Κρατικής Αρωγής και λοιπές διατάξεις - Τροποποιήσεις ν. 4662/2020, ν. 4555/2018, ν. 4797/2021 και ν. 5116/2024, επανακαθορίστηκαν οι διατάξεις που αφορούν τον καθαρισμό των οικοπέδων για την αντιπυρική περίοδο./ Οι νέες διατάξεις σύμφωνα με τον Ν.5281/2026 περιλαμβάνουν: Άρθρο 41 Εξειδίκευση λειτουργικών παραμέτρων του Εθνικού Μητρώου Τήρησης Μέτρων Προληπτικής Πυροπροστασίας Ιδιοκτησιών Υποβολή δηλώσεων καθαρισμού Αντικατάσταση άρθρου 53Α ν. 4662/2020 Το άρθρο 53Α του ν. 4662/2020 (Α’ 27), περί Μητρώου Τήρησης Μέτρων Προληπτικής Πυροπροστασίας Ιδιοκτησιών και καθαρισμού οικοπεδικών και ακάλυπτων χώρων, αντικαθίσταται ως εξής: «Άρθρο 53Α Εθνικό Μητρώο Τήρησης Μέτρων Προληπτικής Πυροπροστασίας Ιδιοκτησιών Υποβολή δηλώσεων καθαρισμού 1. Στο Υπουργείο Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας συστήνεται και λειτουργεί Εθνικό Μητρώο Τήρησης Μέτρων Προληπτικής Πυροπροστασίας Ιδιοκτησιών, με αντικείμενο την καταγραφή των υπόχρεων και την υποβολή δηλώσεων των οικοπεδικών και λοιπών ακάλυπτων χώρων της παρ. 1 του άρθρου 53ΙΔ. 2. Οι υπόχρεοι της παρ. 1 του άρθρου 53ΙΔ υποβάλλουν, έως τη 15η Ιουνίου κάθε έτους, υπεύθυνη δήλωση στο Μητρώο περί εκπλήρωσης των υποχρεώσεών τους. 3. Για την ορθή τήρηση του Μητρώου της παρ. 1 καθιερώνεται η διενέργεια ετησίως δειγματοληπτικών ελέγχων από τους οικείους δήμους επί του συνολικού αριθμού των δηλώσεων που έχουν υποβληθεί κάθε έτος για την εδαφική τους περιφέρεια. Σε περίπτωση άπρακτης παρέλευσης της προθεσμίας δήλωσης καθαρισμού, τεκμαίρεται η συναίνεση του υπόχρεου στη διενέργεια καθαρισμού του οικοπέδου του από τον δήμο. 4. Το Π.Σ., μέσω των κατά τόπον αρμόδιων οργάνων του, διενεργεί ελέγχους ιδιοκτησιών για τις οποίες έχουν υποβληθεί καταγγελίες για μη τήρηση των μέτρων προληπτικής πυροπροστασίας, μέσω της ψηφιακής υπηρεσίας καταγγελιών που λειτουργεί στο Μητρώο της παρ. 1. 5. Σε περίπτωση μη υποβολής δήλωσης, επιβάλλεται είτε από τους δήμους είτε από το Π.Σ., στην περίπτωση των παρ. 3 και 4, αντίστοιχα: α) πρόστιμο πεντακοσίων (500) ευρώ στους υπόχρεους που δεν έχουν προβεί στις ενέργειες καθαρισμού, β) πρόστιμο εκατό (100) ευρώ στους υπόχρεους που έχουν προβεί σε καθαρισμό. Κατά του προστίμου, ο ενδιαφερόμενος δύναται να υποβάλει ένσταση εντός αποκλειστικής προθεσμίας δέκα (10) ημερών, ενώπιον του οργάνου που εξέδωσε την πράξη επιβολής προστίμου. Ειδικά για πρόστιμα που επιβάλλονται από το Π.Σ. η ένσταση δύναται να υποβάλλεται, και μέσω της ηλεκτρονικής υπηρεσίας για την υποβολή ενστάσεων επί πράξεων βεβαίωσης παράβασης αρμοδιότητας του Π.Σ., σύμφωνα με την υπό στοιχεία 43810 ΕΞ 2025/22.12.2025 κοινή απόφαση των Υπουργών Ψηφιακής Διακυβέρνησης και Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας «Ηλεκτρονική υπηρεσία για την υποβολή ένστασης επί πράξεων βεβαίωσης παράβασης αρμοδιότητας του Πυροσβεστικού Σώματος Ελλάδας» (Β’ 6999). Το πρόστιμο που επιβάλλεται από τον οικείο δήμο καταλογίζεται εξ ολοκλήρου στον υπόχρεο, αποτελεί έσοδο του δήμου και εισπράττεται σύμφωνα με τον Κώδικα Είσπραξης Δημοσίων Εσόδων (ν. 4978/2022, Α’ 190). 6. Η υποβολή ψευδούς δήλωσης στο Μητρώο τιμωρείται με χρηματική ποινή πέντε χιλιάδων (5.000) ευρώ και φυλάκιση τουλάχιστον έξι (6) μηνών. 7. Σε περιπτώσεις αδυναμίας υποβολής δήλωσης, όπως λόγω αντικειμενικής αδυναμίας χρήσης των ηλεκτρονικών υπηρεσιών, ηλικίας, αναπηρίας ή λόγου ανωτέρας βίας, που καθορίζεται με την κοινή απόφαση των παρ. 10 και 11, η δήλωση της παρ. 2 υποβάλλεται με φυσικό τρόπο στο οικείο Κέντρο Εξυπηρέτησης Πολιτών ή στην κατά τόπον αρμόδια πυροσβεστική υπηρεσία και αποστέλλονται με επιμέλειά τους στη Διεύθυνση Προληπτικής Πυροπροστασίας του Π.Σ. με κάθε πρόσφορο μέσο. 8. Το Υπουργείο Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας διασφαλίζει την προστασία των δικαιωμάτων των προσώπων, της ιδιοκτησίας τους και των δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα, σύμφωνα με τον ν. 4624/2019 (Α’ 137) και τον Κανονισμό (ΕΕ) 2016/679 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 27ης Απριλίου 2016 για την προστασία των φυσικών προσώπων έναντι της επεξεργασίας των δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα και για την ελεύθερη κυκλοφορία των δεδομένων αυτών και την κατάργηση της Οδηγίας 95/46/ΕΚ (Γενικός Κανονισμός για την Προστασία Δεδομένων) (L 119). 9. Το Εθνικό Δίκτυο Υποδομών Τεχνολογίας και Έρευνας (εφεξής: Ε.Δ.Υ.Τ.Ε.) ορίζεται ως εκτελών την επεξεργασία των δεδομένων που καταχωρίζονται στο ανωτέρω Μητρώο για λογαριασμό του Υπουργείου Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας. Προς τον σκοπό αυτόν, κατ’ εφαρμογή της περ. ε) της παρ. 1 του άρθρου 6, της περ. θ) της παρ. 2 του άρθρου 9 και του άρθρου 28 του Γενικού Κανονισμού για την Προστασία Δεδομένων, αναλαμβάνει τον τεχνικό σχεδιασμό, την υλοποίηση, την οργάνωση της μετάπτωσης των δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα και άλλων δεδομένων από κάθε πηγή, την τήρηση υπό συνθήκες που διασφαλίζουν την ακεραιότητα, την εμπιστευτικότητα και τη διαθεσιμότητα των δεδομένων και κάθε άλλο σχετικό θέμα. Μεταξύ του Υπουργείου Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας και του Ε.Δ.Υ.Τ.Ε. υπογράφεται Συμφωνητικό Επεξεργασίας Δεδομένων Προσωπικού Χαρακτήρα, στο οποίο αναλύονται ειδικότερα οι ρόλοι, ευθύνες και υποχρεώσεις των συμβαλλομένων. 10. Με κοινή απόφαση των Υπουργών Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας, Εσωτερικών και Ψηφιακής Διακυβέρνησης δύνανται να ρυθμίζονται ειδικότερα τεχνικά ή λεπτομερειακά θέματα σχετικά με: α) τη λειτουργία του Μητρώου του παρόντος, βάσει των ειδικότερων σκοπών του, β) τη συλλογή, τήρηση και κάθε περαιτέρω επεξεργασία στοιχείων και δεδομένων που καταχωρίζονται σε αυτό και την ασφάλεια της επεξεργασίας τους, γ) την άσκηση των δικαιωμάτων των υποκειμένων των δεδομένων και τον τρόπο επεξεργασίας αυτών από τους αποδέκτες, δ) τους ακριβείς όρους της διάθεσης συγκεντρωτικών στοιχείων στατιστικής φύσης, και ε) τις απαιτούμενες διαλειτουργικότητες, τη διαδικασία της αυθεντικοποίησης και τα πρόσθετα στοιχεία που αναγράφονται στη βεβαίωση. 11. Με κοινή απόφαση των Υπουργών Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας, Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών και Εσωτερικών καθορίζονται ειδικότερα θέματα για τον τρόπο, τη διαδικασία και τη διενέργεια ελέγχων από τις αρμόδιες αρχές, την επιβολή και τη διαδικασία είσπραξης των προστίμων και κάθε άλλο αναγκαίο θέμα για την εφαρμογή του παρόντος. 12. Με απόφαση του Υπουργού Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας δύναται να παρατείνεται η προθεσμία της παρ. 2, κατόπιν γνώμης της Επιτροπής Εκτίμησης Κινδύνου από την εκδήλωση καιρικών φαινομένων και πάσης φύσεως κινδύνων πολιτικής προστασίας.» Άρθρο 42 Διαδικασία ενημέρωσης καταλόγων μητρώων διαθέσιμων μηχανημάτων έργου και χειριστών Τροποποίηση παρ. 1 άρθρου 53Δ ν. 4662/2020 Στην παρ. 1 του άρθρου 53Δ του ν. 4662/2020, περί τήρησης στη Γενική Γραμματεία Πολιτικής Προστασίας καταλόγων μητρώων διαθέσιμων μηχανημάτων έργου και χειριστών και διαδικασίας επίταξης με ανακοίνωση μέσω του ενιαίου ευρωπαϊκού αριθμού έκτακτης ανάγκης «112», επέρχονται οι ακόλουθες τροποποιήσεις: α) το δεύτερο εδάφιο αντικαθίσταται, β) προστίθενται εδάφια, τρίτο και τέταρτο και η παρ. 1 διαμορφώνεται ως εξής: «1. H Αυτοτελής Διεύθυνση Πολιτικής Προστασίας κάθε Περιφέρειας, καθώς και το Αυτοτελές Τμήμα Πολιτικής Προστασίας κάθε Δήμου τηρεί κατάλογο/μητρώο διαθέσιμων μηχανημάτων έργου και των χειριστών τους για έργα διάνοιξης και καθαρισμού αντιπυρικών ζωνών και αντιπλημμυρικών έργων με καταγραφή των ιδιοκτητών τους και των σχετικών χειριστών. Οι ανωτέρω οργανικές μονάδες κοινοποιούν τα στοιχεία αυτά στη Γενική Γραμματεία Πολιτικής Προστασίας, όταν τους ζητηθούν από αυτή. Η επικαιροποίηση των στοιχείων του πρώτου εδαφίου δύναται να πραγματοποιείται από αυτές, σε περίπτωση μεταβολής τους. Η τήρηση και κοινοποίηση των στοιχείων του πρώτου εδαφίου δεν συνεπάγονται αυτοδικαίως τη δέσμευση, κινητοποίηση ή επιχειρησιακή διάθεση του ανθρώπινου δυναμικού, των μέσων και των υλικών από το Π.Σ. ή τις υπηρεσίες της Γ.Γ.Π.Π., με την επιφύλαξη των παρ. 2 έως 6 του παρόντος.» Άρθρο 43 Υποχρεώσεις καθαρισμού οικοπέδων και λοιπών ακάλυπτων χώρων Διαδικασία ελέγχων και επιβολής κυρώσεων Προσθήκη άρθρου 53ΙΔ στον ν. 4662/2020 Στον ν. 4662/2020 (Α’ 27) προστίθεται άρθρο 53ΙΔ ως εξής: «Άρθρο 53ΙΔ Υποχρεώσεις καθαρισμού οικοπέδων και λοιπών ακάλυπτων χώρων Όργανα, διαδικασία ελέγχων και επιβολής κυρώσεων 1. Οι ιδιοκτήτες, νομείς, επικαρπωτές, μισθωτές και υπομισθωτές μεριμνούν από την 1η Απριλίου έως τη 15η Ιουνίου κάθε έτους για την εκπλήρωση της υποχρέωσης καθαρισμού, καθώς και για τη συντήρηση έως το τέλος της αντιπυρικής περιόδου, προς αποτροπή κινδύνου πρόκλησης πυρκαγιάς ή ταχείας επέκτασής της, σε οικοπεδικούς και λοιπούς ακάλυπτους χώρους που βρίσκονται σε: α) περιοχές εντός εγκεκριμένων ρυμοτομικών σχεδίων, β) περιοχές εντός ορίων οικισμών χωρίς εγκεκριμένο ρυμοτομικό σχέδιο, γ) εκτάσεις εντός ακτίνας εκατό (100) μέτρων από τα όρια των περ. α) και β), εφόσον δεν υπάγονται στη δασική νομοθεσία, σύμφωνα με τον δασικό χάρτη της περιοχής, δ) εκτός σχεδίου γήπεδα με κτίσμα, εφόσον δεν υπάγονται στη δασική νομοθεσία, σύμφωνα με τον δασικό χάρτη της περιοχής. Υπόχρεοι κατά την έννοια του προηγούμενου εδαφίου είναι τα φυσικά ή νομικά πρόσωπα ιδιωτικού δικαίου, καθώς και οι φορείς του δημόσιου τομέα, σύμφωνα με την περ. α) της παρ. 1 του άρθρου 14 του ν. 4270/2014 (Α’ 143). 2. Οι δήμοι: α) μεριμνούν, έως την 31η Μαΐου κάθε έτους, με κάθε πρόσφορο μέσο, για την ενημέρωση των υπόχρεων αναφορικά με το περιεχόμενο και τη διαδικασία τήρησης των υποχρεώσεων καθαρισμού, β) διενεργούν δειγματοληπτικούς ελέγχους από τη 16η Ιουνίου και έως την 31η Οκτωβρίου, και, σε περίπτωση μη τήρησης της υποχρέωσης καθαρισμού, προβαίνουν στις ενέργειες της παρ. 4. 3. Οι υπηρεσίες του Π.Σ. επιλαμβάνονται, κατόπιν καταγγελιών που υποβάλλονται κατά το χρονικό διάστημα της περ. β) της παρ. 2, και διενεργούν ελέγχους. Σε περίπτωση μη τήρησης της υποχρέωσης καθαρισμού, επιβάλλουν το πρόστιμο της παρ. 4 και ενημερώνουν τον οικείο δήμο για την ενέργεια αυτεπάγγελτου καθαρισμού. 4. Οι αρμόδιες αρχές, δήμοι και Π.Σ. επιβάλλουν για την παράβαση της υποχρέωσης καθαρισμού πρόστιμο ενός (1) ευρώ ανά τετραγωνικό μέτρο, με ελάχιστο ποσό τα διακόσια (200) ευρώ και μέγιστο ποσό τα δύο χιλιάδες (2.000) ευρώ. Ο ενδιαφερόμενος δύναται να υποβάλει ένσταση εντός αποκλειστικής προθεσμίας δέκα (10) ημερών, ενώπιον του οργάνου που εξέδωσε την πράξη επιβολής προστίμου. Ειδικά για πρόστιμα που επιβάλλονται από το Π.Σ. η ένσταση δύναται να υποβάλλεται, και μέσω της ηλεκτρονικής υπηρεσίας για την υποβολή ενστάσεων επί πράξεων βεβαίωσης παράβασης αρμοδιότητας του Π.Σ., σύμφωνα με την υπό στοιχεία 43810 ΕΞ 2025/22.12.2025 κοινή απόφαση των Υπουργών Ψηφιακής Διακυβέρνησης και Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας «Ηλεκτρονική υπηρεσία για την υποβολή ένστασης επί πράξεων βεβαίωσης παράβασης αρμοδιότητας του Πυροσβεστικού Σώματος Ελλάδας» (Β’ 6999). Αν η ένσταση δεν γίνει δεκτή, ο δήμος προβαίνει σε αυτεπάγγελτο καθαρισμό εντός πέντε (5) ημερών. Ειδικά στους περιφραγμένους ή επαρκώς περιτοιχισμένους χώρους, ο δήμος, πριν από τον αυτεπάγγελτο καθαρισμό, αιτείται από την κατά τόπον αρμόδια πυροσβεστική υπηρεσία τη διενέργεια αυτοψίας για τη διαπίστωση συνδρομής υψηλού κινδύνου πρόκλησης ή ταχείας επέκτασης πυρκαγιάς. Σε περίπτωση που ο κίνδυνος αυτός διαπιστωθεί, ο δήμος προβαίνει σε αυτεπάγγελτο καθαρισμό των χώρων του δευτέρου εδάφιου προς άρση του κινδύνου. Σε επείγουσες περιπτώσεις άμεσου και ιδιαίτερα υψηλού κινδύνου πρόκλησης ή επέκτασης πυρκαγιάς, ο οποίος διαπιστώνεται με σχετικό έγγραφο της οικείας πυροσβεστικής υπηρεσίας, επιτρέπεται, κατά παρέκκλιση της διαδικασίας του τετάρτου εδαφίου, ο επείγων αυτεπάγγελτος καθαρισμός για την άμεση άρση του κινδύνου. 5. Το πρόστιμο και η δαπάνη σε περίπτωση καθαρισμού και απομάκρυνσης των υλικών από τον δήμο λόγω μη συμμόρφωσης, καταλογίζονται εξ ολοκλήρου στον υπόχρεο, αποτελούν έσοδα του δήμου και εισπράττονται σύμφωνα με τον Κώδικα Είσπραξης Δημοσίων Εσόδων (ν. 4978/2022, Α’ 190). Τα έσοδα από τα πρόστιμα που επιβάλλονται από τις υπηρεσίες του Π.Σ. αποδίδονται σε ποσοστό πέντε τοις εκατό (5%) στον Τομέα Πρόνοιας Υπαλλήλων του Π.Σ. του Ταμείου Πρόνοιας Απασχολουμένων στα Σώματα Ασφαλείας. 6. Αν δεν εντοπιστούν στοιχεία του υπόχρεου, ακολουθείται η διαδικασία του τέταρτου, πέμπτου και έκτου εδαφίου της παρ. 4, εξαιρουμένης της επιβολής προστίμου. Σε περίπτωση αποδεδειγμένης άμεσης συμμόρφωσης με τις υποχρεώσεις της παρ. 1, επέρχεται μείωση του προστίμου της παρ. 4 σύμφωνα με τους ειδικότερους όρους και τις προϋποθέσεις της απόφασης της παρ. 9. 7. Με την παρούσα δεν θίγεται το από 13/22.4.1929 π.δ. (Α’ 153), περί επικίνδυνων οικοδομών. 8. Με απόφαση του Υπουργού Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας δύναται να παρατείνεται η προθεσμία της παρ. 1, κατόπιν γνώμης της Επιτροπής Εκτίμησης Κινδύνου από την εκδήλωση καιρικών φαινομένων και πάσης φύσεως κινδύνων πολιτικής προστασίας. 9. Με κοινή απόφαση των Υπουργών Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας, Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών και Εσωτερικών καθορίζονται ειδικότερα θέματα για τις ενέργειες καθαρισμού και αποκομιδής των υπολειμμάτων του, τον τρόπο, τη διαδικασία και τη διενέργεια ελέγχων από τις αρμόδιες αρχές, την επιβολή και τη διαδικασία είσπραξης των προστίμων, την περίπτωση μείωσης του προστίμου της παρ. 4 λόγω αποδεδειγμένης άμεσης συμμόρφωσης με τις υποχρεώσεις της παρ. 1 και κάθε άλλο θέμα σχετικό με την εφαρμογή του παρόντος.» Άρθρο 44 Αρμοδιότητες Δήμων ως προς την υποχρέωση καθαρισμού οικοπέδων και λοιπών ακάλυπτων χώρων Αντικατάσταση υποπερ. 26 περ. β) παρ. Ι άρθρου 75 Κώδικα Δήμων και Κοινοτήτων Η υποπερ. 26 της περ. β) της παρ. Ι του άρθρου 75 του Κώδικα Δήμων και Κοινοτήτων (ν. 3463/2006, Α’ 114), περί αρμοδιοτήτων των δήμων στον τομέα του περιβάλλοντος, αντικαθίσταται ως εξής: «26. Οι Δήμοι ασκούν τις αρμοδιότητες ενημέρωσης των υπόχρεων καθαρισμού οικοπέδων και λοιπών ακάλυπτων χώρων, διενέργειας ελέγχων, επιβολής διοικητικών κυρώσεων και αυτεπάγγελτου καθαρισμού οικοπεδικών και λοιπών ακάλυπτων χώρων, σύμφωνα με τους όρους, τις προϋποθέσεις και τις διαδικασίες που καθορίζονται στα άρθρα 53Α και 53ΙΔ του ν. 4662/2020 (Α’ 27).» View full Άρθρου

Στο Εξοικονομώ εν έτει 2026 τα συνήθη νομικά ζητήματα δεν προκύπτουν από μια αφηρημένη διαφωνία περί ενεργειακής πολιτικής, αλλά από το πώς η επιδότηση μετατρέπεται σε διοικητική σχέση με πολλαπλές δεσμεύσεις, ελέγχους και ευθύνες που διατρέχουν τον ωφελούμενο, τον τεχνικό σύμβουλο, τον ενεργειακό επιθεωρητή, τους προμηθευτές και, όπου υπάρχει χρηματοδοτικό σχήμα, τον χρηματοπιστωτικό οργανισμό. Το πρώτο σύμπλεγμα ζητημάτων αφορά το παραδεκτό και την επιλεξιμότητα της κατοικίας και του φακέλου: κυριότητα, επικαρπία, ποσοστά, συνιδιοκτησίες, πραγματική χρήση ως κατοικία, χαρακτηριστικά μονοκατοικίας ή διαμερίσματος και, ιδίως, ορθή αποτύπωση της επιλέξιμης κατοικίας με βάση τους ορισμούς και τις προϋποθέσεις του οδηγού. Στο ίδιο σημείο εμφανίζεται το κλασικό δίπολο τίτλοι και πραγματικότητα, δηλαδή οι αποκλίσεις μεταξύ τίτλων, Ε9, Κτηματολογίου, οικοδομικής άδειας και υφιστάμενης κατάστασης, που οδηγούν είτε σε ανάγκη διορθώσεων είτε σε κίνδυνο απόρριψης ή μεταγενέστερης απένταξης, όταν η διοικητική κρίση διαπιστώσει ότι η αίτηση βασίσθηκε σε μη συμβατά στοιχεία. Δεύτερο σύμπλεγμα αφορά τη νομιμότητα των εργασιών και την τεχνικοδιοικητική ορθότητα των παρεμβάσεων: επιλογή παρεμβάσεων που προκύπτουν από ενεργειακή επιθεώρηση, τήρηση επιλέξιμων κατηγοριών, τεχνικές προδιαγραφές, απαιτούμενες άδειες και εγκρίσεις όπου συντρέχουν, καθώς και χειρισμός αυθαιρέτων ή πολεοδομικών εκκρεμοτήτων που, έστω και αν δεν αποτελούν πάντοτε τυπικό κώλυμα επιλεξιμότητας, συχνά δημιουργούν νομικό κίνδυνο στη φάση ελέγχου, πιστοποίησης και εκταμίευσης, επειδή η Διοίκηση αξιολογεί τη συνοχή του φακέλου ως προς την πραγματική κατάσταση του ακινήτου. Τρίτο σύμπλεγμα αφορά τις οικονομικές δεσμεύσεις και την τεκμηρίωση δαπανών: τι θεωρείται κόστος παρεμβάσεων, τι θεωρείται επιλέξιμος προϋπολογισμός, πώς αντιμετωπίζεται ο ΦΠΑ και ποιες είναι οι άυλες δαπάνες όπως τεχνικός σύμβουλος, ενεργειακές επιθεωρήσεις και, κατά περίπτωση, Ηλεκτρονική Ταυτότητα Κτιρίου, με κρίσιμη παρατήρηση ότι οι ορισμοί κόστους και επιλέξιμου προϋπολογισμού, συμπεριλαμβανομένου ΦΠΑ 24%, αποτελούν τυπικό σημείο τριβής όταν οι προσφορές και τα παραστατικά δεν ευθυγραμμίζονται πλήρως με τις παραδοχές του οδηγού. Τέταρτο σύμπλεγμα είναι η τυποποιημένη αλλά υψηλής έντασης σχέση ανάθεσης προς προμηθευτές και συνεργεία: α) συμβατική ευθύνη για χρονοδιαγράμματα, β) ρήτρες για αντικατάσταση υλικών λόγω διαθεσιμότητας, γ) ευθύνη για πιστοποιήσεις, εγγυήσεις και παραδοτέα, δ) κίνδυνος μη επιλεξιμότητας δαπάνης όταν μεταβληθεί το φυσικό αντικείμενο χωρίς έγκριση ή χωρίς αντίστοιχη τεχνική αιτιολόγηση. Επειδή το πρόγραμμα υλοποιείται κατά τους όρους του οδηγού και των παραρτημάτων του, κάθε απόκλιση που δεν έχει κανονιστική στέγη μεταφράζεται σε κίνδυνο δημοσιονομικής διόρθωσης ή ανάκτησης. Το δεύτερο μεγάλο πεδίο είναι τα ζητήματα διαδικασίας, ελέγχων και ευθύνης επαγγελματιών, που συχνά είναι πιο κρίσιμα από την ίδια την τεχνική λύση. Στην πράξη, οι συνηθέστερες συγκρούσεις εμφανίζονται στην κατανομή ρόλων και ευθυνών μεταξύ ωφελούμενου και τεχνικού σχήματος, ιδίως όταν ο τεχνικός σύμβουλος έχει ταυτόχρονα ρόλο προμηθευτή ή διαμεσολαβητή, κατάσταση που απαιτεί αυξημένη διαφάνεια για να μη δημιουργούνται συγκρούσεις συμφερόντων και αμφισβήτηση της ανεξαρτησίας των επιλογών. Παράλληλα, οι ενεργειακές επιθεωρήσεις αποτελούν πυλώνα τεκμηρίωσης και άρα πηγή επαγγελματικής ευθύνης, διότι από τα δεδομένα τους εξαρτώνται οι παρεμβάσεις, η κατάταξη και, τελικά, η πιστοποίηση του αποτελέσματος, άρα μια σφάλμα ή μια ασυνέπεια μπορεί να οδηγήσει σε απόρριψη δαπάνης ή σε απαίτηση επιστροφής. Ομοίως, ο χρονικός παράγοντας αποτελεί κλασικό νομικό πρόβλημα: προθεσμίες υλοποίησης, στάδια υποβολών, τροποποιήσεις, αιτήματα παράτασης και επίκληση ανωτέρας βίας, τα οποία συχνά αποτυγχάνουν όχι επειδή δεν υπήρξε πραγματικό εμπόδιο, αλλά επειδή δεν τεκμηριώθηκε εγκαίρως και σύμφωνα με την τυποποιημένη διαδικασία. Ειδική υποκατηγορία, με συχνότητα το 2026 λόγω αυξημένων ελέγχων και διαλειτουργικοτήτων, είναι οι έλεγχοι πληρότητας παραστατικών και η ευθυγράμμιση περιγραφών τιμολογίων με το επιλέξιμο αντικείμενο, καθώς και η διασταύρωση δεδομένων που οδηγεί σε ευρήματα διπλής χρηματοδότησης ή μη τήρησης όρων. Περαιτέρω, υπάρχει υποχρέωση δημοσιότητας και ορθής αναφοράς του προγράμματος από όλους τους εμπλεκόμενους στην υλοποίηση, συμπεριλαμβανομένων αναδόχων, προμηθευτών και ενεργειακών επιθεωρητών, σημείο που συχνά υποτιμάται αλλά μπορεί να αναχθεί σε όρο συμμόρφωσης. Τέλος, διοικητικά κρίσιμη είναι η αρχή ότι το πρόγραμμα υλοποιείται με τους όρους του οδηγού και των παραρτημάτων του, άρα ο ασφαλής χειρισμός απαιτεί από την αρχή νομική οργάνωση του φακέλου, καθαρή αλυσίδα τεκμηρίωσης και συμβατική θωράκιση των σχέσεων με προμηθευτές και συνεργεία, ώστε τα συνηθέστερα σημεία τριβής, επιλεξιμότητα, νομιμότητα εργασιών, παραστατικά, προθεσμίες και συγκρούσεις ρόλων, να μη μετατραπούν σε απένταξη ή σε αναζήτηση καταβληθέντων. πηγή news.b2green.gr Παναγιώτης Γαλάνης, Δικηγόρος Περιβαλλοντικού – Πολεοδομικού Δικαίου, Διδάκτωρ και Μεταδιδάκτωρ Νομικής ΕΚΠΑ, Διδάσκων Νομικής ΕΚΠΑ info@pgalanislaw.gr, www.pgalanislaw.gr View full Άρθρου

Το Ολυμπιακό Αθλητικό Κέντρο Αθηνών, το εμβληματικό ΟΑΚΑ, περνά σε μια νέα εποχή με τις εργασίες ανακαίνισης και εκσυγχρονισμού όλων των εγκαταστάσεων. Σαράντα τρία χρόνια μετά τα εγκαίνια του Κεντρικού Σταδίου και περισσότερα από είκοσι χρόνια μετά τη διοργάνωση των Ολυμπιακών Αγώνων του 2004 στην Αθήνα, υλοποιείται για πρώτη φορά ένα τόσο εκτενές, απαιτητικό και φιλόδοξο πρόγραμμα ανακαίνισης και εκσυγχρονισμού όλων των εγκαταστάσεων. Πρόκειται για έργα συνολικού προϋπολογισμού άνω των 155 εκατομμυρίων ευρώ, με χρηματοδότηση από το Υπουργείο Αθλητισμού, το Υπερταμείο και την Περιφέρεια Αττικής. Οι παρεμβάσεις περιλαμβάνουν δομικές ενισχύσεις, εκτεταμένες εργασίες συντήρησης, αναβάθμιση υποδομών και εκσυγχρονισμό κρίσιμων εγκαταστάσεων, με βασικό στόχο τη μακροχρόνια ασφάλεια, λειτουργικότητα και βιωσιμότητα του ΟΑΚΑ. Το χρονοδιάγραμμα τηρείται σύμφωνα με τα ορόσημα που έχουν τεθεί, με καταληκτικό σημείο ολοκλήρωσης τον Ιούνιο του 2026. Κάθε στάδιο των εργασιών αποτελεί ένα ακόμη σταθερό βήμα προς τη διαμόρφωση ενός σύγχρονου, ασφαλούς και διεθνώς ανταγωνιστικού αθλητικού κέντρου. πηγή youtube.com/@upstories View full Άρθρου

Πρωτοβουλία για άμεση έκδοση ερμηνευτικής εγκυκλίου, η οποία να επιβεβαιώνει ρητά ότι ο πολεοδομικός έλεγχος αρτιότητας, προσώπου, εφαρμογής όρων δόμησης και νομιμότητας διοικητικών πράξεων ανήκει αποκλειστικά στις Υπηρεσίες Δόμησης, ώστε να μπει τέρμα στην ακολουθούμενη από τις Αρχαιολογικές Υπηρεσίες πρακτική επίκλησης εγκυκλίων ή εσωτερικών οδηγιών, οι οποίες ερμηνεύονται με τρόπο που οδηγεί σε de facto αναμόρφωση του πολεοδομικού πλαισίου, χωρίς νομοθετική εξουσιοδότηση. Δυο υπηρεσίες του Δημοσίου ερμηνεύουν διαφορετικά το ίδιο αντικείμενοΑπόφαση της Διοικούσας Επιτροπής του ΤΕΕ Ανατολικής Κρήτης επισημαίνει αναλυτικά τα προβλήματα που δημιουργούνται στην Κρήτη και σε όλη τη χώρα από τη σύγκρουση των αρμοδιοτήτων μεταξύ ΥΔΟΜ και Αρχαιολογικών Υπηρεσιών και διατυπώνει συγκεκριμένες προτάσεις για την οριστική επίλυση των προβλημάτων. Η απόφαση της ΔΕ ΤΕΕ Τμήμα Ανατολικής Κρήτης εστάλη στους συναρμόδιους υπουργούς Περιβάλλοντος και Ενέργειας Σταύρο Παπασταύρου και Πολιτισμού Λίνα Μενδώνη. Παράλληλα το προεδρείο του ΤΕΕ Ανατολικής Κρήτης από τον Πρόεδρο Γιώργο Ταβερναράκη και την Αντιπρόεδρο Μαρία Λυδάκη ενημέρωσε σχετικά στην συνάντηση που πραγματοποίησαν τον βουλευτή κ Συνετάκη. Ο βουλευτής κος Σενετάκης, όπως δήλωσε στα μέσα ενημέρωσης «δεσμεύτηκε να συνεχίσει να προσπαθεί με κάθε μέσο και τρόπο που επιτρέπει η ιδιότητα του (πέραν του βουλευτή, αλλά και του πολιτικού μηχανικού) να συμβάλει στον απεγκλωβισμό μηχανικών και ιδιοκτητών από δυο υπηρεσίες του Δημοσίου που ερμηνεύουν διαφορετικά το ίδιο αντικείμενο, με την Αρχαιολογία να έχει την τάση να υποκαθιστά τις οικείες Υπηρεσίες Δόμησης, όπως του κατήγγειλαν οι συνάδελφοι του μηχανικοί». Συστηματική επέκταση του ελέγχου των Υπηρεσιών Αρχαιολογίας πέραν του θεσμικά καθορισμένου πεδίου αρμοδιοτήτων τουςΗ Διοικούσα Επιτροπή του Τεχνικού Επιμελητηρίου τονίζει πως «η κατάσταση που έχει διαμορφωθεί στην Ανατολική Κρήτη έχει πλέον υπερβεί τα όρια της διοικητικής δυσλειτουργίας και δημιουργεί σοβαρά ζητήματα νομιμότητας, ασφάλειας δικαίου και αναπτυξιακής στασιμότητας». Κατά την εφαρμογή της κείμενης πολεοδομικής νομοθεσίας, αναφέρει το ΤΕΕ/ΤΑΚ, «παρατηρείται συστηματική επέκταση του ελέγχου των Υπηρεσιών Αρχαιολογίας πέραν του θεσμικά καθορισμένου πεδίου αρμοδιοτήτων τους. Συγκεκριμένα, σε πλήθος περιπτώσεων: ♦ διενεργείται ουσιαστικός πολεοδομικός έλεγχος επί ζητημάτων αρτιότητας, προσώπου σε οδό, χαρακτηρισμού οδών και εφαρμογής πολεοδομικών διατάξεων, ♦ αμφισβητούνται ή ανατρέπονται προεγκρίσεις και πράξεις Υπηρεσιών Δόμησης, οι οποίες αποτελούν τις καθ’ ύλην αρμόδιες διοικητικές αρχές για την εφαρμογή της πολεοδομικής νομοθεσίας, ♦ καθυστερούν υπέρμετρα εγκρίσεις αρχιτεκτονικών μελετών και μορφολογικών ελέγχων, με χρόνους αναμονής που υπερβαίνουν σε ορισμένες περιπτώσεις τα δύο και τρία έτη, ♦ επιστρέφονται φάκελοι για λόγους που δεν τεκμηριώνονται νομοθετικά, αλλά στηρίζονται σε ερμηνευτικές προσεγγίσεις που μεταβάλλουν ουσιωδώς το καθεστώς άσκησης του επαγγέλματος του μηχανικού. Ιδιότυπο καθεστώς «διπλού ελέγχου», όπου η αρχαιολογική υπηρεσία υπεισέρχεται σε αντικείμενα των ΥΔΟΜΗ πρακτική αυτή δημιουργεί ένα ιδιότυπο καθεστώς «διπλού ελέγχου», όπου η αρχαιολογική υπηρεσία υπεισέρχεται σε αντικείμενα που ανήκουν αποκλειστικά στην αρμοδιότητα των Υπηρεσιών Δόμησης, με αποτέλεσμα να προκαλείται σύγχυση αρμοδιοτήτων, διοικητική ανασφάλεια και ουσιαστική παράλυση επενδυτικών και οικοδομικών δραστηριοτήτων. Είναι αυτονόητο ότι ο έλεγχος για την προστασία της πολιτιστικής κληρονομιάς αποτελεί συνταγματική υποχρέωση της Πολιτείας. Ωστόσο, ο έλεγχος αυτός οφείλει να ασκείται εντός των ορίων που θέτει το ισχύον θεσμικό πλαίσιο και χωρίς υπέρβαση των αρμοδιοτήτων άλλων διοικητικών οργάνων. Η διάκριση αρμοδιοτήτων μεταξύ Υπηρεσιών Δόμησης και Υπηρεσιών Αρχαιολογίας δεν είναι τυπική, αποτελεί θεμελιώδη εγγύηση ορθής διοίκησης και ασφάλειας δικαίου. Η υφιστάμενη πρακτική: ♦ παραβιάζει την αρχή της νομιμότητας της διοικητικής δράσης, ♦ προσκρούει στην αρχή της ασφάλειας δικαίου και της προστατευόμενης εμπιστοσύνης του διοικουμένου, ♦ δημιουργεί άνιση μεταχείριση μεταξύ πολιτών και περιοχών, ♦ επιβαρύνει υπέρμετρα τους μηχανικούς, οι οποίοι καθίστανται αποδέκτες διοικητικών αντιφάσεων για τις οποίες δεν φέρουν καμία ευθύνη. Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλεί η επίκληση εγκυκλίων ή εσωτερικών οδηγιών, οι οποίες ερμηνεύονται με τρόπο που οδηγεί σε de facto αναμόρφωση του πολεοδομικού πλαισίου, χωρίς νομοθετική εξουσιοδότηση. Η διοικητική εγκύκλιος δεν μπορεί να υποκαθιστά τον νόμο ούτε να επεκτείνει αρμοδιότητες πέραν όσων προβλέπει το κανονιστικό πλαίσιο. Τι να ρυθμίζει η άμεση έκδοση ερμηνευτικής εγκυκλίου Ως Διοικούσα Επιτροπή ΤΕΕ/ΤΑΚ προτείνουμε: ♦ Την άμεση έκδοση σαφούς ερμηνευτικής εγκυκλίου, με την οποία θα αποσαφηνίζεται το ακριβές πεδίο αρμοδιοτήτων των Υπηρεσιών Αρχαιολογίας και του Τοπικού Συμβουλίου Μνημείων Κρήτης, σε σχέση με την εφαρμογή της πολεοδομικής νομοθεσίας. ♦ Τη ρητή επιβεβαίωση ότι ο πολεοδομικός έλεγχος αρτιότητας, προσώπου, εφαρμογής όρων δόμησης και νομιμότητας διοικητικών πράξεων ανήκει αποκλειστικά στις Υπηρεσίες Δόμησης. ♦ Τη λήψη μέτρων για την επιτάχυνση των διαδικασιών και την τήρηση εύλογων προθεσμιών εξέτασης φακέλων. ♦ Την προώθηση θεσμικής συνεργασίας με το ΤΕΕ, ώστε να διαμορφωθεί ενιαίο και λειτουργικό πλαίσιο εφαρμογής. Η παρούσα κατάσταση δεν πλήττει μόνο τον κλάδο των μηχανικών. Πλήττει ευθέως την οικονομική δραστηριότητα, την αξιοπιστία της διοίκησης και το αίσθημα δικαιοσύνης των πολιτών. Δεν είναι ανεκτό να παραμένουν σε εκκρεμότητα υποθέσεις επί σειρά ετών ή να ανατρέπονται πράξεις καθ’ ύλην αρμόδιων υπηρεσιών χωρίς σαφή νομική βάση. Η προστασία της πολιτιστικής κληρονομιάς και η εύρυθμη εφαρμογή της πολεοδομικής νομοθεσίας δεν είναι αντικρουόμενοι στόχοι. Αντιθέτως, προϋποθέτουν σαφή όρια αρμοδιοτήτων, θεσμικό σεβασμό και διοικητική συνεργασία. Η υπέρβαση ρόλων και η παρατεταμένη διοικητική αδράνεια υπονομεύουν και τα δύο. Αναμένουμε τις άμεσες ενέργειές σας και δηλώνουμε διαθέσιμοι για θεσμική συνάντηση με την πολιτική ηγεσία των συναρμόδιων Υπουργείων, προκειμένου να δοθεί οριστική και νόμιμη λύση στο ζήτημα». View full Άρθρου