Το απόγευμα της 14ης Αυγούστου 2003, λίγο μετά τις 4, τα φώτα άρχισαν να σβήνουν το ένα μετά το άλλο σε ένα τεράστιο τμήμα των ΗΠΑ και του Καναδά. Από το Οχάιο και το Μίσιγκαν μέχρι τη Νέα Υόρκη και από εκεί στο Οντάριο, περίπου 50 εκατομμύρια άνθρωποι έμειναν χωρίς ηλεκτρικό ρεύμα. Η συνολική απώλεια φορτίου έφτασε τα 61.800 MW και σε ορισμένες περιοχές η πλήρης αποκατάσταση χρειάστηκε έως και τέσσερις ημέρες.
Στη Νέα Υόρκη, το μετρό ακινητοποιήθηκε την ώρα που πλησίαζε η απογευματινή αιχμή. Περίπου 400 τρένα έμειναν σταματημένα, ενώ εκατοντάδες χιλιάδες επιβάτες βρέθηκαν χωρίς τρόπο να επιστρέψουν στα σπίτια τους. Τα φανάρια έσβησαν, οι δρόμοι γέμισαν αυτοκίνητα και πεζούς και άνθρωποι εγκλωβίστηκαν σε ανελκυστήρες.
Το ίδιο σκηνικό επαναλαμβανόταν εκατοντάδες χιλιόμετρα μακριά. Στο Τορόντο σταμάτησαν το μετρό και τα τραμ, επιβάτες απομακρύνονταν από ακινητοποιημένους συρμούς μέσα από τις σήραγγες και πολίτες βγήκαν στους δρόμους για να ρυθμίσουν μόνοι τους την κυκλοφορία στις διασταυρώσεις όπου τα φανάρια είχαν τεθεί εκτός λειτουργίας.
Από ένα πρόβλημα στο Οχάιο σε γενικευμένη κατάρρευση
Στην αρχή, το μέγεθος της διακοπής προκάλεσε φόβους ότι οι ΗΠΑ μπορεί να βρίσκονταν αντιμέτωπες με νέα τρομοκρατική επίθεση, λιγότερο από δύο χρόνια μετά την 11η Σεπτεμβρίου. Η επίσημη έρευνα ΗΠΑ και Καναδά, όμως, δεν βρήκε καμία ένδειξη σαμποτάζ, κυβερνοεπίθεσης ή τρομοκρατικής ενέργειας.

Η πραγματική εξήγηση ήταν λιγότερο θεαματική, αλλά ίσως πιο ανησυχητική: μια αλυσίδα τεχνικών και ανθρώπινων αστοχιών.
Η κοινή ερευνητική επιτροπή ΗΠΑ–Καναδά κατέληξε ότι η εταιρεία FirstEnergy δεν είχε αντιληφθεί εγκαίρως πόσο επικίνδυνα επιδεινωνόταν η κατάσταση στο δίκτυό της στο Οχάιο. Το σύστημα συναγερμών στο κέντρο ελέγχου είχε σταματήσει να λειτουργεί, με αποτέλεσμα οι χειριστές να μην ενημερώνονται για κρίσιμες μεταβολές. Παράλληλα, ανεπαρκώς κλαδεμένα δέντρα ήρθαν σε επαφή με γραμμές υψηλής τάσης και προκάλεσαν την αποσύνδεσή τους.
Το κρίσιμο σημείο ήρθε στις 16:05:57. Η γραμμή υψηλής τάσης Sammis–Star τέθηκε εκτός λειτουργίας και άρχισε η ανεξέλεγκτη αλυσιδωτή αντίδραση. Οι ροές ηλεκτρικής ενέργειας μεταφέρθηκαν από τη μία γραμμή στην άλλη, τα συστήματα προστασίας ενεργοποιούνταν διαδοχικά και το δίκτυο άρχισε να καταρρέει.
Μέσα σε μόλις επτά λεπτά, η διακοπή είχε εξαπλωθεί από την περιοχή Κλίβελαντ–Άκρον σε μεγάλο μέρος των βορειοανατολικών ΗΠΑ και του Καναδά. Στις 16:13 είχαν αποσυνδεθεί περισσότερες από 508 μονάδες παραγωγής σε 265 σταθμούς.
«Θα μπορούσε να είχε αποτραπεί»
Το πόρισμα της επίσημης έρευνας ήταν σαφές: το μπλακ άουτ θα μπορούσε να είχε αποτραπεί. Δεν έφταιγε ένα μόνο δέντρο ή ένας υπολογιστής, αλλά ένας συνδυασμός ανεπαρκούς συντήρησης, προβληματικής εποπτείας, κακής επικοινωνίας και αδυναμίας των αρμόδιων φορέων να αντιληφθούν εγκαίρως τι συνέβαινε στο διασυνδεδεμένο δίκτυο.
A darkened New York City is visible just before dawn through power lines from Jersey City, N.J., shown in foreground, with some lights visible, Friday, Aug. 15, 2003. The Empire State Building is in background. (AP Photo/George Widman)
Οι οικονομικές απώλειες μόνο στις ΗΠΑ υπολογίστηκαν μεταξύ 4 και 10 δισ. δολαρίων. Το συμβάν οδήγησε επίσης σε αυστηρότερη αντιμετώπιση των προτύπων αξιοπιστίας και σε σειρά μέτρων για τη λειτουργία και την εποπτεία του ηλεκτρικού συστήματος της Βόρειας Αμερικής.
Και η σύμπτωση εκείνου του Αυγούστου ήταν εντυπωσιακή. Μόλις δύο εβδομάδες αργότερα, στις 28 Αυγούστου, μεγάλο τμήμα του Λονδίνου έμεινε επίσης χωρίς ρεύμα, επηρεάζοντας 476.000 καταναλωτές και προκαλώντας χάος στις συγκοινωνίες. Τα δύο γεγονότα δεν συνδέονταν: στη βρετανική περίπτωση, η έρευνα εντόπισε μεταξύ άλλων ένα λανθασμένα τοποθετημένο ρελέ προστασίας.
Τι άλλο έγινε σαν σήμερα
1941: Ο Φράνκλιν Ρούζβελτ και ο Ουίνστον Τσόρτσιλ διακηρύσσουν την Ατλαντική Χάρτα, καθορίζοντας κοινές αρχές για τη μεταπολεμική διεθνή τάξη. Το κείμενο θεωρείται σημαντικός πρόδρομος της δημιουργίας των Ηνωμένων Εθνών.
1945: Ο πρόεδρος των ΗΠΑ Χάρι Τρούμαν ανακοινώνει ότι η Ιαπωνία αποδέχθηκε τους όρους παράδοσης των Συμμάχων, σηματοδοτώντας ουσιαστικά το τέλος του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου. Η επίσημη πράξη παράδοσης θα υπογραφεί στις 2 Σεπτεμβρίου.
1947: Το Πακιστάν αποκτά την ανεξαρτησία του από τη Βρετανία, στο πλαίσιο της διάλυσης της Βρετανικής Ινδίας και της δημιουργίας δύο ανεξάρτητων κρατών. Η διχοτόμηση συνοδεύεται από μαζικές μετακινήσεις πληθυσμών και αιματηρές συγκρούσεις.
1974: Η Τουρκία εξαπολύει τη δεύτερη φάση της εισβολής στην Κύπρο, τον «Αττίλα 2», μετά το αδιέξοδο των συνομιλιών της Γενεύης. Μέχρι την εκεχειρία της 16ης Αυγούστου, οι τουρκικές δυνάμεις έχουν θέσει υπό τον έλεγχό τους περίπου το 37% του νησιού.
1980: Ξεκινά η μεγάλη απεργία στα ναυπηγεία του Γκντανσκ στην Πολωνία, με τον Λεχ Βαλέσα να αναδεικνύεται σε ηγετική μορφή. Οι κινητοποιήσεις θα οδηγήσουν στη γέννηση της «Αλληλεγγύης», του κινήματος που αμφισβήτησε την κομμουνιστική εξουσία.

1996: Ο 26χρονος Ελληνοκύπριος Σολωμός Σολωμού πέφτει νεκρός από πυρά ενώ επιχειρεί να κατεβάσει την τουρκική σημαία στη Δερύνεια, τρεις ημέρες μετά τη δολοφονία του εξαδέλφου του, Τάσου Ισαάκ.

2003: Σεισμός μεγέθους 6,4 Ρίχτερ ταρακουνά τη Λευκάδα, προκαλώντας περίπου 50 τραυματισμούς, πανικό στους χιλιάδες παραθεριστές και εκτεταμένες ζημιές σε σπίτια, υποδομές και το οδικό δίκτυο. 

2005: Η πτήση 522 της κυπριακής Helios Airways συντρίβεται στο Γραμματικό Αττικής, με αποτέλεσμα να χάσουν τη ζωή τους και οι 121 επιβαίνοντες. Πρόκειται για την πιο πολύνεκρη αεροπορική τραγωδία που έχει σημειωθεί στην Ελλάδα.
2015: Η Βουλή εγκρίνει το 3ο μνημόνιο με 222 ψήφους υπέρ, ενώ η ψηφοφορία προκαλεί βαθιά εσωκομματική κρίση στον ΣΥΡΙΖΑ, με 32 βουλευτές του κόμματος να καταψηφίζουν τη συμφωνία.
Γεννήσεις

1909 – Μάνος Κατράκης, εμβληματικός Έλληνας ηθοποιός του θεάτρου και του κινηματογράφου, γεννήθηκε στις 14 Αυγούστου στο Καστέλι Κισάμου της Κρήτης. Ξεκίνησε το 1927 και ξεχώρισε για την επιβλητική φυσιογνωμία, την ακαταμάχητη φωνή και την ένταση του ρόλου σε έργα όπως «Ο καπετάν Μιχάλης», «Οιδίπους Τύραννος» και «Συνοικία το Όνειρο». Ιδρυτής του Ελληνικού Λαϊκού Θεάτρου (1955) και αγωνιστής της αριστεράς, υπέστη διώξεις και εξορίες εξαιτίας των πεποιθήσεών του.

1945 – Στιβ Μάρτιν (Steve Martin), εμβληματικός Αμερικανός κωμικός, ηθοποιός, συγγραφέας και μουσικός, γεννήθηκε στο Γουάκο του Τέξας στις 14 Αυγούστου. Ξεκίνησε ως σεναριογράφος στην εκπομπή «The Smothers Brothers Comedy Hour» (βραβείο Έμμυ) και γρήγορα καθιερώθηκε με το παράλογο, ευρηματικό του χιούμορ και sold out stand-up παραστάσεις τη δεκαετία του ’70. Άφησε στίγμα στον κινηματογράφο με ταινίες όπως «The Jerk», «Planes, Trains and Automobiles» και «Father of the Bride», κερδίζοντας πέντε βραβεία Γκράμι, ενώ ξεχωρίζει και ως δεξιοτέχνης μπάντζο και συγγραφέας.

1959 – Μάτζικ Τζόνσον (Magic Johnson), αμερικανός καλαθοσφαιριστής, γεννημένος στις 14 Αυγούστου στο Λάνσινγκ του Μίσιγκαν. Θεωρείται ένας από τους κορυφαίους πλέι μέικερ στην ιστορία του αθλήματος, καθιερώνοντας τη «Showtime» εποχή των Λος Άντζελες Λέικερς. Κατέκτησε πέντε πρωταθλήματα NBA, τρία βραβεία MVP και ήταν 12 φορές All-Star, ενώ ως πρωτοετής οδήγησε τους Λέικερς σε τίτλο παίζοντας όλες τις θέσεις στον τελικό. Εντυπωσίασε με το ομαδικό του πνεύμα, το μοναδικό στιλ και την ηγετική του παρουσία, κλείνοντας την καριέρα του ως πρότυπο αθλητικής και κοινωνικής προσφοράς.

1966 – Χάλι Μπέρι (Halle Berry), αμερικανίδα ηθοποιός και μοντέλο, γεννημένη στις 14 Αυγούστου στο Κλίβελαντ. Ξεκίνησε ως καλλιστείο και fashion model, διακρίθηκε στη Miss USA και Miss World το 1986, ενώ η καριέρα της απογειώθηκε ως πρωταγωνίστρια σε ταινίες όπως «Boomerang», «X-Men», «Die Another Day» και «Monster’s Ball» (2001), για την οποία βραβεύτηκε με Όσκαρ Α΄ Γυναικείου Ρόλου, η πρώτη και μοναδική Αφροαμερικανή τιμημένη με αυτόν τον τίτλο. Σήμα κατατεθέν της η δυναμική ερμηνεία και η ισχυρή προσωπικότητά της, έχοντας διακριθεί με Emmy, Golden Globe και SAG.

1983 – Μίλα Κούνις (Mila Kunis), Ουκρανοαμερικανίδα ηθοποιός, γεννημένη στις 14 Αυγούστου στο Τσερνίβτσι της Ουκρανίας. Μετανάστευσε οικογενειακώς στο Λος Άντζελες σε ηλικία 7 ετών. Έγινε γνωστή ως «Τζάκι Μπέρκχαρτ» στη σειρά «That ’70s Show» και ως φωνή της «Meg Griffin» στο «Family Guy». Ξεχώρισε με ρόλους σε ταινίες όπως «Forgetting Sarah Marshall», «Black Swan», «Friends with Benefits», «Ted» και «Bad Moms». Αναγνωρισμένη για την υποκριτική της ευλυγισία και την αδιαμφισβήτητη οθονική παρουσία, θεωρείται μία από τις πιο επιτυχημένες και αγαπητές ηθοποιούς της γενιάς της.
Θάνατοι

1956 – Μπέρτολτ Μπρεχτ (Bertolt Brecht), κορυφαίος Γερμανός συγγραφέας, ποιητής και θεατρικός μεταρρυθμιστής, πέθανε στις 14 Αυγούστου στο Ανατολικό Βερολίνο σε ηλικία 58 ετών από καρδιακή προσβολή. Πατέρας του «επικού θεάτρου» και του Verfremdungseffekt («αποστασιοποίηση»), δημιούργησε εμβληματικά έργα όπως «Η Όπερα της πεντάρας», «Μάνα Κουράγιο», «Ο Γαλιλαίος», «Ο καλός άνθρωπος του Σετσουάν» και «Ο Κύκλος με την κιμωλία».

1972 – Νίκος Φέρμας, εμβληματικός Έλληνας ηθοποιός του κινηματογράφου και του θεάτρου, γεννημένος στη Μυτιλήνη το 1905 με πραγματικό όνομα Νίκος Χατζηανδρέου. Καθιερώθηκε ως αρχέτυπο του ντόμπρου μάγκα και βιοπαλαιστή, μέσα από πάνω από 150 ταινίες στις δεκαετίες του ’50 και του ’60 («Ένας ήρωας με παντούφλες», «Λατέρνα φτώχεια και γαρύφαλλο», «Το κοροϊδάκι της δεσποινίδος», «Καλώς ήλθε το δολάριο», «Λόλα»). Η αυθεντική λαϊκή του παρουσία τον έκανε αγαπημένη φιγούρα του ελληνικού σινεμά, αφήνοντας ανεξίτηλη σφραγίδα στους δεύτερους ρόλους. Πέθανε στην Αθήνα στις 14 Αυγούστου 1972, σε ηλικία 67 ετών.

1988 – Έντσο Φεράρι (Enzo Ferrari), θρυλικός Ιταλός οδηγός αγώνων και επιχειρηματίας, πέθανε στις 14 Αυγούστου στη Μόντενα, σε ηλικία 90 ετών. Ξεκίνησε την καριέρα του ως οδηγός της Alfa Romeo και γρήγορα καθιερώθηκε ως πρωτοπόρος στον χώρο της αυτοκίνησης ιδρύοντας τη Scuderia Ferrari το 1929 και αργότερα τη θρυλική εταιρεία Ferrari στη Μαρανέλο. Μέσα από καινοτομία και πάθος για την ταχύτητα, ανέδειξε τα αγωνιστικά αυτοκίνητα Ferrari σε σύμβολο νίκης και πολυτέλειας, κατακτώντας πάνω από 5,000 αγώνες και 25 παγκόσμιους τίτλους κατά τη διάρκεια της ζωής του.

1996 – Σολωμός Σολωμού, Κύπριος ακτιβιστής και εμβληματική μορφή του αγώνα κατά της τουρκικής κατοχής, δολοφονήθηκε στις 14 Αυγούστου 1996 στη Δερύνεια κατά την προσπάθεια του να κατεβάσει την τουρκική σημαία από φυλάκιο των κατοχικών δυνάμεων, λίγο μετά την κηδεία του εξαδέρφου του Τάσου Ισαάκ. Με το τσιγάρο στο στόμα ανέβηκε στον ιστό και δέχτηκε θανάσιμα πυρά μπροστά στις κάμερες, σε μια εικόνα που έκανε τον γύρο του κόσμου ως σύμβολο θάρρους και αντίστασης.
πηγή newsbeast.gr

Event details

Σαν σήμερα, 5 Μαρτίου 1953, πεθαίνει στη Μόσχα ο Ιωσήφ Στάλιν, μία από τις πιο καθοριστικές μορφές της σοβιετικής εξουσίας στον 20ό αιώνα. Είχε καταρρεύσει λίγες ημέρες νωρίτερα, στη ντάτσα του στο Κούντσεβο, και ο θάνατός του αποδόθηκε επίσημα σε εγκεφαλική αιμορραγία. Η περίοδος της κυριαρχίας του συνδέθηκε με τη μετατροπή της Σοβιετικής Ένωσης σε υπερδύναμη και με τη σοβιετική νίκη στον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο, ενώ ταυτόχρονα καταγράφεται ως εποχή σκληρής καταστολής στο εσωτερικό.
Οι τελευταίες ώρες του Στάλιν παραμένουν θέμα ιστορικής συζήτησης. Σύμφωνα με αφηγήσεις και έρευνες, βρέθηκε πεσμένος στο δωμάτιό του μετά από εγκεφαλικό και για αρκετή ώρα δεν κλήθηκαν γιατροί, σε ένα περιβάλλον όπου ο φόβος μπορούσε να μεταφραστεί σε αδράνεια. Το κλίμα εκείνων των ημερών βαρυφόρτιζε και η υπόθεση της «Συνωμοσίας των γιατρών», που είχε ήδη δηλητηριάσει τις σχέσεις του καθεστώτος με την ιατρική κοινότητα.
Η καθυστέρηση στην ιατρική παρέμβαση, μαζί με μεταγενέστερες μαρτυρίες, συντήρησαν κατά καιρούς υποθέσεις για τις ακριβείς συνθήκες του θανάτου του, χωρίς όμως να υπάρχουν αδιάσειστα στοιχεία που να ανατρέπουν την επίσημη εκδοχή.
Η ιστορική αποτίμηση του Στάλιν παραμένει έντονα διχαστική. Για αρκετούς υπήρξε πρόσωπο-σύμβολο της νίκης και της κρατικής ισχύος της Σοβιετικής Ένωσης. Για άλλους, προσωποποίησε τις εκκαθαρίσεις, το Γκουλάγκ και την κρατική βία. Ο θάνατός του άνοιξε άμεσα έναν αγώνα διαδοχής στην κορυφή του καθεστώτος, με ένα αρχικό σχήμα συλλογικής ηγεσίας, και στα επόμενα χρόνια συνδέθηκε με την πορεία προς την αποσταλινοποίηση που σφράγισε την εποχή Χρουστσόφ. Η κληρονομιά του συνεχίζει να προκαλεί αντιπαραθέσεις μέχρι σήμερα.
Τα σημαντικότερα γεγονότα της ημέρας στην Ελλάδα και τον κόσμο
363: Ο Ρωμαίος αυτοκράτορας Ιουλιανός ξεκινά από την Αντιόχεια μεγάλη εκστρατεία εναντίον της Αυτοκρατορίας των Σασσανιδών, επιδιώκοντας να πλήξει την περσική ισχύ και να προελάσει έως την Κτησιφώντα. Η επιχείρηση θα εξελιχθεί σε στρατηγικό ρίσκο και λίγους μήνες αργότερα ο ίδιος θα σκοτωθεί στη διάρκεια της εκστρατείας.
1496: Ο βασιλιάς Ερρίκος Ζ΄ της Αγγλίας εκδίδει βασιλική άδεια στον Τζιοβάννι Καμπότο (John Cabot) και στους γιους του να εξερευνήσουν και να διεκδικήσουν νέες περιοχές στον Ατλαντικό για λογαριασμό του αγγλικού στέμματος, κίνηση που θα αποτελέσει βάση για τις μετέπειτα Αγγλικές αξιώσεις στη Βόρεια Αμερική.
1616: Η Καθολική Εκκλησία εκδίδει διάταγμα της Συνόδου του Index που χαρακτηρίζει προβληματική την ηλιοκεντρική θεωρία και θέτει το έργο του Νικόλαου Κοπέρνικου «De revolutionibus orbium coelestium» στον Κατάλογο Απαγορευμένων Βιβλίων έως ότου διορθωθεί. Το γεγονός θα αποτελέσει χαρακτηριστικό επεισόδιο της σύγκρουσης επιστημονικής σκέψης και εκκλησιαστικής γραμμής.
1770: Στη Βοστώνη Βρετανοί στρατιώτες ανοίγουν πυρ εναντίον πλήθους αποίκων έπειτα από ένταση και προκλήσεις, σκοτώνοντας πέντε ανθρώπους. Το περιστατικό, γνωστό ως «Boston Massacre», θα χρησιμοποιηθεί ως ισχυρό προπαγανδιστικό εργαλείο και θα ενισχύσει την πορεία προς την Αμερικανική Επανάσταση.
1856: Μεγάλη πυρκαγιά καταστρέφει το Royal Italian Opera House στο Covent Garden του Λονδίνου, ένα από τα σημαντικότερα κέντρα μουσικής και θεάτρου της εποχής. Στη θέση του θα ανεγερθεί αργότερα νέο κτίριο, που εξελίχθηκε στη σημερινή Βασιλική Όπερα του Λονδίνου.
1933: Στις εκλογές του Ράιχσταγκ το Εθνικοσοσιαλιστικό Γερμανικό Εργατικό Κόμμα του Αδόλφου Χίτλερ συγκεντρώνει περίπου 43,9% των ψήφων και αναδεικνύεται πρώτο κόμμα. Το αποτέλεσμα, σε συνδυασμό με πολιτικές συμμαχίες και τα μέτρα που ακολούθησαν μετά τον εμπρησμό του Ράιχσταγκ, θα διευκολύνει την εδραίωση του ναζιστικού καθεστώτος στη Γερμανία.
1940: Δίνεται η παρθενική παράσταση της νεοσύστατης Εθνικής Λυρικής Σκηνής στο θέατρο Ολύμπια της Αθήνας, με την οπερέτα «Η Νυχτερίδα» (Die Fledermaus) του Γιόχαν Στράους. Κεντρικό ρόλο στην ίδρυση και οργάνωση του θεσμού είχε ο Κωστής Μπαστιάς, τότε γενικός διευθυντής των Κρατικών Σκηνών.1940: Υπογράφεται από τη σοβιετική ηγεσία η απόφαση που οδηγεί στη μαζική εκτέλεση περίπου 22.000 Πολωνών αξιωματικών, αστυνομικών και μελών της διανόησης από την NKVD, έγκλημα που έμεινε γνωστό ως «Σφαγή του Κατίν». Η ευθύνη της Σοβιετικής Ένωσης αναγνωρίστηκε επίσημα δεκαετίες αργότερα μετά τη δημοσιοποίηση σχετικών εγγράφων.
1946: Ο Ουίνστον Τσόρτσιλ εκφωνεί στο Westminster College στο Φούλτον του Μισούρι την ιστορική ομιλία «Sinews of Peace». Σε αυτή διατυπώνει τη φράση «From Stettin in the Baltic to Trieste in the Adriatic, an iron curtain has descended across the Continent», περιγράφοντας τη διαίρεση της Ευρώπης και σηματοδοτώντας την απαρχή του Ψυχρού Πολέμου.

1953: Πεθαίνει ο Ιωσήφ Στάλιν έπειτα από εγκεφαλικό επεισόδιο, ύστερα από σχεδόν τρεις δεκαετίες στην εξουσία της Σοβιετικής Ένωσης. Ο θάνατός του ανοίγει μια περίοδο έντονων πολιτικών διεργασιών και σταδιακής αποσταλινοποίησης στο σοβιετικό σύστημα.

1956: Κάνει πρεμιέρα η ταινία «Ο Δράκος» του Νίκου Κούνδουρου, με πρωταγωνιστή τον Ντίνο Ηλιόπουλο σε έναν ασυνήθιστο δραματικό ρόλο. Το φιλμ, με μουσική του Μάνου Χατζιδάκι, θεωρείται σήμερα ένα από τα σημαντικότερα έργα του Ελληνικού κινηματογράφου.
1962: Στο θέατρο «Χατζηχρήστου» πραγματοποιείται μεγάλη συγκέντρωση της Νεολαίας της Ένωσης Κέντρου στο πλαίσιο του Ανένδοτου Αγώνα. Εκεί εμφανίζεται για πρώτη φορά το σύνθημα «1-1-4», που παραπέμπει στο άρθρο 114 του Συντάγματος του 1952 και θα γίνει σύμβολο των πολιτικών κινητοποιήσεων της εποχής.
1966: Το αεροσκάφος BOAC Flight 911 συντρίβεται κοντά στο όρος Φούτζι της Ιαπωνίας, προκαλώντας τον θάνατο 124 ανθρώπων. Η έρευνα κατέληξε ότι το δυστύχημα προκλήθηκε από ισχυρές ατμοσφαιρικές αναταράξεις που προκάλεσαν δομική αστοχία στο αεροσκάφος.
1970: Τίθεται σε ισχύ η Συνθήκη μη Διάδοσης Πυρηνικών Όπλων (NPT), το βασικό διεθνές πλαίσιο για τον περιορισμό της εξάπλωσης πυρηνικών όπλων και την προώθηση της ειρηνικής χρήσης της πυρηνικής ενέργειας.
1979: Το διαστημόπλοιο Voyager 1 της NASA πραγματοποιεί την πλησιέστερη προσέγγισή του στον Δία, στέλνοντας στη Γη πολύτιμα επιστημονικά δεδομένα και εικόνες για τον πλανήτη και τα φεγγάρια του, συμβάλλοντας καθοριστικά στη μελέτη του ηλιακού συστήματος.

1982: Ο Τζον Μπελούσι βρίσκεται νεκρός στο Chateau Marmont στο Χόλιγουντ από υπερβολική δόση, σε θάνατο που θα συμβολίσει τη σκοτεινή πλευρά της ροκ-σταρ κουλτούρας των ‘70s/’80s.
Γεννήσεις

1871 – Ρόζα Λούξεμπουργκ (5 Μαρτίου 1871 – 15 Ιανουαρίου 1919), Γερμανίδα επαναστάτρια, μαρξίστρια θεωρητικός και πολιτικός. Υπήρξε από τις σημαντικότερες μορφές της ευρωπαϊκής σοσιαλιστικής και κομμουνιστικής σκέψης, με ισχυρή παρουσία στο Γερμανικό σοσιαλιστικό κίνημα και ιδρυτικό ρόλο στην Ένωση Σπάρτακος και στο Κομμουνιστικό Κόμμα Γερμανίας. Έμεινε γνωστή για την κριτική της στον μιλιταρισμό, στον εθνικισμό και στον αυταρχισμό, ενώ η δολοφονία της μετά την εξέγερση του Ιανουαρίου την έκανε διαχρονικό σύμβολο της επαναστατικής Αριστεράς.

1922 – Πιερ Πάολο Παζολίνι (5 Μαρτίου 1922 – 2 Νοεμβρίου 1975), Ιταλός συγγραφέας, ποιητής, σκηνοθέτης και διανοούμενος. Υπήρξε μία από τις πιο προκλητικές και επιδραστικές μορφές του μεταπολεμικού Ευρωπαϊκού πολιτισμού, συνδυάζοντας τέχνη, πολιτική και κοινωνική κριτική. Ξεχώρισε με ταινίες όπως το «Κατά Ματθαίον Ευαγγέλιον», το «Θεώρημα» και το «Σαλό, 120 μέρες στα Σόδομα», ενώ το έργο του εστίασε στη φτώχεια, την εξουσία, τη σεξουαλικότητα και τη βία. Ο βίαιος θάνατός του παραμένει έως σήμερα σημείο συζήτησης και σκοτεινό κεφάλαιο της Ιταλικής δημόσιας ζωής.
Θάνατοι

1953 – Ιωσήφ Στάλιν (18 Δεκεμβρίου 1878 – 5 Μαρτίου 1953), Σοβιετικός ηγέτης και γενικός γραμματέας του Κομμουνιστικού Κόμματος της Σοβιετικής Ένωσης. Κυριάρχησε πολιτικά στην ΕΣΣΔ από τα τέλη της δεκαετίας του 1920 έως τον θάνατό του, επιβάλλοντας βίαιη εκβιομηχάνιση, κολεκτιβοποίηση και ένα καθεστώς μαζικών εκκαθαρίσεων, διώξεων και στρατοπέδων εργασίας. Υπό την ηγεσία του η Σοβιετική Ένωση συνέτριψε τη ναζιστική Γερμανία στον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο και αναδείχθηκε σε υπερδύναμη, αλλά το όνομά του έμεινε ταυτισμένο με μια από τις πιο αιματηρές δικτατορίες του 20ού αιώνα.

2011 – Μανώλης Ρασούλης (28 Σεπτεμβρίου 1945 – 5 Μαρτίου 2011), Έλληνας στιχουργός, συγγραφέας και τραγουδοποιός. Υπήρξε από τις πιο ιδιαίτερες και επιδραστικές φωνές του σύγχρονου Ελληνικού τραγουδιού, γράφοντας στίχους που ένωσαν το λαϊκό, το πολιτικό και το υπαρξιακό στοιχείο. Συνδέθηκε με τραγούδια που έγιναν κλασικά, όπως το «Τίποτα δεν πάει χαμένο», το «Όλα σε θυμίζουν» και το «Αχ Ελλάδα σ’ αγαπώ», ενώ συνεργάστηκε με κορυφαίους δημιουργούς και ερμηνευτές. Το έργο του ξεχώρισε για τη γλωσσική ευφυΐα, την κοινωνική ματιά και την έντονη προσωπική σφραγίδα του.

1982 – Τζον Μπελούσι (24 Ιανουαρίου 1949 – 5 Μαρτίου 1982), Αμερικανός ηθοποιός, κωμικός και τραγουδιστής. Υπήρξε μία από τις πιο εκρηκτικές φυσιογνωμίες της Αμερικανικής κωμωδίας, γνωστός από το «Saturday Night Live» και από ταινίες όπως το «Animal House» και το «The Blues Brothers». Το ταλέντο, η σκηνική του ένταση και η αχαλίνωτη ενέργειά του τον έκαναν μορφή-σύμβολο της ποπ κουλτούρας των late 1970s και early 1980s. Ο θάνατός του από overdose στα 33 του ενίσχυσε τον μύθο της αυτοκαταστροφικής ιδιοφυΐας στο Χόλιγουντ.

2013 – Ούγκο Τσάβες (28 Ιουλίου 1954 – 5 Μαρτίου 2013), Βενεζουελανός πολιτικός, στρατιωτικός και πρόεδρος της Βενεζουέλας. Κυριάρχησε στην πολιτική ζωή της χώρας από το 1999, οικοδομώντας τον «τσαβισμό», ένα λαϊκιστικό και σοσιαλιστικό μοντέλο εξουσίας που συνδύασε κοινωνικές παροχές, αντι-Αμερικανική ρητορική και έντονη πολιτική πόλωση. Υπήρξε κεντρική μορφή της λεγόμενης «ροζ παλίρροιας» στη Λατινική Αμερική, επηρεάζοντας ευρύτερα την περιοχή. Ο θάνατός του άνοιξε μια νέα, βαθιά ασταθή περίοδο για τη Βενεζουέλα και τη διαδοχή του καθεστώτος του.
Εορτολόγιο
Αρχέλαος, Ευλόγιος, Ευλογία, Κόνων
πηγή newsbeast.gr

Event details