«Εδώ Αθήναι». Με αυτή τη φράση άρχισε η επίσημη ιστορία της κρατικής ραδιοφωνίας στην Ελλάδα, σαν σήμερα, στις 21 Μαΐου 1938. Ο Ραδιοφωνικός Σταθμός Αθηνών βγήκε στον αέρα από τους ραδιοθαλάμους του Ζαππείου, σε μια εποχή όπου το ραδιόφωνο ήταν ακόμη ένα νέο, σχεδόν μαγικό μέσο για το ελληνικό κοινό.
Σύμφωνα με το Αρχείο της ΕΡΤ, εκείνο το βράδυ οι ακροατές περίμεναν μπροστά στις συσκευές τους για να ακούσουν το πρώτο επίσημο πρόγραμμα του Ραδιοφωνικού Σταθμού Αθηνών. Η μετάδοση άρχισε μετά το σήμα του «Τσομπανάκου», με τα κουδούνια και τη φλογέρα, που έμελλε να συνδεθεί με την ιστορία της ελληνικής ραδιοφωνίας. Το πρόγραμμα περιλάμβανε τη μετάδοση της τελετής των επίσημων εγκαινίων στο Ζάππειο, αλλά και συναυλία της Ορχήστρας του Ραδιοφωνικού Σταθμού υπό τη διεύθυνση του Αντίοχου Ευαγγελάτου.
Η ημέρα εκείνη δεν ήταν η πρώτη επαφή της Ελλάδας με το ραδιόφωνο. Είχαν προηγηθεί από τη δεκαετία του 1920 πειραματισμοί και, κυρίως, η πρωτοβουλία του Χρήστου Τσιγγιρίδη στη Θεσσαλονίκη, ο οποίος θεωρείται από τις σημαντικότερες μορφές της πρώιμης ελληνικής ραδιοφωνίας. Ο σταθμός του λειτούργησε ιδιωτικά και άνοιξε τον δρόμο για τη διάδοση του μέσου, πριν η Αθήνα αποκτήσει τον επίσημο κρατικό σταθμό της.
Η λειτουργία του Ραδιοφωνικού Σταθμού Αθηνών ήρθε σε μια περίοδο κατά την οποία το ραδιόφωνο άρχιζε να αποκτά κεντρικό ρόλο στην ενημέρωση, την ψυχαγωγία και την κρατική επικοινωνία. Λίγα χρόνια αργότερα, μετά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο, ιδρύθηκε το Εθνικό Ίδρυμα Ραδιοφωνίας, το ΕΙΡ, που ανέλαβε θεσμικά τη λειτουργία της δημόσιας ραδιοφωνίας.



Η φράση «Εδώ Αθήναι» έμεινε στη συλλογική μνήμη ως το ηχητικό σύμβολο μιας νέας εποχής. Από εκείνη τη στιγμή, οι ειδήσεις, η μουσική, οι ανακοινώσεις και οι φωνές των εκφωνητών μπορούσαν να φτάνουν ταυτόχρονα σε χιλιάδες σπίτια. Για την ιστορία των ελληνικών μέσων ενημέρωσης, η 21η Μαΐου 1938 δεν ήταν απλώς μια τεχνική εκκίνηση, αλλά η αρχή της οργανωμένης ραδιοφωνικής παρουσίας του κράτους στην καθημερινότητα των πολιτών.
Τα σημαντικότερα γεγονότα της ημέρας στην Ελλάδα και τον κόσμο
1864: Τα Επτάνησα ενώνονται επίσημα με το ελληνικό κράτος, μετά την απόφαση της Βρετανίας να παραχωρήσει την κυριαρχία των Ιονίων Νήσων στην Ελλάδα και τη σχετική διεθνή διευθέτηση με τις Μεγάλες Δυνάμεις. Η ένωση αφορά την Κέρκυρα, την Κεφαλονιά, τη Ζάκυνθο, τη Λευκάδα, την Ιθάκη, τους Παξούς και τα Κύθηρα και αποτελεί την πρώτη μεγάλη εδαφική επέκταση του νεοσύστατου ελληνικού βασιλείου μετά την ανεξαρτησία του. Το γεγονός είχε ιδιαίτερη πολιτική σημασία, καθώς συνδέθηκε και με την άνοδο στον ελληνικό θρόνο του Γεωργίου Α΄, ενώ ενίσχυσε την ιδέα της σταδιακής εθνικής ολοκλήρωσης.

Φωτογραφία αρχείου AP από παλιότερη επέτειο του Ερυθρού Σταυρού στο Βερολίνο το 2013
1881: Ιδρύεται ο αμερικανικός Ερυθρός Σταυρός από την Κλάρα Μπάρτον, καθιερώνοντας έναν από τους πιο αναγνωρίσιμους ανθρωπιστικούς οργανισμούς παγκοσμίως.
1904: Ιδρύεται στο Παρίσι η Παγκόσμια Ομοσπονδία Ποδοσφαίρου (FIFA), με πρώτο πρόεδρο τον Ρομπέρ Γκεράν, ανοίγοντας τον δρόμο για τη δημιουργία του Παγκοσμίου Κυπέλλου.
1924: Κατατίθεται στη Βουλή των Ελλήνων ψήφισμα για την ίδρυση Γερουσίας, ως δεύτερο νομοθετικό σώμα, με στόχο την αναχαίτιση της πρωθυπουργικής παντοδυναμίας. Το μέτρο αυτό εντάσσεται στη γενικότερη προσπάθεια εκσυγχρονισμού και εξισορρόπησης της πολιτικής εξουσίας στη χώρα μετά τη Μικρασιατική Καταστροφή. Η Γερουσία, που τελικά ιδρύθηκε και λειτούργησε από το 1929 έως το 1935, αποτέλεσε σημαντικό θεσμικό αντίβαρο, αν και η ύπαρξή της υπήρξε σχετικά βραχύβια, καθώς καταργήθηκε με την επάνοδο της μοναρχίας.

1927: Ο Τσαρλς Λίντμπεργκ ολοκληρώνει την πρώτη σόλο πτήση χωρίς ενδιάμεσο σταθμό πάνω από τον Ατλαντικό Ωκεανό, πετώντας από τη Νέα Υόρκη ως το Παρίσι με το αεροπλάνο Spirit of St. Louis. Μετά από 33,5 ώρες ασταμάτητης πτήσης, προσγειώνεται στο αεροδρόμιο Λε Μπουρζέ, όπου τον υποδέχεται ένα πλήθος ενθουσιασμένων Παριζιάνων. Η ιστορική του επιτυχία τον καθιερώνει ως θρύλο της αεροπορίας και αποδεικνύει για πρώτη φορά ότι μια τέτοια τολμηρή πτήση είναι εφικτή.
1930: Ο υπουργός Παιδείας Γεώργιος Παπανδρέου εφαρμόζει εκπαιδευτική μεταρρύθμιση, καθιερώνοντας το εξατάξιο και υποχρεωτικό δημοτικό σχολείο στην Ελλάδα. Η σημαντική αυτή τομή στο εκπαιδευτικό σύστημα αποσκοπούσε στην καταπολέμηση του αναλφαβητισμού και στη διασφάλιση ίσων ευκαιριών για όλα τα παιδιά της χώρας. Η μεταρρύθμιση αυτή αποτέλεσε τη βάση για τον εκσυγχρονισμό της ελληνικής εκπαίδευσης, ενισχύοντας το μορφωτικό επίπεδο του πληθυσμού και θέτοντας τα θεμέλια για τη μετέπειτα ανάπτυξη του δημόσιου σχολείου.

1932: Η Αμέλια Έρχαρτ γίνεται η πρώτη γυναίκα που πραγματοποιεί σόλο και χωρίς στάση υπερατλαντική πτήση, απογειωνόμενη από τη Νέα Γη και προσγειωνόμενη στην Ιρλανδία. Με το αεροπλάνο της, ένα Lockheed Vega 5B, διανύει πάνω από 3.000 χιλιόμετρα σε περίπου 15 ώρες, αντιμετωπίζοντας δύσκολες καιρικές συνθήκες και τεχνικά προβλήματα. Η τολμηρή της πτήση όχι μόνο καταρρίπτει τα στερεότυπα της εποχής για τις γυναίκες, αλλά και την καθιερώνει ως παγκόσμιο σύμβολο θάρρους και πρωτοπορίας στην αεροπορία.
1938: Με τον τίτλο «Εδώ Αθήναι» ξεκινά η πρώτη επίσημη ραδιοφωνική εκπομπή στην Ελλάδα από τους ραδιοθαλάμους του Ζαππείου. Η ιστορική αυτή στιγμή σηματοδοτεί την απαρχή της ελληνικής ραδιοφωνίας και φέρνει για πρώτη φορά τη φωνή της ενημέρωσης, της ψυχαγωγίας και του πολιτισμού σε κάθε γωνιά της χώρας. Το ραδιόφωνο γίνεται σύντομα αναπόσπαστο κομμάτι της καθημερινότητας των Ελλήνων, ενώ η φράση «Εδώ Αθήναι» παραμένει διαχρονικό σύμβολο της έναρξης μιας νέας εποχής στην επικοινωνία και στα μέσα μαζικής ενημέρωσης.
1941: Κατά τη Μάχη της Κρήτης, οι Γερμανοί αλεξιπτωτιστές καταλαμβάνουν το αεροδρόμιο του Μάλεμε, σε μια κρίσιμη καμπή για την έκβαση της μάχης.
1971: Η Τσέλσι κατακτά το Κύπελλο Κυπελλούχων Ευρώπης στο γήπεδο Καραϊσκάκη, νικώντας με 2-1 τη Ρεάλ Μαδρίτης στον επαναληπτικό τελικό. Στα προκριματικά είχε αποκλείσει τον Άρη.

1986: Γεννιούνται στην Ελλάδα τα πρώτα τρίδυμα με εξωσωματική γονιμοποίηση, ένα από τα οποία είναι ο μετέπειτα τραγουδιστής Κωνσταντίνος Αργυρός.
1991: Ο πρώην πρωθυπουργός της Ινδίας Ρατζίβ Γκάντι δολοφονείται σε συγκέντρωση στο Μαντράς. Είναι ο δεύτερος της οικογένειας που πέφτει θύμα δολοφονίας, μετά τη μητέρα του Ίντιρα Γκάντι.




1995: Πραγματοποιείται η πρώτη κατεδάφιση με δυναμίτη στην Ελλάδα, στο ημιτελές 15ώροφο κτίριο του Ερυθρού Σταυρού στη λεωφόρο Μεσογείων.
1998: Ο δικτάτορας της Ινδονησίας Σουχάρτο παραιτείται μετά από 32 χρόνια εξουσίας, υπό το βάρος κοινωνικών αναταραχών και οικονομικής κρίσης.




2005: Η Έλενα Παπαρίζου κερδίζει για την Ελλάδα τον 50ό Διαγωνισμό Τραγουδιού της Eurovision, με το τραγούδι «My Number One», υπογράφοντας την πρώτη νίκη της χώρας στον θεσμό. Η εκρηκτική της εμφάνιση στη σκηνή του Κιέβου ενθουσιάζει το ευρωπαϊκό κοινό και φέρνει την Ελλάδα στην κορυφή της μουσικής Ευρώπης. Η νίκη αυτή σηματοδοτεί μια ιστορική στιγμή για την ελληνική ποπ σκηνή, γεμίζοντας υπερηφάνεια τους Έλληνες σε όλο τον κόσμο και ανοίγοντας τον δρόμο για τη διοργάνωση της Eurovision στην Αθήνα το 2006. Το «My Number One» παραμένει μέχρι σήμερα ένα από τα πιο αναγνωρίσιμα και αγαπημένα τραγούδια της διοργάνωσης.
2006: Το Μαυροβούνιο αποφασίζει μέσω δημοψηφίσματος την ανεξαρτησία του, βάζοντας τέλος στην ομοσπονδία με τη Σερβία και ανοίγοντας νέο κεφάλαιο στην ιστορία της Βαλκανικής.

2023: Πραγματοποιούνται βουλευτικές εκλογές στην Ελλάδα, με το εκλογικό σύστημα της απλής αναλογικής για πρώτη φορά από το 1990. Πρώτο κόμμα ανεδείχθη η Νέα Δημοκρατία (40,79%), δεύτερο κόμμα ο ΣΥΡΙΖΑ (20,07%), τρίτο κόμμα το ΠΑΣΟΚ (11,46%), τέταρτο κόμμα το ΚΚΕ (7,23%) και πέμπτο η Ελληνική Λύση (4,45%) (Δείτε τα αποτελέσματα εδώ). Κανένα κόμμα δεν κατάφερε να συγκεντρώσει την απαιτούμενη κοινοβουλευτική πλειοψηφία για τον σχηματισμό αυτοδύναμης κυβέρνησης και ανακοινώθηκαν νέες εκλογές για τις 25 Ιουνίου.
Γεννήσεις

1902 – Λεωνίδας Ζέρβας, Έλληνας χημικός. Γεννήθηκε στις 21 Μαΐου 1902 και πέθανε στις 10 Ιουλίου 1980. Υπήρξε διεθνούς κύρους επιστήμονας στη βιοχημεία και τη φαρμακευτική χημεία, με σημαντική συμβολή στη σύνθεση πεπτιδίων. Μαζί με τον Μαξ Μπέργκμαν ανέπτυξε τη μέθοδο Μπέργκμαν – Ζέρβα, η οποία αποτέλεσε βασικό εργαλείο για τη μελέτη πρωτεϊνών και την εξέλιξη της σύγχρονης βιοϊατρικής έρευνας.

1921 – Αντρέι Ζαχάροφ (Andrei Sakharov), Σοβιετικός φυσικός και ακτιβιστής. Γεννήθηκε στις 21 Μαΐου 1921 και πέθανε στις 14 Δεκεμβρίου 1989. Συμμετείχε στην ανάπτυξη της σοβιετικής βόμβας υδρογόνου, όμως αργότερα εξελίχθηκε σε μία από τις σημαντικότερες φωνές υπέρ των ανθρωπίνων δικαιωμάτων στην ΕΣΣΔ. Τιμήθηκε με το Νόμπελ Ειρήνης το 1975, το οποίο οι σοβιετικές αρχές δεν του επέτρεψαν να παραλάβει.

1972 – The Notorious B.I.G. (Christopher George Latore Wallace), Αμερικανός ράπερ. Γεννήθηκε στις 21 Μαΐου 1972 και πέθανε στις 9 Μαρτίου 1997. Υπήρξε από τις πιο επιδραστικές μορφές του East Coast hip hop και καθόρισε τον ήχο της δεκαετίας του ’90 με το άλμπουμ Ready to Die. Η καριέρα του διακόπηκε βίαια όταν δολοφονήθηκε στο Λος Άντζελες, σε ηλικία 24 ετών.

1986 – Κωνσταντίνος Αργυρός, Έλληνας τραγουδιστής. Γεννήθηκε στις 21 Μαΐου 1986 και ανήκει στους πιο επιτυχημένους καλλιτέχνες της σύγχρονης ελληνικής ποπ-λαϊκής σκηνής. Έχει σημειώσει διαδοχικές ραδιοφωνικές και διαδικτυακές επιτυχίες, με τραγούδια που γνώρισαν μεγάλη απήχηση, ενώ η παρουσία του στις ζωντανές εμφανίσεις και στη δισκογραφία τον έχει καθιερώσει ως ένα από τα εμπορικά ισχυρά ονόματα της γενιάς του.
Θάνατοι

1999 – Φρέντυ Γερμανός, Έλληνας τραγουδιστής. Γεννήθηκε στις 21 Μαΐου 1986 και ανήκει στους πιο επιτυχημένους καλλιτέχνες της σύγχρονης ελληνικής ποπ-λαϊκής σκηνής. Έχει σημειώσει διαδοχικές ραδιοφωνικές και διαδικτυακές επιτυχίες, με τραγούδια που γνώρισαν μεγάλη απήχηση, ενώ η παρουσία του στις ζωντανές εμφανίσεις και στη δισκογραφία τον έχει καθιερώσει ως ένα από τα εμπορικά ισχυρά ονόματα της γενιάς του.

2018 – Χάρρυ Κλυνν (κατά κόσμον Βασίλης Τριανταφυλλίδης), Έλληνας ηθοποιός, σατιρικός καλλιτέχνης και σκηνοθέτης. Γεννήθηκε στις 7 Μαΐου 1940 και πέθανε στις 21 Μαΐου 2018. Υπήρξε από τις χαρακτηριστικότερες φωνές της πολιτικής και κοινωνικής σάτιρας στη μεταπολιτευτική Ελλάδα. Με δίσκους, θεατρικές παραστάσεις, κινηματογραφικές και τηλεοπτικές εμφανίσεις, διαμόρφωσε ένα ιδιαίτερο ύφος που τον έκανε σημείο αναφοράς της ελληνικής ποπ κουλτούρας.
Εορτολόγιο
Ελένη, Έλενος, Κωνσταντίνος, Κωνσταντίνα
Εθνικές Γιορτές – Επέτειοι
Διεθνής Ημέρα Τσαγιού
Ευρωπαϊκή Ημέρα Νατούρα 2000
Παγκόσμια Ημέρα Πολιτιστικής Ποικιλομορφίας για τον Διάλογο και την Ανάπτυξη

Event details

Σαν σήμερα, το 1923, ο βασιλιάς Γεώργιος Β΄ αποχωρεί από την Ελλάδα, σε ένα πολιτικό σκηνικό φορτισμένο από τη Μικρασιατική Καταστροφή, τον Εθνικό Διχασμό και τη σαρωτική επικράτηση του αντιμοναρχικού ρεύματος. Η αναχώρησή του δεν είναι μια τυπική πράξη, αλλά το επιστέγασμα μιας πορείας που είχε ξεκινήσει μέσα σε κρίση και καταλήγει σε θεσμική παύση της βασιλείας.
Μια βασιλεία που ξεκινά σαν πένθος
Ο Γεώργιος Β΄ κλήθηκε να διαδεχθεί τον πατέρα του, Κωνσταντίνο Α΄, εντελώς αιφνιδιαστικά στις 14/27 Σεπτεμβρίου 1922, σε ηλικία μόλις 32 ετών, λίγες εβδομάδες μετά την κατάρρευση του μικρασιατικού μετώπου. Η τελετή της στέψης του υπήρξε λιτή, σχεδόν υποτονική, με ελάχιστους παρόντες. Σύγχρονες μαρτυρίες αναφέρουν ότι το κλίμα δεν παρέπεμπε σε ανάρρηση νέου βασιλιά, αλλά θύμιζε περισσότερο τελετή κηδείας, προάγγελο των εξελίξεων που θα ακολουθούσαν.
Γεννημένος τον Ιούλιο του 1890 στο Τατόι, πρωτότοκος γιος του τότε διαδόχου Κωνσταντίνου και της Σοφίας της Πρωσίας, ο Γεώργιος ακολούθησε τη σχεδόν προδιαγεγραμμένη πορεία των βασιλικών οίκων της Belle Époque. Φοίτησε στη Στρατιωτική Σχολή Ευελπίδων, αποφοίτησε ως ανθυπολοχαγός Πεζικού και συνέχισε τις σπουδές του στη Στρατιωτική Ακαδημία του Βερολίνου, παραμένοντας εκεί έως τις παραμονές των Βαλκανικών Πολέμων.
Από τους Βαλκανικούς στον Εθνικό Διχασμό
Στους Βαλκανικούς Πολέμους υπηρέτησε στο πλευρό του πατέρα του, αρχιστράτηγου των ελληνικών δυνάμεων, και παρέμεινε κοντά του και στα ταραγμένα χρόνια του Εθνικού Διχασμού. Όταν ο Κωνσταντίνος Α΄ εξωθήθηκε σε παραίτηση τον Μάιο/Ιούνιο του 1917, ο Γεώργιος ακολούθησε την οικογένεια στην εξορία, ενώ στον θρόνο ανήλθε ο μικρότερος αδερφός του, Αλέξανδρος.
Η επιστροφή του στην Ελλάδα ήρθε στις 6/19 Δεκεμβρίου 1920, μετά την παλινόρθωση του Κωνσταντίνου. Ωστόσο, η εξέλιξη των γεγονότων αποδείχθηκε αμείλικτη. Η Μικρασιατική Καταστροφή σήμανε το οριστικό τέλος της ελληνικής παρουσίας στην Ανατολία και πυροδότησε μια αλυσίδα πολιτικών ανατροπών. Ο Κωνσταντίνος Α΄ παραιτήθηκε για δεύτερη και οριστική φορά, οι ηγέτες του αντιβενιζελικού χώρου συνελήφθησαν, δικάστηκαν και κάποιοι εκτελέστηκαν τον Νοέμβριο του 1922. Λίγους μήνες αργότερα, τον Ιανουάριο του 1923, ο πρώην βασιλιάς πέθανε εξόριστος στο Παλέρμο.
Η αποσύνθεση του αντιβενιζελικού χώρου
Το φθινόπωρο του 1923 η πολιτική ισορροπία γέρνει οριστικά υπέρ των βενιζελικών. Η αποτυχία του κινήματος Γαργαλίδη-Λεοναρδόπουλου οδηγεί σε περαιτέρω αποσύνθεση του αντιβενιζελικού στρατοπέδου. Στελέχη, όπως ο Ιωάννης Μεταξάς, καταφεύγουν στο εξωτερικό, αντιβενιζελικές εφημερίδες τίθενται προσωρινά εκτός κυκλοφορίας, ενώ βασιλόφρονες αξιωματικοί αποτάσσονται, αφήνοντας τον στρατό υπό σχεδόν πλήρη βενιζελικό έλεγχο.
Παρά τις αντιρρήσεις μετριοπαθών πολιτικών, όπως ο Θεμιστοκλής Σοφούλης, ο Γεώργιος Καφαντάρης και ο Παναγιώτης Δαγκλής, επικρατούν οι πιο ακραίες φωνές που ζητούν ξεκάθαρη λύση στο Πολιτειακό, με πρωταγωνιστές τον Θεόδωρο Πάγκαλο και τον Γεώργιο Κονδύλη. Οι εκλογές της 16ης Δεκεμβρίου για Συντακτική Συνέλευση, από τις οποίες απείχαν οι αντιβενιζελικοί, δίνουν στους βενιζελικούς συντριπτική κοινοβουλευτική υπεροχή.
Η έξοδος χωρίς τιμές
Χωρίς ουσιαστικό πολιτικό έρεισμα και αντιμέτωπος με παγιωμένα τετελεσμένα, ο Γεώργιος Β΄ αποδέχεται την πραγματικότητα. Στις 19 Δεκεμβρίου 1923 αποχωρεί από την Ελλάδα με προορισμό τη Ρουμανία, πατρίδα της συζύγου του Ελισάβετ. Η αναχώρηση έχει έντονο συμβολισμό. Δεν του παραχωρείται πολεμικό πλοίο, αλλά επιβιβάζεται στο πλοίο της γραμμής «Δάφνη», ενώ το άγημα στο λιμάνι του Πειραιά δεν αποδίδει τις προβλεπόμενες τιμές, κατόπιν εντολών της επαναστατικής κυβέρνησης Γονατά.
Τα σημαντικότερα γεγονότα της ημέρας στην Ελλάδα και τον κόσμο
1776: Ο Τόμας Πέιν δημοσιεύει το πρώτο από τα κείμενα με τίτλο «Η Αμερικάνικη Κρίση», ένα πολιτικό μανιφέστο που ενισχύει το ηθικό των επαναστατημένων αποίκων και επηρεάζει καθοριστικά την πορεία της Αμερικανικής Επανάστασης.
1843: Ο Άγγλος συγγραφέας, Κάρολος Ντίκενς, εκδίδει το διήγημα «Χριστουγεννιάτικη Ιστορία» («A Christmas Carol»). Το έργο, που αφηγείται την ιστορία του Εμπενίζερ Σκρουτζ και τη μεταμόρφωσή του μέσα από τα πνεύματα των Χριστουγέννων, γίνεται σύμβολο της χριστουγεννιάτικης παράδοσης και κοινωνικής συνείδησης, εμπνέοντας γενιές αναγνωστών.
1894: Αρχίζει η Δίκη Ντρέιφους, με τον Γάλλο εβραίο αξιωματικό του πυροβολικού Άλφρεντ Ντρέιφους να κατηγορείται -αδίκως όπως θα αποδειχθεί αργότερα- για προδοσία υπέρ της Γερμανίας. Η υπόθεση προκαλεί έντονες διχόνοιες στη γαλλική κοινωνία και γίνεται σύμβολο αντισημιτισμού και δικαστικής αδικίας. Τον Ντρέιφους θα υπερασπιστεί ο συγγραφέας Εμίλ Ζολά με το διάσημο άρθρο του «Κατηγορώ», που δημοσιεύεται το 1898, καταγγέλλοντας τη συνωμοσία και την αδικία σε βάρος του.
1913: Επιδημία τύφου ξεσπά στην Αθήνα λόγω μόλυνσης του νερού στο δημοτικό υδραγωγείο, με τα θύματα να ξεπερνούν τα 300, αποκαλύπτοντας τα σοβαρά προβλήματα δημόσιας υγείας της εποχής.
1920: Ο Κωνσταντίνος Α΄ επιστρέφει στον θρόνο ως βασιλιάς των Ελλήνων, έπειτα από τον θάνατο του γιου του, Αλεξάνδρου Α΄, και το αποτέλεσμα του δημοψηφίσματος της 5ης Δεκεμβρίου. Η επιστροφή του σηματοδοτεί μια κρίσιμη πολιτική και στρατιωτική περίοδο για την Ελλάδα, εν μέσω της Μικρασιατικής Εκστρατείας.
1923: Ο βασιλιάς Γεώργιος Β΄ αποχωρεί από την Ελλάδα, μέσα σε κλίμα βαθιάς πολιτικής κρίσης, μετά τον θρίαμβο των βενιζελικών στις εκλογές και την ενίσχυση του δημοκρατικού / αντιμοναρχικού ρεύματος. Η αναχώρησή του για το εξωτερικό ανοίγει τον δρόμο για την αναστολή της βασιλείας και, λίγους μήνες αργότερα, για την ανακήρυξη της Αβασίλευτης Δημοκρατίας, σηματοδοτώντας μια από τις πιο καθοριστικές καμπές στο πολιτειακό ζήτημα της χώρας.
1946: Ξεκινά ο πρώτος πόλεμος της Ινδοκίνας, μια σύγκρουση που θα εξελιχθεί σε μακρόχρονη αποικιακή και ψυχροπολεμική αντιπαράθεση και θα οδηγήσει, χρόνια αργότερα, στον πόλεμο του Βιετνάμ.
1948: Τίθεται σε εφαρμογή το σχέδιο «Περιστερά» από τις κυβερνητικές δυνάμεις, με στόχο την εκκαθάριση της Πελοποννήσου από τους αντάρτες του Δημοκρατικού Στρατού Ελλάδας (ΔΣΕ). Στην εκστρατεία συμμετέχουν 45.000 άνδρες του στρατού, υπό τη διοίκηση του στρατηγού Θρασύβουλου Τσακαλώτου, σε μία από τις μεγαλύτερες στρατιωτικές επιχειρήσεις του Εμφυλίου Πολέμου, που είχε σοβαρές συνέπειες για τον τοπικό πληθυσμό και τους αντάρτες.
1965: Ο στρατηγός Σαρλ Ντε Γκολ επανεκλέγεται πρόεδρος της Γαλλίας, επικρατώντας στον δεύτερο γύρο των εκλογών. Αντίπαλός του είναι ο Φρανσουά Μιτεράν, ο οποίος αργότερα θα γίνει σοσιαλιστής πρόεδρος της χώρας. Η εκλογή αυτή εδραιώνει την πολιτική κυριαρχία του Ντε Γκολ, ενώ παράλληλα σηματοδοτεί την άνοδο του Μιτεράν ως σημαντικής πολιτικής προσωπικότητας.
1970: Ο Γεώργιος Παπαδόπουλος, επικεφαλής της χούντας των συνταγματαρχών, δηλώνει σε λόγο του προς το έθνος: «Ουδεμία αλλαγή το 1971 εις την υφιστάμενην συνταγματική τάξιν». Συνεχίζει τονίζοντας ότι «Εγώ θα κρίνω, ως εντολοδόχος του λαού, πότε θα είναι επωφελής διά το Έθνος η πλήρης λειτουργία του κοινοβουλευτισμού». Η δήλωση αυτή αποτυπώνει τη συνέχιση του αυταρχικού καθεστώτος και την αναστολή της δημοκρατικής λειτουργίας στην Ελλάδα.
1980: Πυρπολούνται τα πολυκαταστήματα Μινιόν και Κατράντζος στο κέντρο της Αθήνας, προκαλώντας τεράστιες ζημιές. Το γεγονός αποδίδεται σε τρομοκρατική ενέργεια, συγκλονίζοντας την ελληνική κοινωνία και σημαδεύοντας μια σκοτεινή περίοδο για την επιχειρηματικότητα και την ασφάλεια στη χώρα.
1984: Υπογράφεται η συμφωνία ανάμεσα στη Μάργκαρετ Θάτσερ και τον Ντενγκ Ξιάο Πινγκ για την επιστροφή του Χονγκ Κονγκ στην Κίνα την 1η Ιουλίου 1997, καθορίζοντας το μέλλον μιας από τις σημαντικότερες παγκόσμιες μητροπόλεις.
1997: Κάνει πρεμιέρα στις αμερικανικές αίθουσες η εμβληματική ταινία του Τζέιμς Κάμερον, «Τιτανικός». Η επική ιστορία αγάπης και τραγωδίας στον φόντο του ναυαγίου του RMS Titanic κατακτά το κοινό και γίνεται η ταινία με τις υψηλότερες εισπράξεις στην ιστορία του κινηματογράφου έως τότε. Κερδίζει 11 βραβεία Όσκαρ, συμπεριλαμβανομένου αυτού της Καλύτερης Ταινίας, καθιερώνοντας την ως ένα από τα μεγαλύτερα κινηματογραφικά φαινόμενα όλων των εποχών.
2016: Φορτηγό πέφτει πάνω σε πλήθος στη Χριστουγεννιάτικη αγορά του Βερολίνου, σκοτώνοντας 12 ανθρώπους και τραυματίζοντας δεκάδες. Την ευθύνη αναλαμβάνει το Ισλαμικό Κράτος, σε μία από τις πιο σοκαριστικές τρομοκρατικές επιθέσεις στην Ευρώπη.
Γεννήσεις

1911 – Νικηφόρος Βρεττάκος, Έλληνας ποιητής και μία από τις καθαρότερες, ανθρωποκεντρικές φωνές της νεοελληνικής λογοτεχνίας. Η ποίησή του, φωτεινή και βαθιά λυρική, εμποτίζεται από αγάπη για τον άνθρωπο, τη φύση και την ειρήνη, με έντονη ηθική και πνευματική διάσταση. Συνδέθηκε με τη γενιά του ’30, αλλά ακολούθησε απολύτως προσωπική πορεία, αφήνοντας έργο που ξεχωρίζει για την απλότητα, τη διαύγεια και την εσωτερική δύναμη.

1915 – Εντίθ Πιάφ (Édith Piaf), εμβληματική Γαλλίδα τραγουδίστρια και σύμβολο της γαλλικής μουσικής σκηνής. Με τη βαθιά, σπαρακτική φωνή και τη δραματική της ερμηνεία, εξέφρασε τον έρωτα, την απώλεια και τη ζωή των απλών ανθρώπων. Τραγούδια όπως «La Vie en Rose» και «Non, je ne regrette rien» έγιναν παγκόσμια σύμβολα, ενώ η ταραχώδης ζωή της ενίσχυσε τον μύθο γύρω από την πιο αναγνωρίσιμη φωνή της Γαλλίας.

1980 – Τζέικ Τζίλενχαλ (Jake Gyllenhaal), διακεκριμένος Αμερικανός ηθοποιός, γνωστός για την ένταση και τη μεταμορφωτική προσέγγιση στους ρόλους του. Ξεχώρισε με το «Brokeback Mountain», όπου απέδωσε με λεπτότητα μια σύνθετη συναισθηματική εμπειρία, και καθήλωσε στο «Nightcrawler» με μια σκοτεινή, ακραία ερμηνεία. Η φιλμογραφία του ισορροπεί ανάμεσα σε ανεξάρτητο σινεμά και μεγάλες παραγωγές, καθιερώνοντάς τον ως ηθοποιό υψηλού κύρους.
Θάνατοι

1848 – Έμιλι Μπροντέ (Emily Brontë), Αγγλίδα συγγραφέας και μία από τις πιο μυστηριώδεις μορφές της αγγλικής λογοτεχνίας. Έμεινε στην Ιστορία με το μοναδικό της μυθιστόρημα «Ανεμοδαρμένα ύψη», ένα σκοτεινό, παθιασμένο έργο που ανέτρεψε τις λογοτεχνικές συμβάσεις της εποχής. Η ένταση των χαρακτήρων, το άγριο τοπίο και η υπαρξιακή φόρτιση του βιβλίου το καθιέρωσαν ως διαχρονικό αριστούργημα, επηρεάζοντας βαθιά τη νεότερη λογοτεχνία.

1915 – Αλοΐσιους Άλτσχάιμερ (Alois Alzheimer), Γερμανός νευροπαθολόγος, από τις καθοριστικές μορφές της νευροεπιστήμης. Το 1906 περιέγραψε για πρώτη φορά τα παθολογικά χαρακτηριστικά της νόσου που φέρει το όνομά του, εντοπίζοντας τις πλάκες και τα νευροϊνιδιακά δεμάτια στον εγκέφαλο. Η ανακάλυψή του άνοιξε τον δρόμο για τη σύγχρονη μελέτη της άνοιας και της εκφυλιστικής λειτουργίας του εγκεφάλου, επηρεάζοντας βαθιά την ιατρική έρευνα μέχρι σήμερα.
Εορτολόγιο
Αγλαΐα, Βονιφάτιος

Event details