Building Information Modelling (BIM): Συναίνεση γύρω από τη στρατηγική αξία του BIM στις δημόσιες συμβάσεις σε ευρωπαϊκό επίπεδο

Το Building Information Modelling (BIM) αναγνωρίζεται όλο και περισσότερο ως βασικό εργαλείο για τον ψηφιακό μετασχηματισμό, τη βιωσιμότητα και την αποδοτικότητα των δημόσιων συμβάσεων στον κατασκευαστικό και τον τομέα των υποδομών. Ωστόσο, η εφαρμογή της σε ευρωπαϊκό επίπεδο παραμένει άνιση. Για να αποτυπωθεί η πραγματική εικόνα, το ευρωπαϊκό δίκτυο/κοινότητα Public Buyers Community πραγματοποίησε μια εκτενή έρευνα, τα αποτελέσματα της οποίας παρουσιάζονται στην έκθεση “BIM integration in Public Procurement – Survey Analysis Report”.

Όπως ενημερώνει ανάρτηση στη στήλη Διεθνής Ενημέρωση της ιστοσελίδας του ΤΕΕ (https://web.tee.gr/int-news/), στην έρευνα συμμετείχαν δημόσιοι φορείς, ιδιωτικές επιχειρήσεις (μεγάλες εταιρείες και ΜμΕ), καθώς και ακαδημαϊκά και μη κερδοσκοπικά ιδρύματα που δραστηριοποιούνται στον κλάδο των κτιρίων και των υποδομών. Οι απαντήσεις προήλθαν κυρίως από την Ισπανία, τη Γαλλία, την Ιρλανδία, την Τσεχία, την Αυστρία, τη Σλοβενία, τη Βουλγαρία και την Πορτογαλία, ενώ υπήρξε και σημαντική συμμετοχή από την Τουρκία, την Τυνησία, την Ελλάδα, την Κύπρο, το Λουξεμβούργο, την Πολωνία, τη Δανία, τη Σουηδία και τη Ρουμανία. Η γεωγραφική αυτή διασπορά δείχνει ότι το ενδιαφέρον για τις BIM-enabled δημόσιες συμβάσεις δεν περιορίζεται σε μία περιοχή, αλλά αφορά ολόκληρη την Ευρώπη και γειτονικές χώρες.

Τα αποτελέσματα καταγράφουν ισχυρή συναίνεση γύρω από τη στρατηγική αξία του BIM στις δημόσιες συμβάσεις. Πάνω από τα τρία τέταρτα των συμμετεχόντων θεωρούν ιδιαίτερα σημαντική την ύπαρξη σαφών εθνικών υποχρεωτικών πλαισίων (BIM mandates), υποστηριζόμενων από ξεκάθαρα νομικά και κανονιστικά εργαλεία. Η έλλειψη τέτοιων πλαισίων οδηγεί συχνά σε αποσπασματική και εθελοντική εφαρμογή, που δεν ευνοεί τις επενδύσεις, την τυποποίηση και τον μακροπρόθεσμο σχεδιασμό.

Παράλληλα, η έρευνα υπογραμμίζει ότι η επιτυχής υιοθέτηση του BIM δεν είναι μόνο θέμα κανονισμών. Απαιτείται ένα ολοκληρωμένο «οικοσύστημα», με εναρμονισμένα πρότυπα και οδηγίες, σαφή οδικό χάρτη εφαρμογής, προγράμματα κατάρτισης και ανάπτυξης δεξιοτήτων, καθώς και αξιόπιστες ψηφιακές υποδομές που διασφαλίζουν την ποιότητα, τη διαλειτουργικότητα και την ιχνηλασιμότητα των δεδομένων σε όλο τον κύκλο ζωής των έργων. Πολλοί συμμετέχοντες τονίζουν ότι το BIM δεν είναι αυτοσκοπός, αλλά μέσο για καλύτερα δεδομένα, μεγαλύτερη διαφάνεια, βιωσιμότητα και τεκμηριωμένη λήψη αποφάσεων.

Ταυτόχρονα, αναδεικνύονται και τα εμπόδια που εξακολουθούν να επιβραδύνουν την πρόοδο: έλλειψη εθνικού συντονισμού, περιορισμένες ευκαιρίες εκπαίδευσης για τους δημόσιους αγοραστές, δημοσιονομικοί περιορισμοί και, σε ορισμένες περιπτώσεις, αντίσταση στην αλλαγή. Οι μικρομεσαίες επιχειρήσεις, αν και θεωρούνται κρίσιμος παράγοντας καινοτομίας, αντιμετωπίζουν επιπλέον δυσκολίες, όπως κενά δεξιοτήτων, αρχικό κόστος προσαρμογής και πολύπλοκες ή ασυνεπείς απαιτήσεις στους διαγωνισμούς.

Σε ευρωπαϊκό επίπεδο, οι συμμετέχοντες εκφράζουν έντονη υποστήριξη για την ανάπτυξη εναρμονισμένων BIM κατευθυντήριων γραμμών, ώστε να μειωθεί ο κατακερματισμός, να διευκολυνθεί η διασυνοριακή συνεργασία και να ενισχυθεί η ενιαία ψηφιακή αγορά στον κατασκευαστικό τομέα. Υπάρχει επίσης ευρεία συμφωνία ότι τα κράτη-μέλη πρέπει να αναλάβουν ηγετικό ρόλο, σε συνεργασία με εθνικά BIM offices, επαγγελματικά δίκτυα και συμπράξεις δημόσιου και ιδιωτικού τομέα, ώστε οι πολιτικές να μεταφραστούν σε πρακτική εφαρμογή.

Η έκθεση της Public Buyers Community προσφέρει μια καθαρή και τεκμηριωμένη εικόνα της σημερινής κατάστασης του BIM στις δημόσιες συμβάσεις και φωτίζει τα επόμενα βήματα που απαιτούνται για να αξιοποιηθεί πλήρως το δυναμικό του. Αποτελεί χρήσιμο εργαλείο για μηχανικούς, δημόσιους φορείς και επαγγελματίες της αγοράς που ενδιαφέρονται να παρακολουθήσουν τις ευρωπαϊκές εξελίξεις και να προετοιμαστούν για τις αλλαγές που έρχονται. Το πλήρες αρχείο είναι διαθέσιμο στην ιστοσελίδα της Public Buyers Community