-
Σαν Σήμερα
Σαν σήμερα πριν από 27 χρόνια, ένα ιδιωτικό αεροσκάφος προσγειώνεται στο τότε αεροδρόμιο του Ελληνικού και, για λίγες ώρες, η Αθήνα βρίσκεται στο κέντρο μιας υπόθεσης που που εξελίχθηκε γρήγορα σε διπλωματική κρίση: ο ηγέτης του PKK, Αμπντουλάχ Οτσαλάν, έχει φτάσει στην Ελλάδα. Η άφιξη θα μείνει στην Ιστορία ως η αρχή μιας αλυσίδας επιλογών, διαρροών και αυτοσχεδιασμών, που καταλήγουν λίγες εβδομάδες αργότερα στη σύλληψή του στο Ναϊρόμπι και σε πολιτικό σεισμό στην Αθήνα. Το παρασκήνιο πριν από την άφιξη Τους μήνες που προηγούνται, ο Οτσαλάν βρίσκεται σε μια διαρκή μετακίνηση. Μετά την απομάκρυνσή του από τη Συρία το φθινόπωρο του 1998, επιχειρεί να βρει πολιτικό καταφύγιο στην Ευρώπη, περνά από τη Ρωσία και καταλήγει στη Ρώμη, όπου ζητά άσυλο, χωρίς τελικά να εξασφαλίσει καθεστώς προστασίας. Η διεθνής πίεση γύρω από το όνομά του είναι τέτοια, ώστε κάθε ενδεχόμενο φιλοξενίας του μετατρέπεται σε υπόθεση υψηλού ρίσκου για όποια κυβέρνηση εμπλέκεται. Η προσγείωση στο Ελληνικό και η πρώτη νύχτα Σύμφωνα με εκτενείς περιγραφές της εποχής, ο Οτσαλάν φτάνει στην Αθήνα με Lear jet, συνοδευόμενος από τον απόστρατο Αξιωματικό του Πολεμικού Ναυτικού Αντώνη Ναξάκη, πρόσωπο που θα ταυτιστεί με τη μεταφορά του στην Ελλάδα. Στο VIP του αεροδρομίου, το αεροσκάφος εμφανίζεται να μεταφέρει «Ρώσο υφυπουργό», μέχρι τη στιγμή που οι ελληνικές υπηρεσίες αντιλαμβάνονται ποιος βρίσκεται πραγματικά στο αεροπλάνο. Η πρώτη του διανυκτέρευση αποδίδεται σε σπίτι κοντά στην Αθήνα, στη Νέα Μάκρη, σε ένα κλίμα απόλυτης μυστικότητας που δύσκολα θα κρατήσει. Η κρισιμότητα της υπόθεσης αποτυπώνεται και στο ότι η τουρκική διπλωματία, σε δημόσια τοποθέτηση της 1ης Φεβρουαρίου 1999, αναφέρεται σε πληροφορίες ότι ο «αρχηγός της οργάνωσης» έχει φτάσει «στο αεροδρόμιο της Αθήνας» με ιδιωτικό αεροπλάνο, ενώ σημειώνει και τις εκατέρωθεν διαψεύσεις της περιόδου. Οι επόμενες μέρες, οι μετακινήσεις και το αδιέξοδο οι κινήσεις που ακολούθησαν ήταν διαδοχικές και υπό αυξανόμενη πίεση. Περιγραφές κάνουν λόγο για επαφές με την ηγεσία της ΕΥΠ και για ξεκάθαρο μήνυμα ότι πρέπει να φύγει από τη χώρα. Ακολουθούν πτήσεις και απόπειρες μεταφοράς του σε άλλες ευρωπαϊκές κατευθύνσεις, με άρνηση αδειών υπερπτήσης ή προσγείωσης, επιστροφές στην Ελλάδα και μεταφορά του στην Κέρκυρα για λόγους ασφαλείας. Το νήμα είναι συνεχές: κάθε πόρτα που κλείνει, μετατρέπει την επόμενη κίνηση σε πιο πιεστική. Από την Αθήνα στο Ναϊρόμπι Η κρίσιμη στροφή έρχεται όταν ο Οτσαλάν καταλήγει στην Κένυα. Στις 2 Φεβρουαρίου 1999 μεταφέρεται στο Ναϊρόμπι και, σύμφωνα με την εκδοχή που περιγράφεται στο υλικό του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου, τον παραλαμβάνουν άνθρωποι της Ελληνικής Πρεσβείας και τον μεταφέρουν στην κατοικία του Έλληνα πρέσβη. Εκεί παραμένει όσο αναζητείται τρίτη χώρα, μέχρι τις 15 Φεβρουαρίου 1999, όταν Κενυάτες αξιωματούχοι τον οδηγούν στο αεροδρόμιο και συλλαμβάνεται μετά την επιβίβασή του στο αεροσκάφος. Για τον ρόλο των ΗΠΑ και ειδικότερα της CIA γράφτηκαν πολλά εκείνη την περίοδο. Το ασφαλές είναι να αναφερθεί ότι έχουν καταγραφεί δημοσιογραφικές αναφορές για αμερικανική συνδρομή σε επίπεδο πληροφοριών και διπλωματικών κινήσεων, χωρίς να υπάρχει μία ενιαία, επίσημα τεκμηριωμένη εκδοχή που να επιβεβαιώνει καθοριστική επιχειρησιακή εμπλοκή. Η σύλληψη, οι αντιδράσεις και η πολιτική έκρηξη στην Αθήνα Η είδηση της σύλληψης πέφτει σαν ηλεκτροσόκ. Στην Ελλάδα, ο πρωθυπουργός Κώστας Σημίτης ζητά παραιτήσεις σε κορυφαίο επίπεδο και από την κυβέρνηση αποχωρούν ο Θεόδωρος Πάγκαλος, ο Φίλιππος Πετσάλνικος και ο Αλέκος Παπαδόπουλος, μέσα σε κλίμα που περιγράφεται ως «εθνική ταπείνωση» στα διεθνή δημοσιεύματα της περιόδου. Την ίδια στιγμή, στην άλλη πλευρά, ο τρόπος που μιλούν δημόσια για το παρασκήνιο αποκαλύπτει πολλά για το τι θεωρείται «απαγορευμένο» να ειπωθεί. Χαρακτηριστική μένει η φράση που αποδίδεται στον Τούρκο πρωθυπουργό Μπουλέντ Ετζεβίτ: «Ας φάμε το σταφύλι και ας μην ρωτάμε από πού ήρθε.» Στην Αθήνα, τις μέρες μετά τη σύλληψη, καταγράφονται συγκεντρώσεις και διαδηλώσεις με συμμετοχή Κούρδων και Ελλήνων που έβλεπαν την υπόθεση ως πολιτικό φιάσκο και ως πλήγμα για τη χώρα. Σε χρονολογικές καταγραφές των διαδηλώσεων εκείνων των ημερών αναφέρεται συγκέντρωση της τάξης των 10.000 στην Αθήνα, καθώς και προληπτική κράτηση εκατοντάδων Κούρδων σε στρατόπεδο. Επειδή οι αριθμοί διαφέρουν ανά πηγή, κράτησέ το ως «σύμφωνα με καταγραφές της περιόδου» και όχι ως απόλυτο μέγεθος. Το αποτύπωμα Χρόνια μετά, η υπόθεση καταλήγει και σε δικαστική αποτίμηση στην Ελλάδα, με δημοσιεύματα να σημειώνουν ότι το 2003 οι κατηγορούμενοι που συνδέθηκαν με τη μυστική είσοδο του Οτσαλάν αθωώθηκαν, ενώ η συνολική υπόθεση καταγράφηκε ως μία από τις πιο επώδυνες στιγμές της Ελληνικής διπλωματίας εκείνης της περιόδου. Τα σημαντικότερα γεγονότα της ημέρας στην Ελλάδα και τον κόσμο474: Ο Ζήνων στέφεται συναυτοκράτορας στη Βυζαντινή Αυτοκρατορία, με συναυτοκράτορα τον ανήλικο Λέοντα Β’. 1595: Θεωρείται ότι ανεβαίνει για πρώτη φορά το «Ρωμαίος και Ιουλιέτα» του Σαίξπηρ. 1845: Δημοσιεύεται για πρώτη φορά το «Το Κοράκι» του Έντγκαρ Άλλαν Πόε, που θα γίνει σύμβολο της γοτθικής λογοτεχνίας. 1870: Δημοσιεύεται στην εφημερίδα «Αλήθεια» ότι το 1869 είναι το έτος εισαγωγής στην Ελλάδα του ποδηλάτου, του «περίεργου τούτου και δύσκολου άμα είδους παιδιάς και ταχυδρομίας», με εισαγωγείς του το βασιλιά Γεώργιο Α’ και τον Παύλο Δαμαλά, γιατρό και δήμαρχο Πειραιώς. 1886: Ο Γερμανός μηχανικός, Καρλ Μπεντς, λαμβάνει το δίπλωμα ευρεσιτεχνίας για το πρώτο βενζινοκίνητο αυτοκίνητο, βάζοντας τον «λίθο» για τη μετέπειτα αυτοκρατορία της Mercedes-Benz. 1891: Η πριγκίπισσα Λιλιουοκαλάνι ανακηρύσσεται βασίλισσα της Χαβάης. Θα είναι η τελευταία μονάρχης στην ιστορία της χώρας. 1907: Ιδρύεται ο Σύνδεσμος Ελλήνων Βιομηχάνων και Βιοτεχνών (ΣΕΒ). 1911: Δριμύτατος χειμώνας σε ολόκληρη την Ελλάδα επιφέρει το θάνατο δύο ανθρώπων, αρκετούς τραυματισμούς, ναυάγια ατμόπλοιων και διακοπή στις συγκοινωνίες. Νέα Υόρκη σκεπασμένη στα χιόνια, 1936 1940: Στην Οσάκα, σύγκρουση τρένων πυροδοτεί πυρκαγιά μεγάλης κλίμακας και εκατοντάδες θύματα, σε μία από τις πιο πολύνεκρες σιδηροδρομικές τραγωδίες της Ιαπωνίας. 1941: Ο Αλέξανδρος Κορυζής αναλαμβάνει πρωθυπουργός της Ελλάδας μετά τον θάνατο του Ιωάννη Μεταξά. 1964: Κάνει πρεμιέρα η ταινία «Dr. Strangelove». 1967: Στο Σαν Φρανσίσκο γίνεται το Mantra-Rock Dance με Τζάνις Τζόπλιν, Grateful Dead και Άλλεν Γκίνσμπεργκ, στιγμιότυπο της αντικουλτούρας των 60s. 1976: Βόμβα του «Επαναστατικού Λαϊκού Αγώνα» προκαλεί ζημιές στην έκθεση της βιομηχανίας «Πίτσος», στην Αθήνα. 1976: Δικαστήριο της Ρώμης χαρακτηρίζει ως προσβάλλουσα τα χρηστά ήθη την ταινία του Μπερνάρντο Μπερτολούτσι «Το τελευταίο τανγκό στο Παρίσι». Ο σκηνοθέτης, ο παραγωγός και οι ηθοποιοί της ταινίας, μεταξύ των οποίων και ο Μάρλο Μπράντο, απειλούνται με σύλληψη αν εμφανιστούν στην πόλη. 1979: Η 16χρονη, Μπρέντα Σπένσερ, σκοτώνει δύο άτομα και τραυματίζει άλλα εννέα, όταν πυροβολεί από το σπίτι της το παρακείμενο δημοτικό σχολείο του Κλίβελαντ, στο Σαν Ντιέγκο της Καλιφόρνια. Το όπλο τής το είχε χαρίσει ο πατέρα της ως χριστουγεννιάτικο δώρο. Στους αστυνομικούς που τη συλλαμβάνουν δικαιολογείται με τη φράση «Δεν μου αρέσουν οι Δευτέρες» («I Don’t Like Mondays»). Με αφορμή το περιστατικό αυτό οι Boomtown Rats θα γράψουν το ομώνυμο τραγούδι. 1996: Ο νέος πρωθυπουργός της Ελλάδας, Κώστας Σημίτης, στέλνει μήνυμα προς την Τουρκία, ότι σε οποιαδήποτε πρόκληση η χώρα θα αντιδράσει άμεσα και δυναμικά, με αφορμή την κρίση των Ιμίων. Η ομόλογός του της γειτονικής χώρας, Τανσού Τσιλέρ, ζητά διαπραγματεύσεις για το καθεστώς των βραχονησίδων του Αιγαίου. Τουρκικά πολεμικά πλοία παραβιάζουν τα ελληνικά χωρικά ύδατα και πλησιάζουν τα Ίμια. Γίνονται διαβήματα από την Ελλάδα σε Ευρωπαϊκή Ένωση και ΗΠΑ. 1999: Ο ηγέτης του PKK, Αμπνουλάχ Οτσαλάν, φτάνει στην Αθήνα. Το αεροσκάφος που τον μετέφερε προσγειώθηκε στις 29 Ιανουαρίου 1999, ημέρα Παρασκευή, στο αεροδρόμιο του Ελληνικού. 2000: Την πρώτη ημέρα λειτουργίας του μετρό της Αθήνας, η χρήση του μέσου από το επιβατικό κοινό ξεπερνάει κάθε ρεκόρ. Μόνο μέχρι το μεσημέρι υπολογίζεται ότι σχεδόν 1.000.000 επιβάτες χρησιμοποίησαν το Μετρό. 2002: Στο State of the Union, ο Πρόεδρος των ΗΠΑ Τζορτζ Γ. Μπους χρησιμοποιεί τη φράση «Axis of Evil» («Άξονας του Κακού») για να περιγράψει κράτη όπως το Ιράκ, το Ιράν και η Βόρεια Κορέα, υποστηρίζοντας ότι, μαζί με «τρομοκρατικούς συμμάχους», απειλούν την παγκόσμια ειρήνη καθώς επιδιώκουν όπλα μαζικής καταστροφής. Η διατύπωση αυτή γίνεται σημείο καμπής στη μετα-11ης Σεπτεμβρίου ρητορική της Ουάσινγκτον και επηρεάζει καθοριστικά τη δημόσια και διπλωματική συζήτηση για την «αντιτρομοκρατία» τα επόμενα χρόνια. 2022: Πεθαίνει η Τζωρτζίνα Δασκαλάκη στο Νοσοκομείο Παίδων, ύστερα από απόπειρα δολοφονίας από τη μητέρα της, Ρούλα Πισμπιρίγκου. Η Τζωρτζίνα εισήχθη στο Καραμάνδειο τον Απρίλιο του 2021, όπου της έκαναν ΚΑΡΠΑ αλλά διαγνώσθηκε υποξική ισχαιμική εγκεφαλοπάθεια. Μετά το θάνατό της, ασκήθηκε ποινική δίωξη στη μητέρα που τελικά καταδικάστηκε σε ισόβια. 2025: Σύγκρουση επιβατικού αεροσκάφους με στρατιωτικό ελικόπτερο πάνω από τον Ποτόμακ προκαλεί 67 θανάτους κοντά στο Ronald Reagan Washington National Airport. Γεννήσεις 1860 – Αντόν Τσέχοφ (Anton Chekhov), Ρώσος θεατρικός συγγραφέας και διηγηματογράφος, γιατρός στο επάγγελμα, από τις πιο καθοριστικές μορφές του ρεαλισμού και της νεότερης δραματουργίας. Με λεπτή ειρωνεία και βαθιά ανθρωπιά ανανέωσε το θέατρο, δίνοντας βάρος στις σιωπές και στα ανείπωτα. Έγραψε κλασικά έργα όπως «Ο γλάρος», «Θείος Βάνιας», «Τρεις αδελφές» και «Ο βυσσινόκηπος», ενώ τα διηγήματά του θεωρούνται υπόδειγμα οικονομίας και παρατήρησης. 1946 – Αλέκα Κανελλίδου, Ελληνίδα τραγουδίστρια με χαρακτηριστική, αισθαντική φωνή και ισχυρή παρουσία από τα 60s. Μεγαλώνει στην Πλάκα σε οικογένεια μουσικών και γίνεται ευρύτερα γνωστή όταν τραγουδά το «Crazy Girl» στην ταινία «Οι θαλασσιές οι χάντρες» (1967), ντουμπλάροντας τη Ζωή Λάσκαρη. Το 1974 κερδίζει Βραβείο Ερμηνείας στο Φεστιβάλ Τραγουδιού Θεσσαλονίκης με το «Άσε με να φύγω», ενώ δισκογραφικά ξεχωρίζουν τα άλμπουμ «Για λίγους» και «Νύχτα είναι θα περάσει». 1954 – Όπρα Γουίνφρεϊ (Oprah Winfrey), Αμερικανίδα παρουσιάστρια, παραγωγός και επιχειρηματίας των media, από τις πιο επιδραστικές προσωπικότητες της τηλεόρασης παγκοσμίως. Έγινε σύμβολο με το «The Oprah Winfrey Show», που κράτησε 25 σεζόν (1986-2011) και διαμόρφωσε το σύγχρονο talk show. Ίδρυσε τη Harpo Productions και αργότερα το δίκτυο OWN, ενώ η λέσχη βιβλίου της επηρέασε εκδοτικές επιτυχίες και η φιλανθρωπία της έχει τεράστιο αποτύπωμα. 1985 – Αθηνά Ωνάση, Γαλλο-Ελληνίδα κληρονόμος και αθλήτρια ιππασίας (άλματα), η μοναδική επιζώσα απόγονος του Αριστοτέλη Ωνάση, κόρη της Χριστίνας Ωνάση και του Τιερί Ρουσέλ. Στα 18 της απέκτησε τον έλεγχο της κληρονομιάς και στράφηκε στον αγωνιστικό στίβο της ιππασίας, με συμμετοχές σε διεθνείς διοργανώσεις. Παντρεύτηκε τον Βραζιλιάνο αναβάτη Άλβαρο ντε Μιράντα Νέτο το 2005 και χώρισε το 2017. Θάνατοι 1941 – Ιωάννης Μεταξάς, Έλληνας στρατιωτικός και πολιτικός, πρωθυπουργός και δικτάτορας με το καθεστώς της 4ης Αυγούστου (1936-1941). Κατάργησε τον κοινοβουλευτισμό, επέβαλε λογοκρισία και διώξεις, ενώ ίδρυσε και την ΕΟΝ ως οργανωτικό πυλώνα του καθεστώτος. Συνδέθηκε ιστορικά με την απόρριψη του ιταλικού τελεσιγράφου στις 28 Οκτωβρίου 1940, το «Όχι», που οδήγησε την Ελλάδα στον ελληνοϊταλικό πόλεμο. Πέθανε αιφνιδίως εν μέσω της σύρραξης. 1963 – Ρόμπερτ Φροστ (Robert Frost), Αμερικανός ποιητής, από τις πιο αναγνωρίσιμες φωνές της Αμερικανικής λογοτεχνίας του 20ού αιώνα, που ένωσε την καθημερινή γλώσσα με φιλοσοφικό βάθος, συχνά μέσα από εικόνες της αγροτικής Νέας Αγγλίας. Κέρδισε τέσσερα Πούλιτζερ και έγραψε ποιήματα-σύμβολα όπως «The Road Not Taken» και «Stopping by Woods on a Snowy Evening». Το 1961 απήγγειλε ποίημα στην ορκωμοσία του Τζον Κένεντι. ΕορτολόγιοΒαρσαμία, Βαρσιμαίος
-
Σαν Σήμερα
Σαν σήμερα, στις 28 Ιανουαρίου 1967, ένας από τους πιο αναγνωρισμένους διεθνώς Έλληνες γλύπτες της γενιάς του, ο Κεφαλλονίτης Γεράσιμος Σκλάβος, βρίσκει τραγικό θάνατο μέσα στο εργαστήριό του, στο Levallois-Perret του Παρισιού, όταν ένα ογκώδες γλυπτό του μετακινείται και τον καταπλακώνει. Η είδηση τότε δεν παίρνει μεγάλη έκταση γιατί ο ίδιος ο Σκλάβος δεν είχε προλάβει να γίνει «καθιερωμένος» με τον τρόπο που θα το υπαγόρευε η πορεία του. Ήταν 39 ετών, είχε ήδη ανοίξει πόρτες που για πολλούς Έλληνες καλλιτέχνες της εποχής έμοιαζαν απροσπέλαστες, και δούλευε με μια εμμονή στο υλικό, στον όγκο και στο φως που έμελλε να σφραγίσει ολόκληρη τη διαδρομή του. Η μοιραία νύχτα στο ατελιέΤο σκηνικό της τραγωδίας έχει κάτι σχεδόν κινηματογραφικό. Εκείνο το βράδυ, στο ατελιέ του δεν υπάρχει φως λόγω καμένης ασφάλειας. Προσπαθώντας να ανέβει στον επάνω χώρο, σκοντάφτει σε ένα μεγάλο γλυπτό από γκρίζο γρανίτη, το έργο που οι πηγές αναφέρουν ως «Η φίλη που δεν έμενε» ή στη γαλλική του εκδοχή «Une amie qui n’est pas restée là». Το γλυπτό μετακινείται, στρίβει, πέφτει πάνω του και του συνθλίβει τον θώρακα και τον αυχένα. Στη βιογραφία του καταγράφεται και μια λεπτομέρεια που βαραίνει σαν ειρωνεία: την ίδια μέρα έχει ολοκληρώσει άλλο έργο του, την «Η τελευταία ενόραση», και έχει γράψει τη φράση «Κι αν μείνει μες στο σκοτάδι, γράψε με τα μάτια της ψυχής». Ένας Κεφαλλονίτης στην καρδιά της παρισινής πρωτοπορίαςΟ Σκλάβος γεννιέται στα Ντομάτα Κεφαλονιάς το 1927. Σπουδάζει γλυπτική στην Ανωτάτη Σχολή Καλών Τεχνών με δάσκαλο τον Μιχάλη Τόμπρο και συνεχίζει στο Παρίσι, στη Σχολή Καλών Τεχνών και στην Ακαδημία Γκραντ Σωμιέρ, σε μια περίοδο που η πόλη είναι ακόμη εργαστήριο ιδεών, τεχνικών και συγκρούσεων αισθητικής. Συνδέεται με πρόσωπα του διεθνούς καλλιτεχνικού κύκλου, ενώ η βαρόνη Alix de Rothschild τού παραχωρεί ατελιέ στο Levallois-Perret το 1962, μια κίνηση που δείχνει πως δεν αντιμετωπίζεται ως «εξωτικός Έλληνας» της παρισινής σκηνής, αλλά ως δημιουργός με προοπτική. Οι μεγάλοι όγκοι, η φωτιά και το «Δελφικό φως»Από τα τέλη της δεκαετίας του 1950 ο Σκλάβος περνά στην αφαιρετική τέχνη και δουλεύει με σκληρά υλικά όπως γρανίτη και μάρμαρο, σμιλεύοντας όγκους όπου η γεωμετρία συναντά τη φύση. Στην πορεία επινοεί την τηλεγλυπτική, μια τεχνική-εργαλείο που του επιτρέπει να «δαμάζει» πολύ σκληρές πέτρες, δείχνοντας πως για εκείνον η καινοτομία είναι πράξη πάνω στην ύλη. Κομβικό έργο αυτής της εμμονής είναι το «Δελφικό Φως», που δημιουργεί το 1965-1966 στους Δελφούς. Ο ίδιος γράφει: «Στους Δελφούς λαμπάδιασε η ψυχή μου.» Πριν από τον θάνατό του έχει ήδη διεθνή παρουσία με ατομικές εκθέσεις και συμμετοχές σε μεγάλες διοργανώσεις, ενώ ξεχωρίζει η διάκρισή του στην Μπιενάλε Νέων του Παρισιού το 1963, με Α΄ Βραβείο γλυπτικής και βραβείο νέων καλλιτεχνών. Μετά τον θάνατό του ακολουθούν τιμητικές εκθέσεις, μεταξύ άλλων στο Μουσείο Ροντέν και στα Cahiers d’Art, σαν μια σιωπηλή επιβεβαίωση πως «ήταν εδώ». Τα σημαντικότερα γεγονότα της ημέρας στην Ελλάδα και τον κόσμο814: Ο Καρλομάγνος πεθαίνει από πλευρίτιδα στο Άαχεν ως ο πρώτος αυτοκράτορας της Αγίας Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας. Τον διαδέχεται ο γιος του, Λουδοβίκος ο Ευσεβής, ως βασιλιάς της αυτοκρατορίας των Καρολιδών. 1813: Η «Περηφάνια και Προκατάληψη» της Τζέιν Όστεν εκδίδεται για πρώτη φορά στο Ηνωμένο Βασίλειο. Η πρώτη έκδοση κυκλοφορεί σε τρεις τόμους και το βιβλίο γίνεται με τα χρόνια ένα από τα πιο επιδραστικά της αγγλικής λογοτεχνίας. 1826: Στη ναυμαχία του Αράξου, ο στόλος υπό τον Ανδρέα Μιαούλη αντιμετωπίζει τις οθωμανικές δυνάμεις που επιχειρούν να σφίξουν τον θαλάσσιο αποκλεισμό και τις αναγκάζει να υποχωρήσουν προς την Πάτρα, ανοίγοντας για λίγο τον δρόμο του ανεφοδιασμού προς το πολιορκούμενο Μεσολόγγι με τρόφιμα, πυρομαχικά και ενισχύσεις, σε μια κρίσιμη καμπή της Γ’ πολιορκίας. 1855: Γίνεται το πρώτο ταξίδι με ατμομηχανή από τον Ατλαντικό στον Ειρηνικό Ωκεανό κατά μήκος του Παναμά στην Κεντρική Αμερική, μετά την ολοκλήρωση της σιδηροδρομικής γραμμής, Panama Railway. Η γραμμή θα αποδειχθεί κομβική για τη διασύνδεση των ακτών, πριν από τη διάνοιξη της Διώρυγας του Παναμά. 1896: Καταγράφεται η πρώτη κλήση για παραβίαση του ορίου ταχύτητας στη Μεγάλη Βρετανία. Ο Γουόλτερ Άρνολντ τιμωρείται με πρόστιμο ενός σελινίου, επειδή συλλαμβάνεται να τρέχει με το αυτοκίνητό του με ταχύτητα 12 χλμ./ώρα, ενώ το όριο ταχύτητας είναι 3 χλμ./ώρα. 1900: Επιδημία τύφου ξεσπά στην Αθήνα. 1908: Καθίσταται υποχρεωτικό το μάθημα της Γυμναστικής για τους φοιτητές. Διάσταση Συγκλήτου και υπουργείου Παιδείας για το θέμα. 1909: Τα αμερικανικά στρατεύματα εγκαταλείπουν την Κούβα, εκτός από τη βάση του Γκουαντάναμο. Η αποχώρηση των δυνάμεων από την Κούβα ολοκληρώνεται τις επόμενες εβδομάδες. 1961: Κατά τις ανασκαφές του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης στη Βεργίνα, υπό τον Μανόλη Ανδρόνικο, έρχεται στο φως και τεκμηριώνεται η ανακάλυψη του «ανακτόρου των Αιγών» (γνωστού παλαιότερα και ως ανάκτορο των «Παλατιτσίων»), ενός μνημειακού συγκροτήματος που συνδέεται με τη μακεδονική βασιλική έδρα και την εποχή του Φιλίππου Β΄. Το κτήριο, από τα σημαντικότερα της κλασικής Ελλάδας, θεωρείται κεντρικό για την κατανόηση της πολιτικής και τελετουργικής ζωής των Μακεδόνων και θα αποτελέσει έναν από τους πιο εμβληματικούς αρχαιολογικούς πυρήνες της αρχαίας Μακεδονίας. 1967: Ο διεθνούς φήμης Κεφαλλονίτης γλύπτης, Γεράσιμος Σκλάβος, βρίσκει τραγικό θάνατο στο εργαστήριό του, στο Παρίσι, όταν τον καταπλακώνει ένα γλυπτό του. 1976: Ο υπουργός παιδείας, Γεώργιος Ράλλης, εισηγείται επισήμως τη χρήση της δημοτικής γλώσσας στην εκπαίδευση και σε όλες τις βαθμίδες της δημόσιας διοίκησης. Σε σύσκεψη υπό την προεδρία του πρωθυπουργού, Κωνσταντίνου Καραμανλή, αποφασίζεται επίσης η κατάργηση της διδασκαλίας των Αρχαίων Ελληνικών από το πρωτότυπο στο Γυμνάσιο, ενώ η υποχρεωτική εκπαίδευση καθίσταται 9ετής. 1982: Ο Αμερικανός στρατηγός, Τζέιμς Ντόζιερ, διασώζεται από τις ιταλικές αντιτρομοκρατικές δυνάμεις, έπειτα από 42 μέρες ομηρίας του στα χέρια των Ερυθρών Ταξιαρχιών. Η επιχείρηση διάσωσης στην Πάντοβα γίνεται χωρίς να πέσει πυροβολισμός. 1986: Το διαστημικό λεωφορείο «Challenger» εκρήγνυται 73 δευτερόλεπτα μετά την απογείωσή του, μπροστά στους έντρομους τηλεθεατές, με αποτέλεσμα να χάσουν την ζωή τους και τα επτά μέλη του πληρώματος, ανάμεσά τους και μια δασκάλα. 1996: Στην κλιμάκωση της κρίσης στα Ίμια, αφού Τούρκοι δημοσιογράφοι της «Χουριέτ» έχουν υψώσει τουρκική σημαία στη Μεγάλη Ίμια, το περιπολικό του Πολεμικού Ναυτικού «Αντωνίου» υποστέλλει την τουρκική και υψώνει την ελληνική, κίνηση που γίνεται ενώ η πολιτική γραμμή προς τις Ένοπλες Δυνάμεις είναι η αποφυγή κάθε κλιμάκωσης. Το ίδιο βράδυ, Έλληνες βατραχάνθρωποι αποβιβάζονται στη Μεγάλη Ίμια για να φυλάξουν τη σημαία, χωρίς να γίνουν αντιληπτοί από τα τουρκικά πολεμικά που βρίσκονται στην περιοχή, σε ένα σκηνικό που θα οδηγήσει σε περαιτέρω ένταση τις επόμενες ημέρες. 2000: Αρχίζει να λειτουργεί το μετρό της Αθήνας. Εγκαινιάζεται η πρώτη γραμμή, η οποία συνδέει τη Δάφνη με τα Σεπόλια. 2008: Ανήμερα του θανάτου του αρχιεπισκόπου Χριστόδουλου κηρύσσεται τετραήμερο πένθος. Το μεσημέρι η σορός του μεταφέρεται στον Ιερό Μητροπολιτικό Ναό της Αθήνας για λαϊκό προσκύνημα. 2008: Την Αθήνα επισκέπτεται ο Μπιλ Γκέιτς. Ο ιδρυτής της Microsoft έχει συναντήσεις με τον Κώστα Καραμανλή και τον Γιώργο Παπανδρέου, εγκαινιάζει το Κέντρο Καινοτομίας της εταιρείας του και κατά τη διάρκεια ομιλίας του στο Μέγαρο Μουσικής, προβλέπει: «Το πληκτρολόγιο και το ποντίκι θα είναι σύντομα είδη προς εξαφάνιση, καθώς αντικαθιστώνται από πιο φυσικές μορφές επικοινωνίας, όπως η φωνή και η αφή». 2015: Στο πρώτο Υπουργικό Συμβούλιο της νέας ελληνικής κυβέρνησης, ο Αλέξης Τσίπρας δεσμεύεται ότι δεν θα συνεχίσει τις πολιτικές της λιτότητας. Σε μία συμβολική κίνηση, απομακρύνονται τα κάγκελα γύρω από τη Βουλή. 2020: Ο πρόεδρος των Ηνωμένων Πολιτειών Ντόναλντ Τραμπ και ο πρωθυπουργός του Ισραήλ Μπενιαμίν Νετανιάχου αποκαλύπτουν ένα ειρηνευτικό σχέδιο που αναπτύχθηκε από την αμερικανική κυβέρνηση τα τελευταία τρία χρόνια. Το σχέδιο αναγνωρίζει την κυριαρχία του Ισραήλ επί των μεγάλων εβραϊκών οικισμών στην κατεχόμενη Δυτική Όχθη, όπως και την προσάρτηση της Κοιλάδας του Ιορδάνη, σε αντάλλαγμα για το πάγωμα των νέων ισραηλινών οικισμών σε συγκεκριμένες περιοχές για μία τετραετία. Ο Πρόεδρος της Παλαιστίνης Μαχμούντ Αμπάς απορρίπτει το σχέδιο ως «ανοησία», ενώ ο αρχηγός της αντιπολίτευσης του Ισραήλ Μπένι Γκαντς εκφράζει την υποστήριξή του για το σχέδιο. Γεννήσεις 814 – Καρλομάγνος (Charlemagne), Φράγκος μονάρχης, βασιλιάς των Φράγκων και κατόπιν αυτοκράτορας στη Δύση, που έθεσε τα θεμέλια για την ανασύνταξη της Ευρώπης μετά την πτώση της Ρώμης. Ενοποίησε τεράστια εδάφη, κατέκτησε τους Λομβαρδούς και στέφθηκε «Αυτοκράτορας των Ρωμαίων» το 800 από τον πάπα Λέοντα Γ΄. Προώθησε διοικητικές μεταρρυθμίσεις και την «Καρολίγγεια Αναγέννηση» στην παιδεία και τα γράμματα, με κέντρο το Άαχεν. 1912 – Τζάκσον Πόλοκ (Jackson Pollock), Αμερικανός ζωγράφος και πρωτοπόρος του αφηρημένου εξπρεσιονισμού, που άλλαξε ριζικά την έννοια της ζωγραφικής πράξης. Καθιέρωσε την τεχνική «drip painting», δουλεύοντας συχνά με τον καμβά στο πάτωμα και «χτίζοντας» εικόνες με ρυθμό και κίνηση, γι’ αυτό και συνδέθηκε με το λεγόμενο action painting. Ανήκει στον πυρήνα της Νεοϋορκέζικης πρωτοπορίας και η επιρροή του στη σύγχρονη τέχνη θεωρείται τεράστια. 1948 – Μηνάς Χατζησάββας, Έλληνας ηθοποιός θεάτρου, τηλεόρασης και κινηματογράφου. Σπούδασε υποκριτική στη σχολή «Le Cours Simon» στο Παρίσι και αποφοίτησε από τη Δραματική Σχολή του Εθνικού Θεάτρου το 1969. Υπήρξε ιδρυτικό μέλος του «Ελεύθερου θεάτρου» και συνεργάστηκε επί χρόνια με το Εθνικό Θέατρο και το Ανοιχτό Θέατρο. Στην τηλεόραση ξεχώρισε σε σειρές όπως «Αναστασία» και «Νυχτερινό δελτίο». Πέθανε το 2015. 1955 – Νικολά Σαρκοζί (Nicolas Sarkozy), Γάλλος πολιτικός, πρόεδρος της Γαλλίας την περίοδο 2007-2012 και από τις πιο αναγνωρίσιμες μορφές της γαλλικής Δεξιάς. Προηγήθηκαν κορυφαίοι κυβερνητικοί ρόλοι, όπως υπουργός Εσωτερικών, ενώ η προεδρία του σφραγίστηκε από την κρίση του 2008 και μεγάλες μεταρρυθμίσεις, όπως στο ασφαλιστικό. Μετά την αποχώρησή του βρέθηκε στο επίκεντρο σοβαρών δικαστικών υποθέσεων και καταδικάστηκε για διαφθορά και επιρροή, με ποινή που εκτελείται υπό ηλεκτρονική επιτήρηση. 1978 – Τζιανλουίτζι Μπουφόν (Gianluigi Buffon), Ιταλός τερματοφύλακας, θρύλος του παγκόσμιου ποδοσφαίρου και επί χρόνια σημείο αναφοράς της Εθνικής Ιταλίας. Κατέκτησε το Μουντιάλ του 2006 ως βασικός, σε μια από τις κορυφαίες αμυντικές πορείες της διοργάνωσης. Έγραψε ιστορία κυρίως με τη Γιουβέντους, όπου έγινε αρχηγός, κατέκτησε πολλαπλούς τίτλους και σημείωσε ρεκόρ συμμετοχών, ενώ πέρασε και από Πάρμα και Παρί Σεν Ζερμέν. Θάνατοι 814 – Καρλομάγνος (Charlemagne), Φράγκος μονάρχης, βασιλιάς των Φράγκων και από τις πιο καθοριστικές μορφές της μεσαιωνικής Ευρώπης. Ενοποίησε τεράστια εδάφη στη Δυτική και Κεντρική Ευρώπη, έγινε και βασιλιάς των Λομβαρδών και στέφθηκε αυτοκράτορας το 800 από τον πάπα Λέοντα Γ΄, εγκαινιάζοντας το νέο αυτοκρατορικό κύρος της Δύσης. Οργάνωσε διοίκηση με μεταρρυθμίσεις και προώθησε την «Καρολίγγεια Αναγέννηση» στην παιδεία και τα γράμματα, με κέντρο το Άαχεν. 2008 – Χριστόδουλος, Έλληνας αρχιεπίσκοπος Αθηνών και πάσης Ελλάδος (1998-2008), από τις πιο αναγνωρίσιμες εκκλησιαστικές μορφές της εποχής του. Ξεχώρισε για την έντονη επικοινωνιακή παρουσία και την προσπάθεια να φέρει την Εκκλησία πιο κοντά στους νέους και στα σύγχρονα κοινωνικά ζητήματα. Συγκρούστηκε δημόσια με την κυβέρνηση στο θέμα της αφαίρεσης του θρησκεύματος από τις ταυτότητες, κινητοποιώντας μαζικά την κοινή γνώμη. Πέθανε στις 28 Ιανουαρίου 2008 από καρκίνο. ΕορτολόγιοΕφραίμ, Εφραιμία, Χάρις Εθνικές Γιορτές – ΕπέτειοιΕυρωπαϊκή Ημέρα Προστασίας των Προσωπικών Δεδομένων πηγή newsbeast.gr
-
Σαν Σήμερα
το 1756... γεννιέται ο Αυστριακός μουσικός και συνθέτης Βόλφανγκ Αμαντέους Μότσαρτ. Ο Μότσαρτ θεωρείται ένας από τους σημαντικότερους συνθέτες όλων των εποχών. Πέθανε σε ηλικία 35 ετών, αλλά παρά το νεαρό της ηλικίας του κατάφερε να συνθέσει 41 συμφωνίες, 27 κονσέρτα για πιάνο, 23 κουαρτέτα για έγχορδα όργανα, 17 σονάτες για πιάνο, 7 μεγάλες όπερες και άλλες αναρίθμητες συνθέσεις. το 1302... εξορίζεται από τη Φλωρεντία ο ποιητής και δημιουργός της Θείας Κωμωδίας, Δάντης Αλιγκέρι. το 1606... ξεκινά στην Αγγλία η δίκη του Γκάι Φοξ και άλλων συνωμοτών, οι οποίοι ετοιμάζονταν να ανατινάξουν το αγγλικό Κοινοβούλιο όταν ήταν μέσα ο βασιλιάς Τζέιμς A'. Η δίκη θα τελειώσει με την εκτέλεση τους στις 31 Ιανουαρίου. το 1756... γεννιέται ο Αυστριακός μουσικός και συνθέτης Βόλφανγκ Αμαντέους Μότσαρτ. Ο Μότσαρτ θεωρείται ένας από τους σημαντικότερους συνθέτες όλων των εποχών. Πέθανε σε ηλικία 35 ετών, αλλά παρά το νεαρό της ηλικίας του κατάφερε να συνθέσει 41 συμφωνίες, 27 κονσέρτα για πιάνο, 23 κουαρτέτα για έγχορδα όργανα, 17 σονάτες για πιάνο, 7 μεγάλες όπερες και άλλες αναρίθμητες συνθέσεις. το 1832... γεννιέται ο Λούις Κάρολ συγγραφέας του μυθιστορήματος "Η Αλίκη στη χώρα των θαυμάτων". το 1859... γεννιέται ο βασιλιάς Γουλιέλμος Β' της Γερμανίας, ο οποίος υπήρξε και ο τελευταίος αυτοκράτορας της Γερμανίας και της Πρωσίας. το 1870... ιδρύεται στις ΗΠΑ η πρώτη αδελφότητα γυναικών με το όνομα "Άλφα Κάπα Θήτα" στο πανεπιστήμιο του Ντε Πω. το 1880... ο Θωμάς Έντισον κατοχυρώνει με δίπλωμα ευρεσιτεχνίας την ανακάλυψη της πυρακτωμένης λάμπας. το 1888... ιδρύεται στην περιοχή της Ουάσινγκτον των ΗΠΑ η "National Geographic Society", αφιλοκερδής επιστημονικός και εκπαιδευτικός οργανισμός για τη διάδοση των γεωγραφικών γνώσεων. το 1894... διεξάγεται ο πρώτος κολεγιακός αγώνας μπάσκετ, ανάμεσα στα πανεπιστήμια University of Chicago- Chicago YMCA 19-11. το 1901... πεθαίνει στο Μιλάνο ο κορυφαίος Ιταλός συνθέτης του 19ου αιώνα και δημιουργός της περίφημης "Τραβιάτα", Τζουζέπε Βέρντι, σε ηλικία 70 ετών. το 1903... γεννιέται ο ψυχολόγος Τζον Κάριου Έκλς, που τιμήθηκε με το Νόμπελ Ιατρικής το 1963. το 1911... ο Henry Rougier κερδίζει το πρώτο Ράλι του Μόντε Κάρλο οδηγώντας μια Turcat-Mery. το 1913... ο Τζίμι Θορπ, που στους Ολυμπιακούς Αγώνες του 1912 στην Στοκχόλμη είχε κερδίσει χρυσά μετάλλια στο πένταθλο και στο δέκαθλο, παραδέχεται ότι, είναι επαγγελματίας παίκτης του μπέιζμπολ με αποτέλεσμα να του αφαιρεθούν τα μετάλλια. το 1914... στην Αϊτή, ο εμφύλιος πόλεμος υποχρεώνει τον Πρόεδρο Ορέστε να εγκαταλείψει τη θέση του. το 1915... οι αμερικανικές δυνάμεις καταλαμβάνουν την Αϊτή. το 1916... δημιουργείται στο Βερολίνο η επαναστατική ομάδα Σπάρτακος, που αποτέλεσε τον πρόδρομο του Σοσιαλιστικού Κόμματος της Γερμανίας. το 1918... βγαίνει στους κινηματογράφους η πρώτη ταινία του Ταρζάν με τίτλο "Τarzan of the Apes". το 1919... στο Παρίσι, παρά τις επιφυλάξεις τους, 19 μικρά κράτη αποδέχονται το σχέδιο της Κοινωνίας των Εθνών. το 1920... κατά των εργατικών νομοσχεδίων τάσσονται οι εργάτες, που συγκεντρώνονται στο Αθήναιον. το 1922... η Διάσκεψη των Κανών, που ξεκίνησε στις 27 Δεκεμβρίου 1921, διακόπτει τις εργασίες της χωρίς να οριστεί νέα ημερομηνία για την επανασύγκληση της. Το γενικό κλίμα, που επικράτησε στη Διάσκεψη μόνο "φιλελληνικό" δεν θα μπορούσε να χαρακτηριστεί, καθώς οι Μεγάλες Δυνάμεις υπέδειξαν στην Ελλάδα ότι, πρέπει να αποσύρει το στρατό της από τη Μικρά Ασία και αναγνώρισαν "ντε φάκτο" το καθεστώς του Κεμάλ. το 1923... το Εθνικοσοσιαλιστικό Κόμμα οργανώνει το πρώτο του συνέδριο στο Μόναχο. το 1924... γεννιέται ο Τουρκοκύπριος κατοχικός ηγέτης Ραούφ Ντενκτάς. το 1926... ο Σκοτσέζος εφευρέτης Τζον Λότζι Μπερντ κάνει την πρώτη παρουσίαση ενός πραγματικού συστήματος τηλεόρασης στο Λονδίνο. το 1934... ο Σοβιετικός ηγέτης Στάλιν ισχυρίζεται ότι οι καπιταλιστικές χώρες θα επέλεγαν τη λύση του πολέμου για να βγουν από το αδιέξοδο της οικονομικής ύφεσης. το 1940... οι Φινλανδοί παγιδεύουν δύο σοβιετικές μεραρχίες με αποτέλεσμα να σκοτωθούν 5.000 άνδρες. το 1942... οι Ναζί αρνούνται να παραχωρήσουν τρένα στους επιζήσαντες της 8ης Ιταλικής Στρατιάς, που αποχώρησε από τη Ρωσία. το 1943... οι πρώτες επιδρομές των Αμερικανών εναντίον του Ράιχ τινάζουν στον αέρα τις βάσεις Βιλελμάφεν και Εμντεν. το 1944... γεννιέται ο Νικ Μέισον, μουσικός και μέλος του συγκροτήματος των Pink Floyd. το 1944... σταματά η πολιορκία του Λένινγκραντ. Κατά τη διάρκεια των 872 ημερών, που διήρκεσε η πολιορκία, πέθαναν τουλάχιστον 650.000 άνθρωποι. το 1945... ο Κόκκινος Στρατός φτάνει στο ναζιστικό στρατόπεδο συγκέντρωσης του Άουσβιτς στην Πολωνία, απελευθερώνοντας τους περίπου 7.600 αιχμαλώτους, που βρίσκονταν εγκαταλελειμμένοι εκεί. Μέχρι τότε στο Άουσβιτς είχαν δολοφονηθεί σχεδόν 1 με 1,5 εκατ. άνθρωποι. το 1948... γεννιέται ο κορυφαίος Ρώσος χορευτής και χορογράφος Μιχαήλ Μπαρίσνικοφ. το 1950... ο Πρόεδρος των ΗΠΑ Χάρι Τρούμαν, μετά την ένταξη στο ΝΑΤΟ οκτώ χωρών της Δυτικής Ευρώπης, ανακοινώνει ότι, ήρθε ο καιρός να αρχίσουν οι εργασίες του Οργανισμού αυτού. το 1951... οι ΗΠΑ ζητούν από την ΕΣΣΔ να τους επιστραφούν τα 670 πλοία, που της είχαν παραχωρήσει με ενοίκιο. το 1953... νέα αυτόματα τηλεφωνικά κέντρα αρχίζουν να λειτουργούν στη Θεσσαλία και σε άλλα διαμερίσματα της χώρας. το 1957... γεννιέται ο Τζάνικ Γκερς, μουσικός και μέλος του συγκροτήματος Iron Maiden. το 1959... στο 21ο συνέδριο του Κομμουνιστικού Κόμματος της ΕΣΣΔ, εδραιώνεται περαιτέρω η θέση του Νικίτα Χρουστσόφ, πρωθυπουργού και γραμματέα της Κεντρικής Επιτροπής. το 1964... γεννιέται η Αμερικανίδα ηθοποιός Μπρίτζετ Φόντα, εγγονή του μεγάλου ηθοποιού Χένρι Φόντα. το 1964... η Γαλλία αναγνωρίζει επίσημα τη Λαϊκή Δημοκρατία της Κίνας. το 1967... περισσότερα από 60 κράτη υπογράφουν τη Συνθήκη για το Διάστημα, με την οποία απαγορεύονται οι δοκιμές πυρηνικών όπλων σε αυτό. το 1967... τρεις αστροναύτες χάνουν τη ζωή τους από φωτιά, που εκδηλώνεται στο διαστημόπλοιο Apollo 1 κατά τη διάρκεια δοκιμών στο ακρωτήρι Κανάβεραλ της Φλόριντα. το 1969... στο Ιράκ, εκτελούνται 14 Ισραηλινοί με την κατηγορία της κατασκοπείας υπέρ του Ισραήλ. το 1971... στην Ελλάδα, καθελκύεται η πρώτη από τις τέσσερις κανονιοφόρους, που κατασκευάστηκαν στη Γερμανία. το 1973... σταματά, τυπικά τουλάχιστον, ο πόλεμος του Βιετνάμ. Η απόφαση για την κατάπαυση του πυρός τέθηκε σε εφαρμογή στις 7 το βράδυ, ενώ η συμφωνία ανακωχής υπογράφηκε στο Παρίσι λίγες ώρες νωρίτερα. το 1975... η αμερικανική Γερουσία ξεκινά διακομματική έρευνα διενεργούμενη από κοινοβουλευτική ομάδα γύρω από τη νομιμότητα ή όχι ενεργειών του FBI και της CIA. το 1975... ο Ανουάρ Σαντάτ πραγματοποιεί την πρώτη επίσκεψη Αιγύπτιου αρχηγού κράτους στη Γαλλία. το 1977... πεθαίνει ο "πατέρας" του ελληνικού κινηματογράφου, Φιλοποίμην Φίνος. το 1980... ο ηγέτης των ανταρτών Ρόμπερτ Μουγκάμπε επιστρέφει στη Ροδεσία μετά από πέντε χρόνια εξορίας. το 1980... πεθαίνει ο συγγραφέας Στρατής Τσίρκας. το 1981... στην Ινδονησία, 500 άτομα πνίγονται, όταν το πλοίο, στο οποίο επιβαίνουν βουλιάζει στη θάλασσα της Ιάβας, μετά από πυρκαγιά. το 1983... πεθαίνει ο Γάλλος κωμικός ηθοποιός Λουί ντε Φινές. το 1984... ο Καρλ Λούις κάνει νέο παγκόσμιο ρεκόρ στο άλμα εις μήκος ξεπερνώντας τον εαυτό του, αφού ο ίδιος είχε επιτύχει και το ρεκόρ που κατέρριψε. το 1984... στην Ελλάδα, ενοποιούνται η αστυνομία πόλεως, η χωροφυλακή και η πυροσβεστική. το 1984... το κεφάλι του Μάικλ Τζάκσον τυλίγεται στις φλόγες κατά τη διάρκεια γυρισμάτων διαφημιστικού σποτ της Pepsi. το 1989... σωματοφύλακας του Κοσκωτά καταθέτει στον ανακριτή ότι, τα λεφτά από τον επιχειρηματία πήγαιναν στους Κουτσόγιωργα και Λούβαρη σε κουτιά από "πάμπερς". το 1990... το Μικτό Ορκωτό Εφετείο Αθηνών αθωώνει τον αστυνομικό Αθανάσιο Μελίστα, που το Νοέμβριο του 1985, κατά τα επεισόδια στην επέτειο του Πολυτεχνείου, πυροβόλησε και σκότωσε τον 15χρονο μαθητή Καλτεζά. το 1991... ο Λίβυος ηγέτης Μουαμάρ Καντάφι υποστηρίζει, ότι όλες οι πλευρές, που ενέχονται στον Πόλεμο του Κόλπου, είναι παράλογες και ότι, η χώρα του δεν υποστηρίζει κανέναν. το 1991... ο Σομαλός ηγέτης Μοχάμαντ Σιγιάντ Μπαρ εγκαταλείπει τη χώρα του καθώς οι επαναστάτες καταλαμβάνουν το παλάτι του και την πρωτεύουσα της χώρας. το 1992... η Γαλλία συμφωνεί να υπογράψει τη συνθήκη για τη μη διάδοση των πυρηνικών. το 1992... η οργάνωση "Helsinki Watch" καταγγέλλει την αστυνομία της Τουρκίας ότι, βασανίζει παιδιά ηλικίας 12-17 ετών. το 1992... ο μποξέρ Μάικ Τάισον οδηγείται σε δίκη με την κατηγορία ότι, βίασε Αφροαμερικανίδα, που συμμετείχε στο διαγωνισμό για την ανάδειξη της "Miss Black America". το 1992... στο Ισραήλ, καταψηφίζεται η πρόταση μομφής κατά της κυβέρνησης του Γιτζάκ Σαμίρ. το 1993... στη Ρωσία, αξιωματούχος δηλώνει ότι, μισό εκατομμύριο άτομα έχουν επηρεαστεί από τη ραδιενέργεια της γιγαντιαίας μονάδας πλουτωνίου Μαγιάκ, τα τελευταία 40 χρόνια. το 1993... στην Αλβανία, σε κάθειρξη εννέα ετών καταδικάζεται η χήρα του Εμβέρ Χότζα, Νετζμίγε, για κατασπατάληση δημοσίου χρήματος. το 1994... πεθαίνει σε ηλικία 88 ετών η μεγάλη κυρία του ελληνικού θεάτρου, Μιράντα Μυράτ. το 1994... στην Ιταλία, δικαστής αποφασίζει την προσαγωγή του πρώην πρωθυπουργού Μπετίνο Κράξι σε δίκη με την κατηγορία της διαφθοράς. το 1995... οι ΗΠΑ και το Βιετνάμ συνάπτουν διπλωματικές σχέσεις. το 1995... στη Γαλλία, η σύζυγος του Προέδρου Φρανσουά Μιτεράν, Ντανιέλ Μιτεράν, καταγγέλλει δημοσίως την Τουρκία για γενοκτονία εναντίον των Κούρδων, όπως επίσης το Ιράν και το Ιράκ επειδή καταπιέζουν την κουρδική μειονότητα. το 1996... η Γερουσία των ΗΠΑ επικυρώνει τη συνθήκη START-2 για τον πυρηνικό αφοπλισμό, που είχαν υπογράψει Γέλτσιν και Μπους. το 1996... ο Νιγηριανός συνταγματάρχης Ιμπραήμ Μπέαρ Μενασάρα ανατρέπει με στρατιωτικό πραξικόπημα τον πρώτο δημοκρατικά εκλεγμένο ηγέτη της χώρας Μαχαμάμ Ουσμάν. το 1996... Χαϊλέ Γκεμπρεσελασιέ σημειώνει νέο παγκόσμιο ρεκόρ κλειστού στίβου στα 5000μ με 13'.10''.98. το 1997... αποκαλύπτεται ότι, οι Ναζί είχαν κλέψει περίπου 2.000 έργα τέχνης από τα μουσεία της Γαλλίας. το 1997... η συγκρότηση διακομματικής επιτροπής για τα αγροτικά θέματα, αποφασίζεται στην ελληνική Βουλή. το 1998... η πρώτη κυρία των ΗΠΑ Χίλαρι Κλίντον εμφανίζεται στο "Today Show" δηλώνοντας, πως οι επιθέσεις στον άντρα της είναι μέρος συνωμοσίας των "δεξιών". το 2002... σειρά εκρήξεων σε στρατιωτική αποθήκη του Λάγος της Νιγηρίας προκαλεί το θάνατο 1000 ατόμων. πηγή a33.gr
-
Σαν Σήμερα
το 1932... η αγροτική εξέγερση, λόγω της φτώχειας, που μαστίζει τον αγροτικό πληθυσμό, παίρνει πανελλήνιες διαστάσεις. το 1340... ο βασιλιάς Εδουάρδος Γ' της Αγγλίας, ανακηρύσσεται βασιλιάς της Γαλλίας. το 1500... ο Ισπανός εξερευνητής Βισέντε Γιάνες Πινζόν ανακαλύπτει τη Βραζιλία. το 1531... σεισμός συγκλονίζει τη Λισσαβόνα της Πορτογαλίας προκαλώντας εκατοντάδες θανάτους. το 1699... υπογράφεται η συνθήκη του Κάρλοβιτς, με την οποία τερματίζεται ο Αυστρο-οθωμανικός πόλεμος. το 1736... ο Στανισλάβ Α' της Πολωνίας παραιτείται από το θρόνο του. το 1821... αρχίζει η διάσκεψη στη Βοστίτσα, σημερινό Αίγιο, όπου ο Παπαφλέσσας ανακοινώνει στους προκρίτους, ότι η Ελληνική Επανάσταση θα αρχίσει στις 25 Μαρτίου. το 1838... το Τενεσσί επικυρώνει τον πρώτο νόμο για την ποτοαπαγόρευση στην ιστορία των ΗΠΑ το 1841... η Βρετανία καταλαμβάνει το Χονγκ Κονγκ. το 1861... στα πλαίσια του αμερικανικού εμφυλίου η Λουϊζιάνα αποχωρεί από τις ΗΠΑ. το 1870... κι ενώ ο αμερικανικός εμφύλιος μαίνεται, η Βιρτζίνια γίνεται και πάλι Πολιτεία των ΗΠΑ. το 1871... ιδρύεται στο Λονδίνο το Rugby Football Union. Σκοπός της δημιουργίας του είναι η διαφοροποίηση του ράγκμπι από το ποδόσφαιρο. το 1885... ομάδες πιστών του Μαχντί καταλαμβάνουν το Χαρτούμ. το 1887... κατά τη διάρκεια της μάχης του Ντογκάλι, τα αβυσσηνιακά στρατεύματα νικούν τα ιταλικά. το 1903... στη Βενεζουέλα, ο Πρόεδρος Κάστρο παρέχει στους συμμάχους σημαντικές δασμολογικές ελαφρύνσεις στα λιμάνια της χώρας. το 1905... ανακαλύπτεται το μεγαλύτερο διαμάντι του κόσμου, γνωστό ως Κούλιναν, στο ορυχείο Πρεμιέρ, στην Πραιτόρια της Δυτικής Αφρικής. το 1905... γεννιέται η Αυστριακή τραγουδίστρια Μαρία φον Τραπ, που έμεινε, όμως, γνωστή για το βιβλίο, που συνέγραψε με τίτλο "The Story of the Trapp Family Singers", που αργότερα διασκευάστηκε ως ένα από τα πιο επιτυχημένα μιούζικαλ του Μπρόντγουεϊ, ενώ ακολούθησε και κινηματογραφική ταινία, η "Μελωδία της Ευτυχίας". το 1908... γεννιέται ο Γάλλος μουσικός και συνθέτης Στεφάν Γκραπέλι, που μαζί με τον Ντιάνκο Ρέινχαρντ ίδρυσε το κουιντέτο "Hot Club of France". το 1910... οι καταρρακτώδεις βροχές στο Παρίσι, που πέφτουν επί μια βδομάδα, προκαλούν τεράστιες καταστροφές σε σπίτια, μαγαζιά και μουσεία. το 1911... ο Γκλεν Χάμοντ Κέρτις πραγματοποιεί την πρώτη επιτυχή πτήση με υδροπλάνο. το 1918... γεννιέται ο Νικολάι Τσαουσέσκου, ηγέτης της κομμουνιστικής Ρουμανίας από το 1965 μέχρι λίγο πριν εκτελεστεί το 1989. το 1920... ο Κεμάλ καλεί τους Τούρκους στα όπλα. το 1924... ο Charles Jewtro είναι ο πρώτος ολυμπιονίκης στην ιστορία των Χειμερινών Ολυμπιακών Αγώνων. το 1924... συμφωνείται στο δεύτερο συνέδριο της ΕΣΣΔ να διατηρηθεί το σώμα του Λένιν, που είχε πεθάνει στις 21 Ιανουαρίου και να μετονομαστεί η Αγία Πετρούπολη σε Λένινγκραντ. το 1925... γεννιέται ο Αμερικανός ηθοποιός Πολ Νιούμαν. το 1928... γεννιέται ο Ροζέ Βαντίμ, Γάλλος δημοσιογράφος, συγγραφέας, ηθοποιός, σεναριογράφος και σκηνοθέτης, ιδιαίτερα γνωστός για την ταινία του "Και ο Θεός έπλασε τη γυναίκα", η οποία υπήρξε και η αφετηρία της μεγάλης καριέρας της Μπριζίτ Μπαρντό. το 1931... μείζον θέμα δημιουργείται στην ελληνική Βουλή, λόγω του διορισμού στη θέση του Εισαγγελέα του Αρείου Πάγου, του αντιπροέδρου του εν λόγω δικαστηρίου, Κ. Γεωργιάδη, που είχε επιλεγεί ως εισαγγελέας στη δίκη των Εξ, το 1922. το 1932... η αγροτική εξέγερση, λόγω της φτώχειας, που μαστίζει τον αγροτικό πληθυσμό, παίρνει πανελλήνιες διαστάσεις. το 1934... το Apollo Theatre στο Χάρλεμ της Νέας Υόρκης ανοίγει τις πόρτες του στο κοινό. το 1936... οι δυνάμεις του Φράνκο κυριεύουν τη Βαρκελώνη κατά τη διάρκεια του ισπανικού εμφυλίου. το 1936... το ΚΚΕ μπαίνει για πρώτη φορά στη Βουλή με το σχήμα του "Παλλαϊκού Μετώπου" λαμβάνοντας 73.411 ψήφους και καταλαμβάνει 15 έδρες. Οι Φιλελεύθεροι καταλαμβάνουν 126 έδρες και το Λαϊκό κόμμα 72. το 1939... ξεκινούν τα γυρίσματα της θρυλικής ταινίας "Όσα Παίρνει ο Άνεμος". το 1939... στην Ισπανία, έξαλλα πλήθη καλωσορίζουν τα νικηφόρα στρατεύματα του στρατηγού Φράνκο στη Βαρκελώνη. το 1940... ο μετέπειτα Πρόεδρος των ΗΠΑ Ρόναλντ Ρέιγκαν παντρεύεται την νεαρή ηθοποιό Τζέιν Γουάιμαν. το 1942... αποβιβάζονται στην Ευρώπη, και συγκεκριμένα στη Βόρεια Ιρλανδία, οι πρώτες αμερικανικές δυνάμεις για πρώτη φορά μετά τον Α' Παγκόσμιο Πόλεμο. το 1945... γεννιέται η Αγγλίδα Ζακλίν ντι Πρε, μια από τις πιο ταλαντούχες και επιτυχημένες τσελίστριες παγκοσμίου φήμης, που πέθανε στα 42 της χρόνια από σκλήρυνση κατά πλάκας. το 1946... γεννιέται ο Ζιν Σίσκελ ένας από τους σημαντικότερους κριτικούς κινηματογράφου. το 1948... με την υπογραφή του υπ' αριθμόν 9981 προεδρικού διατάγματος από τον Αμερικανό Πρόεδρο Χάρι Τρούμαν, υιοθετείται στις τάξεις του η αρχή της ίσης μεταχείρισης και των ίσων ευκαιριών για όλους, ανεξαρτήτως φυλής. το 1950... ιδρύεται η Δημοκρατία της Ινδίας, η οποία είναι η πολυπληθέστερη του κόσμου και ορκίζεται ο πρώτος πρωθυπουργός της χώρας, ο Ραγιέντρα Πασάντ. το 1951... ο Νίκος Φώσκολος κάνει την πρώτη του ραδιοφωνική μετάδοση σε αγώνα ποδοσφαίρου. Στα τέλη της δεκαετίας του ΄50 θα γράψει το πρώτο του σενάριο για τον κινηματογράφο ("Η Κρυστάλλω") και μετά την "εισβολή" της τηλεόρασης τον "Άγνωστο Πόλεμο" και αργότερα την "Λάμψη". το 1951... στο Μαρόκο, κρίση ξεσπά μεταξύ Σουλτάνου και στρατηγού Ζουέν, καθώς ο τελευταίος προσπαθεί να επωφεληθεί από τις εσωτερικές διαφωνίες και να δώσει στη Γαλλία το ρόλο του διαιτητή. το 1953... γεννιέται ο πρωθυπουργός της Δανίας, Άντερς Φον Ρασμούσεν. το 1954... οι υποψήφιοι του "Ελληνικού Συναγερμού" πλειοψηφούν στις αναπληρωματικές εκλογές της Θεσσαλονίκης και των Σερρών. το 1955... γεννιέται ο Ολλανδός μουσικός Έντι Βαν Άλεν. το 1956... ξεκινούν οι Χειμερινοί Ολυμπιακοί Αγώνες στο Κορτίνα ντ' Αμπέτζο της Ιταλίας. το 1957... η Ινδία προσαρτά το Κασμίρ. το 1958... ο Μοσέ Νταγιάν παραιτείται από αρχηγός του ισραηλινού στρατού. το 1959... αρχίζουν οι εκδηλώσεις του "Έτους Παλαμά" για τα 100 χρόνια από τη γέννησή του. το 1959... με την υπερψήφιση του νέου συντάγματός της, η Ινδία αποδεσμεύεται οριστικά από το αποικιακό καθεστώς της Βρετανίας. το 1961... ο Αμερικανός Πρόεδρος Τζον Κένεντι προσλαμβάνει την Τζάνετ Τράβελ για προσωπική του γιατρό. Είναι η πρώτη φορά, που μια γυναίκα διορίζεται σ' αυτή τη θέση. το 1962... εκτοξεύεται το διαστημόπλοιο Ρέιντζερ 3 για να εξερευνήσει τη Σελήνη. το 1962... πεθαίνει ο Λάκι Λουτσιάνο, κακοποιός και μέλος της μαφίας, που έμεινε γνωστός για τη μεγάλη εγκληματική του δράση. το 1965... η διάλεκτος Χίντι γίνεται επίσημη γλώσσα της Ινδίας. το 1965... στο Νότιο Βιετνάμ, ο στρατός καταλαμβάνει την εξουσία, ανατρέποντας τη δημοκρατική κυβέρνηση του Τραν Βαν Ντονγκ. το 1972... αρχίζουν συνομιλίες για την εγκατάσταση αμερικανικών βάσεων στην Ελλάδα. το 1972... στο κέντρο της Αθήνας μπουλντόζες ανασκάπτουν την πλατεία Κλαυθμώνος, όπου πρόκειται να κατασκευαστεί υπόγειο γκαράζ. το 1973... πεθαίνει ο ρουμανικής καταγωγής ηθοποιός του θεάτρου και του κινηματογράφου, Έντουαρντ Ρόμπινσον. το 1977... οι Σοβιετικοί Sergei Shakrai και Marine Tcherkasova είναι οι πρώτοι που εκτελούν "quadrοple twist" στο καλλιτεχνικό πατινάζ στο Ελσίνκι. το 1978... ο σοσιαλιστής Μάριο Σοάρες σχηματίζει κυβέρνηση στην Πορτογαλία. το 1979... στην Ιταλία, το Κομμουνιστικό Κόμμα αποσύρει την κοινοβουλευτική του υποστήριξη από την Κυβέρνηση Αντρεότι. το 1980... η Mary Decker γίνεται η πρώτη γυναίκα που τρέχει το μίλι σε χρόνο μικρότερο από 4,5 λεπτά. το 1980... πεθαίνει σε ηλικία 69 ετών ο λογοτέχνης Στρατής Τσίρκας. το 1980... το Ισραήλ και η Αίγυπτος αρχίζουν διπλωματικές επαφές. το 1983... βγαίνει στην αγορά το λογισμικό πρόγραμμα για υπολογιστές Lotus 1-2-3. το 1989... δύο κουκουλοφόροι κλέβουν 47 εκ. δραχμές από τα ΕΛΤΑ στα Χανιά. το 1991... στη Βόννη της Γερμανίας, πραγματοποιείται η μεγαλύτερη εκδήλωση διαμαρτυρίας κατά του Πολέμου στον Κόλπο, με τη συμμετοχή 100.000 ατόμων. το 1992... η ταινία του Θόδωρου Αγγελόπουλου, "Το Μετέωρο Βήμα του Πελαργού", παίρνει το πρώτο Κρατικό Βραβείο Κινηματογράφου. το 1992... ο Μπόρις Γέλτσιν ανακοινώνει ότι, η Ρωσία θα πάψει να θεωρεί πιθανούς στόχους επίθεσης τις αμερικανικές πόλεις, που έχουν στην κατοχή τους πυρηνικά. το 1992... πεθαίνει ο Χοσέ Φερέρ, Πορτορικανός σκηνοθέτης και ηθοποιός. το 1993... εκλέγεται Πρόεδρος της Τσεχίας ο Βάτσλαβ Χάβελ. το 1993... πεθαίνει η Ζαν Σοβέ, Καναδή πολιτικός, που υπήρξε η πρώτη γυναίκα, που έφτασε στο αξίωμα του Γενικού Κυβερνήτη του Καναδά. το 1994... η Ρουμανία είναι η πρώτη χώρα του πρώην Συμφώνου της Βαρσοβίας, που προσχωρεί στον "Συνεταιρισμό για την Ειρήνη" του ΝΑΤΟ. το 1994... ο πρίγκιπας Κάρολος της Αγγλίας πέφτει θύμα αποτυχημένης δολοφονικής επίθεσης κατά τη διάρκεια επίσκεψης του στο Σίδνεϊ της Αυστραλίας. το 1994... στις ΗΠΑ, συμβιβασμό, με την καταβολή υπέρογκης αποζημίωσης στην οικογένεια του 13χρονου, που τον κατηγόρησε για σεξουαλική παρενόχληση, επιτυγχάνει ο τραγουδιστής Μάικλ Τζάκσον. το 1995... επτά άτομα χάνουν τη ζωή τους από εκρήξεις βομβών κατά τη διάρκεια εορτασμών στο Κασμίρ. το 1995... την επίσκεψή του στο Άουσβιτς ματαιώνει ο ΥΠΕΞ Κάρολος Παπούλιας, έπειτα από την επιμονή της Πολωνίας να αναρτηθεί η σημαία της ΠΓΔΜ με τον "Ήλιο της Βεργίνας" κατά τη διάρκεια της 50ης επετείου από την απελευθέρωση και των τελευταίων κρατουμένων του ναζιστικού καθεστώτος. Εξάλλου στο Άουσβιτς, 1.000 άτομα συγκεντρώνονται και κάνουν πορεία για να τιμήσουν την επέτειο. το 1996... η Κροατο-Μουσουλμανική Ομοσπονδία και οι Σερβοβόσνιοι συμφωνούν να απελευθερώσουν όλους τους αιχμαλώτους. το 1996... η σύζυγος του Αμερικανού Προέδρου Μπιλ Κλίντον, Χίλαρι Ρόνταμ Κλίντον καταθέτει στο δικαστήριο στα πλαίσια της δίκης για το σκάνδαλο Γουάιτγουότερ. το 1997... στο Περού, οι Τουπάκ Αμάρου αφήνουν ελεύθερο τον στρατηγό Χοσέ Ρίβας Ροντρίγκες και συνέχιζουν να κρατούν 72 ομήρους στην ιαπωνική πρεσβεία. το 1998... εμφανιζόμενος σε τηλεοπτική εκπομπή ο Αμερικανός Πρόεδρος Μπιλ Κλίντον αρνείται ότι, είχε σεξουαλικές σχέσεις με την πρώην υπάλληλο του Λευκού Οίκου, Μόνικα Λεβίνσκι. το 2000... πεθαίνει ο Καναδός Α. Ε. βαν Βογκτ, συγγραφέας βιβλίων επιστημονικής φαντασίας. το 2000... πεθαίνει ο Ντον Μπατζντ, Σκωτσέζος τενίστας που το περιοδικό Tennis Magazine συγκατέλεξε ανάμεσα στους 20 πιο σημαντικούς του 20ου αιώνα. το 2001... αεροσκάφος Douglas DC-3 συντρίβεται κοντά στην περιοχή Κουιδάα Μπολιβάρ της Βενεζουέλα σκοτώνοντας 24 άτομα. το 2001... σεισμός συγκλονίζει το Γκουγιαράτ της Ινδίας προκαλώντας πάνω από 20.0000 ανθρώπινες απώλειες. το 2003... πεθαίνει η Σοβιετική αθλήτρια Βαλερί Μπρυμέλ, που κατέρριψε για έξι συνεχόμενες φορές από το 1961 έως το 1963 το παγκόσμιο ρεκόρ στο άλμα εις ύψος και είχε ανέβει στο βάθρο στους Ολυμπιακούς Αγώνες του 1960 και του 1964 για να παραλάβει το αργυρό και το χρυσό μετάλλιο αντίστοιχα. πηγή a33.gr
-
Σαν Σήμερα
Η Ιστορία γράφεται συχνά με πολέμους, αυτοκρατορίες και μεγάλες ανακαλύψεις. Υπάρχουν όμως στιγμές που αλλάζει πορεία χωρίς προειδοποίηση. Στις 23 Ιανουαρίου 1556, η επαρχία Σαντζί της Κίνας βιώνει το πιο φονικό σεισμικό γεγονός που έχει καταγραφεί: πάνω από 830.000 νεκροί. Μια νύχτα που η γη «άνοιξε» κάτω από τα πόδια τους Ο σεισμός πλήττει τη βόρεια Κίνα, στην εποχή της δυναστείας των Μινγκ. Οι περιγραφές μιλούν για απόλυτο χάος: σπίτια ισοπεδώνονται, χωριά χάνονται, ρωγμές και καθιζήσεις σκίζουν τη γη. Χωρίς αντισεισμική γνώση, οι άνθρωποι δεν μπορούν καν να εξηγήσουν αυτό που ζουν, μόνο να το υποστούν. Η καταστροφή απλώνεται σε πολλές κομητείες. Και για όσους επιζούν της πρώτης δόνησης, ακολουθεί ένα δεύτερο, πιο αργό πλήγμα: τραυματισμοί, ασθένειες, έλλειψη τροφής και νερού, φόβος για νέους σεισμούς, κοινωνική αποδιοργάνωση. Γιατί ήταν τόσο φονικός ο σεισμός της Σαντζί Οι απώλειες δεν εξηγούνται μόνο από την ένταση, αλλά και από το έδαφος και τον τρόπο κατοίκησης. Στις πληγείσες ζώνες κυριαρχεί το λοές, ένα εύθραυστο υλικό που μπορεί να στέκεται «όρθιο» όταν είναι στεγνό, αλλά καταρρέει εύκολα όταν δονηθεί, προκαλώντας μαζικές κατολισθήσεις. Καθοριστικό ρόλο παίζουν και τα «γιαοντόνγκ», οι κατοικίες-σπηλιές σκαμμένες μέσα σε αυτό το έδαφος. Βολικές για το κλίμα, αποδεικνύονται φονικές σε ισχυρό σεισμό, καθώς καταρρέουν, παγιδεύοντας ολόκληρες οικογένειες. Πώς καταγραφόταν ένας σεισμός «πριν» την επιστήμη Το 1556 δεν υπάρχουν σεισμογράφοι ή σύγχρονες κλίμακες μέτρησης. Παρ’ όλα αυτά, το γεγονός αποτυπώνεται σε χρονικά και διοικητικές αναφορές με λεπτομέρειες που επιτρέπουν σήμερα επιστημονικές εκτιμήσεις για το μέγεθος και την έκταση των ζημιών. Ο σεισμός της Σαντζί μένει στην ιστορία όχι ως ο «μεγαλύτερος» σε ένταση, αλλά ως ο πιο θανατηφόρος που έχει καταγραφεί. Σχεδόν πέντε αιώνες μετά, ο σεισμός της Σαντζί παραμένει υπενθύμιση του πόσο εύθραυστη είναι η ανθρώπινη ζωή απέναντι στη φύση, αλλά και απέναντι στις επιλογές του ίδιου του ανθρώπου: πού χτίζει, πώς χτίζει, τι θεωρεί «ασφαλές». το 1002... πεθαίνει ο Αυτοκράτορας της Αγίας Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας Ότο Γ'. το 1556... πάνω από 830.000 άνθρωποι χάνουν τη ζωή τους στον πιο θανατηφόρο σεισμό στην ιστορία , ο οποίος έγινε στην επαρχίας Σάνξι της Κίνας. το 1570... η δολοφονία του αντιβασιλέα Τζέιμς Στιούαρτ, Κόμη του Μόρεϊ, σημαίνει την απαρχή του εμφυλίου πολέμου για τη Σκοτία. το 1571... ανοίγει στο Λονδίνο το βασιλικό χρηματιστήριο. το 1579... η Ένωση της Ουτρέχτης σχηματίζει στην Ολλανδία Προτεσταντική Δημοκρατία ενώ παράλληλα υπογράφεται η Συνθήκη της Ουτρέχτης, με την οποία μπαίνουν οι βάσεις του σύγχρονου ολλανδικού κράτους. το 1719... σχηματίζεται μέσα στον Άγια Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία, το πριγκιπάτο του Λιχνενστάιν. το 1783... γεννιέται ο συγγραφέας του "Το Κόκκινο και το Μαύρο" Σταντάλ. το 1805... πεθαίνει ο πρωτοπόρος των τηλεπικοινωνιών, ο Γάλλος Κλοντ Τσαπ, ο οποίος ανέπτυξε το σύστημα οπτικής σηματοδοσίας. το 1832... γεννιέται ο Γάλλος ιμπρεσιονιστής ζωγράφος Εντουάρ Μανέ. το 1837... πεθαίνει ο Ιρλανδός συνθέτης Τζον Φιλντ. το 1845... το Κογκρέσο των ΗΠΑ ανακηρύσσει την πρώτη Τρίτη, μετά την πρώτη Δευτέρα του Νοεμβρίου ως ημέρα για τις προεδρικές εκλογές. το 1849... η Ελίζαμπεθ Μπλάκγουελ, γίνεται η πρώτη "επίσημη" γυναίκα γιατρός της αμερικανικής ιστορίας. το 1851... το στρίψιμο ενός νομίσματος δίνει τελικά τη λύση στο πως έπρεπε να ονομαστεί μία νέα πόλη στο Όρεγκον των ΗΠΑ: Βοστόνη ή Πόρτλαντ; Νικητήριο... όνομα ήταν το Πόρτλαντ. το 1875... πεθαίνει ο Άγγλος συγγραφέας Τσαρλς Κίνγκσλεϊ. το 1897... γεννιέται στη Βιέννη η Μαργκρέτ Σούτε-Λιχότζσκι, μία από τις πρώτες αναγνωρισμένες γυναίκες αρχιτέκτονες. το 1898... γεννιέται ο Αμερικανός ηθοποιός Ράντολφ Σκοτ. το 1898... γεννιέται ο Ρώσος σκηνοθέτης Σεργκέι Αϊζενστάιν. Ορισμένες από τις πιο γνωστές ταινίες του είναι "Το θωρηκτό Ποτέμκιν", ο "Οκτώβρης: οι δέκα μέρες, που άλλαξαν τον κόσμο" και "Ιβάν ο Τρομερός". το 1901... μεγάλη πυρκαγιά σαρώνει το Μόντρεαλ στον Καναδά, με αποτέλεσμα να χαθούν περιουσίες 2,5 εκατομμυρίων δολαρίων. το 1907... ο Τσάρλς Κέρτις, ο πρώτος ιθαγενής Αμερικανός, μέλος της Γερουσίας των ΗΠΑ, αρχίζει τη θητεία του ως πολιτικός. Αργότερα θα παραιτηθεί από το συγκεκριμένο αξίωμα προκειμένου να χριστεί αντιπρόεδρος του Προέδρου Χέμπερτ Χούβερ. το 1919... 34 γυναίκες εκλέγονται στη γερμανική Βουλή. το 1919... η Γαλλική Ακαδημία Επιστημών, αρνούμενη να ξεπεράσει τις προκαταλήψεις της έναντι του γυναικείου φύλου, απορρίπτει την υποψηφιότητα της Μαντάμ Κιουρί κι επιλέγει ως μέλος της τον Ερρίκο Μπεκερέλ. το 1920... η Ολλανδία αρνείται να παραδώσει στους συμμάχους τον πρώην Κάιζερ Βίλχεμ Β' της Γερμανίας. το 1920... μετά από διαφωνία του με τον αρχηγό του Λαϊκού Κόμματος Δημήτριο Γούναρη, παραιτείται ο πρωθυπουργός Δημήτριος Ράλλης. το 1921... σχηματίζεται νέα ελληνική Κυβέρνηση, υπό τον Νικόλαο Καλογερόπουλο, που αναχωρεί για τη Διάσκεψη του Λονδίνου. το 1922... ο 14χρονος Καναδός Λέοναρντ Τόμσον, είναι ο πρώτος διαβητικός στον οποίο χορηγείται ινσουλίνη σε ενέσιμη μορφή. το 1923... δημοσιεύεται το νομοθετικό διάταγμα, που ψηφίστηκε 5 ημέρες πριν (18/1) και με το οποίο αντικαθίσταται το Ιουλιανό ημερολόγιο από το Γρηγοριανό. Όμως ο εορτασμός του ορθόδοξου Πάσχα θα συνεχίσει να γίνεται με βάση το Ιουλιανό ημερολόγιο, με αποτέλεσμα να συνεχιστεί η διαφορά με το δυτικό, που ορίζεται μεταξύ 22/3 και 25/4, ενώ το ορθόδοξο μεταξύ 4/4 και 8/5. Η διαφορά αυτή επηρεάζει και την αθλητική δραστηριότητα αφού οι δύο μεγαλύτεροι τίτλοι, που κερδήθηκαν από ελληνικούς συλλόγους (ΠΑΟ, Ολυμπιακός) στα Final Four του μπάσκετ του Παρισιού και της Ρώμης έκαναν τους Έλληνες φιλάθλους να πανηγυρίζουν έξαλλα τη Μεγάλη Πέμπτη και τη Μεγάλη Παρασκευή. το 1924... ο Αλέξανδρος Παπαναστασίου καλεί στη Βουλή τον Ελευθέριο Βενιζέλο να ηγηθεί του αγώνα κατά της βασιλείας και υπέρ της Δημοκρατίας. το 1924... σχηματίζεται στη Βρετανία η πρώτη Κυβέρνηση των Εργατικών, που κέρδισαν στις βουλευτικές εκλογές, με πρωθυπουργό τον Ράμσεϊ ΜακΝτόναλντ. το 1928... γεννιέται η Γαλλίδα ηθοποιός Ζαν Μορό. το 1929... φοβερή πυρκαγιά αποτεφρώνει τη μισή σχεδόν ελληνική συνοικία των Ταταύλων στην Κωνσταντινούπολη. το 1930... γεννιέται στην Καραϊβική ο ποιητής και θεατρικός συγγραφέας Ντέρεκ Γουάλκοτ, ο οποίος το 1992 θα τιμηθεί με το Νόμπελ λογοτεχνίας. το 1930... ο Βίλχελμ Φρικ αναλαμβάνει καθήκοντα υπουργού Εσωτερικών της Θουριγγίας κι γίνεται ο πρώτος Ναζί υπουργός στη Γερμανία. το 1931... πεθαίνει στη Χάγη σε ηλικία 50 ετών από πνευμονία η διάσημη Ρωσίδα μπαλαρίνα Άννα Πάβλοβα, γνωστή σε όλο τον κόσμο από την ερμηνεία της στη σόλο πράξη του έργου "Ο Θάνατος του Κύκνου". το 1932... ιδρύεται ο Ολυμπιακός Λευκωσίας, που θα αγωνιστεί και στο ελληνικό πρωτάθλημα τρεις φορές. Κατά τη περίοδο της επταετίας 1967-1974, οι ομάδες, που ανακηρύσσονται πρωταθλήτριες Κύπρου αγωνίζονται την επόμενη χρονιά στο ελληνικό πρωτάθλημα. το 1933... οι πυγμάχοι Άρτσι Σέξτον και Λόρι Ράιτερ δίνουν αγώνα επίδειξης σε τηλεοπτικό στούντιο στο Λονδίνο, στον πρώτο πυγμαχικό αγώνα, που μεταδίδεται τηλεοπτικά, έστω και σε πειραματικό στάδιο. το 1934... στις ΗΠΑ, ο Πρόεδρος Ρούσβελτ αναγνωρίζει την Κυβέρνηση της Κούβας. το 1937... στη Μόσχα 17 ηγέτες του Κομμουνιστικού Κόμματος παραπέμπονται σε δίκη κατηγορούμενοι ότι, συμμετείχαν σε συνωμοσία οδηγούμενη από τον Τρότσκι, η οποία είχε ως στόχο την ανατροπή του καθεστώτος Στάλιν και τη δολοφονία ορισμένων ηγετικών στελεχών του. το 1939... καταπλέει στο Ναύσταθμο το νέο ελληνικό αντιτορπιλικό "Βασιλεύς Γεώργιος Α'", το οποίο ναυπηγήθηκε στην Αγγλία. το 1940... αρχίζει η κατασκευή των μεγάλων έργων του αποχετευτικού αγωγού της Αθήνας. το 1941... ο Τσαρλς Λίντμπεργκ καταθέτει ενώπιον του Κογκρέσου των ΗΠΑ και προτείνει οι ΗΠΑ να διαπραγματευτούν με τον Χίτλερ συμφωνία ουδετερότητας. το 1943... κατά τη διάρκεια του Β' Παγκοσμίου Πολέμου, οι βρετανικές δυνάμεις παίρνουν την Τρίπολη της Λιβύης από τους Ναζί. Την ίδια μέρα οι αμερικανικές και οι αυστραλιανές δυνάμεις νικούν τους Ιάπωνες στην Παπούα. Αυτό αποτελεί την αρχή του τέλους για την ιαπωνική εισβολή στον Ειρηνικό Ωκεανό. το 1943... ο Ντιουκ Έλιγκτον παίζει για πρώτη φορά στο Canergie Hall της Νέας Υόρκης. το 1944... γεννιέται ο Ολλανδός ηθοποιός Ρούτγκερ Χάουερ. το 1944... κατά τη διάρκεια του Β' Παγκοσμίου Πολέμου, ο Κόκκινος Στρατός πλησιάζει τον ποταμό Όντερ στη Γερμανία. το 1950... γεννιέται ο Αμερικανός ηθοποιός Ριτσαρντ Ντιν Άντερσον, ιδιαίτερα γνωστός από το ρόλο του πολυμήχανου ΜακΓκάιβερ, στην ομώνυμη τηλεοπτική σειρά.. το 1950... η Ιερουσαλήμ, με ψήφισμα της Κνισέτ (Ισραηλινή Βουλή), ανακηρύσσεται επίσημα ως η νέα πρωτεύουσα του Ισραήλ. το 1952... σύμφωνα με υπολογισμούς, ο κεκλιμένος πύργος της Πίζας στην Ιταλία θα χάσει την ισορροπία του και θα γκρεμιστεί το έτος 2151. το 1957... γεννιέται η πριγκίπισσα του Μονακό Καρολίνα, κόρη του Πρίγκιπα Ρενιέ Γ' και της Γκρέις Κέλι. το 1957... γεννιέται ο μπασίστας των UB40 Έρλ Φάλκονερ. το 1959... καθιερώνεται στην Ελλάδα η άμεση εκλογή δημάρχων με το σύστημα της απλής αναλογικής. το 1960... ο φυσικός Ογκίστ Πικάρ και ο γιος του Ζακ φτάνουν με το βαθυσκάφος "Τεργέστη" σε βάθος 10.750 μέτρων στη θάλασσα της νήσου Γκουάμ στις Φιλιππίνες, πετυχαίνοντας νέο ρεκόρ. το 1961... τίθεται σε εφαρμογή στο Σικάγο των ΗΠΑ νόμος υπέρ της λογοκρισίας κινηματογραφικών ταινιών. το 1963... η Ινδονησία και η Μαλαισία συμφωνούν να σταματήσουν τις εχθροπραξίες. το 1963... σύμφωνα με επίσημα στοιχεία, 100.000 Έλληνες έχουν μεταναστεύσει το 1962. το 1968... οι σχέσεις των ΗΠΑ και της Βόρειας Κορέας εντείνονται, όταν τορπιλικά της Βόρειας Κορέας αιχμαλωτίζουν το πλήρωμα του αμερικανικού πλοίου Πουέμπλο, αφού υποτίθεται ότι, είχε περάσει στα χωρικά ύδατα της Β. Κορέας. το 1972... επιβάλλεται 24ωρη κράτηση σε όλους τους κατοίκους της Κωνσταντινούπολης! το 1972... λήγει στο Έκτακτο Στρατοδικείο Αθηνών η δίκη οκτώ μελών του ΠΑΚ, που κατηγορούνται για παράβαση της διάταξης για εκρηκτικές ύλες και έκρηξη. το 1973... ο Αμερικανός Πρόεδρος Ρίτσαρντ Νίξον ανακοινώνει στον αμερικανικό λαό, μέσω του τηλεοπτικού δικτύου, ότι έχει επιτέλους επέλθει συμφωνία για επίσημη κατάπαυση του πυρός στο Βιετνάμ. το 1973... πεθαίνει ο Αλέξανδρος Ωνάσης, ο οποίος είχε υποστεί βαριά διάσειση, εγκεφαλική αιμορραγία και κακώσεις, μετά την πτώση του μικρού αεροσκάφους, που πιλοτάριζε. το 1977... κάνει πρεμιέρα στην αμερικανική τηλεόραση η μίνι σειρά "Ρίζες", η οποία περιγράφει τέσσερις γενεές μία οικογένειας Αφροαμερικανών. Η σειρά αυτή είναι η πιο επιτυχημένη στην αμερικανική τηλεοπτική ιστορία με περισσότερους από 100 εκατομμύρια τηλεθεατές. το 1978... η Σουηδία είναι η πρώτη χώρα, που απαγορεύει την κυκλοφορία των σπρέι με αεροζόλ, εξαιτίας της ζημιάς, που προκαλούν στο όζον. το 1982... η Γαλλία υπογράφει με την ΕΣΣΔ ένα 25ετές συμβόλαιο, που θα ίσχυε από το 1984, για την προμήθεια 8 δισ. κυβικών μέτρων σιβηρικού αερίου το χρόνο. το 1983... ο Μπγιόρν Μποργκ ανακοινώνει την αποχώρησή του από το τένις. το 1983... πεθαίνει ο Αμερικανός σκηνοθέτης Τζορτζ Κούκορ. το 1986... γίνονται οι πρώτες καταχωρήσεις στο Hall of Fame της Ροκ εντ Ρολ (Chuck Berry, James Brown, Ray Charles, Fats Domino, Everly Brothers, Buddy Holly, Jerry Lee Lewis και Elvis Presley). το 1988... ο Μπομ Μπενόιτ πραγματοποιεί το πρώτο "perfect game" στο snooker (αμερικανικό μπιλιάρδο), που μεταδίδεται τηλεοπτικά και κερδίζει 100.000 δολάρια. το 1989... πεθαίνει σε ηλικία 84 ετών ο Ισπανός ζωγράφος Σαλβαντόρ Νταλί. το 1991... 15 άτομα δολοφονούνται από άγνωστους μασκοφόρους σε βόρειο προάστιο του Ελ Σαλβαδόρ. το 1991... στο διαγωνιστικό τμήμα του κινηματογραφικού Φεστιβάλ Βερολίνου, προκρίνεται η ταινία του Παντελή Βούλγαρη "Ήσυχες μέρες του Αυγούστου". το 1992... βραβεύονται με τα βραβεία Ωνάση ο Πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ζακ Ντελόρ, το Εθνικό Μουσείο Ανθρωπολογίας και Ιστορίας του Μεξικού, το αμερικανικό τηλεοπτικό δίκτυο CNN και η πρωθυπουργός της Νορβηγίας Μπρούντλαν. το 1992... στο Σαλβαδόρ, με νόμο δίνεται αμνηστία στους αντάρτες μαχητές του 12μηνου εμφυλίου πολέμου. το 1992... το ΙΚΑ ανακοινώνει, ότι καταργείται το ειδικό επίδομα στους μισθούς και στις συντάξεις των αγωνιστών της Εθνικής Αντίστασης. το 1993... ο ηγέτης των Σοσιαλιστών Πουλ Νούρουπ Ρασμούσεν καταφέρνει να σχηματίσει την πρώτη κυβέρνηση πλειοψηφίας της Δανίας τα τελευταία 20 χρόνια. το 1993... πεθαίνει ο "πατέρας" της γκόσπελ μουσικής Τόμας Ντόρσεϊ. το 1993... σε κατάσταση πολέμου κηρύττει τη σερβοκρατούμενη περιοχή της Κράινας στην Κροατία, ο Σέρβος ηγέτης Γκόραν Χάντζιτς, μετά την επίθεση κροατικών δυνάμεων. το 1995... η Γενική Συμφωνία Δασμών και Εμπορίου (GATT) κυρώνεται από την ελληνική Βουλή. το 1995... ο Ραούφ Ντενκτάς δίνει στη δημοσιότητα την επιστολή Κλίντον για το Κυπριακό, όπου οι ΗΠΑ μιλούν για διζωνική, δικοινοτική ομοσπονδιακή λύση και καλούν το ψευδοκράτος να ανοίξει το αεροδρόμιο της Λευκωσίας, να επιστρέψει την Αμμόχωστο και να εφαρμόσει τα Μέτρα Οικοδόμησης Εμπιστοσύνης. το 1995... στην Τουρκία, η εισαγγελία Κωνσταντινούπολης ζητά την άμεση σύλληψη του Κούρδου συγγραφέα Γιασάρ Κεμάλ, πριν ακόμη απαγγελθεί επίσημη κατηγορία εναντίον του. Αιτία οι δηλώσεις του στο γερμανικό περιοδικό "Ντερ Σπίγκελ" με τις οποίες υποστήριζε τον κουρδικό λαό. το 1996... η Ελλάδα υποβάλλει επίσημα υποψηφιότητα για τη διοργάνωση των Ολυμπιακών Αγώνων του 2004 στη Λοζάννη. Πρόεδρος της Επιτροπής Διεκδίκησης είναι η Γιάννα Αγγελοπούλου, που μαζί με τον σύζυγό της Θεόδωρο Αγγελόπουλο, αποτελούν τον βασικό άξονα της προσπάθειας για την επίτευξη του στόχου. Το σύνολο των υποψηφιοτήτων, που υποβάλλονται στην ΔOΕ είναι 11 και τον ελληνικό φάκελο στηρίζουν παράλληλα ο Δήμος Αθηναίων και η Επιτροπή Ολυμπιακών Αγώνων. το 1996... στο Ισραήλ, ο δολοφόνος του Ισραηλινού πρωθυπουργού Γιτζάκ Ράμπιν, Γιγκάλ Αμίρ, ομολογεί στο δικαστήριο το έγκλημά του, αλλά προσθέτει ότι, ήθελε απλώς να τον τραυματίσει. το 1997... ο Μιρ Αϊμάλ Κασί, καταδικάζεται σε θάνατο, μετά την ένοπλη επίθεσή του έξω από τα αρχηγεία της CIA, κατά την οποία σκοτώθηκαν 2 και τραυματίστηκαν 3 άτομα. το 1997... στην Ελβετία, κυβέρνηση και Τράπεζες συμφωνούν στην ίδρυση Ταμείου στη μνήμη του Ολοκαυτώματος και των θυμάτων του. το 2001... με το γκολ, που πετυχαίνει εναντίον του Κέιμπριτζ, ο 18χρονος Τζέρμεϊν Ντέφοου της Bournemouth φτάνει τα δέκα τέρματα σε ισάριθμους αγώνες, επίδοση, που αποτελεί μεταπολεμικό ρεκόρ για την Αγγλία. Το απόλυτο ρεκόρ (12 γκολ) εξακολουθεί να κατέχει ο Ντίξι Ντιν της Έβερτον από την περίοδο 1930-31. το 2002... ο "Αμερικανός Ταλιμπάν" Τζον Γουόκερ Λιντ, επιστρέφει στις ΗΠΑ κρατούμενος από το FBI. το 2002... πεθαίνει ο Γάλλος κοινωνιολόγος Πιέρ Μπουρντιέ. το 2004... πεθαίνει ο διάσημος φωτογράφος Χέλμουτ Νιούτον. 2013: «Εθνικό μας νόμισμα είναι το ευρώ», δηλώνει από τη Νέα Υόρκη ο Αλέξης Τσίπρας. 2015: Πραγματοποιούνται εκλογές στην Ελλάδα για τον σχηματισμό κυβέρνησης, τις οποίες κέρδισε για ο ΣΥΡΙΖΑ. Επρόκειτο για πρόωρες εκλογές, οι οποίες προκλήθηκαν από την αδυναμία εκλογής προέδρου της δημοκρατίας από τη Βουλή των Ελλήνων. Υπό την ηγεσία του Αλέξη Τσίπρα, το κόμμα κέρδισε τη νίκη στις εκλογές και μετά από συνεννόηση με τον αρχηγό των Ανεξαρτήτων Ελλήνων, Πάνο Καμμένο, συμφωνήθηκε η δημιουργία κυβέρνησης συνασπισμού αποτελούμενη από τα δύο κόμματα. πηγή a33.gr
-
Σαν Σήμερα
Σαν σήμερα το 1983, η σύλληψη του Κλάους Μπάρμπι στη Λα Πας τερματίζει μια από τις πιο προκλητικές περιπτώσεις ατιμωρησίας του 20ού αιώνα. Ο πρώην αξιωματικός των SS και επικεφαλής της Γκεστάπο στη Λυών, ο άνθρωπος που έμεινε γνωστός ως «ο χασάπης της Λυών», πιάνεται στη Βολιβία και εκδίδεται στη Γαλλία για να λογοδοτήσει για εγκλήματα κατά της ανθρωπότητας της περιόδου της Κατοχής. Σαν σήμερα το 1983, η σύλληψη του Κλάους Μπάρμπι στη Λα Πας τερματίζει μια από τις πιο προκλητικές περιπτώσεις ατιμωρησίας του 20ού αιώνα. Ο διαβόητος αρχηγός της Γκεστάπο στη Λυών, υπεύθυνος για χιλιάδες βασανισμούς και τη θανάτωση του ηγέτη της Αντίστασης, Ζαν Μουλέν, δεν βρισκόταν απλώς σε φυγή· επί δεκαετίες απολάμβανε μια προστασία που αντανακλούσε τον κυνισμό του Ψυχρού Πολέμου. Μετά το 1945, αντί να οδηγηθεί στο εδώλιο, ο Μπάρμπι στρατολογήθηκε από την αμερικανική αντικατασκοπεία (CIC) ως «πολύτιμη πηγή» κατά των κομμουνιστών. Όταν η Γαλλία άρχισε να πιέζει για την έκδοσή του, οι αμερικανικές υπηρεσίες διευκόλυναν τη διαφυγή του μέσω των περιβόητων «Rat Lines». Με τη βοήθεια καθολικών ιερέων, ο Μπάρμπι πέρασε στη Νότια Αμερική, όπου υπό το όνομα «Κλάους Άλτμαν» μεταμορφώθηκε σε ευυπόληπτο επιχειρηματία και σύμβουλο ασφαλείας δικτατορικών καθεστώτων στη Βολιβία. Το τείχος προστασίας άρχισε να ραγίζει το 1971, όταν οι επίμονοι «κυνηγοί Ναζί», Σερζ και Μπεάτε Κλάρσφελντ, αποκάλυψαν την ταυτότητά του. Χρειάστηκαν ακόμη δώδεκα χρόνια πολιτικών πιέσεων και αλλαγών στη Βολιβία για να επιτευχθεί η απέλασή του. Η παράδοσή του στις γαλλικές αρχές προκάλεσε διεθνή σεισμό, αναγκάζοντας ακόμη και τις ΗΠΑ να εκφράσουν επίσημα τη «βαθιά λύπη» τους για τη συγκάλυψη ενός εγκληματία πολέμου. Η ιστορική δίκη του 1987 στη Λυών ήταν η πρώτη στη Γαλλία για εγκλήματα κατά της ανθρωπότητας. Παρά τις προσπάθειες της υπεράσπισης να αμφισβητήσει τη νομιμότητα της σύλληψής του, ο Μπάρμπι καταδικάστηκε σε ισόβια κάθειρξη. Πέθανε στη φυλακή το 1991, αφήνοντας πίσω του μια υπόθεση που απέδειξε ότι η δικαιοσύνη, όσο κι αν καθυστερήσει, παραμένει η μοναδική απάντηση στη θηριωδία. Το βάρος των εγκλημάτων και η δίκη που έγραψε ιστορίαΣτη Λυών της Κατοχής, ο Μπάρμπι συνδέθηκε με τη βίαιη καταστολή της Γαλλικής Αντίστασης και με διώξεις κατά των Εβραίων. Η φήμη του δεν χτίστηκε σε μια γενική, αφηρημένη κατηγορία, αλλά σε συγκεκριμένα περιστατικά που χαράχτηκαν στη γαλλική συνείδηση. Ανάμεσά τους, η υπόθεση του Ζαν Μουλέν, εμβληματικού στελέχους της Αντίστασης, ο οποίος συνελήφθη, βασανίστηκε και πέθανε το 1943, μετατρέποντας τη Λυών σε σύμβολο της ναζιστικής ωμότητας. Ιδιαίτερη θέση έχει και το Ιζιέ, όπου τον Απρίλιο του 1944 συνελήφθησαν δεκάδες παιδιά και οι ενήλικες που τα φρόντιζαν, σε μια επιχείρηση που έγινε συνώνυμη της απόλυτης βαρβαρότητας. Αυτές οι ιστορίες, που για χρόνια έμοιαζαν να μένουν χωρίς δικαστικό επίλογο, επιστρέφουν στο δικαστήριο μετά την έκδοσή του. Η σύλληψη στη Λα Πας ανοίγει τον δρόμο για τη μεγάλη δίκη στη Λυών και την ιστορική καταδίκη του σε ισόβια το 1987. Το κομβικό στοιχείο είναι ότι η δίωξη δεν στήνεται γύρω από «συμβατικά» εγκλήματα πολέμου, αλλά γύρω από το νομικό και ηθικό πλαίσιο των εγκλημάτων κατά της ανθρωπότητας, ακριβώς επειδή η κλίμακα και η φύση των πράξεων ξεπερνούν τα όρια μιας απλής στρατιωτικής σύγκρουσης. Τα σημαντικότερα γεγονότα της ημέρας στην Ελλάδα και τον κόσμο379: Ο Θεοδόσιος Α’ ανακηρύσσεται αυτοκράτορας του ανατολικού τμήματος της Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας από τον Γρατιανό. Ονομάστηκε «Μέγας» και υπήρξε ο τελευταίος ηγεμόνας που κυβέρνησε ολόκληρη την αυτοκρατορία, ενώ καθιέρωσε τον Χριστιανισμό ως την επίσημη θρησκεία. 532: Καταστέλλεται η Στάση του Νίκα στην Κωνσταντινούπολη, μια εξέγερση που κλονίζει την αυτοκρατορική εξουσία και αφήνει πίσω της μια πόλη που θα ξαναχτιστεί, με πιο εμβληματικό σύμβολο την Αγία Σοφία. 1827: Λαμβάνει χώρα η Μάχη του Διστόμου, όπου 600 Έλληνες αγωνιστές, με επικεφαλής τον Νότη Μπότσαρη, κατατροπώνουν τις δυνάμεις του Κιουταχή. Η νίκη αυτή υπήρξε καθοριστική για την εμπέδωση της ελληνικής κυριαρχίας στην περιοχή της Στερεάς Ελλάδας. 1853: Η διάσημη όπερα του Τζουζέπε Βέρντι, «Τροβατόρε» (Il Trovatore), κάνει την παγκόσμια πρεμιέρα της στη Ρώμη. Το έργο αυτό αναδείχθηκε σε ένα από τα πιο δημοφιλή αριστουργήματα του λυρικού θεάτρου παγκοσμίως. 1903: Ανακοινώνεται η διοργάνωση του πρώτου ποδηλατικού γύρου της Γαλλίας, με την ονομασία Tour de France. 1915: Θορυβώδη συλλαλητήρια διοργανώνονται στην Πάτρα και στο Βόλο για την αύξηση της τιμής του ψωμιού στα 80 λεπτά. 1918: Εκδηλώνεται στρατιωτική στάση στη Λ αμία, καθώς στρατιώτες αρνούνται να υπακούσουν στις διαταγές επιστράτευσης του Ελευθερίου Βενιζέλου για τον Α’ Παγκόσμιο Πόλεμο. Το κίνημα κατεστάλη βίαια από την κυβέρνηση εντός της ίδιας ημέρας. 1943: Το θρυλικό αντιτορπιλικό «Βασίλισσα Όλγα», υπό τη διοίκηση του Γεώργιου Μπλέσσα, βυθίζει το ιταλικό πετρελαιοφόρο «Στρόμπολι» ανοιχτά της Τύνιδας. Η δράση του πλοίου το κατέστησε το πιο ένδοξο σκάφος του Βασιλικού Ναυτικού κατά τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο. 1945: Ο Κόκκινος Στρατός εισέρχεται στο Λοτζ και «απελευθερώνει» το γκέτο, βρίσκοντας μέσα λιγότερους από 900 Εβραίους επιζώντες, κυρίως από την ομάδα που είχε μείνει πίσω για τις εργασίες εκκαθάρισης μετά τις μαζικές εκτοπίσεις του 1944, σε έναν χώρο όπου από το 1940 είχαν εγκλειστεί περίπου 200.000 άνθρωποι. 1947: Στον Νότιο Ευβοϊκό, το ατμόπλοιο «Χειμάρρα», που εκτελεί δρομολόγιο Θεσσαλονίκη–Πειραιάς σε συνθήκες κακοκαιρίας και ομίχλης, προσκρούει σε ύφαλο κοντά στις νησίδες Βερδούγια, ανάμεσα στην Αττική και τη νότια Εύβοια, και βυθίζεται ύστερα από περίπου μιάμιση ώρα. Η εγκατάλειψη γίνεται μέσα σε πανικό, με προβλήματα επικοινωνίας και δυσκολίες διάσωσης στα παγωμένα νερά, και η τραγωδία μένει γνωστή ως ο «ελληνικός Τιτανικός». Ο αριθμός των θυμάτων δεν καταγράφεται με απόλυτη βεβαιότητα, όμως συχνά αναφέρεται ότι χάθηκαν τουλάχιστον 383 άνθρωποι, με άλλες εκτιμήσεις να ανεβάζουν τον απολογισμό κοντά στους 400. 1965: Απεργιακό κύμα στην Ελλάδα, με γιατρούς, ναυτικούς και σιδηροδρομικούς να κατεβαίνουν σε απεργίες διεκδικώντας αυξήσεις και καλύτερες αποδοχές, σε μια περίοδο κοινωνικών πιέσεων. 1969: Ο Τσεχοσλοβάκος φοιτητής Γιαν Πάλαχ αφήνει την τελευταία του πνοή, τρεις ημέρες μετά την αυτοπυρπόλησή του στην Πράγα. Η πράξη του αποτέλεσε κορυφαία διαμαρτυρία ενάντια στην εισβολή της Σοβιετικής Ένωσης και την καταστολή της «Άνοιξης της Πράγας». 1972: Ανακοινώνεται πως το νέο αεροδρόμιο στα Σπάτα βρίσκεται σε προμελέτη και «προβλέπεται» να λειτουργήσει ως το τέλος του 1979, ενώ το Ελληνικό παρουσιάζεται ως μελλοντικό πάρκο, ένα σχέδιο που θα δοκιμαστεί στον χρόνο. 1978: Το τελευταίο σκαθάρι της Volkswagen που κατασκευάστηκε στη Γερμανία αφήνει το εργοστάσιο της Volkswagen στο Έμντεν. Η παραγωγή του αυτοκινήτου στη Λατινική Αμερική θα συνεχίζεται μέχρι το 2003. 1982: Σεισμός 6,8 Ρίχτερ πλήττει τη Λήμνο. 1983: Ο πρώην αξιωματικός των SS και επικεφαλής της Γκεστάπο στη Λυών, Κλάους Μπάρμπι, γνωστός ως «ο χασάπης της Λυών», συλλαμβάνεται στη Λα Πας και εκδίδεται από τη Βολιβία στη Γαλλία για να λογοδοτήσει για εγκλήματα κατά της ανθρωπότητας της περιόδου της Κατοχής. Η υπόθεση αποκτά τεράστια διεθνή απήχηση, καθώς ο Μπάρμπι είχε ζήσει επί δεκαετίες στη Βολιβία με ψευδή στοιχεία, ενώ η έκδοσή του ανοίγει τον δρόμο για τη δίκη που θα ακολουθήσει και την ιστορική καταδίκη του σε ισόβια το 1987. 1997: Ο Γιάσερ Αραφάτ επιστρέφει στη Χεβρώνα μετά από 30 χρόνια, για τους εορτασμούς της παράδοσης της πόλης στους Παλαιστίνιους. 1998: Ο Τουρκικός Τύπος γράφει για ενδεχόμενη αλλαγή τόνων της Άγκυρας στο Κυπριακό και για υποχώρηση των απειλών γύρω από τους ρωσικής κατασκευής αντιαεροπορικούς S-300 που είχε παραγγείλει η Κυπριακή Δημοκρατία, αποδίδοντας τη στάση αυτή σε διαβεβαιώσεις που φέρεται να έλαβε ο πρωθυπουργός Μεσούτ Γιλμάζ σε επαφές του στις ΗΠΑ με τον Αμερικανό πρόεδρο Μπιλ Κλίντον ότι το σύστημα δεν θα στραφεί κατά της Τουρκίας. Η υπόθεση των S-300 είχε ήδη εξελιχθεί σε σοβαρή κρίση ασφάλειας στην Ανατολική Μεσόγειο, με την Τουρκία να προειδοποιεί για στρατιωτική αντίδραση σε περίπτωση εγκατάστασης στο νησί και με έντονη αμερικανική και διεθνή διπλωματική κινητικότητα για αποτροπή κλιμάκωσης. 2003: Ο ορειβάτης Νίκος Μαγγίτσης γίνεται ο πρώτος Έλληνας που πατά το πόδι του στον Νότιο Πόλο. Μετά από μια εξαντλητική διαδρομή 250 χιλιομέτρων σε ακραίες συνθήκες ψύχους, ύψωσε την ελληνική σημαία και τη σημαία των Ολυμπιακών Αγώνων. Γεννήσεις 1809 – Έντγκαρ Άλαν Πόε (Edgar Allan Poe), Αμερικανός συγγραφέας και ποιητής, κομβική μορφή του σκοτεινού ρομαντισμού και θεμελιωτής της αστυνομικής λογοτεχνίας. Με τον ντετέκτιβ Ογκίστ Ντιπέν στις ιστορίες «Οι φόνοι της οδού Μοργκ» άνοιξε τον δρόμο για το σύγχρονο crime. Στην ποίηση και στο μακάβριο διήγημα άφησε κλασικά έργα όπως «Το Κοράκι» και «Ο Μαύρος Γάτος», με εμμονές, ενοχή και υπόγειο τρόμο. 1942 – Γιώργος Χατζηνάσιος, Έλληνας συνθέτης και πιανίστας από τη Θεσσαλονίκη, που υπέγραψε τραγούδια και μουσικά θέματα για κινηματογράφο, τηλεόραση και θέατρο, αφήνοντας ισχυρό αποτύπωμα στο έντεχνο και το λαϊκό τραγούδι. Σπούδασε σε ωδεία της Θεσσαλονίκης και της Αθήνας και εμφανίστηκε δισκογραφικά ως συνθέτης το 1972 με τον δίσκο «4 – 5 – 3». Το 1980 τιμήθηκε με Rose d’Or, ενώ η δουλειά του συνδέθηκε με πολυάριθμες επιτυχίες και διακρίσεις. 1943 – Τζάνις Τζόπλιν (Janis Joplin), Αμερικανίδα τραγουδίστρια, από τις πιο εμβληματικές φωνές της ροκ, που έγινε σύμβολο μιας ολόκληρης εποχής με την ωμή, «ραγισμένη» ερμηνεία της. Απογειώθηκε με τους Big Brother and the Holding Company και τη θρυλική εμφάνιση στο Monterey Pop Festival, ενώ άφησε τραγούδια-σημεία αναφοράς όπως «Piece of My Heart» και «Me and Bobby McGee». Πέθανε το 1970, στα 27, και πέρασε στο πάνθεον των καλλιτεχνών που έγιναν μύθος. 1946 – Ντόλι Πάρτον (Dolly Parton), Αμερικανίδα τραγουδίστρια, τραγουδοποιός και ηθοποιός, από τις πιο εμβληματικές μορφές της κάντρι με διεθνή απήχηση. Έγινε παγκόσμιο σύμβολο με τραγούδια όπως «Jolene», «I Will Always Love You» και «9 to 5», συνδυάζοντας προσωπική γραφή με σπάνια σκηνική γοητεία. Παράλληλα ανέπτυξε ισχυρή παρουσία στη βιομηχανία του θεάματος και ξεχώρισε για τη φιλανθρωπική της δράση, με πιο γνωστή την Imagination Library που μοιράζει βιβλία σε παιδιά. 1947 – Έλενα Ναθαναήλ, Ελληνίδα ηθοποιός θεάτρου, κινηματογράφου και τηλεόρασης, που έγινε σύμβολο κομψότητας στον ελληνικό κινηματογράφο από τα μέσα της δεκαετίας του 1960 και κυρίως στα 70s. Κάνει ντεμπούτο σε νεαρή ηλικία στο «Κάτι να καίει» του Γιάννη Δαλιανίδη και κερδίζει Βραβείο Α’ Γυναικείου Ρόλου στο Φεστιβάλ Θεσσαλονίκης για το «Ραντεβού με μια άγνωστη». Σπούδασε στη Δραματική Σχολή Πέλου Κατσέλη και πέθανε το 2008. 1974 – Δήμητρα Ματσούκα, Ελληνίδα ηθοποιός, που καθιερώθηκε από τα τέλη των 90s στην τηλεόραση και έκτοτε κινείται με άνεση ανάμεσα σε κωμωδία και δράμα. Γεννημένη στην Αθήνα, σπούδασε υποκριτική στη Δραματική Σχολή της Μαίρης Βογιατζή-Τράγκα. Έγινε ιδιαίτερα γνωστή με τη σειρά «Κάτι τρέχει με τους δίπλα», ενώ έχει σταθερή παρουσία στο θέατρο, με συνεργασίες με μεγάλους οργανισμούς και σκηνές. 1988 – Τόμας Πρωτόπαπας, Έλληνας ηθοποιός και μοντέλο, που έγινε ευρύτερα γνωστός από τη συμμετοχή του στο «Ρόδα, τσάντα και κοπάνα» και από τηλεοπτικές δουλειές όπως οι «Βασιλιάδες», ενώ είχε εμφανιστεί και ως παρουσιαστής σε μουσικά κανάλια. Το όνομά του συνδέθηκε τραγικά με το σοβαρό τροχαίο στην Αττική Οδό τον Μάρτιο του 2013, μετά το οποίο νοσηλεύτηκε σε κώμα και πέθανε στις 21 Μαΐου 2013. Θάνατοι 1988 – Δόρα Στράτου, Ελληνίδα χορογράφος, ηθοποιός και θιασάρχης, που αφιέρωσε τη ζωή της στη διάσωση και ανάδειξη των παραδοσιακών Ελληνικών χορών. Το 1953 ίδρυσε το σωματείο «Ελληνικοί Χοροί-Δόρα Στράτου» και δημιούργησε το Θέατρο Ελληνικών Χορών που λειτουργεί ως «ζωντανό μουσείο» με αυθεντικές φορεσιές και ρεπερτόριο από όλη την Ελλάδα. Κατέγραψε πολύτιμο υλικό και συνέβαλε καθοριστικά στη διεθνή προβολή της λαϊκής μας παράδοσης. 2025 – Καίτη Γκρέυ, Ελληνίδα λαϊκή τραγουδίστρια (γενν. 1924), από τις μεγάλες φωνές της μεταπολεμικής πίστας. Έγινε σημείο αναφοράς τη δεκαετία του 1960, ηχογράφησε πάνω από 1.500 τραγούδια και εμφανίστηκε και σε ταινίες. Συνδέθηκε με διαχρονικές επιτυχίες όπως «Τα ξένα χέρια» και «Το βουνό», ενώ το πρώτο της ηχογράφημα ήταν το «Το μαράζι» (1952). Πέθανε στη Νέα Σμύρνη στις 19 Ιανουαρίου 2025, στα 100. ΕορτολόγιοΕυφρασία, Μακάριος πηγή newsbeast.gr
-
Σαν Σήμερα
Σαν σήμερα το 1913, λίγα μίλια έξω από τη Λήμνο, ο Α’ Βαλκανικός Πόλεμος στη θάλασσα υπακούει σε έναν ξεκάθαρο κανόνα: όποιος κρατά «κλειστά» τα Δαρδανέλλια, κρατά και το Αιγαίο. Ο οθωμανικός στόλος επιχειρεί τη δεύτερη και τελευταία έξοδό του για να σπάσει τον ελληνικό αποκλεισμό και να αλλάξει το παιχνίδι στις θαλάσσιες γραμμές ανεφοδιασμού. Απέναντί του, ο ελληνικός στόλος με ναυαρχίδα το θωρακισμένο καταδρομικό «Γεώργιος Αβέρωφ» και τον Παύλο Κουντουριώτη επικεφαλής δεν αφήνει περιθώρια. Η ναυμαχία της Λήμνου δεν είναι απλώς μια νίκη. Είναι η στιγμή που οι Οθωμανοί αναγκάζονται να γυρίσουν πίσω στα Στενά και να μείνουν εκεί για το υπόλοιπο του πολέμου, ενώ η ελληνική κυριαρχία στο Αιγαίο παγιώνεται στην πράξη, μαζί με τον έλεγχο των νησιών του Βορείου Αιγαίου που έχουν ήδη περάσει σε ελληνικά χέρια. Το δόλωμα πριν από τη θύελλαΤο Αιγαίο εκείνον τον χειμώνα δεν είναι φόντο, αλλά το πεδίο που κρίνει ανεφοδιασμό και πρωτοβουλία. Μετά τη ναυμαχία της Έλλης, οι Οθωμανοί γνωρίζουν πως όσο ο ελληνικός στόλος κρατά «κλειστά» τα Δαρδανέλλια, το παιχνίδι είναι άνισο. Αναζητούν τρόπο να απομακρύνουν το πλοίο που φοβούνται περισσότερο, το θωρακισμένο καταδρομικό «Γεώργιος Αβέρωφ». Έτσι στήνεται ο αντιπερισπασμός με το καταδρομικό «Χαμηδιέ», που επιχειρεί να παρασύρει τους Έλληνες σε καταδίωξη μακριά από τη Λήμνο. Ο Παύλος Κουντουριώτης, όμως, δεν εγκαταλείπει τον Μούδρο και περιμένει την κίνηση που θεωρεί αναπόφευκτη: την έξοδο του οθωμανικού στόλου από τα Στενά. Το πρωινό της Λήμνου και το σήμα που έμεινεΣτις 08:15, το αντιτορπιλικό «Λέων» στέλνει το σήμα ότι ο εχθρικός στόλος εξέρχεται. Λίγο μετά τις 09:00, τα ελληνικά πλοία αφήνουν τον Μούδρο και βγαίνουν στο πέλαγος με κατεύθυνση νοτιοανατολικά. Ο Κουντουριώτης στέλνει το μήνυμα που μένει: «Ο Ναύαρχος εύχεται την καλήν ημέραν εις τα γενναία επιτελεία και πληρώματα. Φανήτε λεόντες». Απέναντι, οι Οθωμανοί εμφανίζονται με ναυαρχίδα το «Μπαρμπαρόσσα», μαζί με «Τουργούτ Ρέις» και «Μεσουδιέ», ενώ προπορεύεται το «Μετζητιέ». Στόχος τους, σύμφωνα με το Πλωτό Ναυτικό Μουσείο «Γ. Αβέρωφ», είναι να προσβάλουν τη βάση της Λήμνου, μια κίνηση υψηλού ρίσκου: αν χτυπήσουν τον Μούδρο, μπορούν να πουν ότι έσπασαν την ελληνική «λαβή» στα Δαρδανέλλια. Τρεις ώρες που έγραψαν τον επίλογο στη θάλασσαΌταν το «Μετζητιέ» αντιλαμβάνεται τον «Αβέρωφ», στρίβει προς την κύρια δύναμη του οθωμανικού στόλου. Οι δύο πλευρές αλλάζουν πορείες, μετρώντας αποστάσεις. Στις 11:34, από περίπου 8.400 μέτρα, οι Οθωμανοί ανοίγουν πυρ και ένα λεπτό μετά απαντούν οι Έλληνες. Η μάχη γρήγορα γίνεται κυνήγι. Οι πηγές του «Αβέρωφ» αναφέρουν ότι το οθωμανικό πυροβολικό είναι άστοχο, ενώ το ελληνικό πιο εύστοχο από την Έλλη, με τον χειμωνιάτικο φωτισμό να βοηθά τη σκόπευση. Σε περίπου 20 λεπτά η πλάστιγγα γέρνει, με το «Μπαρμπαρόσσα» να δέχεται καίρια πλήγματα και να υποχωρεί φλεγόμενο. Στις 12:05, ο «Αβέρωφ» αρχίζει καταδίωξη, πιέζοντας τον αντίπαλο προς την έξοδο των Στενών. Η υποχώρηση των Οθωμανών καταλήγει στα Δαρδανέλλια στις 14:42 και εκεί ουσιαστικά τελειώνει η μάχη. Το βράδυ, στον Μούδρο υπάρχουν αναφορές για υποδοχή με κόσμο και συγκίνηση. Ο Κουντουριώτης συμπυκνώνει την ημέρα στο τηλεγράφημά του: «Εχθρικόν Στόλον διεθυνθέντα εις Λήμνον κατεναυμαχήσαμεν και καταδιώξαμεν μέχρις Στενών… Διάρκειαν ναυμαχίας τρίωρος…». * Η ναυμαχία καταγράφεται ως 5 Ιανουαρίου 1913 με το παλιό ημερολόγιο και αντιστοιχεί στη 18η Ιανουαρίου με το σημερινό ημερολόγιο. Τα σημαντικότερα γεγονότα της ημέρας στην Ελλάδα και τον κόσμο532: Καταστέλλεται η στάση του Νίκα στην Κωνσταντινούπολη, όταν αυτοκρατορικά στρατεύματα με επικεφαλής τον Βελισάριο και τον Μούνδο εισβάλλουν στον Ιππόδρομο, όπου έχουν συγκεντρωθεί οι στασιαστές, και προχωρούν σε μαζική σφαγή, με τις πηγές να κάνουν λόγο για περίπου 30.000 νεκρούς, ενώ ο Υπάτιος, που είχε ανακηρυχθεί αντίπαλος αυτοκράτορας, συλλαμβάνεται και εκτελείται. 1967: Στη Μασαχουσέτη, ο Αμερικανός Άλμπερτ ΝτεΣάλβο, γνωστός από την ομολογία του ως «Boston Strangler», καταδικάζεται και καταδικάζεται σε ισόβια για άσχετα αδικήματα (ένοπλη ληστεία και σειρά σεξουαλικών επιθέσεων), καθώς δεν παραπέμπεται ποτέ σε δίκη για τους στραγγαλισμούς των αρχών της δεκαετίας του 1960 λόγω έλλειψης φυσικών αποδεικτικών στοιχείων που να στηρίζουν την ομολογία του εκείνη την περίοδο. 1778: Ο Τζέιμς Κουκ γίνεται ο πρώτος γνωστός Ευρωπαίος που ανακαλύπτει τα νησιά της Χαβάης, τα οποία ονομάζει «νησιά Σάντουιτς». 1823: Το Ναύπλιο ορίζεται ως έδρα των επαναστατημένων Ελλήνων. 1827: Συγκαλείται η Γ’ Εθνική Συνέλευση σε Ερμιόνη και Τροιζήνα, η οποία αναθεωρεί το Σύνταγμα και απευθύνει πρόσκληση στον Ιωάννη Καποδίστρια να αναλάβει Κυβερνήτης της Ελλάδας. 1913: Ο ελληνικός στόλος επικρατεί στη ναυμαχία της Λήμνου, με τον Παύλο Κουντουριώτη και ναυαρχίδα το θωρακισμένο καταδρομικό «Γεώργιος Αβέρωφ», αποκρούοντας τη δεύτερη και τελευταία απόπειρα του οθωμανικού στόλου να σπάσει τον ελληνικό αποκλεισμό των Δαρδανελλίων στον Α’ Βαλκανικό Πόλεμο. Η ήττα υποχρεώνει τους Οθωμανούς να υποχωρήσουν και να παραμείνουν ουσιαστικά περιορισμένοι στα Στενά για το υπόλοιπο του πολέμου, εδραιώνοντας την ελληνική κυριαρχία στο Αιγαίο και κατοχυρώνοντας στην πράξη τον έλεγχο των νησιών του Βορείου Αιγαίου που είχαν ήδη περάσει σε ελληνικά χέρια. 1919: Αρχίζει στο Παρίσι η Διάσκεψη Ειρήνης των Βερσαλλιών, που θέτει και επισήμως τέλος στον Α’ Παγκόσμιο Πόλεμο. Η Σμύρνη, με την περιφέρεια του Αϊδινίου θα παραχωρηθεί στην Ελλάδα. Την ίδια μέρα, ιδρύεται στην Αγγλία η εταιρεία κατασκευής πολυτελών αυτοκινήτων Bentley Motors. 1943: Στην πολιορκία του Λένινγκραντ, ο Κόκκινος Στρατός εξαπολύει την Επιχείρηση Iskra και καταφέρνει να «σπάσει» για πρώτη φορά τον κλοιό, ανοίγοντας έναν στενό χερσαίο διάδρομο ανεφοδιασμού κατά μήκος της νότιας όχθης της λίμνης Λάντογκα, που επανασυνδέει την πόλη με τα μετόπισθεν. Η εξέλιξη επιτρέπει να περάσουν περισσότερες προμήθειες και να στηθεί γρήγορα σιδηροδρομική γραμμή μέσα από τον διάδρομο, μειώνοντας τον κίνδυνο λιμού, χωρίς όμως να τερματιστεί οριστικά η πολιορκία, η οποία θα λήξει πλήρως το 1944. 1953: Διεξάγεται ο πρώτος αγώνα της Formula 1, στο Μπουένος Άιρες. Η είσοδος στο κοινό είναι ελεύθερη. Στον 31ο γύρο η Ferrari του Νίνο Φαρίνα παρασύρει και σκοτώνει 13 άτομα και τραυματίζει σοβαρά 40. 1953: Η δικηγόρος και πολιτικός Ελένη Σκούρα εκλέγεται σε αναπληρωματική εκλογή στη Θεσσαλονίκη ως η πρώτη Ελληνίδα βουλευτής στη Βουλή των Ελλήνων, σε μια αναμέτρηση που αποκτά ιδιαίτερο συμβολισμό επειδή έρχεται λίγο μετά την πανεθνική διεύρυνση της συμμετοχής των γυναικών στις βουλευτικές εκλογές. Η εκλογή της, ως υποψήφια του «Ελληνικού Συναγερμού» του Αλέξανδρου Παπάγου, θεωρείται ορόσημο για τη θεσμική είσοδο των γυναικών στην κεντρική πολιτική σκηνή της μεταπολεμικής Ελλάδας. 1965: Παντρεύονται ο Δημήτρης Παπαμιχαήλ και η Αλίκη Βουγιουκλάκη στους Δελφούς. 1967: Στη Μασαχουσέτη, ο Αμερικανός Άλμπερτ ΝτεΣάλβο, γνωστός από την ομολογία του ως «Στραγγαλιστή της Βοστώνης» (Boston Strangler), καταδικάζεται και καταδικάζεται σε ισόβια για άσχετα αδικήματα (ένοπλη ληστεία και σειρά σεξουαλικών επιθέσεων), καθώς δεν παραπέμπεται ποτέ σε δίκη για τους στραγγαλισμούς των αρχών της δεκαετίας του 1960 λόγω έλλειψης φυσικών αποδεικτικών στοιχείων που να στηρίζουν την ομολογία του εκείνη την περίοδο. 1977: Εντοπίζεται το βακτήριο που συνδέεται με τη «νόσο των λεγεωνάριων». 1996: Ο Κώστας Σημίτης εκλέγεται από την Κοινοβουλευτική Ομάδα του ΠΑΣΟΚ διάδοχος του Ανδρέα Παπανδρέου στην πρωθυπουργία και την προεδρία του κινήματος. Λαμβάνει 86 ψήφους, έναντι 75 του Άκη Τσοχατζόπουλου. Την ίδια μέρα ο Μάικλ Τζάκσον και η Λίζα Μαρί Πρίσλεϊ παίρνουν διαζύγιο έπειτα από 18 μήνες γάμου. 2001: Στη Γαλλία, η Βουλή υιοθετεί ομόφωνα νόμο για την αναγνώριση της αρμενικής γενοκτονίας του 1915. Στην Τουρκία, η κυβέρνηση με ανακοίνωσή της υποστηρίζει ότι ο νόμος θα επιφέρει σοβαρή και διαρκή ζημία στις διμερείς σχέσεις και ανακαλεί τον πρεσβευτή της στο Παρίσι για διαβουλεύσεις, ενώ ο πρόεδρος του Εμπορικού Επιμελητηρίου απευθύνει έκκληση για μποϊκοτάζ των γαλλικών προϊόντων. 2020: Ανακοινώνεται ότι ο Πρίγκιπας Χάρι και η Μέγκαν θα διατηρήσουν αλλά δεν θα χρησιμοποιούν δημόσια τις προσφωνήσεις Η Αυτού/η Βασιλική Υψηλότης και δεν θα λαμβάνουν δημόσια κονδύλια για βασιλικά καθήκοντα. 2021: Ανοίγουν ξανά κομμωτήρια, κέντρα αισθητικής, συνεργεία αυτοκινήτων και μη απαραίτητα καταστήματα στην Ελλάδα στο πλαίσιο άρσης περιορισμών λόγω Covid-19. Γεννήσεις 1689 – Μοντεσκιέ (Montesquieu), Γάλλος φιλόσοφος και πολιτικός στοχαστής του Διαφωτισμού, από τους πιο καθοριστικούς θεωρητικούς της νεότερης πολιτειακής σκέψης. Στο έργο του «Το πνεύμα των νόμων» διατύπωσε τη διάκριση των εξουσιών, ιδέα που επηρέασε καταλυτικά τη συνταγματική αρχιτεκτονική κρατών όπως οι ΗΠΑ και η Γαλλία. Με τις «Περσικές επιστολές» άσκησε οξύ κοινωνικό και πολιτικό σχολιασμό, χρησιμοποιώντας τη σάτιρα ως εργαλείο κριτικής. 1915 – Βασίλης Τσιτσάνης, Έλληνας συνθέτης, στιχουργός και δεξιοτέχνης του μπουζουκιού, από τις πιο καθοριστικές μορφές του ρεμπέτικου και του λαϊκού τραγουδιού. Γεννημένος στα Τρίκαλα, ανανέωσε τον ήχο και τη θεματολογία, περνώντας το είδος σε νέα εποχή, με τεράστια δισκογραφία και επιρροή σε γενιές δημιουργών. Υπογράφει διαχρονικά τραγούδια όπως «Συννεφιασμένη Κυριακή» και «Αρχόντισσα», ενώ συνεργάστηκε με σπουδαίες φωνές όπως η Σωτηρία Μπέλλου και η Μαρίκα Νίνου. 1932 – Χρόνης Εξαρχάκος, Έλληνας ηθοποιός θεάτρου και κινηματογράφου, από τις πιο χαρακτηριστικές κωμικές φυσιογνωμίες του παλιού ελληνικού σινεμά. Γεννήθηκε στην Ερμούπολη της Σύρου, σπούδασε στη σχολή του Πέλου Κατσέλη και πρωτοεμφανίστηκε στο θέατρο το 1963 στη «Βίλα των οργίων». Στον κινηματογράφο έγινε ιδιαίτερα αγαπητός μέσα από ταινίες όπως «Η κόρη μου η σοσιαλίστρια», «Γοργόνες και μάγκες» και «Η Παριζιάνα», ενώ έπαιξε και σε δεκάδες επιθεωρήσεις. 1955 – Κέβιν Κόστνερ (Kevin Costner), Αμερικανός ηθοποιός, σκηνοθέτης και παραγωγός, από τις πιο ισχυρές φιγούρες του Χόλιγουντ από τα τέλη των 80s. Έγραψε ιστορία με το «Χορεύοντας με τους Λύκους», που κέρδισε 7 Όσκαρ, ανάμεσά τους Καλύτερης Ταινίας και Σκηνοθεσίας. Πρωταγωνίστησε σε επιτυχίες όπως «Ο σωματοφύλακας» και «Πεδίο ονείρων», ενώ τα τελευταία χρόνια γνώρισε νέα άνθηση με τη σειρά «Yellowstone». Θάνατοι 1915 – Βασίλης Τσιτσάνης, Έλληνας συνθέτης, στιχουργός και δεξιοτέχνης του μπουζουκιού, από τις πιο καθοριστικές μορφές του ρεμπέτικου και του λαϊκού τραγουδιού. Γεννημένος στα Τρίκαλα, ανανέωσε τον ήχο και τη θεματολογία, περνώντας το είδος σε νέα εποχή, με τεράστια δισκογραφία και επιρροή σε γενιές δημιουργών. Υπογράφει διαχρονικά τραγούδια όπως «Συννεφιασμένη Κυριακή» και «Αρχόντισσα», ενώ συνεργάστηκε με σπουδαίες φωνές όπως η Σωτηρία Μπέλλου και η Μαρίκα Νίνου. ΕορτολόγιοΑθανάσιος, Αθανασία, Θεόδουλος, Κύριλλος πηγή newsbeast.gr
-
Σαν Σήμερα
Σαν σήμερα, το 1824, η Ελληνική Επανάσταση φτάνει σε ένα από τα πιο σκοτεινά της σταυροδρόμια. Ενώ ο πόλεμος με την Οθωμανική Αυτοκρατορία συνεχίζεται, στο εσωτερικό του Αγώνα ανοίγει μια κρίση εξουσίας που μοιάζει αδιανόητη για ένα κράτος που δεν έχει καν προλάβει να γεννηθεί. Από τη μία, στην Τρίπολη, το εκτελεστικό με πρόεδρο τον Πετρόμπεη Μαυρομιχάλη στηρίζεται κυρίως σε Πελοποννήσιους προκρίτους και οπλαρχηγούς. Από την άλλη, στο Κρανίδι, το ανταγωνιστικό εκτελεστικό με πρόεδρο τον Γεώργιο Κουντουριώτη βρίσκει ισχυρή στήριξη από νησιώτες και Ρουμελιώτες, με συμμάχους και μέσα στην Πελοπόννησο, όπως οι Λόντος και Ζαΐμης. Η «διπλή εξουσία» δεν είναι απλώς διοικητικό χάος· είναι το προοίμιο μιας σύγκρουσης ανάμεσα σε Έλληνες, με επίκεντρο την Πελοπόννησο και τη συμβολική πρωτεύουσα της Επανάστασης, την Τρίπολη. Το σκηνικό πριν από τη ρήξη Οι εντάσεις είχαν ωριμάσει από καιρό. Η προσπάθεια ενίσχυσης της κεντρικής διοίκησης μετά τις πολιτικές διεργασίες του 1823 δεν λύνει τις αντιθέσεις· τις συγκεντρώνει, τις οξύνει και τις κάνει πιο επικίνδυνες. Στον πυρήνα της σύγκρουσης βρίσκεται ο ανταγωνισμός ανάμεσα σε στρατιωτικά και πολιτικά κέντρα ισχύος, σε τοπικούς συσχετισμούς και σε διαφορετικές αντιλήψεις για το ποιος «δικαιούται» να κρατά το τιμόνι του Αγώνα. Η κρίση κορυφώνεται όταν το νομοθετικό σώμα ανατρέπει το εκτελεστικό, απομακρύνοντας από την προεδρία τον Πετρόμπεη Μαυρομιχάλη. Εκείνος, με τη στήριξη Πελοποννήσιων προκρίτων και οπλαρχηγών, δεν αποσύρεται· παραμένει στην Τρίπολη και λειτουργεί στην πράξη ως ξεχωριστό κυβερνητικό κέντρο. Δύο εκτελεστικά, δύο στρατόπεδα Απέναντι στο εκτελεστικό της Τρίπολης συγκροτείται δεύτερο εκτελεστικό στο Κρανίδι, με πρόεδρο τον Γεώργιο Κουντουριώτη. Το νέο αυτό κέντρο αντλεί δύναμη από νησιώτες και Ρουμελιώτες και βρίσκει ερείσματα και στον Μοριά, με χαρακτηριστικές μορφές τους Ανδρέα Λόντο και Ανδρέα Ζαΐμη. Το αποτέλεσμα είναι μια εικόνα σχεδόν αδιανόητη: δύο διοικήσεις διεκδικούν νομιμοποίηση, πόρους, στρατό και πολιτική πρωτοκαθεδρία, ακριβώς τη στιγμή που η Επανάσταση χρειάζεται συνοχή για να επιβιώσει. Η πολιορκία που έκανε τη διχόνοια πόλεμο Η πολιτική σύγκρουση δεν μένει στα χαρτιά. Τον Μάρτιο του 1824 η αντιπαράθεση περνά στο πεδίο: δυνάμεις του εκτελεστικού του Κρανιδίου κινούνται στρατιωτικά και η σύγκρουση μεταφέρεται σε πόλεις και οχυρά-κλειδιά, με το Ναύπλιο και την Τρίπολη να γίνονται σημεία αιχμής. Για περίπου έναν μήνα, ο Αγώνας αποκτά τη μορφή ενός «πολέμου μέσα στον πόλεμο», με πίεση, διαπραγματεύσεις και συγκρούσεις που μετατρέπουν τη διχόνοια σε καθημερινή πραγματικότητα. Η αποκλιμάκωση έρχεται μέσα από συμφωνία μετά από διαπραγματεύσεις, με κομβικό ρόλο των Λόντου και Ζαΐμη, και στις 22 Μαΐου ολοκληρώνεται η πρώτη φάση της εμφύλιας κρίσης. Το Βρετανικό δάνειο και η μάχη για τους πόρους Πίσω από τα πρόσωπα και τα στρατόπεδα υπάρχει μια σκληρή πραγματικότητα: χωρίς χρήματα δεν πληρώνονται στρατιώτες, δεν κινείται στόλος, δεν κρατιούνται φρούρια. Μέσα στο 1824 εξελίσσεται και η υπόθεση του Βρετανικού δανείου, που υπογράφεται στο Λονδίνο τον Φεβρουάριο. Το ονομαστικό ποσό είναι 800.000 λίρες, όμως το ποσό που φτάνει τελικά στην επαναστατική διοίκηση είναι σημαντικά μικρότερο λόγω όρων, παρακρατήσεων και κόστους της σύμβασης. Στην Ελλάδα, το δάνειο παρουσιάζεται ως πολιτική επιτυχία και διεθνής αναγνώριση, σύντομα όμως γίνεται και πεδίο σύγκρουσης για το ποιος θα ελέγξει το ταμείο, άρα και την εξουσία. Το τίμημα μιας διάσπασης μέσα στην επανάσταση Η ύπαρξη δύο ανταγωνιστικών εκτελεστικών δεν είναι γραφειοκρατική παρένθεση· είναι ρήγμα που αφήνει σημάδια. Οι εμφύλιες συγκρούσεις της περιόδου 1823 έως 1825 αποδυναμώνουν την πολεμική προσπάθεια και κλονίζουν την εμπιστοσύνη μεταξύ των δυνάμεων που, θεωρητικά, μάχονται για τον ίδιο σκοπό. Η ανάδειξη του Γεώργιου Κουντουριώτη ως κυρίαρχης πολιτικής μορφής μετά τη δεύτερη εμφύλια φάση του 1824 έρχεται με κόστος για τη συνοχή του Αγώνα. Και λίγο αργότερα, η Επανάσταση θα βρεθεί μπροστά σε μια ακόμη σκληρότερη δοκιμασία, την Αιγυπτιακή επέμβαση υπό τον Ιμπραήμ, την ώρα που οι εσωτερικές πληγές δεν έχουν κλείσει. Η λεπτομέρεια που δείχνει την ρευστότητα Η διαδρομή της κυβέρνησης του Κρανιδίου, οι μετακινήσεις της και η προσπάθεια ελέγχου κρίσιμων σημείων αποκαλύπτουν πόσο ρευστό ήταν το έδαφος της Επανάστασης. Σε αυτό το κλίμα, συγκρούσεις ξεσπούν σε διαφορετικά σημεία του Μοριά και ο εμφύλιος παύει να μοιάζει με «διαφωνία», γίνεται εμπειρία που καθορίζει αποφάσεις, συμμαχίες και αντοχές, την ώρα που ο κοινός εχθρός παραμένει απέναντι. Τα σημαντικότερα γεγονότα της ημέρας στην Ελλάδα και τον κόσμο38 π.Χ.: Ο Οκταβιανός παντρεύεται τη Λιβία, μια ένωση που θα γίνει κομβική για τη διαμόρφωση της νέας ρωμαϊκής εξουσίας, λίγο πριν ο ίδιος εξελιχθεί στον Αύγουστο και μετατρέψει την εποχή του σε πολιτικό σημείο καμπής. 395: Πεθαίνει ο αυτοκράτορας Θεοδόσιος Α΄ και η Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία διαιρείται μόνιμα στη Βυζαντινή Αυτοκρατορία υπό τον Αρκάδιο, και τη Δυτική Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία υπό τον Ονώριο, μια τομή που επηρεάζει άμεσα την ιστορική πορεία του ελληνόφωνου κόσμου. 1773: Ο Βρετανός εξερευνητής Τζέιμς Κουκ και το πλήρωμα του HMS Resolution (στη δεύτερη αποστολή του, μαζί με το HMS Adventure) περνούν για πρώτη φορά στην καταγεγραμμένη ιστορία τον Ανταρκτικό Κύκλο, ανοίγοντας νέο κεφάλαιο στην εξερεύνηση των νότιων θαλασσών και στη συστηματική αναζήτηση της μυθικής Terra Australis. 1816: Ο Ιωάννης Καποδίστριας αναγορεύεται πολίτης της Γενεύης, σε αναγνώριση της συμβολής του στις ελβετικές υποθέσεις και στη διαμόρφωση της μεταναπολεόντειας ομοσπονδιακής οργάνωσης της Ελβετίας. 1824: Οι έντονες πολιτικές και στρατιωτικές αντιπαραθέσεις στο στρατόπεδο των επαναστατημένων Ελλήνων οδηγούν σε κατάσταση διπλής εξουσίας, με δύο ανταγωνιστικά «εκτελεστικά» κέντρα. Το ένα παραμένει στην Τρίπολη με πρόεδρο τον Πετρόμπεη Μαυρομιχάλη, στηριζόμενο κυρίως από Πελοποννήσιους προκρίτους και οπλαρχηγούς, ενώ το άλλο συγκροτείται στο Κρανίδι με πρόεδρο τον Γεώργιο Κουντουριώτη, με ισχυρή στήριξη από νησιώτες και Ρουμελιώτες και συμμάχους όπως οι Λόντος και Ζαΐμης. Η διάσπαση αυτή αποτελεί κομβικό επεισόδιο του πρώτου εμφύλιου γύρου μέσα στην Επανάσταση και θα οδηγήσει σύντομα σε ένοπλες συγκρούσεις, όπως η πολιορκία της Τρίπολης από τις δυνάμεις του Κρανιδίου. 1839: Ιδρύεται στο Λονδίνο η Ιονική Κρατική Τράπεζα, μετέπειτα Ιονική και Λαϊκή Τράπεζα, μια θεσμική κίνηση που συνδέεται με την οικονομία των Ιονίων Νήσων και τη σταδιακή ωρίμανση του τραπεζικού συστήματος στον ελληνικό χώρο. 1848: Πεθαίνει στην Αθήνα ο Πετρόμπεης Μαυρομιχάλης, ηγετική μορφή της Μάνης και από τους πρωταγωνιστές της Επανάστασης του 1821. Πέθανε από φυσικά αίτια, σε προχωρημένη ηλικία, έχοντας ταλαιπωρηθεί για χρόνια από ποδάγρα και περιόδους βαριάς ασθένειας. Συνέδεσε το όνομά του με την έναρξη του ξεσηκωμού στην Πελοπόννησο και με τα πρώτα πολιτικά βήματα της Επανάστασης (όπως η Μεσσηνιακή Γερουσία και τα πρώτα διπλωματικά μηνύματα προς τις ευρωπαϊκές αυλές). Στην κηδεία του εκφωνούν λόγους ο Σπυρίδων Τρικούπης και ο Παναγιώτης Σούτσος, σε ένδειξη του ειδικού βάρους που είχε αποκτήσει ως σύμβολο της Επανάστασης στο νέο ελληνικό κράτος. 1893: Στη Χονολουλού, μια ομάδα κυρίως Αμερικανών επιχειρηματιών και καλλιεργητών ζάχαρης, οργανωμένη ως «Επιτροπή Ασφαλείας», κινείται για την ανατροπή της μοναρχίας της Χαβάης, σε σύγκρουση με τη βασίλισσα Λιλιουοαλάνι, η οποία επιδίωκε συνταγματικές αλλαγές. Με την κρίσιμη παρουσία αμερικανικών στρατιωτικών δυνάμεων που αποβιβάζονται από το USS Boston έπειτα από πρωτοβουλία του Αμερικανού υπουργού στην Χαβάη, οι πραξικοπηματίες εγκαθιστούν προσωρινή κυβέρνηση με επικεφαλής τον Σάνφορντ Ντολ, ενώ η Λιλιουοαλάνι «παραχωρεί» την εξουσία υπό διαμαρτυρία, δηλώνοντας ότι το κάνει για να αποφευχθεί αιματοχυσία και προσβλέποντας σε αποκατάσταση από τις ΗΠΑ. Το πραξικόπημα γίνεται κομβικό επεισόδιο που ανοίγει τον δρόμο για την κατάργηση της μοναρχίας, τη μετέπειτα «Δημοκρατία της Χαβάης» και τελικά την προσάρτηση από τις ΗΠΑ το 1898. 1904: Ο «Βυσσινόκηπος» του Αντόν Τσέχωφ κάνει πρεμιέρα στη Μόσχα, σημαδεύοντας το θέατρο με μια νέα δραματουργική γλώσσα και αφήνοντας διαχρονικό αποτύπωμα στη σκηνή και στην υποκριτική παράδοση. Ο Ρόμπερτ Φάλκον Σκοτ τη στιγμή που φτάνει δεύτερος στο Νότιο Πόλο και βρίσκει τη σκηνή του Ρόαλντ Αμούνδσεν 1912: Η τραγωδία του Ρόμπερτ Σκοτ: Ο Βρετανός εξερευνητής Ρόμπερτ Φάλκον Σκοτ και η ομάδα του (Terra Nova Expedition) φτάνουν στον Νότιο Πόλο και διαπιστώνουν πως έχουν ήδη προλάβει οι Νορβηγοί του Ρόαλντ Αμούνδσεν περίπου 34–35 ημέρες νωρίτερα, βρίσκοντας στον τόπο της άφιξης σκηνή και σημείωμα που το επιβεβαιώνει. Η επιτυχία τους μετατρέπεται γρήγορα σε τραγωδία, καθώς ο Σκοτ και οι σύντροφοί του χάνονται στην επιστροφή, γεγονός που σφράγισε τη μνήμη της «κούρσας» προς τον Πόλο ως σύμβολο επιμονής, αλλά και ορίων της ανθρώπινης αντοχής. 1929: Ο Ποπάι κάνει το ντεμπούτο του σε δεύτερο ρόλο, σε μία σειρά κόμικς που δημοσιεύει η εφημερίδα της Νέας Υόρκης «Evening Journal». 1945: Ξεκινά η εκκένωση του στρατοπέδου συγκέντρωσης του Άουσβιτς καθώς πλησιάζουν οι σοβιετικές δυνάμεις, με τις πορείες θανάτου να προστίθενται στα πιο σκοτεινά κεφάλαια της ναζιστικής θηριωδίας. 1961: Δολοφονείται υπό άγριες συνθήκες ο Κονγκολέζος ηγέτης της ανεξαρτησίας και πρώτος πρωθυπουργός του ανεξάρτητου Κονγκό, Πατρίς Λουμούμπα, αφού έχει καθαιρεθεί, συλληφθεί και μεταφερθεί στην αποσχισθείσα Κατάνγκα, όπου εκτελείται από αποσχιστικές δυνάμεις με Βελγική εμπλοκή. Για να εξαφανιστούν τα ίχνη, το σώμα του ακρωτηριάζεται και καταστρέφεται, ενώ για δεκαετίες η υπόθεση λειτουργεί ως σημείο αναφοράς για την αποικιοκρατία και τον Ψυχρό Πόλεμο στην Αφρική. Χρόνια αργότερα, το Βέλγιο θα αναγνωρίσει «ηθική ευθύνη» και θα ζητήσει συγγνώμη για τον ρόλο Βέλγων αξιωματούχων στα γεγονότα που οδήγησαν στον θάνατό του. 1961: Η κοινοβουλευτική συνέλευση των «έξι» αποφασίζει να συστήσει ειδική επιτροπή για την εξέταση της συμφωνίας σύνδεσης της Ελλάδας με την Ε.Ο.Κ., ένα βήμα που εντάσσεται στην ευρωπαϊκή διαδρομή της χώρας και προϊδεάζει για τις μεγάλες εξελίξεις που θα ακολουθήσουν. 1961: Ο Αμερικανός Πρόεδρος Ντουάιτ Αϊζενχάουερ απευθύνεται για τελευταία φορά δημόσια στον αμερικανικό λαό μέσα από τηλεοπτική ομιλία, κλείνοντας μια εποχή και αφήνοντας παρακαταθήκη για τη σχέση πολιτικής, άμυνας και διεθνών ισορροπιών. 1967: Σε θρίαμβο της Μελίνας Μερκούρη εξελίσσεται η πρεμιέρα τού, βασισμένου στο «Ποτέ την Κυριακή», μιούζικαλ «Ίλια Ντάρλινγκ» του Ζυλ Ντασέν, στη Φιλαδέλφεια των Η.Π.Α., με τη Μελίνα να επιβεβαιώνει το διεθνές της εκτόπισμα, ακόμη κι αν οι κριτικοί κρατούν αποστάσεις. 1986: Εγκαινιάζεται το Μουσείο Κυκλαδικής Τέχνης στην Αθήνα, προσθέτοντας ένα νέο, δυναμικό σημείο αναφοράς για τις συλλογές, την αρχαιολογία και τη σύγχρονη μουσειακή εμπειρία στην ελληνική πρωτεύουσα. 1989: Αντιδράσεις και απογοήτευση προκαλεί στην Ελλάδα η χριστουγεννιάτικη πρωτοβουλία του Πάπα να απευθύνει για πρώτη φορά το εορταστικό του μήνυμα στη «μακεδονική», όπως είπε, γλώσσα, σε μια περίοδο που το ζήτημα των ονομασιών και των ταυτοτήτων φορτίζει έντονα τη δημόσια συζήτηση. 1991: Αρχίζει η επιχείρηση «Καταιγίδα της Ερήμου» (Operation Desert Storm), η πολεμική φάση του Πολέμου του Κόλπου, όταν οι ΗΠΑ και η διεθνής συμμαχία ξεκινούν εκτεταμένα αεροπορικά πλήγματα κατά του Ιράκ και των δυνάμεών του στο κατεχόμενο Κουβέιτ, με στόχο την εφαρμογή των αποφάσεων του ΟΗΕ μετά την εισβολή και προσάρτηση του Κουβέιτ από τον Σαντάμ Χουσεΐν. Την ίδια νύχτα, το Ιράκ ανοίγει «δεύτερο μέτωπο» εκτοξεύοντας οκτώ πυραύλους Σκουντ προς το Ισραήλ, επιχειρώντας να προκαλέσει ισραηλινή αντίδραση και να κλονίσει τη συνοχή της συμμαχίας. 1992: Το Ειδικό Δικαστήριο αθωώνει τον Ανδρέα Παπανδρέου από τις κατηγορίες για το σκάνδαλο Κοσκωτά, ενώ κηρύττει ενόχους τους πρώην υπουργούς Δ. Τσοβόλα και Γ. Πέτσο, σε μια απόφαση που αφήνει ισχυρό πολιτικό αποτύπωμα στη Μεταπολίτευση. 1995: Ψηφίζεται στη Βουλή ο νέος Στρατιωτικός Ποινικός Κώδικας με τον οποίο καταργείται, μεταξύ άλλων, η θανατική ποινή εν καιρώ ειρήνης, καταγράφοντας μια σημαντική θεσμική μεταβολή στον τρόπο που το κράτος αντιμετωπίζει την έσχατη ποινή. 2013: Στα Πετράλωνα της Αθήνας, ο 27χρονος Πακιστανός εργάτης Σαχζάτ Λουκμάν δολοφονείται τα ξημερώματα πηγαίνοντας με ποδήλατο στη δουλειά του, όταν δέχεται επίθεση με μαχαίρι από δύο άνδρες που συνδέονται με τη Χρυσή Αυγή. Οι δράστες καταδικάζονται πρωτοδίκως σε ισόβια για προμελετημένη ανθρωποκτονία, αν και το δικαστήριο τότε δεν αναγνωρίζει ρατσιστικό κίνητρο, με την υπόθεση να παραμένει σημείο αναφοράς στη συζήτηση για τη ρατσιστική βία στην Ελλάδα. 2021: Λίγο μετά την επιστροφή του στη Μόσχα από τη Γερμανία, ο Ρώσος πολιτικός της αντιπολίτευσης Αλεξέι Ναβάλνι συλλαμβάνεται στο αεροδρόμιο Σερεμέτιεβο κατά τον έλεγχο διαβατηρίων, έπειτα από ενέργειες της ομοσπονδιακής σωφρονιστικής υπηρεσίας (FSIN), με την αιτιολογία ότι παραβίασε τους όρους της αναστολής της ποινής του στην υπόθεση «Yves Rocher». Την επόμενη ημέρα δικαστήριο διατάσσει την προφυλάκισή του Ναβάλνι για 30 ημέρες, εν αναμονή της κρίσιμης απόφασης για το αν η αναστολή θα μετατραπεί σε πραγματική φυλάκιση, εξέλιξη που θα σημαδέψει τη συνέχεια της υπόθεσής του. Γεννήσεις 1706 – Βενιαμίν Φρανκλίνος (Benjamin Franklin), Αμερικανός πολιτικός, διπλωμάτης, συγγραφέας και εφευρέτης, από τους «Founding Fathers» των ΗΠΑ. Ξεκίνησε ως τυπογράφος και εκδότης, έγινε διάσημος για τα πειράματά του με τον ηλεκτρισμό και την εφεύρεση του αλεξικέραυνου. Στην πολιτική, είχε κομβικό ρόλο στην Αμερικανική Επανάσταση, συνέβαλε στη Διακήρυξη της Ανεξαρτησίας και ως απεσταλμένος στη Γαλλία εξασφάλισε κρίσιμη στήριξη για τον πόλεμο. 1860 – Άντον Τσέχοφ (Anton Chekhov), Ρώσος θεατρικός συγγραφέας και διηγηματογράφος, από τους πιο επιδραστικούς δημιουργούς του ρεαλισμού και του μοντερνισμού. Γιατρός στο επάγγελμα, έγραψε εκατοντάδες διηγήματα με λεπτή ειρωνεία και βαθιά ανθρωπιά, ενώ στο θέατρο ανανέωσε τη δραματουργία με υπαινικτικούς διαλόγους και «σιωπές». Κλασικά έργα του είναι «Ο γλάρος», «Θείος Βάνιας», «Τρεις αδελφές» και «Ο βυσσινόκηπος», ενώ η αρχή «το όπλο του Τσέχοφ» έγινε κανόνας αφήγησης. 1899 – Αλ Καπόνε (Al Capone), Αμερικανός γκάνγκστερ και διαβόητος μαφιόζος της εποχής της Ποτοαπαγόρευσης, που ταύτισε το όνομά του με το οργανωμένο έγκλημα στο Σικάγο. Ηγήθηκε του Chicago Outfit, χτίζοντας αυτοκρατορία από το παράνομο αλκοόλ, τα τυχερά παιχνίδια και την εκβίαση, ενώ συνδέθηκε με τη βία των συμμοριών της δεκαετίας του 1920. Παρότι απέφευγε συχνά τις καταδίκες για εγκλήματα, φυλακίστηκε τελικά το 1931 για φοροδιαφυγή. 1942 – Μοχάμεντ Άλι (Muhammad Ali), Αμερικανός πυγμάχος, από τις πιο εμβληματικές μορφές του παγκόσμιου αθλητισμού και της ποπ κουλτούρας. Γεννήθηκε ως Κάσιους Κλέι και κατέκτησε χρυσό Ολυμπιακό μετάλλιο το 1960, πριν γίνει παγκόσμιος πρωταθλητής βαρέων βαρών και πρωταγωνιστήσει σε ιστορικούς αγώνες με τον Τζο Φρέιζερ και τον Τζορτζ Φόρμαν. Ξεχώρισε και για τη δημόσια στάση του απέναντι στον πόλεμο του Βιετνάμ, ενώ αργότερα έγινε σύμβολο ανθρωπιστικής δράσης. 1962 – Τζιμ Κάρεϊ (Jim Carrey), Καναδός ηθοποιός και κωμικός, που έγινε παγκόσμιο φαινόμενο τη δεκαετία του 1990 χάρη στη σωματική κωμωδία και τις εκρηκτικές μεταμορφώσεις του. Καθιερώθηκε με ταινίες όπως «The Mask», «Dumb and Dumber» και «Ace Ventura: Pet Detective», ενώ απέδειξε την υποκριτική του ευελιξία σε πιο δραματικούς ρόλους στο «The Truman Show» και στο «Eternal Sunshine of the Spotless Mind». Είναι από τους πιο αναγνωρίσιμους σταρ της κωμωδίας των τελευταίων δεκαετιών. Θάνατοι 1848 – Πέτρος Μαυρομιχάλης, Έλληνας πολιτικός και αγωνιστής της Ελληνικής Επανάστασης, γνωστός ως «Πετρόμπεης», ηγετική μορφή της Μάνης και από τους πρωταγωνιστές της έναρξης του Αγώνα στην Πελοπόννησο. Συμμετείχε ενεργά και στην πολιτική διοίκηση των επαναστατημένων Ελλήνων, φτάνοντας να διατελέσει πρόεδρος του Εκτελεστικού το 1823, σε μια περίοδο έντονων εσωτερικών ανταγωνισμών. Αργότερα φυλακίστηκε μετά τη σύγκρουση της οικογένειάς του με τον Ιωάννη Καποδίστρια, ενώ πέθανε στην Αθήνα το 1848. ΕορτολόγιοΑντώνιος, Αντωνία, Θεοδόσιος, Θεοδοσία Εθνικές Γιορτές – ΕπέτειοιΔιεθνής Ημέρα Ιταλικής Κουζίνας πηγή newsbeast.gr
- Κτιριοδομικός Κανονισμός: αλλαγές που επηρεάζουν ανακαινίσεις, αλλαγές χρήσης και προσβασιμότητα (2026)
-
Κτιριοδομικός Κανονισμός: αλλαγές που επηρεάζουν ανακαινίσεις, αλλαγές χρήσης και προσβασιμότητα (2026)
Ο Κτιριοδομικός Κανονισμός, όπως εγκρίθηκε το 2023 (ΥΑ ΥΠΕΝ/ΔΑΟΚΑ/66006/2360, ΦΕΚ Β’ 3985/22.06.2023) και όπως τροποποιήθηκε με την ΥΑ οικ. ΥΠΕΝ/ΔΑΟΚΑ/7133/234 (ΦΕΚ Β’ 6995/23.12.2025), είναι από τα βασικά «εργαλεία συμμόρφωσης» που καθορίζουν, στην πράξη, αν μια ανακαίνιση, μια αλλαγή χρήσης ή μια επένδυση σε ακίνητο θα προχωρήσει ομαλά ή θα κολλήσει σε τεχνικο-νομικά αδιέξοδα μέσα στο 2026. Η τροποποίηση του Δεκεμβρίου 2025 δεν είναι “γενική επικαιροποίηση”: εισάγει στοχευμένες ρυθμίσεις που (α) αποσυμπιέζουν κρίσιμα σημεία στις αλλαγές χρήσης υφιστάμενων κτιρίων, (β) αυστηροποιούν/εξειδικεύουν απαιτήσεις προσβασιμότητας μέσω ανελκυστήρων σε ειδικές τυπολογίες κατοικίας, και (γ) επηρεάζουν τις προδιαγραφές που πρέπει να «δέσουν» στις μελέτες Η/Μ και στις εγκρίσεις εργασιών, ιδίως σε ανακαινίσεις με ενεργειακές/λειτουργικές αναβαθμίσεις. Στο πεδίο των αλλαγών χρήσης, η πλέον πρακτική μεταβολή αφορά το ελεύθερο ύψος χώρων σε νομίμως υφιστάμενα κτίρια που επιχειρούν επιτρεπόμενη αλλαγή χρήσης. Προστέθηκε ρητή παράγραφος στο άρθρο 7 («Ελεύθερο ύψος και καθαρός όγκος») που στοχεύει ιδίως περιπτώσεις όπου οι οικοδομικές άδειες είχαν κύριες χρήσεις εκτός κατοικίας σε ποσοστό άνω του 50% της συνολικής δόμησης (δηλαδή «ειδικά κτίρια» κατά ΝΟΚ) και, στη συνέχεια, επιχειρείται αλλαγή χρήσης. Στις περιπτώσεις αυτές, τα πραγματοποιούμενα ελεύθερα ύψη λαμβάνονται σύμφωνα με τις διατάξεις του Κτιριοδομικού Κανονισμού (όπως ισχύει) κατά παρέκκλιση τυχόν προδιαγραφών του φορέα λειτουργίας, υπό έναν κρίσιμο όρο: απαιτείται η σύμφωνη γνώμη του φορέα λειτουργίας. Η αξιολόγηση είναι διπλή: αφενός, η ρύθμιση μειώνει τον κίνδυνο να «ναρκοθετούν» οι αλλαγές χρήσης από απαιτήσεις ύψους που προκύπτουν όχι από την πολεοδομική/κτιριοδομική νομοθεσία αλλά από επιμέρους κανονισμούς λειτουργίας (π.χ. προδιαγραφές φορέων αδειοδότησης), αφετέρου όμως μεταφέρει το κέντρο βάρους στη διοικητική διαχείριση της σύμφωνης γνώμης, άρα απαιτεί έγκαιρη στρατηγική τεκμηρίωση, προ-διαβούλευση και καθαρή χαρτογράφηση του «φορέα λειτουργίας» κατά περίπτωση (ώστε να μην καταλήξει η αλλαγή χρήσης να εξαρτάται από άτυπες απαιτήσεις ή καθυστερήσεις). Παράλληλα, στο 2026 επηρεάζεται σημαντικά η προσβασιμότητα (και το κόστος/σχεδιασμός ανακαινίσεων ή νέων αδειών) μέσω της εξειδίκευσης της υποχρέωσης ανελκυστήρα. Στο άρθρο 30 («Ανελκυστήρες») τροποποιήθηκε η παρ. 1.1 ώστε, πέρα από τον γενικό κανόνα «σε κάθε νέο κτίριο επιβάλλεται η εγκατάσταση ενός τουλάχιστον ανελκυστήρα», να προβλεφθεί ρητά ότι σε νέο κτίριο κατοικίας χωρίς κοινόχρηστους χώρους επιβάλλεται ανελκυστήρας όταν το δάπεδο ορόφου ή τμήματος ορόφου έχει διαφορά στάθμης μεγαλύτερη από 9 μ. από την οριστική επιφάνεια του περιβάλλοντος εδάφους στο σημείο προσπέλασης προς τον όροφο. Πρόκειται για διάταξη που «πιάνει» συχνά πραγματικές τυπολογίες στην Ελλάδα (κτίρια σε έντονη κλίση, κατοικίες με ανεξάρτητες προσβάσεις, split-level διατάξεις χωρίς τυπικούς κοινόχρηστους χώρους) και δημιουργεί νέα σημεία ελέγχου συμμόρφωσης ήδη από τη φάση προμελέτης. Η αποτίμηση εδώ είναι ότι ο νομοθέτης κλείνει ένα πρακτικό κενό που μπορούσε να οδηγήσει σε ουσιαστικά μη προσβάσιμες κατοικίες, αλλά ταυτόχρονα αυξάνει τις τεχνικές δεσμεύσεις σε έργα που μέχρι πρότινος «κινούνταν» οριακά χωρίς ανελκυστήρα λόγω τυπολογίας. Αυτό σημαίνει ότι το 2026, σε κάθε due diligence ακινήτου προς ανέγερση/ανακατασκευή ή σε κάθε αναθεώρηση αδείας, απαιτείται έλεγχος υψομετρικών, σημείου προσπέλασης και χαρακτηρισμού «κοινοχρήστων», γιατί ένα λάθος στο concept μπορεί να μεταφραστεί σε ανασχεδιασμό πυρήνα κατακόρυφης κυκλοφορίας με σοβαρές συνέπειες σε κάλυψη/διαρρυθμίσεις/κόστος. Στην ίδια κατεύθυνση, επέρχονται αλλαγές στις κλίμακες (άρθρο 11), με προσθήκη πρόβλεψης για κλίμακες τύπου ΙΙΙ σε κτίρια ή τμήματά τους με χρήση προσωρινής διαμονής (κατηγορία Β), όταν πρόκειται για εσωτερικές κλίμακες μεμονωμένων διαμερισμάτων που χρησιμοποιούνται αποκλειστικά από τους ενοίκους των συγκεκριμένων διαμερισμάτων. Η ρύθμιση, αν και τεχνική, έχει σαφή πολεοδομικό/αδειοδοτικό αποτύπωμα: σε ανακαινίσεις ή αναδιαρρυθμίσεις τουριστικών καταλυμάτων με «διαμερισματοποίηση» (suites/maisonettes), επιτρέπει μεγαλύτερη ευελιξία στη λύση της εσωτερικής κίνησης, μειώνοντας το ρίσκο να χαρακτηριστούν μη επιτρεπτές λύσεις κλιμακοστασίου λόγω τυπολογίας. Στην πράξη, όμως, απαιτεί προσοχή ώστε να τεκμηριώνεται ότι η κλίμακα είναι πράγματι εσωτερική συγκεκριμένου διαμερίσματος και ότι η χρήση της είναι αποκλειστική, γιατί διαφορετικά η παράκαμψη μπορεί να καταπέσει στον έλεγχο (διοικητικό ή πραγματογνωμοσύνης) με συνέπειες για τη νομιμότητα της λειτουργίας/αδειοδότησης. Ως προς τις ανακαινίσεις, το 2026 αναδεικνύεται ακόμη περισσότερο η ανάγκη «κλειδώματος» τεχνικών προδιαγραφών στις Η/Μ εργασίες, γιατί η τροποποίηση ενισχύει παραπομπές σε συγκεκριμένες τεχνικές οδηγίες και πρότυπα. Ενδεικτικά, στις ρυθμίσεις θέρμανσης/κλιματισμού γίνεται ρητή αναφορά σε ΤΟΤΕΕ και πρότυπα ΕΛΟΤ ΕΝ για τον υπολογισμό/κατασκευή, ενώ για επιμέρους συσκευές τίθενται απαιτήσεις πιστοποίησης (σήμανση CE κ.λπ.). Αυτό δεν είναι «απλώς τεχνικό»: σε ανακαινίσεις που συνοδεύονται από ΕΕΔΜΚ ή άδεια (π.χ. εκτεταμένες Η/Μ επεμβάσεις, αλλαγές θέσης λεβητοστασίου, νέα δίκτυα κλιματισμού/αερισμού, αναβαθμίσεις για ενεργειακή απόδοση), η μη πλήρης ευθυγράμμιση με τις παραπομπές αυτές μπορεί να δημιουργήσει σημείο τριβής με τον έλεγχο πληρότητας φακέλου, αλλά και με ευθύνη του κύριου του έργου έναντι τρίτων (π.χ. θόρυβος, ασφάλεια εγκατάστασης). Άρα, η «νομική» δουλειά στο 2026 δεν είναι μόνο να βγει η άδεια, αλλά να θωρακιστεί ο φάκελος τεκμηρίωσης (προδιαγραφές, δηλώσεις συμμόρφωσης, τεχνικές εκθέσεις), ιδίως όταν το ακίνητο προορίζεται για μίσθωση/πώληση ή φιλοξενία κοινού. Τέλος, επειδή ο χρήστης βλέπει «προσβασιμότητα» ως οριζόντιο κριτήριο κινδύνου (και σωστά), πρέπει να διαβαστεί η τροποποίηση του Κτιριοδομικού Κανονισμού σε συνδυασμό με το γενικό πλαίσιο του άρθρου 26 του ΝΟΚ (ν. 4067/2012) για «προσβασιμότητα χωρίς φραγμούς» και τις τεχνικές οδηγίες προσαρμογής υφιστάμενων κτιρίων (ΥΑ ΥΠΕΝ/ΔΕΣΕΔΠ/65826/699/2020, ΦΕΚ Β’ 2998/20.07.2020). Εδώ η πρακτική αποτίμηση για το 2026 είναι ότι η αγορά θα δει περισσότερα έργα να σκοντάφτουν όχι στο αν «επιτρέπεται» μια χρήση πολεοδομικά, αλλά στο αν η χρήση μπορεί να λειτουργήσει νόμιμα με όρους προσβασιμότητας (διαδρομές, κατακόρυφη εξυπηρέτηση, χώροι υγιεινής όπου απαιτούνται, κ.λπ.) και στο αν απαιτούνται ειδικοί έλεγχοι/διαδικασίες όπου εμπλέκονται κτίρια δημοσίου ενδιαφέροντος και οι μηχανισμοί ελέγχου προσβασιμότητας. Για τον ιδιώτη επενδυτή και τον ιδιοκτήτη, αυτό μεταφράζεται σε ανάγκη έγκαιρου νομικού-τεχνικού ελέγχου πριν «κλειδώσει» η εμπορική συμφωνία ή η μίσθωση: η συμμόρφωση στην προσβασιμότητα δεν είναι πλέον “nice to have”, αλλά παράγοντας που μπορεί να αλλάξει τον προϋπολογισμό, το χρονοδιάγραμμα και –σε ακραίες περιπτώσεις– τη βιωσιμότητα μιας αλλαγής χρήσης ή μιας ανακαίνισης. πηγή news.b2green.gr συντάξας Παναγιώτης Γαλάνης, ΔικηγόροςENVLEX Group pgalanislaw.gr View full Άρθρου
-
Κτιριοδομικός Κανονισμός: αλλαγές που επηρεάζουν ανακαινίσεις, αλλαγές χρήσης και προσβασιμότητα (2026)
Ο Κτιριοδομικός Κανονισμός, όπως εγκρίθηκε το 2023 (ΥΑ ΥΠΕΝ/ΔΑΟΚΑ/66006/2360, ΦΕΚ Β’ 3985/22.06.2023) και όπως τροποποιήθηκε με την ΥΑ οικ. ΥΠΕΝ/ΔΑΟΚΑ/7133/234 (ΦΕΚ Β’ 6995/23.12.2025), είναι από τα βασικά «εργαλεία συμμόρφωσης» που καθορίζουν, στην πράξη, αν μια ανακαίνιση, μια αλλαγή χρήσης ή μια επένδυση σε ακίνητο θα προχωρήσει ομαλά ή θα κολλήσει σε τεχνικο-νομικά αδιέξοδα μέσα στο 2026. Η τροποποίηση του Δεκεμβρίου 2025 δεν είναι “γενική επικαιροποίηση”: εισάγει στοχευμένες ρυθμίσεις που (α) αποσυμπιέζουν κρίσιμα σημεία στις αλλαγές χρήσης υφιστάμενων κτιρίων, (β) αυστηροποιούν/εξειδικεύουν απαιτήσεις προσβασιμότητας μέσω ανελκυστήρων σε ειδικές τυπολογίες κατοικίας, και (γ) επηρεάζουν τις προδιαγραφές που πρέπει να «δέσουν» στις μελέτες Η/Μ και στις εγκρίσεις εργασιών, ιδίως σε ανακαινίσεις με ενεργειακές/λειτουργικές αναβαθμίσεις. Στο πεδίο των αλλαγών χρήσης, η πλέον πρακτική μεταβολή αφορά το ελεύθερο ύψος χώρων σε νομίμως υφιστάμενα κτίρια που επιχειρούν επιτρεπόμενη αλλαγή χρήσης. Προστέθηκε ρητή παράγραφος στο άρθρο 7 («Ελεύθερο ύψος και καθαρός όγκος») που στοχεύει ιδίως περιπτώσεις όπου οι οικοδομικές άδειες είχαν κύριες χρήσεις εκτός κατοικίας σε ποσοστό άνω του 50% της συνολικής δόμησης (δηλαδή «ειδικά κτίρια» κατά ΝΟΚ) και, στη συνέχεια, επιχειρείται αλλαγή χρήσης. Στις περιπτώσεις αυτές, τα πραγματοποιούμενα ελεύθερα ύψη λαμβάνονται σύμφωνα με τις διατάξεις του Κτιριοδομικού Κανονισμού (όπως ισχύει) κατά παρέκκλιση τυχόν προδιαγραφών του φορέα λειτουργίας, υπό έναν κρίσιμο όρο: απαιτείται η σύμφωνη γνώμη του φορέα λειτουργίας. Η αξιολόγηση είναι διπλή: αφενός, η ρύθμιση μειώνει τον κίνδυνο να «ναρκοθετούν» οι αλλαγές χρήσης από απαιτήσεις ύψους που προκύπτουν όχι από την πολεοδομική/κτιριοδομική νομοθεσία αλλά από επιμέρους κανονισμούς λειτουργίας (π.χ. προδιαγραφές φορέων αδειοδότησης), αφετέρου όμως μεταφέρει το κέντρο βάρους στη διοικητική διαχείριση της σύμφωνης γνώμης, άρα απαιτεί έγκαιρη στρατηγική τεκμηρίωση, προ-διαβούλευση και καθαρή χαρτογράφηση του «φορέα λειτουργίας» κατά περίπτωση (ώστε να μην καταλήξει η αλλαγή χρήσης να εξαρτάται από άτυπες απαιτήσεις ή καθυστερήσεις). Παράλληλα, στο 2026 επηρεάζεται σημαντικά η προσβασιμότητα (και το κόστος/σχεδιασμός ανακαινίσεων ή νέων αδειών) μέσω της εξειδίκευσης της υποχρέωσης ανελκυστήρα. Στο άρθρο 30 («Ανελκυστήρες») τροποποιήθηκε η παρ. 1.1 ώστε, πέρα από τον γενικό κανόνα «σε κάθε νέο κτίριο επιβάλλεται η εγκατάσταση ενός τουλάχιστον ανελκυστήρα», να προβλεφθεί ρητά ότι σε νέο κτίριο κατοικίας χωρίς κοινόχρηστους χώρους επιβάλλεται ανελκυστήρας όταν το δάπεδο ορόφου ή τμήματος ορόφου έχει διαφορά στάθμης μεγαλύτερη από 9 μ. από την οριστική επιφάνεια του περιβάλλοντος εδάφους στο σημείο προσπέλασης προς τον όροφο. Πρόκειται για διάταξη που «πιάνει» συχνά πραγματικές τυπολογίες στην Ελλάδα (κτίρια σε έντονη κλίση, κατοικίες με ανεξάρτητες προσβάσεις, split-level διατάξεις χωρίς τυπικούς κοινόχρηστους χώρους) και δημιουργεί νέα σημεία ελέγχου συμμόρφωσης ήδη από τη φάση προμελέτης. Η αποτίμηση εδώ είναι ότι ο νομοθέτης κλείνει ένα πρακτικό κενό που μπορούσε να οδηγήσει σε ουσιαστικά μη προσβάσιμες κατοικίες, αλλά ταυτόχρονα αυξάνει τις τεχνικές δεσμεύσεις σε έργα που μέχρι πρότινος «κινούνταν» οριακά χωρίς ανελκυστήρα λόγω τυπολογίας. Αυτό σημαίνει ότι το 2026, σε κάθε due diligence ακινήτου προς ανέγερση/ανακατασκευή ή σε κάθε αναθεώρηση αδείας, απαιτείται έλεγχος υψομετρικών, σημείου προσπέλασης και χαρακτηρισμού «κοινοχρήστων», γιατί ένα λάθος στο concept μπορεί να μεταφραστεί σε ανασχεδιασμό πυρήνα κατακόρυφης κυκλοφορίας με σοβαρές συνέπειες σε κάλυψη/διαρρυθμίσεις/κόστος. Στην ίδια κατεύθυνση, επέρχονται αλλαγές στις κλίμακες (άρθρο 11), με προσθήκη πρόβλεψης για κλίμακες τύπου ΙΙΙ σε κτίρια ή τμήματά τους με χρήση προσωρινής διαμονής (κατηγορία Β), όταν πρόκειται για εσωτερικές κλίμακες μεμονωμένων διαμερισμάτων που χρησιμοποιούνται αποκλειστικά από τους ενοίκους των συγκεκριμένων διαμερισμάτων. Η ρύθμιση, αν και τεχνική, έχει σαφή πολεοδομικό/αδειοδοτικό αποτύπωμα: σε ανακαινίσεις ή αναδιαρρυθμίσεις τουριστικών καταλυμάτων με «διαμερισματοποίηση» (suites/maisonettes), επιτρέπει μεγαλύτερη ευελιξία στη λύση της εσωτερικής κίνησης, μειώνοντας το ρίσκο να χαρακτηριστούν μη επιτρεπτές λύσεις κλιμακοστασίου λόγω τυπολογίας. Στην πράξη, όμως, απαιτεί προσοχή ώστε να τεκμηριώνεται ότι η κλίμακα είναι πράγματι εσωτερική συγκεκριμένου διαμερίσματος και ότι η χρήση της είναι αποκλειστική, γιατί διαφορετικά η παράκαμψη μπορεί να καταπέσει στον έλεγχο (διοικητικό ή πραγματογνωμοσύνης) με συνέπειες για τη νομιμότητα της λειτουργίας/αδειοδότησης. Ως προς τις ανακαινίσεις, το 2026 αναδεικνύεται ακόμη περισσότερο η ανάγκη «κλειδώματος» τεχνικών προδιαγραφών στις Η/Μ εργασίες, γιατί η τροποποίηση ενισχύει παραπομπές σε συγκεκριμένες τεχνικές οδηγίες και πρότυπα. Ενδεικτικά, στις ρυθμίσεις θέρμανσης/κλιματισμού γίνεται ρητή αναφορά σε ΤΟΤΕΕ και πρότυπα ΕΛΟΤ ΕΝ για τον υπολογισμό/κατασκευή, ενώ για επιμέρους συσκευές τίθενται απαιτήσεις πιστοποίησης (σήμανση CE κ.λπ.). Αυτό δεν είναι «απλώς τεχνικό»: σε ανακαινίσεις που συνοδεύονται από ΕΕΔΜΚ ή άδεια (π.χ. εκτεταμένες Η/Μ επεμβάσεις, αλλαγές θέσης λεβητοστασίου, νέα δίκτυα κλιματισμού/αερισμού, αναβαθμίσεις για ενεργειακή απόδοση), η μη πλήρης ευθυγράμμιση με τις παραπομπές αυτές μπορεί να δημιουργήσει σημείο τριβής με τον έλεγχο πληρότητας φακέλου, αλλά και με ευθύνη του κύριου του έργου έναντι τρίτων (π.χ. θόρυβος, ασφάλεια εγκατάστασης). Άρα, η «νομική» δουλειά στο 2026 δεν είναι μόνο να βγει η άδεια, αλλά να θωρακιστεί ο φάκελος τεκμηρίωσης (προδιαγραφές, δηλώσεις συμμόρφωσης, τεχνικές εκθέσεις), ιδίως όταν το ακίνητο προορίζεται για μίσθωση/πώληση ή φιλοξενία κοινού. Τέλος, επειδή ο χρήστης βλέπει «προσβασιμότητα» ως οριζόντιο κριτήριο κινδύνου (και σωστά), πρέπει να διαβαστεί η τροποποίηση του Κτιριοδομικού Κανονισμού σε συνδυασμό με το γενικό πλαίσιο του άρθρου 26 του ΝΟΚ (ν. 4067/2012) για «προσβασιμότητα χωρίς φραγμούς» και τις τεχνικές οδηγίες προσαρμογής υφιστάμενων κτιρίων (ΥΑ ΥΠΕΝ/ΔΕΣΕΔΠ/65826/699/2020, ΦΕΚ Β’ 2998/20.07.2020). Εδώ η πρακτική αποτίμηση για το 2026 είναι ότι η αγορά θα δει περισσότερα έργα να σκοντάφτουν όχι στο αν «επιτρέπεται» μια χρήση πολεοδομικά, αλλά στο αν η χρήση μπορεί να λειτουργήσει νόμιμα με όρους προσβασιμότητας (διαδρομές, κατακόρυφη εξυπηρέτηση, χώροι υγιεινής όπου απαιτούνται, κ.λπ.) και στο αν απαιτούνται ειδικοί έλεγχοι/διαδικασίες όπου εμπλέκονται κτίρια δημοσίου ενδιαφέροντος και οι μηχανισμοί ελέγχου προσβασιμότητας. Για τον ιδιώτη επενδυτή και τον ιδιοκτήτη, αυτό μεταφράζεται σε ανάγκη έγκαιρου νομικού-τεχνικού ελέγχου πριν «κλειδώσει» η εμπορική συμφωνία ή η μίσθωση: η συμμόρφωση στην προσβασιμότητα δεν είναι πλέον “nice to have”, αλλά παράγοντας που μπορεί να αλλάξει τον προϋπολογισμό, το χρονοδιάγραμμα και –σε ακραίες περιπτώσεις– τη βιωσιμότητα μιας αλλαγής χρήσης ή μιας ανακαίνισης. πηγή news.b2green.gr συντάξας Παναγιώτης Γαλάνης, ΔικηγόροςENVLEX Group pgalanislaw.gr
-
Σαν Σήμερα
Σαν σήμερα το 1972, στον θεσσαλικό κάμπο, ανάμεσα στους σταθμούς Δοξαρά Λάρισας και Ορφανών Καρδίτσας, γράφεται μία από τις πιο σκοτεινές σελίδες στην ιστορία των ελληνικών σιδηροδρόμων. Η υπερταχεία «Ακρόπολις Εξπρές», που ερχόταν από την Κεντρική Ευρώπη προς την Ελλάδα, συγκρούεται μετωπικά σε μονή γραμμή με την επιβατική αμαξοστοιχία που οι άνθρωποι της εποχής αποκαλούσαν «πόστα», επειδή μετέφερε και ταχυδρομείο. Ο απολογισμός καταγράφεται ως βαρύς: πολλές πηγές μιλούν για τουλάχιστον 19 νεκρούς και 44 τραυματίες, ενώ άλλες ανεβάζουν τον αριθμό των νεκρών στους 21. Αυτή η διαφορά στους απολογισμούς δεν αλλάζει την ουσία: επρόκειτο για μια τραγωδία που ανέδειξε με τον πιο ωμό τρόπο πόσο εύκολα ένα σύστημα με κενά επικοινωνίας και ασφάλειας μπορεί να γίνει παγίδα. Το μοιραίο ραντεβού στη μονή γραμμήΤο δίκτυο εκείνης της περιόδου, σε μεγάλο βαθμό μονής γραμμής, απαιτούσε αυστηρή πειθαρχία στη διαδικασία της διασταύρωσης και καθαρή, αδιαμφισβήτητη συνεννόηση ανάμεσα στους σταθμούς. Εκείνη την ημέρα, τα δύο τρένα έπρεπε να «λυθούν» σε έναν από τους δύο κοντινούς σταθμούς, στον Δοξαρά ή στα Ορφανά, ώστε το ένα να περιμένει και το άλλο να περάσει με ασφάλεια. Σύμφωνα με τις καταγραφές, η υπερταχεία είχε προτεραιότητα, όμως η αλληλουχία αποφάσεων και μηνυμάτων δεν λειτούργησε όπως έπρεπε. Το αποτέλεσμα ήταν να βρεθούν δύο αμαξοστοιχίες στην ίδια τροχιά, κινούμενες η μία προς την άλλη. Η λάθος συνεννόηση, η σύγκρουση και οι πρώτοι που έσπευσαν στο σημείοΤο συγκεκριμένο τμήμα του δικτύου λειτουργεί σε μονή γραμμή, άρα η κίνηση βασίζεται στη σωστή «διασταύρωση», στο να περιμένει το ένα τρένο σε σταθμό με παρακαμπτήριο, ώστε να περάσει το άλλο. Εκείνη την ημέρα, η διασταύρωση έχει προγραμματιστεί να γίνει είτε στα Ορφανά είτε στο Δοξαρά, όμως στην πράξη η απόφαση δεν «κλειδώνει» εγκαίρως. Οι αναφορές συγκλίνουν στο ότι υπήρξε ασυνεννοησία ανάμεσα στους σταθμούς και ότι η επικοινωνία δυσκολεύτηκε επιπλέον από τις συνθήκες της κακοκαιρίας και τα προβλήματα τηλεπικοινωνιών που περιγράφονται για την περιοχή. Το γεγονός είναι ότι το σύστημα στηριζόταν υπερβολικά σε μια εύθραυστη αλυσίδα ανθρώπινων συνεννοήσεων. Η μετωπική σύγκρουση ήταν σφοδρή. Περιγραφές μιλούν για παραμορφωμένες μηχανές και για τα πρώτα βαγόνια που μετατρέπονται σε συντρίμμια. Οι πρώτοι που φτάνουν στον τόπο είναι άνθρωποι της περιοχής. Τα συνεργεία χρειάζονται χρόνο για να απεγκλωβίσουν εγκλωβισμένους και να απομακρύνουν βαγόνια, ενώ τοπικές κοινωνίες, σταθμοί, νοσοκομεία και συνεργεία μπαίνουν σε κατάσταση έκτακτης ανάγκης. Οι ευθύνες, η δίκη και η καταδίκηΑκολουθούν διώξεις και η υπόθεση φτάνει στη Δικαιοσύνη. Σε πρώτο βαθμό, στη δίκη του Νοεμβρίου 1972 στην Καρδίτσα, οι εμπλεκόμενοι καταδικάζονται σε ποινές φυλάκισης από 3 έως 5 χρόνια, ενώ σε δεύτερο βαθμό, τον Ιανουάριο 1973 στη Λάρισα, καταδικάζεται σε ποινή 5 ετών ο σταθμάρχης Ορφανών και οι άλλοι δύο αθωώνονται. Μέσα στη δίκη μπαίνει δυνατά και ένα θέμα που ξεπερνά τα πρόσωπα: η κόπωση και τα ωράρια. Η φράση που καταγράφεται από μαρτυρία συγγενούς θύματος έχει ιδιαίτερο βάρος γιατί φωτίζει ένα περιβάλλον εργασίας που, όπως περιγράφεται, μπορούσε να εξαντλεί τους ανθρώπους που κρατούσαν την κίνηση στα χέρια τους: «Όταν δουλεύουν 18 και 20 ώρες, σημαίνει ότι κοιμούνται πάνω στο τιμόνι ή στο γραφείο». Μετά το δυστύχημα, η χουντική κυβέρνηση ανακοινώνει μέτρα, ανάμεσά τους και τον εξοπλισμό με ραδιοτηλέφωνα, ως απάντηση σε μια εποχή όπου η επικοινωνία στο δίκτυο περιγράφεται ως ανεπαρκής. Τα σημαντικότερα γεγονότα της ημέρας στην Ελλάδα και τον κόσμο27 π.Χ.: Η Ρωμαϊκή Σύγκλητος απονέμει τον τίτλο του Αυγούστου στον Γάιο Ιούλιο Καίσαρα Οκταβιανό. Η κίνηση αυτή σηματοδοτεί την επίσημη έναρξη της Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας, μια εξέλιξη που θα καθόριζε την τύχη ολόκληρου του μεσογειακού κόσμου και του ελληνισμού για αιώνες. 1605: Εκδίδεται στη Μαδρίτη η πρώτη έκδοση του Δον Κιχώτη του Μιγκέλ ντε Θερβάντες. Πρόκειται για ένα από τα σημαντικότερα έργα της παγκόσμιας λογοτεχνίας, που έθεσε τις βάσεις για το σύγχρονο μυθιστόρημα. 1707: Το Κοινοβούλιο της Σκωτίας επικυρώνει τη Συνθήκη Ένωσης με την Αγγλία, ψηφίζοντας τις Πράξεις Ένωσης που συγχωνεύουν τα δύο βασίλεια σε ένα νέο κράτος, το Βασίλειο της Μεγάλης Βρετανίας, με κοινό κοινοβούλιο στο Γουέστμινστερ. 1878: Κατά τη διάρκεια του Ρωσοτουρκικού πολέμου, ο ρωσικός στρατός απελευθερώνει τη Φιλιππούπολη από την οθωμανική κυριαρχία. Η πόλη αποτελούσε ένα από τα σπουδαιότερα κέντρα του θρακικού ελληνισμού, με έντονη πνευματική και οικονομική παρουσία. 1919: Στις ΗΠΑ επικυρώνεται η 18η τροπολογία του Συντάγματος, που θεμελιώνει την Ποτοαπαγόρευση απαγορεύοντας την παραγωγή, μεταφορά και πώληση «οινοπνευματωδών ποτών» (χωρίς να απαγορεύει ρητά την κατοχή ή κατανάλωση). Την ίδια χρονιά, το Κογκρέσο ψηφίζει τον Volstead Act (National Prohibition Act) για να ορίσει τι θεωρείται «intoxicating liquor» και να οργανώσει την ομοσπονδιακή εφαρμογή, υπερψηφίζοντας το βέτο του Γούντροου Γουίλσον. Η πανεθνική εφαρμογή τίθεται σε ισχύ από το 1920, ανοίγοντας την εποχή της αμερικανικής Ποτοαπαγόρευσης. 1969: Ο Τσέχος φοιτητής Γιαν Πάλαχ προχωρά σε αυτοπυρπόληση στην Πλατεία Βέντσεσλας στην Πράγα, ως πράξη διαμαρτυρίας απέναντι στη σοβιετική κατοχή που ακολούθησε την εισβολή του Συμφώνου της Βαρσοβίας και ως κραυγή απέναντι στην «απάθεια» της κοινωνίας. Πεθαίνει λίγες ημέρες αργότερα από τα εγκαύματά του και η πράξη του γίνεται διαχρονικό σύμβολο αντίστασης στη Τσεχοσλοβακία. 1972: Μία από τις μεγαλύτερες σιδηροδρομικές τραγωδίες στην Ελλάδα σημειώνεται μεταξύ Δοξαρά και Ορφανών, όταν η ταχεία αμαξοστοιχία «Ακρόπολις Εξπρές» (δρομολόγιο Μόναχο–Αθήνα) συγκρούεται μετωπικά, σε μονή γραμμή, με την επιβατική «πόστα» (Αθήνα–Θεσσαλονίκη). Η σύγκρουση, που αποδίδεται σε αστοχίες συνεννόησης και στα κενά επικοινωνίας του δικτύου, αφήνει 19 νεκρούς και 44 τραυματίες, αναδεικνύοντας με δραματικό τρόπο τα προβλήματα ασφάλειας των ελληνικών σιδηροδρόμων της εποχής. 1979: Ο Ιρανός Σάχης Μοχάμεντ Ρεζά Παχλαβί εγκαταλείπει το Ιράν μαζί με τη σύζυγό του, Φαράχ, αναχωρώντας από την Τεχεράνη για την Αίγυπτο, σε μια έξοδο που παρουσιάζεται επίσημα ως «διακοπές». Η αναχώρησή του, ενώ έχει ήδη οριστεί πρωθυπουργός ο Σαπούρ Μπαχτιάρ και έχουν προβλεφθεί μεταβατικές ρυθμίσεις (όπως Συμβούλιο Αντιβασιλείας), γίνεται σημείο καμπής της Ισλαμικής Επανάστασης, καθώς λίγες εβδομάδες αργότερα επιστρέφει ο Αγιατολάχ Χομεϊνί και το καθεστώς της μοναρχίας καταρρέει. 1979: Προβάλλεται για πρώτη φορά στο BBC Two η μνημειώδης σειρά φυσικής ιστορίας «Life on Earth», με παρουσιαστή τον Ντέιβιντ Άτενμπορο και παραγωγή της BBC Natural History Unit, ένα 13μερές τηλεοπτικό ταξίδι που αφηγείται την εξέλιξη της ζωής στη Γη και θεωρείται σημείο καμπής για τα ντοκιμαντέρ άγριας φύσης λόγω της κλίμακας, της κινηματογράφησης και της επιρροής του. 1991: Σε τηλεοπτικό διάγγελμα προς το έθνος, ο Πρόεδρος των ΗΠΑ Τζορτζ Χ. Γ. Μπους ανακοινώνει την έναρξη της Operation Desert Storm, της συμμαχικής πολεμικής επιχείρησης στον Περσικό Κόλπο για την εκδίωξη των ιρακινών δυνάμεων από το Κουβέιτ και την επιβολή των αποφάσεων του ΟΗΕ μετά την εισβολή του Σαντάμ Χουσεΐν, με την έναρξη αεροπορικών πληγμάτων σε στρατιωτικούς στόχους σε Ιράκ και Κουβέιτ. 1992: Το Ειδικό Δικαστήριο ολοκληρώνει τη πολύμηνη δίκη για το σκάνδαλο Κοσκωτά και αθωώνει τον Ανδρέα Παπανδρέου από όλες τις κατηγορίες, με οριακή πλειοψηφία 7-6 στο βασικό σκέλος της υπόθεσης, ενώ άλλοι κατηγορούμενοι πρώην υπουργοί καταδικάζονται. Η απόφαση θεωρείται κομβική για το πολιτικό κλίμα της εποχής, καθώς κλείνει θεσμικά μια από τις πιο φορτισμένες υποθέσεις της Μεταπολίτευσης. 2003: Το διαστημικό λεωφορείο «Κολούμπια» απογειώνεται για την τελευταία του αποστολή. Η πτήση κατέληξε σε τραγωδία 16 ημέρες αργότερα, όταν το σκάφος διαλύθηκε κατά την επιστροφή του, οδηγώντας στον θάνατο και τους επτά αστροναύτες του πληρώματος. 2006: Στη Μονρόβια, η Έλεν Τζόνσον Σίρλιφ ορκίζεται πρόεδρος της Λιβερίας, αναλαμβάνοντας καθήκοντα μετά τη νίκη της στις προεδρικές εκλογές του 2005 και γράφοντας ιστορία ως η πρώτη εκλεγμένη γυναίκα αρχηγός κράτους στην Αφρική. 2014: Πεθαίνει στο Τόκιο, σε ηλικία 91 ετών, ο Ιάπωνας πρώην αξιωματικός του Αυτοκρατορικού Στρατού Χιρόο Ονόδα, μία από τις τελευταίες εμβληματικές μορφές «holdout» του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου, καθώς συνέχισε να ζει και να δρα ως αντάρτης στο νησί Λουμπάνγκ στις Φιλιππίνες μέχρι το 1974, όταν παραδόθηκε αφού έλαβε επίσημη διαταγή απαλλαγής καθηκόντων από τον πρώην διοικητή του. 2023: Πραγματοποιείται στην Αθήνα η κηδεία του Κωνσταντίνου Β’, του τελευταίου βασιλιά των Ελλήνων. Η τελετή στη Μητρόπολη Αθηνών και η ταφή στο Τατόι προσέλκυσαν το ενδιαφέρον διεθνών βασιλικών οίκων και πλήθους κόσμου. Γεννήσεις 1901 – Φουλχένσιο Μπατίστα (Fulgencio Batista), Κουβανός στρατιωτικός και πολιτικός, από τις πιο αμφιλεγόμενες μορφές της Κουβανικής ιστορίας του 20ού αιώνα. Αναδεικνύεται σε ισχυρό παράγοντα μετά την ανατροπή του 1933 και επηρεάζει καθοριστικά την πολιτική σκηνή, ενώ εκλέγεται πρόεδρος (1940-1944). Επιστρέφει στην εξουσία με πραξικόπημα το 1952, κυβερνά αυταρχικά έως το 1959 και ανατρέπεται από την επανάσταση του Φιντέλ Κάστρο, φεύγοντας στην εξορία. 1932 – Νταϊάν Φόσεϊ (Dian Fossey), Αμερικανίδα πρωτευοντολόγος που αφιέρωσε τη ζωή της στη μελέτη και προστασία των ορεινών γοριλών στη Ρουάντα. Ίδρυσε το ερευνητικό κέντρο Karisoke και έγινε διεθνώς γνωστή από το βιβλίο «Gorillas in the Mist», που ανέδειξε τον δεσμό της με τα ζώα και την απειλή της λαθροθηρίας. Η σκληρή της στάση απέναντι στους κυνηγούς δημιούργησε εχθρούς, ενώ δολοφονήθηκε το 1985, αφήνοντας πίσω της μια κληρονομιά-ορόσημο για τη διατήρηση ειδών. Θάνατοι 1998 – Δημήτρης Χορν, Έλληνας ηθοποιός, από τις πιο εμβληματικές μορφές του ελληνικού θεάτρου και του κινηματογράφου του 20ού αιώνα. Γιος του θεατρικού συγγραφέα Παντελή Χορν, ξεχώρισε για τη φωνή, την ερμηνευτική ακρίβεια και το σπάνιο σκηνικό του κύρος, ενώ συνέδεσε το όνομά του και με τη συνεργασία του με την Έλλη Λαμπέτη. Στον κινηματογράφο έμεινε αξέχαστος σε ταινίες όπως «Μια ζωή την έχουμε» και «Αλίμονο στους νέους». Μετά τον θάνατό του καθιερώθηκε το «Βραβείο Δημήτρης Χορν». 2014 – Χίρου Ονόντα (Hiroo Onoda), Ιάπωνας αξιωματικός πληροφοριών του Αυτοκρατορικού Στρατού, που έγινε παγκόσμιο σύμβολο της «χαμένης» Ιστορίας του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου. Στάλθηκε το 1944 στο νησί Λουμπάνγκ στις Φιλιππίνες και, πιστεύοντας ότι ο πόλεμος δεν τελείωσε, έμεινε κρυμμένος στη ζούγκλα επί σχεδόν 30 χρόνια. Παραδόθηκε το 1974 μόνο όταν εμφανίστηκε ο πρώην διοικητής του και του έδωσε επίσημη διαταγή. 2022 – Αλέκος Φασιανός, Έλληνας ζωγράφος, από τους πιο αναγνωρίσιμους εικαστικούς της μεταπολεμικής Ελλάδας, με ύφος που παντρεύει την αρχαιοελληνική γραμμικότητα με τη σύγχρονη αστική καθημερινότητα. Έγινε συνώνυμος με τις χαρακτηριστικές μορφές του σε έντονα χρώματα, τους ποδηλάτες, τους μουσικούς και τα «φτερωτά» μοτίβα που έδιναν μια ποιητική αίσθηση ελευθερίας. Σπούδασε στην ΑΣΚΤ και έζησε χρόνια στο Παρίσι, με εκθέσεις και διεθνή απήχηση.
-
Σαν Σήμερα
Σαν σήμερα 15 Ιανουαρίου: Η υπόθεση Πατσίφικο – Όταν η Βρετανία απέκλεισε τον Πειραιά με αφορμή το… «κάψιμο του Ιούδα»Ακόμη, η δολοφονία της Ρόζας Λούξεμπουργκ και του Καρλ Λίμπκνεχτ από τα Φράικορπς, η Μεγάλη πλημμύρα μελάσας στη Βοστόνη και η υπόθεση της «Μαύρης Ντάλιας» στο Λος Άντζελες.Ήταν 15 Ιανουαρίου του 1850 όταν ο Πειραιάς είδε τη θάλασσά του να «κλείνει» από βρετανικά πολεμικά, χωρίς να έχει προηγηθεί κήρυξη πολέμου. Σε λίγες ημέρες, το εμπόριο πάγωσε, η τροφοδοσία της Αθήνας δυσκόλεψε και το νεαρό ελληνικό κράτος ένιωσε, με τον πιο ωμό τρόπο, πόσο εύκολα οι Μεγάλες Δυνάμεις μπορούσαν να μετατρέψουν την «προστασία» σε πίεση. Αφορμή, η ικανοποίηση των αξιώσεων του Δαβίδ Πατσίφικο. Η ουσία, όμως, ήταν ένα διεθνές μήνυμα ισχύος. Η σπίθα του Πάσχα στην ΑθήναΟ Δαβίδ Πατσίφικο, Πορτογάλος Εβραίος έμπορος και διπλωμάτης, είχε υπηρετήσει ως πρόξενος και πρόξενος-γενικός της Πορτογαλίας, εγκαταστάθηκε στην Αθήνα και, λόγω της γέννησής του στο Γιβραλτάρ, θεωρούνταν Βρετανός υπήκοος. Το Πάσχα του 1847, οι Αρχές, θέλοντας να αποφύγουν διπλωματική αμηχανία λόγω της παρουσίας του τραπεζίτη Τζέιμς Μάγιερ Ρότσιλντ στην Αθήνα, επιχειρούν να περιορίσουν το έθιμο της καύσης ομοιώματος του Ιούδα. Η κίνηση αυτή εκλαμβάνεται ως παρέμβαση σε λαϊκό έθιμο και, σύμφωνα με αφηγήσεις της εποχής, λειτουργεί σαν σπίθα: πολλοί επιμένουν να το τηρήσουν σε ένδειξη αντίδρασης. Η ένταση ξεφεύγει και ένα εξαγριωμένο πλήθος λεηλατεί την κατοικία του Πατσίφικο, ενώ καταγράφεται και η αίσθηση ότι η αστυνομία δεν παρενέβη αποτελεσματικά. Από μια αποζημίωση σε διεθνή κρίσηΟ Πατσίφικο ζητά αποζημίωση παρουσιάζοντας αναλυτικές αξιώσεις, οι οποίες προκαλούν αντιδράσεις ως υπερβολικές. Σε μια εκδοχή των διεκδικήσεων, το ποσό που επικαλείται φτάνει τις περίπου 886.736 δραχμές, που αποτιμάται σε δεκάδες χιλιάδες λίρες για την εποχή. Στην άλλη άκρη, διπλωματικά έγγραφα και μεταγενέστερες αναφορές δείχνουν ότι, όσο η υπόθεση σέρνεται, το ποσό που απαιτείται από τη Βρετανία «συμμαζεύεται» και παρουσιάζεται τελικά ως απαίτηση της τάξης των 5.000 λιρών, μαζί με άλλα μικρότερα αιτήματα που η Βρετανία εντάσσει στο ίδιο πακέτο πιέσεων. Για την ελληνική κυβέρνηση, η λογική ήταν ότι μια οικονομική απαίτηση πρέπει να κριθεί από τα ελληνικά δικαστήρια και να αποζημιωθεί ό,τι αποδεικνύεται. Για τον λόρδο Πάλμερστον, υπουργό Εξωτερικών της Βρετανίας, η υπόθεση ακουμπά την ίδια την ισχύ της Αυτοκρατορίας και το μήνυμα προς τον κόσμο ότι οι Βρετανοί υπήκοοι «δεν μένουν μόνοι». Το τελεσίγραφο και τα «Παρκερικά»Στις 15 Ιανουαρίου 1850 (στα ελληνικά έγγραφα της εποχής αναφέρεται ως 3 Ιανουαρίου με το παλαιό ημερολόγιο), ο βρετανικός στόλος εμφανίζεται ανοιχτά του Πειραιά υπό τον ναύαρχο Πάρκερ και την επόμενη ημέρα επιδίδεται τελεσίγραφο με διορία 24 ωρών. Όταν η Αθήνα δεν υποχωρεί, ξεκινά ένας αυστηρός ναυτικός αποκλεισμός, που στην ελληνική μνήμη θα μείνει ως «Παρκερικά». Το αποτέλεσμα είναι άμεσο: η ελληνική σημαία «εξαφανίζεται» από τα νερά, η εμπορική κίνηση σταματά και η οικονομία της πρωτεύουσας πιέζεται ασφυκτικά, καθώς η Ελλάδα της εποχής εξαρτάται σε τεράστιο βαθμό από τη τροφοδοσία δια θαλάσσης. Οι βρετανικές δυνάμεις προχωρούν και σε κρατήσεις ή κατασχέσεις 100 – 200 ελληνικών εμπορικών σκαφών ως αντίποινα. Η «παράλληλη ατζέντα» της Βρετανίας Σε γελοιογραφία εποχής ο Ναύαρχος William Parker ζητά με το πιστόλι στο χέρι από τους φτωχούς Έλληνες την ξεχρέωση των οφειλών προς την Αγγλία Παράλληλα, ο Πάλμερστον «κολλάει» στην υπόθεση και άλλες παλαιότερες αξιώσεις που αφορούν βρετανικά συμφέροντα και το καθεστώς του βρετανικού προτεκτοράτου στα Ιόνια. Στη δέσμη των απαιτήσεων εμφανίζονται, μεταξύ άλλων, διεκδικήσεις για τις νησίδες Σαπιέντζα και Ελαφόνησο (ως «ιονιακές» κτήσεις), αποζημιώσεις για ληστείες βρετανικών πλοίων, αποκατάσταση για προσβολή της βρετανικής σημαίας και αξιώσεις για κακομεταχείριση Ιόνιων υπηκόων, καθώς και το ζήτημα της γης του ιστορικού Τζορτζ Φίνλεϊ που είχε ενταχθεί στους βασιλικούς κήπους χωρίς αποζημίωση. Το πλαίσιο αυτό εξηγεί γιατί στην Αθήνα η κρίση δεν εκλαμβάνεται ως «ιδιωτική διαφορά». Η πίεση αποκτά χαρακτήρα καταναγκασμού, με τελεσίγραφα και απειλή αντιποίνων μέσα σε ασφυκτικές προθεσμίες, κάτι που καταγράφεται και στον βρετανικό κοινοβουλευτικό διάλογο της εποχής. Ευρώπη σε ένταση, Λονδίνο σε διχασμόΗ Ελλάδα βρίσκεται υπό την κοινή «προστασία» Βρετανίας, Γαλλίας και Ρωσίας, άρα ο μονομερής αποκλεισμός μετατρέπεται γρήγορα σε ευρωπαϊκή τριβή. Στα πρακτικά του βρετανικού Κοινοβουλίου καταγράφονται προσφορές διαμεσολάβησης από Γαλλία και Ρωσία, που δεν αποτρέπουν την κλιμάκωση. Στο ίδιο το Λονδίνο, η υπόθεση γίνεται πολιτική θύελλα: οι επικριτές μιλούν για δυσανάλογη «διπλωματία των κανονιοφόρων», οι υποστηρικτές για επιβολή της αξιοπιστίας της Βρετανικής Αυτοκρατορίας. Η κρίση συνδέεται ιστορικά με τη διάσημη επίκληση «Civis Romanus sum», που χρησιμοποιείται ως επιχείρημα ότι ο Βρετανός υπήκοος πρέπει να αισθάνεται προστατευμένος «παντού». Η εκτόνωση και ο λογαριασμός της υπόθεσηςΣτο πρακτικό επίπεδο, τα αντίποινα παίρνουν μορφή κατασχέσεων και εμπάργκο: πρώτα στοχοποιούνται κρατικά σκάφη, στη συνέχεια μπαίνουν στο «κάδρο» και ιδιωτικά πλοία, ώστε η οικονομική πίεση να λυγίσει την Αθήνα. Σε κοινοβουλευτική αναφορά του 1850 καταγράφεται ότι ως τα μέσα Φεβρουαρίου ο αριθμός των ελληνικών πλοίων που κρατούνται από τις βρετανικές δυνάμεις υπολογίζεται περίπου στα 47. Η διπλωματική διέξοδος έρχεται με συμφωνία που οδηγεί τις αξιώσεις σε διαδικασία εξέτασης και συμβιβασμού. Η τελική αποζημίωση που καταγράφεται για τον Πατσίφικο «μικραίνει» θεαματικά σε σχέση με τις αρχικές διεκδικήσεις: αναφέρεται καταβολή 120.000 δραχμών και 500 λιρών, μετά την εξέταση των αξιώσεων. Τι έμεινε στην ελληνική μνήμηΤα «Παρκερικά» έμειναν ως μάθημα ωμής ισχύος: πώς μια προστατευτική σχέση μπορεί να μετατραπεί σε μοχλό πίεσης, πώς ένα νεαρό κράτος μπορεί να βρεθεί οικονομικά «με την πλάτη στον τοίχο» με ναυτικά μέσα, πώς η εξωτερική πολιτική γράφεται πάνω σε τελεσίγραφα και κατασχέσεις. Παράλληλα, η απαρχή της υπόθεσης φωτίζει το κοινωνικό υπόβαθρο της εποχής: η επίθεση στο σπίτι του Πατσίφικο συνδέεται στις πηγές με αντισημιτική βία και με αδράνεια των αρχών, στοιχείο που τροφοδοτεί τη βρετανική επιχειρηματολογία περί «προστασίας υπηκόων». Τα σημαντικότερα γεγονότα της ημέρας στην Ελλάδα και τον κόσμο1559: Η Ελισάβετ Α΄ στέφεται βασίλισσα στο Αββαείο του Ουέστμινστερ, ανοίγοντας τον δρόμο για την εποχή που θα μείνει γνωστή ως «ελισαβετιανή». 1759: Το Βρετανικό Μουσείο ανοίγει για πρώτη φορά στο κοινό στο Λονδίνο, ως ένας από τους πρώτους μεγάλους δημόσιους μουσειακούς θεσμούς της Ευρώπης. 1820: Ο Ιωάννης Καποδίστριας, εκτιμώντας ότι μπορεί να προσφέρει περισσότερα στον Αγώνα από τη θέση του υπουργού Εξωτερικών του Τσάρου, δεν αποδέχεται την πρόταση του Εμμανουήλ Ξάνθου να αναλάβει την ηγεσία της Φιλικής Εταιρείας. 1822: Υπογράφεται η Διακήρυξη της Α’ Εθνοσυνέλευσης για τους σκοπούς του Αγώνα και για την «ανεξαρτησία του έθνους των Ελλήνων» από τον οθωμανικό ζυγό. Συγκροτείται η πρώτη Επαναστατική Ελληνική Κυβέρνηση. Πρόεδρος του Νομοτελεστικού εκλέγεται ο Αλέξανδρος Μαυροκορδάτος και ο Δημήτριος Υψηλάντης πρόεδρος του Βουλευτικού. 1822: Η Αϊτή αναγνωρίζει πρώτη στον κόσμο την Επαναστατική Κυβέρνηση της Ελλάδας. 1854: Ξεσπά η Επανάσταση της Άρτας κατά του Οθωμανικού ζυγού, μία από τις εξεγέρσεις της εποχής που συνδέονται με το αίτημα για απελευθέρωση και ένωση με την Ελλάδα. 1861: Ο Αμερικανός, Ελίσα Ότις, πατεντάρει τον πρώτο ατμοκίνητο ανελκυστήρα. 1878: Συλλαλητήριο που διοργανώνεται στην Αθήνα για την έξοδο της Ελλάδας στον πόλεμο κατά της Τουρκίας (Ρωσοτουρκικός Πόλεμος) καταλήγει σε αιματηρές συγκρούσεις με την αστυνομία. Το γεγονός αυτό έχει ως αποτέλεσμα τέσσερις νεκρούς διαδηλωτές και πολλούς τραυματίες. 1889: Ιδρύεται στην Ατλάντα των ΗΠΑ, η Coca Cola Company. Προηγουμένως είχε την επωνυμία Pemberton Medicine Company. 1892: Ο Τζέιμς Νέισμιθ δημοσιεύει τους πρώτους κανόνες του μπάσκετ σε άρθρο του στην εφημερίδα Triangle της Μασαχουσέτης. 1919: Στο Βερολίνο, η Ρόζα Λούξεμπουργκ και ο Καρλ Λίμπκνεχτ, κορυφαίες μορφές του Σπαρτακιστικού κινήματος και της νεοσύστατης KPD, συλλαμβάνονται μετά την καταστολή της εξέγερσης και παραδίδονται σε μονάδες των Φράικορπς (Garde-Kavallerie-Schützen-Division), που τους μεταφέρουν στο Eden Hotel για ανάκριση. Λίγο αργότερα εκτελούνται εξωδικαστικά, με τον Λίμπκνεχτ να δολοφονείται κοντά στο Tiergarten και τη Λούξεμπουργκ να σκοτώνεται και το σώμα της να ρίχνεται στο κανάλι Landwehr, σε ένα γεγονός που θα σημαδέψει βαθιά τη μνήμη και την πολιτική ιστορία της Ευρωπαϊκής Αριστεράς. 1919: Στη Βοστόνη, στη συνοικία North End, μια τεράστια δεξαμενή αποθήκευσης μελάσας (περίπου 2,3 εκατομμύρια γαλόνια, δηλαδή πάνω από 8 εκατομμύρια λίτρα), που προοριζόταν για παραγωγή βιομηχανικής αλκοόλης, σπάει ξαφνικά και απελευθερώνει ένα καταστροφικό κύμα που σαρώνει δρόμους και κτίρια. Η λεγόμενη Μεγάλη πλημμύρα μελάσας αφήνει πίσω 21 νεκρούς και περίπου 150 τραυματίες, με πολλούς να πεθαίνουν από ασφυξία ή να παγιδεύονται στη μάζα της μελάσας, ενώ οι επιχειρήσεις διάσωσης δυσκολεύονται από την πυκνή, κολλώδη λάσπη που καλύπτει την περιοχή. 1943: Εγκαινιάζεται το Πεντάγωνο στο Άρλινγκτον, το κεντρικό στρατηγείο των ΗΠΑ, που θα εξελιχθεί σε σύμβολο της αμερικανικής στρατιωτικής ισχύος. 1947: Στο Λος Άντζελες, σε άδειο οικόπεδο στην περιοχή Λάιμερτ Παρκ, εντοπίζεται το γυμνό και άγρια ακρωτηριασμένο πτώμα της 22χρονης Ελίζαμπεθ Σορτ, που ο Τύπος θα βαφτίσει «Η μαύρη Ντάλια». Το σώμα της έχει κοπεί στα δύο στη μέση και είναι εμφανώς κακοποιημένο, με την υπόθεση να εξελίσσεται σε ένα από τα πιο διαβόητα και ανεξιχνίαστα εγκλήματα στην ιστορία της πόλης, παρά την τεράστια δημοσιότητα και τις έρευνες των αρχών. 1950: Δημοψήφισμα των Ελλήνων στην Κύπρο διεξάγεται από την Εκκλησία για την ένωση με την Ελλάδα. Υπέρ της ένωσης ψηφίζει το 95,7%. 1953: Ο Αριστοτέλης Ωνάσης αγοράζει το καζίνο του Μόντε Κάρλο. 1962: Δημοσιεύεται στο περιοδικό Record, η πρώτη ιστορία με ήρωα τον ραδιούργο βεζίρη Ιζνογκούντ, που «ήθελε να γίνει χαλίφης στη θέση του χαλίφη» ανατρέποντας τον καλό χαλίφη της Βαγδάτης. Είναι δημιουργία του γάλλου σκιτσογράφου Ζαν Ταμπαρί και του συγγραφέα, Ρενέ Γκοσινί. 1968: Υστερα από έντονες διεθνείς παρεμβάσεις, το καθεστώς των συνταγματαρχών χορηγεί στον Ανδρέα Παπανδρέου διαβατήριο και του επιτρέπει να αναχωρήσει από την Ελλάδα για εξορία, λίγες ημέρες μετά την αποφυλάκισή του με όρο να φύγει από τη χώρα. Ο Παπανδρέου εγκαθίσταται στη Σουηδία (Στοκχόλμη), όπου αναλαμβάνει πανεπιστημιακή θέση, και μέσα στο ίδιο έτος συγκροτεί στο εξωτερικό αντιδικτατορική οργάνωση, δίνοντας νέα διεθνή διάσταση στην αντίσταση κατά της χούντας. 1996: Ο Ανδρέας Παπανδρέου συντάσσει την επιστολή παραίτησης του μέσα στο Ωνάσειο, μετά από 56 μέρες στην εντατική. Παραιτείται από το αξίωμα του πρωθυπουργού, ενώ παραμένει πρόεδρος του κινήματος και ζητά από την Κεντρική Επιτροπή και την Κοινοβουλευτική Ομάδα του ΠΑΣΟΚ να προχωρήσουν άμεσα στην εκλογή νέου πρωθυπουργού. 2000: Στο Βελιγράδι δολοφονείται ο Αρκάν, κατά κόσμον Ζέλικο Ραζνάτοβιτς, όταν δέχεται πυρά στο λόμπι του ξενοδοχείου InterContinental στο Νέο Βελιγράδι και πεθαίνει λίγο αργότερα. Υπήρξε επικεφαλής της παραστρατιωτικής Σερβικής Εθελοντικής Φρουράς («Τίγρεις») και κατηγορούμενος για εγκλήματα πολέμου από το Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο για την πρώην Γιουγκοσλαβία, όμως ο θάνατός του σημαίνει ότι δεν θα δικαστεί ποτέ. 2001: Ο Τζίμι Γουέιλς δημιουργεί τη Wikipedia, βάζοντας τα θεμέλια για ένα νέο μοντέλο συλλογικής γνώσης που θα αλλάξει τον τρόπο που ενημερώνεται ο κόσμος. 2010: Γίνεται η μεγαλύτερη σε διάρκεια δακτυλιοειδής έκλειψη Ηλίου της τρίτης χιλιετίας. Διαρκεί 11 λεπτά και 8 δευτερόλεπτα. 2015: «Κανένα σπίτι σε χέρια τραπεζίτη» διαμηνύει από τη Ρόδο ο πρόεδρος του ΣΥΡΙΖΑ, Αλέξης Τσίπρας, κατά τη διάρκεια προεκλογικής του ομιλίας. Γεννήσεις 1622 – Μολιέρος (Molière), Γάλλος θεατρικός συγγραφέας και ηθοποιός, από τους θεμελιωτές της κλασικής Γαλλικής κωμωδίας. Το πραγματικό του όνομα ήταν Ζαν Μπατίστ Ποκλέν και έγινε γνωστός για έργα που σατίρισαν την υποκρισία, την εξουσιομανία και τα κοινωνικά ήθη, όπως «Ταρτούφος», «Ο μισάνθρωπος» και «Ο κατά φαντασίαν ασθενής». Η πορεία του συνδέθηκε με την αυλή του Λουδοβίκου ΙΔ΄ και με σκάνδαλα λογοκρισίας. Πέθανε το 1673 μετά από κατάρρευση πάνω στη σκηνή. 1929 – Μάρτιν Λούθερ Κινγκ Τζούνιορ (Martin Luther King Jr.), Αμερικανός πολιτικός αγωνιστής και Βαπτιστής πάστορας, εμβληματικός ηγέτης του κινήματος για τα πολιτικά δικαιώματα στις ΗΠΑ. Ανέδειξε τη δύναμη της μη βίαιης αντίστασης, με ορόσημο το μποϊκοτάζ των λεωφορείων στο Μοντγκόμερι και την πορεία στην Ουάσιγκτον όπου εκφώνησε τον λόγο «I Have a Dream». Τιμήθηκε με Νόμπελ Ειρήνης το 1964 και δολοφονήθηκε το 1968 στο Μέμφις. 1949 – Πάνος Μιχαλόπουλος, Έλληνας ηθοποιός θεάτρου, κινηματογράφου και τηλεόρασης, που καθιερώθηκε ως «ζεν πρεμιέ» της δεκαετίας του 1980. Γεννημένος στη Μικρομάνη Μεσσηνίας, εμφανίζεται από τη δεκαετία του 1970 σε ταινίες, σειρές και θεατρικές παραστάσεις, με πρώιμο σταθμό την «Ιφιγένεια» του Μιχάλη Κακογιάννη και τηλεοπτική προβολή στο «Λούνα Παρκ» του Γιάννη Δαλιανίδη. 1967 – Άλκης Κούρκουλος, Έλληνας ηθοποιός με παρουσία σε θέατρο, τηλεόραση και κινηματογράφο. Γεννημένος στην Αθήνα, είναι γιος του Νίκου Κούρκουλου και της Μελίτας Κουτσογιάννη-Κούρκουλου, κάτι που τον συνέδεσε από νωρίς με τον θεατρικό χώρο. Έγινε ιδιαίτερα γνωστός από τηλεοπτικές επιτυχίες όπως «Αναστασία» και «Λόγω τιμής», ενώ εμφανίστηκε και σε ταινίες όπως «Άντε γεια…». Αργότερα ανέλαβε και το θέατρο ΚΑΠΠΑ, συνεχίζοντας την οικογενειακή παράδοση. 1990 – Κώστας Σλούκας, Έλληνας καλαθοσφαιριστής (γκαρντ), από τους πιο σταθερούς δημιουργούς της σύγχρονης Ευρωλίγκας. Γεννημένος στη Θεσσαλονίκη, έγινε σημείο αναφοράς για την ικανότητά του να «διαβάζει» το παιχνίδι και να παίρνει μεγάλες αποφάσεις στα κρίσιμα. Έχει κατακτήσει 4 τίτλους Ευρωλίγκας (2012, 2013, 2017, 2024) με Ολυμπιακό, Φενερμπαχτσέ και Παναθηναϊκό, ενώ το 2024 αναδείχθηκε MVP του Final Four. Θάνατοι 1919 – Ρόζα Λούξεμπουργκ (Rosa Luxemburg), Γερμανίδα πολιτικός θεωρητικός και επαναστάτρια, από τις πιο επιδραστικές μορφές του Ευρωπαϊκού σοσιαλιστικού κινήματος. Πολέμησε τον μιλιταρισμό και τον Α’ Παγκόσμιο Πόλεμο, συνίδρυσε την Ένωση Σπάρτακος και αργότερα το Κομμουνιστικό Κόμμα Γερμανίας. Το 1919, μετά την αποτυχία της εξέγερσης των Σπαρτακιστών στο Βερολίνο, συλλαμβάνεται μαζί με τον Καρλ Λίμπκνεχτ και δολοφονείται από παραστρατιωτικούς Freikorps, σε μία υπόθεση που σημάδεψε τη Δημοκρατία της Βαϊμάρης. 1928 – Φωκίων Νέγρης, Έλληνας μεταλλειολόγος, γεωλόγος και πολιτικός, που συνδύασε τεχνοκρατική γνώση με δημόσια δράση στις αρχές του 20ού αιώνα. Διετέλεσε διευθυντής της Εταιρείας των Μεταλλουργείων του Λαυρίου και δήμαρχος Λαυρίου (1895-1898), σε μια περίοδο που η πόλη-μεταλλείο καθόριζε την οικονομία της περιοχής. Ως υπουργός Οικονομικών προώθησε μεταρρυθμίσεις με άξονα την κοινωνική ασφάλιση. Το 1926 έγινε ο πρώτος πρόεδρος της Ακαδημίας Αθηνών.
-
Σαν Σήμερα
Στις 21 Δεκεμβρίου 1992 αποκαλύπτεται μια υπόθεση που θα περάσει στην ελληνική εγκληματολογική ιστορία ως το πιο αριστοτεχνικό και ανεξιχνίαστο «ριφιφί» που έγινε ποτέ. Κάτω από το υποκατάστημα της Τράπεζας Εργασίας στην οδό Καλλιρρόης, στην Αθήνα, είχε στηθεί επί εβδομάδες μια επιχείρηση που θύμιζε κινηματογραφικό σενάριο και άφησε πίσω της περισσότερα ερωτήματα παρά απαντήσεις. Οι υπάλληλοι της τράπεζας επέστρεψαν εκείνο το πρωινό στη δουλειά τους μετά το Σαββατοκύριακο, λίγες ημέρες πριν από τα Χριστούγεννα. Τίποτα δεν προμήνυε τι θα ακολουθούσε. Το υποκατάστημα ήταν κλειστό για δύο ημέρες, η κεντρική είσοδος άθικτη, οι χώροι κανονικοί. Μέχρι τη στιγμή που άνοιξε το θησαυροφυλάκιο. Το θησαυροφυλάκιο που είχε ήδη «αδειάσει»Η εικόνα ήταν σοκαριστική. Εκατοντάδες θυρίδες είχαν παραβιαστεί με χειρουργική ακρίβεια. Από τις 1.151 θυρίδες, οι 301 είχαν ανοιχτεί και το περιεχόμενό τους είχε εξαφανιστεί. Κοσμήματα, μετρητά, τίτλοι, πολύτιμα αντικείμενα, με τη συνολική λεία να εκτιμάται σε ποσό που άγγιζε τα 5 δισεκατομμύρια δραχμές. Το ακόμα πιο εντυπωσιακό στοιχείο ήταν ο τρόπος πρόσβασης. Οι δράστες δεν μπήκαν ποτέ από την τράπεζα. Είχαν ανοίξει μια υπόγεια σήραγγα μήκους περίπου 25 μέτρων, ξεκινώντας από την κοίτη του Ιλισού, κάτω από την οδό Καλλιρρόης. Το τούνελ ήταν κατασκευασμένο με τέτοια ακρίβεια ώστε να πληροί κανόνες στατικής ασφάλειας, με υποστυλώματα, φωτισμό και αυτοσχέδιες ράγες για τη μεταφορά των μπάζων. Συναγερμοί που χτύπησαν αλλά αγνοήθηκανΚατά τη διάρκεια εκείνου του Σαββατοκύριακου, οι συναγερμοί της τράπεζας είχαν ενεργοποιηθεί. Ωστόσο, θεωρήθηκε πως επρόκειτο για τεχνική βλάβη. Δεν υπήρχε ένδειξη παραβίασης της εισόδου και ο έλεγχος που έγινε δεν αποκάλυψε κάτι ύποπτο. Οι δράστες είχαν όλο τον χρόνο με το μέρος τους. Οι εκτιμήσεις της Αστυνομίας ανέφεραν ότι η διάνοιξη της σήραγγας απαιτούσε από αρκετές ημέρες έως και μήνες εργασίας. Κι όμως, κανείς από τους κατοίκους της περιοχής δεν αντιλήφθηκε τι συνέβαινε κάτω από τα πόδια τους. Άνθρωποι με ρούχα εργασίας, που κινούνταν στην περιοχή σαν να επρόκειτο για συνηθισμένες τεχνικές εργασίες, δεν προκάλεσαν την παραμικρή υποψία. Έρευνες, σενάρια και ένα μυστήριο που βάθυνεΗ υπόθεση προκάλεσε τεράστια κινητοποίηση. Λίγες εβδομάδες αργότερα, σε παραθαλάσσια περιοχή της Βραυρώνας εντοπίστηκαν πεταμένα έγγραφα, κοσμηματοθήκες και αντικείμενα χωρίς αξία για τους δράστες. Ήταν το μοναδικό απτό εύρημα που συνδέθηκε με τη διάρρηξη. Ακολούθησαν θεωρίες για διεθνή εγκληματικά δίκτυα, οργανωμένες μαφίες, ακόμα και εμπλοκή τρομοκρατικών οργανώσεων. Τίποτα δεν αποδείχθηκε. Το 1994, κρατούμενος προχώρησε σε καταγγελίες, εμπλέκοντας τραπεζικά στελέχη και επιχειρηματίες. Οι αποκαλύψεις του οδήγησαν σε συλλήψεις και προφυλακίσεις, όμως λίγο αργότερα ανακάλεσε τα πάντα. Το 1995, με βούλευμα του Συμβουλίου Εφετών, όλοι οι κατηγορούμενοι απαλλάχθηκαν. Η υπόθεση έκλεισε δικαστικά, όχι όμως και στη συλλογική μνήμη. Μια διάρρηξη που παραμένει ανοιχτή ως ερώτημαΠερισσότερα από τριάντα χρόνια μετά, το «ριφιφί» της Τράπεζας Εργασίας εξακολουθεί να θεωρείται μοναδικό. Κανείς δεν καταδικάστηκε, τα χρήματα δεν βρέθηκαν, οι δράστες δεν ταυτοποιήθηκαν ποτέ. Η ακρίβεια του σχεδιασμού, η ψυχραιμία της εκτέλεσης και η πλήρης απουσία αποδεικτικών στοιχείων το καθιστούν μια από τις πιο μυστηριώδεις υποθέσεις στην ιστορία της ελληνικής εγκληματολογίας. Τα σημαντικότερα γεγονότα της ημέρας στην Ελλάδα και τον κόσμο1825: Ο Κιουταχής πασάς πραγματοποιεί σφοδρό κανονιοβολισμό του Μεσολογγίου, στο πλαίσιο της πολιορκίας της πόλης κατά την Ελληνική Επανάσταση. Η αντίσταση των υπερασπιστών προαναγγέλλει την ηρωική Έξοδο. 1828: Ο Ιωάννης Καποδίστριας δημοσιεύει διάταγμα για την ίδρυση της Στρατιωτικής Σχολής Ευελπίδων στο Ναύπλιο, θέτοντας τα θεμέλια για την εκπαίδευση των αξιωματικών του ελληνικού στρατού. 1902: Ο Γουλιέλμο Μαρκόνι αποστέλλει για πρώτη φορά ασύρματα μηνύματα πέρα από τον Ατλαντικό, σηματοδοτώντας μια επανάσταση στις τηλεπικοινωνίες. 1913: Τυπώνεται το πρώτο σταυρόλεξο, αποτελούμενο από 32 τετραγωνάκια, στην εφημερίδα «Ο Κόσμος της Νέας Υόρκης». Δημιουργός του είναι ο δημοσιογράφος Άρθουρ Γουάιν, που εισάγει έναν νέο τρόπο ψυχαγωγίας και νοητικής άσκησης. 1937: Κάνει πρεμιέρα στις ΗΠΑ η ταινία κινουμένων σχεδίων «Η Χιονάτη και οι Επτά Νάνοι», η πρώτη μεγάλου μήκους παραγωγή της Disney και το πρώτο έγχρωμο, ομιλών φιλμ κινουμένων σχεδίων στην ιστορία του κινηματογράφου. Το στοίχημα του Γουόλτ Ντίσνεϊ, που πολλοί τότε χλεύαζαν ως «τρέλα», γνωρίζει εντυπωσιακή καλλιτεχνική και εμπορική επιτυχία, ανοίγοντας τον δρόμο για μια ολόκληρη εποχή κλασικών animated ταινιών και αλλάζοντας για πάντα την πορεία της παγκόσμιας ψυχαγωγίας. 1952: Η Ελένη Σκούρα ορίζεται υποψήφια του Ελληνικού Συναγερμού στις επαναληπτικές εκλογές του Ιανουαρίου στη Θεσσαλονίκη. Εκλέγεται και γίνεται η πρώτη Ελληνίδα βουλευτής, ανοίγοντας τον δρόμο για τη συμμετοχή των γυναικών στην πολιτική. 1968: Εκτοξεύεται επιτυχώς από τη Φλόριντα το διαστημόπλοιο «Apollo 8», η πρώτη επανδρωμένη αποστολή για τη Σελήνη. Το πλήρωμα, που αποτελείται από τους Φρανκ Μπόρμαν, Τζέιμς Λόβελ και Γουίλιαμ Άντερς, πραγματοποιεί την πρώτη τροχιά γύρω από το φεγγάρι. 1988: Ένα Boeing 747 της Pan-Am συντρίβεται στο Λόκερμπι της Σκωτίας, προκαλώντας τον θάνατο 259 επιβατών και 11 κατοίκων της πόλης. Η πτώση αποδίδεται σε έκρηξη βόμβας, που τοποθετήθηκε από Λίβυους τρομοκράτες, και αποτελεί ένα από τα πλέον πολύνεκρα αεροπορικά δυστυχήματα της εποχής. Γεννήσεις 1937 – Τζέιν Φόντα (Jane Fonda), Αμερικανίδα ηθοποιός και ακτιβίστρια, από τις πιο εμβληματικές προσωπικότητες του Χόλιγουντ. Βραβευμένη με δύο Όσκαρ για τις ερμηνείες της σε ταινίες όπως «Klute» και «Coming Home», διέγραψε καριέρα που συνδύασε καλλιτεχνικό κύρος και εμπορική επιτυχία. Παράλληλα ανέπτυξε έντονη πολιτική και κοινωνική δράση, από το αντιπολεμικό κίνημα έως τον σύγχρονο ακτιβισμό για το κλίμα, καθιερώνοντάς την ως διαχρονικό σύμβολο δημόσιας παρέμβασης. 1940 – Φρανκ Ζάπα (Frank Zappa), Αμερικανός τραγουδιστής, συνθέτης και κιθαρίστας, από τις πιο πρωτοποριακές και ανυπότακτες μορφές της ροκ μουσικής. Με έργο που κινήθηκε από το rock και τη jazz έως την avant-garde και τη σύγχρονη κλασική μουσική, αμφισβήτησε κάθε καλλιτεχνικό στερεότυπο. Γνωστός για το καυστικό χιούμορ και τον κοινωνικό σχολιασμό του, επηρέασε βαθιά γενιές μουσικών και ακροατών. 1948 – Σάμιουελ Λ. Τζάκσον (Samuel L. Jackson), Αμερικανός ηθοποιός και μία από τις πιο εμβληματικές φυσιογνωμίες του σύγχρονου κινηματογράφου. Με χαρακτηριστική φωνή, έντονη παρουσία και τεράστιο εύρος ρόλων, καθιερώθηκε με το «Pulp Fiction» και έγινε παγκόσμιο σύμβολο ποπ κουλτούρας μέσα από το σύμπαν της Marvel ως Nick Fury στο «The Avengers». Η καριέρα του συνδυάζει cult ρόλους, blockbusters και συνεργασίες με κορυφαίους σκηνοθέτες. 1976 – Άρης Σερβετάλης, Έλληνας ηθοποιός, από τις πιο ιδιότυπες και αναγνωρίσιμες παρουσίες του σύγχρονου ελληνικού θεάτρου και κινηματογράφου. Ξεχώρισε για τις εσωτερικές, συχνά ασκητικές ερμηνείες του και την έντονη σωματικότητα στο παίξιμο. Έγινε ευρύτερα γνωστός μέσα από τον κινηματογράφο, αλλά το θέατρο παραμένει ο βασικός άξονας της καλλιτεχνικής του πορείας, με επιλογές που δείχνουν συνέπεια και προσωπικό στίγμα. 1990 – Γιάννης Φετφατζίδης, Έλληνας ποδοσφαιριστής, γνωστός για την ταχύτητα, την τεχνική κατάρτιση και το δημιουργικό του παιχνίδι στα άκρα. Αναδείχθηκε από τον Ολυμπιακό και αγωνίστηκε σε μεγάλες ελληνικές και διεθνείς ομάδες, καταγράφοντας συμμετοχές και με την εθνική Ελλάδας. Η καριέρα του χαρακτηρίζεται από έντονες στιγμές ποιότητας, αλλά και από προκλήσεις λόγω τραυματισμών, που επηρέασαν τη διάρκεια της παρουσίας του στο υψηλότερο επίπεδο. Θάνατοι 2009 – Χρήστος Λαμπράκης, Έλληνας εκδότης και επιχειρηματίας, από τις πιο ισχυρές προσωπικότητες του ελληνικού Τύπου και του πολιτισμού. Ως επικεφαλής του Δημοσιογραφικού Οργανισμού Λαμπράκη διαμόρφωσε επί δεκαετίες το μιντιακό τοπίο της χώρας. Υπήρξε οραματιστής και ιδρυτής του Μεγάρου Μουσικής Αθηνών, αφήνοντας βαθύ και διαρκές αποτύπωμα στην πολιτιστική ζωή της Ελλάδας. ΕορτολόγιοΑαρών, Αδάμ, Βενιαμίν, Εύα, Θέμις, Θεμιστοκλής, Θεμιστόκλεια, Ιουλιανός, Ιουλιανή, Ισαάκ, Ισαακία, Μελχισεδέκ, Ραχήλ, Σολομών, Σολομώνη Εθνικές Γιορτές – ΕπέτειοιΠαγκόσμια Ημέρα Καλαθοσφαίρισης (Μπάσκετ)
-
Σαν Σήμερα
Σαν σήμερα, το 1923, ο βασιλιάς Γεώργιος Β΄ αποχωρεί από την Ελλάδα, σε ένα πολιτικό σκηνικό φορτισμένο από τη Μικρασιατική Καταστροφή, τον Εθνικό Διχασμό και τη σαρωτική επικράτηση του αντιμοναρχικού ρεύματος. Η αναχώρησή του δεν είναι μια τυπική πράξη, αλλά το επιστέγασμα μιας πορείας που είχε ξεκινήσει μέσα σε κρίση και καταλήγει σε θεσμική παύση της βασιλείας. Μια βασιλεία που ξεκινά σαν πένθος Ο Γεώργιος Β΄ κλήθηκε να διαδεχθεί τον πατέρα του, Κωνσταντίνο Α΄, εντελώς αιφνιδιαστικά στις 14/27 Σεπτεμβρίου 1922, σε ηλικία μόλις 32 ετών, λίγες εβδομάδες μετά την κατάρρευση του μικρασιατικού μετώπου. Η τελετή της στέψης του υπήρξε λιτή, σχεδόν υποτονική, με ελάχιστους παρόντες. Σύγχρονες μαρτυρίες αναφέρουν ότι το κλίμα δεν παρέπεμπε σε ανάρρηση νέου βασιλιά, αλλά θύμιζε περισσότερο τελετή κηδείας, προάγγελο των εξελίξεων που θα ακολουθούσαν. Γεννημένος τον Ιούλιο του 1890 στο Τατόι, πρωτότοκος γιος του τότε διαδόχου Κωνσταντίνου και της Σοφίας της Πρωσίας, ο Γεώργιος ακολούθησε τη σχεδόν προδιαγεγραμμένη πορεία των βασιλικών οίκων της Belle Époque. Φοίτησε στη Στρατιωτική Σχολή Ευελπίδων, αποφοίτησε ως ανθυπολοχαγός Πεζικού και συνέχισε τις σπουδές του στη Στρατιωτική Ακαδημία του Βερολίνου, παραμένοντας εκεί έως τις παραμονές των Βαλκανικών Πολέμων. Από τους Βαλκανικούς στον Εθνικό Διχασμό Στους Βαλκανικούς Πολέμους υπηρέτησε στο πλευρό του πατέρα του, αρχιστράτηγου των ελληνικών δυνάμεων, και παρέμεινε κοντά του και στα ταραγμένα χρόνια του Εθνικού Διχασμού. Όταν ο Κωνσταντίνος Α΄ εξωθήθηκε σε παραίτηση τον Μάιο/Ιούνιο του 1917, ο Γεώργιος ακολούθησε την οικογένεια στην εξορία, ενώ στον θρόνο ανήλθε ο μικρότερος αδερφός του, Αλέξανδρος. Η επιστροφή του στην Ελλάδα ήρθε στις 6/19 Δεκεμβρίου 1920, μετά την παλινόρθωση του Κωνσταντίνου. Ωστόσο, η εξέλιξη των γεγονότων αποδείχθηκε αμείλικτη. Η Μικρασιατική Καταστροφή σήμανε το οριστικό τέλος της ελληνικής παρουσίας στην Ανατολία και πυροδότησε μια αλυσίδα πολιτικών ανατροπών. Ο Κωνσταντίνος Α΄ παραιτήθηκε για δεύτερη και οριστική φορά, οι ηγέτες του αντιβενιζελικού χώρου συνελήφθησαν, δικάστηκαν και κάποιοι εκτελέστηκαν τον Νοέμβριο του 1922. Λίγους μήνες αργότερα, τον Ιανουάριο του 1923, ο πρώην βασιλιάς πέθανε εξόριστος στο Παλέρμο. Η αποσύνθεση του αντιβενιζελικού χώρου Το φθινόπωρο του 1923 η πολιτική ισορροπία γέρνει οριστικά υπέρ των βενιζελικών. Η αποτυχία του κινήματος Γαργαλίδη-Λεοναρδόπουλου οδηγεί σε περαιτέρω αποσύνθεση του αντιβενιζελικού στρατοπέδου. Στελέχη, όπως ο Ιωάννης Μεταξάς, καταφεύγουν στο εξωτερικό, αντιβενιζελικές εφημερίδες τίθενται προσωρινά εκτός κυκλοφορίας, ενώ βασιλόφρονες αξιωματικοί αποτάσσονται, αφήνοντας τον στρατό υπό σχεδόν πλήρη βενιζελικό έλεγχο. Παρά τις αντιρρήσεις μετριοπαθών πολιτικών, όπως ο Θεμιστοκλής Σοφούλης, ο Γεώργιος Καφαντάρης και ο Παναγιώτης Δαγκλής, επικρατούν οι πιο ακραίες φωνές που ζητούν ξεκάθαρη λύση στο Πολιτειακό, με πρωταγωνιστές τον Θεόδωρο Πάγκαλο και τον Γεώργιο Κονδύλη. Οι εκλογές της 16ης Δεκεμβρίου για Συντακτική Συνέλευση, από τις οποίες απείχαν οι αντιβενιζελικοί, δίνουν στους βενιζελικούς συντριπτική κοινοβουλευτική υπεροχή. Η έξοδος χωρίς τιμές Χωρίς ουσιαστικό πολιτικό έρεισμα και αντιμέτωπος με παγιωμένα τετελεσμένα, ο Γεώργιος Β΄ αποδέχεται την πραγματικότητα. Στις 19 Δεκεμβρίου 1923 αποχωρεί από την Ελλάδα με προορισμό τη Ρουμανία, πατρίδα της συζύγου του Ελισάβετ. Η αναχώρηση έχει έντονο συμβολισμό. Δεν του παραχωρείται πολεμικό πλοίο, αλλά επιβιβάζεται στο πλοίο της γραμμής «Δάφνη», ενώ το άγημα στο λιμάνι του Πειραιά δεν αποδίδει τις προβλεπόμενες τιμές, κατόπιν εντολών της επαναστατικής κυβέρνησης Γονατά. Τα σημαντικότερα γεγονότα της ημέρας στην Ελλάδα και τον κόσμο1776: Ο Τόμας Πέιν δημοσιεύει το πρώτο από τα κείμενα με τίτλο «Η Αμερικάνικη Κρίση», ένα πολιτικό μανιφέστο που ενισχύει το ηθικό των επαναστατημένων αποίκων και επηρεάζει καθοριστικά την πορεία της Αμερικανικής Επανάστασης. 1843: Ο Άγγλος συγγραφέας, Κάρολος Ντίκενς, εκδίδει το διήγημα «Χριστουγεννιάτικη Ιστορία» («A Christmas Carol»). Το έργο, που αφηγείται την ιστορία του Εμπενίζερ Σκρουτζ και τη μεταμόρφωσή του μέσα από τα πνεύματα των Χριστουγέννων, γίνεται σύμβολο της χριστουγεννιάτικης παράδοσης και κοινωνικής συνείδησης, εμπνέοντας γενιές αναγνωστών. 1894: Αρχίζει η Δίκη Ντρέιφους, με τον Γάλλο εβραίο αξιωματικό του πυροβολικού Άλφρεντ Ντρέιφους να κατηγορείται -αδίκως όπως θα αποδειχθεί αργότερα- για προδοσία υπέρ της Γερμανίας. Η υπόθεση προκαλεί έντονες διχόνοιες στη γαλλική κοινωνία και γίνεται σύμβολο αντισημιτισμού και δικαστικής αδικίας. Τον Ντρέιφους θα υπερασπιστεί ο συγγραφέας Εμίλ Ζολά με το διάσημο άρθρο του «Κατηγορώ», που δημοσιεύεται το 1898, καταγγέλλοντας τη συνωμοσία και την αδικία σε βάρος του. 1913: Επιδημία τύφου ξεσπά στην Αθήνα λόγω μόλυνσης του νερού στο δημοτικό υδραγωγείο, με τα θύματα να ξεπερνούν τα 300, αποκαλύπτοντας τα σοβαρά προβλήματα δημόσιας υγείας της εποχής. 1920: Ο Κωνσταντίνος Α΄ επιστρέφει στον θρόνο ως βασιλιάς των Ελλήνων, έπειτα από τον θάνατο του γιου του, Αλεξάνδρου Α΄, και το αποτέλεσμα του δημοψηφίσματος της 5ης Δεκεμβρίου. Η επιστροφή του σηματοδοτεί μια κρίσιμη πολιτική και στρατιωτική περίοδο για την Ελλάδα, εν μέσω της Μικρασιατικής Εκστρατείας. 1923: Ο βασιλιάς Γεώργιος Β΄ αποχωρεί από την Ελλάδα, μέσα σε κλίμα βαθιάς πολιτικής κρίσης, μετά τον θρίαμβο των βενιζελικών στις εκλογές και την ενίσχυση του δημοκρατικού / αντιμοναρχικού ρεύματος. Η αναχώρησή του για το εξωτερικό ανοίγει τον δρόμο για την αναστολή της βασιλείας και, λίγους μήνες αργότερα, για την ανακήρυξη της Αβασίλευτης Δημοκρατίας, σηματοδοτώντας μια από τις πιο καθοριστικές καμπές στο πολιτειακό ζήτημα της χώρας. 1946: Ξεκινά ο πρώτος πόλεμος της Ινδοκίνας, μια σύγκρουση που θα εξελιχθεί σε μακρόχρονη αποικιακή και ψυχροπολεμική αντιπαράθεση και θα οδηγήσει, χρόνια αργότερα, στον πόλεμο του Βιετνάμ. 1948: Τίθεται σε εφαρμογή το σχέδιο «Περιστερά» από τις κυβερνητικές δυνάμεις, με στόχο την εκκαθάριση της Πελοποννήσου από τους αντάρτες του Δημοκρατικού Στρατού Ελλάδας (ΔΣΕ). Στην εκστρατεία συμμετέχουν 45.000 άνδρες του στρατού, υπό τη διοίκηση του στρατηγού Θρασύβουλου Τσακαλώτου, σε μία από τις μεγαλύτερες στρατιωτικές επιχειρήσεις του Εμφυλίου Πολέμου, που είχε σοβαρές συνέπειες για τον τοπικό πληθυσμό και τους αντάρτες. 1965: Ο στρατηγός Σαρλ Ντε Γκολ επανεκλέγεται πρόεδρος της Γαλλίας, επικρατώντας στον δεύτερο γύρο των εκλογών. Αντίπαλός του είναι ο Φρανσουά Μιτεράν, ο οποίος αργότερα θα γίνει σοσιαλιστής πρόεδρος της χώρας. Η εκλογή αυτή εδραιώνει την πολιτική κυριαρχία του Ντε Γκολ, ενώ παράλληλα σηματοδοτεί την άνοδο του Μιτεράν ως σημαντικής πολιτικής προσωπικότητας. 1970: Ο Γεώργιος Παπαδόπουλος, επικεφαλής της χούντας των συνταγματαρχών, δηλώνει σε λόγο του προς το έθνος: «Ουδεμία αλλαγή το 1971 εις την υφιστάμενην συνταγματική τάξιν». Συνεχίζει τονίζοντας ότι «Εγώ θα κρίνω, ως εντολοδόχος του λαού, πότε θα είναι επωφελής διά το Έθνος η πλήρης λειτουργία του κοινοβουλευτισμού». Η δήλωση αυτή αποτυπώνει τη συνέχιση του αυταρχικού καθεστώτος και την αναστολή της δημοκρατικής λειτουργίας στην Ελλάδα. 1980: Πυρπολούνται τα πολυκαταστήματα Μινιόν και Κατράντζος στο κέντρο της Αθήνας, προκαλώντας τεράστιες ζημιές. Το γεγονός αποδίδεται σε τρομοκρατική ενέργεια, συγκλονίζοντας την ελληνική κοινωνία και σημαδεύοντας μια σκοτεινή περίοδο για την επιχειρηματικότητα και την ασφάλεια στη χώρα. 1984: Υπογράφεται η συμφωνία ανάμεσα στη Μάργκαρετ Θάτσερ και τον Ντενγκ Ξιάο Πινγκ για την επιστροφή του Χονγκ Κονγκ στην Κίνα την 1η Ιουλίου 1997, καθορίζοντας το μέλλον μιας από τις σημαντικότερες παγκόσμιες μητροπόλεις. 1997: Κάνει πρεμιέρα στις αμερικανικές αίθουσες η εμβληματική ταινία του Τζέιμς Κάμερον, «Τιτανικός». Η επική ιστορία αγάπης και τραγωδίας στον φόντο του ναυαγίου του RMS Titanic κατακτά το κοινό και γίνεται η ταινία με τις υψηλότερες εισπράξεις στην ιστορία του κινηματογράφου έως τότε. Κερδίζει 11 βραβεία Όσκαρ, συμπεριλαμβανομένου αυτού της Καλύτερης Ταινίας, καθιερώνοντας την ως ένα από τα μεγαλύτερα κινηματογραφικά φαινόμενα όλων των εποχών. 2016: Φορτηγό πέφτει πάνω σε πλήθος στη Χριστουγεννιάτικη αγορά του Βερολίνου, σκοτώνοντας 12 ανθρώπους και τραυματίζοντας δεκάδες. Την ευθύνη αναλαμβάνει το Ισλαμικό Κράτος, σε μία από τις πιο σοκαριστικές τρομοκρατικές επιθέσεις στην Ευρώπη. Γεννήσεις 1911 – Νικηφόρος Βρεττάκος, Έλληνας ποιητής και μία από τις καθαρότερες, ανθρωποκεντρικές φωνές της νεοελληνικής λογοτεχνίας. Η ποίησή του, φωτεινή και βαθιά λυρική, εμποτίζεται από αγάπη για τον άνθρωπο, τη φύση και την ειρήνη, με έντονη ηθική και πνευματική διάσταση. Συνδέθηκε με τη γενιά του ’30, αλλά ακολούθησε απολύτως προσωπική πορεία, αφήνοντας έργο που ξεχωρίζει για την απλότητα, τη διαύγεια και την εσωτερική δύναμη. 1915 – Εντίθ Πιάφ (Édith Piaf), εμβληματική Γαλλίδα τραγουδίστρια και σύμβολο της γαλλικής μουσικής σκηνής. Με τη βαθιά, σπαρακτική φωνή και τη δραματική της ερμηνεία, εξέφρασε τον έρωτα, την απώλεια και τη ζωή των απλών ανθρώπων. Τραγούδια όπως «La Vie en Rose» και «Non, je ne regrette rien» έγιναν παγκόσμια σύμβολα, ενώ η ταραχώδης ζωή της ενίσχυσε τον μύθο γύρω από την πιο αναγνωρίσιμη φωνή της Γαλλίας. 1980 – Τζέικ Τζίλενχαλ (Jake Gyllenhaal), διακεκριμένος Αμερικανός ηθοποιός, γνωστός για την ένταση και τη μεταμορφωτική προσέγγιση στους ρόλους του. Ξεχώρισε με το «Brokeback Mountain», όπου απέδωσε με λεπτότητα μια σύνθετη συναισθηματική εμπειρία, και καθήλωσε στο «Nightcrawler» με μια σκοτεινή, ακραία ερμηνεία. Η φιλμογραφία του ισορροπεί ανάμεσα σε ανεξάρτητο σινεμά και μεγάλες παραγωγές, καθιερώνοντάς τον ως ηθοποιό υψηλού κύρους. Θάνατοι 1848 – Έμιλι Μπροντέ (Emily Brontë), Αγγλίδα συγγραφέας και μία από τις πιο μυστηριώδεις μορφές της αγγλικής λογοτεχνίας. Έμεινε στην Ιστορία με το μοναδικό της μυθιστόρημα «Ανεμοδαρμένα ύψη», ένα σκοτεινό, παθιασμένο έργο που ανέτρεψε τις λογοτεχνικές συμβάσεις της εποχής. Η ένταση των χαρακτήρων, το άγριο τοπίο και η υπαρξιακή φόρτιση του βιβλίου το καθιέρωσαν ως διαχρονικό αριστούργημα, επηρεάζοντας βαθιά τη νεότερη λογοτεχνία. 1915 – Αλοΐσιους Άλτσχάιμερ (Alois Alzheimer), Γερμανός νευροπαθολόγος, από τις καθοριστικές μορφές της νευροεπιστήμης. Το 1906 περιέγραψε για πρώτη φορά τα παθολογικά χαρακτηριστικά της νόσου που φέρει το όνομά του, εντοπίζοντας τις πλάκες και τα νευροϊνιδιακά δεμάτια στον εγκέφαλο. Η ανακάλυψή του άνοιξε τον δρόμο για τη σύγχρονη μελέτη της άνοιας και της εκφυλιστικής λειτουργίας του εγκεφάλου, επηρεάζοντας βαθιά την ιατρική έρευνα μέχρι σήμερα. ΕορτολόγιοΑγλαΐα, Βονιφάτιος