Λίγες εβδομάδες μετά την πτώση της δικτατορίας, όταν η Ελλάδα είχε επιστρέψει στη δημοκρατία, ένα ερώτημα παρέμενε σε εκκρεμότητα: θα λογοδοτούσαν οι πρωταίτιοι του πραξικοπήματος της 21ης Απριλίου 1967;
Σαν σήμερα, στις 9 Σεπτεμβρίου 1974, ο δικηγόρος Αλέξανδρος Λυκουρέζος κατέθεσε μήνυση κατά των πρωταιτίων της Χούντας για εσχάτη προδοσία. Ήταν η πρώτη σχετική νομική ενέργεια και αποτέλεσε την αφετηρία μιας διαδικασίας που, μέσα στους επόμενους μήνες, θα οδηγούσε τους πραξικοπηματίες στο εδώλιο.
Η κίνηση είχε ιδιαίτερη βαρύτητα. Η δικτατορία είχε καταρρεύσει μόλις τον Ιούλιο, μετά την τουρκική εισβολή στην Κύπρο, και η κυβέρνηση Εθνικής Ενότητας του Κωνσταντίνου Καραμανλή επιχειρούσε να αποκαταστήσει τους δημοκρατικούς θεσμούς χωρίς να διαταράξει την εύθραυστη πολιτική ισορροπία της πρώτης περιόδου της Μεταπολίτευσης.
Από τη μήνυση στην ποινική δίωξη
Η μήνυση έγινε στις 9 Σεπτεμβρίου αλλά υπήρχε ένα σοβαρό νομικό ζήτημα: η αμνηστία που είχε δοθεί μετά την πτώση του καθεστώτος για τα πολιτικά εγκλήματα της περιόδου της δικτατορίας δεν είχε αρχικά διατυπωθεί με τρόπο που να εξαιρεί σαφώς τους ίδιους τους πραξικοπηματίες.
Το θεσμικό τοπίο ξεκαθάρισε στις 3 Οκτωβρίου 1974, όταν η κυβέρνηση εξέδωσε Συντακτική Πράξη που όριζε ότι η αμνηστία δεν κάλυπτε τους «πρωταιτίους» του πραξικοπήματος και καθιστούσε αρμόδιο για την εκδίκαση των σχετικών εγκλημάτων το Πενταμελές Εφετείο Αθηνών.
Ακολούθησαν ραγδαίες εξελίξεις. Στις 20 Οκτωβρίου πέντε από τα ηγετικά στελέχη του καθεστώτος συνελήφθησαν και εκτοπίστηκαν στην Κέα, ενώ την 1η Νοεμβρίου 1974 ασκήθηκε ποινική δίωξη σε βάρος των ίδιων και άλλων στελεχών της δικτατορίας.
Η αρχική προσφυγή στη Δικαιοσύνη ενισχύθηκε και από άλλες νομικές ενέργειες. Σύμφωνα με το Αρχείο της ΕΡΤ και άλλοι δικηγόροι προετοίμαζαν αντίστοιχες κινήσεις, ενώ ακολούθησε συμπληρωματική μήνυση της Ένωσης Δημοκρατικών Δικηγόρων.
Ο ίδιος ο Λυκουρέζος θα καταθέσει και δεύτερη μήνυση τον Ιανουάριο του 1975, για συνέργεια σε εσχάτη προδοσία.
Σε συνέντευξή του στην εκπομπή «Οι Ρεπόρτερς» του ΕΙΡΤ, που προβλήθηκε τον Απρίλιο του 1975 και διασώζεται στο Αρχείο της ΕΡΤ, ο Λυκουρέζος περιέγραψε την απόφασή του να προσφύγει στον εισαγγελέα και την πορεία που ακολούθησε η υπόθεση από την πρώτη μήνυση έως την άσκηση της ποινικής δίωξης.
Οι δικτάτορες στο εδώλιο
Στις 22 Μαΐου 1975 παραπέμφθηκαν σε δίκη 24 κατηγορούμενοι. Τελικά, στις 28 Ιουλίου, άρχισε στις Δικαστικές Φυλακές Κορυδαλλού η ιστορική Δίκη των Πρωταιτίων, ενώπιον του Πενταμελούς Εφετείου Αθηνών, με πρόεδρο τον εφέτη Ιωάννη Ντεγιάννη. Οι βασικές κατηγορίες ήταν η στάση και η εσχάτη προδοσία.
Στο εδώλιο βρέθηκαν, μεταξύ άλλων, ο Γεώργιος Παπαδόπουλος, ο Στυλιανός Παττακός, ο Νικόλαος Μακαρέζος και ο Δημήτριος Ιωαννίδης. Η δίκη εξελίχθηκε σε μία από τις σημαντικότερες δικαστικές διαδικασίες της Μεταπολίτευσης. Στην αίθουσα κατέθεσαν 65 μάρτυρες κατηγορίας, ανάμεσά τους κορυφαία πολιτικά πρόσωπα της εποχής.
Στις 23 Αυγούστου 1975 εκδόθηκε η απόφαση. Παπαδόπουλος, Παττακός και Μακαρέζος καταδικάστηκαν σε θάνατο για στάση και σε ισόβια κάθειρξη για εσχάτη προδοσία. Δύο ημέρες αργότερα, η κυβέρνηση μετέτρεψε τις θανατικές ποινές σε ισόβια.
Η ιστορική σημασία της υπόθεσης, ωστόσο, δεν περιορίστηκε στις ποινές. Η μεταπολιτευτική Δημοκρατία επέλεξε να αντιμετωπίσει τους ανθρώπους που την είχαν καταλύσει μέσα από τη δικαστική διαδικασία και τους θεσμούς του κράτους δικαίου. Η μήνυση της 9ης Σεπτεμβρίου δεν ήταν από μόνη της αρκετή για να οδηγήσει στη Δίκη των Πρωταιτίων· χρειάστηκαν νομοθετικές παρεμβάσεις, εισαγγελικές πράξεις και νέες μηνύσεις. Ήταν, όμως, η πρώτη κίνηση που έθεσε σε λειτουργία αυτή τη διαδικασία.
Τι άλλο έγινε σαν σήμερα
1776: Το Ηπειρωτικό Κογκρέσο καθιερώνει επισήμως την ονομασία «Ηνωμένες Πολιτείες της Αμερικής», αντικαθιστώντας τον όρο «Ηνωμένες Αποικίες», δύο μήνες μετά τη Διακήρυξη της Ανεξαρτησίας.
1861: Δημοσιεύεται στην εφημερίδα «Φως» το άρθρο «Αναρχία», που θεωρείται το πρώτο αναρχικό δημοσίευμα στην Ελλάδα. Ως συγγραφέας φέρεται ο Δημήτριος Παπαρρηγόπουλος, γιος του ιστορικού Κωνσταντίνου Παπαρρηγόπουλου, ενώ το φύλλο κατάσχεται.
1886: Υπογράφεται η Σύμβαση της Βέρνης, θεμελιώδης διεθνής συμφωνία για την προστασία της πνευματικής ιδιοκτησίας και των δικαιωμάτων δημιουργών λογοτεχνικών και καλλιτεχνικών έργων.
1922: Ο τουρκικός στρατός εισέρχεται στη Σμύρνη, μετά την κατάρρευση του μικρασιατικού μετώπου. Λίγες ημέρες αργότερα, η μεγάλη πυρκαγιά θα καταστρέψει κυρίως τις ελληνικές και αρμενικές συνοικίες, επισφραγίζοντας τη Μικρασιατική Καταστροφή.
1941: Ιδρύεται στην κατεχόμενη Αθήνα ο ΕΔΕΣ, με ηγετική μορφή τον Ναπολέοντα Ζέρβα. Θα εξελιχθεί σε μία από τις σημαντικότερες οργανώσεις της ελληνικής Αντίστασης και θα συμμετάσχει στην ανατίναξη της γέφυρας του Γοργοποτάμου.
1947: Στον υπολογιστή Harvard Mark II εντοπίζεται μια νυχτοπεταλούδα παγιδευμένη σε ηλεκτρονόμο και καταγράφεται ως «πραγματικό bug». Ο όρος προϋπήρχε, αλλά το περιστατικό έγινε θρυλικό στην ιστορία της πληροφορικής.
1951: Στις ελληνικές εκλογές ο Ελληνικός Συναγερμός του Αλέξανδρου Παπάγου έρχεται πρώτος χωρίς αυτοδυναμία. Κυβέρνηση σχηματίζει τελικά ο Νικόλαος Πλαστήρας, με τη συνεργασία της ΕΠΕΚ και των Φιλελευθέρων.
1993: Η κυβέρνηση του Κωνσταντίνου Μητσοτάκη χάνει την κοινοβουλευτική πλειοψηφία και η χώρα οδηγείται σε πρόωρες εκλογές. Στις 10 Οκτωβρίου το ΠΑΣΟΚ του Ανδρέα Παπανδρέου επιστρέφει στην εξουσία.
Γεννήσεις

1828 – Λέων Τολστόι (Leo Tolstoy), Ρώσος συγγραφέας. Γεννήθηκε στις 9 Σεπτεμβρίου 1828 και πέθανε στις 20 Νοεμβρίου 1910. Θεωρείται μία από τις κορυφαίες μορφές της παγκόσμιας λογοτεχνίας, με έργα που συνδυάζουν ιστορικό εύρος, ψυχολογικό βάθος και έντονο κοινωνικό προβληματισμό. Έγραψε τα μνημειώδη μυθιστορήματα «Πόλεμος και Ειρήνη» και «Άννα Καρένινα», ενώ στα ύστερα χρόνια του ανέπτυξε φιλοσοφικές και θρησκευτικές ιδέες γύρω από τη μη βία, την ηθική και την κοινωνική δικαιοσύνη.

1922 – Μανώλης Γλέζος, Έλληνας πολιτικός, δημοσιογράφος και αγωνιστής της Εθνικής Αντίστασης. Γεννήθηκε στις 9 Σεπτεμβρίου 1922 στην Απείρανθο της Νάξου και πέθανε στις 30 Μαρτίου 2020. Έμεινε στην ιστορία όταν, μαζί με τον Απόστολο Σάντα, κατέβασε τη νύχτα της 30ής προς 31η Μαΐου 1941 τη ναζιστική σημαία από την Ακρόπολη, σε μία από τις πιο συμβολικές πράξεις της Αντίστασης. Μεταπολεμικά φυλακίστηκε και εξορίστηκε επανειλημμένα, ενώ διετέλεσε βουλευτής και ευρωβουλευτής.

1923 – Ροζίτα Σώκου, Ελληνίδα δημοσιογράφος, κριτικός, συγγραφέας και μεταφράστρια. Γεννήθηκε στις 9 Σεπτεμβρίου 1923 στην Αθήνα και πέθανε στις 14 Δεκεμβρίου 2021. Υπήρξε από τις πιο αναγνωρίσιμες μορφές της ελληνικής καλλιτεχνικής δημοσιογραφίας, με μακρά παρουσία στην κριτική κινηματογράφου, θεάτρου και χορού και συνεργασίες με μεγάλες εφημερίδες και περιοδικά. Έγινε ιδιαίτερα γνωστή στο ευρύ κοινό μέσα από την τηλεοπτική εκπομπή «Να η ευκαιρία», όπου συμμετείχε στην κριτική επιτροπή από το 1977 έως το 1983.

1941 – Ότις Ρέντινγκ (Otis Redding), Αμερικανός τραγουδιστής και τραγουδοποιός. Γεννήθηκε στις 9 Σεπτεμβρίου 1941 και πέθανε στις 10 Δεκεμβρίου 1967, σε ηλικία 26 ετών, σε αεροπορικό δυστύχημα. Υπήρξε μία από τις κορυφαίες φωνές της soul, με χαρακτηριστικές ερμηνείες στα «Try a Little Tenderness» και «I’ve Been Loving You Too Long», ενώ έγραψε και ηχογράφησε πρώτος το «Respect», που αργότερα έγινε παγκόσμια επιτυχία με την Αρίθα Φράνκλιν. Το «(Sittin’ On) The Dock of the Bay» κυκλοφόρησε μετά τον θάνατό του και έφτασε στο Νο 1 των αμερικανικών charts.

1960 – Χιου Γκραντ (Hugh Grant), Άγγλος ηθοποιός. Γεννήθηκε στις 9 Σεπτεμβρίου 1960 στο Λονδίνο. Καθιερώθηκε διεθνώς με τη ρομαντική κομεντί «Τέσσερις Γάμοι και μία Κηδεία», για την οποία κέρδισε Χρυσή Σφαίρα και BAFTA Α΄ Ανδρικού Ρόλου. Πρωταγωνίστησε επίσης σε μεγάλες επιτυχίες όπως τα «Notting Hill», «Το Ημερολόγιο της Μπρίτζετ Τζόουνς», «About a Boy» και «Love Actually», ενώ αργότερα στράφηκε και σε πιο αντισυμβατικούς, συχνά σκοτεινότερους ρόλους.

1966 – Άνταμ Σάντλερ (Adam Sandler), Αμερικανός ηθοποιός, κωμικός, σεναριογράφος και παραγωγός. Γεννήθηκε στις 9 Σεπτεμβρίου 1966 στη Νέα Υόρκη. Έγινε γνωστός στις αρχές της δεκαετίας του 1990 μέσα από το «Saturday Night Live» και στη συνέχεια πρωταγωνίστησε σε δημοφιλείς κωμωδίες όπως «Billy Madison», «Happy Gilmore» και «The Wedding Singer». Παράλληλα, απέσπασε ιδιαίτερα θετικές κριτικές για δραματικούς ρόλους στις ταινίες «Punch-Drunk Love» και «Uncut Gems». Το 2023 τιμήθηκε με το Mark Twain Prize for American Humor.
Θάνατοι

1901 – Ανρί ντε Τουλούζ-Λοτρέκ (Henri de Toulouse-Lautrec), Γάλλος ζωγράφος, σχεδιαστής και λιθογράφος. Γεννήθηκε στις 24 Νοεμβρίου 1864 και πέθανε στις 9 Σεπτεμβρίου 1901, σε ηλικία 36 ετών. Συνδέθηκε όσο λίγοι καλλιτέχνες με τη νυχτερινή ζωή της Μονμάρτρης και την παρισινή Μπελ Επόκ, αποτυπώνοντας καμπαρέ, χορεύτριες και καλλιτέχνες του θεάματος. Οι πρωτοποριακές αφίσες του για χώρους όπως το Moulin Rouge συνέβαλαν καθοριστικά στην εξέλιξη της σύγχρονης αφίσας και της γραφιστικής.

1976 – Μάο Τσε Τουνγκ (Mao Zedong), Κινέζος επαναστάτης και πολιτικός ηγέτης. Γεννήθηκε στις 26 Δεκεμβρίου 1893 και πέθανε στις 9 Σεπτεμβρίου 1976. Ηγήθηκε του Κομμουνιστικού Κόμματος στη νίκη επί των εθνικιστών και το 1949 ανακήρυξε τη Λαϊκή Δημοκρατία της Κίνας, της οποίας παρέμεινε ο κυρίαρχος ηγέτης έως τον θάνατό του. Η διακυβέρνησή του μεταμόρφωσε πολιτικά και κοινωνικά την Κίνα, αλλά πολιτικές όπως το «Μεγάλο Άλμα προς τα Εμπρός» και η Πολιτιστική Επανάσταση συνδέθηκαν με εκτεταμένο λιμό, διώξεις και εκατομμύρια θανάτους.

2019 – Λαυρέντης Μαχαιρίτσας, Έλληνας τραγουδοποιός, συνθέτης και ερμηνευτής. Γεννήθηκε στις 5 Νοεμβρίου 1956 στη Νέα Ιωνία Βόλου και πέθανε στις 9 Σεπτεμβρίου 2019. Ξεκίνησε την πορεία του με τους P.L.J. Band, που αργότερα μετονομάστηκαν σε «Τερμίτες», και από το 1989 ακολούθησε επιτυχημένη σόλο καριέρα. Τραγούδια όπως «Διδυμότειχο Blues», «Νότος», «Μικρός Τιτανικός» και «Έλα ψυχούλα μου» έγιναν ιδιαίτερα δημοφιλή, ενώ συνεργάστηκε με πολλούς από τους σημαντικότερους εκπροσώπους του ελληνικού τραγουδιο
πηγή newsbeast.gr

Event details

Σαν σήμερα, στις 8 Μαρτίου 1941, η φασιστική Ιταλία εξαπολύει την αποκαλούμενη «Ιταλική Εαρινή Επίθεση» στο αλβανικό μέτωπο, επιχειρώντας τη μεγάλη αντεπίθεση που φιλοδοξούσε να ανατρέψει τη λαμπρή ελληνική αντεπίθεση του χειμώνα. Στόχος της Ρώμης ήταν να σπάσει τη γραμμή άμυνας που είχαν σταθερά συγκρατήσει οι ελληνικές δυνάμεις στα υψώματα της Τρεμπεσίνας και του Τομόρι, ανοίγοντας τον δρόμο για νέα προέλαση προς την Ήπειρο.
Ο ίδιος ο Μπενίτο Μουσολίνι έφτασε στο μέτωπο για να επιβλέψει προσωπικά την επιχείρηση, επιδιώκοντας μια εντυπωσιακή νίκη που θα αποκαθιστούσε το κύρος του ιταλικού στρατού και του φασιστικού καθεστώτος. Παρ’ όλα αυτά, η επίθεση εξελίχθηκε σε ολοκληρωτική αποτυχία. Οι Έλληνες στρατιώτες, παρά την κόπωση, τη βαρυχειμωνιά και την αριθμητική υπεροχή του εχθρού, αντιστάθηκαν με αποφασιστικότητα, αποκρούοντας κάθε προσπάθεια διάρρηξης των γραμμών τους.
Η αποτυχία της «Εαρινής Επίθεσης» είχε τεράστιες συνέπειες: αποδυνάμωσε περαιτέρω το ηθικό των ιταλικών δυνάμεων, ενώ ενίσχυσε το διεθνές κύρος της Ελλάδας, που συνέχιζε να αποτελεί το μοναδικό κράτος της Ευρώπης που αντιστεκόταν επιτυχώς στις Δυνάμεις του Άξονα. Οι εφημερίδες της εποχής μιλούσαν για «νέα εποποιία», ενώ λίγες εβδομάδες αργότερα, η αποτυχία αυτή ώθησε τον Χίτλερ να αναλάβει δράση, οδηγώντας στη γερμανική εισβολή του Απριλίου 1941.
Τα σημαντικότερα γεγονότα της ημέρας στην Ελλάδα και τον κόσμο
1230: Στη μάχη της Κλοκοτνίτσας, ο τσάρος Ιβάν Ασέν Β΄ του Βʹ Βουλγαρικού Βασιλείου συντρίβει τις δυνάμεις του Θεόδωρου Κομνηνού Δούκα, ηγεμόνα του Δεσποτάτου της Ηπείρου. Η σύγκρουση κοντά στο σημερινό Χάσκοβο της Βουλγαρίας ανατρέπει την ισορροπία δυνάμεων στα Βαλκάνια, με τον βουλγαρικό θρόνο να αναδεικνύεται σε κυρίαρχη δύναμη της περιοχής. Η ήττα του Θεόδωρου αποδυναμώνει τις ελληνικές ηγεμονίες της διασποράς μετά την Άλωση του 1204, επηρεάζοντας έμμεσα και την πορεία της βυζαντινής παλινόρθωσης.
1776: Κυκλοφορεί στο Λονδίνο το μνημειώδες έργο του Άνταμ Σμιθ «Ο πλούτος των Εθνών», που θεωρείται θεμέλιο της μοντέρνας οικονομικής θεωρίας. Στο βιβλίο, ο Σκωτσέζος φιλόσοφος και οικονομολόγος αναλύει τη λειτουργία των αγορών, τον ρόλο του ελεύθερου εμπορίου και τη «αόρατη χείρα» που καθοδηγεί την οικονομική δραστηριότητα. Η επιρροή του έργου υπήρξε τεράστια για τη διαμόρφωση των οικονομικών πολιτικών και του καπιταλισμού στους επόμενους αιώνες.

1796: Ο Ναπολέων Βοναπάρτης παντρεύεται στο Παρίσι την Ιωσηφίνα ντε Μποαρνέ (Marie-Josèphe-Rose de Beauharnais), χήρα του υποκόμη Αλεξάντρ ντε Μποαρνέ, σε πολιτική τελετή στο δημαρχείο του 2ου διαμερίσματος. Λίγες ημέρες μετά τον γάμο, ο Ναπολέων αναχωρεί για να αναλάβει τη διοίκηση του Στρατού της Ιταλίας, με τον θρυλικό αυτό γάμο να εξελίσσεται σε μια θυελλώδη, συχνά τοξική σχέση, που θα σφραγίσει την προσωπική και δημόσια εικόνα του ζευγαριού.
1824: Ξεσπά ο πρώτος εμφύλιος πόλεμος ανάμεσα στους επαναστατημένους Έλληνες της Επανάστασης του 1821. Οι αντιπαραθέσεις ανάμεσα σε πολιτικούς προκρίτους και στρατιωτικούς οπλαρχηγούς, αλλά και οι περιφερειακές αντιζηλίες (Μοραΐτες, Ρουμελιώτες, νησιώτες), οδηγούν σε σύγκρουση σε μια κρίσιμη φάση του Αγώνα. Ο εμφύλιος υπονομεύει τη συνοχή του επαναστατικού κινήματος και θα έχει συνέπειες τόσο στην εσωτερική οργάνωση όσο και στην εξωτερική εικόνα του ελληνικού ζητήματος.
1941: Αρχίζει η Εαρινή Επίθεση των Ιταλών (Operazione Primavera) κατά των ελληνικών θέσεων στο αλβανικό μέτωπο, υπό την άμεση επίβλεψη του Μπενίτο Μουσολίνι. Η επίθεση αποτελεί την τελευταία μεγάλη προσπάθεια της φασιστικής Ιταλίας να ανατρέψει την ελληνική αντεπίθεση που είχε μεταφέρει τον πόλεμο βαθιά στην Αλβανία. Μέσα σε μία εβδομάδα η επιχείρηση καταλήγει σε παταγώδη αποτυχία, με τον ελληνικό στρατό να αποκρούει τις επιθέσεις και να ενισχύει το ηθικό στην Ελλάδα και στο εξωτερικό.
1946: Στο «Μπέρντεν Παρκ» του Μπόλτον, κατά τον προημιτελικό του Κυπέλλου Αγγλίας με τη Στόουκ Σίτι, σημειώνεται το λεγόμενο «Burnden Park disaster», όταν η υπερπληθώρα θεατών και η κατάρρευση κιγκλιδωμάτων προκαλούν συνωστισμό και ποδοπάτημα. Χάνουν τη ζωή τους 33 άνθρωποι και τραυματίζονται περίπου 400–500 φίλαθλοι, σε μία από τις χειρότερες τραγωδίες στην ιστορία του βρετανικού ποδοσφαίρου, ενώ ο αγώνας συνεχίζεται μετά από σύντομη διακοπή, γεγονός που θα προκαλέσει σφοδρή κριτική εκ των υστέρων.

1959: Η κούκλα Barbie κάνει το παγκόσμιο ντεμπούτο της στην Έκθεση Παιχνιδιών της Νέας Υόρκης, λανσαρισμένη από την αμερικανική εταιρεία Mattel. Δημιουργός της είναι η Ρουθ Χάντλερ, που εμπνεύστηκε μια κούκλα με «ενήλικο» σώμα, σε αντίθεση με τις κλασικές παιδικές κούκλες της εποχής. Η Barbie θα εξελιχθεί σε ένα από τα πιο εμβληματικά και εμπορικά επιτυχημένα παιχνίδια παγκοσμίως, επηρεάζοντας την ποπ κουλτούρα και τις συζητήσεις γύρω από τα πρότυπα ομορφιάς.
1965: Ισχυρός σεισμός με επίκεντρο τον Βόρειο Ευβοϊκό Κόλπο γίνεται αισθητός σε όλη την Ελλάδα και προκαλεί μεγάλες καταστροφές στην Αλόννησο. Δύο άνθρωποι χάνουν τη ζωή τους και εκατοντάδες σπίτια ισοπεδώνονται στο νησί, αναγκάζοντας πολλούς κατοίκους να εγκαταλείψουν τις εστίες τους. Το γεγονός αναδεικνύει την υψηλή σεισμικότητα του ελληνικού χώρου και την ανάγκη καλύτερης αντισεισμικής θωράκισης των νησιωτικών περιοχών.
1965: Ισχυρός σεισμός με επίκεντρο τον Βόρειο Ευβοϊκό Κόλπο γίνεται αισθητός σε όλη την Ελλάδα και προκαλεί μεγάλες καταστροφές στην Αλόννησο. Δύο άνθρωποι χάνουν τη ζωή τους και εκατοντάδες σπίτια ισοπεδώνονται στο νησί, αναγκάζοντας πολλούς κατοίκους να εγκαταλείψουν τις εστίες τους. Το γεγονός αναδεικνύει την υψηλή σεισμικότητα του ελληνικού χώρου και την ανάγκη καλύτερης αντισεισμικής θωράκισης των νησιωτικών περιοχών.

1971: Στο Λίβερπουλ, για την προημιτελική φάση του Κυπέλλου Πρωταθλητριών, η Έβερτον υποδέχεται τον Παναθηναϊκό και ο Αντώνης Αντωνιάδης ανοίγει το σκορ, πετυχαίνοντας το 9ο γκολ του στη διοργάνωση. Ο αγώνας λήγει 1–1, αποτέλεσμα που θα αποδειχθεί κομβικό για την ιστορική πρόκριση του Παναθηναϊκού του Φέρεντς Πούσκας στα ημιτελικά, όπου θα φτάσει τελικά μέχρι τον τελικό του Γουέμπλεϊ. Η επίδοση του Έλληνα επιθετικού και ο «μύθος» με τα πέντε «9άρια» μένουν ως μία από τις πιο χαρακτηριστικές στιγμές της ελληνικής παρουσίας στις ευρωπαϊκές διοργανώσεις.
1979: Κυκλοφορεί το πρώτο φύλλο της σατιρικής εφημερίδας «Το Ποντίκι», η οποία θα συνδυάσει πολιτικό ρεπορτάζ με χιούμορ και σκίτσα. Σε μια περίοδο έντονων πολιτικών ζυμώσεων, η εφημερίδα καθιερώνεται ως ιδιαίτερη φωνή σχολιασμού της επικαιρότητας, με καυστική κριτική και αποκαλυπτικά δημοσιεύματα. Η πορεία της θα επηρεάσει το τοπίο του ελληνικού Τύπου, ειδικά στον χώρο της πολιτικής σάτιρας
1986: Δύτες του Αμερικανικού Ναυτικού εντοπίζουν σχεδόν ακέραιο το κύριο τμήμα του διαστημικού λεωφορείου Challenger στον Ατλαντικό Ωκεανό, εβδομάδες μετά την τραγική έκρηξη της 28ης Ιανουαρίου 1986. Στο εσωτερικό του θαλάμου εντοπίζονται οι σοροί και των επτά αστροναυτών, μεταξύ των οποίων και η δασκάλα Κρίστα Μακόλιφ που είχε επιλεγεί να ταξιδέψει στο διάστημα ως εκπρόσωπος της εκπαίδευσης. Η ανεύρεση των συντριμμιών και των σορών είναι κρίσιμη για την έρευνα των αιτιών του δυστυχήματος και οδηγεί σε βαθιές αλλαγές στο πρόγραμμα διαστημικών λεωφορείων της NASA.
1995: Ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας Κωνσταντίνος Καραμανλής ανακοινώνει ότι παραιτείται από το αξίωμά του, 57 ημέρες πριν από τη λήξη της θητείας του. Με την κίνηση αυτή, η οποία είχε προαναγγελθεί ως πρόθεση επιτάχυνσης των διαδικασιών διαδοχής, ανοίγει ο δρόμος για την εκλογή νέου Προέδρου από τη Βουλή. Η παραίτηση σηματοδοτεί το τέλος μιας μακράς πολιτικής διαδρομής που σφράγισε την πορεία της Μεταπολίτευσης.
2000: Η κυβέρνηση του Κώστα Σημίτη υποβάλλει στα θεσμικά όργανα της Ευρωπαϊκής Ένωσης την επίσημη αίτηση ένταξης της Ελλάδας στη ζώνη του ευρώ, με στόχο την υιοθέτηση του ενιαίου νομίσματος από 1η Ιανουαρίου 2001. Το γεγονός χαρακτηρίζεται «ιστορική στιγμή» από τον πρωθυπουργό, αλλά προκαλεί έντονες πολιτικές αντιδράσεις και συζητήσεις για το τίμημα της δημοσιονομικής προσαρμογής. Η αίτηση θα οδηγήσει λίγους μήνες αργότερα στην αποδοχή της Ελλάδας στην Ευρωζώνη, αλλά και σε έναν μακροχρόνιο διάλογο για τα οφέλη και τα κόστη της συμμετοχής.
2009: Η οργάνωση «Επαναστατικός Αγώνας» επιχειρεί βομβιστική επίθεση σε υποκατάστημα τράπεζας στη Νέα Ιωνία, στην οδό Καποδιστρίου, στην Αθήνα. Η βόμβα προκαλεί υλικές ζημιές, χωρίς να υπάρξουν θύματα, και η οργάνωση αναλαμβάνει την ευθύνη με προκήρυξη που εντάσσει το χτύπημα στη στρατηγική της ένοπλης δράσης ενάντια σε οικονομικούς στόχους. Το γεγονός εντάσσεται στο κύμα εγχώριας τρομοκρατίας της μεταπολιτευτικής περιόδου και οδηγεί σε ενίσχυση των μέτρων ασφαλείας και των αντιτρομοκρατικών ερευνών.

2022: Ρωσική αεροπορική επιδρομή πλήττει μαιευτήριο και νοσοκομείο παίδων στη Μαριούπολη της Ουκρανίας, κατά τη διάρκεια της ρωσικής εισβολής στη χώρα. Οι εικόνες από τα κατεστραμμένα κτίρια και τους τραυματίες κάνουν τον γύρο του κόσμου, προκαλώντας διεθνή καταδίκη και καταγγελίες για πιθανό έγκλημα πολέμου. Το χτύπημα στη Μαριούπολη γίνεται σύμβολο του ανθρωπιστικού δράματος των αμάχων στον πόλεμο της Ουκρανίας.
Γεννήσεις

1921 – Δημήτρης Χορν (9 Μαρτίου 1921 – 16 Ιανουαρίου 1998), Έλληνας, ηθοποιός θεάτρου και κινηματογράφου, από τους πιο χαρισματικούς πρωταγωνιστές του 20ού αιώνα. Πρωταγωνίστησε σε κλασικές ταινίες όπως «Μια ζωή την έχουμε» και «Αλίμονο στους νέους», ενώ στο θέατρο ξεχώρισε για την κομψότητα, το χιούμορ και την υποκριτική ακρίβεια. Το όνομά του έχει μείνει σημείο αναφοράς για νεότερους ηθοποιούς και μέσα από το Βραβείο «Δημήτρης Χορν».

1934 – Γιούρι Γκαγκάριν (9 Μαρτίου 1934 – 27 Μαρτίου 1968), Σοβιετικός, κοσμοναύτης και πιλότος, ο πρώτος άνθρωπος που ταξίδεψε στο διάστημα με το Vostok 1 στις 12 Απριλίου 1961. Η πτήση του έγινε σύμβολο της σοβιετικής πρωτοπορίας στον Ψυχρό Πόλεμο και ο ίδιος παγκόσμιο πρόσωπο της διαστημικής εποχής. Πέθανε σε αεροπορικό δυστύχημα κατά τη διάρκεια εκπαιδευτικής πτήσης, γεγονός που συγκλόνισε διεθνώς.

1955 – Σπύρος Παπαδόπουλος, Έλληνας, ηθοποιός, παρουσιαστής και σκηνοθέτης, με σταθερή παρουσία σε θέατρο, κινηματογράφο και τηλεόραση. Στο ευρύ κοινό συνδέθηκε ιδιαίτερα με τη μουσική εκπομπή «Στην υγειά μας», όπου ανέδειξε τραγούδια-σταθμούς και έφερε στο ίδιο πλατό καλλιτέχνες πολλών γενιών. Παράλληλα έχει υπογράψει και ερμηνείες σε δημοφιλείς τηλεοπτικές παραγωγές, κρατώντας διαχρονική αναγνωρισιμότητα.

1965 – Μαρία Μπακοδήμου, Ελληνίδα, παρουσιάστρια, δημοσιογράφος και επιχειρηματίας, από τα πιο αναγνωρίσιμα πρόσωπα της ελληνικής τηλεοπτικής ψυχαγωγίας. Έγινε ευρύτερα γνωστή ως τηλεοπτικό δίδυμο με τον Φώτη Σεργουλόπουλο την περίοδο 1998–2016, με εκπομπές που άφησαν στίγμα στην ποπ τηλεόραση. Τα τελευταία χρόνια δραστηριοποιείται και ως life coach και podcaster, διατηρώντας έντονη δημόσια παρουσία.
Θάνατοι

1994 – Τσαρλς Μπουκόφσκι (16 Αυγούστου 1920 – 9 Μαρτίου 1994), Αμερικανός, συγγραφέας και ποιητής, από τις πιο αμφιλεγόμενες μορφές της σύγχρονης λογοτεχνίας. Με ωμό, αντισυμβατικό ύφος έγραψε για τη φτώχεια, τη δουλειά, το αλκοόλ και την καθημερινή φθορά, συχνά μέσα από τον alter ego Χένρι Τσινάσκι. Γνωστός από έργα όπως «Ταχυδρομείο» και «Γυναίκες», επηρέασε βαθιά τον «βρόμικο» ρεαλισμό στη γραφή.
Εορτολόγιο
Καισάριος, Καισαρία, Ορθόδοξος, Ορθοδοξία, Ορθούλα, Σαράντης, Σαραντία
Εθνικές Γιορτές – Επέτειοι
Διεθνής Ημέρα Πλανηταρίων
Παγκόσμια Εβδομάδα κατά του Γλαυκώματος
πηγή newsbeast.gr

Event details