Λίγες εβδομάδες μετά την πτώση της δικτατορίας, όταν η Ελλάδα είχε επιστρέψει στη δημοκρατία, ένα ερώτημα παρέμενε σε εκκρεμότητα: θα λογοδοτούσαν οι πρωταίτιοι του πραξικοπήματος της 21ης Απριλίου 1967;
Σαν σήμερα, στις 9 Σεπτεμβρίου 1974, ο δικηγόρος Αλέξανδρος Λυκουρέζος κατέθεσε μήνυση κατά των πρωταιτίων της Χούντας για εσχάτη προδοσία. Ήταν η πρώτη σχετική νομική ενέργεια και αποτέλεσε την αφετηρία μιας διαδικασίας που, μέσα στους επόμενους μήνες, θα οδηγούσε τους πραξικοπηματίες στο εδώλιο.
Η κίνηση είχε ιδιαίτερη βαρύτητα. Η δικτατορία είχε καταρρεύσει μόλις τον Ιούλιο, μετά την τουρκική εισβολή στην Κύπρο, και η κυβέρνηση Εθνικής Ενότητας του Κωνσταντίνου Καραμανλή επιχειρούσε να αποκαταστήσει τους δημοκρατικούς θεσμούς χωρίς να διαταράξει την εύθραυστη πολιτική ισορροπία της πρώτης περιόδου της Μεταπολίτευσης.
Από τη μήνυση στην ποινική δίωξη
Η μήνυση έγινε στις 9 Σεπτεμβρίου αλλά υπήρχε ένα σοβαρό νομικό ζήτημα: η αμνηστία που είχε δοθεί μετά την πτώση του καθεστώτος για τα πολιτικά εγκλήματα της περιόδου της δικτατορίας δεν είχε αρχικά διατυπωθεί με τρόπο που να εξαιρεί σαφώς τους ίδιους τους πραξικοπηματίες.
Το θεσμικό τοπίο ξεκαθάρισε στις 3 Οκτωβρίου 1974, όταν η κυβέρνηση εξέδωσε Συντακτική Πράξη που όριζε ότι η αμνηστία δεν κάλυπτε τους «πρωταιτίους» του πραξικοπήματος και καθιστούσε αρμόδιο για την εκδίκαση των σχετικών εγκλημάτων το Πενταμελές Εφετείο Αθηνών.
Ακολούθησαν ραγδαίες εξελίξεις. Στις 20 Οκτωβρίου πέντε από τα ηγετικά στελέχη του καθεστώτος συνελήφθησαν και εκτοπίστηκαν στην Κέα, ενώ την 1η Νοεμβρίου 1974 ασκήθηκε ποινική δίωξη σε βάρος των ίδιων και άλλων στελεχών της δικτατορίας.
Η αρχική προσφυγή στη Δικαιοσύνη ενισχύθηκε και από άλλες νομικές ενέργειες. Σύμφωνα με το Αρχείο της ΕΡΤ και άλλοι δικηγόροι προετοίμαζαν αντίστοιχες κινήσεις, ενώ ακολούθησε συμπληρωματική μήνυση της Ένωσης Δημοκρατικών Δικηγόρων.
Ο ίδιος ο Λυκουρέζος θα καταθέσει και δεύτερη μήνυση τον Ιανουάριο του 1975, για συνέργεια σε εσχάτη προδοσία.
Σε συνέντευξή του στην εκπομπή «Οι Ρεπόρτερς» του ΕΙΡΤ, που προβλήθηκε τον Απρίλιο του 1975 και διασώζεται στο Αρχείο της ΕΡΤ, ο Λυκουρέζος περιέγραψε την απόφασή του να προσφύγει στον εισαγγελέα και την πορεία που ακολούθησε η υπόθεση από την πρώτη μήνυση έως την άσκηση της ποινικής δίωξης.
Οι δικτάτορες στο εδώλιο
Στις 22 Μαΐου 1975 παραπέμφθηκαν σε δίκη 24 κατηγορούμενοι. Τελικά, στις 28 Ιουλίου, άρχισε στις Δικαστικές Φυλακές Κορυδαλλού η ιστορική Δίκη των Πρωταιτίων, ενώπιον του Πενταμελούς Εφετείου Αθηνών, με πρόεδρο τον εφέτη Ιωάννη Ντεγιάννη. Οι βασικές κατηγορίες ήταν η στάση και η εσχάτη προδοσία.
Στο εδώλιο βρέθηκαν, μεταξύ άλλων, ο Γεώργιος Παπαδόπουλος, ο Στυλιανός Παττακός, ο Νικόλαος Μακαρέζος και ο Δημήτριος Ιωαννίδης. Η δίκη εξελίχθηκε σε μία από τις σημαντικότερες δικαστικές διαδικασίες της Μεταπολίτευσης. Στην αίθουσα κατέθεσαν 65 μάρτυρες κατηγορίας, ανάμεσά τους κορυφαία πολιτικά πρόσωπα της εποχής.
Στις 23 Αυγούστου 1975 εκδόθηκε η απόφαση. Παπαδόπουλος, Παττακός και Μακαρέζος καταδικάστηκαν σε θάνατο για στάση και σε ισόβια κάθειρξη για εσχάτη προδοσία. Δύο ημέρες αργότερα, η κυβέρνηση μετέτρεψε τις θανατικές ποινές σε ισόβια.
Η ιστορική σημασία της υπόθεσης, ωστόσο, δεν περιορίστηκε στις ποινές. Η μεταπολιτευτική Δημοκρατία επέλεξε να αντιμετωπίσει τους ανθρώπους που την είχαν καταλύσει μέσα από τη δικαστική διαδικασία και τους θεσμούς του κράτους δικαίου. Η μήνυση της 9ης Σεπτεμβρίου δεν ήταν από μόνη της αρκετή για να οδηγήσει στη Δίκη των Πρωταιτίων· χρειάστηκαν νομοθετικές παρεμβάσεις, εισαγγελικές πράξεις και νέες μηνύσεις. Ήταν, όμως, η πρώτη κίνηση που έθεσε σε λειτουργία αυτή τη διαδικασία.
Τι άλλο έγινε σαν σήμερα
1776: Το Ηπειρωτικό Κογκρέσο καθιερώνει επισήμως την ονομασία «Ηνωμένες Πολιτείες της Αμερικής», αντικαθιστώντας τον όρο «Ηνωμένες Αποικίες», δύο μήνες μετά τη Διακήρυξη της Ανεξαρτησίας.
1861: Δημοσιεύεται στην εφημερίδα «Φως» το άρθρο «Αναρχία», που θεωρείται το πρώτο αναρχικό δημοσίευμα στην Ελλάδα. Ως συγγραφέας φέρεται ο Δημήτριος Παπαρρηγόπουλος, γιος του ιστορικού Κωνσταντίνου Παπαρρηγόπουλου, ενώ το φύλλο κατάσχεται.
1886: Υπογράφεται η Σύμβαση της Βέρνης, θεμελιώδης διεθνής συμφωνία για την προστασία της πνευματικής ιδιοκτησίας και των δικαιωμάτων δημιουργών λογοτεχνικών και καλλιτεχνικών έργων.
1922: Ο τουρκικός στρατός εισέρχεται στη Σμύρνη, μετά την κατάρρευση του μικρασιατικού μετώπου. Λίγες ημέρες αργότερα, η μεγάλη πυρκαγιά θα καταστρέψει κυρίως τις ελληνικές και αρμενικές συνοικίες, επισφραγίζοντας τη Μικρασιατική Καταστροφή.
1941: Ιδρύεται στην κατεχόμενη Αθήνα ο ΕΔΕΣ, με ηγετική μορφή τον Ναπολέοντα Ζέρβα. Θα εξελιχθεί σε μία από τις σημαντικότερες οργανώσεις της ελληνικής Αντίστασης και θα συμμετάσχει στην ανατίναξη της γέφυρας του Γοργοποτάμου.
1947: Στον υπολογιστή Harvard Mark II εντοπίζεται μια νυχτοπεταλούδα παγιδευμένη σε ηλεκτρονόμο και καταγράφεται ως «πραγματικό bug». Ο όρος προϋπήρχε, αλλά το περιστατικό έγινε θρυλικό στην ιστορία της πληροφορικής.
1951: Στις ελληνικές εκλογές ο Ελληνικός Συναγερμός του Αλέξανδρου Παπάγου έρχεται πρώτος χωρίς αυτοδυναμία. Κυβέρνηση σχηματίζει τελικά ο Νικόλαος Πλαστήρας, με τη συνεργασία της ΕΠΕΚ και των Φιλελευθέρων.
1993: Η κυβέρνηση του Κωνσταντίνου Μητσοτάκη χάνει την κοινοβουλευτική πλειοψηφία και η χώρα οδηγείται σε πρόωρες εκλογές. Στις 10 Οκτωβρίου το ΠΑΣΟΚ του Ανδρέα Παπανδρέου επιστρέφει στην εξουσία.
Γεννήσεις

1828 – Λέων Τολστόι (Leo Tolstoy), Ρώσος συγγραφέας. Γεννήθηκε στις 9 Σεπτεμβρίου 1828 και πέθανε στις 20 Νοεμβρίου 1910. Θεωρείται μία από τις κορυφαίες μορφές της παγκόσμιας λογοτεχνίας, με έργα που συνδυάζουν ιστορικό εύρος, ψυχολογικό βάθος και έντονο κοινωνικό προβληματισμό. Έγραψε τα μνημειώδη μυθιστορήματα «Πόλεμος και Ειρήνη» και «Άννα Καρένινα», ενώ στα ύστερα χρόνια του ανέπτυξε φιλοσοφικές και θρησκευτικές ιδέες γύρω από τη μη βία, την ηθική και την κοινωνική δικαιοσύνη.

1922 – Μανώλης Γλέζος, Έλληνας πολιτικός, δημοσιογράφος και αγωνιστής της Εθνικής Αντίστασης. Γεννήθηκε στις 9 Σεπτεμβρίου 1922 στην Απείρανθο της Νάξου και πέθανε στις 30 Μαρτίου 2020. Έμεινε στην ιστορία όταν, μαζί με τον Απόστολο Σάντα, κατέβασε τη νύχτα της 30ής προς 31η Μαΐου 1941 τη ναζιστική σημαία από την Ακρόπολη, σε μία από τις πιο συμβολικές πράξεις της Αντίστασης. Μεταπολεμικά φυλακίστηκε και εξορίστηκε επανειλημμένα, ενώ διετέλεσε βουλευτής και ευρωβουλευτής.

1923 – Ροζίτα Σώκου, Ελληνίδα δημοσιογράφος, κριτικός, συγγραφέας και μεταφράστρια. Γεννήθηκε στις 9 Σεπτεμβρίου 1923 στην Αθήνα και πέθανε στις 14 Δεκεμβρίου 2021. Υπήρξε από τις πιο αναγνωρίσιμες μορφές της ελληνικής καλλιτεχνικής δημοσιογραφίας, με μακρά παρουσία στην κριτική κινηματογράφου, θεάτρου και χορού και συνεργασίες με μεγάλες εφημερίδες και περιοδικά. Έγινε ιδιαίτερα γνωστή στο ευρύ κοινό μέσα από την τηλεοπτική εκπομπή «Να η ευκαιρία», όπου συμμετείχε στην κριτική επιτροπή από το 1977 έως το 1983.

1941 – Ότις Ρέντινγκ (Otis Redding), Αμερικανός τραγουδιστής και τραγουδοποιός. Γεννήθηκε στις 9 Σεπτεμβρίου 1941 και πέθανε στις 10 Δεκεμβρίου 1967, σε ηλικία 26 ετών, σε αεροπορικό δυστύχημα. Υπήρξε μία από τις κορυφαίες φωνές της soul, με χαρακτηριστικές ερμηνείες στα «Try a Little Tenderness» και «I’ve Been Loving You Too Long», ενώ έγραψε και ηχογράφησε πρώτος το «Respect», που αργότερα έγινε παγκόσμια επιτυχία με την Αρίθα Φράνκλιν. Το «(Sittin’ On) The Dock of the Bay» κυκλοφόρησε μετά τον θάνατό του και έφτασε στο Νο 1 των αμερικανικών charts.

1960 – Χιου Γκραντ (Hugh Grant), Άγγλος ηθοποιός. Γεννήθηκε στις 9 Σεπτεμβρίου 1960 στο Λονδίνο. Καθιερώθηκε διεθνώς με τη ρομαντική κομεντί «Τέσσερις Γάμοι και μία Κηδεία», για την οποία κέρδισε Χρυσή Σφαίρα και BAFTA Α΄ Ανδρικού Ρόλου. Πρωταγωνίστησε επίσης σε μεγάλες επιτυχίες όπως τα «Notting Hill», «Το Ημερολόγιο της Μπρίτζετ Τζόουνς», «About a Boy» και «Love Actually», ενώ αργότερα στράφηκε και σε πιο αντισυμβατικούς, συχνά σκοτεινότερους ρόλους.

1966 – Άνταμ Σάντλερ (Adam Sandler), Αμερικανός ηθοποιός, κωμικός, σεναριογράφος και παραγωγός. Γεννήθηκε στις 9 Σεπτεμβρίου 1966 στη Νέα Υόρκη. Έγινε γνωστός στις αρχές της δεκαετίας του 1990 μέσα από το «Saturday Night Live» και στη συνέχεια πρωταγωνίστησε σε δημοφιλείς κωμωδίες όπως «Billy Madison», «Happy Gilmore» και «The Wedding Singer». Παράλληλα, απέσπασε ιδιαίτερα θετικές κριτικές για δραματικούς ρόλους στις ταινίες «Punch-Drunk Love» και «Uncut Gems». Το 2023 τιμήθηκε με το Mark Twain Prize for American Humor.
Θάνατοι

1901 – Ανρί ντε Τουλούζ-Λοτρέκ (Henri de Toulouse-Lautrec), Γάλλος ζωγράφος, σχεδιαστής και λιθογράφος. Γεννήθηκε στις 24 Νοεμβρίου 1864 και πέθανε στις 9 Σεπτεμβρίου 1901, σε ηλικία 36 ετών. Συνδέθηκε όσο λίγοι καλλιτέχνες με τη νυχτερινή ζωή της Μονμάρτρης και την παρισινή Μπελ Επόκ, αποτυπώνοντας καμπαρέ, χορεύτριες και καλλιτέχνες του θεάματος. Οι πρωτοποριακές αφίσες του για χώρους όπως το Moulin Rouge συνέβαλαν καθοριστικά στην εξέλιξη της σύγχρονης αφίσας και της γραφιστικής.

1976 – Μάο Τσε Τουνγκ (Mao Zedong), Κινέζος επαναστάτης και πολιτικός ηγέτης. Γεννήθηκε στις 26 Δεκεμβρίου 1893 και πέθανε στις 9 Σεπτεμβρίου 1976. Ηγήθηκε του Κομμουνιστικού Κόμματος στη νίκη επί των εθνικιστών και το 1949 ανακήρυξε τη Λαϊκή Δημοκρατία της Κίνας, της οποίας παρέμεινε ο κυρίαρχος ηγέτης έως τον θάνατό του. Η διακυβέρνησή του μεταμόρφωσε πολιτικά και κοινωνικά την Κίνα, αλλά πολιτικές όπως το «Μεγάλο Άλμα προς τα Εμπρός» και η Πολιτιστική Επανάσταση συνδέθηκαν με εκτεταμένο λιμό, διώξεις και εκατομμύρια θανάτους.

2019 – Λαυρέντης Μαχαιρίτσας, Έλληνας τραγουδοποιός, συνθέτης και ερμηνευτής. Γεννήθηκε στις 5 Νοεμβρίου 1956 στη Νέα Ιωνία Βόλου και πέθανε στις 9 Σεπτεμβρίου 2019. Ξεκίνησε την πορεία του με τους P.L.J. Band, που αργότερα μετονομάστηκαν σε «Τερμίτες», και από το 1989 ακολούθησε επιτυχημένη σόλο καριέρα. Τραγούδια όπως «Διδυμότειχο Blues», «Νότος», «Μικρός Τιτανικός» και «Έλα ψυχούλα μου» έγιναν ιδιαίτερα δημοφιλή, ενώ συνεργάστηκε με πολλούς από τους σημαντικότερους εκπροσώπους του ελληνικού τραγουδιο
πηγή newsbeast.gr

Event details

το 1832... γεννιέται ο μεγάλος Γερμανός ποιητής, συγγραφέας και φιλόσοφος Τζόαν Βόγκλφανγκ φον Γκαίτε. Από τα πιο γνωστά του έργα, ο Φάουστ και η "Θεωρία των Χρωμάτων.
το 238... ο Γορδιανός Α' και ο γιος του Γορδιανός Β' χρίζονται Ρωμαίοι αυτοκράτορες.
 

το 1471... πεθαίνει ο πάπας Παύλος Β'.
 

το 1599... γεννιέται ο Φλαμανδός ζωγράφος σερ ʼντονι βαν Ντικ, ο οποίος υπήρξε ένας από τους σημαντικότερους και παραγωγικότερους δημιουργούς πορτραίτων του 17ου αιώνα, ενώ συγκαταλέγεται στους κορυφαίους ζωγράφους όλων των εποχών για τον άψογο συνδυασμό των χρωμάτων στους πίνακες του.
 

το 1621... τα μέλη της αίρεσης των ʼγγλων Προσκυνητών της αποικίας του Πλίμουθ υπογράφουν συνθήκη ειρήνης με τους ντόπιους Ινδιάνους Γουαμπανόαγκ της Μασαχουσέτης.
 

το 1622... οι Ινδιάνοι Αλγκονκίαν σκοτώνουν 347 ʼγγλους αποίκους της πόλης Τζέιμστάουν στην πολιτεία Βιρτζίνια των ΗΠΑ. Ο αριθμός αυτός αποτελεί το 1/3 του συνολικού πληθυσμού της αποικίας και η μέρα μένει στην ιστορία ως το "Μακελειό της Τζέιμστάουν".
 

το 1638... η Αν Χάτσινσον εξορίζεται από την αποικία του Κόλπου της Μασαχουσέτης στο Ρόουντ ʼϊλαντ εξαιτίας των πεποιθήσεων. Η Χάτσινσον υποστήριζε, ότι αν η ψυχή του ανθρώπου έχει όντως προκαθορισμένη πορεία μετά θάνατον, τότε δεν υπάρχει κανένας λόγος να τίθενται περιορισμοί στη διάρκεια της επίγειας ζωής.
 

το 1687... πεθαίνει ο Γάλλος συνθέτης Ζαν Μπαπτίστ Λούλι, που πέρασε το μεγαλύτερο κομμάτι της ζωή του, δουλεύοντας στην αυλή του Λουδοβίκου ΙΔ'.
 

το 1765... για να αυξήσει το εισόδημα από τις αμερικανικές αποικίες, το βρετανικό Κοινοβούλιο εγκρίνει "το νομοσχέδιο των γραμματοσήμων", επιβάλλοντας έναν άμεσο φόρο στα αποικιακά νομικά και εμπορικά έγγραφα.
 

το 1797... γεννιέται ο Βίλχεμ Α', βασιλιάς της Πρωσίας και Γερμανός Αυτοκράτορας.
 

το 1812... γεννιέται ο Στέφεν Περλ ʼντριους, ρεφορμιστής και αναρχικός, υπέρμαχος της κατάργησης της δουλείας.
 

το 1832... γεννιέται ο μεγάλος Γερμανός ποιητής, συγγραφέας και φιλόσοφος Τζόαν Βόγκλφανγκ φον Γκαίτε. Από τα πιο γνωστά του έργα, ο Φάουστ και η "Θεωρία των Χρωμάτων.
 

το 1842... πεθαίνει ο Γάλλος συγγραφέας Ανρύ Μπελ και κατά κόσμο Σταντάλ. Ανάμεσα στα πιο γνωστά έργα του συγκαταλέγονται " Το Κόκκινο και το Μαύρο", "Η Αρμάνς", "Το μοναστήρι της Πάρμας", "Η ζωή του Ανρύ Μπρυλάρ" και "Τα απομνημονεύματα ενός εγωιστή".
 

το 1846... γεννιέται ο ʼγγλος καλλιτέχνης και εικονογράφος Ράντολφ Κάλκοτ, ο οποίος θεωρείται πρωτοπόρος στη δημιουργία εικονογραφημένων παιδικών βιβλίων.
 

το 1878... γεννιέται ο Μισέλ Τεατό, αθλητής από το Λουξεμβούργο, που τερμάτισε πρώτος στο μαραθώνιο του Παρισιού το 1920.
 

το 1887... γεννιέται ένας από τους τέσσερις αδελφούς Μαρξ, ο Τσίκο.
 

το 1888... αποφασίζεται με πρόταση του William McGregor, προέδρου της ʼστον Βίλλα, η διοργάνωση πρωταθλήματος με αγώνες εντός και εκτός έδρας
 

το 1893... στο γυμναστήριο του Smith College στο Νορθάμπτον της Μασσαχουσέτης η καθηγήτρια Berenson πετά την μπάλα ψηλά για το τζάμπολ του πρώτου αγώνα γυναικείου μπάσκετ.
 

το 1894... παίζεται ο πρώτος αγώνας χόκεϊ για το Stanley Cup. Οι Montreal Amateur Athletic Association κερδίζουν τους Ottawa Capitals με 3-1
 

το 1895... πραγματοποιείται η πρώτη προβολή κινηματογραφικής ταινίας από τους αδερφούς Αύγουστο και Λουί Λιμιέρ, ενώπιον εκλεκτού κοινού.
 

το 1901... η Ιαπωνία δηλώνει αποφασισμένη να εμποδίσει επέμβαση της Ρωσίας στην Κορέα.
 

το 1903... έκρηξη ηφαιστείου ερειπώνει περιοχή στην Κολομβία.
 

το 1908... γεννιέται ο Γαλλοκαναδός συγγραφέας μυθιστορημάτων Γουέστερν Λουί Λαμούρ.
 

το 1912... γεννιέται ο Αμερικανός ηθοποιός Καρλ Μαντλέν, διάσημος για τη βολβοειδή του μύτη και το διαχυτικό του χαρακτήρα.
 

το 1913... πεθαίνει ο Σουνγκ Τσιάο Τζεν, Κινέζος πολιτικός και επαναστάτης, που μαζί με τον Σουν Γιατ Σεν οργάνωσαν την ανατροπή της δυναστείας Μάνκου Κουίνγκ και την εγκαθίδρυση της Δημοκρατίας της Κίνας. Έπειτα ίδρυσαν από κοινού το Κουομιτάνγκ, το Εθνικιστικό Κόμμα της Κίνας.
 

το 1913... σοβαρή διαφωνία προκύπτει μεταξύ της Ελλάδας και της τριμελούς Συμμαχίας για τα νότια σύνορα της Αλβανίας.
 

το 1922... η ʼγκυρα απορρίπτει τις προτάσεις της Διάσκεψης για το Ανατολικό και επέμεινε στη συνέχιση του πολέμου.
 

το 1923... γεννιέται ο διάσημος Γάλλος μίμος Μαρσέλ Μαρσό, του οποίου η συμβολή ήταν καθοριστική στην αναβίωση της τέχνης της παντομίμας.
 

το 1929... ο διάσημος showman Γουίλ Ρότζερς υπογράφει συμβόλαιο για το γύρισμα τεσσάρων ταινιών με τα κινηματογραφικά στούντιο Fox, έναντι του ποσού των 600.000 δολαρίων.
 

το 1930... απεργία πείνας πραγματοποιούν όλοι οι κρατούμενοι στις φυλακές της Ελλάδας, λόγω κακής διατροφής.
 

το 1930... γεννιέται ο Αμερικανός μουσικοσυνθέτης, Στέφεν Σοντχάϊμ, που διακρίθηκε ιδιαίτερα στη σύνθεση των λυρικών μερών των μιούζικαλ, όπως το "Γουέστ Σάϊντ Στόρυ" και το "Τζίπσι".
 

το 1931... γεννιέται ο Καναδός ηθοποιός και συγγραφέας, Γουίλιαμ Σάτνερ, που έκανε το ντεμπούτο του με την ταινία "Αδελφοί Καραμαζώφ" στην οποία πρωταγωνιστούσε ο Γιουλ Μπρίνερ.
 

το 1931... πραγματοποιούνται τα αποκαλυπτήρια της προτομής του Θεόδωρου Δηλιγιάννη στον περίβολο της ελληνικής Βουλής.
 

το 1932... οι Ινδοί Μουσουλμάνοι διακόπτουν σχέσεις με τη Βρετανία.
 

το 1935... σε δίκη στη Νέα Υόρκη χρησιμοποιείται για πρώτη φορά ως αποδεικτικό στοιχείο το τεστ αίματος.
 

το 1939... στα πλαίσια του Β' Παγκοσμίου Πολέμου η Γερμανία αποσπά την περιοχή Μέμελ από τη Λιθουανία.
 

το 1940... γεννιέται ο Αμερικανός ηθοποιό Χάινγκ Γκορ, που κέρδισε το Όσκαρ καλύτερης ερμηνείας για την ταινία, "The Keeling Fields".
 

το 1941... γεννιέται ο Ελβετός ηθοποιός, Μπρούνο Γκαντζ.
 

το 1941... ξεκινά η ηλεκτροδότηση της Ουάσινγκτον από το υδροηλεκτρικό φράγμα Γκραντ Κούλι Νταμ.
 

το 1943... γεννιέται ο διάσημος Αμερικανός μουσικός της τζαζ, Τζορτζ Μπένσον, ο οποίος υπήρξε επαγγελματίας μουσικός από τα 19 του χρόνια. Το γνωστότερο τραγούδι του είναι το "This Masquerade" από το εμπορικότερο άλμπουμ του "Breezin".
 

το 1945... ιδρύεται στο Κάιρο της Αιγύπτου η αραβική Ένωση.
 

το 1948... γεννιέται ο Βρετανός συνθέτης μιούζικαλ, ʼντριου Λόιντ Βέμπερ. Ο Βέμπερ συνέθεσε μεταξύ άλλων τη μουσική για τα μιούζικαλ "Cats", "Το Φάντασμα της Όπερας" και το "Jesus Christ Super Star".
 

το 1949... ανατινάσσεται ο ηλεκτρικός σταθμός του Ξυλοκάστρου, αλλά οι σαμποτέρ εξοντώνονται από τις εθνικές δυνάμεις.
 

το 1949... γεννιέται η Γαλλίδα ηθοποιός, Φανί Αρντάν, η οποία έγινε παγκόσμια γνωστή το 1980, πρωταγωνιστώντας στην ταινία του Φρανσουά Τριφό, "Η γυναίκα της διπλανής πόρτας", στο πλάι του Ζεράρ Ντεπαρντιέ. Μάλιστα, για την ερμηνεία της στην ταινία κερδίζει για πρώτη φορά το βραβείο Σεζάρ.
 

το 1950... ο Σοφοκλής Βενιζέλος, υπαναχωρώντας από τη συμφωνία με τους Πλαστήρα, Παπανδρέου και Τσουδερό και μετά από συνεννοήσεις με τους Τσαλδάρη και Κανελλόπουλο, εξασφαλίζει πλειοψηφία και σχηματίζει δική του κυβέρνηση.
 

το 1954... επαναλειτουργεί η αγορά χρυσού του Λονδίνου, που είχε κλείσει από το 1939.
 

το 1954... το πρώτο εμπορικό κέντρο του κόσμου εγκαινιάζεται στο Μίσιγκαν.
 

το 1956... γεννιέται η Σουηδή ηθοποιός, Λένα Όλιν, η οποία έγινε ευρέως γνωστή το 1988, πρωταγωνιστώντας στην αμερικανική παραγωγή "Η αβάσταχτη ελαφρότητα του είναι" και βραβεύτηκε με Όσκαρ β' γυναικείου ρόλου για την ερμηνεία της στην ταινία, "Enemies: A Love Story".
 

το 1958... ο Φεϊζάλ ανακηρύσσεται βασιλιάς της Σαουδικής Αραβίας.
 

το 1959... στην Κούβα, ο Κάστρο αποκλείει το ενδεχόμενο συνεργασίας με τις ΗΠΑ, στον ψυχρό πόλεμο κατά της Σοβιετικής Ένωσης.
 

το 1960... οι ʼρθουρ Σόλου και Τσαρλς Τάουνς πατεντάρουν το λέιζερ.
 

το 1961... βαριές ποινές επιβάλλει η βρετανική δικαιοσύνη στους σοβιετικούς κατασκόπους, η δράση των οποίων αποκαλύφθηκε τον Ιανουάριο.
 

το 1963... οι Beatles κυκλοφορούν το πρώτο τους άλμπουμ "Please Please Me", το οποίο σύντομα φτάνει στην πρώτη θέση των charts.
 

το 1967... γεννιέται ο κορυφαίος Ιταλός μοτοσικλετιστής, Μάριο Τσιπολίνι.
 

το 1972... γεννιέται ο Καναδός παγκόσμιος πρωταθλητής του καλλιτεχνικού πατινάζ, Έλβις Στόγικο. Ο Στόγικο μετρά δυο αργυρά μετάλλια από τους χειμερινούς Ολυμπιακούς Αγώνες του 1994 και του 1998 καθώς και 7 πρωταθλήματα στη χώρα του, ενώ κατέκτησε το παγκόσμιο πρωτάθλημα καλλιτεχνικού πατινάζ το 1994, 1995 και το 1997.
 

το 1972... η αμερικανική Γερουσία εγκρίνει τη τροποποίηση των ίσων δικαιωμάτων των δυο φύλων και την αποστέλλει στις Πολιτείες για επικύρωση. Ωστόσο, η τροποποίηση δε θα λάβει την απαραίτητη πλειοψηφία για να ενταχθεί στο αμερικανικό Σύνταγμα.
 

το 1975... μια φωτά στον πυρηνικό αντιδραστήρα Μπράουνς Φέρι στο Ντεκατούρ της Αλαμπάμα, ψυχραίνει σε επικίνδυνα επίπεδα τα ύδατα της περιοχής.
 

το 1976... γεννιέται η Αμερικανίδα ηθοποιός Ριζ Γουίδερσπουν. Από τις πιο γνωστές ταινίες της: η "Pleasantville", η "Εκδίκηση της ξανθιάς" και το "America Psycho".
 

το 1978... ο Καρλ Βαλέντα, ιδρυτής των περίφημων για τα παράτολμα ακροβατικά τους, τσίρκο, Γκρέϊτ Βαλέντας, πεθαίνει από πτώση κατά τη διάρκεια ακροβασίας μεταξύ δυο ξενοδοχείων στο Σαν Χουάν του Πουέρτο Ρίκο.
 

το 1979... Ισραήλ και Αίγυπτος συνεχίζουν τις διαπραγματεύσεις στο Καμπ Ντέιβιντ των ΗΠΑ, για την εξεύρεση ειρηνευτικής λύσης του Μεσανατολικού.
 

το 1980... το τραγούδι "Another Brick in the wall" από το ομώνυμο άλμπουμ των Pink Floyd σκαρφαλώνει στην κορυφή των αμερικανικών charts.
 

το 1980... εξαρθρώνεται στην Ελλάδα δίκτυο λαθρεμπορίας χρυσού.
 

το 1982... εκτοξεύεται στις ΗΠΑ, το διαστημικό λεωφορείο Κολούμπια.
 

το 1982... ψηφίζεται στη Βουλή των Ελλήνων νομοσχέδιο για τον πολιτικό γάμο.
 

το 1983... με επιστολή, που φτάνει στη Γενική Ασφάλεια Αθηνών, η τρομοκρατική οργάνωση "Αντιτρομοκρατική Πάλη" αναλαμβάνει την ευθύνη της δολοφονίας του εκδότη της εφημερίδας "Βραδινή" Τζόρτζη Αθανασιάδη.
 

το 1984... οι εκπαιδευτικοί του νηπιαγωγείου McMartin στην Παραλία του Μανχάταν στην Καλιφόρνια, κατηγορούνται, ότι χρησιμοποιούσαν τους μαθητές σε σατανιστικές τελετές. Οι κατηγορίες αργότερα αποσύρθηκαν καθώς κρίθηκαν εντελώς αβάσιμες.
 

το 1986... η Debi Thomas γίνεται η πρώτη έγχρωμη γυναίκα που κερδίζει τον παγκόσμιο τίτλο στο καλλιτεχνικό πατινάζ.
 

το 1989... η σε διάσταση σύζυγος του Ανδρέα Παπανδρέου, Μαργαρίτα, παραιτείται από την προεδρία της ΕΓΕ και καταγγέλλει το ΠΑΣΟΚ.
 

το 1991... σύμφωνα με τα αποτελέσματα της απογραφής, τα τελευταία δέκα χρόνια ο πληθυσμός της Ελλάδας αυξήθηκε κατά 5,29%, φθάνοντας τα 10.256.464 άτομα.
 

το 1992... στη Βόννη της Γερμανίας, 20.000 ομογενείς διαδηλώνουν υπέρ της ελληνικότητας της Μακεδονίας.
 

το 1992... στην Αλβανία, το Δημοκρατικό Κόμμα κερδίζει τις δεύτερες δημοκρατικές εκλογές της χώρας, βάζοντας τέλος στη διακυβέρνηση των κομμουνιστών και των διαδόχων τους.
 

το 1993... το 2000 θα ζουν στην Ευρώπη 100 εκατομμύρια άνθρωποι άνω των 60 ετών, εκ των οποίων 17 με 20 εκατ. θα είναι άνω των 80, σύμφωνα με ανακοίνωση της στατιστικής υπηρεσίας της ΕΟΚ.
 

το 1993... η εταιρία Intel βγάζει στην αγορά τον πρώτο μικροεπεξεργαστή Pentium.
 

το 1993... έκρυθμη είναι η κατάσταση στη Μόσχα μετά την απόφαση του Προέδρου της Ρωσίας Μπόρις Γέλτσιν να προκηρύξει μονομερώς δημοψήφισμα εμπιστοσύνης στο πρόσωπό του για τις 25 Απριλίου και να αναλάβει προσωρινά τον έλεγχο της χώρας με δικά του διατάγματα.
 

το 1993... σύμφωνα με τη στατιστική υπηρεσία της ΕΟΚ, οι Έλληνες έχουν το μεγαλύτερο μέσο όρο ζωής μεταξύ των Eυρωπαίων ανδρών, ενώ μεταξύ των γυναικών, περισσότερα χρόνια ζουν οι Γαλλίδες.
 

το 1994... εφτά βραβεία Όσκαρ κερδίζει η ταινία του Στίβεν Σπίλμπεργκ "η Λίστα του Σίντλερ".
 

το 1994... γεννιέται ο Αμερικανός καρτουνίστας και δημιουργός του "Γούντι του Τρυποκάρυδου" Γουόλτερ Λαντζ.
 

το 1995... ο κοσμοναύτης Βαλερί Πολιάκοφ επιστρέφει στη Γη μετά από ένα ρεκόρ παραμονής στο διάστημα για 438 ημέρες.
 

το 1995... τις κινητοποιήσεις τους συνεχίζουν οι αγρότες στη Βόρεια Ελλάδα.
 

το 1995... τη διενέργεια προκαταρκτικής εξέτασης διατάζει ο προϊστάμενος της Εισαγγελίας Εφετών Θεσσαλονίκης, προκειμένου να διερευνηθούν καταγγελίες για οικονομικές ατασθαλίες και αδιαφάνεια στη διαχείριση του δημόσιου χρήματος από τον "Οργανισμό Πολιτιστικής Πρωτεύουσας Θεσ/νίκης 1997".
 

το 1996... ο αμερικανός υπουργός Μεταφορών εξέδωσε ανακοίνωση, που υποστηρίζει, ότι το αεροδρόμιο του Ελληνικού δεν ανταποκρινόταν πλήρως στις διεθνείς προδιαγραφές ασφαλείας.
 

το 1997... στην Πολωνία, η Βουλή εγκρίνει το νέο Σύνταγμα της χώρας, βάσει του οποίου το πολίτευμα της χώρας κοινοβουλευτική Δημοκρατία.
 

το 1997... η Βουλιαγμένη κατακτά το Κύπελλο Κυπελλούχων Ευρώπης στο πόλο κερδίζοντας τη Ρόμα με 7-6 στο ΟΑΚΑ χάρη στην ισοπαλία 9-9 που είχε φέρει στη Ρώμη μια εβδομάδα πριν. Από τον πάγκο κοουτσάρει ο Γιάννης Γιαννουρής και σκόρερ είναι οι Γ.Αφρουδάκης (3), Ψύχος (2), Λοράντος και Κουτσογιλάνης
 

το 1997... η Tara Lipinski (σε ηλικία 14 ετών και 10 μηνών) γίνεται η νεότερη παγκόσμια πρωταθλήτρια στο καλλιτεχνικό πατινάζ στη Λοζάννη
 

το 2000... πεθαίνει στο Τορίνο σε ηλικία 79 ετών ο παλαιός διεθνής άσος της Γιουβέντους Carlo Parola.
2004: Ο σεΐχης Αχμέντ Γιασίν, ιδρυτική και πνευματική μορφή της Χαμάς, σκοτώνεται στη Γάζα από ισραηλινή αεροπορική επιχείρηση αμέσως μετά την πρωινή προσευχή. Η δολοφονία του προκαλεί διεθνείς αντιδράσεις και νέα όξυνση στην ισραηλινοπαλαιστινιακή σύγκρουση. Το γεγονός θεωρήθηκε κομβικό επεισόδιο στον κύκλο βίας της εποχής.
2009: Συγκροτείται η ΑΝΤΑΡΣΥΑ, πολιτικός σχηματισμός της αντικαπιταλιστικής και επαναστατικής Αριστεράς στην Ελλάδα. Η ίδρυσή της εκφράζει προσπάθεια συσπείρωσης οργανώσεων και ανένταχτων αγωνιστών στα αριστερά του κοινοβουλευτικού χώρου. Παρέμεινε έκτοτε σταθερή παρουσία στον χώρο της εξωκοινοβουλευτικής Αριστεράς.
2016: Οι Βρυξέλλες συγκλονίζονται από συντονισμένες τρομοκρατικές επιθέσεις στο αεροδρόμιο Ζαβεντέμ και στον σταθμό μετρό Μαλμπέκ, με δεκάδες νεκρούς και εκατοντάδες τραυματίες. Την ευθύνη αναλαμβάνει το λεγόμενο Ισλαμικό Κράτος, λίγους μήνες μετά τα χτυπήματα στο Παρίσι. Η επίθεση εντείνει το αίσθημα ανασφάλειας στην Ευρώπη και ανοίγει νέα συζήτηση για την αντιτρομοκρατική πολιτική και τη διασυνοριακή συνεργασία.
2020: Ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης ανακοινώνει πανελλαδικό lockdown για την αντιμετώπιση της πανδημίας του κορονοϊού, με εφαρμογή από το πρωί της 23ης Μαρτίου. Το μέτρο περιορίζει δραστικά τις μετακινήσεις και αλλάζει απότομα την καθημερινότητα σε όλη τη χώρα. Η απόφαση σηματοδότησε μία από τις πιο καθοριστικές στιγμές της ελληνικής εμπειρίας της πανδημίας.
Η απόφαση αυτή ήρθε λίγες εβδομάδες μετά την καταγραφή του πρώτου κρούσματος κορωνοϊού στη χώρα, στις 26 Φεβρουαρίου 2020, την ώρα που η πανδημία εξαπλωνόταν με ταχύτητα σε ολόκληρη την Ευρώπη. Με τα πρώτα θύματα της νόσου να καταγράφονται και στην Ελλάδα, η κυβέρνηση προχώρησε σε ένα δραστικό μέτρο που εκείνη την περίοδο έμοιαζε πρωτόγνωρο.
Στην ανακοίνωση του lockdown, ο πρωθυπουργός είχε δηλώσει: «Είναι, ίσως, το τελευταίο βήμα μιας οργανωμένης Δημοκρατικής Πολιτείας, που, όμως, πρέπει να γίνει εγκαίρως, για να μην γίνει μάταιο. Γιατί ο χρόνος δεν μετριέται, πλέον, σε μέρες, αλλά με ώρες. Και απαιτούνται τολμηρές και γρήγορες πρωτοβουλίες. Το Κράτος οφείλει κατά το Σύνταγμα να “μεριμνά για την Υγεία των Πολιτών” και να παρεμβαίνει όταν η άσκηση της ατομικής ελευθερίας υπερβαίνει τον συνταγματικό της σκοπό και απειλεί την κοινωνία».
Οι εικόνες της 23ης Μαρτίου 2020 έμειναν χαραγμένες στη μνήμη όλων. Η Αθήνα, μια πόλη που κινείται διαρκώς, έμοιαζε με σκηνικό ταινίας. Οι δρόμοι ήταν άδειοι, τα εμπορικά καταστήματα κλειστά και η κυκλοφορία επιτρεπόταν μόνο με ειδική βεβαίωση ή με SMS στον αριθμό 13033. Η αβεβαιότητα για το μέλλον και η αγωνία για την εξέλιξη της πανδημίας κυριαρχούσαν στην καθημερινότητα.

Το lockdown του Μαρτίου 2020 αποτέλεσε την αρχή μιας περιόδου που σημάδεψε τη σύγχρονη ιστορία της Ελλάδας. Η τηλεργασία, η κοινωνική αποστασιοποίηση, οι μάσκες και αργότερα τα εμβόλια μπήκαν στη ζωή των πολιτών, ενώ η πανδημία άλλαξε συνήθειες, προτεραιότητες και τον τρόπο με τον οποίο οι άνθρωποι αντιλαμβάνονταν την καθημερινότητά τους.
Έξι χρόνια μετά, η ανακοίνωση εκείνης της ημέρας παραμένει ένα από τα πιο χαρακτηριστικά στιγμιότυπα της εποχής του κορωνοϊού στην Ελλάδα, θυμίζοντας τη στιγμή που η χώρα πέρασε οριστικά σε μια πρωτόγνωρη συνθήκη.




πηγή a33.gr
πηγή newsbeast.gr

Event details