Λίγες εβδομάδες μετά την πτώση της δικτατορίας, όταν η Ελλάδα είχε επιστρέψει στη δημοκρατία, ένα ερώτημα παρέμενε σε εκκρεμότητα: θα λογοδοτούσαν οι πρωταίτιοι του πραξικοπήματος της 21ης Απριλίου 1967;
Σαν σήμερα, στις 9 Σεπτεμβρίου 1974, ο δικηγόρος Αλέξανδρος Λυκουρέζος κατέθεσε μήνυση κατά των πρωταιτίων της Χούντας για εσχάτη προδοσία. Ήταν η πρώτη σχετική νομική ενέργεια και αποτέλεσε την αφετηρία μιας διαδικασίας που, μέσα στους επόμενους μήνες, θα οδηγούσε τους πραξικοπηματίες στο εδώλιο.
Η κίνηση είχε ιδιαίτερη βαρύτητα. Η δικτατορία είχε καταρρεύσει μόλις τον Ιούλιο, μετά την τουρκική εισβολή στην Κύπρο, και η κυβέρνηση Εθνικής Ενότητας του Κωνσταντίνου Καραμανλή επιχειρούσε να αποκαταστήσει τους δημοκρατικούς θεσμούς χωρίς να διαταράξει την εύθραυστη πολιτική ισορροπία της πρώτης περιόδου της Μεταπολίτευσης.
Από τη μήνυση στην ποινική δίωξη
Η μήνυση έγινε στις 9 Σεπτεμβρίου αλλά υπήρχε ένα σοβαρό νομικό ζήτημα: η αμνηστία που είχε δοθεί μετά την πτώση του καθεστώτος για τα πολιτικά εγκλήματα της περιόδου της δικτατορίας δεν είχε αρχικά διατυπωθεί με τρόπο που να εξαιρεί σαφώς τους ίδιους τους πραξικοπηματίες.
Το θεσμικό τοπίο ξεκαθάρισε στις 3 Οκτωβρίου 1974, όταν η κυβέρνηση εξέδωσε Συντακτική Πράξη που όριζε ότι η αμνηστία δεν κάλυπτε τους «πρωταιτίους» του πραξικοπήματος και καθιστούσε αρμόδιο για την εκδίκαση των σχετικών εγκλημάτων το Πενταμελές Εφετείο Αθηνών.
Ακολούθησαν ραγδαίες εξελίξεις. Στις 20 Οκτωβρίου πέντε από τα ηγετικά στελέχη του καθεστώτος συνελήφθησαν και εκτοπίστηκαν στην Κέα, ενώ την 1η Νοεμβρίου 1974 ασκήθηκε ποινική δίωξη σε βάρος των ίδιων και άλλων στελεχών της δικτατορίας.
Η αρχική προσφυγή στη Δικαιοσύνη ενισχύθηκε και από άλλες νομικές ενέργειες. Σύμφωνα με το Αρχείο της ΕΡΤ και άλλοι δικηγόροι προετοίμαζαν αντίστοιχες κινήσεις, ενώ ακολούθησε συμπληρωματική μήνυση της Ένωσης Δημοκρατικών Δικηγόρων.
Ο ίδιος ο Λυκουρέζος θα καταθέσει και δεύτερη μήνυση τον Ιανουάριο του 1975, για συνέργεια σε εσχάτη προδοσία.
Σε συνέντευξή του στην εκπομπή «Οι Ρεπόρτερς» του ΕΙΡΤ, που προβλήθηκε τον Απρίλιο του 1975 και διασώζεται στο Αρχείο της ΕΡΤ, ο Λυκουρέζος περιέγραψε την απόφασή του να προσφύγει στον εισαγγελέα και την πορεία που ακολούθησε η υπόθεση από την πρώτη μήνυση έως την άσκηση της ποινικής δίωξης.
Οι δικτάτορες στο εδώλιο
Στις 22 Μαΐου 1975 παραπέμφθηκαν σε δίκη 24 κατηγορούμενοι. Τελικά, στις 28 Ιουλίου, άρχισε στις Δικαστικές Φυλακές Κορυδαλλού η ιστορική Δίκη των Πρωταιτίων, ενώπιον του Πενταμελούς Εφετείου Αθηνών, με πρόεδρο τον εφέτη Ιωάννη Ντεγιάννη. Οι βασικές κατηγορίες ήταν η στάση και η εσχάτη προδοσία.
Στο εδώλιο βρέθηκαν, μεταξύ άλλων, ο Γεώργιος Παπαδόπουλος, ο Στυλιανός Παττακός, ο Νικόλαος Μακαρέζος και ο Δημήτριος Ιωαννίδης. Η δίκη εξελίχθηκε σε μία από τις σημαντικότερες δικαστικές διαδικασίες της Μεταπολίτευσης. Στην αίθουσα κατέθεσαν 65 μάρτυρες κατηγορίας, ανάμεσά τους κορυφαία πολιτικά πρόσωπα της εποχής.
Στις 23 Αυγούστου 1975 εκδόθηκε η απόφαση. Παπαδόπουλος, Παττακός και Μακαρέζος καταδικάστηκαν σε θάνατο για στάση και σε ισόβια κάθειρξη για εσχάτη προδοσία. Δύο ημέρες αργότερα, η κυβέρνηση μετέτρεψε τις θανατικές ποινές σε ισόβια.
Η ιστορική σημασία της υπόθεσης, ωστόσο, δεν περιορίστηκε στις ποινές. Η μεταπολιτευτική Δημοκρατία επέλεξε να αντιμετωπίσει τους ανθρώπους που την είχαν καταλύσει μέσα από τη δικαστική διαδικασία και τους θεσμούς του κράτους δικαίου. Η μήνυση της 9ης Σεπτεμβρίου δεν ήταν από μόνη της αρκετή για να οδηγήσει στη Δίκη των Πρωταιτίων· χρειάστηκαν νομοθετικές παρεμβάσεις, εισαγγελικές πράξεις και νέες μηνύσεις. Ήταν, όμως, η πρώτη κίνηση που έθεσε σε λειτουργία αυτή τη διαδικασία.
Τι άλλο έγινε σαν σήμερα
1776: Το Ηπειρωτικό Κογκρέσο καθιερώνει επισήμως την ονομασία «Ηνωμένες Πολιτείες της Αμερικής», αντικαθιστώντας τον όρο «Ηνωμένες Αποικίες», δύο μήνες μετά τη Διακήρυξη της Ανεξαρτησίας.
1861: Δημοσιεύεται στην εφημερίδα «Φως» το άρθρο «Αναρχία», που θεωρείται το πρώτο αναρχικό δημοσίευμα στην Ελλάδα. Ως συγγραφέας φέρεται ο Δημήτριος Παπαρρηγόπουλος, γιος του ιστορικού Κωνσταντίνου Παπαρρηγόπουλου, ενώ το φύλλο κατάσχεται.
1886: Υπογράφεται η Σύμβαση της Βέρνης, θεμελιώδης διεθνής συμφωνία για την προστασία της πνευματικής ιδιοκτησίας και των δικαιωμάτων δημιουργών λογοτεχνικών και καλλιτεχνικών έργων.
1922: Ο τουρκικός στρατός εισέρχεται στη Σμύρνη, μετά την κατάρρευση του μικρασιατικού μετώπου. Λίγες ημέρες αργότερα, η μεγάλη πυρκαγιά θα καταστρέψει κυρίως τις ελληνικές και αρμενικές συνοικίες, επισφραγίζοντας τη Μικρασιατική Καταστροφή.
1941: Ιδρύεται στην κατεχόμενη Αθήνα ο ΕΔΕΣ, με ηγετική μορφή τον Ναπολέοντα Ζέρβα. Θα εξελιχθεί σε μία από τις σημαντικότερες οργανώσεις της ελληνικής Αντίστασης και θα συμμετάσχει στην ανατίναξη της γέφυρας του Γοργοποτάμου.
1947: Στον υπολογιστή Harvard Mark II εντοπίζεται μια νυχτοπεταλούδα παγιδευμένη σε ηλεκτρονόμο και καταγράφεται ως «πραγματικό bug». Ο όρος προϋπήρχε, αλλά το περιστατικό έγινε θρυλικό στην ιστορία της πληροφορικής.
1951: Στις ελληνικές εκλογές ο Ελληνικός Συναγερμός του Αλέξανδρου Παπάγου έρχεται πρώτος χωρίς αυτοδυναμία. Κυβέρνηση σχηματίζει τελικά ο Νικόλαος Πλαστήρας, με τη συνεργασία της ΕΠΕΚ και των Φιλελευθέρων.
1993: Η κυβέρνηση του Κωνσταντίνου Μητσοτάκη χάνει την κοινοβουλευτική πλειοψηφία και η χώρα οδηγείται σε πρόωρες εκλογές. Στις 10 Οκτωβρίου το ΠΑΣΟΚ του Ανδρέα Παπανδρέου επιστρέφει στην εξουσία.
Γεννήσεις

1828 – Λέων Τολστόι (Leo Tolstoy), Ρώσος συγγραφέας. Γεννήθηκε στις 9 Σεπτεμβρίου 1828 και πέθανε στις 20 Νοεμβρίου 1910. Θεωρείται μία από τις κορυφαίες μορφές της παγκόσμιας λογοτεχνίας, με έργα που συνδυάζουν ιστορικό εύρος, ψυχολογικό βάθος και έντονο κοινωνικό προβληματισμό. Έγραψε τα μνημειώδη μυθιστορήματα «Πόλεμος και Ειρήνη» και «Άννα Καρένινα», ενώ στα ύστερα χρόνια του ανέπτυξε φιλοσοφικές και θρησκευτικές ιδέες γύρω από τη μη βία, την ηθική και την κοινωνική δικαιοσύνη.

1922 – Μανώλης Γλέζος, Έλληνας πολιτικός, δημοσιογράφος και αγωνιστής της Εθνικής Αντίστασης. Γεννήθηκε στις 9 Σεπτεμβρίου 1922 στην Απείρανθο της Νάξου και πέθανε στις 30 Μαρτίου 2020. Έμεινε στην ιστορία όταν, μαζί με τον Απόστολο Σάντα, κατέβασε τη νύχτα της 30ής προς 31η Μαΐου 1941 τη ναζιστική σημαία από την Ακρόπολη, σε μία από τις πιο συμβολικές πράξεις της Αντίστασης. Μεταπολεμικά φυλακίστηκε και εξορίστηκε επανειλημμένα, ενώ διετέλεσε βουλευτής και ευρωβουλευτής.

1923 – Ροζίτα Σώκου, Ελληνίδα δημοσιογράφος, κριτικός, συγγραφέας και μεταφράστρια. Γεννήθηκε στις 9 Σεπτεμβρίου 1923 στην Αθήνα και πέθανε στις 14 Δεκεμβρίου 2021. Υπήρξε από τις πιο αναγνωρίσιμες μορφές της ελληνικής καλλιτεχνικής δημοσιογραφίας, με μακρά παρουσία στην κριτική κινηματογράφου, θεάτρου και χορού και συνεργασίες με μεγάλες εφημερίδες και περιοδικά. Έγινε ιδιαίτερα γνωστή στο ευρύ κοινό μέσα από την τηλεοπτική εκπομπή «Να η ευκαιρία», όπου συμμετείχε στην κριτική επιτροπή από το 1977 έως το 1983.

1941 – Ότις Ρέντινγκ (Otis Redding), Αμερικανός τραγουδιστής και τραγουδοποιός. Γεννήθηκε στις 9 Σεπτεμβρίου 1941 και πέθανε στις 10 Δεκεμβρίου 1967, σε ηλικία 26 ετών, σε αεροπορικό δυστύχημα. Υπήρξε μία από τις κορυφαίες φωνές της soul, με χαρακτηριστικές ερμηνείες στα «Try a Little Tenderness» και «I’ve Been Loving You Too Long», ενώ έγραψε και ηχογράφησε πρώτος το «Respect», που αργότερα έγινε παγκόσμια επιτυχία με την Αρίθα Φράνκλιν. Το «(Sittin’ On) The Dock of the Bay» κυκλοφόρησε μετά τον θάνατό του και έφτασε στο Νο 1 των αμερικανικών charts.

1960 – Χιου Γκραντ (Hugh Grant), Άγγλος ηθοποιός. Γεννήθηκε στις 9 Σεπτεμβρίου 1960 στο Λονδίνο. Καθιερώθηκε διεθνώς με τη ρομαντική κομεντί «Τέσσερις Γάμοι και μία Κηδεία», για την οποία κέρδισε Χρυσή Σφαίρα και BAFTA Α΄ Ανδρικού Ρόλου. Πρωταγωνίστησε επίσης σε μεγάλες επιτυχίες όπως τα «Notting Hill», «Το Ημερολόγιο της Μπρίτζετ Τζόουνς», «About a Boy» και «Love Actually», ενώ αργότερα στράφηκε και σε πιο αντισυμβατικούς, συχνά σκοτεινότερους ρόλους.

1966 – Άνταμ Σάντλερ (Adam Sandler), Αμερικανός ηθοποιός, κωμικός, σεναριογράφος και παραγωγός. Γεννήθηκε στις 9 Σεπτεμβρίου 1966 στη Νέα Υόρκη. Έγινε γνωστός στις αρχές της δεκαετίας του 1990 μέσα από το «Saturday Night Live» και στη συνέχεια πρωταγωνίστησε σε δημοφιλείς κωμωδίες όπως «Billy Madison», «Happy Gilmore» και «The Wedding Singer». Παράλληλα, απέσπασε ιδιαίτερα θετικές κριτικές για δραματικούς ρόλους στις ταινίες «Punch-Drunk Love» και «Uncut Gems». Το 2023 τιμήθηκε με το Mark Twain Prize for American Humor.
Θάνατοι

1901 – Ανρί ντε Τουλούζ-Λοτρέκ (Henri de Toulouse-Lautrec), Γάλλος ζωγράφος, σχεδιαστής και λιθογράφος. Γεννήθηκε στις 24 Νοεμβρίου 1864 και πέθανε στις 9 Σεπτεμβρίου 1901, σε ηλικία 36 ετών. Συνδέθηκε όσο λίγοι καλλιτέχνες με τη νυχτερινή ζωή της Μονμάρτρης και την παρισινή Μπελ Επόκ, αποτυπώνοντας καμπαρέ, χορεύτριες και καλλιτέχνες του θεάματος. Οι πρωτοποριακές αφίσες του για χώρους όπως το Moulin Rouge συνέβαλαν καθοριστικά στην εξέλιξη της σύγχρονης αφίσας και της γραφιστικής.

1976 – Μάο Τσε Τουνγκ (Mao Zedong), Κινέζος επαναστάτης και πολιτικός ηγέτης. Γεννήθηκε στις 26 Δεκεμβρίου 1893 και πέθανε στις 9 Σεπτεμβρίου 1976. Ηγήθηκε του Κομμουνιστικού Κόμματος στη νίκη επί των εθνικιστών και το 1949 ανακήρυξε τη Λαϊκή Δημοκρατία της Κίνας, της οποίας παρέμεινε ο κυρίαρχος ηγέτης έως τον θάνατό του. Η διακυβέρνησή του μεταμόρφωσε πολιτικά και κοινωνικά την Κίνα, αλλά πολιτικές όπως το «Μεγάλο Άλμα προς τα Εμπρός» και η Πολιτιστική Επανάσταση συνδέθηκαν με εκτεταμένο λιμό, διώξεις και εκατομμύρια θανάτους.

2019 – Λαυρέντης Μαχαιρίτσας, Έλληνας τραγουδοποιός, συνθέτης και ερμηνευτής. Γεννήθηκε στις 5 Νοεμβρίου 1956 στη Νέα Ιωνία Βόλου και πέθανε στις 9 Σεπτεμβρίου 2019. Ξεκίνησε την πορεία του με τους P.L.J. Band, που αργότερα μετονομάστηκαν σε «Τερμίτες», και από το 1989 ακολούθησε επιτυχημένη σόλο καριέρα. Τραγούδια όπως «Διδυμότειχο Blues», «Νότος», «Μικρός Τιτανικός» και «Έλα ψυχούλα μου» έγιναν ιδιαίτερα δημοφιλή, ενώ συνεργάστηκε με πολλούς από τους σημαντικότερους εκπροσώπους του ελληνικού τραγουδιο
πηγή newsbeast.gr

Event details

Την Πέμπτη 16 Φεβρουαρίου 1923 οι Έλληνες κοιμήθηκαν… και ξύπνησαν Πέμπτη 1 Μαρτίου. Δεκατρείς ολόκληρες μέρες «εξαφανίστηκαν» από το ημερολόγιο, όταν το κράτος αποφάσισε επιτέλους να ευθυγραμμιστεί με τον υπόλοιπο δυτικό κόσμο και να υιοθετήσει το Γρηγοριανό ημερολόγιο για όλες τις πολιτικές και διοικητικές του υποθέσεις.
Ένα διάταγμα που «κατάπιε» τις μέρες
Μετά τη Μικρασιατική Καταστροφή και την επανάσταση του 1922, η Ελλάδα τελούσε υπό στρατιωτική διοίκηση, μέσα σε κλίμα ήττας, προσφυγιάς και ανάγκης για «εκσυγχρονισμό» με κάθε τρόπο. Στις 18 Ιανουαρίου 1923 οι αρχές εξέδωσαν διάταγμα: το παλιό Ιουλιανό ημερολόγιο που χρησιμοποιούσε ακόμη το ελληνικό κράτος θα αντικαθίστατο από το Γρηγοριανό, με ένα άλμα 13 ημερών. Έτσι, αποφασίστηκε ότι η 15η Φεβρουαρίου 1923 (Ιουλιανό) θα ακολουθείται όχι από 16, αλλά από την 1η Μαρτίου 1923 (Γρηγοριανό). Μια ολόκληρη «ουρά» του Φλεβάρη –από 16 έως 28– δεν υπήρξε ποτέ σε κρατικά έγγραφα, συμβόλαια ή εφημερίδες.
Γιατί ήμασταν 13 μέρες «πίσω»;
Το Ιουλιανό ημερολόγιο, που πήγαζε από την εποχή του Ιουλίου Καίσαρα, είχε σταδιακά «φύγει» από την αστρονομική πραγματικότητα, με αποτέλεσμα να χάνει περίπου τρεις μέρες κάθε τετρακόσια χρόνια. Η Καθολική Εκκλησία είχε διορθώσει αυτό το πρόβλημα ήδη από το 1582 με το Γρηγοριανό ημερολόγιο, αλλά η ορθόδοξη και κυρίως η ελληνική πλευρά αντιστεκόταν για αιώνες, θεωρώντας την αλλαγή σχεδόν θρησκευτική υποχώρηση προς τη Ρώμη. Έτσι, όταν στις αρχές του 20ού αιώνα όλη σχεδόν η Ευρώπη είχε περάσει στο «νέο» ημερολόγιο, η Ελλάδα συνέχιζε να ζει 13 μέρες πίσω από το Λονδίνο, το Παρίσι, τη Ρώμη και –πλέον– και από πολλές άλλες ορθόδοξες χώρες που είχαν ήδη προχωρήσει.
Σκηνές καθημερινής… χρονικής σύγχυσης
Ξένοι που ζούσαν στην Ελλάδα τότε περιέγραφαν με χιούμορ πόσο παράξενο ήταν να ζεις «διπλή ζωή» ανάμεσα σε δύο ημερολόγια: γιόρτες που επαναλαμβάνονταν, γενέθλια που μπορούσαν να «έχουν δύο ημερομηνίες», γράμματα που μπορούσαν να… προχρονολογηθούν χωρίς να σε προδώσει η σφραγίδα του ταχυδρομείου. Όλα αυτά, με το διάταγμα του 1923, τελείωσαν απότομα: ο Φεβρουάριος εκείνης της χρονιάς έμεινε επίσημα με μόλις 15 ημέρες, κι όσοι είχαν προγραμματίσει γάμους, συμβόλαια ή δίκες για τις «χαμένες» μέρες, απλώς… βρέθηκαν στον αέρα και αναγκάστηκαν να προσαρμοστούν. Για τον μέσο πολίτη, το σοκ ήταν πρακτικό αλλά και ψυχολογικό: οι άνθρωποι συνειδητοποιούσαν ότι η ίδια τους η ζωή, γραμμένη σε ημερομηνίες, μπορούσε να αλλάξει με μια υπογραφή.
Κράτος, Εκκλησία και το έτος χωρίς Χριστούγεννα
Η αλλαγή αφορούσε αρχικά μόνο τις «λαϊκές» –δηλαδή πολιτικές και διοικητικές– υποθέσεις. Η Εκκλησία, που είχε αντιδράσει σθεναρά στη σύγκλιση με το Γρηγοριανό ημερολόγιο, κράτησε το παλιό εκκλησιαστικό σύστημα, με αποτέλεσμα για ένα διάστημα να συνυπάρχουν δύο «χρόνοι»: ο πολιτικός και ο θρησκευτικός. Αυτό γέννησε το παράδοξο του «χρονιάς χωρίς Χριστούγεννα»: στο κοσμικό ημερολόγιο, το 1923 δεν είχε Χριστούγεννα, καθώς η εορτή μεταφέρθηκε –μετά τη συμβιβαστική απόφαση της Ιεράς Συνόδου– στο νέο σύστημα τον Ιανουάριο του 1924. Ιστορικοί και χρονικογράφοι μιλούν για το «χριστουγεννιάτικο κενό» και για έναν λαό που έβλεπε τα πιο ιερά σημεία του χρόνου να μετακινούνται ξαφνικά.
Οι «παλαιοημερολογίτες» και η πληγή που έμεινε
Παρά τον επίσημο συμβιβασμό ανάμεσα σε κράτος και Εκκλησία, ένα κομμάτι του ποιμνίου αρνήθηκε να αποδεχθεί το νέο ημερολόγιο. Οι λεγόμενοι Παλαιοημερολογίτες επέμειναν ότι η αλλαγή αποτελεί προδοσία της ορθόδοξης παράδοσης, κρατώντας μέχρι σήμερα το παλαιό ημερολόγιο στις θρησκευτικές τους τελετές και γιορτές. Έτσι, η απόφαση του 1923 δεν ήταν μόνο μια τεχνική διόρθωση ενός λάθους λίγων λεπτών τον χρόνο, αλλά και η απαρχή ενός σχίσματος που συνεχίζει να αφήνει ίχνη στον θρησκευτικό χάρτη της Ελλάδας.
1 Μαρτίου: η μέρα που «κλέψαμε» χρόνο
Σήμερα, όταν κοιτάμε το ημερολόγιο της 1ης Μαρτίου, σπάνια θυμόμαστε ότι, πριν από έναν αιώνα, αυτή η ημερομηνία ήρθε στην Ελλάδα 13 μέρες νωρίτερα από όσο θα «έπρεπε». Κι όμως, εκείνη η βίαιη μετατόπιση του χρόνου λέει πολλά για μια χώρα που προσπαθούσε να σταθεί ξανά στα πόδια της, να μοιάσει στη Δύση, αλλά και να συμφιλιωθεί με μια Εκκλησία που φοβόταν μήπως χάσει τον έλεγχο του ιερού χρόνου. Η 1η Μαρτίου 1923 είναι, τελικά, η μέρα που αποφασίσαμε ότι ο χρόνος μας –όπως και η θέση μας στον κόσμο– δεν μπορούσε να μένει άλλο 13 μέρες πίσω.
Τα σημαντικότερα γεγονότα της ημέρας στην Ελλάδα και τον κόσμο
86 π.Χ.: Ο Λούκιος Κορνήλιος Σύλλας, επικεφαλής των ρωμαϊκών λεγεώνων, εισέρχεται στην Αθήνα, καταλαμβάνοντας την πόλη έπειτα από πολιορκία. Ο Σύλλας ανατρέπει τον τύραννο Αριστίωνα, ο οποίος είχε εγκαθιδρυθεί με την υποστήριξη του βασιλιά του Πόντου, Μιθριδάτη ΣΤ’. Η άλωση της Αθήνας σηματοδοτεί το τέλος της αντίστασης της πόλης στη Ρώμη, ενώ η λεηλασία της αφήνει ανεξίτηλα σημάδια στην άλλοτε λαμπρή εστία του ελληνικού πολιτισμού.

1862: Ο Κυβερνητικός Στρατός καταστέλλει με αιματηρό τρόπο την Ναυπλιακή Επανάσταση, μια εξέγερση που ξέσπασε στο Ναύπλιο και σε άλλες περιοχές της Πελοποννήσου κατά της βασιλείας του Όθωνα. Η επανάσταση, αν και αρχικά είχε τη στήριξη φιλελεύθερων στοιχείων και στρατιωτικών, απέτυχε, καθώς η κυβέρνηση έστειλε ισχυρές δυνάμεις για να την καταπνίξει. Ωστόσο, το κλίμα δυσαρέσκειας κατά του βασιλιά εντάθηκε, οδηγώντας λίγους μήνες αργότερα στην έκπτωσή του και την αποπομπή του από τον ελληνικό θρόνο.
1923: Τίθεται σε ισχύ στην Ελλάδα το Γρηγοριανό Ημερολόγιο. Η 16η Φεβρουαρίου 1923 ονομάζεται 1η Μαρτίου.
1935: Φιλοβενιζελικό στρατιωτικό κίνημα καταστέλλεται από τον Γεώργιο Κονδύλη, με τη στήριξη της κυβέρνησης του Παναγή Τσαλδάρη. Ο Ελευθέριος Βενιζέλος διαφεύγει στην Ιταλία, ενώ πολλοί αξιωματικοί και πολιτικοί συλλαμβάνονται ή εκτελούνται. Το αποτυχημένο κίνημα ανοίγει τον δρόμο για την παλινόρθωση της μοναρχίας λίγους μήνες αργότερα.
1938: Ιδρύεται από τον Κορεάτη επιχειρηματία, Λι Μπιούνγκ-τσουλ, η Samsung (τρία αστέρια στα κορεάτικα). Με την πάροδο του χρόνου θα εξελιχθεί σε μια από τις μεγαλύτερες πολυεθνικές παγκοσμίως με δραστηριότητα σε πολλούς τομείς (ναυπηγήσεις, ασφάλειες, ηλεκτρονικά κ.α).
1947: Το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο αρχίζει τις εργασίες του, με πρώτο διευθυντή το βέλγο, Καμίγ Γκιτ.
1952: Ο Νίκος Μπελογιάννης, κρατώντας ένα γαρύφαλλο όπως κάθε μέρα κατά τη διάρκεια της δίκης, ακούει τον πρόεδρο του στρατοδικείου να ανακοινώνει ότι μαζί με επτά συντρόφους του (Δημήτρης Μπάτσης, Ηλίας Αργυριάδης, Νίκος Καλούμενος, Τάκης Λαζαρίδης, Χαρίλαος Τουλιάτος, Μιλτιάδης Μπισμπιάνος και Έλλη Ιωαννίδου) καταδικάζεται σε θάνατο.
1953: Ο Ιωσήφ Στάλιν καταρρέει όταν τον χτυπά εγκεφαλικό. Τέσσερις μέρες αργότερα θα πεθάνει.
1959: Επίσημη έναρξη της λειτουργίας του ΠΡΟΠΟ στην Ελλάδα.
1963: Αποφασίζεται η επιβολή προστίμου στους βουλευτές, που θα απουσιάζουν αδικαιολόγητα από τις συνεδριάσεις της ελληνικής Βουλής.
1973: Το άλμπουμ των Pink Floyd, «The Dark Side Of The Moon», κυκλοφορεί στις ΗΠΑ. Θα παραμείνει στα charts επί 740 εβδομάδες.
2000: Η συνεχής πτώση του γενικού δείκτη τιμών στο Χρηματιστήριο Αξιών Αθηνών πυροδοτεί πολιτική αντιπαράθεση ανάμεσα στη Νέα Δημοκρατία και το ΠΑΣΟΚ. Οι μικροεπενδυτές χάνουν πολλά δισεκατομμύρια, καθώς οι περισσότεροι δανείζονταν χρήματα για την αγορά των μετοχών όταν ο δείκτης ήταν ακόμη ψηλά.
2002: «Αντίο» λένε οι Έλληνες στη δραχμή, καθώς το ευρώ είναι πια το μοναδικό νόμισμα της χώρας. Η δραχμή, πλέον, περνά στην ιστορία και παύει οριστικά η κυκλοφορία της στην ελληνική επικράτεια.
2006: Ανοίγει ο δρόμος για την αποτέφρωση των νεκρών και στην Ελλάδα, μετά την ψήφιση από τη Βουλή της σχετικής διακομματικής τροπολογίας. Η ψηφισθείσα διάταξη προβλέπει κατ’ αρχάς ότι μπορεί να γίνει αποτέφρωση νεκρών, ημεδαπών ή αλλοδαπών, των οποίων οι θρησκευτικές πεποιθήσεις την επιτρέπουν. Δεν αποκλείει όμως και τους χριστιανούς ορθοδόξους, κατά παρέκκλιση της εκκλησιαστικής παράδοσης, υπό την προϋπόθεση ότι δεν θα τελείται εξόδιος ακολουθία.
2021: Ο πρώην πρόεδρος της Γαλλίας Νικολά Σαρκοζί καταδικάζεται σε φυλάκιση 3 ετών για διαφθορά, έχοντας καταδικαστεί για την απόπειρα να προσφέρει εργασία σε έναν εισαγγελέα με αντάλλαγμα την παροχή πληροφοριών για μια εγκληματολογική έρευνα αναφορικά με το πολιτικό του κόμμα.
2021: Συλλαμβάνεται ο πρώην πρόεδρος της Μπαρτσελόνα Ζοζέπ Μαρία Μπαρτομέου και άλλα τρία ανώτερα στελέχη, καθώς οι Mossos d’Esquadra ερευνούν τα γραφεία της ομάδας.
Γεννήσεις

1445 – Σάντρο Μποττιτσέλλι (1445 – 17 Μαΐου 1510), Ιταλός, ζωγράφος, από τα πιο εμβληματικά ονόματα της Ιταλικής Αναγέννησης και κορυφαίος εκπρόσωπος της Φλωρεντινής σχολής. Συνδέθηκε με έργα-σύμβολα όπως «Η Γέννηση της Αφροδίτης» και «Η Άνοιξη», που θεωρούνται κλασικά δείγματα της αναγεννησιακής τέχνης και ξεχωρίζουν για τη χάρη, τη λεπτότητα και τη μυθολογική τους θεματολογία. Το έργο του παραμένει σημείο αναφοράς στα μεγάλα μουσεία και στη συλλογική εικόνα της Αναγέννησης.

1810 – Φρεντερίκ Σοπέν (1810 – 17 Οκτωβρίου 1849), Πολωνός, συνθέτης και πιανίστας, από τις πιο εμβληματικές μορφές της ρομαντικής μουσικής και ο κατεξοχήν ποιητής του πιάνου. Το έργο του, με νυχτερινά, μαζούρκες, πολωνέζες, βαλς και σπουδές, ανανέωσε ριζικά τη γραφή για το πιάνο και άφησε ανεξίτηλο στίγμα στην παγκόσμια μουσική παράδοση. Επειδή η ακριβής ημερομηνία γέννησής του παραμένει αντικείμενο διαφωνίας στις πηγές, ασφαλές θεωρείται το έτος 1810.

1842 – Νικόλαος Γύζης (1 Μαρτίου 1842 – 4 Ιανουαρίου 1901), Έλληνας, ζωγράφος, από τα σημαντικότερα ονόματα της ελληνικής ζωγραφικής του 19ου αιώνα και κεντρικός εκπρόσωπος της Σχολής του Μονάχου. Το έργο του κινήθηκε από ηθογραφικές και ιστορικές σκηνές μέχρι αλληγορικές και θρησκευτικές συνθέσεις, με πίνακες όπως «Το κρυφό σχολειό» και «Μετά την καταστροφή των Ψαρών» να συνδέονται έντονα με την ελληνική ταυτότητα και ιστορική μνήμη.

1896 – Δημήτρης Μητρόπουλος (1 Μαρτίου 1896 – 2 Νοεμβρίου 1960), Έλληνας, διευθυντής ορχήστρας, πιανίστας και συνθέτης, από τις ιστορικές μορφές της κλασικής μουσικής του 20ού αιώνα. Διηύθυνε κορυφαίους μουσικούς οργανισμούς, με κορυφαίο σταθμό τη Φιλαρμονική της Νέας Υόρκης, και ξεχώρισε για τις ερμηνείες του σε συμφωνικό ρεπερτόριο και έργα σύγχρονων συνθετών. Έμεινε επίσης γνωστός για το ότι διηύθυνε συχνά χωρίς παρτιτούρα, από μνήμης.
Θάνατοι

1862 – Νικόλαος Λεωτζάκος (1820 ή 1821 – 1 Μαρτίου 1862), Έλληνας, στρατιωτικός, γνωστός κυρίως για τον πρωταγωνιστικό ρόλο του στην αντιοθωνική εξέγερση του 1862. Διακρίθηκε νωρίτερα στις επιχειρήσεις του 1854 στη Θεσσαλία, αποκτώντας φήμη γενναίου αξιωματικού, ενώ το όνομά του συνδέθηκε οριστικά με τα «Κυθνιακά», όπου σκοτώθηκε στην Κύθνο. Η δράση και ο θάνατός του τον κατέστησαν συμβολική μορφή των κινημάτων που οδήγησαν λίγο αργότερα στην έξωση του Όθωνα.
Εορτολόγιο
Κυριακή της Ορθοδοξίας, Ευδοκία, Παράσχος, Χαρίσιος
πηγή newsbeast.gr

Event details