«Εδώ Αθήναι». Με αυτή τη φράση άρχισε η επίσημη ιστορία της κρατικής ραδιοφωνίας στην Ελλάδα, σαν σήμερα, στις 21 Μαΐου 1938. Ο Ραδιοφωνικός Σταθμός Αθηνών βγήκε στον αέρα από τους ραδιοθαλάμους του Ζαππείου, σε μια εποχή όπου το ραδιόφωνο ήταν ακόμη ένα νέο, σχεδόν μαγικό μέσο για το ελληνικό κοινό.
Σύμφωνα με το Αρχείο της ΕΡΤ, εκείνο το βράδυ οι ακροατές περίμεναν μπροστά στις συσκευές τους για να ακούσουν το πρώτο επίσημο πρόγραμμα του Ραδιοφωνικού Σταθμού Αθηνών. Η μετάδοση άρχισε μετά το σήμα του «Τσομπανάκου», με τα κουδούνια και τη φλογέρα, που έμελλε να συνδεθεί με την ιστορία της ελληνικής ραδιοφωνίας. Το πρόγραμμα περιλάμβανε τη μετάδοση της τελετής των επίσημων εγκαινίων στο Ζάππειο, αλλά και συναυλία της Ορχήστρας του Ραδιοφωνικού Σταθμού υπό τη διεύθυνση του Αντίοχου Ευαγγελάτου.
Η ημέρα εκείνη δεν ήταν η πρώτη επαφή της Ελλάδας με το ραδιόφωνο. Είχαν προηγηθεί από τη δεκαετία του 1920 πειραματισμοί και, κυρίως, η πρωτοβουλία του Χρήστου Τσιγγιρίδη στη Θεσσαλονίκη, ο οποίος θεωρείται από τις σημαντικότερες μορφές της πρώιμης ελληνικής ραδιοφωνίας. Ο σταθμός του λειτούργησε ιδιωτικά και άνοιξε τον δρόμο για τη διάδοση του μέσου, πριν η Αθήνα αποκτήσει τον επίσημο κρατικό σταθμό της.
Η λειτουργία του Ραδιοφωνικού Σταθμού Αθηνών ήρθε σε μια περίοδο κατά την οποία το ραδιόφωνο άρχιζε να αποκτά κεντρικό ρόλο στην ενημέρωση, την ψυχαγωγία και την κρατική επικοινωνία. Λίγα χρόνια αργότερα, μετά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο, ιδρύθηκε το Εθνικό Ίδρυμα Ραδιοφωνίας, το ΕΙΡ, που ανέλαβε θεσμικά τη λειτουργία της δημόσιας ραδιοφωνίας.



Η φράση «Εδώ Αθήναι» έμεινε στη συλλογική μνήμη ως το ηχητικό σύμβολο μιας νέας εποχής. Από εκείνη τη στιγμή, οι ειδήσεις, η μουσική, οι ανακοινώσεις και οι φωνές των εκφωνητών μπορούσαν να φτάνουν ταυτόχρονα σε χιλιάδες σπίτια. Για την ιστορία των ελληνικών μέσων ενημέρωσης, η 21η Μαΐου 1938 δεν ήταν απλώς μια τεχνική εκκίνηση, αλλά η αρχή της οργανωμένης ραδιοφωνικής παρουσίας του κράτους στην καθημερινότητα των πολιτών.
Τα σημαντικότερα γεγονότα της ημέρας στην Ελλάδα και τον κόσμο
1864: Τα Επτάνησα ενώνονται επίσημα με το ελληνικό κράτος, μετά την απόφαση της Βρετανίας να παραχωρήσει την κυριαρχία των Ιονίων Νήσων στην Ελλάδα και τη σχετική διεθνή διευθέτηση με τις Μεγάλες Δυνάμεις. Η ένωση αφορά την Κέρκυρα, την Κεφαλονιά, τη Ζάκυνθο, τη Λευκάδα, την Ιθάκη, τους Παξούς και τα Κύθηρα και αποτελεί την πρώτη μεγάλη εδαφική επέκταση του νεοσύστατου ελληνικού βασιλείου μετά την ανεξαρτησία του. Το γεγονός είχε ιδιαίτερη πολιτική σημασία, καθώς συνδέθηκε και με την άνοδο στον ελληνικό θρόνο του Γεωργίου Α΄, ενώ ενίσχυσε την ιδέα της σταδιακής εθνικής ολοκλήρωσης.

Φωτογραφία αρχείου AP από παλιότερη επέτειο του Ερυθρού Σταυρού στο Βερολίνο το 2013
1881: Ιδρύεται ο αμερικανικός Ερυθρός Σταυρός από την Κλάρα Μπάρτον, καθιερώνοντας έναν από τους πιο αναγνωρίσιμους ανθρωπιστικούς οργανισμούς παγκοσμίως.
1904: Ιδρύεται στο Παρίσι η Παγκόσμια Ομοσπονδία Ποδοσφαίρου (FIFA), με πρώτο πρόεδρο τον Ρομπέρ Γκεράν, ανοίγοντας τον δρόμο για τη δημιουργία του Παγκοσμίου Κυπέλλου.
1924: Κατατίθεται στη Βουλή των Ελλήνων ψήφισμα για την ίδρυση Γερουσίας, ως δεύτερο νομοθετικό σώμα, με στόχο την αναχαίτιση της πρωθυπουργικής παντοδυναμίας. Το μέτρο αυτό εντάσσεται στη γενικότερη προσπάθεια εκσυγχρονισμού και εξισορρόπησης της πολιτικής εξουσίας στη χώρα μετά τη Μικρασιατική Καταστροφή. Η Γερουσία, που τελικά ιδρύθηκε και λειτούργησε από το 1929 έως το 1935, αποτέλεσε σημαντικό θεσμικό αντίβαρο, αν και η ύπαρξή της υπήρξε σχετικά βραχύβια, καθώς καταργήθηκε με την επάνοδο της μοναρχίας.

1927: Ο Τσαρλς Λίντμπεργκ ολοκληρώνει την πρώτη σόλο πτήση χωρίς ενδιάμεσο σταθμό πάνω από τον Ατλαντικό Ωκεανό, πετώντας από τη Νέα Υόρκη ως το Παρίσι με το αεροπλάνο Spirit of St. Louis. Μετά από 33,5 ώρες ασταμάτητης πτήσης, προσγειώνεται στο αεροδρόμιο Λε Μπουρζέ, όπου τον υποδέχεται ένα πλήθος ενθουσιασμένων Παριζιάνων. Η ιστορική του επιτυχία τον καθιερώνει ως θρύλο της αεροπορίας και αποδεικνύει για πρώτη φορά ότι μια τέτοια τολμηρή πτήση είναι εφικτή.
1930: Ο υπουργός Παιδείας Γεώργιος Παπανδρέου εφαρμόζει εκπαιδευτική μεταρρύθμιση, καθιερώνοντας το εξατάξιο και υποχρεωτικό δημοτικό σχολείο στην Ελλάδα. Η σημαντική αυτή τομή στο εκπαιδευτικό σύστημα αποσκοπούσε στην καταπολέμηση του αναλφαβητισμού και στη διασφάλιση ίσων ευκαιριών για όλα τα παιδιά της χώρας. Η μεταρρύθμιση αυτή αποτέλεσε τη βάση για τον εκσυγχρονισμό της ελληνικής εκπαίδευσης, ενισχύοντας το μορφωτικό επίπεδο του πληθυσμού και θέτοντας τα θεμέλια για τη μετέπειτα ανάπτυξη του δημόσιου σχολείου.

1932: Η Αμέλια Έρχαρτ γίνεται η πρώτη γυναίκα που πραγματοποιεί σόλο και χωρίς στάση υπερατλαντική πτήση, απογειωνόμενη από τη Νέα Γη και προσγειωνόμενη στην Ιρλανδία. Με το αεροπλάνο της, ένα Lockheed Vega 5B, διανύει πάνω από 3.000 χιλιόμετρα σε περίπου 15 ώρες, αντιμετωπίζοντας δύσκολες καιρικές συνθήκες και τεχνικά προβλήματα. Η τολμηρή της πτήση όχι μόνο καταρρίπτει τα στερεότυπα της εποχής για τις γυναίκες, αλλά και την καθιερώνει ως παγκόσμιο σύμβολο θάρρους και πρωτοπορίας στην αεροπορία.
1938: Με τον τίτλο «Εδώ Αθήναι» ξεκινά η πρώτη επίσημη ραδιοφωνική εκπομπή στην Ελλάδα από τους ραδιοθαλάμους του Ζαππείου. Η ιστορική αυτή στιγμή σηματοδοτεί την απαρχή της ελληνικής ραδιοφωνίας και φέρνει για πρώτη φορά τη φωνή της ενημέρωσης, της ψυχαγωγίας και του πολιτισμού σε κάθε γωνιά της χώρας. Το ραδιόφωνο γίνεται σύντομα αναπόσπαστο κομμάτι της καθημερινότητας των Ελλήνων, ενώ η φράση «Εδώ Αθήναι» παραμένει διαχρονικό σύμβολο της έναρξης μιας νέας εποχής στην επικοινωνία και στα μέσα μαζικής ενημέρωσης.
1941: Κατά τη Μάχη της Κρήτης, οι Γερμανοί αλεξιπτωτιστές καταλαμβάνουν το αεροδρόμιο του Μάλεμε, σε μια κρίσιμη καμπή για την έκβαση της μάχης.
1971: Η Τσέλσι κατακτά το Κύπελλο Κυπελλούχων Ευρώπης στο γήπεδο Καραϊσκάκη, νικώντας με 2-1 τη Ρεάλ Μαδρίτης στον επαναληπτικό τελικό. Στα προκριματικά είχε αποκλείσει τον Άρη.

1986: Γεννιούνται στην Ελλάδα τα πρώτα τρίδυμα με εξωσωματική γονιμοποίηση, ένα από τα οποία είναι ο μετέπειτα τραγουδιστής Κωνσταντίνος Αργυρός.
1991: Ο πρώην πρωθυπουργός της Ινδίας Ρατζίβ Γκάντι δολοφονείται σε συγκέντρωση στο Μαντράς. Είναι ο δεύτερος της οικογένειας που πέφτει θύμα δολοφονίας, μετά τη μητέρα του Ίντιρα Γκάντι.




1995: Πραγματοποιείται η πρώτη κατεδάφιση με δυναμίτη στην Ελλάδα, στο ημιτελές 15ώροφο κτίριο του Ερυθρού Σταυρού στη λεωφόρο Μεσογείων.
1998: Ο δικτάτορας της Ινδονησίας Σουχάρτο παραιτείται μετά από 32 χρόνια εξουσίας, υπό το βάρος κοινωνικών αναταραχών και οικονομικής κρίσης.




2005: Η Έλενα Παπαρίζου κερδίζει για την Ελλάδα τον 50ό Διαγωνισμό Τραγουδιού της Eurovision, με το τραγούδι «My Number One», υπογράφοντας την πρώτη νίκη της χώρας στον θεσμό. Η εκρηκτική της εμφάνιση στη σκηνή του Κιέβου ενθουσιάζει το ευρωπαϊκό κοινό και φέρνει την Ελλάδα στην κορυφή της μουσικής Ευρώπης. Η νίκη αυτή σηματοδοτεί μια ιστορική στιγμή για την ελληνική ποπ σκηνή, γεμίζοντας υπερηφάνεια τους Έλληνες σε όλο τον κόσμο και ανοίγοντας τον δρόμο για τη διοργάνωση της Eurovision στην Αθήνα το 2006. Το «My Number One» παραμένει μέχρι σήμερα ένα από τα πιο αναγνωρίσιμα και αγαπημένα τραγούδια της διοργάνωσης.
2006: Το Μαυροβούνιο αποφασίζει μέσω δημοψηφίσματος την ανεξαρτησία του, βάζοντας τέλος στην ομοσπονδία με τη Σερβία και ανοίγοντας νέο κεφάλαιο στην ιστορία της Βαλκανικής.

2023: Πραγματοποιούνται βουλευτικές εκλογές στην Ελλάδα, με το εκλογικό σύστημα της απλής αναλογικής για πρώτη φορά από το 1990. Πρώτο κόμμα ανεδείχθη η Νέα Δημοκρατία (40,79%), δεύτερο κόμμα ο ΣΥΡΙΖΑ (20,07%), τρίτο κόμμα το ΠΑΣΟΚ (11,46%), τέταρτο κόμμα το ΚΚΕ (7,23%) και πέμπτο η Ελληνική Λύση (4,45%) (Δείτε τα αποτελέσματα εδώ). Κανένα κόμμα δεν κατάφερε να συγκεντρώσει την απαιτούμενη κοινοβουλευτική πλειοψηφία για τον σχηματισμό αυτοδύναμης κυβέρνησης και ανακοινώθηκαν νέες εκλογές για τις 25 Ιουνίου.
Γεννήσεις

1902 – Λεωνίδας Ζέρβας, Έλληνας χημικός. Γεννήθηκε στις 21 Μαΐου 1902 και πέθανε στις 10 Ιουλίου 1980. Υπήρξε διεθνούς κύρους επιστήμονας στη βιοχημεία και τη φαρμακευτική χημεία, με σημαντική συμβολή στη σύνθεση πεπτιδίων. Μαζί με τον Μαξ Μπέργκμαν ανέπτυξε τη μέθοδο Μπέργκμαν – Ζέρβα, η οποία αποτέλεσε βασικό εργαλείο για τη μελέτη πρωτεϊνών και την εξέλιξη της σύγχρονης βιοϊατρικής έρευνας.

1921 – Αντρέι Ζαχάροφ (Andrei Sakharov), Σοβιετικός φυσικός και ακτιβιστής. Γεννήθηκε στις 21 Μαΐου 1921 και πέθανε στις 14 Δεκεμβρίου 1989. Συμμετείχε στην ανάπτυξη της σοβιετικής βόμβας υδρογόνου, όμως αργότερα εξελίχθηκε σε μία από τις σημαντικότερες φωνές υπέρ των ανθρωπίνων δικαιωμάτων στην ΕΣΣΔ. Τιμήθηκε με το Νόμπελ Ειρήνης το 1975, το οποίο οι σοβιετικές αρχές δεν του επέτρεψαν να παραλάβει.

1972 – The Notorious B.I.G. (Christopher George Latore Wallace), Αμερικανός ράπερ. Γεννήθηκε στις 21 Μαΐου 1972 και πέθανε στις 9 Μαρτίου 1997. Υπήρξε από τις πιο επιδραστικές μορφές του East Coast hip hop και καθόρισε τον ήχο της δεκαετίας του ’90 με το άλμπουμ Ready to Die. Η καριέρα του διακόπηκε βίαια όταν δολοφονήθηκε στο Λος Άντζελες, σε ηλικία 24 ετών.

1986 – Κωνσταντίνος Αργυρός, Έλληνας τραγουδιστής. Γεννήθηκε στις 21 Μαΐου 1986 και ανήκει στους πιο επιτυχημένους καλλιτέχνες της σύγχρονης ελληνικής ποπ-λαϊκής σκηνής. Έχει σημειώσει διαδοχικές ραδιοφωνικές και διαδικτυακές επιτυχίες, με τραγούδια που γνώρισαν μεγάλη απήχηση, ενώ η παρουσία του στις ζωντανές εμφανίσεις και στη δισκογραφία τον έχει καθιερώσει ως ένα από τα εμπορικά ισχυρά ονόματα της γενιάς του.
Θάνατοι

1999 – Φρέντυ Γερμανός, Έλληνας τραγουδιστής. Γεννήθηκε στις 21 Μαΐου 1986 και ανήκει στους πιο επιτυχημένους καλλιτέχνες της σύγχρονης ελληνικής ποπ-λαϊκής σκηνής. Έχει σημειώσει διαδοχικές ραδιοφωνικές και διαδικτυακές επιτυχίες, με τραγούδια που γνώρισαν μεγάλη απήχηση, ενώ η παρουσία του στις ζωντανές εμφανίσεις και στη δισκογραφία τον έχει καθιερώσει ως ένα από τα εμπορικά ισχυρά ονόματα της γενιάς του.

2018 – Χάρρυ Κλυνν (κατά κόσμον Βασίλης Τριανταφυλλίδης), Έλληνας ηθοποιός, σατιρικός καλλιτέχνης και σκηνοθέτης. Γεννήθηκε στις 7 Μαΐου 1940 και πέθανε στις 21 Μαΐου 2018. Υπήρξε από τις χαρακτηριστικότερες φωνές της πολιτικής και κοινωνικής σάτιρας στη μεταπολιτευτική Ελλάδα. Με δίσκους, θεατρικές παραστάσεις, κινηματογραφικές και τηλεοπτικές εμφανίσεις, διαμόρφωσε ένα ιδιαίτερο ύφος που τον έκανε σημείο αναφοράς της ελληνικής ποπ κουλτούρας.
Εορτολόγιο
Ελένη, Έλενος, Κωνσταντίνος, Κωνσταντίνα
Εθνικές Γιορτές – Επέτειοι
Διεθνής Ημέρα Τσαγιού
Ευρωπαϊκή Ημέρα Νατούρα 2000
Παγκόσμια Ημέρα Πολιτιστικής Ποικιλομορφίας για τον Διάλογο και την Ανάπτυξη

Event details

Υπήρξε ένα διάστημα που η Σάμος δεν ανήκε ούτε στην Ελλάδα ούτε λειτουργούσε ως μία συνηθισμένη οθωμανική επαρχία. Από τις 10 Δεκεμβρίου του 1835 έως το 1912, το νησί έζησε μια μοναδική πολιτειακή πραγματικότητα: υπήρξε αυτόνομο, ηγεμονικό και εντυπωσιακά οργανωμένο κράτος υπό την εγγύηση τριών Μεγάλων Δυνάμεων. Με δική του κυβέρνηση, συγκλήτους, νόμισμα –και συχνά με εντάσεις που θύμιζαν μικρογραφία των μεγάλων ευρωπαϊκών διαμαχών– η Σάμος υπήρξε ίσως το πιο ενδιαφέρον «μικρό κράτος» που γνώρισε ο ελληνικός 19ος αιώνας.
Η γέννηση της Ηγεμονίας μέσα από τις στάχτες της Επανάστασης
Η Ελληνική Επανάσταση έφερε στο νησί κύματα συγκρούσεων και πολιορκιών. Μετά το 1829, ενώ πολλές περιοχές εντάσσονταν στο νέο ελληνικό κράτος, η Σάμος παρέμενε διπλωματικά μετέωρη. Η λύση ήρθε το 1832, όταν ο σουλτάνος Μαχμούτ Β΄ αναγνώρισε το νησί ως αυτόνομη ηγεμονία υπό την προστασία Αγγλίας, Γαλλίας και Ρωσίας. Η εγκαθίδρυση του καθεστώτος ολοκληρώθηκε το 1835: η Σάμος απέκτησε δικό της Ηγεμόνα, δικό της Σύμβουλο της Επικρατείας, Βουλή, Σύνταγμα και εσωτερική διοίκηση.
Πώς λειτουργούσε το μικρό αυτό κράτος
Το σύστημα ήταν ιδιαίτερο. Ο Ηγεμόνας –χριστιανός, αλλά διορισμένος από την Πύλη– εκπροσωπούσε τον σουλτάνο, αλλά ταυτόχρονα κυβερνούσε ως αυτόνομος άρχοντας. Τα έσοδα του νησιού παρέμεναν στη Σάμο, η νομοθεσία δημιουργούσε ένα αξιόλογο πλαίσιο αυτοδιοίκησης, ενώ η σημαία της Ηγεμονίας υπενθύμιζε μια ενδιάμεση ταυτότητα: ελληνικά χρώματα, αλλά με οθωμανικό σύμβολο.
Η καθημερινότητα, ωστόσο, δεν έμοιαζε καθόλου με επαρχία της Αυτοκρατορίας. Η Σάμος ανέπτυξε εμπόριο, καλλιέργεια σταφίδας, καπνού και μεταξιού, δημιούργησε σχολεία και ανέδειξε μια αστική τάξη με φιλελεύθερες ιδέες. Σημαντικό ρόλο έπαιξε και η Πυθαγόρεια, μια μορφή τοπικής Βουλής, που ασκούσε πραγματική επιρροή στην πολιτική ζωή.
Εντάσεις, συγκρούσεις και μια κοινωνία που διεκδικεί
Παρά την αυτονομία της, η Ηγεμονία δεν έμεινε αλώβητη από συγκρούσεις. Οι δεκαετίες του 19ου αιώνα χαρακτηρίστηκαν από διχασμούς ανάμεσα σε «Καρμανιόλους» και «Καλικάντζαρους», παρατάξεις που συμβόλιζαν διαφορετικές αντιλήψεις για τη σχέση του νησιού με την Οθωμανική Αυτοκρατορία, αλλά και με την Ελλάδα. Η πολιτική βία, οι εξορίες και ακόμη και μικρές εμφύλιες αναμετρήσεις ταλανίζουν το νησί, αποτυπώνοντας τη δυσκολία του να ισορροπήσει ανάμεσα στην αυτονομία και τον ελληνικό εθνικό πόθο.
Η αντίστροφη μέτρηση για την Ένωση με την Ελλάδα
Στις αρχές του 20ού αιώνα η κατάσταση είχε πια ωριμάσει. Η Σάμος, οικονομικά ανθηρή και πολιτισμικά ελληνική, στρεφόταν ολοένα προς την οριστική ένταξη στο ελληνικό κράτος. Η ευκαιρία ήρθε το 1912, στον Α΄ Βαλκανικό Πόλεμο. Ο Θεμιστοκλής Σοφούλης ηγήθηκε επανάστασης υπέρ της Ένωσης, απομάκρυνε τον ηγεμόνα Ανδρέα Κοπάζη και κήρυξε την Ένωση με την Ελλάδα, η οποία αναγνωρίστηκε επίσημα το 1914.
Με αυτό τον τρόπο έληξε μια από τις πιο ενδιαφέρουσες πολιτειακές περιόδους της νεότερης ελληνικής ιστορίας: για περίπου 8 δεκαετίες η Σάμος υπήρξε κάτι ανάμεσα σε κράτος, ηγεμονία και ελληνικό προοίμιο.
Τα σημαντικότερα γεγονότα της ημέρας στην Ελλάδα και τον κόσμο
1520: Ο Μαρτίνος Λούθηρος καίει δημόσια στη Βιτεμβέργη το δικό του αντίγραφο της παπικής βούλας Exsurge Domine, αψηφώντας ανοιχτά την εξουσία του πάπα και κλιμακώνοντας τη Μεταρρύθμιση που αλλάζει ριζικά τον δυτικό χριστιανισμό.
1684: Ο Έντμουντ Χάλλεϋ παρουσιάζει στη Βασιλική Εταιρεία το έγγραφο De motu corporum in gyrum του Ισαάκ Νεύτωνα, μια θεμελιώδη πραγματεία που εισάγει στον επιστημονικό κόσμο την περιγραφή της βαρύτητας και οδηγεί στα Principia Mathematica.
1832: Η Σάμος αναγνωρίζεται από τον σουλτάνο Μαχμούτ Β΄ ως αυτόνομη ηγεμονία, υποτελής στην Οθωμανική Αυτοκρατορία αλλά υπό την εγγύηση των τριών Μεγάλων Δυνάμεων (Αγγλίας, Γαλλίας και Ρωσίας. Η ιδιαίτερη αυτή ρύθμιση θα οδηγήσει στην Ηγεμονία της Σάμου, ένα de facto αυτόνομο κράτος υπό οθωμανική επικυριαρχία από το 1834 μέχρι την ένωση με την Ελλάδα το 1912-1914, με δική του διοίκηση, αυτοδιοίκηση, νόμους και σημαία.

1893: Ο Χαρίλαος Τρικούπης ανακοινώνει στη Βουλή την ιστορική φράση «δυστυχώς επτωχεύσαμεν», διακηρύσσοντας επίσημα ότι η Ελλάδα αδυνατεί να εκπληρώσει τις υποχρεώσεις της προς τους ξένους πιστωτές. Η δήλωση αυτή είναι το δραματικό επισφράγισμα μιας περιόδου εντατικού δανεισμού για έργα εκσυγχρονισμού (σιδηρόδρομοι, υποδομές, στρατιωτικές δαπάνες) και οικονομικής ασφυξίας, που η χώρα δεν μπορεί πλέον να εξυπηρετήσει. Η πτώχευση κλονίζει το κύρος της κυβέρνησης Τρικούπη, οξύνει την πολιτική αντιπαράθεση και ανοίγει τον δρόμο για την επιβολή αυστηρότερης οικονομικής επιτήρησης από τις Μεγάλες Δυνάμεις τα επόμενα χρόνια.
1901: Στη Στοκχόλμη, απονέμονται για πρώτη φορά τα Βραβεία Νόμπελ.
1903: Ο Πιερ και η Μαρία Κιουρί βραβεύονται με το Νόμπελ Φυσικής, το οποίο μοιράζονται με τον Ανρί Μπεκερέλ για την πρωτοποριακή δουλειά τους πάνω στη ραδιενέργεια και την ανακάλυψη στοιχείων όπως το πολώνιο και το ράδιο. Η μαντάμ Κιουρί γίνεται η πρώτη γυναίκα στην Ιστορία που τιμάται με Νόμπελ, ανοίγοντας τον δρόμο για τις εφαρμογές της ραδιενέργειας στην ιατρική, αλλά και για τη μεγαλύτερη παρουσία των γυναικών στις θετικές επιστήμες.
1905: Ο Γερμανός γιατρός, Ρόμπερτ Κοχ, τιμάται με το Νόμπελ Ιατρικής για την ανακάλυψη του βακίλου που προκαλεί φυματίωση.
1906: Ο Αμερικανός πρόεδρος Θεόδωρος Ρούζβελτ τιμάται με το Νόμπελ Ειρήνης για τη μεσολάβησή του στον Ρωσοϊαπωνικό πόλεμο, γινόμενος ο πρώτος Αμερικανός που λαμβάνει βραβείο Νόμπελ και ενισχύοντας τον ρόλο των ΗΠΑ στη διεθνή διπλωματία.
1911: Η Μαρία Κιουρί κερδίζει αυτή τη φορά το Νόμπελ Χημείας για την ανακάλυψη δυο νέων στοιχείων, του ραδίου και του πολωνίου. Είναι η πρώτη φορά, που επιστήμονας τιμάται δυο φορές με το Νόμπελ.
1922: Ο Άλμπερτ Αϊνστάιν, που επέφερε επανάσταση στη Φυσική με τη Θεωρία του για τη Σχετικότητα, κερδίζει το Νόμπελ Φυσικής.
1948: Η Γενική Συνέλευση του ΟΗΕ υιοθετεί την Οικουμενική Διακήρυξη των Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων, κείμενο–θεμέλιο για τα σύγχρονα ατομικά δικαιώματα και σημείο αναφοράς για τα διεθνή νομικά συστήματα και τις δημοκρατίες σε όλον τον κόσμο.
1957: Σημειώνονται νέες αιματηρές συγκρούσεις μαθητών του Παγκυπρίου Γυμνασίου με τον Βρετανικό Στρατό και την Αστυνομία, στο φόντο του αντιαποικιακού αγώνα της ΕΟΚΑ. Οι μαθητικές πορείες και τα συλλαλητήρια στη Λευκωσία καταστέλλονται βίαια, με τραυματισμούς και συλλήψεις, ενισχύοντας το κλίμα έντασης και οργής κατά της αποικιοκρατικής διοίκησης. Την ίδια μέρα, η Γενική Συνέλευση του ΟΗΕ αποφαίνεται υπέρ της αυτοδιάθεσης της Κύπρου.
1957: Το Νόμπελ Λογοτεχνίας απονέμεται στους Αλμπέρ Καμύ και Ζαν Πολ Σαρτρ.
1963: Ο Γιώργος Σεφέρης τιμάται με το βραβείο Νόμπελ Λογοτεχνίας.
1964: Ο υπέρμαχος των ανθρωπίνων δικαιωμάτων Μάρτιν Λούθερ Κινγκ παραλαμβάνει το Νόμπελ Ειρήνης.
1964: Ο Γάλλος συγγραφέας, Ζαν Πολ Σαρτρ, αρνείται να παραλάβει το Νόμπελ Λογοτεχνίας, υποστηρίζοντας ότι θα μειώσει το γόητρο της συγγραφικής του δουλειάς.
1979: Ο Χουάν Ραμόν Ρότσα μεταγράφεται στην περίοδο του Δεκεμβρίου στον Παναθηναϊκό. Καθώς η νομοθεσία απαγορεύει τις μεταγραφές ξένων ποδοσφαιριστών, ο Αργεντινός υπογράφει ως Γιάννης Μπουμπλής.
1992: Στην Αθήνα πραγματοποιείται ογκώδες συλλαλητήριο για την ελληνικότητα της Μακεδονίας.
2008: Στον ανακριτή οδηγούνται οι δύο κατηγορούμενοι ειδικοί φρουροί για το θάνατο του Αλέξανδρου Γρηγορόπουλου και μετά την απολογία τους προφυλακίζονται. Μέτρα για την ανακούφιση των επιχειρήσεων που επλήγησαν από τα έκτροπα στην Αθήνα και σε άλλες πόλεις ανακοινώνει ο πρωθυπουργός, Κώστας Καραμανλής. 24ωρη απεργία πραγματοποιούν ΓΣΕΕ και ΑΔΕΔΥ.
2009: Απονέμεται το Νόμπελ Ειρήνης στον πρόεδρο των Ηνωμένων Πολιτειών Μπαράκ Ομπάμα, ως αναγνώριση των δηλώσεών του για έναν κόσμο χωρίς πυρηνικά, της προσπάθειάς του για επανεκκίνηση των διεθνών σχέσεων και ενίσχυση της πολυμερούς διπλωματίας. Η απόφαση προκαλεί έντονη συζήτηση διεθνώς, καθώς πολλοί θεωρούν ότι το βραβείο απονέμεται περισσότερο ως ψήφος εμπιστοσύνης στο «νέο ξεκίνημα» της αμερικανικής πολιτικής, παρά σε ήδη ολοκληρωμένο ειρηνευτικό έργο.
2016: Διπλή επίθεση στο κέντρο της Κωνσταντινούπολης στοιχίζει τη ζωή σε 44 ανθρώπους και τραυματίζει περίπου 100 ακόμη. Αυτοκίνητο παγιδευμένο με εκρηκτικά ανατινάσσεται κοντά στο γήπεδο της ποδοσφαιρικής ομάδας Μπεσίκτας. Την ευθύνη αναλαμβάνει η οργάνωση Γεράκια για την Απελευθέρωση του Κουρδιστάν.
2021: Το Ανώτατο Δικαστήριο του Λονδίνου αποδέχεται την έφεση της αμερικανικής κυβέρνησης για την έκδοση του ιδρυτή του WikiLeaks Τζούλιαν Ασάνζ στις Ηνωμένες Πολιτείες.
Γεννήσεις

1815 – Άντα Λάβλεϊς (Ada Lovelace), Αγγλίδα μαθηματικός και μία από τις πλέον πρωτοποριακές μορφές στην ιστορία της επιστήμης. Συνεργάστηκε με τον Τσαρλς Μπάμπατζ στη «Μηχανή Αναλύσεως» και συνέγραψε τις πρώτες λεπτομερείς σημειώσεις που θεωρούνται το πρώτο πρόγραμμα υπολογιστή. Η διορατικότητά της για τις δυνατότητες των μηχανών υπερέβη την εποχή της, καθιστώντας την σύμβολο της γυναικείας παρουσίας στην τεχνολογία και θεμέλιο της επιστήμης των υπολογιστών.

1830 – Έμιλι Ντίκινσον (Emily Dickinson), Αμερικανίδα ποιήτρια και μία από τις πιο εμβληματικές φωνές της αμερικανικής λογοτεχνίας. Με ένα ιδιόμορφο, απογυμνωμένο ύφος, γεμάτο υπαινιγμούς, παύσεις και εσωτερική ένταση, ανέτρεψε τις συμβάσεις της εποχής της. Έζησε απομονωμένα στο Άμχερστ, αλλά άφησε πίσω της πάνω από 1.700 ποιήματα, τα οποία αναγνωρίστηκαν μετά τον θάνατό της και θεωρούνται σήμερα θεμέλια της μοντέρνας ποίησης.

1948 – Ντούσαν Μπάγεβιτς (Dušan Bajević), Βόσνιος ποδοσφαιριστής και προπονητής, μία από τις πιο επιδραστικές μορφές του ευρωπαϊκού ποδοσφαίρου. Ως παίκτης διέπρεψε στη Βοσνία και στην Ελλάδα, ενώ ως προπονητής σημάδεψε δεκαετίες, κατακτώντας τίτλους και διαμορφώνοντας αγωνιστικές ταυτότητες σε ομάδες όπως η ΑΕΚ, ο Ολυμπιακός και ο ΠΑΟΚ. Με την ψυχραιμία, την τακτική του ευφυΐα και τη σταθερή παρουσία του, άφησε βαθύ αποτύπωμα στο ελληνικό ποδόσφαιρο.
Θάνατοι

1896 – Άλφρεντ Νόμπελ (Alfred Nobel), Σουηδός χημικός, μηχανικός και επιχειρηματίας, γνωστός ως εφευρέτης της δυναμίτιδας, μιας καινοτομίας που άλλαξε ριζικά τη βιομηχανία και τα δημόσια έργα. Παρά την τεράστια περιουσία που απέκτησε, συγκλονίστηκε από τον τρόπο που η εφεύρεσή του χρησιμοποιήθηκε στον πόλεμο και όρισε στη διαθήκη του τη δημιουργία των Βραβείων Νόμπελ. Το όνομά του συνδέθηκε έτσι με την επιστήμη, την ειρήνη και την ανθρώπινη πρόοδο.

1967 – Ότις Ρέντινγκ (Otis Redding), Αμερικανός τραγουδιστής της σόουλ και μία από τις πιο συγκλονιστικές φωνές που γνώρισε η αμερικανική μουσική. Με το βαθύ, γεμάτο συναίσθημα ηχόχρωμά του και ερμηνείες φορτισμένες με πάθος, καθιερώθηκε ως θεμέλιο του ήχου της Stax Records. Η εμβληματική επιτυχία «(Sittin’ On) The Dock of the Bay», που κυκλοφόρησε μετά τον πρόωρο θάνατό του, τον ανέδειξε σε διαχρονικό σύμβολο της σόουλ.

2012 – Άλκης Αλκαίος, Έλληνας στιχουργός, από τις πιο ευαίσθητες και ποιητικές φωνές του ελληνικού τραγουδιού. Με στίχους γεμάτους υπαρξιακή ένταση, ρομαντισμό και κοινωνικές αναφορές, συνεργάστηκε με κορυφαίους συνθέτες όπως ο Θάνος Μικρούτσικος, ο Μάριος Τόκας και ο Μπάμπης Στόκας. Τραγούδια όπως «Ρόζα», «Θάλασσα στη σκάλα» και «Η Αγέλαστη Πολιτεία» άφησαν διαχρονικό αποτύπωμα, καθιερώνοντάς τον ως έναν από τους σημαντικότερους στιχουργούς της σύγχρονης Ελλάδας.
Εορτολόγιο
Μαριανός, Μαριανή
Εθνικές Γιορτές – Επέτειοι
Παγκόσμια Ημέρα Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων
Παγκόσμια Ημέρα Ιδιοκτησίας
πηγή newsbeast.gr

Event details