«Εδώ Αθήναι». Με αυτή τη φράση άρχισε η επίσημη ιστορία της κρατικής ραδιοφωνίας στην Ελλάδα, σαν σήμερα, στις 21 Μαΐου 1938. Ο Ραδιοφωνικός Σταθμός Αθηνών βγήκε στον αέρα από τους ραδιοθαλάμους του Ζαππείου, σε μια εποχή όπου το ραδιόφωνο ήταν ακόμη ένα νέο, σχεδόν μαγικό μέσο για το ελληνικό κοινό.
Σύμφωνα με το Αρχείο της ΕΡΤ, εκείνο το βράδυ οι ακροατές περίμεναν μπροστά στις συσκευές τους για να ακούσουν το πρώτο επίσημο πρόγραμμα του Ραδιοφωνικού Σταθμού Αθηνών. Η μετάδοση άρχισε μετά το σήμα του «Τσομπανάκου», με τα κουδούνια και τη φλογέρα, που έμελλε να συνδεθεί με την ιστορία της ελληνικής ραδιοφωνίας. Το πρόγραμμα περιλάμβανε τη μετάδοση της τελετής των επίσημων εγκαινίων στο Ζάππειο, αλλά και συναυλία της Ορχήστρας του Ραδιοφωνικού Σταθμού υπό τη διεύθυνση του Αντίοχου Ευαγγελάτου.
Η ημέρα εκείνη δεν ήταν η πρώτη επαφή της Ελλάδας με το ραδιόφωνο. Είχαν προηγηθεί από τη δεκαετία του 1920 πειραματισμοί και, κυρίως, η πρωτοβουλία του Χρήστου Τσιγγιρίδη στη Θεσσαλονίκη, ο οποίος θεωρείται από τις σημαντικότερες μορφές της πρώιμης ελληνικής ραδιοφωνίας. Ο σταθμός του λειτούργησε ιδιωτικά και άνοιξε τον δρόμο για τη διάδοση του μέσου, πριν η Αθήνα αποκτήσει τον επίσημο κρατικό σταθμό της.
Η λειτουργία του Ραδιοφωνικού Σταθμού Αθηνών ήρθε σε μια περίοδο κατά την οποία το ραδιόφωνο άρχιζε να αποκτά κεντρικό ρόλο στην ενημέρωση, την ψυχαγωγία και την κρατική επικοινωνία. Λίγα χρόνια αργότερα, μετά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο, ιδρύθηκε το Εθνικό Ίδρυμα Ραδιοφωνίας, το ΕΙΡ, που ανέλαβε θεσμικά τη λειτουργία της δημόσιας ραδιοφωνίας.



Η φράση «Εδώ Αθήναι» έμεινε στη συλλογική μνήμη ως το ηχητικό σύμβολο μιας νέας εποχής. Από εκείνη τη στιγμή, οι ειδήσεις, η μουσική, οι ανακοινώσεις και οι φωνές των εκφωνητών μπορούσαν να φτάνουν ταυτόχρονα σε χιλιάδες σπίτια. Για την ιστορία των ελληνικών μέσων ενημέρωσης, η 21η Μαΐου 1938 δεν ήταν απλώς μια τεχνική εκκίνηση, αλλά η αρχή της οργανωμένης ραδιοφωνικής παρουσίας του κράτους στην καθημερινότητα των πολιτών.
Τα σημαντικότερα γεγονότα της ημέρας στην Ελλάδα και τον κόσμο
1864: Τα Επτάνησα ενώνονται επίσημα με το ελληνικό κράτος, μετά την απόφαση της Βρετανίας να παραχωρήσει την κυριαρχία των Ιονίων Νήσων στην Ελλάδα και τη σχετική διεθνή διευθέτηση με τις Μεγάλες Δυνάμεις. Η ένωση αφορά την Κέρκυρα, την Κεφαλονιά, τη Ζάκυνθο, τη Λευκάδα, την Ιθάκη, τους Παξούς και τα Κύθηρα και αποτελεί την πρώτη μεγάλη εδαφική επέκταση του νεοσύστατου ελληνικού βασιλείου μετά την ανεξαρτησία του. Το γεγονός είχε ιδιαίτερη πολιτική σημασία, καθώς συνδέθηκε και με την άνοδο στον ελληνικό θρόνο του Γεωργίου Α΄, ενώ ενίσχυσε την ιδέα της σταδιακής εθνικής ολοκλήρωσης.

Φωτογραφία αρχείου AP από παλιότερη επέτειο του Ερυθρού Σταυρού στο Βερολίνο το 2013
1881: Ιδρύεται ο αμερικανικός Ερυθρός Σταυρός από την Κλάρα Μπάρτον, καθιερώνοντας έναν από τους πιο αναγνωρίσιμους ανθρωπιστικούς οργανισμούς παγκοσμίως.
1904: Ιδρύεται στο Παρίσι η Παγκόσμια Ομοσπονδία Ποδοσφαίρου (FIFA), με πρώτο πρόεδρο τον Ρομπέρ Γκεράν, ανοίγοντας τον δρόμο για τη δημιουργία του Παγκοσμίου Κυπέλλου.
1924: Κατατίθεται στη Βουλή των Ελλήνων ψήφισμα για την ίδρυση Γερουσίας, ως δεύτερο νομοθετικό σώμα, με στόχο την αναχαίτιση της πρωθυπουργικής παντοδυναμίας. Το μέτρο αυτό εντάσσεται στη γενικότερη προσπάθεια εκσυγχρονισμού και εξισορρόπησης της πολιτικής εξουσίας στη χώρα μετά τη Μικρασιατική Καταστροφή. Η Γερουσία, που τελικά ιδρύθηκε και λειτούργησε από το 1929 έως το 1935, αποτέλεσε σημαντικό θεσμικό αντίβαρο, αν και η ύπαρξή της υπήρξε σχετικά βραχύβια, καθώς καταργήθηκε με την επάνοδο της μοναρχίας.

1927: Ο Τσαρλς Λίντμπεργκ ολοκληρώνει την πρώτη σόλο πτήση χωρίς ενδιάμεσο σταθμό πάνω από τον Ατλαντικό Ωκεανό, πετώντας από τη Νέα Υόρκη ως το Παρίσι με το αεροπλάνο Spirit of St. Louis. Μετά από 33,5 ώρες ασταμάτητης πτήσης, προσγειώνεται στο αεροδρόμιο Λε Μπουρζέ, όπου τον υποδέχεται ένα πλήθος ενθουσιασμένων Παριζιάνων. Η ιστορική του επιτυχία τον καθιερώνει ως θρύλο της αεροπορίας και αποδεικνύει για πρώτη φορά ότι μια τέτοια τολμηρή πτήση είναι εφικτή.
1930: Ο υπουργός Παιδείας Γεώργιος Παπανδρέου εφαρμόζει εκπαιδευτική μεταρρύθμιση, καθιερώνοντας το εξατάξιο και υποχρεωτικό δημοτικό σχολείο στην Ελλάδα. Η σημαντική αυτή τομή στο εκπαιδευτικό σύστημα αποσκοπούσε στην καταπολέμηση του αναλφαβητισμού και στη διασφάλιση ίσων ευκαιριών για όλα τα παιδιά της χώρας. Η μεταρρύθμιση αυτή αποτέλεσε τη βάση για τον εκσυγχρονισμό της ελληνικής εκπαίδευσης, ενισχύοντας το μορφωτικό επίπεδο του πληθυσμού και θέτοντας τα θεμέλια για τη μετέπειτα ανάπτυξη του δημόσιου σχολείου.

1932: Η Αμέλια Έρχαρτ γίνεται η πρώτη γυναίκα που πραγματοποιεί σόλο και χωρίς στάση υπερατλαντική πτήση, απογειωνόμενη από τη Νέα Γη και προσγειωνόμενη στην Ιρλανδία. Με το αεροπλάνο της, ένα Lockheed Vega 5B, διανύει πάνω από 3.000 χιλιόμετρα σε περίπου 15 ώρες, αντιμετωπίζοντας δύσκολες καιρικές συνθήκες και τεχνικά προβλήματα. Η τολμηρή της πτήση όχι μόνο καταρρίπτει τα στερεότυπα της εποχής για τις γυναίκες, αλλά και την καθιερώνει ως παγκόσμιο σύμβολο θάρρους και πρωτοπορίας στην αεροπορία.
1938: Με τον τίτλο «Εδώ Αθήναι» ξεκινά η πρώτη επίσημη ραδιοφωνική εκπομπή στην Ελλάδα από τους ραδιοθαλάμους του Ζαππείου. Η ιστορική αυτή στιγμή σηματοδοτεί την απαρχή της ελληνικής ραδιοφωνίας και φέρνει για πρώτη φορά τη φωνή της ενημέρωσης, της ψυχαγωγίας και του πολιτισμού σε κάθε γωνιά της χώρας. Το ραδιόφωνο γίνεται σύντομα αναπόσπαστο κομμάτι της καθημερινότητας των Ελλήνων, ενώ η φράση «Εδώ Αθήναι» παραμένει διαχρονικό σύμβολο της έναρξης μιας νέας εποχής στην επικοινωνία και στα μέσα μαζικής ενημέρωσης.
1941: Κατά τη Μάχη της Κρήτης, οι Γερμανοί αλεξιπτωτιστές καταλαμβάνουν το αεροδρόμιο του Μάλεμε, σε μια κρίσιμη καμπή για την έκβαση της μάχης.
1971: Η Τσέλσι κατακτά το Κύπελλο Κυπελλούχων Ευρώπης στο γήπεδο Καραϊσκάκη, νικώντας με 2-1 τη Ρεάλ Μαδρίτης στον επαναληπτικό τελικό. Στα προκριματικά είχε αποκλείσει τον Άρη.

1986: Γεννιούνται στην Ελλάδα τα πρώτα τρίδυμα με εξωσωματική γονιμοποίηση, ένα από τα οποία είναι ο μετέπειτα τραγουδιστής Κωνσταντίνος Αργυρός.
1991: Ο πρώην πρωθυπουργός της Ινδίας Ρατζίβ Γκάντι δολοφονείται σε συγκέντρωση στο Μαντράς. Είναι ο δεύτερος της οικογένειας που πέφτει θύμα δολοφονίας, μετά τη μητέρα του Ίντιρα Γκάντι.




1995: Πραγματοποιείται η πρώτη κατεδάφιση με δυναμίτη στην Ελλάδα, στο ημιτελές 15ώροφο κτίριο του Ερυθρού Σταυρού στη λεωφόρο Μεσογείων.
1998: Ο δικτάτορας της Ινδονησίας Σουχάρτο παραιτείται μετά από 32 χρόνια εξουσίας, υπό το βάρος κοινωνικών αναταραχών και οικονομικής κρίσης.




2005: Η Έλενα Παπαρίζου κερδίζει για την Ελλάδα τον 50ό Διαγωνισμό Τραγουδιού της Eurovision, με το τραγούδι «My Number One», υπογράφοντας την πρώτη νίκη της χώρας στον θεσμό. Η εκρηκτική της εμφάνιση στη σκηνή του Κιέβου ενθουσιάζει το ευρωπαϊκό κοινό και φέρνει την Ελλάδα στην κορυφή της μουσικής Ευρώπης. Η νίκη αυτή σηματοδοτεί μια ιστορική στιγμή για την ελληνική ποπ σκηνή, γεμίζοντας υπερηφάνεια τους Έλληνες σε όλο τον κόσμο και ανοίγοντας τον δρόμο για τη διοργάνωση της Eurovision στην Αθήνα το 2006. Το «My Number One» παραμένει μέχρι σήμερα ένα από τα πιο αναγνωρίσιμα και αγαπημένα τραγούδια της διοργάνωσης.
2006: Το Μαυροβούνιο αποφασίζει μέσω δημοψηφίσματος την ανεξαρτησία του, βάζοντας τέλος στην ομοσπονδία με τη Σερβία και ανοίγοντας νέο κεφάλαιο στην ιστορία της Βαλκανικής.

2023: Πραγματοποιούνται βουλευτικές εκλογές στην Ελλάδα, με το εκλογικό σύστημα της απλής αναλογικής για πρώτη φορά από το 1990. Πρώτο κόμμα ανεδείχθη η Νέα Δημοκρατία (40,79%), δεύτερο κόμμα ο ΣΥΡΙΖΑ (20,07%), τρίτο κόμμα το ΠΑΣΟΚ (11,46%), τέταρτο κόμμα το ΚΚΕ (7,23%) και πέμπτο η Ελληνική Λύση (4,45%) (Δείτε τα αποτελέσματα εδώ). Κανένα κόμμα δεν κατάφερε να συγκεντρώσει την απαιτούμενη κοινοβουλευτική πλειοψηφία για τον σχηματισμό αυτοδύναμης κυβέρνησης και ανακοινώθηκαν νέες εκλογές για τις 25 Ιουνίου.
Γεννήσεις

1902 – Λεωνίδας Ζέρβας, Έλληνας χημικός. Γεννήθηκε στις 21 Μαΐου 1902 και πέθανε στις 10 Ιουλίου 1980. Υπήρξε διεθνούς κύρους επιστήμονας στη βιοχημεία και τη φαρμακευτική χημεία, με σημαντική συμβολή στη σύνθεση πεπτιδίων. Μαζί με τον Μαξ Μπέργκμαν ανέπτυξε τη μέθοδο Μπέργκμαν – Ζέρβα, η οποία αποτέλεσε βασικό εργαλείο για τη μελέτη πρωτεϊνών και την εξέλιξη της σύγχρονης βιοϊατρικής έρευνας.

1921 – Αντρέι Ζαχάροφ (Andrei Sakharov), Σοβιετικός φυσικός και ακτιβιστής. Γεννήθηκε στις 21 Μαΐου 1921 και πέθανε στις 14 Δεκεμβρίου 1989. Συμμετείχε στην ανάπτυξη της σοβιετικής βόμβας υδρογόνου, όμως αργότερα εξελίχθηκε σε μία από τις σημαντικότερες φωνές υπέρ των ανθρωπίνων δικαιωμάτων στην ΕΣΣΔ. Τιμήθηκε με το Νόμπελ Ειρήνης το 1975, το οποίο οι σοβιετικές αρχές δεν του επέτρεψαν να παραλάβει.

1972 – The Notorious B.I.G. (Christopher George Latore Wallace), Αμερικανός ράπερ. Γεννήθηκε στις 21 Μαΐου 1972 και πέθανε στις 9 Μαρτίου 1997. Υπήρξε από τις πιο επιδραστικές μορφές του East Coast hip hop και καθόρισε τον ήχο της δεκαετίας του ’90 με το άλμπουμ Ready to Die. Η καριέρα του διακόπηκε βίαια όταν δολοφονήθηκε στο Λος Άντζελες, σε ηλικία 24 ετών.

1986 – Κωνσταντίνος Αργυρός, Έλληνας τραγουδιστής. Γεννήθηκε στις 21 Μαΐου 1986 και ανήκει στους πιο επιτυχημένους καλλιτέχνες της σύγχρονης ελληνικής ποπ-λαϊκής σκηνής. Έχει σημειώσει διαδοχικές ραδιοφωνικές και διαδικτυακές επιτυχίες, με τραγούδια που γνώρισαν μεγάλη απήχηση, ενώ η παρουσία του στις ζωντανές εμφανίσεις και στη δισκογραφία τον έχει καθιερώσει ως ένα από τα εμπορικά ισχυρά ονόματα της γενιάς του.
Θάνατοι

1999 – Φρέντυ Γερμανός, Έλληνας τραγουδιστής. Γεννήθηκε στις 21 Μαΐου 1986 και ανήκει στους πιο επιτυχημένους καλλιτέχνες της σύγχρονης ελληνικής ποπ-λαϊκής σκηνής. Έχει σημειώσει διαδοχικές ραδιοφωνικές και διαδικτυακές επιτυχίες, με τραγούδια που γνώρισαν μεγάλη απήχηση, ενώ η παρουσία του στις ζωντανές εμφανίσεις και στη δισκογραφία τον έχει καθιερώσει ως ένα από τα εμπορικά ισχυρά ονόματα της γενιάς του.

2018 – Χάρρυ Κλυνν (κατά κόσμον Βασίλης Τριανταφυλλίδης), Έλληνας ηθοποιός, σατιρικός καλλιτέχνης και σκηνοθέτης. Γεννήθηκε στις 7 Μαΐου 1940 και πέθανε στις 21 Μαΐου 2018. Υπήρξε από τις χαρακτηριστικότερες φωνές της πολιτικής και κοινωνικής σάτιρας στη μεταπολιτευτική Ελλάδα. Με δίσκους, θεατρικές παραστάσεις, κινηματογραφικές και τηλεοπτικές εμφανίσεις, διαμόρφωσε ένα ιδιαίτερο ύφος που τον έκανε σημείο αναφοράς της ελληνικής ποπ κουλτούρας.
Εορτολόγιο
Ελένη, Έλενος, Κωνσταντίνος, Κωνσταντίνα
Εθνικές Γιορτές – Επέτειοι
Διεθνής Ημέρα Τσαγιού
Ευρωπαϊκή Ημέρα Νατούρα 2000
Παγκόσμια Ημέρα Πολιτιστικής Ποικιλομορφίας για τον Διάλογο και την Ανάπτυξη

Event details

Ήταν ξημερώματα, Απόκριες του 1973, όταν ένας «άγραφος νόμος» των λαϊκών κέντρων της εποχής μετέτρεψε μια νύχτα διασκέδασης στην Αθήνα της δικτατορίας σε μακελειό. Στη «Νεράιδα της Αθήνας», στην Αγίου Μελετίου 45 στην Κυψέλη, ο Νίκος Κοεμτζής τραβά μαχαίρι μέσα σε λίγα δευτερόλεπτα και αφήνει πίσω του τρεις νεκρούς και επτά τραυματίες. Η σπίθα; Μια «παραγγελιά».
Ο άγραφος «νόμος» της πίστας
Στο λαϊκό κέντρο, η «παραγγελιά» δεν ήταν απλώς ένα τραγούδι που ζητάς από την ορχήστρα. Ήταν μια σιωπηρή συμφωνία: όταν κάποιος πλήρωνε για να χορέψει, η πίστα έπρεπε να αδειάσει. Εκείνη τη νύχτα, ο Κοεμτζής βρίσκεται στο μαγαζί με τον αδελφό του, τον Δήμο, και την παρέα τους. Η ορχήστρα ξεκινά, ο χορός πάει να στηθεί, όμως η πίστα δεν αδειάζει. Για τον ίδιο, αυτό διαβάζεται σαν προσβολή.
Η αφορμή ήταν ένα ζεϊμπέκικο που ζητήθηκε για τον αδελφό του. Η ένταση φουντώνει, οι φωνές ανεβαίνουν, τα σώματα σπρώχνονται μέσα στον θόρυβο. Ο Κοεμτζής βγάζει μαχαίρι και επιτίθεται. Στον απολογισμό, δύο χωροφύλακες και ένας φανοποιός χάνουν τη ζωή τους, ενώ τραυματίζονται άλλοι επτά θαμώνες. Η υπόθεση γίνεται πρωτοσέλιδο, με την κοινωνία να προσπαθεί να εξηγήσει πώς ένα «έθιμο της πίστας» κατέληξε σε νεκρούς.
Το τραγούδι που γράφτηκε λάθος και οι «Βεργούλες»
Από την πρώτη κιόλας μέρα, ο Τύπος γέμισε την ιστορία με ανακρίβειες. Μία από τις πιο επίμονες ήταν το ποιο τραγούδι παίχτηκε ως «παραγγελιά». Γράφτηκε ότι ήταν το «Ο χάρος βγήκε παγανιά», όμως αυτή η εκδοχή δεν στέκει ούτε μουσικά, αφού δεν είναι ζεϊμπέκικο. Η πιο τεκμηριωμένη εκδοχή επιμένει ότι η «παραγγελιά» ήταν οι «Βεργούλες» του Μάρκου Βαμβακάρη, με τον στίχο «Τα δυο σου χέρια πήρανε βεργούλες και με δείρανε» να αποκτά, εκ των υστέρων, μια ανατριχιαστική ειρωνεία.
Από τις θανατικές ποινές στην αποφυλάκιση
Η δικαστική συνέχεια ήταν βαριά. Ο Κοεμτζής καταδικάστηκε σε θανατικές ποινές που αργότερα μετατράπηκαν, σε μια εποχή που η θανατική ποινή έμπαινε σταδιακά στο περιθώριο και η πολιτεία δεν προχωρούσε πλέον εύκολα σε εκτελέσεις.
Αποφυλακίστηκε στις 29 Μαρτίου 1996, έπειτα από 23 χρόνια συνεχούς εγκλεισμού. Τα επόμενα χρόνια έζησε μακριά από κάθε «μυθοποίηση» της νύχτας εκείνης, πουλώντας την αυτοβιογραφία του και βιβλία για να επιβιώσει, συχνά έξω από τα δικαστήρια της Ευελπίδων και τις Κυριακές στο Μοναστηράκι. Πέθανε στις 23 Σεπτεμβρίου 2011, την ώρα που πουλούσε βιβλία.
Πώς ένα έγκλημα έγινε πολιτισμική πληγή
Η «παραγγελιά» του Κοεμτζή έμεινε στη λαϊκή μνήμη ως πληγή αλλά και ως σύμβολο μιας ολόκληρης εποχής· μιας εποχής όπου η ανδρική «τιμή» συχνά παρουσιαζόταν ως δικαιολογία για τη βία και όπου ένας άγραφος κανόνας μπορούσε να λογίζεται ως «το δίκαιο». Η ιστορία αυτή πέρασε από τα πρωτοσέλιδα στη συλλογική συνείδηση και αργότερα μεταφέρθηκε σε βιβλίο, κινηματογράφο και θέατρο.
Και φυσικά έγινε τραγούδι. Ο Διονύσης Σαββόπουλος γράφει το «Μακρύ Ζεϊμπέκικο για τον Νίκο», που κυκλοφορεί στον δίσκο «Ρεζέρβα» το 1979, και έτσι το γεγονός αποκτά τη δική του «δεύτερη ζωή», όχι ως αναπαράσταση της νύχτας, αλλά ως σκοτεινή σκιά πάνω στη μεταπολεμική Ελλάδα.
Τα σημαντικότερα γεγονότα της ημέρας στην Ελλάδα και τον κόσμο
1822: Κυκλοφορεί η διακήρυξη της Διοικήσεως που εξειδικεύει το «Προσωρινόν Πολίτευμα της Ελλάδος» (Σύνταγμα της Επιδαύρου) και ορίζει ως θεμελιώδη αρχή του υπό διαμόρφωση ελληνικού κράτους την κατάργηση της δουλείας, απαγορεύοντας την πώληση και αγορά ανθρώπων σε όλη την ελληνική επικράτεια και αναγνωρίζοντας ως ελεύθερο κάθε «αργυρώνητο» μόλις πατήσει ελληνικό έδαφος. Η διάταξη αυτή, ιδιαίτερα προωθημένη για την εποχή της αποικιοκρατίας, έχει ισχυρό συμβολισμό, καθώς εντάσσει την Επανάσταση του 1821 στην παράδοση του ευρωπαϊκού συνταγματισμού και στέλνει σαφές πολιτικό μήνυμα για τη συγκρότηση μιας πολιτείας που θεμελιώνεται στην ελευθερία και την αξιοπρέπεια όλων των ανθρώπων.
1826: Στη δεύτερη πολιορκία του Μεσολογγίου, οι οθωμανικές και αιγυπτιακές δυνάμεις καταλαμβάνουν το Βασιλάδι, κρίσιμο προπύργιο στη λιμνοθάλασσα. Η πτώση του νησιδιού σφίγγει ασφυκτικά τον κλοιό γύρω από την πόλη και αποκόπτει σημαντικές γραμμές άμυνας και ανεφοδιασμού. Το γεγονός οδηγεί την πολιορκία σε ακόμη πιο δραματική καμπή, λίγες εβδομάδες πριν από την Έξοδο.
1856: Ανοίγει στο Παρίσι το Συνέδριο που θα καταλήξει στη Συνθήκη των Παρισίων και στο τέλος του Κριμαϊκού Πολέμου. Οι Μεγάλες Δυνάμεις διαπραγματεύονται τη νέα ισορροπία ισχύος στην Ευρώπη, με κεντρικό ζήτημα τον ρόλο και την ασφάλεια της Οθωμανικής αυτοκρατορίας. Οι αποφάσεις του συνεδρίου επηρεάζουν συνολικά το Ανατολικό Ζήτημα, μέσα στο οποίο κινείται και ο ελληνικός κόσμος του 19ου αιώνα.
1932: Ο Χίτλερ αποκτά τη γερμανική υπηκοότητα μέσω πολιτογράφησης στο κρατίδιο της Βραουνσβάιγκ, ύστερα από χρόνια που ήταν ανιθαγενής. Αυτό του ανοίγει τον δρόμο να θέσει υποψηφιότητα για δημόσιο αξίωμα και να κατέβει στις προεδρικές εκλογές απέναντι στον Χίντενμπουργκ. Η εξέλιξη αποδεικνύεται κομβικό βήμα στην πορεία που θα τον οδηγήσει λίγο αργότερα στην κορυφή της εξουσίας.
1941: Ξεκινά στο Άμστερνταμ η Απεργία του Φεβρουαρίου, μια μαζική κινητοποίηση ενάντια στις ναζιστικές διώξεις των Εβραίων. Οργανώνεται μέσα σε συνθήκες κατοχής και εξαπλώνεται γρήγορα, πριν κατασταλεί βίαια από τους Γερμανούς. Μένει στην ιστορία ως από τις πρώτες μεγάλες δημόσιες πράξεις αλληλεγγύης προς τους διωκόμενους Εβραίους στην κατεχόμενη Ευρώπη.

1948: Το Κομμουνιστικό Κόμμα Τσεχοσλοβακίας, υπό τον Κλέμεντ Γκότβαλντ, ολοκληρώνει με το λεγόμενο «πραξικόπημα του Φεβρουαρίου» την ανάληψη της πλήρους πολιτικής εξουσίας στην Τσεχοσλοβακία, μετά την παραίτηση των μη κομμουνιστών υπουργών και τον σχηματισμό κυβέρνησης υπό την πίεση μαζικών κινητοποιήσεων και τον φόβο σοβιετικής επέμβασης. Η εγκαθίδρυση του μονοκομματικού καθεστώτος σηματοδοτεί την ένταξη της χώρας στο ανατολικό μπλοκ και εγκαινιάζει περίοδο περισσότερων από τεσσάρων δεκαετιών κομμουνιστικής διακυβέρνησης, που θα τερματιστεί μόλις το 1989 με τη «Βελούδινη Επανάσταση».
1956: Ο Νικίτα Χρουστσόφ εκφωνεί σε κλειστή συνεδρίαση τη μυστική ομιλία «Περί της προσωπολατρείας και των συνεπειών της», καταγγέλλοντας την κληρονομιά του Στάλιν. Η τομή αυτή πυροδοτεί την αποσταλινοποίηση και προκαλεί ισχυρούς κραδασμούς σε κόμματα και κινήματα διεθνώς. Οι συνέπειες θα φανούν τόσο στο εσωτερικό του σοβιετικού μπλοκ όσο και στη σχέση της Αριστεράς με την ΕΣΣΔ.
1959: Η βρετανική διοίκηση αίρει τους περιορισμούς ώστε ο Μακάριος να επιστρέψει στην Κύπρο, στο πλαίσιο της μετάβασης που ανοίγουν οι συμφωνίες του Φεβρουαρίου για την ανεξαρτησία. Παράλληλα προχωρούν ρυθμίσεις αμνηστίας για αδικήματα της περιόδου της ΕΟΚΑ και διευθετήσεις που συνδέονται με την αποχώρηση του Γρίβα.
Λίγες ημέρες αργότερα, ο Μακάριος φτάνει στην Κύπρο και η πολιτική σκηνή μπαίνει σε τροχιά νέας εποχής.

1964: Ο Κάσιους Κλέι (μετέπειτα Μοχάμεντ Άλι), 22 ετών, κατακτά στο Κονβένσιον Χολ του Μαϊάμι Μπιτς τον πρώτο του παγκόσμιο τίτλο στην κατηγορία των βαρέων βαρών, όταν ο παγκόσμιος πρωταθλητής Σόνι Λίστον, μεγάλο φαβορί με αποδόσεις περίπου 7–8 προς 1, δεν βγαίνει για τον έβδομο γύρο και το αποτέλεσμα καταγράφεται ως τεχνικό νοκ-άουτ υπέρ του Κλέι. Η νίκη θεωρείται μία από τις μεγαλύτερες εκπλήξεις στην ιστορία της πυγμαχίας, καθώς ο Λίστον είχε διαλύσει δύο φορές στον πρώτο γύρο τον Φλόιντ Πάτερσον και τρομοκρατούσε την κατηγορία, ενώ ο Κλέι, με την αλαζονική αυτοπεποίθηση και τη ρυθμική του φιγούρα «float like a butterfly, sting like a bee» («πετώ σαν πεταλούδα, τσιμπώ σαν μέλισσα»), συστήνει στο παγκόσμιο κοινό το εκρηκτικό του στιλ και σηματοδοτεί την απαρχή μιας θρυλικής καριέρας μέσα και έξω από τα ρινγκ.
1965: Στις Σέρρες, αιματηρές συμπλοκές ανάμεσα σε καπνοπαραγωγούς και Χωροφυλακή, με αφορμή κινητοποίηση και αποκλεισμό δρόμων για τις εξευτελιστικές τιμές του καπνού, έχουν ως αποτέλεσμα 42 τραυματίες, ανάμεσά τους αγρότες και άνδρες των σωμάτων ασφαλείας, και πολυάριθμες συλλήψεις, σε ένα από τα πιο έντονα αγροτικά επεισόδια της δεκαετίας. Η σύγκρουση αναδεικνύει το βάθος της κοινωνικής τριβής γύρω από την αγροτική οικονομία και τη θέση των καπνοπαραγωγών, προαναγγέλλοντας το κύμα αγροτικών αγώνων που θα σημαδέψει τα επόμενα χρόνια στη Βόρεια Ελλάδα.

1973: Στο λαϊκό κέντρο «Νεράιδα της Αθήνας», στην Αγίου Μελετίου στην Κυψέλη, ο Νίκος Κοεμτζής, ύστερα από ένταση γύρω από μια «παραγγελιά» ζεϊμπέκικου για τον αδελφό του, επιτίθεται με μαχαίρι, σκοτώνοντας τρεις θαμώνες (δύο χωροφύλακες και έναν φανοποιό) και τραυματίζοντας συνολικά επτά ακόμη άτομα, σε ένα μακελειό που θα σημαδέψει τη νυχτερινή Αθήνα της δικτατορίας. Η υπόθεση αποκτά τεράστια δημοσιότητα, τροφοδοτεί κοινωνικές αναγνώσεις γύρω από τη βία, την «τιμή» και το περιθώριο και μεταφέρεται αργότερα σε βιβλίο, κινηματογράφο και τραγούδια, με τον Διονύση Σαββόπουλο να εμπνέεται το «Μακρύ Ζεϊμπέκικο για το Νίκο», που αποτυπώνει με δραματικό τρόπο το γεγονός και τη μορφή του Κοεμτζή.
2010: Ο Παναθηναϊκός κερδίζει τη Ρόμα 3-2 στο Ολίμπικο και παίρνει πρόκριση στην επόμενη φάση του Γιουρόπα Λιγκ, σε μια από τις πιο δυνατές ευρωπαϊκές βραδιές του. Το αποτέλεσμα έρχεται σε ρεβάνς υψηλής έντασης και γράφεται ως μεγάλο «διπλό» σε ιταλικό έδαφος. Για το ελληνικό ποδόσφαιρο, λειτουργεί ως υπενθύμιση ότι ακόμη και σε δύσκολες εποχές μπορούν να υπάρξουν στιγμές ευρωπαϊκής υπέρβασης.
Γεννήσεις

1841 – Πιερ Ωγκύστ Ρενουάρ (25 Φεβρουαρίου 1841 – 3 Δεκεμβρίου 1919), Γάλλος, ζωγράφος, από τους κορυφαίους εκπροσώπους του Ιμπρεσιονισμού. Ξεχωρίζει για το φως, τα θερμά χρώματα και τη γιορτινή αίσθηση της καθημερινής ζωής, σε σκηνές αναψυχής, πορτρέτα και γυμνά. Πίνακες όπως το «Bal du moulin de la Galette» και το «Luncheon of the Boating Party» θεωρούνται εμβληματικά της μοντέρνας τέχνης και εκτίθενται σε κορυφαία μουσεία παγκοσμίως.

1943 – Τζορτζ Χάρισον (25 Φεβρουαρίου 1943 – 29 Νοεμβρίου 2001), Άγγλος, τραγουδιστής και κιθαρίστας, μέλος των Beatles, γνωστός ως ο «ήσυχος Beatle». Συνυπογράφει και ερμηνεύει κλασικά τραγούδια όπως «Here Comes the Sun» («Εδώ έρχεται ο ήλιος») και «While My Guitar Gently Weeps» («Ενώ η κιθάρα μου κλαίει απαλά»), δείχνοντας ξεχωριστή συνθετική ταυτότητα. Μετά τους Beatles χτίζει ισχυρή σόλο πορεία, με επιτυχίες και έντονο ενδιαφέρον για την ινδική μουσική και πνευματικότητα.
Θάνατοι

1899 – Πάουλ Γιούλιους φον Ρόιτερ (21 Ιουλίου 1816 – 25 Φεβρουαρίου 1899), Γερμανός, δημοσιογράφος και επιχειρηματίας, ιδρυτής του Reuters. Αξιοποίησε την τηλεγραφία και, στην αρχή, ακόμη και περιστέρια-ταχυδρόμους για να μεταφέρει χρηματιστηριακές ειδήσεις ταχύτερα από τους ανταγωνιστές, πριν μεταφέρει το εγχείρημα στο Λονδίνο. Έβαλε τις βάσεις ενός πρακτορείου που εξελίχθηκε σε παγκόσμιο σημείο αναφοράς για την ταχύτητα και την αξιοπιστία στη ροή ειδήσεων και οικονομικών δεδομένων.

1983 – Τενεσί Ουίλιαμς (26 Μαρτίου 1911 – 25 Φεβρουαρίου 1983), Αμερικανός, θεατρικός συγγραφέας, από τους κορυφαίους δραματουργούς του 20ού αιώνα. Τιμήθηκε δύο φορές με Πούλιτζερ και σφράγισε το παγκόσμιο θέατρο με έργα όπως «Λεωφορείον ο Πόθος» και «Λυσσασμένη Γάτα», που μεταφέρθηκαν και στον κινηματογράφο. Με ήρωες σε ένταση ανάμεσα σε πάθη, οικογενειακές ρωγμές και κοινωνικές πιέσεις, παραμένει διαχρονικός και ανεβαίνει σταθερά και στην Ελλάδα.

2022 – Δημήτρης Τσοβόλας (4 Σεπτεμβρίου 1942 – 25 Φεβρουαρίου 2022), Έλληνας, πολιτικός και δικηγόρος, ιστορικό στέλεχος του ΠΑΣΟΚ και υπουργός Οικονομικών (1985–1989). Συνδέθηκε με την έντονα «λαϊκή» εικόνα της οικονομικής πολιτικής της εποχής και με το σύνθημα «Τσοβόλα, δώσ’ τα όλα» που έμεινε στην πολιτική αργκό. Μετά τη ρήξη του με το ΠΑΣΟΚ ίδρυσε το ΔΗΚΚΙ το 1995, επιχειρώντας να εκφράσει πιο κοινωνικά προσανατολισμένη γραμμή στον χώρο της Κεντροαριστεράς.
Εορτολόγιο
Ρηγίνος, Ρηγίνα, Ταράσιος, Ταρασία

Event details