Το απόγευμα της 14ης Αυγούστου 2003, λίγο μετά τις 4, τα φώτα άρχισαν να σβήνουν το ένα μετά το άλλο σε ένα τεράστιο τμήμα των ΗΠΑ και του Καναδά. Από το Οχάιο και το Μίσιγκαν μέχρι τη Νέα Υόρκη και από εκεί στο Οντάριο, περίπου 50 εκατομμύρια άνθρωποι έμειναν χωρίς ηλεκτρικό ρεύμα. Η συνολική απώλεια φορτίου έφτασε τα 61.800 MW και σε ορισμένες περιοχές η πλήρης αποκατάσταση χρειάστηκε έως και τέσσερις ημέρες.
Στη Νέα Υόρκη, το μετρό ακινητοποιήθηκε την ώρα που πλησίαζε η απογευματινή αιχμή. Περίπου 400 τρένα έμειναν σταματημένα, ενώ εκατοντάδες χιλιάδες επιβάτες βρέθηκαν χωρίς τρόπο να επιστρέψουν στα σπίτια τους. Τα φανάρια έσβησαν, οι δρόμοι γέμισαν αυτοκίνητα και πεζούς και άνθρωποι εγκλωβίστηκαν σε ανελκυστήρες.
Το ίδιο σκηνικό επαναλαμβανόταν εκατοντάδες χιλιόμετρα μακριά. Στο Τορόντο σταμάτησαν το μετρό και τα τραμ, επιβάτες απομακρύνονταν από ακινητοποιημένους συρμούς μέσα από τις σήραγγες και πολίτες βγήκαν στους δρόμους για να ρυθμίσουν μόνοι τους την κυκλοφορία στις διασταυρώσεις όπου τα φανάρια είχαν τεθεί εκτός λειτουργίας.
Από ένα πρόβλημα στο Οχάιο σε γενικευμένη κατάρρευση
Στην αρχή, το μέγεθος της διακοπής προκάλεσε φόβους ότι οι ΗΠΑ μπορεί να βρίσκονταν αντιμέτωπες με νέα τρομοκρατική επίθεση, λιγότερο από δύο χρόνια μετά την 11η Σεπτεμβρίου. Η επίσημη έρευνα ΗΠΑ και Καναδά, όμως, δεν βρήκε καμία ένδειξη σαμποτάζ, κυβερνοεπίθεσης ή τρομοκρατικής ενέργειας.

Η πραγματική εξήγηση ήταν λιγότερο θεαματική, αλλά ίσως πιο ανησυχητική: μια αλυσίδα τεχνικών και ανθρώπινων αστοχιών.
Η κοινή ερευνητική επιτροπή ΗΠΑ–Καναδά κατέληξε ότι η εταιρεία FirstEnergy δεν είχε αντιληφθεί εγκαίρως πόσο επικίνδυνα επιδεινωνόταν η κατάσταση στο δίκτυό της στο Οχάιο. Το σύστημα συναγερμών στο κέντρο ελέγχου είχε σταματήσει να λειτουργεί, με αποτέλεσμα οι χειριστές να μην ενημερώνονται για κρίσιμες μεταβολές. Παράλληλα, ανεπαρκώς κλαδεμένα δέντρα ήρθαν σε επαφή με γραμμές υψηλής τάσης και προκάλεσαν την αποσύνδεσή τους.
Το κρίσιμο σημείο ήρθε στις 16:05:57. Η γραμμή υψηλής τάσης Sammis–Star τέθηκε εκτός λειτουργίας και άρχισε η ανεξέλεγκτη αλυσιδωτή αντίδραση. Οι ροές ηλεκτρικής ενέργειας μεταφέρθηκαν από τη μία γραμμή στην άλλη, τα συστήματα προστασίας ενεργοποιούνταν διαδοχικά και το δίκτυο άρχισε να καταρρέει.
Μέσα σε μόλις επτά λεπτά, η διακοπή είχε εξαπλωθεί από την περιοχή Κλίβελαντ–Άκρον σε μεγάλο μέρος των βορειοανατολικών ΗΠΑ και του Καναδά. Στις 16:13 είχαν αποσυνδεθεί περισσότερες από 508 μονάδες παραγωγής σε 265 σταθμούς.
«Θα μπορούσε να είχε αποτραπεί»
Το πόρισμα της επίσημης έρευνας ήταν σαφές: το μπλακ άουτ θα μπορούσε να είχε αποτραπεί. Δεν έφταιγε ένα μόνο δέντρο ή ένας υπολογιστής, αλλά ένας συνδυασμός ανεπαρκούς συντήρησης, προβληματικής εποπτείας, κακής επικοινωνίας και αδυναμίας των αρμόδιων φορέων να αντιληφθούν εγκαίρως τι συνέβαινε στο διασυνδεδεμένο δίκτυο.
A darkened New York City is visible just before dawn through power lines from Jersey City, N.J., shown in foreground, with some lights visible, Friday, Aug. 15, 2003. The Empire State Building is in background. (AP Photo/George Widman)
Οι οικονομικές απώλειες μόνο στις ΗΠΑ υπολογίστηκαν μεταξύ 4 και 10 δισ. δολαρίων. Το συμβάν οδήγησε επίσης σε αυστηρότερη αντιμετώπιση των προτύπων αξιοπιστίας και σε σειρά μέτρων για τη λειτουργία και την εποπτεία του ηλεκτρικού συστήματος της Βόρειας Αμερικής.
Και η σύμπτωση εκείνου του Αυγούστου ήταν εντυπωσιακή. Μόλις δύο εβδομάδες αργότερα, στις 28 Αυγούστου, μεγάλο τμήμα του Λονδίνου έμεινε επίσης χωρίς ρεύμα, επηρεάζοντας 476.000 καταναλωτές και προκαλώντας χάος στις συγκοινωνίες. Τα δύο γεγονότα δεν συνδέονταν: στη βρετανική περίπτωση, η έρευνα εντόπισε μεταξύ άλλων ένα λανθασμένα τοποθετημένο ρελέ προστασίας.
Τι άλλο έγινε σαν σήμερα
1941: Ο Φράνκλιν Ρούζβελτ και ο Ουίνστον Τσόρτσιλ διακηρύσσουν την Ατλαντική Χάρτα, καθορίζοντας κοινές αρχές για τη μεταπολεμική διεθνή τάξη. Το κείμενο θεωρείται σημαντικός πρόδρομος της δημιουργίας των Ηνωμένων Εθνών.
1945: Ο πρόεδρος των ΗΠΑ Χάρι Τρούμαν ανακοινώνει ότι η Ιαπωνία αποδέχθηκε τους όρους παράδοσης των Συμμάχων, σηματοδοτώντας ουσιαστικά το τέλος του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου. Η επίσημη πράξη παράδοσης θα υπογραφεί στις 2 Σεπτεμβρίου.
1947: Το Πακιστάν αποκτά την ανεξαρτησία του από τη Βρετανία, στο πλαίσιο της διάλυσης της Βρετανικής Ινδίας και της δημιουργίας δύο ανεξάρτητων κρατών. Η διχοτόμηση συνοδεύεται από μαζικές μετακινήσεις πληθυσμών και αιματηρές συγκρούσεις.
1974: Η Τουρκία εξαπολύει τη δεύτερη φάση της εισβολής στην Κύπρο, τον «Αττίλα 2», μετά το αδιέξοδο των συνομιλιών της Γενεύης. Μέχρι την εκεχειρία της 16ης Αυγούστου, οι τουρκικές δυνάμεις έχουν θέσει υπό τον έλεγχό τους περίπου το 37% του νησιού.
1980: Ξεκινά η μεγάλη απεργία στα ναυπηγεία του Γκντανσκ στην Πολωνία, με τον Λεχ Βαλέσα να αναδεικνύεται σε ηγετική μορφή. Οι κινητοποιήσεις θα οδηγήσουν στη γέννηση της «Αλληλεγγύης», του κινήματος που αμφισβήτησε την κομμουνιστική εξουσία.

1996: Ο 26χρονος Ελληνοκύπριος Σολωμός Σολωμού πέφτει νεκρός από πυρά ενώ επιχειρεί να κατεβάσει την τουρκική σημαία στη Δερύνεια, τρεις ημέρες μετά τη δολοφονία του εξαδέλφου του, Τάσου Ισαάκ.

2003: Σεισμός μεγέθους 6,4 Ρίχτερ ταρακουνά τη Λευκάδα, προκαλώντας περίπου 50 τραυματισμούς, πανικό στους χιλιάδες παραθεριστές και εκτεταμένες ζημιές σε σπίτια, υποδομές και το οδικό δίκτυο. 

2005: Η πτήση 522 της κυπριακής Helios Airways συντρίβεται στο Γραμματικό Αττικής, με αποτέλεσμα να χάσουν τη ζωή τους και οι 121 επιβαίνοντες. Πρόκειται για την πιο πολύνεκρη αεροπορική τραγωδία που έχει σημειωθεί στην Ελλάδα.
2015: Η Βουλή εγκρίνει το 3ο μνημόνιο με 222 ψήφους υπέρ, ενώ η ψηφοφορία προκαλεί βαθιά εσωκομματική κρίση στον ΣΥΡΙΖΑ, με 32 βουλευτές του κόμματος να καταψηφίζουν τη συμφωνία.
Γεννήσεις

1909 – Μάνος Κατράκης, εμβληματικός Έλληνας ηθοποιός του θεάτρου και του κινηματογράφου, γεννήθηκε στις 14 Αυγούστου στο Καστέλι Κισάμου της Κρήτης. Ξεκίνησε το 1927 και ξεχώρισε για την επιβλητική φυσιογνωμία, την ακαταμάχητη φωνή και την ένταση του ρόλου σε έργα όπως «Ο καπετάν Μιχάλης», «Οιδίπους Τύραννος» και «Συνοικία το Όνειρο». Ιδρυτής του Ελληνικού Λαϊκού Θεάτρου (1955) και αγωνιστής της αριστεράς, υπέστη διώξεις και εξορίες εξαιτίας των πεποιθήσεών του.

1945 – Στιβ Μάρτιν (Steve Martin), εμβληματικός Αμερικανός κωμικός, ηθοποιός, συγγραφέας και μουσικός, γεννήθηκε στο Γουάκο του Τέξας στις 14 Αυγούστου. Ξεκίνησε ως σεναριογράφος στην εκπομπή «The Smothers Brothers Comedy Hour» (βραβείο Έμμυ) και γρήγορα καθιερώθηκε με το παράλογο, ευρηματικό του χιούμορ και sold out stand-up παραστάσεις τη δεκαετία του ’70. Άφησε στίγμα στον κινηματογράφο με ταινίες όπως «The Jerk», «Planes, Trains and Automobiles» και «Father of the Bride», κερδίζοντας πέντε βραβεία Γκράμι, ενώ ξεχωρίζει και ως δεξιοτέχνης μπάντζο και συγγραφέας.

1959 – Μάτζικ Τζόνσον (Magic Johnson), αμερικανός καλαθοσφαιριστής, γεννημένος στις 14 Αυγούστου στο Λάνσινγκ του Μίσιγκαν. Θεωρείται ένας από τους κορυφαίους πλέι μέικερ στην ιστορία του αθλήματος, καθιερώνοντας τη «Showtime» εποχή των Λος Άντζελες Λέικερς. Κατέκτησε πέντε πρωταθλήματα NBA, τρία βραβεία MVP και ήταν 12 φορές All-Star, ενώ ως πρωτοετής οδήγησε τους Λέικερς σε τίτλο παίζοντας όλες τις θέσεις στον τελικό. Εντυπωσίασε με το ομαδικό του πνεύμα, το μοναδικό στιλ και την ηγετική του παρουσία, κλείνοντας την καριέρα του ως πρότυπο αθλητικής και κοινωνικής προσφοράς.

1966 – Χάλι Μπέρι (Halle Berry), αμερικανίδα ηθοποιός και μοντέλο, γεννημένη στις 14 Αυγούστου στο Κλίβελαντ. Ξεκίνησε ως καλλιστείο και fashion model, διακρίθηκε στη Miss USA και Miss World το 1986, ενώ η καριέρα της απογειώθηκε ως πρωταγωνίστρια σε ταινίες όπως «Boomerang», «X-Men», «Die Another Day» και «Monster’s Ball» (2001), για την οποία βραβεύτηκε με Όσκαρ Α΄ Γυναικείου Ρόλου, η πρώτη και μοναδική Αφροαμερικανή τιμημένη με αυτόν τον τίτλο. Σήμα κατατεθέν της η δυναμική ερμηνεία και η ισχυρή προσωπικότητά της, έχοντας διακριθεί με Emmy, Golden Globe και SAG.

1983 – Μίλα Κούνις (Mila Kunis), Ουκρανοαμερικανίδα ηθοποιός, γεννημένη στις 14 Αυγούστου στο Τσερνίβτσι της Ουκρανίας. Μετανάστευσε οικογενειακώς στο Λος Άντζελες σε ηλικία 7 ετών. Έγινε γνωστή ως «Τζάκι Μπέρκχαρτ» στη σειρά «That ’70s Show» και ως φωνή της «Meg Griffin» στο «Family Guy». Ξεχώρισε με ρόλους σε ταινίες όπως «Forgetting Sarah Marshall», «Black Swan», «Friends with Benefits», «Ted» και «Bad Moms». Αναγνωρισμένη για την υποκριτική της ευλυγισία και την αδιαμφισβήτητη οθονική παρουσία, θεωρείται μία από τις πιο επιτυχημένες και αγαπητές ηθοποιούς της γενιάς της.
Θάνατοι

1956 – Μπέρτολτ Μπρεχτ (Bertolt Brecht), κορυφαίος Γερμανός συγγραφέας, ποιητής και θεατρικός μεταρρυθμιστής, πέθανε στις 14 Αυγούστου στο Ανατολικό Βερολίνο σε ηλικία 58 ετών από καρδιακή προσβολή. Πατέρας του «επικού θεάτρου» και του Verfremdungseffekt («αποστασιοποίηση»), δημιούργησε εμβληματικά έργα όπως «Η Όπερα της πεντάρας», «Μάνα Κουράγιο», «Ο Γαλιλαίος», «Ο καλός άνθρωπος του Σετσουάν» και «Ο Κύκλος με την κιμωλία».

1972 – Νίκος Φέρμας, εμβληματικός Έλληνας ηθοποιός του κινηματογράφου και του θεάτρου, γεννημένος στη Μυτιλήνη το 1905 με πραγματικό όνομα Νίκος Χατζηανδρέου. Καθιερώθηκε ως αρχέτυπο του ντόμπρου μάγκα και βιοπαλαιστή, μέσα από πάνω από 150 ταινίες στις δεκαετίες του ’50 και του ’60 («Ένας ήρωας με παντούφλες», «Λατέρνα φτώχεια και γαρύφαλλο», «Το κοροϊδάκι της δεσποινίδος», «Καλώς ήλθε το δολάριο», «Λόλα»). Η αυθεντική λαϊκή του παρουσία τον έκανε αγαπημένη φιγούρα του ελληνικού σινεμά, αφήνοντας ανεξίτηλη σφραγίδα στους δεύτερους ρόλους. Πέθανε στην Αθήνα στις 14 Αυγούστου 1972, σε ηλικία 67 ετών.

1988 – Έντσο Φεράρι (Enzo Ferrari), θρυλικός Ιταλός οδηγός αγώνων και επιχειρηματίας, πέθανε στις 14 Αυγούστου στη Μόντενα, σε ηλικία 90 ετών. Ξεκίνησε την καριέρα του ως οδηγός της Alfa Romeo και γρήγορα καθιερώθηκε ως πρωτοπόρος στον χώρο της αυτοκίνησης ιδρύοντας τη Scuderia Ferrari το 1929 και αργότερα τη θρυλική εταιρεία Ferrari στη Μαρανέλο. Μέσα από καινοτομία και πάθος για την ταχύτητα, ανέδειξε τα αγωνιστικά αυτοκίνητα Ferrari σε σύμβολο νίκης και πολυτέλειας, κατακτώντας πάνω από 5,000 αγώνες και 25 παγκόσμιους τίτλους κατά τη διάρκεια της ζωής του.

1996 – Σολωμός Σολωμού, Κύπριος ακτιβιστής και εμβληματική μορφή του αγώνα κατά της τουρκικής κατοχής, δολοφονήθηκε στις 14 Αυγούστου 1996 στη Δερύνεια κατά την προσπάθεια του να κατεβάσει την τουρκική σημαία από φυλάκιο των κατοχικών δυνάμεων, λίγο μετά την κηδεία του εξαδέρφου του Τάσου Ισαάκ. Με το τσιγάρο στο στόμα ανέβηκε στον ιστό και δέχτηκε θανάσιμα πυρά μπροστά στις κάμερες, σε μια εικόνα που έκανε τον γύρο του κόσμου ως σύμβολο θάρρους και αντίστασης.
πηγή newsbeast.gr

Event details

Σαν σήμερα το 1983, η σύλληψη του Κλάους Μπάρμπι στη Λα Πας τερματίζει μια από τις πιο προκλητικές περιπτώσεις ατιμωρησίας του 20ού αιώνα. Ο πρώην αξιωματικός των SS και επικεφαλής της Γκεστάπο στη Λυών, ο άνθρωπος που έμεινε γνωστός ως «ο χασάπης της Λυών», πιάνεται στη Βολιβία και εκδίδεται στη Γαλλία για να λογοδοτήσει για εγκλήματα κατά της ανθρωπότητας της περιόδου της Κατοχής.
Σαν σήμερα το 1983, η σύλληψη του Κλάους Μπάρμπι στη Λα Πας τερματίζει μια από τις πιο προκλητικές περιπτώσεις ατιμωρησίας του 20ού αιώνα. Ο διαβόητος αρχηγός της Γκεστάπο στη Λυών, υπεύθυνος για χιλιάδες βασανισμούς και τη θανάτωση του ηγέτη της Αντίστασης, Ζαν Μουλέν, δεν βρισκόταν απλώς σε φυγή· επί δεκαετίες απολάμβανε μια προστασία που αντανακλούσε τον κυνισμό του Ψυχρού Πολέμου.
Μετά το 1945, αντί να οδηγηθεί στο εδώλιο, ο Μπάρμπι στρατολογήθηκε από την αμερικανική αντικατασκοπεία (CIC) ως «πολύτιμη πηγή» κατά των κομμουνιστών. Όταν η Γαλλία άρχισε να πιέζει για την έκδοσή του, οι αμερικανικές υπηρεσίες διευκόλυναν τη διαφυγή του μέσω των περιβόητων «Rat Lines». Με τη βοήθεια καθολικών ιερέων, ο Μπάρμπι πέρασε στη Νότια Αμερική, όπου υπό το όνομα «Κλάους Άλτμαν» μεταμορφώθηκε σε ευυπόληπτο επιχειρηματία και σύμβουλο ασφαλείας δικτατορικών καθεστώτων στη Βολιβία.
Το τείχος προστασίας άρχισε να ραγίζει το 1971, όταν οι επίμονοι «κυνηγοί Ναζί», Σερζ και Μπεάτε Κλάρσφελντ, αποκάλυψαν την ταυτότητά του. Χρειάστηκαν ακόμη δώδεκα χρόνια πολιτικών πιέσεων και αλλαγών στη Βολιβία για να επιτευχθεί η απέλασή του. Η παράδοσή του στις γαλλικές αρχές προκάλεσε διεθνή σεισμό, αναγκάζοντας ακόμη και τις ΗΠΑ να εκφράσουν επίσημα τη «βαθιά λύπη» τους για τη συγκάλυψη ενός εγκληματία πολέμου.
Η ιστορική δίκη του 1987 στη Λυών ήταν η πρώτη στη Γαλλία για εγκλήματα κατά της ανθρωπότητας. Παρά τις προσπάθειες της υπεράσπισης να αμφισβητήσει τη νομιμότητα της σύλληψής του, ο Μπάρμπι καταδικάστηκε σε ισόβια κάθειρξη. Πέθανε στη φυλακή το 1991, αφήνοντας πίσω του μια υπόθεση που απέδειξε ότι η δικαιοσύνη, όσο κι αν καθυστερήσει, παραμένει η μοναδική απάντηση στη θηριωδία.
Το βάρος των εγκλημάτων και η δίκη που έγραψε ιστορία
Στη Λυών της Κατοχής, ο Μπάρμπι συνδέθηκε με τη βίαιη καταστολή της Γαλλικής Αντίστασης και με διώξεις κατά των Εβραίων. Η φήμη του δεν χτίστηκε σε μια γενική, αφηρημένη κατηγορία, αλλά σε συγκεκριμένα περιστατικά που χαράχτηκαν στη γαλλική συνείδηση. Ανάμεσά τους, η υπόθεση του Ζαν Μουλέν, εμβληματικού στελέχους της Αντίστασης, ο οποίος συνελήφθη, βασανίστηκε και πέθανε το 1943, μετατρέποντας τη Λυών σε σύμβολο της ναζιστικής ωμότητας.
Ιδιαίτερη θέση έχει και το Ιζιέ, όπου τον Απρίλιο του 1944 συνελήφθησαν δεκάδες παιδιά και οι ενήλικες που τα φρόντιζαν, σε μια επιχείρηση που έγινε συνώνυμη της απόλυτης βαρβαρότητας. Αυτές οι ιστορίες, που για χρόνια έμοιαζαν να μένουν χωρίς δικαστικό επίλογο, επιστρέφουν στο δικαστήριο μετά την έκδοσή του.
Η σύλληψη στη Λα Πας ανοίγει τον δρόμο για τη μεγάλη δίκη στη Λυών και την ιστορική καταδίκη του σε ισόβια το 1987. Το κομβικό στοιχείο είναι ότι η δίωξη δεν στήνεται γύρω από «συμβατικά» εγκλήματα πολέμου, αλλά γύρω από το νομικό και ηθικό πλαίσιο των εγκλημάτων κατά της ανθρωπότητας, ακριβώς επειδή η κλίμακα και η φύση των πράξεων ξεπερνούν τα όρια μιας απλής στρατιωτικής σύγκρουσης.
Τα σημαντικότερα γεγονότα της ημέρας στην Ελλάδα και τον κόσμο
379: Ο Θεοδόσιος Α’ ανακηρύσσεται αυτοκράτορας του ανατολικού τμήματος της Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας από τον Γρατιανό. Ονομάστηκε «Μέγας» και υπήρξε ο τελευταίος ηγεμόνας που κυβέρνησε ολόκληρη την αυτοκρατορία, ενώ καθιέρωσε τον Χριστιανισμό ως την επίσημη θρησκεία.

532: Καταστέλλεται η Στάση του Νίκα στην Κωνσταντινούπολη, μια εξέγερση που κλονίζει την αυτοκρατορική εξουσία και αφήνει πίσω της μια πόλη που θα ξαναχτιστεί, με πιο εμβληματικό σύμβολο την Αγία Σοφία.
1827: Λαμβάνει χώρα η Μάχη του Διστόμου, όπου 600 Έλληνες αγωνιστές, με επικεφαλής τον Νότη Μπότσαρη, κατατροπώνουν τις δυνάμεις του Κιουταχή. Η νίκη αυτή υπήρξε καθοριστική για την εμπέδωση της ελληνικής κυριαρχίας στην περιοχή της Στερεάς Ελλάδας.
1853: Η διάσημη όπερα του Τζουζέπε Βέρντι, «Τροβατόρε» (Il Trovatore), κάνει την παγκόσμια πρεμιέρα της στη Ρώμη. Το έργο αυτό αναδείχθηκε σε ένα από τα πιο δημοφιλή αριστουργήματα του λυρικού θεάτρου παγκοσμίως.
1903: Ανακοινώνεται η διοργάνωση του πρώτου ποδηλατικού γύρου της Γαλλίας, με την ονομασία Tour de France.
1915: Θορυβώδη συλλαλητήρια διοργανώνονται στην Πάτρα και στο Βόλο για την αύξηση της τιμής του ψωμιού στα 80 λεπτά.
1918: Εκδηλώνεται στρατιωτική στάση στη Λ αμία, καθώς στρατιώτες αρνούνται να υπακούσουν στις διαταγές επιστράτευσης του Ελευθερίου Βενιζέλου για τον Α’ Παγκόσμιο Πόλεμο. Το κίνημα κατεστάλη βίαια από την κυβέρνηση εντός της ίδιας ημέρας.

1943: Το θρυλικό αντιτορπιλικό «Βασίλισσα Όλγα», υπό τη διοίκηση του Γεώργιου Μπλέσσα, βυθίζει το ιταλικό πετρελαιοφόρο «Στρόμπολι» ανοιχτά της Τύνιδας. Η δράση του πλοίου το κατέστησε το πιο ένδοξο σκάφος του Βασιλικού Ναυτικού κατά τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο.
1945: Ο Κόκκινος Στρατός εισέρχεται στο Λοτζ και «απελευθερώνει» το γκέτο, βρίσκοντας μέσα λιγότερους από 900 Εβραίους επιζώντες, κυρίως από την ομάδα που είχε μείνει πίσω για τις εργασίες εκκαθάρισης μετά τις μαζικές εκτοπίσεις του 1944, σε έναν χώρο όπου από το 1940 είχαν εγκλειστεί περίπου 200.000 άνθρωποι.

1947: Στον Νότιο Ευβοϊκό, το ατμόπλοιο «Χειμάρρα», που εκτελεί δρομολόγιο Θεσσαλονίκη–Πειραιάς σε συνθήκες κακοκαιρίας και ομίχλης, προσκρούει σε ύφαλο κοντά στις νησίδες Βερδούγια, ανάμεσα στην Αττική και τη νότια Εύβοια, και βυθίζεται ύστερα από περίπου μιάμιση ώρα. Η εγκατάλειψη γίνεται μέσα σε πανικό, με προβλήματα επικοινωνίας και δυσκολίες διάσωσης στα παγωμένα νερά, και η τραγωδία μένει γνωστή ως ο «ελληνικός Τιτανικός». Ο αριθμός των θυμάτων δεν καταγράφεται με απόλυτη βεβαιότητα, όμως συχνά αναφέρεται ότι χάθηκαν τουλάχιστον 383 άνθρωποι, με άλλες εκτιμήσεις να ανεβάζουν τον απολογισμό κοντά στους 400.
1965: Απεργιακό κύμα στην Ελλάδα, με γιατρούς, ναυτικούς και σιδηροδρομικούς να κατεβαίνουν σε απεργίες διεκδικώντας αυξήσεις και καλύτερες αποδοχές, σε μια περίοδο κοινωνικών πιέσεων.
1969: Ο Τσεχοσλοβάκος φοιτητής Γιαν Πάλαχ αφήνει την τελευταία του πνοή, τρεις ημέρες μετά την αυτοπυρπόλησή του στην Πράγα. Η πράξη του αποτέλεσε κορυφαία διαμαρτυρία ενάντια στην εισβολή της Σοβιετικής Ένωσης και την καταστολή της «Άνοιξης της Πράγας».
1972: Ανακοινώνεται πως το νέο αεροδρόμιο στα Σπάτα βρίσκεται σε προμελέτη και «προβλέπεται» να λειτουργήσει ως το τέλος του 1979, ενώ το Ελληνικό παρουσιάζεται ως μελλοντικό πάρκο, ένα σχέδιο που θα δοκιμαστεί στον χρόνο.

1978: Το τελευταίο σκαθάρι της Volkswagen που κατασκευάστηκε στη Γερμανία αφήνει το εργοστάσιο της Volkswagen στο Έμντεν. Η παραγωγή του αυτοκινήτου στη Λατινική Αμερική θα συνεχίζεται μέχρι το 2003.
1982: Σεισμός 6,8 Ρίχτερ πλήττει τη Λήμνο.

1983: Ο πρώην αξιωματικός των SS και επικεφαλής της Γκεστάπο στη Λυών, Κλάους Μπάρμπι, γνωστός ως «ο χασάπης της Λυών», συλλαμβάνεται στη Λα Πας και εκδίδεται από τη Βολιβία στη Γαλλία για να λογοδοτήσει για εγκλήματα κατά της ανθρωπότητας της περιόδου της Κατοχής. Η υπόθεση αποκτά τεράστια διεθνή απήχηση, καθώς ο Μπάρμπι είχε ζήσει επί δεκαετίες στη Βολιβία με ψευδή στοιχεία, ενώ η έκδοσή του ανοίγει τον δρόμο για τη δίκη που θα ακολουθήσει και την ιστορική καταδίκη του σε ισόβια το 1987.
1997: Ο Γιάσερ Αραφάτ επιστρέφει στη Χεβρώνα μετά από 30 χρόνια, για τους εορτασμούς της παράδοσης της πόλης στους Παλαιστίνιους.
1998: Ο Τουρκικός Τύπος γράφει για ενδεχόμενη αλλαγή τόνων της Άγκυρας στο Κυπριακό και για υποχώρηση των απειλών γύρω από τους ρωσικής κατασκευής αντιαεροπορικούς S-300 που είχε παραγγείλει η Κυπριακή Δημοκρατία, αποδίδοντας τη στάση αυτή σε διαβεβαιώσεις που φέρεται να έλαβε ο πρωθυπουργός Μεσούτ Γιλμάζ σε επαφές του στις ΗΠΑ με τον Αμερικανό πρόεδρο Μπιλ Κλίντον ότι το σύστημα δεν θα στραφεί κατά της Τουρκίας. Η υπόθεση των S-300 είχε ήδη εξελιχθεί σε σοβαρή κρίση ασφάλειας στην Ανατολική Μεσόγειο, με την Τουρκία να προειδοποιεί για στρατιωτική αντίδραση σε περίπτωση εγκατάστασης στο νησί και με έντονη αμερικανική και διεθνή διπλωματική κινητικότητα για αποτροπή κλιμάκωσης.
2003: Ο ορειβάτης Νίκος Μαγγίτσης γίνεται ο πρώτος Έλληνας που πατά το πόδι του στον Νότιο Πόλο. Μετά από μια εξαντλητική διαδρομή 250 χιλιομέτρων σε ακραίες συνθήκες ψύχους, ύψωσε την ελληνική σημαία και τη σημαία των Ολυμπιακών Αγώνων.
Γεννήσεις



1809 – Έντγκαρ Άλαν Πόε (Edgar Allan Poe), Αμερικανός συγγραφέας και ποιητής, κομβική μορφή του σκοτεινού ρομαντισμού και θεμελιωτής της αστυνομικής λογοτεχνίας. Με τον ντετέκτιβ Ογκίστ Ντιπέν στις ιστορίες «Οι φόνοι της οδού Μοργκ» άνοιξε τον δρόμο για το σύγχρονο crime. Στην ποίηση και στο μακάβριο διήγημα άφησε κλασικά έργα όπως «Το Κοράκι» και «Ο Μαύρος Γάτος», με εμμονές, ενοχή και υπόγειο τρόμο.

1942 – Γιώργος Χατζηνάσιος, Έλληνας συνθέτης και πιανίστας από τη Θεσσαλονίκη, που υπέγραψε τραγούδια και μουσικά θέματα για κινηματογράφο, τηλεόραση και θέατρο, αφήνοντας ισχυρό αποτύπωμα στο έντεχνο και το λαϊκό τραγούδι. Σπούδασε σε ωδεία της Θεσσαλονίκης και της Αθήνας και εμφανίστηκε δισκογραφικά ως συνθέτης το 1972 με τον δίσκο «4 – 5 – 3». Το 1980 τιμήθηκε με Rose d’Or, ενώ η δουλειά του συνδέθηκε με πολυάριθμες επιτυχίες και διακρίσεις.

1943 – Τζάνις Τζόπλιν (Janis Joplin), Αμερικανίδα τραγουδίστρια, από τις πιο εμβληματικές φωνές της ροκ, που έγινε σύμβολο μιας ολόκληρης εποχής με την ωμή, «ραγισμένη» ερμηνεία της. Απογειώθηκε με τους Big Brother and the Holding Company και τη θρυλική εμφάνιση στο Monterey Pop Festival, ενώ άφησε τραγούδια-σημεία αναφοράς όπως «Piece of My Heart» και «Me and Bobby McGee». Πέθανε το 1970, στα 27, και πέρασε στο πάνθεον των καλλιτεχνών που έγιναν μύθος.

1946 – Ντόλι Πάρτον (Dolly Parton), Αμερικανίδα τραγουδίστρια, τραγουδοποιός και ηθοποιός, από τις πιο εμβληματικές μορφές της κάντρι με διεθνή απήχηση. Έγινε παγκόσμιο σύμβολο με τραγούδια όπως «Jolene», «I Will Always Love You» και «9 to 5», συνδυάζοντας προσωπική γραφή με σπάνια σκηνική γοητεία. Παράλληλα ανέπτυξε ισχυρή παρουσία στη βιομηχανία του θεάματος και ξεχώρισε για τη φιλανθρωπική της δράση, με πιο γνωστή την Imagination Library που μοιράζει βιβλία σε παιδιά.

1947 – Έλενα Ναθαναήλ, Ελληνίδα ηθοποιός θεάτρου, κινηματογράφου και τηλεόρασης, που έγινε σύμβολο κομψότητας στον ελληνικό κινηματογράφο από τα μέσα της δεκαετίας του 1960 και κυρίως στα 70s. Κάνει ντεμπούτο σε νεαρή ηλικία στο «Κάτι να καίει» του Γιάννη Δαλιανίδη και κερδίζει Βραβείο Α’ Γυναικείου Ρόλου στο Φεστιβάλ Θεσσαλονίκης για το «Ραντεβού με μια άγνωστη». Σπούδασε στη Δραματική Σχολή Πέλου Κατσέλη και πέθανε το 2008.

1974 – Δήμητρα Ματσούκα, Ελληνίδα ηθοποιός, που καθιερώθηκε από τα τέλη των 90s στην τηλεόραση και έκτοτε κινείται με άνεση ανάμεσα σε κωμωδία και δράμα. Γεννημένη στην Αθήνα, σπούδασε υποκριτική στη Δραματική Σχολή της Μαίρης Βογιατζή-Τράγκα. Έγινε ιδιαίτερα γνωστή με τη σειρά «Κάτι τρέχει με τους δίπλα», ενώ έχει σταθερή παρουσία στο θέατρο, με συνεργασίες με μεγάλους οργανισμούς και σκηνές.

1988 – Τόμας Πρωτόπαπας, Έλληνας ηθοποιός και μοντέλο, που έγινε ευρύτερα γνωστός από τη συμμετοχή του στο «Ρόδα, τσάντα και κοπάνα» και από τηλεοπτικές δουλειές όπως οι «Βασιλιάδες», ενώ είχε εμφανιστεί και ως παρουσιαστής σε μουσικά κανάλια. Το όνομά του συνδέθηκε τραγικά με το σοβαρό τροχαίο στην Αττική Οδό τον Μάρτιο του 2013, μετά το οποίο νοσηλεύτηκε σε κώμα και πέθανε στις 21 Μαΐου 2013.
Θάνατοι

1988 – Δόρα Στράτου, Ελληνίδα χορογράφος, ηθοποιός και θιασάρχης, που αφιέρωσε τη ζωή της στη διάσωση και ανάδειξη των παραδοσιακών Ελληνικών χορών. Το 1953 ίδρυσε το σωματείο «Ελληνικοί Χοροί-Δόρα Στράτου» και δημιούργησε το Θέατρο Ελληνικών Χορών που λειτουργεί ως «ζωντανό μουσείο» με αυθεντικές φορεσιές και ρεπερτόριο από όλη την Ελλάδα. Κατέγραψε πολύτιμο υλικό και συνέβαλε καθοριστικά στη διεθνή προβολή της λαϊκής μας παράδοσης.

2025 – Καίτη Γκρέυ, Ελληνίδα λαϊκή τραγουδίστρια (γενν. 1924), από τις μεγάλες φωνές της μεταπολεμικής πίστας. Έγινε σημείο αναφοράς τη δεκαετία του 1960, ηχογράφησε πάνω από 1.500 τραγούδια και εμφανίστηκε και σε ταινίες. Συνδέθηκε με διαχρονικές επιτυχίες όπως «Τα ξένα χέρια» και «Το βουνό», ενώ το πρώτο της ηχογράφημα ήταν το «Το μαράζι» (1952). Πέθανε στη Νέα Σμύρνη στις 19 Ιανουαρίου 2025, στα 100.
Εορτολόγιο
Ευφρασία, Μακάριος
πηγή newsbeast.gr

Event details