Το απόγευμα της 14ης Αυγούστου 2003, λίγο μετά τις 4, τα φώτα άρχισαν να σβήνουν το ένα μετά το άλλο σε ένα τεράστιο τμήμα των ΗΠΑ και του Καναδά. Από το Οχάιο και το Μίσιγκαν μέχρι τη Νέα Υόρκη και από εκεί στο Οντάριο, περίπου 50 εκατομμύρια άνθρωποι έμειναν χωρίς ηλεκτρικό ρεύμα. Η συνολική απώλεια φορτίου έφτασε τα 61.800 MW και σε ορισμένες περιοχές η πλήρης αποκατάσταση χρειάστηκε έως και τέσσερις ημέρες.
Στη Νέα Υόρκη, το μετρό ακινητοποιήθηκε την ώρα που πλησίαζε η απογευματινή αιχμή. Περίπου 400 τρένα έμειναν σταματημένα, ενώ εκατοντάδες χιλιάδες επιβάτες βρέθηκαν χωρίς τρόπο να επιστρέψουν στα σπίτια τους. Τα φανάρια έσβησαν, οι δρόμοι γέμισαν αυτοκίνητα και πεζούς και άνθρωποι εγκλωβίστηκαν σε ανελκυστήρες.
Το ίδιο σκηνικό επαναλαμβανόταν εκατοντάδες χιλιόμετρα μακριά. Στο Τορόντο σταμάτησαν το μετρό και τα τραμ, επιβάτες απομακρύνονταν από ακινητοποιημένους συρμούς μέσα από τις σήραγγες και πολίτες βγήκαν στους δρόμους για να ρυθμίσουν μόνοι τους την κυκλοφορία στις διασταυρώσεις όπου τα φανάρια είχαν τεθεί εκτός λειτουργίας.
Από ένα πρόβλημα στο Οχάιο σε γενικευμένη κατάρρευση
Στην αρχή, το μέγεθος της διακοπής προκάλεσε φόβους ότι οι ΗΠΑ μπορεί να βρίσκονταν αντιμέτωπες με νέα τρομοκρατική επίθεση, λιγότερο από δύο χρόνια μετά την 11η Σεπτεμβρίου. Η επίσημη έρευνα ΗΠΑ και Καναδά, όμως, δεν βρήκε καμία ένδειξη σαμποτάζ, κυβερνοεπίθεσης ή τρομοκρατικής ενέργειας.

Η πραγματική εξήγηση ήταν λιγότερο θεαματική, αλλά ίσως πιο ανησυχητική: μια αλυσίδα τεχνικών και ανθρώπινων αστοχιών.
Η κοινή ερευνητική επιτροπή ΗΠΑ–Καναδά κατέληξε ότι η εταιρεία FirstEnergy δεν είχε αντιληφθεί εγκαίρως πόσο επικίνδυνα επιδεινωνόταν η κατάσταση στο δίκτυό της στο Οχάιο. Το σύστημα συναγερμών στο κέντρο ελέγχου είχε σταματήσει να λειτουργεί, με αποτέλεσμα οι χειριστές να μην ενημερώνονται για κρίσιμες μεταβολές. Παράλληλα, ανεπαρκώς κλαδεμένα δέντρα ήρθαν σε επαφή με γραμμές υψηλής τάσης και προκάλεσαν την αποσύνδεσή τους.
Το κρίσιμο σημείο ήρθε στις 16:05:57. Η γραμμή υψηλής τάσης Sammis–Star τέθηκε εκτός λειτουργίας και άρχισε η ανεξέλεγκτη αλυσιδωτή αντίδραση. Οι ροές ηλεκτρικής ενέργειας μεταφέρθηκαν από τη μία γραμμή στην άλλη, τα συστήματα προστασίας ενεργοποιούνταν διαδοχικά και το δίκτυο άρχισε να καταρρέει.
Μέσα σε μόλις επτά λεπτά, η διακοπή είχε εξαπλωθεί από την περιοχή Κλίβελαντ–Άκρον σε μεγάλο μέρος των βορειοανατολικών ΗΠΑ και του Καναδά. Στις 16:13 είχαν αποσυνδεθεί περισσότερες από 508 μονάδες παραγωγής σε 265 σταθμούς.
«Θα μπορούσε να είχε αποτραπεί»
Το πόρισμα της επίσημης έρευνας ήταν σαφές: το μπλακ άουτ θα μπορούσε να είχε αποτραπεί. Δεν έφταιγε ένα μόνο δέντρο ή ένας υπολογιστής, αλλά ένας συνδυασμός ανεπαρκούς συντήρησης, προβληματικής εποπτείας, κακής επικοινωνίας και αδυναμίας των αρμόδιων φορέων να αντιληφθούν εγκαίρως τι συνέβαινε στο διασυνδεδεμένο δίκτυο.
A darkened New York City is visible just before dawn through power lines from Jersey City, N.J., shown in foreground, with some lights visible, Friday, Aug. 15, 2003. The Empire State Building is in background. (AP Photo/George Widman)
Οι οικονομικές απώλειες μόνο στις ΗΠΑ υπολογίστηκαν μεταξύ 4 και 10 δισ. δολαρίων. Το συμβάν οδήγησε επίσης σε αυστηρότερη αντιμετώπιση των προτύπων αξιοπιστίας και σε σειρά μέτρων για τη λειτουργία και την εποπτεία του ηλεκτρικού συστήματος της Βόρειας Αμερικής.
Και η σύμπτωση εκείνου του Αυγούστου ήταν εντυπωσιακή. Μόλις δύο εβδομάδες αργότερα, στις 28 Αυγούστου, μεγάλο τμήμα του Λονδίνου έμεινε επίσης χωρίς ρεύμα, επηρεάζοντας 476.000 καταναλωτές και προκαλώντας χάος στις συγκοινωνίες. Τα δύο γεγονότα δεν συνδέονταν: στη βρετανική περίπτωση, η έρευνα εντόπισε μεταξύ άλλων ένα λανθασμένα τοποθετημένο ρελέ προστασίας.
Τι άλλο έγινε σαν σήμερα
1941: Ο Φράνκλιν Ρούζβελτ και ο Ουίνστον Τσόρτσιλ διακηρύσσουν την Ατλαντική Χάρτα, καθορίζοντας κοινές αρχές για τη μεταπολεμική διεθνή τάξη. Το κείμενο θεωρείται σημαντικός πρόδρομος της δημιουργίας των Ηνωμένων Εθνών.
1945: Ο πρόεδρος των ΗΠΑ Χάρι Τρούμαν ανακοινώνει ότι η Ιαπωνία αποδέχθηκε τους όρους παράδοσης των Συμμάχων, σηματοδοτώντας ουσιαστικά το τέλος του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου. Η επίσημη πράξη παράδοσης θα υπογραφεί στις 2 Σεπτεμβρίου.
1947: Το Πακιστάν αποκτά την ανεξαρτησία του από τη Βρετανία, στο πλαίσιο της διάλυσης της Βρετανικής Ινδίας και της δημιουργίας δύο ανεξάρτητων κρατών. Η διχοτόμηση συνοδεύεται από μαζικές μετακινήσεις πληθυσμών και αιματηρές συγκρούσεις.
1974: Η Τουρκία εξαπολύει τη δεύτερη φάση της εισβολής στην Κύπρο, τον «Αττίλα 2», μετά το αδιέξοδο των συνομιλιών της Γενεύης. Μέχρι την εκεχειρία της 16ης Αυγούστου, οι τουρκικές δυνάμεις έχουν θέσει υπό τον έλεγχό τους περίπου το 37% του νησιού.
1980: Ξεκινά η μεγάλη απεργία στα ναυπηγεία του Γκντανσκ στην Πολωνία, με τον Λεχ Βαλέσα να αναδεικνύεται σε ηγετική μορφή. Οι κινητοποιήσεις θα οδηγήσουν στη γέννηση της «Αλληλεγγύης», του κινήματος που αμφισβήτησε την κομμουνιστική εξουσία.

1996: Ο 26χρονος Ελληνοκύπριος Σολωμός Σολωμού πέφτει νεκρός από πυρά ενώ επιχειρεί να κατεβάσει την τουρκική σημαία στη Δερύνεια, τρεις ημέρες μετά τη δολοφονία του εξαδέλφου του, Τάσου Ισαάκ.

2003: Σεισμός μεγέθους 6,4 Ρίχτερ ταρακουνά τη Λευκάδα, προκαλώντας περίπου 50 τραυματισμούς, πανικό στους χιλιάδες παραθεριστές και εκτεταμένες ζημιές σε σπίτια, υποδομές και το οδικό δίκτυο. 

2005: Η πτήση 522 της κυπριακής Helios Airways συντρίβεται στο Γραμματικό Αττικής, με αποτέλεσμα να χάσουν τη ζωή τους και οι 121 επιβαίνοντες. Πρόκειται για την πιο πολύνεκρη αεροπορική τραγωδία που έχει σημειωθεί στην Ελλάδα.
2015: Η Βουλή εγκρίνει το 3ο μνημόνιο με 222 ψήφους υπέρ, ενώ η ψηφοφορία προκαλεί βαθιά εσωκομματική κρίση στον ΣΥΡΙΖΑ, με 32 βουλευτές του κόμματος να καταψηφίζουν τη συμφωνία.
Γεννήσεις

1909 – Μάνος Κατράκης, εμβληματικός Έλληνας ηθοποιός του θεάτρου και του κινηματογράφου, γεννήθηκε στις 14 Αυγούστου στο Καστέλι Κισάμου της Κρήτης. Ξεκίνησε το 1927 και ξεχώρισε για την επιβλητική φυσιογνωμία, την ακαταμάχητη φωνή και την ένταση του ρόλου σε έργα όπως «Ο καπετάν Μιχάλης», «Οιδίπους Τύραννος» και «Συνοικία το Όνειρο». Ιδρυτής του Ελληνικού Λαϊκού Θεάτρου (1955) και αγωνιστής της αριστεράς, υπέστη διώξεις και εξορίες εξαιτίας των πεποιθήσεών του.

1945 – Στιβ Μάρτιν (Steve Martin), εμβληματικός Αμερικανός κωμικός, ηθοποιός, συγγραφέας και μουσικός, γεννήθηκε στο Γουάκο του Τέξας στις 14 Αυγούστου. Ξεκίνησε ως σεναριογράφος στην εκπομπή «The Smothers Brothers Comedy Hour» (βραβείο Έμμυ) και γρήγορα καθιερώθηκε με το παράλογο, ευρηματικό του χιούμορ και sold out stand-up παραστάσεις τη δεκαετία του ’70. Άφησε στίγμα στον κινηματογράφο με ταινίες όπως «The Jerk», «Planes, Trains and Automobiles» και «Father of the Bride», κερδίζοντας πέντε βραβεία Γκράμι, ενώ ξεχωρίζει και ως δεξιοτέχνης μπάντζο και συγγραφέας.

1959 – Μάτζικ Τζόνσον (Magic Johnson), αμερικανός καλαθοσφαιριστής, γεννημένος στις 14 Αυγούστου στο Λάνσινγκ του Μίσιγκαν. Θεωρείται ένας από τους κορυφαίους πλέι μέικερ στην ιστορία του αθλήματος, καθιερώνοντας τη «Showtime» εποχή των Λος Άντζελες Λέικερς. Κατέκτησε πέντε πρωταθλήματα NBA, τρία βραβεία MVP και ήταν 12 φορές All-Star, ενώ ως πρωτοετής οδήγησε τους Λέικερς σε τίτλο παίζοντας όλες τις θέσεις στον τελικό. Εντυπωσίασε με το ομαδικό του πνεύμα, το μοναδικό στιλ και την ηγετική του παρουσία, κλείνοντας την καριέρα του ως πρότυπο αθλητικής και κοινωνικής προσφοράς.

1966 – Χάλι Μπέρι (Halle Berry), αμερικανίδα ηθοποιός και μοντέλο, γεννημένη στις 14 Αυγούστου στο Κλίβελαντ. Ξεκίνησε ως καλλιστείο και fashion model, διακρίθηκε στη Miss USA και Miss World το 1986, ενώ η καριέρα της απογειώθηκε ως πρωταγωνίστρια σε ταινίες όπως «Boomerang», «X-Men», «Die Another Day» και «Monster’s Ball» (2001), για την οποία βραβεύτηκε με Όσκαρ Α΄ Γυναικείου Ρόλου, η πρώτη και μοναδική Αφροαμερικανή τιμημένη με αυτόν τον τίτλο. Σήμα κατατεθέν της η δυναμική ερμηνεία και η ισχυρή προσωπικότητά της, έχοντας διακριθεί με Emmy, Golden Globe και SAG.

1983 – Μίλα Κούνις (Mila Kunis), Ουκρανοαμερικανίδα ηθοποιός, γεννημένη στις 14 Αυγούστου στο Τσερνίβτσι της Ουκρανίας. Μετανάστευσε οικογενειακώς στο Λος Άντζελες σε ηλικία 7 ετών. Έγινε γνωστή ως «Τζάκι Μπέρκχαρτ» στη σειρά «That ’70s Show» και ως φωνή της «Meg Griffin» στο «Family Guy». Ξεχώρισε με ρόλους σε ταινίες όπως «Forgetting Sarah Marshall», «Black Swan», «Friends with Benefits», «Ted» και «Bad Moms». Αναγνωρισμένη για την υποκριτική της ευλυγισία και την αδιαμφισβήτητη οθονική παρουσία, θεωρείται μία από τις πιο επιτυχημένες και αγαπητές ηθοποιούς της γενιάς της.
Θάνατοι

1956 – Μπέρτολτ Μπρεχτ (Bertolt Brecht), κορυφαίος Γερμανός συγγραφέας, ποιητής και θεατρικός μεταρρυθμιστής, πέθανε στις 14 Αυγούστου στο Ανατολικό Βερολίνο σε ηλικία 58 ετών από καρδιακή προσβολή. Πατέρας του «επικού θεάτρου» και του Verfremdungseffekt («αποστασιοποίηση»), δημιούργησε εμβληματικά έργα όπως «Η Όπερα της πεντάρας», «Μάνα Κουράγιο», «Ο Γαλιλαίος», «Ο καλός άνθρωπος του Σετσουάν» και «Ο Κύκλος με την κιμωλία».

1972 – Νίκος Φέρμας, εμβληματικός Έλληνας ηθοποιός του κινηματογράφου και του θεάτρου, γεννημένος στη Μυτιλήνη το 1905 με πραγματικό όνομα Νίκος Χατζηανδρέου. Καθιερώθηκε ως αρχέτυπο του ντόμπρου μάγκα και βιοπαλαιστή, μέσα από πάνω από 150 ταινίες στις δεκαετίες του ’50 και του ’60 («Ένας ήρωας με παντούφλες», «Λατέρνα φτώχεια και γαρύφαλλο», «Το κοροϊδάκι της δεσποινίδος», «Καλώς ήλθε το δολάριο», «Λόλα»). Η αυθεντική λαϊκή του παρουσία τον έκανε αγαπημένη φιγούρα του ελληνικού σινεμά, αφήνοντας ανεξίτηλη σφραγίδα στους δεύτερους ρόλους. Πέθανε στην Αθήνα στις 14 Αυγούστου 1972, σε ηλικία 67 ετών.

1988 – Έντσο Φεράρι (Enzo Ferrari), θρυλικός Ιταλός οδηγός αγώνων και επιχειρηματίας, πέθανε στις 14 Αυγούστου στη Μόντενα, σε ηλικία 90 ετών. Ξεκίνησε την καριέρα του ως οδηγός της Alfa Romeo και γρήγορα καθιερώθηκε ως πρωτοπόρος στον χώρο της αυτοκίνησης ιδρύοντας τη Scuderia Ferrari το 1929 και αργότερα τη θρυλική εταιρεία Ferrari στη Μαρανέλο. Μέσα από καινοτομία και πάθος για την ταχύτητα, ανέδειξε τα αγωνιστικά αυτοκίνητα Ferrari σε σύμβολο νίκης και πολυτέλειας, κατακτώντας πάνω από 5,000 αγώνες και 25 παγκόσμιους τίτλους κατά τη διάρκεια της ζωής του.

1996 – Σολωμός Σολωμού, Κύπριος ακτιβιστής και εμβληματική μορφή του αγώνα κατά της τουρκικής κατοχής, δολοφονήθηκε στις 14 Αυγούστου 1996 στη Δερύνεια κατά την προσπάθεια του να κατεβάσει την τουρκική σημαία από φυλάκιο των κατοχικών δυνάμεων, λίγο μετά την κηδεία του εξαδέρφου του Τάσου Ισαάκ. Με το τσιγάρο στο στόμα ανέβηκε στον ιστό και δέχτηκε θανάσιμα πυρά μπροστά στις κάμερες, σε μια εικόνα που έκανε τον γύρο του κόσμου ως σύμβολο θάρρους και αντίστασης.
πηγή newsbeast.gr

Event details

Σαν σήμερα, το 1923, ο βασιλιάς Γεώργιος Β΄ αποχωρεί από την Ελλάδα, σε ένα πολιτικό σκηνικό φορτισμένο από τη Μικρασιατική Καταστροφή, τον Εθνικό Διχασμό και τη σαρωτική επικράτηση του αντιμοναρχικού ρεύματος. Η αναχώρησή του δεν είναι μια τυπική πράξη, αλλά το επιστέγασμα μιας πορείας που είχε ξεκινήσει μέσα σε κρίση και καταλήγει σε θεσμική παύση της βασιλείας.
Μια βασιλεία που ξεκινά σαν πένθος
Ο Γεώργιος Β΄ κλήθηκε να διαδεχθεί τον πατέρα του, Κωνσταντίνο Α΄, εντελώς αιφνιδιαστικά στις 14/27 Σεπτεμβρίου 1922, σε ηλικία μόλις 32 ετών, λίγες εβδομάδες μετά την κατάρρευση του μικρασιατικού μετώπου. Η τελετή της στέψης του υπήρξε λιτή, σχεδόν υποτονική, με ελάχιστους παρόντες. Σύγχρονες μαρτυρίες αναφέρουν ότι το κλίμα δεν παρέπεμπε σε ανάρρηση νέου βασιλιά, αλλά θύμιζε περισσότερο τελετή κηδείας, προάγγελο των εξελίξεων που θα ακολουθούσαν.
Γεννημένος τον Ιούλιο του 1890 στο Τατόι, πρωτότοκος γιος του τότε διαδόχου Κωνσταντίνου και της Σοφίας της Πρωσίας, ο Γεώργιος ακολούθησε τη σχεδόν προδιαγεγραμμένη πορεία των βασιλικών οίκων της Belle Époque. Φοίτησε στη Στρατιωτική Σχολή Ευελπίδων, αποφοίτησε ως ανθυπολοχαγός Πεζικού και συνέχισε τις σπουδές του στη Στρατιωτική Ακαδημία του Βερολίνου, παραμένοντας εκεί έως τις παραμονές των Βαλκανικών Πολέμων.
Από τους Βαλκανικούς στον Εθνικό Διχασμό
Στους Βαλκανικούς Πολέμους υπηρέτησε στο πλευρό του πατέρα του, αρχιστράτηγου των ελληνικών δυνάμεων, και παρέμεινε κοντά του και στα ταραγμένα χρόνια του Εθνικού Διχασμού. Όταν ο Κωνσταντίνος Α΄ εξωθήθηκε σε παραίτηση τον Μάιο/Ιούνιο του 1917, ο Γεώργιος ακολούθησε την οικογένεια στην εξορία, ενώ στον θρόνο ανήλθε ο μικρότερος αδερφός του, Αλέξανδρος.
Η επιστροφή του στην Ελλάδα ήρθε στις 6/19 Δεκεμβρίου 1920, μετά την παλινόρθωση του Κωνσταντίνου. Ωστόσο, η εξέλιξη των γεγονότων αποδείχθηκε αμείλικτη. Η Μικρασιατική Καταστροφή σήμανε το οριστικό τέλος της ελληνικής παρουσίας στην Ανατολία και πυροδότησε μια αλυσίδα πολιτικών ανατροπών. Ο Κωνσταντίνος Α΄ παραιτήθηκε για δεύτερη και οριστική φορά, οι ηγέτες του αντιβενιζελικού χώρου συνελήφθησαν, δικάστηκαν και κάποιοι εκτελέστηκαν τον Νοέμβριο του 1922. Λίγους μήνες αργότερα, τον Ιανουάριο του 1923, ο πρώην βασιλιάς πέθανε εξόριστος στο Παλέρμο.
Η αποσύνθεση του αντιβενιζελικού χώρου
Το φθινόπωρο του 1923 η πολιτική ισορροπία γέρνει οριστικά υπέρ των βενιζελικών. Η αποτυχία του κινήματος Γαργαλίδη-Λεοναρδόπουλου οδηγεί σε περαιτέρω αποσύνθεση του αντιβενιζελικού στρατοπέδου. Στελέχη, όπως ο Ιωάννης Μεταξάς, καταφεύγουν στο εξωτερικό, αντιβενιζελικές εφημερίδες τίθενται προσωρινά εκτός κυκλοφορίας, ενώ βασιλόφρονες αξιωματικοί αποτάσσονται, αφήνοντας τον στρατό υπό σχεδόν πλήρη βενιζελικό έλεγχο.
Παρά τις αντιρρήσεις μετριοπαθών πολιτικών, όπως ο Θεμιστοκλής Σοφούλης, ο Γεώργιος Καφαντάρης και ο Παναγιώτης Δαγκλής, επικρατούν οι πιο ακραίες φωνές που ζητούν ξεκάθαρη λύση στο Πολιτειακό, με πρωταγωνιστές τον Θεόδωρο Πάγκαλο και τον Γεώργιο Κονδύλη. Οι εκλογές της 16ης Δεκεμβρίου για Συντακτική Συνέλευση, από τις οποίες απείχαν οι αντιβενιζελικοί, δίνουν στους βενιζελικούς συντριπτική κοινοβουλευτική υπεροχή.
Η έξοδος χωρίς τιμές
Χωρίς ουσιαστικό πολιτικό έρεισμα και αντιμέτωπος με παγιωμένα τετελεσμένα, ο Γεώργιος Β΄ αποδέχεται την πραγματικότητα. Στις 19 Δεκεμβρίου 1923 αποχωρεί από την Ελλάδα με προορισμό τη Ρουμανία, πατρίδα της συζύγου του Ελισάβετ. Η αναχώρηση έχει έντονο συμβολισμό. Δεν του παραχωρείται πολεμικό πλοίο, αλλά επιβιβάζεται στο πλοίο της γραμμής «Δάφνη», ενώ το άγημα στο λιμάνι του Πειραιά δεν αποδίδει τις προβλεπόμενες τιμές, κατόπιν εντολών της επαναστατικής κυβέρνησης Γονατά.
Τα σημαντικότερα γεγονότα της ημέρας στην Ελλάδα και τον κόσμο
1776: Ο Τόμας Πέιν δημοσιεύει το πρώτο από τα κείμενα με τίτλο «Η Αμερικάνικη Κρίση», ένα πολιτικό μανιφέστο που ενισχύει το ηθικό των επαναστατημένων αποίκων και επηρεάζει καθοριστικά την πορεία της Αμερικανικής Επανάστασης.
1843: Ο Άγγλος συγγραφέας, Κάρολος Ντίκενς, εκδίδει το διήγημα «Χριστουγεννιάτικη Ιστορία» («A Christmas Carol»). Το έργο, που αφηγείται την ιστορία του Εμπενίζερ Σκρουτζ και τη μεταμόρφωσή του μέσα από τα πνεύματα των Χριστουγέννων, γίνεται σύμβολο της χριστουγεννιάτικης παράδοσης και κοινωνικής συνείδησης, εμπνέοντας γενιές αναγνωστών.
1894: Αρχίζει η Δίκη Ντρέιφους, με τον Γάλλο εβραίο αξιωματικό του πυροβολικού Άλφρεντ Ντρέιφους να κατηγορείται -αδίκως όπως θα αποδειχθεί αργότερα- για προδοσία υπέρ της Γερμανίας. Η υπόθεση προκαλεί έντονες διχόνοιες στη γαλλική κοινωνία και γίνεται σύμβολο αντισημιτισμού και δικαστικής αδικίας. Τον Ντρέιφους θα υπερασπιστεί ο συγγραφέας Εμίλ Ζολά με το διάσημο άρθρο του «Κατηγορώ», που δημοσιεύεται το 1898, καταγγέλλοντας τη συνωμοσία και την αδικία σε βάρος του.
1913: Επιδημία τύφου ξεσπά στην Αθήνα λόγω μόλυνσης του νερού στο δημοτικό υδραγωγείο, με τα θύματα να ξεπερνούν τα 300, αποκαλύπτοντας τα σοβαρά προβλήματα δημόσιας υγείας της εποχής.
1920: Ο Κωνσταντίνος Α΄ επιστρέφει στον θρόνο ως βασιλιάς των Ελλήνων, έπειτα από τον θάνατο του γιου του, Αλεξάνδρου Α΄, και το αποτέλεσμα του δημοψηφίσματος της 5ης Δεκεμβρίου. Η επιστροφή του σηματοδοτεί μια κρίσιμη πολιτική και στρατιωτική περίοδο για την Ελλάδα, εν μέσω της Μικρασιατικής Εκστρατείας.
1923: Ο βασιλιάς Γεώργιος Β΄ αποχωρεί από την Ελλάδα, μέσα σε κλίμα βαθιάς πολιτικής κρίσης, μετά τον θρίαμβο των βενιζελικών στις εκλογές και την ενίσχυση του δημοκρατικού / αντιμοναρχικού ρεύματος. Η αναχώρησή του για το εξωτερικό ανοίγει τον δρόμο για την αναστολή της βασιλείας και, λίγους μήνες αργότερα, για την ανακήρυξη της Αβασίλευτης Δημοκρατίας, σηματοδοτώντας μια από τις πιο καθοριστικές καμπές στο πολιτειακό ζήτημα της χώρας.
1946: Ξεκινά ο πρώτος πόλεμος της Ινδοκίνας, μια σύγκρουση που θα εξελιχθεί σε μακρόχρονη αποικιακή και ψυχροπολεμική αντιπαράθεση και θα οδηγήσει, χρόνια αργότερα, στον πόλεμο του Βιετνάμ.
1948: Τίθεται σε εφαρμογή το σχέδιο «Περιστερά» από τις κυβερνητικές δυνάμεις, με στόχο την εκκαθάριση της Πελοποννήσου από τους αντάρτες του Δημοκρατικού Στρατού Ελλάδας (ΔΣΕ). Στην εκστρατεία συμμετέχουν 45.000 άνδρες του στρατού, υπό τη διοίκηση του στρατηγού Θρασύβουλου Τσακαλώτου, σε μία από τις μεγαλύτερες στρατιωτικές επιχειρήσεις του Εμφυλίου Πολέμου, που είχε σοβαρές συνέπειες για τον τοπικό πληθυσμό και τους αντάρτες.
1965: Ο στρατηγός Σαρλ Ντε Γκολ επανεκλέγεται πρόεδρος της Γαλλίας, επικρατώντας στον δεύτερο γύρο των εκλογών. Αντίπαλός του είναι ο Φρανσουά Μιτεράν, ο οποίος αργότερα θα γίνει σοσιαλιστής πρόεδρος της χώρας. Η εκλογή αυτή εδραιώνει την πολιτική κυριαρχία του Ντε Γκολ, ενώ παράλληλα σηματοδοτεί την άνοδο του Μιτεράν ως σημαντικής πολιτικής προσωπικότητας.
1970: Ο Γεώργιος Παπαδόπουλος, επικεφαλής της χούντας των συνταγματαρχών, δηλώνει σε λόγο του προς το έθνος: «Ουδεμία αλλαγή το 1971 εις την υφιστάμενην συνταγματική τάξιν». Συνεχίζει τονίζοντας ότι «Εγώ θα κρίνω, ως εντολοδόχος του λαού, πότε θα είναι επωφελής διά το Έθνος η πλήρης λειτουργία του κοινοβουλευτισμού». Η δήλωση αυτή αποτυπώνει τη συνέχιση του αυταρχικού καθεστώτος και την αναστολή της δημοκρατικής λειτουργίας στην Ελλάδα.
1980: Πυρπολούνται τα πολυκαταστήματα Μινιόν και Κατράντζος στο κέντρο της Αθήνας, προκαλώντας τεράστιες ζημιές. Το γεγονός αποδίδεται σε τρομοκρατική ενέργεια, συγκλονίζοντας την ελληνική κοινωνία και σημαδεύοντας μια σκοτεινή περίοδο για την επιχειρηματικότητα και την ασφάλεια στη χώρα.
1984: Υπογράφεται η συμφωνία ανάμεσα στη Μάργκαρετ Θάτσερ και τον Ντενγκ Ξιάο Πινγκ για την επιστροφή του Χονγκ Κονγκ στην Κίνα την 1η Ιουλίου 1997, καθορίζοντας το μέλλον μιας από τις σημαντικότερες παγκόσμιες μητροπόλεις.
1997: Κάνει πρεμιέρα στις αμερικανικές αίθουσες η εμβληματική ταινία του Τζέιμς Κάμερον, «Τιτανικός». Η επική ιστορία αγάπης και τραγωδίας στον φόντο του ναυαγίου του RMS Titanic κατακτά το κοινό και γίνεται η ταινία με τις υψηλότερες εισπράξεις στην ιστορία του κινηματογράφου έως τότε. Κερδίζει 11 βραβεία Όσκαρ, συμπεριλαμβανομένου αυτού της Καλύτερης Ταινίας, καθιερώνοντας την ως ένα από τα μεγαλύτερα κινηματογραφικά φαινόμενα όλων των εποχών.
2016: Φορτηγό πέφτει πάνω σε πλήθος στη Χριστουγεννιάτικη αγορά του Βερολίνου, σκοτώνοντας 12 ανθρώπους και τραυματίζοντας δεκάδες. Την ευθύνη αναλαμβάνει το Ισλαμικό Κράτος, σε μία από τις πιο σοκαριστικές τρομοκρατικές επιθέσεις στην Ευρώπη.
Γεννήσεις

1911 – Νικηφόρος Βρεττάκος, Έλληνας ποιητής και μία από τις καθαρότερες, ανθρωποκεντρικές φωνές της νεοελληνικής λογοτεχνίας. Η ποίησή του, φωτεινή και βαθιά λυρική, εμποτίζεται από αγάπη για τον άνθρωπο, τη φύση και την ειρήνη, με έντονη ηθική και πνευματική διάσταση. Συνδέθηκε με τη γενιά του ’30, αλλά ακολούθησε απολύτως προσωπική πορεία, αφήνοντας έργο που ξεχωρίζει για την απλότητα, τη διαύγεια και την εσωτερική δύναμη.

1915 – Εντίθ Πιάφ (Édith Piaf), εμβληματική Γαλλίδα τραγουδίστρια και σύμβολο της γαλλικής μουσικής σκηνής. Με τη βαθιά, σπαρακτική φωνή και τη δραματική της ερμηνεία, εξέφρασε τον έρωτα, την απώλεια και τη ζωή των απλών ανθρώπων. Τραγούδια όπως «La Vie en Rose» και «Non, je ne regrette rien» έγιναν παγκόσμια σύμβολα, ενώ η ταραχώδης ζωή της ενίσχυσε τον μύθο γύρω από την πιο αναγνωρίσιμη φωνή της Γαλλίας.

1980 – Τζέικ Τζίλενχαλ (Jake Gyllenhaal), διακεκριμένος Αμερικανός ηθοποιός, γνωστός για την ένταση και τη μεταμορφωτική προσέγγιση στους ρόλους του. Ξεχώρισε με το «Brokeback Mountain», όπου απέδωσε με λεπτότητα μια σύνθετη συναισθηματική εμπειρία, και καθήλωσε στο «Nightcrawler» με μια σκοτεινή, ακραία ερμηνεία. Η φιλμογραφία του ισορροπεί ανάμεσα σε ανεξάρτητο σινεμά και μεγάλες παραγωγές, καθιερώνοντάς τον ως ηθοποιό υψηλού κύρους.
Θάνατοι

1848 – Έμιλι Μπροντέ (Emily Brontë), Αγγλίδα συγγραφέας και μία από τις πιο μυστηριώδεις μορφές της αγγλικής λογοτεχνίας. Έμεινε στην Ιστορία με το μοναδικό της μυθιστόρημα «Ανεμοδαρμένα ύψη», ένα σκοτεινό, παθιασμένο έργο που ανέτρεψε τις λογοτεχνικές συμβάσεις της εποχής. Η ένταση των χαρακτήρων, το άγριο τοπίο και η υπαρξιακή φόρτιση του βιβλίου το καθιέρωσαν ως διαχρονικό αριστούργημα, επηρεάζοντας βαθιά τη νεότερη λογοτεχνία.

1915 – Αλοΐσιους Άλτσχάιμερ (Alois Alzheimer), Γερμανός νευροπαθολόγος, από τις καθοριστικές μορφές της νευροεπιστήμης. Το 1906 περιέγραψε για πρώτη φορά τα παθολογικά χαρακτηριστικά της νόσου που φέρει το όνομά του, εντοπίζοντας τις πλάκες και τα νευροϊνιδιακά δεμάτια στον εγκέφαλο. Η ανακάλυψή του άνοιξε τον δρόμο για τη σύγχρονη μελέτη της άνοιας και της εκφυλιστικής λειτουργίας του εγκεφάλου, επηρεάζοντας βαθιά την ιατρική έρευνα μέχρι σήμερα.
Εορτολόγιο
Αγλαΐα, Βονιφάτιος

Event details