Στις 29 Αυγούστου 2004, την τελευταία ημέρα των Ολυμπιακών Αγώνων της Αθήνας, ο Βραζιλιάνος Βαντερλέι Κορντέιρο ντε Λίμα προηγείται στον μαραθώνιο ανδρών και κατευθύνεται προς το Παναθηναϊκό Στάδιο. Περίπου στο 36ο χιλιόμετρο, όμως, ένας θεατής εισβάλλει στη διαδρομή, τον αρπάζει και τον σπρώχνει προς το πλήθος.

Ο ντε Λίμα είχε ξεφύγει από τους αντιπάλους του λίγο πριν από το 20ό χιλιόμετρο και για μεγάλο μέρος της κούρσας βρισκόταν μόνος στην κορυφή. Όταν δέχθηκε την επίθεση, διατηρούσε ακόμη προβάδισμα περίπου 25-40 δευτερολέπτων, ενώ απέμεναν περίπου έξι χιλιόμετρα για τον τερματισμό.
Ο άνθρωπος που του επιτέθηκε ήταν ο Κορνέλιους «Νιλ» Χόραν, πρώην Ιρλανδός καθολικός ιερέας, ο οποίος έναν χρόνο νωρίτερα είχε εισβάλει και στην πίστα του βρετανικού Grand Prix της Formula 1. Ένας Έλληνας θεατής, ο Πολύβιος Κοσίβας, έσπευσε να βοηθήσει τον Βραζιλιάνο να απελευθερωθεί και να επιστρέψει στον δρόμο.

Ο ντε Λίμα συνέχισε, αρχικά παραμένοντας πρώτος. Λίγο αργότερα, όμως, τον πέρασε ο Ιταλός Στέφανο Μπαλντίνι, ο οποίος κατέκτησε το χρυσό μετάλλιο με χρόνο 2:10:55. Δεύτερος τερμάτισε ο Αμερικανός Μεμπ Κεφλεζίγκι, ενώ ο Βραζιλιάνος μπήκε τρίτος στο Παναθηναϊκό Στάδιο και πήρε το χάλκινο με 2:12:11.
Η εικόνα της επίθεσης δημιούργησε αμέσως το ερώτημα εάν ο ντε Λίμα έχασε εξαιτίας της το χρυσό. Η βραζιλιάνικη πλευρά υπέβαλε ένσταση, όμως το αποτέλεσμα παρέμεινε. Μεταγενέστερη ανάλυση της World Athletics επισημαίνει ότι ο Μπαλντίνι είχε ήδη αρχίσει να μειώνει γρήγορα τη διαφορά πριν από το περιστατικό και πιθανότατα θα προλάβαινε τον Βραζιλιάνο ακόμη και χωρίς την επίθεση. Επομένως, το αν αυτή του στέρησε πράγματι την ολυμπιακή νίκη δεν μπορεί να απαντηθεί με βεβαιότητα.
Εκείνο που έμεινε αδιαμφισβήτητο ήταν η αντίδρασή του. Ο ντε Λίμα ολοκλήρωσε την κούρσα χωρίς να εγκαταλείψει και τιμήθηκε από τη Διεθνή Ολυμπιακή Επιτροπή με το μετάλλιο Pierre de Coubertin, για την «εξαιρετική επίδειξη ευ αγωνίζεσθαι και ολυμπιακών αξιών».
Ο μαραθώνιος ήταν το τελευταίο αγώνισμα των Ολυμπιακών της Αθήνας. Λίγες ώρες αργότερα έπεσε η αυλαία των Αγώνων με την τελετή λήξης, όμως η εικόνα του Βραζιλιάνου δρομέα να επιστρέφει στην κούρσα μετά την επίθεση έμεινε ως μία από τις πιο χαρακτηριστικές στιγμές της διοργάνωσης.
Τι άλλο έγινε σαν σήμερα
1824: Στη Ναυμαχία του Γέροντα, ο ελληνικός στόλος υπό τον Ανδρέα Μιαούλη πετυχαίνει σημαντική νίκη απέναντι στον τουρκοαιγυπτιακό στόλο, συμβάλλοντας καθοριστικά στην προστασία της Σάμου.
1831: Ο Μάικλ Φαραντέι ανακαλύπτει την ηλεκτρομαγνητική επαγωγή, θεμελιώδη αρχή πάνω στην οποία βασίζονται οι ηλεκτρικές γεννήτριες και μεγάλο μέρος της σύγχρονης ηλεκτροτεχνολογίας.
1842: Υπογράφεται η Συνθήκη του Νανκίνγκ, που τερματίζει τον Α΄ Πόλεμο του Οπίου μεταξύ Βρετανίας και Κίνας. Μεταξύ άλλων, το Χονγκ Κονγκ παραχωρείται στη Βρετανία.
1912: Η Ελληνική Αεροπορία θρηνεί τον πρώτο νεκρό της, τον πρωτοπόρο αεροπόρο Αλέξανδρο Καραμανλάκη, όταν το αεροσκάφος του πέφτει στον Κορινθιακό Κόλπο.
1949: Οι δυνάμεις του Δημοκρατικού Στρατού Ελλάδας υποχωρούν από τον Γράμμο προς την Αλβανία, σηματοδοτώντας ουσιαστικά το τέλος των μαχών του Ελληνικού Εμφυλίου. Η ολοκλήρωση των επιχειρήσεων τοποθετείται στις 30 Αυγούστου.
1966: Οι Beatles δίνουν στο Candlestick Park του Σαν Φρανσίσκο την τελευταία συναυλία της περιοδεύουσας καριέρας τους, πριν εγκαταλείψουν οριστικά τις περιοδείες.

2004: Πέφτει η αυλαία των Ολυμπιακών Αγώνων της Αθήνας. Την ίδια ημέρα, ο Βαντερλέι ντε Λίμα δέχεται επίθεση ενώ προηγείται στον Μαραθώνιο, αλλά συνεχίζει και κατακτά το χάλκινο μετάλλιο.

2005: Ο τυφώνας Κατρίνα πλήττει τη Λουιζιάνα και προκαλεί καταστροφικές πλημμύρες στη Νέα Ορλεάνη. Περισσότεροι από 1.300 άνθρωποι χάνουν τη ζωή τους και οι ζημιές ανέρχονται σε περίπου 125 δισ. δολάρια.
Γεννήσεις

1632 – Τζον Λοκ, Άγγλος φιλόσοφος και ιατρός, θεμελιωτής του βρετανικού εμπειρισμού και θεμελιώδης μορφή του Διαφωτισμού. Τα έργα του («Ένα δοκίμιο για την ανθρώπινη νόηση») επηρέασαν βαθιά τη νεώτερη φιλοσοφία, την πολιτική σκέψη, αλλά και την επιστημονική μέθοδο – κυρίως με την έννοια της ατομικής ελευθερίας και της φυσικής δικαιοσύνης.

1926 – Ελένη Γλύκατζη-Αρβελέρ, Ελληνίδα ιστορικός, βυζαντινολόγος με τεράστια διεθνή απήχηση και σημαντικό ακαδημαϊκό έργο. Υπήρξε η πρώτη γυναίκα πρύτανης στη Σορβόννη (Παρίσι) και επί σειρά δεκαετιών τιμά επιστημονικά την Ελλάδα και τον γυναικείο δυναμισμό, υπηρετώντας τη βυζαντινή ιστορία, τον ανθρωπισμό και την παιδεία.

1931 – Στέλιος Καζαντζίδης, Έλληνας λαϊκός τραγουδιστής, μία από τις πιο μεγάλες φωνές του ελληνικού τραγουδιού. Συμβόλιζε τον πόνο, το μεράκι και την αγωνία του λαού, ερμήνευσε αμέτρητες επιτυχίες, και έγραψε ιστορία με βαθιά συγκινητικές ερμηνείες και αυθεντικότητα. Το όνομα του έγινε μύθος στο λαϊκό πεντάγραμμο.

1958 – Μάικλ Τζάκσον, Αμερικανός τραγουδιστής, συνθέτης και χορευτής, ο «βασιλιάς της ποπ». Με παγκόσμια ρεκόρ και ιστορικές επιτυχίες όπως «Thriller», «Billie Jean» και «Beat It», διαμόρφωσε τη μουσική, τη χορογραφία και το video clip της σύγχρονης εποχής, επηρεάζοντας όσο λίγοι τη pop κουλτούρα διεθνώς.
Θάνατοι

1944 – Αττίκ (Κλέων Τριανταφύλλου), εμβληματική μορφή του ελληνικού ελαφρού τραγουδιού, συνθέτης, στιχουργός και ερμηνευτής. Χαρακτηρίστηκε από μοναδική ευαισθησία και καλλιτεχνική φινέτσα, με διαχρονικά τραγούδια όπως «Ζητάτε να σας πω», «Τα καναρίνια» και «Πάμε μια βόλτα στο φεγγάρι» που σφράγισαν το αστικό κέντρο της Αθήνας. Το όνομά του συνδέθηκε με τον θρυλικό «Μεγάλο Μήλο», ενώ η απώλειά του το 1944 άφησε δυσαναπλήρωτο κενό στο ελληνικό μουσικό θέατρο.

1982 – Ίνγκριντ Μπέργκμαν, Σουηδή ηθοποιός και μία από τις κορυφαίες του 20ού αιώνα. Πέθανε ανήμερα των γενεθλίων της (29 Αυγούστου) έχοντας κατακτήσει τρία Όσκαρ και τεράστια κινηματογραφική παρουσία σε ταινίες-θρύλους όπως «Καζαμπλάνκα», «Αναστασία», «Για ποιον χτυπά η καμπάνα» και «Θλιμμένη Ιουλιέτα». Χαρακτηρίστηκε από δραματική ένταση και ασύγκριτο κινηματογραφικό ήθος.
Εορτολόγιο
Αρκάδιος, Αρκαδία
Εθνικές Γιορτές – Επέτειοι
Διεθνής Ημέρα κατά των Πυρηνικών Δοκιμών

πηγή newsbeast.gr

Event details

Σαν σήμερα, στις 11 Μαρτίου 2011, η Ιαπωνία βρέθηκε αντιμέτωπη με τη χειρότερη κρίση της μεταπολεμικής ιστορίας της: σεισμός 9,0 Ρίχτερ, γιγαντιαίο τσουνάμι και, λίγο αργότερα, η πυρηνική καταστροφή στη Φουκουσίμα Νταΐτσι. Η αλληλουχία αυτή άφησε πίσω της περίπου 20.000 νεκρούς και αγνοούμενους και οδήγησε στο σοβαρότερο πυρηνικό ατύχημα μετά το Τσερνόμπιλ, σε επίπεδο 7, την ανώτατη βαθμίδα της διεθνούς κλίμακας INES.
Δεκαπέντε χρόνια μετά, η Φουκουσίμα δεν είναι μια τραγωδία που απλώς μνημονεύεται κάθε Μάρτιο. Παραμένει μια ανοιχτή πληγή για την Ιαπωνία, γιατί το δυστύχημα δεν άλλαξε μόνο την ενεργειακή της πολιτική, αλλά και τον τρόπο με τον οποίο οι Ιάπωνες αντιλαμβάνονται την ασφάλεια, το κράτος, την τεχνολογία και την ίδια την έννοια της επιστροφής στην κανονικότητα.
Το τσουνάμι έθεσε εκτός λειτουργίας τα κρίσιμα συστήματα ψύξης του πυρηνικού σταθμού, προκαλώντας τήξη καυσίμου σε τρεις αντιδραστήρες και εκτεταμένη διαρροή ραδιενεργών υλικών. Χιλιάδες άνθρωποι ξεριζώθηκαν από τα σπίτια τους και ολόκληρες κοινότητες μετατράπηκαν σε ζώνες εκκένωσης.
Ακόμη και σήμερα, η αποξήλωση του σταθμού παραμένει ένα έργο πρωτοφανούς δυσκολίας, με την ιαπωνική πλευρά να συνεχίζει να μιλά για ορίζοντα ολοκλήρωσης γύρω στο 2051.
Στο επίκεντρο βρίσκεται το λεγόμενο fuel debris, τα λιωμένα πυρηνικά καύσιμα και τα συντρίμμια που παραμένουν μέσα στους κατεστραμμένους αντιδραστήρες. Η πλήρους κλίμακας απομάκρυνσή τους έχει ήδη μετατεθεί ξανά και, σύμφωνα με τις τελευταίες εκτιμήσεις, δεν αναμένεται να αρχίσει πριν από το 2037 ή και αργότερα. Αυτό δείχνει πόσο δύσκολο είναι ακόμη και σήμερα να χαρτογραφηθεί με ακρίβεια τι ακριβώς βρίσκεται στο εσωτερικό των αντιδραστήρων.
Παράλληλα, συνεχίζεται η έντονη συζήτηση για την απόρριψη του επεξεργασμένου νερού από το εργοστάσιο στη θάλασσα. Η Διεθνής Υπηρεσία Ατομικής Ενέργειας έχει αναφέρει ότι η διαδικασία που εφαρμόζει η Ιαπωνία παραμένει εντός των διεθνών προτύπων ασφαλείας, ενώ στις αρχές Μαρτίου 2026 επιβεβαίωσε ότι και η 18η παρτίδα είχε επίπεδα τριτίου πολύ κάτω από το ιαπωνικό επιχειρησιακό όριο. Ωστόσο, οι αντιδράσεις από αλιείς και τμήμα της κοινής γνώμης δεν έχουν κοπάσει.
Η εικόνα στην ίδια τη Φουκουσίμα είναι πιο σύνθετη από μια απλή αφήγηση επιστροφής στην κανονικότητα. Η απορρύπανση έχει προχωρήσει, όμως στα τέλη του 2025 περίπου 309 τετραγωνικά χιλιόμετρα σε επτά δήμους παρέμεναν ακόμη κλειστά για κατοίκηση. Την ίδια στιγμή, η ιαπωνική κυβέρνηση προωθεί σχέδιο για την τελική διάθεση του μολυσμένου εδάφους εκτός Φουκουσίμα, με τις τελικές αποφάσεις να τοποθετούνται γύρω στο 2035 και τη μεταφορά να προβλέπεται να ολοκληρωθεί έως το 2045.
Το ανθρώπινο αποτύπωμα της καταστροφής παραμένει εξίσου βαρύ. Σύμφωνα με τα τελευταία επίσημα στοιχεία, δεκάδες χιλιάδες άνθρωποι εξακολουθούν να ζουν ως εκτοπισμένοι ή να βρίσκονται μακριά από τις παλιές τους εστίες, ενώ ακόμη και σε περιοχές όπου οι περιορισμοί έχουν αρθεί, η επιστροφή είναι συχνά περιορισμένη. Σε ορισμένες κοινότητες έχει επιστρέψει μόνο ένα μέρος του προ του 2011 πληθυσμού, καθώς πολλοί έφτιαξαν τη ζωή τους αλλού ή συνεχίζουν να αντιμετωπίζουν με δυσπιστία τις διαβεβαιώσεις περί ασφάλειας.
Τα σημαντικότερα γεγονότα της ημέρας στην Ελλάδα και τον κόσμο
1669: Εκρήγνυται η Αίτνα, προκαλώντας το θάνατο 15.000 ανθρώπων.

1822: Ξεκινά η επαναστατική κίνηση στη Χίο, όταν Σαμιώτες υπό τον Λυκούργο Λογοθέτη αποβιβάζονται στο νησί, υψώνουν την ελληνική σημαία και επιχειρούν να πιέσουν την οθωμανική φρουρά, παρασύροντας μέρος του ντόπιου πληθυσμού στην εξέγερση. Η οθωμανική αντίδραση θα είναι σφοδρή, οδηγώντας σύντομα στη Σφαγή της Χίου, με μαζικές σφαγές και αιχμαλωσίες του χριστιανικού πληθυσμού, γεγονός που συγκλονίζει την ευρωπαϊκή κοινή γνώμη και ενισχύει σημαντικά το φιλελληνικό ρεύμα υπέρ της Ελληνικής Επανάστασης.
1912: Το Κόμμα των Φιλελευθέρων του Ελευθερίου Βενιζέλου κερδίζει τις βουλευτικές εκλογές στην Ελλάδα, εξασφαλίζοντας συντριπτική κοινοβουλευτική πλειοψηφία και εδραιώνοντας την πολιτική του κυριαρχία. Η νίκη αυτή στηρίζει το φιλόδοξο πρόγραμμα θεσμικών, στρατιωτικών και διοικητικών μεταρρυθμίσεων και την ανασυγκρότηση του κράτους, που θα αποδειχθούν καθοριστικά για την προετοιμασία της χώρας ενόψει των Βαλκανικών Πολέμων και των εδαφικών επεκτάσεων που θα ακολουθήσουν.
1918: Καταγράφεται στις ΗΠΑ ένα από τα πρώτα γνωστά περιστατικά της ισπανικής γρίπης, που μέσα σε λίγους μήνες θα εξελιχθεί σε παγκόσμια πανδημία. Το κύμα του 1918–1919 θα αφήσει πίσω του δεκάδες εκατομμύρια νεκρούς, επηρεάζοντας κοινωνίες, οικονομίες και την ίδια την εξέλιξη της δημόσιας υγείας στον 20ό αιώνα.
1941: Ο Φράνκλιν Ρούζβελτ υπογράφει τον νόμο Lend-Lease, ανοίγοντας τον δρόμο για μαζική αμερικανική στρατιωτική και υλική βοήθεια προς χώρες που πολεμούν τον Άξονα. Η ρύθμιση θα ενισχύσει αποφασιστικά τους Συμμάχους και θα σηματοδοτήσει την κλιμάκωση της αμερικανικής εμπλοκής στον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο.
1956: Η 6η Πλατιά Ολομέλεια της Κ.Ε. του ΚΚΕ στο Βουκουρέστι καθαιρεί τον Νίκο Ζαχαριάδη από τη θέση του γενικού γραμματέα, στο κλίμα της αποσταλινοποίησης μετά το 20ό Συνέδριο του ΚΚΣΕ. Η αλλαγή ηγεσίας θα επηρεάσει βαθιά τη φυσιογνωμία και τις εσωτερικές ισορροπίες της Ελληνικής Αριστεράς για χρόνια.
1985: Ο Μιχαήλ Γκορμπατσόφ εκλέγεται γενικός γραμματέας του ΚΚΣΕ, μετά τον θάνατο του Κονσταντίν Τσερνιένκο. Η άνοδός του θα συνδεθεί με την περεστρόικα και τη γκλάσνοστ, οδηγώντας σε μεγάλες ανατροπές στην ΕΣΣΔ και στην πορεία προς το τέλος του Ψυχρού Πολέμου.
1991: Αρχίζει στο Ειδικό Δικαστήριο η δίκη για το σκάνδαλο της Τράπεζας Κρήτης, με κεντρικά πολιτικά πρόσωπα να βρίσκονται στο επίκεντρο της αντιπαράθεσης της εποχής. Η υπόθεση γίνεται σημείο αιχμής για το πολιτικό κλίμα των αρχών της δεκαετίας του 1990 και αφήνει έντονο αποτύπωμα στη συζήτηση για ευθύνη υπουργών και θεσμικές εγγυήσεις.
2004: Σειρά βομβιστικών επιθέσεων πλήττει προαστιακά τρένα και σταθμούς στη Μαδρίτη, σκοτώνοντας 191 ανθρώπους και τραυματίζοντας πάνω από 1.400. Η επίθεση, που αποδόθηκε σε εξτρεμιστικά ισλαμιστικά δίκτυα, επηρέασε άμεσα το πολιτικό κλίμα στην Ισπανία και αναζωπύρωσε τη συζήτηση για την τρομοκρατία στην Ευρώπη.
2011: Ισχυρός σεισμός μεγέθους 9,0 πλήττει τη βορειοανατολική Ιαπωνία και ακολουθεί τσουνάμι που σαρώνει παράκτιες περιοχές. Η καταστροφή οδηγεί στο πυρηνικό ατύχημα της Φουκουσίμα Νταΐιτσι και σε τεράστιες ανθρώπινες και υλικές απώλειες, με περίπου 16.000 νεκρούς και χιλιάδες αγνοούμενους.
Γεννήσεις

1922 – Κορνήλιος Καστοριάδης (11 Μαρτίου 1922 – 26 Δεκεμβρίου 1997), Έλληνας-Γάλλος, φιλόσοφος, κοινωνικός θεωρητικός και ψυχαναλυτής, από τις πιο επιδραστικές μορφές της ευρωπαϊκής σκέψης του 20ού αιώνα. Συνδέθηκε με την ομάδα «Socialisme ou Barbarie» και άσκησε αιχμηρή κριτική στον σοβιετικό γραφειοκρατικό ολοκληρωτισμό και στις αυταπάτες του «ορθόδοξου» μαρξισμού. Κεντρικές έννοιες του έργου του είναι η αυτονομία και το «κοινωνικό φαντασιακό», με σημαντική επίδραση σε πολιτική θεωρία, κοινωνιολογία και φιλοσοφία των θεσμών.

1931 – Ρούπερτ Μέρντοχ, Αυστραλός-Αμερικανός, εκδότης και επιχειρηματίας των ΜΜΕ, δημιουργός ενός από τα πιο ισχυρά παγκόσμια μιντιακά δίκτυα μέσω της News Corp και της Fox. Συνδέθηκε με τίτλους και δίκτυα όπως The Wall Street Journal, The Times και Fox News, ασκώντας μεγάλη επιρροή στον τρόπο που παράγονται και διακινούνται ειδήσεις και πολιτική ατζέντα. Το 2023 αποχώρησε από την εκτελεστική ηγεσία των ομίλων, παραδίδοντας τη σκυτάλη στον Λάχλαν Μέρντοχ.
Θάνατοι

1955 – Αλεξάντερ Φλέμινγκ (6 Αυγούστου 1881 – 11 Μαρτίου 1955), Βρετανός, βακτηριολόγος, από τις πιο καθοριστικές μορφές της ιατρικής του 20ού αιώνα. Το 1928 παρατήρησε ότι ένας μύκητας ανέστειλε την ανάπτυξη βακτηρίων και οδηγήθηκε στην ανακάλυψη της πενικιλίνης, ανοίγοντας τον δρόμο για τα αντιβιοτικά και αλλάζοντας ριζικά τη θεραπεία των λοιμώξεων. Το 1945 τιμήθηκε με Νόμπελ Ιατρικής μαζί με τους Χάουαρντ Φλόρεϊ και Έρνστ Τσέιν, που συνέβαλαν στην ανάπτυξη και εφαρμογή της.

1978 – Σοφία Βέμπο (10 Φεβρουαρίου 1910 – 11 Μαρτίου 1978), Ελληνίδα, τραγουδίστρια και ηθοποιός, γνωστή ως «Τραγουδίστρια της Νίκης». Στον ελληνοϊταλικό πόλεμο του 1940 ταυτίστηκε με τραγούδια που εμψύχωσαν το μέτωπο και την κοινωνία και έμειναν σύμβολο μιας ολόκληρης εποχής. Μεταπολεμικά συνέχισε στο μουσικό θέατρο και συνδέθηκε με το Θέατρο Βέμπο στην Αθήνα, αφήνοντας ισχυρό αποτύπωμα στη λαϊκή μνήμη και στην ιστορία του ελληνικού τραγουδιού.
Εορτολόγιο
Ευλόγιος, Ευλογία, Λουκρητία, Σωφρόνιος, Σωφρονία
Εθνικές Γιορτές – Επέτειοι
Ημέρα Μνήμης για τα θύματα της τρομοκρατίας στην Ευρώπη
Παγκόσμια Ημέρα Υδραυλικών Εγκαταστάσεων
πηγή newsbeast.gr

Event details