«Εδώ Αθήναι». Με αυτή τη φράση άρχισε η επίσημη ιστορία της κρατικής ραδιοφωνίας στην Ελλάδα, σαν σήμερα, στις 21 Μαΐου 1938. Ο Ραδιοφωνικός Σταθμός Αθηνών βγήκε στον αέρα από τους ραδιοθαλάμους του Ζαππείου, σε μια εποχή όπου το ραδιόφωνο ήταν ακόμη ένα νέο, σχεδόν μαγικό μέσο για το ελληνικό κοινό.
Σύμφωνα με το Αρχείο της ΕΡΤ, εκείνο το βράδυ οι ακροατές περίμεναν μπροστά στις συσκευές τους για να ακούσουν το πρώτο επίσημο πρόγραμμα του Ραδιοφωνικού Σταθμού Αθηνών. Η μετάδοση άρχισε μετά το σήμα του «Τσομπανάκου», με τα κουδούνια και τη φλογέρα, που έμελλε να συνδεθεί με την ιστορία της ελληνικής ραδιοφωνίας. Το πρόγραμμα περιλάμβανε τη μετάδοση της τελετής των επίσημων εγκαινίων στο Ζάππειο, αλλά και συναυλία της Ορχήστρας του Ραδιοφωνικού Σταθμού υπό τη διεύθυνση του Αντίοχου Ευαγγελάτου.
Η ημέρα εκείνη δεν ήταν η πρώτη επαφή της Ελλάδας με το ραδιόφωνο. Είχαν προηγηθεί από τη δεκαετία του 1920 πειραματισμοί και, κυρίως, η πρωτοβουλία του Χρήστου Τσιγγιρίδη στη Θεσσαλονίκη, ο οποίος θεωρείται από τις σημαντικότερες μορφές της πρώιμης ελληνικής ραδιοφωνίας. Ο σταθμός του λειτούργησε ιδιωτικά και άνοιξε τον δρόμο για τη διάδοση του μέσου, πριν η Αθήνα αποκτήσει τον επίσημο κρατικό σταθμό της.
Η λειτουργία του Ραδιοφωνικού Σταθμού Αθηνών ήρθε σε μια περίοδο κατά την οποία το ραδιόφωνο άρχιζε να αποκτά κεντρικό ρόλο στην ενημέρωση, την ψυχαγωγία και την κρατική επικοινωνία. Λίγα χρόνια αργότερα, μετά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο, ιδρύθηκε το Εθνικό Ίδρυμα Ραδιοφωνίας, το ΕΙΡ, που ανέλαβε θεσμικά τη λειτουργία της δημόσιας ραδιοφωνίας.



Η φράση «Εδώ Αθήναι» έμεινε στη συλλογική μνήμη ως το ηχητικό σύμβολο μιας νέας εποχής. Από εκείνη τη στιγμή, οι ειδήσεις, η μουσική, οι ανακοινώσεις και οι φωνές των εκφωνητών μπορούσαν να φτάνουν ταυτόχρονα σε χιλιάδες σπίτια. Για την ιστορία των ελληνικών μέσων ενημέρωσης, η 21η Μαΐου 1938 δεν ήταν απλώς μια τεχνική εκκίνηση, αλλά η αρχή της οργανωμένης ραδιοφωνικής παρουσίας του κράτους στην καθημερινότητα των πολιτών.
Τα σημαντικότερα γεγονότα της ημέρας στην Ελλάδα και τον κόσμο
1864: Τα Επτάνησα ενώνονται επίσημα με το ελληνικό κράτος, μετά την απόφαση της Βρετανίας να παραχωρήσει την κυριαρχία των Ιονίων Νήσων στην Ελλάδα και τη σχετική διεθνή διευθέτηση με τις Μεγάλες Δυνάμεις. Η ένωση αφορά την Κέρκυρα, την Κεφαλονιά, τη Ζάκυνθο, τη Λευκάδα, την Ιθάκη, τους Παξούς και τα Κύθηρα και αποτελεί την πρώτη μεγάλη εδαφική επέκταση του νεοσύστατου ελληνικού βασιλείου μετά την ανεξαρτησία του. Το γεγονός είχε ιδιαίτερη πολιτική σημασία, καθώς συνδέθηκε και με την άνοδο στον ελληνικό θρόνο του Γεωργίου Α΄, ενώ ενίσχυσε την ιδέα της σταδιακής εθνικής ολοκλήρωσης.

Φωτογραφία αρχείου AP από παλιότερη επέτειο του Ερυθρού Σταυρού στο Βερολίνο το 2013
1881: Ιδρύεται ο αμερικανικός Ερυθρός Σταυρός από την Κλάρα Μπάρτον, καθιερώνοντας έναν από τους πιο αναγνωρίσιμους ανθρωπιστικούς οργανισμούς παγκοσμίως.
1904: Ιδρύεται στο Παρίσι η Παγκόσμια Ομοσπονδία Ποδοσφαίρου (FIFA), με πρώτο πρόεδρο τον Ρομπέρ Γκεράν, ανοίγοντας τον δρόμο για τη δημιουργία του Παγκοσμίου Κυπέλλου.
1924: Κατατίθεται στη Βουλή των Ελλήνων ψήφισμα για την ίδρυση Γερουσίας, ως δεύτερο νομοθετικό σώμα, με στόχο την αναχαίτιση της πρωθυπουργικής παντοδυναμίας. Το μέτρο αυτό εντάσσεται στη γενικότερη προσπάθεια εκσυγχρονισμού και εξισορρόπησης της πολιτικής εξουσίας στη χώρα μετά τη Μικρασιατική Καταστροφή. Η Γερουσία, που τελικά ιδρύθηκε και λειτούργησε από το 1929 έως το 1935, αποτέλεσε σημαντικό θεσμικό αντίβαρο, αν και η ύπαρξή της υπήρξε σχετικά βραχύβια, καθώς καταργήθηκε με την επάνοδο της μοναρχίας.

1927: Ο Τσαρλς Λίντμπεργκ ολοκληρώνει την πρώτη σόλο πτήση χωρίς ενδιάμεσο σταθμό πάνω από τον Ατλαντικό Ωκεανό, πετώντας από τη Νέα Υόρκη ως το Παρίσι με το αεροπλάνο Spirit of St. Louis. Μετά από 33,5 ώρες ασταμάτητης πτήσης, προσγειώνεται στο αεροδρόμιο Λε Μπουρζέ, όπου τον υποδέχεται ένα πλήθος ενθουσιασμένων Παριζιάνων. Η ιστορική του επιτυχία τον καθιερώνει ως θρύλο της αεροπορίας και αποδεικνύει για πρώτη φορά ότι μια τέτοια τολμηρή πτήση είναι εφικτή.
1930: Ο υπουργός Παιδείας Γεώργιος Παπανδρέου εφαρμόζει εκπαιδευτική μεταρρύθμιση, καθιερώνοντας το εξατάξιο και υποχρεωτικό δημοτικό σχολείο στην Ελλάδα. Η σημαντική αυτή τομή στο εκπαιδευτικό σύστημα αποσκοπούσε στην καταπολέμηση του αναλφαβητισμού και στη διασφάλιση ίσων ευκαιριών για όλα τα παιδιά της χώρας. Η μεταρρύθμιση αυτή αποτέλεσε τη βάση για τον εκσυγχρονισμό της ελληνικής εκπαίδευσης, ενισχύοντας το μορφωτικό επίπεδο του πληθυσμού και θέτοντας τα θεμέλια για τη μετέπειτα ανάπτυξη του δημόσιου σχολείου.

1932: Η Αμέλια Έρχαρτ γίνεται η πρώτη γυναίκα που πραγματοποιεί σόλο και χωρίς στάση υπερατλαντική πτήση, απογειωνόμενη από τη Νέα Γη και προσγειωνόμενη στην Ιρλανδία. Με το αεροπλάνο της, ένα Lockheed Vega 5B, διανύει πάνω από 3.000 χιλιόμετρα σε περίπου 15 ώρες, αντιμετωπίζοντας δύσκολες καιρικές συνθήκες και τεχνικά προβλήματα. Η τολμηρή της πτήση όχι μόνο καταρρίπτει τα στερεότυπα της εποχής για τις γυναίκες, αλλά και την καθιερώνει ως παγκόσμιο σύμβολο θάρρους και πρωτοπορίας στην αεροπορία.
1938: Με τον τίτλο «Εδώ Αθήναι» ξεκινά η πρώτη επίσημη ραδιοφωνική εκπομπή στην Ελλάδα από τους ραδιοθαλάμους του Ζαππείου. Η ιστορική αυτή στιγμή σηματοδοτεί την απαρχή της ελληνικής ραδιοφωνίας και φέρνει για πρώτη φορά τη φωνή της ενημέρωσης, της ψυχαγωγίας και του πολιτισμού σε κάθε γωνιά της χώρας. Το ραδιόφωνο γίνεται σύντομα αναπόσπαστο κομμάτι της καθημερινότητας των Ελλήνων, ενώ η φράση «Εδώ Αθήναι» παραμένει διαχρονικό σύμβολο της έναρξης μιας νέας εποχής στην επικοινωνία και στα μέσα μαζικής ενημέρωσης.
1941: Κατά τη Μάχη της Κρήτης, οι Γερμανοί αλεξιπτωτιστές καταλαμβάνουν το αεροδρόμιο του Μάλεμε, σε μια κρίσιμη καμπή για την έκβαση της μάχης.
1971: Η Τσέλσι κατακτά το Κύπελλο Κυπελλούχων Ευρώπης στο γήπεδο Καραϊσκάκη, νικώντας με 2-1 τη Ρεάλ Μαδρίτης στον επαναληπτικό τελικό. Στα προκριματικά είχε αποκλείσει τον Άρη.

1986: Γεννιούνται στην Ελλάδα τα πρώτα τρίδυμα με εξωσωματική γονιμοποίηση, ένα από τα οποία είναι ο μετέπειτα τραγουδιστής Κωνσταντίνος Αργυρός.
1991: Ο πρώην πρωθυπουργός της Ινδίας Ρατζίβ Γκάντι δολοφονείται σε συγκέντρωση στο Μαντράς. Είναι ο δεύτερος της οικογένειας που πέφτει θύμα δολοφονίας, μετά τη μητέρα του Ίντιρα Γκάντι.




1995: Πραγματοποιείται η πρώτη κατεδάφιση με δυναμίτη στην Ελλάδα, στο ημιτελές 15ώροφο κτίριο του Ερυθρού Σταυρού στη λεωφόρο Μεσογείων.
1998: Ο δικτάτορας της Ινδονησίας Σουχάρτο παραιτείται μετά από 32 χρόνια εξουσίας, υπό το βάρος κοινωνικών αναταραχών και οικονομικής κρίσης.




2005: Η Έλενα Παπαρίζου κερδίζει για την Ελλάδα τον 50ό Διαγωνισμό Τραγουδιού της Eurovision, με το τραγούδι «My Number One», υπογράφοντας την πρώτη νίκη της χώρας στον θεσμό. Η εκρηκτική της εμφάνιση στη σκηνή του Κιέβου ενθουσιάζει το ευρωπαϊκό κοινό και φέρνει την Ελλάδα στην κορυφή της μουσικής Ευρώπης. Η νίκη αυτή σηματοδοτεί μια ιστορική στιγμή για την ελληνική ποπ σκηνή, γεμίζοντας υπερηφάνεια τους Έλληνες σε όλο τον κόσμο και ανοίγοντας τον δρόμο για τη διοργάνωση της Eurovision στην Αθήνα το 2006. Το «My Number One» παραμένει μέχρι σήμερα ένα από τα πιο αναγνωρίσιμα και αγαπημένα τραγούδια της διοργάνωσης.
2006: Το Μαυροβούνιο αποφασίζει μέσω δημοψηφίσματος την ανεξαρτησία του, βάζοντας τέλος στην ομοσπονδία με τη Σερβία και ανοίγοντας νέο κεφάλαιο στην ιστορία της Βαλκανικής.

2023: Πραγματοποιούνται βουλευτικές εκλογές στην Ελλάδα, με το εκλογικό σύστημα της απλής αναλογικής για πρώτη φορά από το 1990. Πρώτο κόμμα ανεδείχθη η Νέα Δημοκρατία (40,79%), δεύτερο κόμμα ο ΣΥΡΙΖΑ (20,07%), τρίτο κόμμα το ΠΑΣΟΚ (11,46%), τέταρτο κόμμα το ΚΚΕ (7,23%) και πέμπτο η Ελληνική Λύση (4,45%) (Δείτε τα αποτελέσματα εδώ). Κανένα κόμμα δεν κατάφερε να συγκεντρώσει την απαιτούμενη κοινοβουλευτική πλειοψηφία για τον σχηματισμό αυτοδύναμης κυβέρνησης και ανακοινώθηκαν νέες εκλογές για τις 25 Ιουνίου.
Γεννήσεις

1902 – Λεωνίδας Ζέρβας, Έλληνας χημικός. Γεννήθηκε στις 21 Μαΐου 1902 και πέθανε στις 10 Ιουλίου 1980. Υπήρξε διεθνούς κύρους επιστήμονας στη βιοχημεία και τη φαρμακευτική χημεία, με σημαντική συμβολή στη σύνθεση πεπτιδίων. Μαζί με τον Μαξ Μπέργκμαν ανέπτυξε τη μέθοδο Μπέργκμαν – Ζέρβα, η οποία αποτέλεσε βασικό εργαλείο για τη μελέτη πρωτεϊνών και την εξέλιξη της σύγχρονης βιοϊατρικής έρευνας.

1921 – Αντρέι Ζαχάροφ (Andrei Sakharov), Σοβιετικός φυσικός και ακτιβιστής. Γεννήθηκε στις 21 Μαΐου 1921 και πέθανε στις 14 Δεκεμβρίου 1989. Συμμετείχε στην ανάπτυξη της σοβιετικής βόμβας υδρογόνου, όμως αργότερα εξελίχθηκε σε μία από τις σημαντικότερες φωνές υπέρ των ανθρωπίνων δικαιωμάτων στην ΕΣΣΔ. Τιμήθηκε με το Νόμπελ Ειρήνης το 1975, το οποίο οι σοβιετικές αρχές δεν του επέτρεψαν να παραλάβει.

1972 – The Notorious B.I.G. (Christopher George Latore Wallace), Αμερικανός ράπερ. Γεννήθηκε στις 21 Μαΐου 1972 και πέθανε στις 9 Μαρτίου 1997. Υπήρξε από τις πιο επιδραστικές μορφές του East Coast hip hop και καθόρισε τον ήχο της δεκαετίας του ’90 με το άλμπουμ Ready to Die. Η καριέρα του διακόπηκε βίαια όταν δολοφονήθηκε στο Λος Άντζελες, σε ηλικία 24 ετών.

1986 – Κωνσταντίνος Αργυρός, Έλληνας τραγουδιστής. Γεννήθηκε στις 21 Μαΐου 1986 και ανήκει στους πιο επιτυχημένους καλλιτέχνες της σύγχρονης ελληνικής ποπ-λαϊκής σκηνής. Έχει σημειώσει διαδοχικές ραδιοφωνικές και διαδικτυακές επιτυχίες, με τραγούδια που γνώρισαν μεγάλη απήχηση, ενώ η παρουσία του στις ζωντανές εμφανίσεις και στη δισκογραφία τον έχει καθιερώσει ως ένα από τα εμπορικά ισχυρά ονόματα της γενιάς του.
Θάνατοι

1999 – Φρέντυ Γερμανός, Έλληνας τραγουδιστής. Γεννήθηκε στις 21 Μαΐου 1986 και ανήκει στους πιο επιτυχημένους καλλιτέχνες της σύγχρονης ελληνικής ποπ-λαϊκής σκηνής. Έχει σημειώσει διαδοχικές ραδιοφωνικές και διαδικτυακές επιτυχίες, με τραγούδια που γνώρισαν μεγάλη απήχηση, ενώ η παρουσία του στις ζωντανές εμφανίσεις και στη δισκογραφία τον έχει καθιερώσει ως ένα από τα εμπορικά ισχυρά ονόματα της γενιάς του.

2018 – Χάρρυ Κλυνν (κατά κόσμον Βασίλης Τριανταφυλλίδης), Έλληνας ηθοποιός, σατιρικός καλλιτέχνης και σκηνοθέτης. Γεννήθηκε στις 7 Μαΐου 1940 και πέθανε στις 21 Μαΐου 2018. Υπήρξε από τις χαρακτηριστικότερες φωνές της πολιτικής και κοινωνικής σάτιρας στη μεταπολιτευτική Ελλάδα. Με δίσκους, θεατρικές παραστάσεις, κινηματογραφικές και τηλεοπτικές εμφανίσεις, διαμόρφωσε ένα ιδιαίτερο ύφος που τον έκανε σημείο αναφοράς της ελληνικής ποπ κουλτούρας.
Εορτολόγιο
Ελένη, Έλενος, Κωνσταντίνος, Κωνσταντίνα
Εθνικές Γιορτές – Επέτειοι
Διεθνής Ημέρα Τσαγιού
Ευρωπαϊκή Ημέρα Νατούρα 2000
Παγκόσμια Ημέρα Πολιτιστικής Ποικιλομορφίας για τον Διάλογο και την Ανάπτυξη

Event details

Σαν σήμερα 1945: Ολοκληρώνεται η Διάσκεψη της Γιάλτας, με τους Φραγκλίνο Ρούσβελτ, Γουίνστον Τσόρτσιλ και Ιωσήφ Στάλιν να συμφωνούν στο πλαίσιο της μεταπολεμικής τάξης πραγμάτων στην Ευρώπη. Οι αποφάσεις της θα επηρεάσουν την πορεία του μεταπολεμικού κόσμου και θα τροφοδοτήσουν τη λογική των «σφαιρών επιρροής» που θα σφραγίσει τον Ψυχρό Πόλεμο.
Σαν σήμερα, τον Φεβρουάριο του 1959, ξεκινά στην Αθήνα η πολύκροτη δίκη του Μαξ Μέρτεν, του Γερμανού αξιωματούχου που το όνομά του ταυτίστηκε με τη μεθοδική εξόντωση της εβραϊκής κοινότητας της Θεσσαλονίκης. Η υπόθεση αυτή δεν ήταν απλώς μια δικαστική διαδικασία· ήταν μια κοινωνική και πολιτική δόνηση που έφερε την Ελλάδα αντιμέτωπη με τα «ανοιχτά τραύματα» της Κατοχής, τις ευθύνες της μεταπολεμικής δικαιοσύνης και τις διπλωματικές ισορροπίες του Ψυχρού Πολέμου.
Η εξόντωση της εβραϊκής κοινότητας της Θεσσαλονίκης
Πριν από τον πόλεμο, η Θεσσαλονίκη ήταν η «Ιερουσαλήμ των Βαλκανίων», μια πόλη όπου η εβραϊκή παρουσία καθόριζε την οικονομία και τον πολιτισμό. Κατά την Κατοχή, η στοχοποίηση υπήρξε κλιμακωτή: από τους εξευτελισμούς στην Πλατεία Ελευθερίας έως τον εκτοπισμό του 1943. Περισσότεροι από 45.000 άνθρωποι οδηγήθηκαν στα τρένα για το Άουσβιτς-Μπιρκενάου. Επέστρεψαν ελάχιστοι. Η πόλη άλλαξε οριστικά, αφήνοντας πίσω της ένα δυσαναπλήρωτο κενό σε σπίτια, γειτονιές και συλλογική μνήμη.
Ο ρόλος του Μέρτεν στη διοίκηση της Κατοχής
Ο Μέρτεν υπήρξε ο γραφειοκράτης του θανάτου στη Θεσσαλονίκη. Στο πρόσωπό του συμπυκνώθηκε ο συνδυασμός τρόμου και οικονομικής λεηλασίας. Η σύλληψή του στην Αθήνα το 1957, όταν επέστρεψε ανέλπιστα ως τουρίστας (!), δημιούργησε τεράστιες προσδοκίες. Επιζώντες και συγγενείς θυμάτων περίμεναν την κάθαρση, πιστεύοντας πως η ελληνική δικαιοσύνη θα έδινε φωνή σε όσα έμειναν στο σκοτάδι για δεκαπέντε χρόνια.
Η σύλληψη, η καταδίκη και η διπλωματική πίεση
Το Ειδικό Στρατοδικείο Εγκλημάτων Πολέμου τον καταδίκασε σε 25 χρόνια κάθειρξη. Όμως, η συνέχεια μετέτρεψε τη δικαιοσύνη σε πολιτικό θρίλερ. Υπό την ασφυκτική πίεση της Δυτικής Γερμανίας —που συνέδεε την οικονομική βοήθεια προς την Ελλάδα με την τύχη των εγκληματιών πολέμου— η κυβέρνηση Καραμανλή ψήφισε νομοθεσία που επέτρεπε την αποφυλάκιση και απέλασή του.
Η φυγή του Μέρτεν λίγους μήνες μετά την καταδίκη του προκάλεσε οργή. Η αίσθηση της αδικίας βάθυνε όταν ο Μέρτεν, από την ασφάλεια της Γερμανίας, επιτέθηκε με καταγγελίες στον ελληνικό πολιτικό κόσμο, ισχυριζόμενος σκοτεινές συνεργασίες κατά την Κατοχή, μετατρέποντας μια υπόθεση γενοκτονίας σε εργαλείο πολιτικής εξόντωσης.
Ο Επίμονος Μύθος του «Θησαυρού»
Πέρα από τα νομικά έγγραφα, η υπόθεση Μέρτεν τροφοδότησε έναν από τους μεγαλύτερους αστικούς θρύλους της Θεσσαλονίκης: τον κρυμμένο θησαυρό των Εβραίων. Ιστορίες για χρυσές λίρες και κοσμήματα που «εξαφανίστηκαν» σε μυστικές διαδρομές ή κρύφτηκαν στο βυθό του Θερμαϊκού συνεχίζουν να στοιχειώνουν τη φαντασία πολλών.
Ο «θησαυρός» αυτός, αν και ποτέ δεν βρέθηκε τεκμηριωμένα, παραμένει το απόλυτο σύμβολο μιας λεηλασίας που δεν αποκαταστάθηκε ποτέ. Είναι η υλική υπενθύμιση ότι στην Κατοχή δεν χάθηκαν μόνο ζωές, αλλά ξεριζώθηκαν ολόκληρες οικογενειακές ιστορίες, αφήνοντας πίσω τους σκιές που αρνούνται να σβήσουν.
Τα σημαντικότερα γεγονότα της ημέρας στην Ελλάδα και τον κόσμο
55: Ο Τιβέριος Κλαύδιος Καίσαρας Βρετανικός, διάδοχος της Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας, πεθαίνει κάτω από μυστηριώδεις συνθήκες στη Ρώμη. Ο θάνατός του, που πολλοί ιστορικοί αποδίδουν σε δηλητηρίαση με εντολή της Αγριππίνας, ανοίγει τον δρόμο για την άνοδο του Νέρωνα στον θρόνο.
660: Σύμφωνα με την ιαπωνική παράδοση, ο αυτοκράτορας Τζίμου ιδρύει την Ιαπωνία, σηματοδοτώντας την απαρχή της αυτοκρατορικής δυναστείας. Ο Τζίμου, που θεωρείται ο πρώτος αυτοκράτορας της χώρας, λέγεται ότι ήταν απόγονος της θεάς του Ήλιου, Αματεράσου, και η άνοδός του στον θρόνο αποτελεί τον θρύλο της γένεσης του ιαπωνικού έθνους. Η ημερομηνία αυτή τιμάται κάθε χρόνο στην Ιαπωνία ως «Ημέρα Ίδρυσης του Κράτους» (Kenkoku Kinen no Hi).
1825: Ο Ιμπραήμ Πασάς αποβιβάζεται στη Μεθώνη, φέρνοντας στην Πελοπόννησο έναν καλά οργανωμένο αιγυπτιακό στρατό που αλλάζει άμεσα τις ισορροπίες του Αγώνα. Η εκστρατεία του εξελίσσεται σε σκληρές επιχειρήσεις και εκτεταμένες καταστροφές, πιέζοντας ασφυκτικά τα επαναστατικά κέντρα.

1916: Η Έμα Γκόλντμαν, αναρχική και φεμινίστρια ακτιβίστρια, συλλαμβάνεται στις Ηνωμένες Πολιτείες για τις διαλέξεις της σχετικά με την αντισύλληψη. Η σύλληψή της αντανακλά την καταστολή της ελευθερίας του λόγου εκείνης της εποχής και την αντίσταση στις φεμινιστικές διεκδικήσεις. Παρά τις διώξεις, η Γκόλντμαν συνέχισε να υπερασπίζεται τα δικαιώματα των γυναικών, αφήνοντας ισχυρή παρακαταθήκη στο κίνημα για τον οικογενειακό προγραμματισμό και την αναπαραγωγική ελευθερία.
1934: Διεξάγονται δημοτικές εκλογές στην Ελλάδα με έντονη πολιτική πόλωση: στην Αθήνα εκλέγεται ο Κωνσταντίνος Κοτζιάς, ενώ στον Πειραιά ο Σωτήριος Στρατήγης. Στην Καβάλα εκλέγεται ο Δημήτριος Παρτσαλίδης, που καταγράφεται ως ο πρώτος κομμουνιστής δήμαρχος στη χώρα. Οι εκλογές μένουν στην Ιστορία και επειδή είναι από τις πρώτες στις οποίες συμμετέχουν γυναίκες.

1945: Ολοκληρώνεται η Διάσκεψη της Γιάλτας, με τους Φραγκλίνο Ρούσβελτ, Γουίνστον Τσόρτσιλ και Ιωσήφ Στάλιν να συμφωνούν στο πλαίσιο της μεταπολεμικής τάξης πραγμάτων στην Ευρώπη. Οι αποφάσεις της θα επηρεάσουν την πορεία του μεταπολεμικού κόσμου και θα τροφοδοτήσουν τη λογική των «σφαιρών επιρροής» που θα σφραγίσει τον Ψυχρό Πόλεμο.
1959: Μονογράφεται στη Ζυρίχη συμφωνία για την Κύπρο από τον Κωνσταντίνο Καραμανλή και τον Τούρκο ομόλογό του Αντνάν Μεντερές, ανοίγοντας τον δρόμο για το πλαίσιο που θα οδηγήσει στην κυπριακή ανεξαρτησία. Λίγες ημέρες αργότερα, οι ρυθμίσεις θα «κλειδώσουν» με τις υπογραφές στο Λονδίνο από τα εμπλεκόμενα μέρη.
1959: Αρχίζει στην Αθήνα η δίκη του Μαξ Μέρτεν, Γερμανού αξιωματούχου της Κατοχής που συνδέεται με την υπόθεση των διώξεων και εκτοπίσεων των Εβραίων της Θεσσαλονίκης. Η διαδικασία προκαλεί ισχυρό κοινωνικό και πολιτικό αντίκτυπο, φέρνοντας ξανά στο προσκήνιο τραύματα της Κατοχής και ευθύνες που δεν έχουν κλείσει.
1961: Συγκροτείται το Δημοκρατικόν Κέντρον – Αγροτική Φιλελευθέρα Ένωσις υπό την ηγεσία του Γεωργίου Παπανδρέου, ως προσπάθεια ανασύνταξης του Κέντρου. Θεωρείται προπομπός των εξελίξεων που θα οδηγήσουν στη δημιουργία ευρύτερων σχημάτων στον χώρο μέσα στο ίδιο έτος.
1961: Ανακοινώνεται ότι στο σπήλαιο των Πετραλώνων στη Χαλκιδική έχει βρεθεί κρανίο προϊστορικού ανθρώπου, γνωστού ως «αρχανθρώπου». Το εύρημα θα εξελιχθεί σε ένα από τα πιο συζητημένα της ελληνικής παλαιοανθρωπολογίας, με διαχρονικές επιστημονικές αντιπαραθέσεις για τη χρονολόγηση και την ταξινόμησή του.

1964: Το Γενικό Χημείο του Κράτους δίνει το «πράσινο φως» για την κυκλοφορία της Coca-Cola στην Ελλάδα. Παρότι η απόφαση ανοίγει τον δρόμο θεσμικά, η παρουσία του προϊόντος στην ελληνική αγορά θα ωριμάσει σταδιακά τα επόμενα χρόνια.
1978: Η κυβέρνηση της Κίνας αίρει την απαγόρευση σε έργα του Αριστοτέλη, του Γουίλιαμ Σέξπιρ και του Καρόλου Ντίκενς. Η κίνηση διαβάζεται ως ένδειξη πολιτισμικού «ανοίγματος» μετά από μια περίοδο έντονων περιορισμών, με ιδιαίτερο συμβολισμό και για την επιστροφή κλασικών έργων στο δημόσιο πεδίο.
1979: Εδραιώνεται επίσημα το καθεστώς της Ισλαμικής Επανάστασης στο Ιράν, υπό την ηγεσία του Αγιατολλάχ Χομεϊνί, λίγες ημέρες μετά την επιστροφή του από την εξορία. Η αλλαγή εξουσίας θα αναδιατάξει τις ισορροπίες στη Μέση Ανατολή και θα έχει μακροχρόνιες διεθνείς συνέπειες.
1990: Απελευθερώνεται ο Νέλσον Μαντέλα έπειτα από 27 χρόνια φυλάκισης, σε μια στιγμή-ορόσημο για τη Νότια Αφρική. Το γεγονός επιταχύνει τη διαδικασία που θα οδηγήσει στο τέλος του απαρτχάιντ και στη μετάβαση σε νέο πολιτικό καθεστώς.
2016: Ελικόπτερο του Πολεμικού Ναυτικού συντρίβεται στη νήσο Κίναρο, δυτικά της Λέρου, με τραγικό απολογισμό τρεις νεκρούς αξιωματικούς. Το δυστύχημα συγκλονίζει την κοινή γνώμη και ανοίγει νέα συζήτηση για τις συνθήκες επιχειρήσεων, την ασφάλεια πτήσεων και την επιχειρησιακή φθορά των μέσων.
Γεννήσεις

1776 – Ιωάννης Καποδίστριας, πρώτος κυβερνήτης της Ελλάδας, διπλωμάτης και θεμελιωτής του σύγχρονου ελληνικού κράτους, με σημαντική δράση στη διεθνή πολιτική σκηνή
1847 – Τόμας Έντισον, αμερικανός εφευρέτης, ένας από τους πιο παραγωγικούς επιστήμονες της εποχής του, γνωστός για την εφεύρεση του ηλεκτρικού λαμπτήρα και του φωνογράφου
1965 – Στέλιος Ρόκκος, έλληνας τραγουδοποιός, γνωστός για το ιδιαίτερο ύφος του στη ροκ και λαϊκή μουσική σκηνή
1969 – Τζένιφερ Άνιστον, αμερικανίδα ηθοποιός, παγκοσμίως γνωστή από τη σειρά «Friends», με επιτυχημένη καριέρα στον κινηματογράφο και την τηλεόραση
Θάνατοι
641 – Ηράκλειος, αυτοκράτορας του Βυζαντίου, ο ηγέτης που πραγματοποίησε σημαντικές μεταρρυθμίσεις και ανέτρεψε την περσική κυριαρχία στη Μέση Ανατολή
1650 – Ρενέ Ντεκάρτ (Καρτέσιος), γάλλος φιλόσοφος και μαθηματικός, θεμελιωτής του καρτεσιανού ορθολογισμού, με τη φράση «Cogito, ergo sum» (Σκέφτομαι, άρα υπάρχω) να σηματοδοτεί τη σύγχρονη φιλοσοφία
1948 – Σεργκέι Αϊζενστάιν, ρώσος σκηνοθέτης, πρωτοπόρος του κινηματογράφου και της τεχνικής του μοντάζ, δημιουργός αριστουργημάτων όπως «Το Θωρηκτό Ποτέμκιν»

2012 – Γουίτνεϊ Χιούστον, αμερικανίδα τραγουδίστρια και ηθοποιός, μία από τις μεγαλύτερες φωνές της σύγχρονης μουσικής, με επιτυχίες όπως το «I Will Always Love You» και πρωταγωνιστικό ρόλο στην ταινία «The Bodyguard»
Γιορτάζουν
Βλάσιος, Βλασία
Εθνικές Γιορτές – Επέτειοι
Διεθνής Ημέρα Γυναικών και Κοριτσιών στην Επιστήμη
Ευρωπαϊκή Ημέρα του 112
Παγκόσμια Ημέρα των Ασθενών
πηγή newsbeast.gr

Event details