Το απόγευμα της 14ης Αυγούστου 2003, λίγο μετά τις 4, τα φώτα άρχισαν να σβήνουν το ένα μετά το άλλο σε ένα τεράστιο τμήμα των ΗΠΑ και του Καναδά. Από το Οχάιο και το Μίσιγκαν μέχρι τη Νέα Υόρκη και από εκεί στο Οντάριο, περίπου 50 εκατομμύρια άνθρωποι έμειναν χωρίς ηλεκτρικό ρεύμα. Η συνολική απώλεια φορτίου έφτασε τα 61.800 MW και σε ορισμένες περιοχές η πλήρης αποκατάσταση χρειάστηκε έως και τέσσερις ημέρες.
Στη Νέα Υόρκη, το μετρό ακινητοποιήθηκε την ώρα που πλησίαζε η απογευματινή αιχμή. Περίπου 400 τρένα έμειναν σταματημένα, ενώ εκατοντάδες χιλιάδες επιβάτες βρέθηκαν χωρίς τρόπο να επιστρέψουν στα σπίτια τους. Τα φανάρια έσβησαν, οι δρόμοι γέμισαν αυτοκίνητα και πεζούς και άνθρωποι εγκλωβίστηκαν σε ανελκυστήρες.
Το ίδιο σκηνικό επαναλαμβανόταν εκατοντάδες χιλιόμετρα μακριά. Στο Τορόντο σταμάτησαν το μετρό και τα τραμ, επιβάτες απομακρύνονταν από ακινητοποιημένους συρμούς μέσα από τις σήραγγες και πολίτες βγήκαν στους δρόμους για να ρυθμίσουν μόνοι τους την κυκλοφορία στις διασταυρώσεις όπου τα φανάρια είχαν τεθεί εκτός λειτουργίας.
Από ένα πρόβλημα στο Οχάιο σε γενικευμένη κατάρρευση
Στην αρχή, το μέγεθος της διακοπής προκάλεσε φόβους ότι οι ΗΠΑ μπορεί να βρίσκονταν αντιμέτωπες με νέα τρομοκρατική επίθεση, λιγότερο από δύο χρόνια μετά την 11η Σεπτεμβρίου. Η επίσημη έρευνα ΗΠΑ και Καναδά, όμως, δεν βρήκε καμία ένδειξη σαμποτάζ, κυβερνοεπίθεσης ή τρομοκρατικής ενέργειας.

Η πραγματική εξήγηση ήταν λιγότερο θεαματική, αλλά ίσως πιο ανησυχητική: μια αλυσίδα τεχνικών και ανθρώπινων αστοχιών.
Η κοινή ερευνητική επιτροπή ΗΠΑ–Καναδά κατέληξε ότι η εταιρεία FirstEnergy δεν είχε αντιληφθεί εγκαίρως πόσο επικίνδυνα επιδεινωνόταν η κατάσταση στο δίκτυό της στο Οχάιο. Το σύστημα συναγερμών στο κέντρο ελέγχου είχε σταματήσει να λειτουργεί, με αποτέλεσμα οι χειριστές να μην ενημερώνονται για κρίσιμες μεταβολές. Παράλληλα, ανεπαρκώς κλαδεμένα δέντρα ήρθαν σε επαφή με γραμμές υψηλής τάσης και προκάλεσαν την αποσύνδεσή τους.
Το κρίσιμο σημείο ήρθε στις 16:05:57. Η γραμμή υψηλής τάσης Sammis–Star τέθηκε εκτός λειτουργίας και άρχισε η ανεξέλεγκτη αλυσιδωτή αντίδραση. Οι ροές ηλεκτρικής ενέργειας μεταφέρθηκαν από τη μία γραμμή στην άλλη, τα συστήματα προστασίας ενεργοποιούνταν διαδοχικά και το δίκτυο άρχισε να καταρρέει.
Μέσα σε μόλις επτά λεπτά, η διακοπή είχε εξαπλωθεί από την περιοχή Κλίβελαντ–Άκρον σε μεγάλο μέρος των βορειοανατολικών ΗΠΑ και του Καναδά. Στις 16:13 είχαν αποσυνδεθεί περισσότερες από 508 μονάδες παραγωγής σε 265 σταθμούς.
«Θα μπορούσε να είχε αποτραπεί»
Το πόρισμα της επίσημης έρευνας ήταν σαφές: το μπλακ άουτ θα μπορούσε να είχε αποτραπεί. Δεν έφταιγε ένα μόνο δέντρο ή ένας υπολογιστής, αλλά ένας συνδυασμός ανεπαρκούς συντήρησης, προβληματικής εποπτείας, κακής επικοινωνίας και αδυναμίας των αρμόδιων φορέων να αντιληφθούν εγκαίρως τι συνέβαινε στο διασυνδεδεμένο δίκτυο.
A darkened New York City is visible just before dawn through power lines from Jersey City, N.J., shown in foreground, with some lights visible, Friday, Aug. 15, 2003. The Empire State Building is in background. (AP Photo/George Widman)
Οι οικονομικές απώλειες μόνο στις ΗΠΑ υπολογίστηκαν μεταξύ 4 και 10 δισ. δολαρίων. Το συμβάν οδήγησε επίσης σε αυστηρότερη αντιμετώπιση των προτύπων αξιοπιστίας και σε σειρά μέτρων για τη λειτουργία και την εποπτεία του ηλεκτρικού συστήματος της Βόρειας Αμερικής.
Και η σύμπτωση εκείνου του Αυγούστου ήταν εντυπωσιακή. Μόλις δύο εβδομάδες αργότερα, στις 28 Αυγούστου, μεγάλο τμήμα του Λονδίνου έμεινε επίσης χωρίς ρεύμα, επηρεάζοντας 476.000 καταναλωτές και προκαλώντας χάος στις συγκοινωνίες. Τα δύο γεγονότα δεν συνδέονταν: στη βρετανική περίπτωση, η έρευνα εντόπισε μεταξύ άλλων ένα λανθασμένα τοποθετημένο ρελέ προστασίας.
Τι άλλο έγινε σαν σήμερα
1941: Ο Φράνκλιν Ρούζβελτ και ο Ουίνστον Τσόρτσιλ διακηρύσσουν την Ατλαντική Χάρτα, καθορίζοντας κοινές αρχές για τη μεταπολεμική διεθνή τάξη. Το κείμενο θεωρείται σημαντικός πρόδρομος της δημιουργίας των Ηνωμένων Εθνών.
1945: Ο πρόεδρος των ΗΠΑ Χάρι Τρούμαν ανακοινώνει ότι η Ιαπωνία αποδέχθηκε τους όρους παράδοσης των Συμμάχων, σηματοδοτώντας ουσιαστικά το τέλος του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου. Η επίσημη πράξη παράδοσης θα υπογραφεί στις 2 Σεπτεμβρίου.
1947: Το Πακιστάν αποκτά την ανεξαρτησία του από τη Βρετανία, στο πλαίσιο της διάλυσης της Βρετανικής Ινδίας και της δημιουργίας δύο ανεξάρτητων κρατών. Η διχοτόμηση συνοδεύεται από μαζικές μετακινήσεις πληθυσμών και αιματηρές συγκρούσεις.
1974: Η Τουρκία εξαπολύει τη δεύτερη φάση της εισβολής στην Κύπρο, τον «Αττίλα 2», μετά το αδιέξοδο των συνομιλιών της Γενεύης. Μέχρι την εκεχειρία της 16ης Αυγούστου, οι τουρκικές δυνάμεις έχουν θέσει υπό τον έλεγχό τους περίπου το 37% του νησιού.
1980: Ξεκινά η μεγάλη απεργία στα ναυπηγεία του Γκντανσκ στην Πολωνία, με τον Λεχ Βαλέσα να αναδεικνύεται σε ηγετική μορφή. Οι κινητοποιήσεις θα οδηγήσουν στη γέννηση της «Αλληλεγγύης», του κινήματος που αμφισβήτησε την κομμουνιστική εξουσία.

1996: Ο 26χρονος Ελληνοκύπριος Σολωμός Σολωμού πέφτει νεκρός από πυρά ενώ επιχειρεί να κατεβάσει την τουρκική σημαία στη Δερύνεια, τρεις ημέρες μετά τη δολοφονία του εξαδέλφου του, Τάσου Ισαάκ.

2003: Σεισμός μεγέθους 6,4 Ρίχτερ ταρακουνά τη Λευκάδα, προκαλώντας περίπου 50 τραυματισμούς, πανικό στους χιλιάδες παραθεριστές και εκτεταμένες ζημιές σε σπίτια, υποδομές και το οδικό δίκτυο. 

2005: Η πτήση 522 της κυπριακής Helios Airways συντρίβεται στο Γραμματικό Αττικής, με αποτέλεσμα να χάσουν τη ζωή τους και οι 121 επιβαίνοντες. Πρόκειται για την πιο πολύνεκρη αεροπορική τραγωδία που έχει σημειωθεί στην Ελλάδα.
2015: Η Βουλή εγκρίνει το 3ο μνημόνιο με 222 ψήφους υπέρ, ενώ η ψηφοφορία προκαλεί βαθιά εσωκομματική κρίση στον ΣΥΡΙΖΑ, με 32 βουλευτές του κόμματος να καταψηφίζουν τη συμφωνία.
Γεννήσεις

1909 – Μάνος Κατράκης, εμβληματικός Έλληνας ηθοποιός του θεάτρου και του κινηματογράφου, γεννήθηκε στις 14 Αυγούστου στο Καστέλι Κισάμου της Κρήτης. Ξεκίνησε το 1927 και ξεχώρισε για την επιβλητική φυσιογνωμία, την ακαταμάχητη φωνή και την ένταση του ρόλου σε έργα όπως «Ο καπετάν Μιχάλης», «Οιδίπους Τύραννος» και «Συνοικία το Όνειρο». Ιδρυτής του Ελληνικού Λαϊκού Θεάτρου (1955) και αγωνιστής της αριστεράς, υπέστη διώξεις και εξορίες εξαιτίας των πεποιθήσεών του.

1945 – Στιβ Μάρτιν (Steve Martin), εμβληματικός Αμερικανός κωμικός, ηθοποιός, συγγραφέας και μουσικός, γεννήθηκε στο Γουάκο του Τέξας στις 14 Αυγούστου. Ξεκίνησε ως σεναριογράφος στην εκπομπή «The Smothers Brothers Comedy Hour» (βραβείο Έμμυ) και γρήγορα καθιερώθηκε με το παράλογο, ευρηματικό του χιούμορ και sold out stand-up παραστάσεις τη δεκαετία του ’70. Άφησε στίγμα στον κινηματογράφο με ταινίες όπως «The Jerk», «Planes, Trains and Automobiles» και «Father of the Bride», κερδίζοντας πέντε βραβεία Γκράμι, ενώ ξεχωρίζει και ως δεξιοτέχνης μπάντζο και συγγραφέας.

1959 – Μάτζικ Τζόνσον (Magic Johnson), αμερικανός καλαθοσφαιριστής, γεννημένος στις 14 Αυγούστου στο Λάνσινγκ του Μίσιγκαν. Θεωρείται ένας από τους κορυφαίους πλέι μέικερ στην ιστορία του αθλήματος, καθιερώνοντας τη «Showtime» εποχή των Λος Άντζελες Λέικερς. Κατέκτησε πέντε πρωταθλήματα NBA, τρία βραβεία MVP και ήταν 12 φορές All-Star, ενώ ως πρωτοετής οδήγησε τους Λέικερς σε τίτλο παίζοντας όλες τις θέσεις στον τελικό. Εντυπωσίασε με το ομαδικό του πνεύμα, το μοναδικό στιλ και την ηγετική του παρουσία, κλείνοντας την καριέρα του ως πρότυπο αθλητικής και κοινωνικής προσφοράς.

1966 – Χάλι Μπέρι (Halle Berry), αμερικανίδα ηθοποιός και μοντέλο, γεννημένη στις 14 Αυγούστου στο Κλίβελαντ. Ξεκίνησε ως καλλιστείο και fashion model, διακρίθηκε στη Miss USA και Miss World το 1986, ενώ η καριέρα της απογειώθηκε ως πρωταγωνίστρια σε ταινίες όπως «Boomerang», «X-Men», «Die Another Day» και «Monster’s Ball» (2001), για την οποία βραβεύτηκε με Όσκαρ Α΄ Γυναικείου Ρόλου, η πρώτη και μοναδική Αφροαμερικανή τιμημένη με αυτόν τον τίτλο. Σήμα κατατεθέν της η δυναμική ερμηνεία και η ισχυρή προσωπικότητά της, έχοντας διακριθεί με Emmy, Golden Globe και SAG.

1983 – Μίλα Κούνις (Mila Kunis), Ουκρανοαμερικανίδα ηθοποιός, γεννημένη στις 14 Αυγούστου στο Τσερνίβτσι της Ουκρανίας. Μετανάστευσε οικογενειακώς στο Λος Άντζελες σε ηλικία 7 ετών. Έγινε γνωστή ως «Τζάκι Μπέρκχαρτ» στη σειρά «That ’70s Show» και ως φωνή της «Meg Griffin» στο «Family Guy». Ξεχώρισε με ρόλους σε ταινίες όπως «Forgetting Sarah Marshall», «Black Swan», «Friends with Benefits», «Ted» και «Bad Moms». Αναγνωρισμένη για την υποκριτική της ευλυγισία και την αδιαμφισβήτητη οθονική παρουσία, θεωρείται μία από τις πιο επιτυχημένες και αγαπητές ηθοποιούς της γενιάς της.
Θάνατοι

1956 – Μπέρτολτ Μπρεχτ (Bertolt Brecht), κορυφαίος Γερμανός συγγραφέας, ποιητής και θεατρικός μεταρρυθμιστής, πέθανε στις 14 Αυγούστου στο Ανατολικό Βερολίνο σε ηλικία 58 ετών από καρδιακή προσβολή. Πατέρας του «επικού θεάτρου» και του Verfremdungseffekt («αποστασιοποίηση»), δημιούργησε εμβληματικά έργα όπως «Η Όπερα της πεντάρας», «Μάνα Κουράγιο», «Ο Γαλιλαίος», «Ο καλός άνθρωπος του Σετσουάν» και «Ο Κύκλος με την κιμωλία».

1972 – Νίκος Φέρμας, εμβληματικός Έλληνας ηθοποιός του κινηματογράφου και του θεάτρου, γεννημένος στη Μυτιλήνη το 1905 με πραγματικό όνομα Νίκος Χατζηανδρέου. Καθιερώθηκε ως αρχέτυπο του ντόμπρου μάγκα και βιοπαλαιστή, μέσα από πάνω από 150 ταινίες στις δεκαετίες του ’50 και του ’60 («Ένας ήρωας με παντούφλες», «Λατέρνα φτώχεια και γαρύφαλλο», «Το κοροϊδάκι της δεσποινίδος», «Καλώς ήλθε το δολάριο», «Λόλα»). Η αυθεντική λαϊκή του παρουσία τον έκανε αγαπημένη φιγούρα του ελληνικού σινεμά, αφήνοντας ανεξίτηλη σφραγίδα στους δεύτερους ρόλους. Πέθανε στην Αθήνα στις 14 Αυγούστου 1972, σε ηλικία 67 ετών.

1988 – Έντσο Φεράρι (Enzo Ferrari), θρυλικός Ιταλός οδηγός αγώνων και επιχειρηματίας, πέθανε στις 14 Αυγούστου στη Μόντενα, σε ηλικία 90 ετών. Ξεκίνησε την καριέρα του ως οδηγός της Alfa Romeo και γρήγορα καθιερώθηκε ως πρωτοπόρος στον χώρο της αυτοκίνησης ιδρύοντας τη Scuderia Ferrari το 1929 και αργότερα τη θρυλική εταιρεία Ferrari στη Μαρανέλο. Μέσα από καινοτομία και πάθος για την ταχύτητα, ανέδειξε τα αγωνιστικά αυτοκίνητα Ferrari σε σύμβολο νίκης και πολυτέλειας, κατακτώντας πάνω από 5,000 αγώνες και 25 παγκόσμιους τίτλους κατά τη διάρκεια της ζωής του.

1996 – Σολωμός Σολωμού, Κύπριος ακτιβιστής και εμβληματική μορφή του αγώνα κατά της τουρκικής κατοχής, δολοφονήθηκε στις 14 Αυγούστου 1996 στη Δερύνεια κατά την προσπάθεια του να κατεβάσει την τουρκική σημαία από φυλάκιο των κατοχικών δυνάμεων, λίγο μετά την κηδεία του εξαδέρφου του Τάσου Ισαάκ. Με το τσιγάρο στο στόμα ανέβηκε στον ιστό και δέχτηκε θανάσιμα πυρά μπροστά στις κάμερες, σε μια εικόνα που έκανε τον γύρο του κόσμου ως σύμβολο θάρρους και αντίστασης.
πηγή newsbeast.gr

Event details

Ήταν ξημερώματα, Απόκριες του 1973, όταν ένας «άγραφος νόμος» των λαϊκών κέντρων της εποχής μετέτρεψε μια νύχτα διασκέδασης στην Αθήνα της δικτατορίας σε μακελειό. Στη «Νεράιδα της Αθήνας», στην Αγίου Μελετίου 45 στην Κυψέλη, ο Νίκος Κοεμτζής τραβά μαχαίρι μέσα σε λίγα δευτερόλεπτα και αφήνει πίσω του τρεις νεκρούς και επτά τραυματίες. Η σπίθα; Μια «παραγγελιά».
Ο άγραφος «νόμος» της πίστας
Στο λαϊκό κέντρο, η «παραγγελιά» δεν ήταν απλώς ένα τραγούδι που ζητάς από την ορχήστρα. Ήταν μια σιωπηρή συμφωνία: όταν κάποιος πλήρωνε για να χορέψει, η πίστα έπρεπε να αδειάσει. Εκείνη τη νύχτα, ο Κοεμτζής βρίσκεται στο μαγαζί με τον αδελφό του, τον Δήμο, και την παρέα τους. Η ορχήστρα ξεκινά, ο χορός πάει να στηθεί, όμως η πίστα δεν αδειάζει. Για τον ίδιο, αυτό διαβάζεται σαν προσβολή.
Η αφορμή ήταν ένα ζεϊμπέκικο που ζητήθηκε για τον αδελφό του. Η ένταση φουντώνει, οι φωνές ανεβαίνουν, τα σώματα σπρώχνονται μέσα στον θόρυβο. Ο Κοεμτζής βγάζει μαχαίρι και επιτίθεται. Στον απολογισμό, δύο χωροφύλακες και ένας φανοποιός χάνουν τη ζωή τους, ενώ τραυματίζονται άλλοι επτά θαμώνες. Η υπόθεση γίνεται πρωτοσέλιδο, με την κοινωνία να προσπαθεί να εξηγήσει πώς ένα «έθιμο της πίστας» κατέληξε σε νεκρούς.
Το τραγούδι που γράφτηκε λάθος και οι «Βεργούλες»
Από την πρώτη κιόλας μέρα, ο Τύπος γέμισε την ιστορία με ανακρίβειες. Μία από τις πιο επίμονες ήταν το ποιο τραγούδι παίχτηκε ως «παραγγελιά». Γράφτηκε ότι ήταν το «Ο χάρος βγήκε παγανιά», όμως αυτή η εκδοχή δεν στέκει ούτε μουσικά, αφού δεν είναι ζεϊμπέκικο. Η πιο τεκμηριωμένη εκδοχή επιμένει ότι η «παραγγελιά» ήταν οι «Βεργούλες» του Μάρκου Βαμβακάρη, με τον στίχο «Τα δυο σου χέρια πήρανε βεργούλες και με δείρανε» να αποκτά, εκ των υστέρων, μια ανατριχιαστική ειρωνεία.
Από τις θανατικές ποινές στην αποφυλάκιση
Η δικαστική συνέχεια ήταν βαριά. Ο Κοεμτζής καταδικάστηκε σε θανατικές ποινές που αργότερα μετατράπηκαν, σε μια εποχή που η θανατική ποινή έμπαινε σταδιακά στο περιθώριο και η πολιτεία δεν προχωρούσε πλέον εύκολα σε εκτελέσεις.
Αποφυλακίστηκε στις 29 Μαρτίου 1996, έπειτα από 23 χρόνια συνεχούς εγκλεισμού. Τα επόμενα χρόνια έζησε μακριά από κάθε «μυθοποίηση» της νύχτας εκείνης, πουλώντας την αυτοβιογραφία του και βιβλία για να επιβιώσει, συχνά έξω από τα δικαστήρια της Ευελπίδων και τις Κυριακές στο Μοναστηράκι. Πέθανε στις 23 Σεπτεμβρίου 2011, την ώρα που πουλούσε βιβλία.
Πώς ένα έγκλημα έγινε πολιτισμική πληγή
Η «παραγγελιά» του Κοεμτζή έμεινε στη λαϊκή μνήμη ως πληγή αλλά και ως σύμβολο μιας ολόκληρης εποχής· μιας εποχής όπου η ανδρική «τιμή» συχνά παρουσιαζόταν ως δικαιολογία για τη βία και όπου ένας άγραφος κανόνας μπορούσε να λογίζεται ως «το δίκαιο». Η ιστορία αυτή πέρασε από τα πρωτοσέλιδα στη συλλογική συνείδηση και αργότερα μεταφέρθηκε σε βιβλίο, κινηματογράφο και θέατρο.
Και φυσικά έγινε τραγούδι. Ο Διονύσης Σαββόπουλος γράφει το «Μακρύ Ζεϊμπέκικο για τον Νίκο», που κυκλοφορεί στον δίσκο «Ρεζέρβα» το 1979, και έτσι το γεγονός αποκτά τη δική του «δεύτερη ζωή», όχι ως αναπαράσταση της νύχτας, αλλά ως σκοτεινή σκιά πάνω στη μεταπολεμική Ελλάδα.
Τα σημαντικότερα γεγονότα της ημέρας στην Ελλάδα και τον κόσμο
1822: Κυκλοφορεί η διακήρυξη της Διοικήσεως που εξειδικεύει το «Προσωρινόν Πολίτευμα της Ελλάδος» (Σύνταγμα της Επιδαύρου) και ορίζει ως θεμελιώδη αρχή του υπό διαμόρφωση ελληνικού κράτους την κατάργηση της δουλείας, απαγορεύοντας την πώληση και αγορά ανθρώπων σε όλη την ελληνική επικράτεια και αναγνωρίζοντας ως ελεύθερο κάθε «αργυρώνητο» μόλις πατήσει ελληνικό έδαφος. Η διάταξη αυτή, ιδιαίτερα προωθημένη για την εποχή της αποικιοκρατίας, έχει ισχυρό συμβολισμό, καθώς εντάσσει την Επανάσταση του 1821 στην παράδοση του ευρωπαϊκού συνταγματισμού και στέλνει σαφές πολιτικό μήνυμα για τη συγκρότηση μιας πολιτείας που θεμελιώνεται στην ελευθερία και την αξιοπρέπεια όλων των ανθρώπων.
1826: Στη δεύτερη πολιορκία του Μεσολογγίου, οι οθωμανικές και αιγυπτιακές δυνάμεις καταλαμβάνουν το Βασιλάδι, κρίσιμο προπύργιο στη λιμνοθάλασσα. Η πτώση του νησιδιού σφίγγει ασφυκτικά τον κλοιό γύρω από την πόλη και αποκόπτει σημαντικές γραμμές άμυνας και ανεφοδιασμού. Το γεγονός οδηγεί την πολιορκία σε ακόμη πιο δραματική καμπή, λίγες εβδομάδες πριν από την Έξοδο.
1856: Ανοίγει στο Παρίσι το Συνέδριο που θα καταλήξει στη Συνθήκη των Παρισίων και στο τέλος του Κριμαϊκού Πολέμου. Οι Μεγάλες Δυνάμεις διαπραγματεύονται τη νέα ισορροπία ισχύος στην Ευρώπη, με κεντρικό ζήτημα τον ρόλο και την ασφάλεια της Οθωμανικής αυτοκρατορίας. Οι αποφάσεις του συνεδρίου επηρεάζουν συνολικά το Ανατολικό Ζήτημα, μέσα στο οποίο κινείται και ο ελληνικός κόσμος του 19ου αιώνα.
1932: Ο Χίτλερ αποκτά τη γερμανική υπηκοότητα μέσω πολιτογράφησης στο κρατίδιο της Βραουνσβάιγκ, ύστερα από χρόνια που ήταν ανιθαγενής. Αυτό του ανοίγει τον δρόμο να θέσει υποψηφιότητα για δημόσιο αξίωμα και να κατέβει στις προεδρικές εκλογές απέναντι στον Χίντενμπουργκ. Η εξέλιξη αποδεικνύεται κομβικό βήμα στην πορεία που θα τον οδηγήσει λίγο αργότερα στην κορυφή της εξουσίας.
1941: Ξεκινά στο Άμστερνταμ η Απεργία του Φεβρουαρίου, μια μαζική κινητοποίηση ενάντια στις ναζιστικές διώξεις των Εβραίων. Οργανώνεται μέσα σε συνθήκες κατοχής και εξαπλώνεται γρήγορα, πριν κατασταλεί βίαια από τους Γερμανούς. Μένει στην ιστορία ως από τις πρώτες μεγάλες δημόσιες πράξεις αλληλεγγύης προς τους διωκόμενους Εβραίους στην κατεχόμενη Ευρώπη.

1948: Το Κομμουνιστικό Κόμμα Τσεχοσλοβακίας, υπό τον Κλέμεντ Γκότβαλντ, ολοκληρώνει με το λεγόμενο «πραξικόπημα του Φεβρουαρίου» την ανάληψη της πλήρους πολιτικής εξουσίας στην Τσεχοσλοβακία, μετά την παραίτηση των μη κομμουνιστών υπουργών και τον σχηματισμό κυβέρνησης υπό την πίεση μαζικών κινητοποιήσεων και τον φόβο σοβιετικής επέμβασης. Η εγκαθίδρυση του μονοκομματικού καθεστώτος σηματοδοτεί την ένταξη της χώρας στο ανατολικό μπλοκ και εγκαινιάζει περίοδο περισσότερων από τεσσάρων δεκαετιών κομμουνιστικής διακυβέρνησης, που θα τερματιστεί μόλις το 1989 με τη «Βελούδινη Επανάσταση».
1956: Ο Νικίτα Χρουστσόφ εκφωνεί σε κλειστή συνεδρίαση τη μυστική ομιλία «Περί της προσωπολατρείας και των συνεπειών της», καταγγέλλοντας την κληρονομιά του Στάλιν. Η τομή αυτή πυροδοτεί την αποσταλινοποίηση και προκαλεί ισχυρούς κραδασμούς σε κόμματα και κινήματα διεθνώς. Οι συνέπειες θα φανούν τόσο στο εσωτερικό του σοβιετικού μπλοκ όσο και στη σχέση της Αριστεράς με την ΕΣΣΔ.
1959: Η βρετανική διοίκηση αίρει τους περιορισμούς ώστε ο Μακάριος να επιστρέψει στην Κύπρο, στο πλαίσιο της μετάβασης που ανοίγουν οι συμφωνίες του Φεβρουαρίου για την ανεξαρτησία. Παράλληλα προχωρούν ρυθμίσεις αμνηστίας για αδικήματα της περιόδου της ΕΟΚΑ και διευθετήσεις που συνδέονται με την αποχώρηση του Γρίβα.
Λίγες ημέρες αργότερα, ο Μακάριος φτάνει στην Κύπρο και η πολιτική σκηνή μπαίνει σε τροχιά νέας εποχής.

1964: Ο Κάσιους Κλέι (μετέπειτα Μοχάμεντ Άλι), 22 ετών, κατακτά στο Κονβένσιον Χολ του Μαϊάμι Μπιτς τον πρώτο του παγκόσμιο τίτλο στην κατηγορία των βαρέων βαρών, όταν ο παγκόσμιος πρωταθλητής Σόνι Λίστον, μεγάλο φαβορί με αποδόσεις περίπου 7–8 προς 1, δεν βγαίνει για τον έβδομο γύρο και το αποτέλεσμα καταγράφεται ως τεχνικό νοκ-άουτ υπέρ του Κλέι. Η νίκη θεωρείται μία από τις μεγαλύτερες εκπλήξεις στην ιστορία της πυγμαχίας, καθώς ο Λίστον είχε διαλύσει δύο φορές στον πρώτο γύρο τον Φλόιντ Πάτερσον και τρομοκρατούσε την κατηγορία, ενώ ο Κλέι, με την αλαζονική αυτοπεποίθηση και τη ρυθμική του φιγούρα «float like a butterfly, sting like a bee» («πετώ σαν πεταλούδα, τσιμπώ σαν μέλισσα»), συστήνει στο παγκόσμιο κοινό το εκρηκτικό του στιλ και σηματοδοτεί την απαρχή μιας θρυλικής καριέρας μέσα και έξω από τα ρινγκ.
1965: Στις Σέρρες, αιματηρές συμπλοκές ανάμεσα σε καπνοπαραγωγούς και Χωροφυλακή, με αφορμή κινητοποίηση και αποκλεισμό δρόμων για τις εξευτελιστικές τιμές του καπνού, έχουν ως αποτέλεσμα 42 τραυματίες, ανάμεσά τους αγρότες και άνδρες των σωμάτων ασφαλείας, και πολυάριθμες συλλήψεις, σε ένα από τα πιο έντονα αγροτικά επεισόδια της δεκαετίας. Η σύγκρουση αναδεικνύει το βάθος της κοινωνικής τριβής γύρω από την αγροτική οικονομία και τη θέση των καπνοπαραγωγών, προαναγγέλλοντας το κύμα αγροτικών αγώνων που θα σημαδέψει τα επόμενα χρόνια στη Βόρεια Ελλάδα.

1973: Στο λαϊκό κέντρο «Νεράιδα της Αθήνας», στην Αγίου Μελετίου στην Κυψέλη, ο Νίκος Κοεμτζής, ύστερα από ένταση γύρω από μια «παραγγελιά» ζεϊμπέκικου για τον αδελφό του, επιτίθεται με μαχαίρι, σκοτώνοντας τρεις θαμώνες (δύο χωροφύλακες και έναν φανοποιό) και τραυματίζοντας συνολικά επτά ακόμη άτομα, σε ένα μακελειό που θα σημαδέψει τη νυχτερινή Αθήνα της δικτατορίας. Η υπόθεση αποκτά τεράστια δημοσιότητα, τροφοδοτεί κοινωνικές αναγνώσεις γύρω από τη βία, την «τιμή» και το περιθώριο και μεταφέρεται αργότερα σε βιβλίο, κινηματογράφο και τραγούδια, με τον Διονύση Σαββόπουλο να εμπνέεται το «Μακρύ Ζεϊμπέκικο για το Νίκο», που αποτυπώνει με δραματικό τρόπο το γεγονός και τη μορφή του Κοεμτζή.
2010: Ο Παναθηναϊκός κερδίζει τη Ρόμα 3-2 στο Ολίμπικο και παίρνει πρόκριση στην επόμενη φάση του Γιουρόπα Λιγκ, σε μια από τις πιο δυνατές ευρωπαϊκές βραδιές του. Το αποτέλεσμα έρχεται σε ρεβάνς υψηλής έντασης και γράφεται ως μεγάλο «διπλό» σε ιταλικό έδαφος. Για το ελληνικό ποδόσφαιρο, λειτουργεί ως υπενθύμιση ότι ακόμη και σε δύσκολες εποχές μπορούν να υπάρξουν στιγμές ευρωπαϊκής υπέρβασης.
Γεννήσεις

1841 – Πιερ Ωγκύστ Ρενουάρ (25 Φεβρουαρίου 1841 – 3 Δεκεμβρίου 1919), Γάλλος, ζωγράφος, από τους κορυφαίους εκπροσώπους του Ιμπρεσιονισμού. Ξεχωρίζει για το φως, τα θερμά χρώματα και τη γιορτινή αίσθηση της καθημερινής ζωής, σε σκηνές αναψυχής, πορτρέτα και γυμνά. Πίνακες όπως το «Bal du moulin de la Galette» και το «Luncheon of the Boating Party» θεωρούνται εμβληματικά της μοντέρνας τέχνης και εκτίθενται σε κορυφαία μουσεία παγκοσμίως.

1943 – Τζορτζ Χάρισον (25 Φεβρουαρίου 1943 – 29 Νοεμβρίου 2001), Άγγλος, τραγουδιστής και κιθαρίστας, μέλος των Beatles, γνωστός ως ο «ήσυχος Beatle». Συνυπογράφει και ερμηνεύει κλασικά τραγούδια όπως «Here Comes the Sun» («Εδώ έρχεται ο ήλιος») και «While My Guitar Gently Weeps» («Ενώ η κιθάρα μου κλαίει απαλά»), δείχνοντας ξεχωριστή συνθετική ταυτότητα. Μετά τους Beatles χτίζει ισχυρή σόλο πορεία, με επιτυχίες και έντονο ενδιαφέρον για την ινδική μουσική και πνευματικότητα.
Θάνατοι

1899 – Πάουλ Γιούλιους φον Ρόιτερ (21 Ιουλίου 1816 – 25 Φεβρουαρίου 1899), Γερμανός, δημοσιογράφος και επιχειρηματίας, ιδρυτής του Reuters. Αξιοποίησε την τηλεγραφία και, στην αρχή, ακόμη και περιστέρια-ταχυδρόμους για να μεταφέρει χρηματιστηριακές ειδήσεις ταχύτερα από τους ανταγωνιστές, πριν μεταφέρει το εγχείρημα στο Λονδίνο. Έβαλε τις βάσεις ενός πρακτορείου που εξελίχθηκε σε παγκόσμιο σημείο αναφοράς για την ταχύτητα και την αξιοπιστία στη ροή ειδήσεων και οικονομικών δεδομένων.

1983 – Τενεσί Ουίλιαμς (26 Μαρτίου 1911 – 25 Φεβρουαρίου 1983), Αμερικανός, θεατρικός συγγραφέας, από τους κορυφαίους δραματουργούς του 20ού αιώνα. Τιμήθηκε δύο φορές με Πούλιτζερ και σφράγισε το παγκόσμιο θέατρο με έργα όπως «Λεωφορείον ο Πόθος» και «Λυσσασμένη Γάτα», που μεταφέρθηκαν και στον κινηματογράφο. Με ήρωες σε ένταση ανάμεσα σε πάθη, οικογενειακές ρωγμές και κοινωνικές πιέσεις, παραμένει διαχρονικός και ανεβαίνει σταθερά και στην Ελλάδα.

2022 – Δημήτρης Τσοβόλας (4 Σεπτεμβρίου 1942 – 25 Φεβρουαρίου 2022), Έλληνας, πολιτικός και δικηγόρος, ιστορικό στέλεχος του ΠΑΣΟΚ και υπουργός Οικονομικών (1985–1989). Συνδέθηκε με την έντονα «λαϊκή» εικόνα της οικονομικής πολιτικής της εποχής και με το σύνθημα «Τσοβόλα, δώσ’ τα όλα» που έμεινε στην πολιτική αργκό. Μετά τη ρήξη του με το ΠΑΣΟΚ ίδρυσε το ΔΗΚΚΙ το 1995, επιχειρώντας να εκφράσει πιο κοινωνικά προσανατολισμένη γραμμή στον χώρο της Κεντροαριστεράς.
Εορτολόγιο
Ρηγίνος, Ρηγίνα, Ταράσιος, Ταρασία

Event details