Το απόγευμα της 14ης Αυγούστου 2003, λίγο μετά τις 4, τα φώτα άρχισαν να σβήνουν το ένα μετά το άλλο σε ένα τεράστιο τμήμα των ΗΠΑ και του Καναδά. Από το Οχάιο και το Μίσιγκαν μέχρι τη Νέα Υόρκη και από εκεί στο Οντάριο, περίπου 50 εκατομμύρια άνθρωποι έμειναν χωρίς ηλεκτρικό ρεύμα. Η συνολική απώλεια φορτίου έφτασε τα 61.800 MW και σε ορισμένες περιοχές η πλήρης αποκατάσταση χρειάστηκε έως και τέσσερις ημέρες.
Στη Νέα Υόρκη, το μετρό ακινητοποιήθηκε την ώρα που πλησίαζε η απογευματινή αιχμή. Περίπου 400 τρένα έμειναν σταματημένα, ενώ εκατοντάδες χιλιάδες επιβάτες βρέθηκαν χωρίς τρόπο να επιστρέψουν στα σπίτια τους. Τα φανάρια έσβησαν, οι δρόμοι γέμισαν αυτοκίνητα και πεζούς και άνθρωποι εγκλωβίστηκαν σε ανελκυστήρες.
Το ίδιο σκηνικό επαναλαμβανόταν εκατοντάδες χιλιόμετρα μακριά. Στο Τορόντο σταμάτησαν το μετρό και τα τραμ, επιβάτες απομακρύνονταν από ακινητοποιημένους συρμούς μέσα από τις σήραγγες και πολίτες βγήκαν στους δρόμους για να ρυθμίσουν μόνοι τους την κυκλοφορία στις διασταυρώσεις όπου τα φανάρια είχαν τεθεί εκτός λειτουργίας.
Από ένα πρόβλημα στο Οχάιο σε γενικευμένη κατάρρευση
Στην αρχή, το μέγεθος της διακοπής προκάλεσε φόβους ότι οι ΗΠΑ μπορεί να βρίσκονταν αντιμέτωπες με νέα τρομοκρατική επίθεση, λιγότερο από δύο χρόνια μετά την 11η Σεπτεμβρίου. Η επίσημη έρευνα ΗΠΑ και Καναδά, όμως, δεν βρήκε καμία ένδειξη σαμποτάζ, κυβερνοεπίθεσης ή τρομοκρατικής ενέργειας.

Η πραγματική εξήγηση ήταν λιγότερο θεαματική, αλλά ίσως πιο ανησυχητική: μια αλυσίδα τεχνικών και ανθρώπινων αστοχιών.
Η κοινή ερευνητική επιτροπή ΗΠΑ–Καναδά κατέληξε ότι η εταιρεία FirstEnergy δεν είχε αντιληφθεί εγκαίρως πόσο επικίνδυνα επιδεινωνόταν η κατάσταση στο δίκτυό της στο Οχάιο. Το σύστημα συναγερμών στο κέντρο ελέγχου είχε σταματήσει να λειτουργεί, με αποτέλεσμα οι χειριστές να μην ενημερώνονται για κρίσιμες μεταβολές. Παράλληλα, ανεπαρκώς κλαδεμένα δέντρα ήρθαν σε επαφή με γραμμές υψηλής τάσης και προκάλεσαν την αποσύνδεσή τους.
Το κρίσιμο σημείο ήρθε στις 16:05:57. Η γραμμή υψηλής τάσης Sammis–Star τέθηκε εκτός λειτουργίας και άρχισε η ανεξέλεγκτη αλυσιδωτή αντίδραση. Οι ροές ηλεκτρικής ενέργειας μεταφέρθηκαν από τη μία γραμμή στην άλλη, τα συστήματα προστασίας ενεργοποιούνταν διαδοχικά και το δίκτυο άρχισε να καταρρέει.
Μέσα σε μόλις επτά λεπτά, η διακοπή είχε εξαπλωθεί από την περιοχή Κλίβελαντ–Άκρον σε μεγάλο μέρος των βορειοανατολικών ΗΠΑ και του Καναδά. Στις 16:13 είχαν αποσυνδεθεί περισσότερες από 508 μονάδες παραγωγής σε 265 σταθμούς.
«Θα μπορούσε να είχε αποτραπεί»
Το πόρισμα της επίσημης έρευνας ήταν σαφές: το μπλακ άουτ θα μπορούσε να είχε αποτραπεί. Δεν έφταιγε ένα μόνο δέντρο ή ένας υπολογιστής, αλλά ένας συνδυασμός ανεπαρκούς συντήρησης, προβληματικής εποπτείας, κακής επικοινωνίας και αδυναμίας των αρμόδιων φορέων να αντιληφθούν εγκαίρως τι συνέβαινε στο διασυνδεδεμένο δίκτυο.
A darkened New York City is visible just before dawn through power lines from Jersey City, N.J., shown in foreground, with some lights visible, Friday, Aug. 15, 2003. The Empire State Building is in background. (AP Photo/George Widman)
Οι οικονομικές απώλειες μόνο στις ΗΠΑ υπολογίστηκαν μεταξύ 4 και 10 δισ. δολαρίων. Το συμβάν οδήγησε επίσης σε αυστηρότερη αντιμετώπιση των προτύπων αξιοπιστίας και σε σειρά μέτρων για τη λειτουργία και την εποπτεία του ηλεκτρικού συστήματος της Βόρειας Αμερικής.
Και η σύμπτωση εκείνου του Αυγούστου ήταν εντυπωσιακή. Μόλις δύο εβδομάδες αργότερα, στις 28 Αυγούστου, μεγάλο τμήμα του Λονδίνου έμεινε επίσης χωρίς ρεύμα, επηρεάζοντας 476.000 καταναλωτές και προκαλώντας χάος στις συγκοινωνίες. Τα δύο γεγονότα δεν συνδέονταν: στη βρετανική περίπτωση, η έρευνα εντόπισε μεταξύ άλλων ένα λανθασμένα τοποθετημένο ρελέ προστασίας.
Τι άλλο έγινε σαν σήμερα
1941: Ο Φράνκλιν Ρούζβελτ και ο Ουίνστον Τσόρτσιλ διακηρύσσουν την Ατλαντική Χάρτα, καθορίζοντας κοινές αρχές για τη μεταπολεμική διεθνή τάξη. Το κείμενο θεωρείται σημαντικός πρόδρομος της δημιουργίας των Ηνωμένων Εθνών.
1945: Ο πρόεδρος των ΗΠΑ Χάρι Τρούμαν ανακοινώνει ότι η Ιαπωνία αποδέχθηκε τους όρους παράδοσης των Συμμάχων, σηματοδοτώντας ουσιαστικά το τέλος του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου. Η επίσημη πράξη παράδοσης θα υπογραφεί στις 2 Σεπτεμβρίου.
1947: Το Πακιστάν αποκτά την ανεξαρτησία του από τη Βρετανία, στο πλαίσιο της διάλυσης της Βρετανικής Ινδίας και της δημιουργίας δύο ανεξάρτητων κρατών. Η διχοτόμηση συνοδεύεται από μαζικές μετακινήσεις πληθυσμών και αιματηρές συγκρούσεις.
1974: Η Τουρκία εξαπολύει τη δεύτερη φάση της εισβολής στην Κύπρο, τον «Αττίλα 2», μετά το αδιέξοδο των συνομιλιών της Γενεύης. Μέχρι την εκεχειρία της 16ης Αυγούστου, οι τουρκικές δυνάμεις έχουν θέσει υπό τον έλεγχό τους περίπου το 37% του νησιού.
1980: Ξεκινά η μεγάλη απεργία στα ναυπηγεία του Γκντανσκ στην Πολωνία, με τον Λεχ Βαλέσα να αναδεικνύεται σε ηγετική μορφή. Οι κινητοποιήσεις θα οδηγήσουν στη γέννηση της «Αλληλεγγύης», του κινήματος που αμφισβήτησε την κομμουνιστική εξουσία.

1996: Ο 26χρονος Ελληνοκύπριος Σολωμός Σολωμού πέφτει νεκρός από πυρά ενώ επιχειρεί να κατεβάσει την τουρκική σημαία στη Δερύνεια, τρεις ημέρες μετά τη δολοφονία του εξαδέλφου του, Τάσου Ισαάκ.

2003: Σεισμός μεγέθους 6,4 Ρίχτερ ταρακουνά τη Λευκάδα, προκαλώντας περίπου 50 τραυματισμούς, πανικό στους χιλιάδες παραθεριστές και εκτεταμένες ζημιές σε σπίτια, υποδομές και το οδικό δίκτυο. 

2005: Η πτήση 522 της κυπριακής Helios Airways συντρίβεται στο Γραμματικό Αττικής, με αποτέλεσμα να χάσουν τη ζωή τους και οι 121 επιβαίνοντες. Πρόκειται για την πιο πολύνεκρη αεροπορική τραγωδία που έχει σημειωθεί στην Ελλάδα.
2015: Η Βουλή εγκρίνει το 3ο μνημόνιο με 222 ψήφους υπέρ, ενώ η ψηφοφορία προκαλεί βαθιά εσωκομματική κρίση στον ΣΥΡΙΖΑ, με 32 βουλευτές του κόμματος να καταψηφίζουν τη συμφωνία.
Γεννήσεις

1909 – Μάνος Κατράκης, εμβληματικός Έλληνας ηθοποιός του θεάτρου και του κινηματογράφου, γεννήθηκε στις 14 Αυγούστου στο Καστέλι Κισάμου της Κρήτης. Ξεκίνησε το 1927 και ξεχώρισε για την επιβλητική φυσιογνωμία, την ακαταμάχητη φωνή και την ένταση του ρόλου σε έργα όπως «Ο καπετάν Μιχάλης», «Οιδίπους Τύραννος» και «Συνοικία το Όνειρο». Ιδρυτής του Ελληνικού Λαϊκού Θεάτρου (1955) και αγωνιστής της αριστεράς, υπέστη διώξεις και εξορίες εξαιτίας των πεποιθήσεών του.

1945 – Στιβ Μάρτιν (Steve Martin), εμβληματικός Αμερικανός κωμικός, ηθοποιός, συγγραφέας και μουσικός, γεννήθηκε στο Γουάκο του Τέξας στις 14 Αυγούστου. Ξεκίνησε ως σεναριογράφος στην εκπομπή «The Smothers Brothers Comedy Hour» (βραβείο Έμμυ) και γρήγορα καθιερώθηκε με το παράλογο, ευρηματικό του χιούμορ και sold out stand-up παραστάσεις τη δεκαετία του ’70. Άφησε στίγμα στον κινηματογράφο με ταινίες όπως «The Jerk», «Planes, Trains and Automobiles» και «Father of the Bride», κερδίζοντας πέντε βραβεία Γκράμι, ενώ ξεχωρίζει και ως δεξιοτέχνης μπάντζο και συγγραφέας.

1959 – Μάτζικ Τζόνσον (Magic Johnson), αμερικανός καλαθοσφαιριστής, γεννημένος στις 14 Αυγούστου στο Λάνσινγκ του Μίσιγκαν. Θεωρείται ένας από τους κορυφαίους πλέι μέικερ στην ιστορία του αθλήματος, καθιερώνοντας τη «Showtime» εποχή των Λος Άντζελες Λέικερς. Κατέκτησε πέντε πρωταθλήματα NBA, τρία βραβεία MVP και ήταν 12 φορές All-Star, ενώ ως πρωτοετής οδήγησε τους Λέικερς σε τίτλο παίζοντας όλες τις θέσεις στον τελικό. Εντυπωσίασε με το ομαδικό του πνεύμα, το μοναδικό στιλ και την ηγετική του παρουσία, κλείνοντας την καριέρα του ως πρότυπο αθλητικής και κοινωνικής προσφοράς.

1966 – Χάλι Μπέρι (Halle Berry), αμερικανίδα ηθοποιός και μοντέλο, γεννημένη στις 14 Αυγούστου στο Κλίβελαντ. Ξεκίνησε ως καλλιστείο και fashion model, διακρίθηκε στη Miss USA και Miss World το 1986, ενώ η καριέρα της απογειώθηκε ως πρωταγωνίστρια σε ταινίες όπως «Boomerang», «X-Men», «Die Another Day» και «Monster’s Ball» (2001), για την οποία βραβεύτηκε με Όσκαρ Α΄ Γυναικείου Ρόλου, η πρώτη και μοναδική Αφροαμερικανή τιμημένη με αυτόν τον τίτλο. Σήμα κατατεθέν της η δυναμική ερμηνεία και η ισχυρή προσωπικότητά της, έχοντας διακριθεί με Emmy, Golden Globe και SAG.

1983 – Μίλα Κούνις (Mila Kunis), Ουκρανοαμερικανίδα ηθοποιός, γεννημένη στις 14 Αυγούστου στο Τσερνίβτσι της Ουκρανίας. Μετανάστευσε οικογενειακώς στο Λος Άντζελες σε ηλικία 7 ετών. Έγινε γνωστή ως «Τζάκι Μπέρκχαρτ» στη σειρά «That ’70s Show» και ως φωνή της «Meg Griffin» στο «Family Guy». Ξεχώρισε με ρόλους σε ταινίες όπως «Forgetting Sarah Marshall», «Black Swan», «Friends with Benefits», «Ted» και «Bad Moms». Αναγνωρισμένη για την υποκριτική της ευλυγισία και την αδιαμφισβήτητη οθονική παρουσία, θεωρείται μία από τις πιο επιτυχημένες και αγαπητές ηθοποιούς της γενιάς της.
Θάνατοι

1956 – Μπέρτολτ Μπρεχτ (Bertolt Brecht), κορυφαίος Γερμανός συγγραφέας, ποιητής και θεατρικός μεταρρυθμιστής, πέθανε στις 14 Αυγούστου στο Ανατολικό Βερολίνο σε ηλικία 58 ετών από καρδιακή προσβολή. Πατέρας του «επικού θεάτρου» και του Verfremdungseffekt («αποστασιοποίηση»), δημιούργησε εμβληματικά έργα όπως «Η Όπερα της πεντάρας», «Μάνα Κουράγιο», «Ο Γαλιλαίος», «Ο καλός άνθρωπος του Σετσουάν» και «Ο Κύκλος με την κιμωλία».

1972 – Νίκος Φέρμας, εμβληματικός Έλληνας ηθοποιός του κινηματογράφου και του θεάτρου, γεννημένος στη Μυτιλήνη το 1905 με πραγματικό όνομα Νίκος Χατζηανδρέου. Καθιερώθηκε ως αρχέτυπο του ντόμπρου μάγκα και βιοπαλαιστή, μέσα από πάνω από 150 ταινίες στις δεκαετίες του ’50 και του ’60 («Ένας ήρωας με παντούφλες», «Λατέρνα φτώχεια και γαρύφαλλο», «Το κοροϊδάκι της δεσποινίδος», «Καλώς ήλθε το δολάριο», «Λόλα»). Η αυθεντική λαϊκή του παρουσία τον έκανε αγαπημένη φιγούρα του ελληνικού σινεμά, αφήνοντας ανεξίτηλη σφραγίδα στους δεύτερους ρόλους. Πέθανε στην Αθήνα στις 14 Αυγούστου 1972, σε ηλικία 67 ετών.

1988 – Έντσο Φεράρι (Enzo Ferrari), θρυλικός Ιταλός οδηγός αγώνων και επιχειρηματίας, πέθανε στις 14 Αυγούστου στη Μόντενα, σε ηλικία 90 ετών. Ξεκίνησε την καριέρα του ως οδηγός της Alfa Romeo και γρήγορα καθιερώθηκε ως πρωτοπόρος στον χώρο της αυτοκίνησης ιδρύοντας τη Scuderia Ferrari το 1929 και αργότερα τη θρυλική εταιρεία Ferrari στη Μαρανέλο. Μέσα από καινοτομία και πάθος για την ταχύτητα, ανέδειξε τα αγωνιστικά αυτοκίνητα Ferrari σε σύμβολο νίκης και πολυτέλειας, κατακτώντας πάνω από 5,000 αγώνες και 25 παγκόσμιους τίτλους κατά τη διάρκεια της ζωής του.

1996 – Σολωμός Σολωμού, Κύπριος ακτιβιστής και εμβληματική μορφή του αγώνα κατά της τουρκικής κατοχής, δολοφονήθηκε στις 14 Αυγούστου 1996 στη Δερύνεια κατά την προσπάθεια του να κατεβάσει την τουρκική σημαία από φυλάκιο των κατοχικών δυνάμεων, λίγο μετά την κηδεία του εξαδέρφου του Τάσου Ισαάκ. Με το τσιγάρο στο στόμα ανέβηκε στον ιστό και δέχτηκε θανάσιμα πυρά μπροστά στις κάμερες, σε μια εικόνα που έκανε τον γύρο του κόσμου ως σύμβολο θάρρους και αντίστασης.
πηγή newsbeast.gr

Event details

Σαν σήμερα, πριν από 70 χρόνια, στις 19 Φεβρουαρίου 1956, οι Ελληνίδες προσέρχονται για πρώτη φορά μαζικά στις κάλπες για να ασκήσουν το δικαίωμα του εκλέγειν και του εκλέγεσθαι σε βουλευτικές εκλογές. Είναι μια ημερομηνία-τομή για τη δημοκρατία στην Ελλάδα, γιατί από εκείνη την Κυριακή η πολιτική συμμετοχή παύει να είναι υπόθεση «μισής κοινωνίας».
Η ψήφος των γυναικών δεν ήρθε χωρίς αγώνες. Πίσω από τη θεσμική κατάκτηση υπήρχε ήδη ένα οργανωμένο υπόστρωμα διεκδίκησης, από την Καλλιρρόη Παρρέν και τον γυναικείο Τύπο έως την Άβρα Θεοδωροπούλου και τον «Σύνδεσμο για τα Δικαιώματα της Γυναίκας», που από το 1920 έβαζε σταθερά στο τραπέζι το αίτημα της πολιτικής ισότητας.
Η κοινωνία είχε δει από νωρίς μικρά, δύσκολα ανοίγματα. Οι Ελληνίδες ψηφίζουν στις δημοτικές εκλογές του 1934, όμως το δικαίωμα είναι περιορισμένο και η συμμετοχή μικρή, αφού αφορά μόνο γυναίκες με συγκεκριμένες προϋποθέσεις, όπως ηλικία και εγγραμματοσύνη. Ένα ακόμη βήμα έρχεται μέσα στην Κατοχή, στις 25 Απριλίου 1944, όταν γυναίκες συμμετέχουν σε εκλογές στις περιοχές της λεγόμενης Ελεύθερης Ελλάδας, στο πλαίσιο της Εθνικής Αντίστασης, για την ανάδειξη των αντιπροσώπων του Εθνικού Συμβουλίου.
Η πλήρης, καθολική κατοχύρωση για τις βουλευτικές εκλογές έρχεται το 1952, με τον Νόμο 2159, που ψηφίζεται στις 7 Ιουνίου και προβλέπει την υποχρεωτική εγγραφή των Ελληνίδων άνω των 21 ετών στους εκλογικούς καταλόγους και την ψήφο «με τους ίδιους όρους» όπως των ανδρών. Παρ’ όλα αυτά, το δικαίωμα δεν ενεργοποιείται στις εκλογές του ίδιου έτους, με την επίσημη αιτιολόγηση ότι δεν προλαβαίνει να ολοκληρωθεί η εγγραφή στους καταλόγους. Έτσι, η πρακτική εφαρμογή μετατίθεται για την 1η Ιανουαρίου 1953.
Πριν από την πανελλαδική στιγμή του 1956, υπάρχει ένα σαφές προοίμιο. Στις επαναληπτικές εκλογές της 18ης Ιανουαρίου 1953 στη Θεσσαλονίκη, οι γυναίκες συμμετέχουν για πρώτη φορά σε βουλευτική διαδικασία, έστω και τοπικά, και εκλέγεται η Ελένη Σκούρα, η πρώτη Ελληνίδα βουλεύτρια. Στα χρόνια που ακολουθούν, γυναίκες ψηφοφόροι συμμετέχουν και σε αναπληρωματικές εκλογές, μέχρι να φτάσει η μέρα που η ψήφος τους θα «μετρήσει» σε όλη τη χώρα.
Το 1956, το δικαίωμα αποκτά πανελλαδική διάσταση και μετατρέπεται σε πράξη πολιτικής ωριμότητας. Οι κάλπες της 19ης Φεβρουαρίου δεν είναι ιστορικές μόνο επειδή αλλάζει το εκλογικό σώμα, αλλά και επειδή η ίδια η εκλογική διαδικασία έχει τις ιδιομορφίες της εποχής της, με αλλαγές στο εκλογικό σύστημα που επηρεάζουν τον τρόπο εκπροσώπησης και τις ισορροπίες.
Στις εκλογές του 1956 δεν μπήκαν μόνο οι γυναίκες στο εκλογικό σώμα, μπήκαν και στη Βουλή. Από 16 γυναίκες υποψήφιες, εκλέγονται δύο: η Λίνα Τσαλδάρη και η Βάσω Θανασέκου. Και λίγες ημέρες αργότερα, στις 29 Φεβρουαρίου 1956, η Τσαλδάρη αναλαμβάνει το υπουργείο Κοινωνικής Προνοίας, η πρώτη γυναίκα σε υπουργικό χαρτοφυλάκιο στην Ελλάδα.
Από εκεί και πέρα, η αλλαγή δεν έρχεται σε μια στιγμή. Η γυναικεία παρουσία στην πολιτική θα χρειαστεί χρόνο για να αποκτήσει βάθος, διάρκεια και κρίσιμη μάζα. Όμως η 19η Φεβρουαρίου 1956 μένει ως η ημερομηνία που ένα δικαίωμα πέρασε οριστικά από τις διεκδικήσεις και τα νομοθετήματα στην καθημερινή πράξη της δημοκρατίας.
Και κάθε φορά που σήμερα μια γυναίκα ρίχνει το ψηφοδέλτιό της στην κάλπη, συνεχίζει, συνειδητά ή όχι, μια διαδρομή που στην Ελλάδα γράφτηκε με καθυστερήσεις, αντιστάσεις και επιμονή, μέχρι να γίνει τελικά αυτονόητη.
Κεντρική φωτογραφία: 1. Γυναίκες συμμετέχουν στην Εφορευτική Επιτροπή και ψηφίζουν για πρώτη φορά στις βουλευτικές εκλογές της 19ης Φεβρουαρίου 1956 | Μουσείο Μπενάκη -Συλλογή Δημήτρη Χαρισιάδη 2. Ενημερωτικό φυλλάδιο του Υπουργείου Εσωτερικών, 1953 | Βιβλιοθήκη της Βουλής των Ελλήνων
Τα σημαντικότερα γεγονότα της ημέρας στην Ελλάδα και τον κόσμο
197: Ο Ρωμαίος αυτοκράτορας Σεπτίμιος Σεβήρος νικά τον σφετεριστή Κλαύδιο Αλβίνο στη μάχη του Λούγδουνουμ στη Γαλατία. Η σύγκρουση θεωρείται από τις πιο αιματηρές εμφύλιες αναμετρήσεις στη ρωμαϊκή ιστορία, με τεράστιες απώλειες. Η νίκη του Σεβήρου παγιώνει την εξουσία του και ανοίγει τον δρόμο για τη δυναστεία των Σεβήρων.
1822: Στη Νάουσα, ο πρόκριτος Ζαφειράκης Θεοδοσίου και οι οπλαρχηγοί της περιοχής κηρύσσουν την Επανάσταση κατά της Οθωμανικής κυριαρχίας, εντάσσοντας τη Μακεδονία στο κύμα του 1821. Η εξέγερση θα πνιγεί λίγο αργότερα στο αίμα, με την πόλη να υφίσταται σκληρή καταστολή και καταστροφές. Το γεγονός μένει ως μία από τις πιο φορτισμένες σελίδες της επαναστατικής ιστορίας στη βόρεια Ελλάδα.
1878: Ο Τόμας Έντισον κατοχυρώνει δίπλωμα ευρεσιτεχνίας για τον φωνόγραφο, ανοίγοντας τον δρόμο για την καταγραφή και αναπαραγωγή ήχου. Η «Ομιλούσα Μηχανή» αλλάζει τη σχέση του κόσμου με τη μουσική, την ψυχαγωγία και την τεχνολογία. Πρόκειται για εφεύρεση που θα τροφοδοτήσει ολόκληρη τη βιομηχανία των ηχογραφήσεων.
1913: Ξεκινά η μάχη του Μπιζανίου, η τελική και καθοριστική επιχείρηση του Ελληνικού Στρατού για την κατάληψη των οχυρών που προστατεύουν τα Ιωάννινα. Η επιτυχία της επίθεσης οδηγεί, δύο ημέρες αργότερα, στην απελευθέρωση της πόλης και στην εδραίωση του ελληνικού ελέγχου στην Ήπειρο. Είναι από τις πιο εμβληματικές στιγμές των Βαλκανικών Πολέμων για την Ελλάδα.
1936: Υπογράφεται το «Σύμφωνο Σοφούλη-Σκλάβαινα», μια μυστική συμφωνία ανάμεσα στους Φιλελεύθερους και το Παλλαϊκό Μέτωπο που συνδέεται με τις ισορροπίες μετά τις εκλογές. Προβλέπει στήριξη σε κοινοβουλευτικές διαδικασίες και δεσμεύσεις για μέτρα όπως η κατάργηση του «Ιδιώνυμου» και αμνηστεύσεις. Η πολιτική αστάθεια της χρονιάς θα οδηγήσει σύντομα σε εξελίξεις που θα ανατρέψουν τον κοινοβουλευτικό ορίζοντα.
1945: Αμερικανοί πεζοναύτες αποβιβάζονται στην Ίβο Τζίμα, αρχίζοντας μια από τις σκληρότερες μάχες του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου στον Ειρηνικό. Η σύγκρουση έχει τεράστιο ανθρώπινο κόστος και γίνεται σύμβολο πολεμικής φρίκης, αλλά και προπαγανδιστικής εικόνας. Η κατάληψη του νησιού προσφέρει κρίσιμη στρατηγική βάση για αεροπορικές επιχειρήσεις.
1947: Η κυβέρνηση αποφασίζει την ίδρυση του στρατοπέδου πολιτικών κρατουμένων στη Μακρόνησο, μέσα στο κλίμα του Εμφυλίου. Το νησί θα συνδεθεί με εξορίες, «αναμόρφωση» και βαριά βία απέναντι σε στρατευμένους και πολίτες με αριστερές πεποιθήσεις. Στη συλλογική μνήμη μένει ως σύμβολο διχασμού και καταστολής.
197: Ο Ρωμαίος αυτοκράτορας Σεπτίμιος Σεβήρος νικά τον σφετεριστή Κλαύδιο Αλβίνο στη μάχη του Λούγδουνουμ στη Γαλατία. Η σύγκρουση θεωρείται από τις πιο αιματηρές εμφύλιες αναμετρήσεις στη ρωμαϊκή ιστορία, με τεράστιες απώλειες. Η νίκη του Σεβήρου παγιώνει την εξουσία του και ανοίγει τον δρόμο για τη δυναστεία των Σεβήρων.
1822: Στη Νάουσα, ο πρόκριτος Ζαφειράκης Θεοδοσίου και οι οπλαρχηγοί της περιοχής κηρύσσουν την Επανάσταση κατά της Οθωμανικής κυριαρχίας, εντάσσοντας τη Μακεδονία στο κύμα του 1821. Η εξέγερση θα πνιγεί λίγο αργότερα στο αίμα, με την πόλη να υφίσταται σκληρή καταστολή και καταστροφές. Το γεγονός μένει ως μία από τις πιο φορτισμένες σελίδες της επαναστατικής ιστορίας στη βόρεια Ελλάδα.
1878: Ο Τόμας Έντισον κατοχυρώνει δίπλωμα ευρεσιτεχνίας για τον φωνόγραφο, ανοίγοντας τον δρόμο για την καταγραφή και αναπαραγωγή ήχου. Η «Ομιλούσα Μηχανή» αλλάζει τη σχέση του κόσμου με τη μουσική, την ψυχαγωγία και την τεχνολογία. Πρόκειται για εφεύρεση που θα τροφοδοτήσει ολόκληρη τη βιομηχανία των ηχογραφήσεων.
1913: Ξεκινά η μάχη του Μπιζανίου, η τελική και καθοριστική επιχείρηση του Ελληνικού Στρατού για την κατάληψη των οχυρών που προστατεύουν τα Ιωάννινα. Η επιτυχία της επίθεσης οδηγεί, δύο ημέρες αργότερα, στην απελευθέρωση της πόλης και στην εδραίωση του ελληνικού ελέγχου στην Ήπειρο. Είναι από τις πιο εμβληματικές στιγμές των Βαλκανικών Πολέμων για την Ελλάδα.
1936: Υπογράφεται το «Σύμφωνο Σοφούλη-Σκλάβαινα», μια μυστική συμφωνία ανάμεσα στους Φιλελεύθερους και το Παλλαϊκό Μέτωπο που συνδέεται με τις ισορροπίες μετά τις εκλογές. Προβλέπει στήριξη σε κοινοβουλευτικές διαδικασίες και δεσμεύσεις για μέτρα όπως η κατάργηση του «Ιδιώνυμου» και αμνηστεύσεις. Η πολιτική αστάθεια της χρονιάς θα οδηγήσει σύντομα σε εξελίξεις που θα ανατρέψουν τον κοινοβουλευτικό ορίζοντα.
1945: Αμερικανοί πεζοναύτες αποβιβάζονται στην Ίβο Τζίμα, αρχίζοντας μια από τις σκληρότερες μάχες του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου στον Ειρηνικό. Η σύγκρουση έχει τεράστιο ανθρώπινο κόστος και γίνεται σύμβολο πολεμικής φρίκης, αλλά και προπαγανδιστικής εικόνας. Η κατάληψη του νησιού προσφέρει κρίσιμη στρατηγική βάση για αεροπορικές επιχειρήσεις.
1947: Η κυβέρνηση αποφασίζει την ίδρυση του στρατοπέδου πολιτικών κρατουμένων στη Μακρόνησο, μέσα στο κλίμα του Εμφυλίου. Το νησί θα συνδεθεί με εξορίες, «αναμόρφωση» και βαριά βία απέναντι σε στρατευμένους και πολίτες με αριστερές πεποιθήσεις. Στη συλλογική μνήμη μένει ως σύμβολο διχασμού και καταστολής.
1956: Στις βουλευτικές εκλογές στην Ελλάδα, για πρώτη φορά συμμετέχουν στις κάλπες οι Ελληνίδες σε εθνική αναμέτρηση, σε ένα ορόσημο για τα πολιτικά δικαιώματα. Η ΕΡΕ του Κωνσταντίνου Καραμανλή επικρατεί σε έδρες, σε μεγάλο βαθμό λόγω του «τριφασικού» εκλογικού συστήματος. Η ημέρα καταγράφεται ως κομβική στιγμή εκδημοκρατισμού στην ελληνική πολιτική ζωή.

1959: Στο Λονδίνο υπογράφεται η συμφωνία ανάμεσα σε Ηνωμένο Βασίλειο, Ελλάδα και Τουρκία για το πλαίσιο λύσης του Κυπριακού, που οδηγεί στη δημιουργία της Κυπριακής Δημοκρατίας. Το νέο κράτος προβλέπεται να έχει Ελληνοκύπριο πρόεδρο και Τουρκοκύπριο αντιπρόεδρο, με ένα σύνθετο σύστημα εγγυήσεων. Η ανεξαρτησία θα ανακηρυχθεί αργότερα, όμως οι ρυθμίσεις αυτές θα καθορίσουν για δεκαετίες την πολιτική πραγματικότητα στο νησί.
1962: Πεθαίνει ο Γεώργιος Παπανικολάου, ο Έλληνας γιατρός που συνέδεσε το όνομά του με το τεστ Παπ και την έγκαιρη ανίχνευση αλλοιώσεων στον τράχηλο της μήτρας. Η μέθοδός του θα συμβάλει καθοριστικά στη μείωση της θνησιμότητας από καρκίνο του τραχήλου, επειδή μετατοπίζει τη μάχη στην πρόληψη. Το έργο του θεωρείται από τις πιο σημαντικές «σιωπηλές» επαναστάσεις της σύγχρονης Ιατρικής.
1978: Στο αεροδρόμιο της Λάρνακας ξεσπά ένοπλη σύγκρουση όταν Αιγύπτιοι κομάντος επεμβαίνουν χωρίς άδεια των κυπριακών αρχών, για να χειριστούν κρίση με ομήρους σε αεροσκάφος. Η Εθνική Φρουρά και η Αστυνομία της Κύπρου απαντούν, με αποτέλεσμα δεκάδες νεκρούς, ανάμεσά τους 15 Αιγύπτιοι στρατιώτες, και την καταστροφή του αεροσκάφους C-130 που τους μετέφερε. Το επεισόδιο προκαλεί σοβαρή διπλωματική κρίση ανάμεσα σε Κύπρο και Αίγυπτο.
1991: Χιόνι πέφτει στην έρημο Σαχάρα, για πρώτη φορά μετά από 30 χρόνια.
Γεννήσεις

1473 – Μικολάι Κόπερνικ (Νικόλαος Κοπέρνικος) (19 Φεβρουαρίου 1473 – 24 Μαΐου 1543), Πολωνός, αστρονόμος και μαθηματικός, θεμελιωτής του ηλιοκεντρικού μοντέλου που μετατόπισε τη Γη από το «κέντρο» του σύμπαντος και άνοιξε δρόμο για τη σύγχρονη αστρονομία. Στο έργο του «De revolutionibus orbium coelestium» (εκδίδεται το 1543) υποστηρίζει ότι οι πλανήτες κινούνται γύρω από τον Ήλιο, αμφισβητώντας το γεωκεντρικό σύστημα. Η πρότασή του γίνεται αφετηρία της Επιστημονικής Επανάστασης και επηρεάζει καθοριστικά τον Γαλιλαίο και τον Κέπλερ.

1967 – Μπενίσιο ντελ Τόρο (19 Φεβρουαρίου 1967 – –), Πορτορικανός, ηθοποιός και παραγωγός, από τις πιο αναγνωρίσιμες «βαριές» παρουσίες του σύγχρονου σινεμά. Κερδίζει Όσκαρ Β’ ανδρικού ρόλου για το «Traffic» και ξεχωρίζει νωρίτερα με το «The Usual Suspects», που τον καθιερώνει ως ηθοποιό-χαρακτήρα με ιδιαίτερη ένταση. Αργότερα εντυπωσιάζει στο «Sicario», σε ρόλους που κουβαλούν σκοτεινή ψυχολογία και ηθικές γκρίζες ζώνες.

2004 – Μίλι Μπόμπι Μπράουν (19 Φεβρουαρίου 2004 – –), Βρετανίδα, ηθοποιός, που έγινε παγκοσμίως γνωστή ως Eleven στη σειρά «Stranger Things», ρόλος που της έφερε σημαντικές υποψηφιότητες και την καθιέρωσε ως πρωταγωνίστρια της γενιάς της. Στη συνέχεια πέρασε και στον κινηματογράφο, με συμμετοχές όπως το «Godzilla: King of the Monsters», ενώ στο Netflix πρωταγωνιστεί και παράγει την «Enola Holmes». Το 2018 ορίστηκε Πρέσβειρα Καλής Θέλησης της UNICEF σε ηλικία 14 ετών.
Θάνατοι

1962 – Γεώργιος Παπανικολάου (13 Μαΐου 1883 – 19 Φεβρουαρίου 1962), Έλληνας, ιατρός και ερευνητής, πρωτοπόρος της κυτταροπαθολογίας. Δημιούργησε το τεστ Παπ, μια απλή κυτταρολογική εξέταση που έκανε εφικτή την έγκαιρη ανίχνευση προκαρκινικών αλλοιώσεων και άλλαξε την προληπτική ιατρική για τον καρκίνο του τραχήλου της μήτρας, συμβάλλοντας καθοριστικά στη μείωση της θνησιμότητας διεθνώς. Εργάστηκε επί δεκαετίες στις ΗΠΑ, κυρίως στο Cornell Medical College.

2016 – Ουμπέρτο Έκο (5 Ιανουαρίου 1932 – 19 Φεβρουαρίου 2016), Ιταλός, συγγραφέας, σημειολόγος και πανεπιστημιακός, από τους πιο επιδραστικούς Ευρωπαίους διανοούμενους του 20ού αιώνα. Με το μυθιστόρημα «Το όνομα του Ρόδου» συνδύασε αστυνομική πλοκή, μεσαιωνική ιστορία και φιλοσοφικά ερωτήματα, κερδίζοντας παγκόσμιο κοινό. Ως καθηγητής στη Μπολόνια και θεωρητικός της σημειωτικής, έγραψε έργα-αναφοράς για τη γλώσσα, τα σύμβολα και τα ΜΜΕ, διατηρώντας έντονη δημόσια παρουσία.
Εορτολόγιο
Φιλοθέη, Φιλόθεος
πηγή newsbeast.gr

Event details