Στις 29 Μαρτίου 1896 (σύμφωνα με το Ιουλιανό ημερολόγιο) ο Σπύρος Λούης, ένας φτωχός νερουλάς από το Μαρούσι, έγραψε ιστορία κερδίζοντας τον πρώτο ολυμπιακό μαραθώνιο της σύγχρονης εποχής. Η διαδρομή ήταν περίπου 40 χιλιόμετρα, από τον Μαραθώνα ως το Παναθηναϊκό Στάδιο, και για την Ελλάδα εκείνης της εποχής ο αγώνας είχε τεράστια συμβολική σημασία, καθώς συνέδεε τους πρώτους σύγχρονους Ολυμπιακούς Αγώνες με την αρχαία ελληνική μνήμη. Ο Λούης δεν ήταν το μεγάλο φαβορί. Είχε μπει στον αγώνα σχεδόν αθόρυβα, κουβαλώντας όμως την αντοχή που του είχε χαρίσει η σκληρή καθημερινή δουλειά.
Ο μαραθώνιος, μάλιστα, δεν ήταν αγώνισμα της αρχαίας Ολυμπίας, αλλά μια νέα ιδέα που προτάθηκε ειδικά για τους Αγώνες της Αθήνας από τον Γάλλο λόγιο Μισέλ Μπρεάλ, εμπνευσμένη από τη διαδρομή του Μαραθώνα. Στην εκκίνηση στάθηκαν 17 δρομείς, από τους οποίους οι 13 ήταν Έλληνες. Στην αρχή προηγήθηκαν ξένοι αθλητές, όμως ο Λούης κράτησε σταθερό ρυθμό και περίμενε την κατάλληλη στιγμή. Κάπου στα τελευταία χιλιόμετρα, όταν οι αντίπαλοί του άρχισαν να λυγίζουν, πέρασε μπροστά και πήρε οριστικά τον έλεγχο της κούρσας.
Όταν η είδηση ότι προηγείται ένας Έλληνας έφτασε στο Παναθηναϊκό Στάδιο, το πλήθος ξέσπασε σε παραλήρημα. Η κραυγή «Έλλην, Έλλην» μεταδόθηκε από στόμα σε στόμα, ώσπου ο Λούης μπήκε στο Στάδιο μέσα σε αποθέωση. Τερμάτισε πρώτος σε 2 ώρες, 58 λεπτά και 50 δευτερόλεπτα και η νίκη του μετατράπηκε αμέσως σε εθνικό θρίαμβο. Δεν ήταν απλώς μια μεγάλη αθλητική επιτυχία. Ήταν η στιγμή που ένας απλός άνθρωπος έγινε σύμβολο μιας ολόκληρης χώρας.
Γύρω από το όνομά του γεννήθηκαν γρήγορα πολλοί θρύλοι. Η πιο γνωστή ιστορία λέει ότι έτρεξε «για χάρη μιας γυναίκας», όμως αυτή η εκδοχή ανήκει περισσότερο στη λαϊκή παράδοση παρά στην ιστορική τεκμηρίωση. Αυτό που είναι βέβαιο είναι πως ο Σπύρος Λούης δεν χρειάστηκε κανέναν ρομαντικό μύθο για να μείνει αθάνατος. Η αληθινή του διαδρομή αρκούσε: ένας νερουλάς από το Μαρούσι κέρδισε τον αγώνα που έμελλε να γίνει το πιο εμβληματικό αγώνισμα των Ολυμπιακών Αγώνων.
Παρά τη δόξα του, ο Λούης δεν συνέχισε αθλητική καριέρα ούτε προσπάθησε να χτίσει μια δημόσια εικόνα γύρω από τον θρίαμβό του. Επέστρεψε στην απλή ζωή του, κρατώντας τη σεμνότητα που τον χαρακτήριζε. Ίσως γι’ αυτό η μορφή του έμεινε τόσο ζωντανή στη συλλογική μνήμη: επειδή πίσω από τον θρύλο υπήρχε πάντα ένας αληθινός άνθρωπος, που μέσα σε μία μόνο κούρσα κατάφερε να γίνει κομμάτι της ιστορίας.
το 1058... πεθαίνει ο πάπας Στέφανος Ι'.
 

το 1461... κι ενώ ο πόλεμος των Ρόδων μαίνεται, στη μάχη του Τάουτον ο Εδουάρδος του Γιορκ νικά τη βασίλισσα Μαργαρίτα και γίνεται ο επόμενος βασιλιάς της Αγγλίας, ο Εδουάρδος Δ'.
 

το 1772... πεθαίνει ο Σουηδός επιστήμονας φιλόσοφος και μυστικιστής, Εμάνουελ Σουίντενμποργκ.
 

το 1792... ο βασιλιάς Γουστάβος Γ΄ της Σουηδίας, πεθαίνει 13 μέρες μετά τη δολοφονική επίθεση εναντίον του σε χορό μεταμφιεσμένων στη Βασιλική Όπερα της Στοκχόλμης, κατά την οποία είχε τραυματιστεί βαριά στην πλάτη.
 

το 1798... δημιουργείται η χώρα της σοκολάτας, των ρολογιών και χρηματοκιβώτιο των πλουσίων του κόσμου... η Ελβετία.
 

το 1799... η Νέα Υόρκη ψηφίζει νόμο με στόχο την σταδιακή κατάργηση της δουλείας.
 

το 1806... εγκρίνεται η κατασκευή της Κάμπερλαντ Ρόουντ, της πρώτη ομοσπονδιακής ταχυλεωφόρου των ΗΠΑ.
 

το 1826... γεννιέται ο Γερμανός, δημοσιογράφος και πολιτικός Βίλχαϊμ Λίκμπνεχτ.
 

το 1827... στη Βιέννη, 20 χιλιάδες άτομα συνοδεύουν τον Λούντβιχ φον Μπετόβεν στην τελευταία του κατοικία.
 

το 1847... κατά τον Μεξικανικό Πόλεμο οι αμερικανικές δυνάμεις υπό τη διοίκηση του στρατηγού Γουίνφιλντ Σκοτ κατακτά μετά από πολιορκία τη Βέρακρουζ.
 

το 1849... ένα τεράστιο κομμάτι πάγου σταματά τη ροή των νερών στους καταρράκτες του Νιαγάρα.
 

το 1867... η βασίλισσα Βικτόρια δίνει τη βασιλική συγκατάθεση στο νομοσχέδιο, που προέβλεπε την ίδρυση προτεκτοράτου του Καναδά από την 1η Ιουλίου του ίδιου χρόνου.
 

το 1871... εγκαινιάζεται το θέατρο Άλμπερτ Χολ του Λονδίνου από τη βασίλισσα Βικτόρια
 

το 1879... στον πόλεμο μεταξύ Αγγλίας και Ζουλού,οι βρετανικές δυνάμεις νικούν 20.000 Ζουλού.
 

το 1882... ιδρύεται η Ρωμαιοκαθολική αδελφότητα Ιππότες του Κολόμβου
 

το 1886... ο χημικός Τζον Πέμπερτον διαφημίζει το μαύρο και εύγευστο υγρό, που βγήκε από το εργαστήριο του: την Κόκα Κόλα.
 

το 1890... σημειώνεται το πρώτο χατ-τρικ στο Κύπελλο Αγγλίας από τον William Townley στον αγώνα Blackburn Rovers-Sheffield Wednesday (6-1).
 

το 1894... η Βρετανία προσαρτά το Πανγιάμπ στα σύνορα της Ινδίας με το Πακιστάν
 

το 1895... γεννιέται ο Γερμανός συγγραφέας, Έρνστ Γιούνγκερ.

1896: Ο Σπύρος Λούης, φτωχός νερουλάς από το Μαρούσι, συμμετέχει την τελευταία στιγμή στον μαραθώνιο των πρώτων σύγχρονων Ολυμπιακοί Αγώνες 1896 και κατακτά την πρώτη θέση, γράφοντας ιστορία. Η νίκη του, μέσα σε πανηγυρική ατμόσφαιρα στο Παναθηναϊκό Στάδιο, τον καθιστά εθνικό σύμβολο και έναν από τους πιο εμβληματικούς νικητές στην ιστορία των Ολυμπιακών Αγώνων. Η αναφορά ότι έτρεξε «για χάρη μιας γυναίκας» ανήκει περισσότερο στη λαϊκή παράδοση και δεν τεκμηριώνεται ιστορικά, αν και συνέβαλε στη μυθοποίηση της μορφής του.
το 1899... γεννιέται ο Σοβιετικός κομουνιστής ηγέτης Λαβρέντι Μπερία.
 

το 1901... γεννιέται ο Κροάτης εικονογράφος, Αντρίγια Μαούροβιτς.
 

το 1902... γεννιέται ο Γάλλος, διηγηματογράφος, δραματουργός και σατυρικός συγγραφές, Μαρσέλ Αϊμέ.
 

το 1902... γεννιέται ο Βρετανός συνθέτης, Γουίλιαμ Τέρνερ Γουάλτον.
 

το 1912... πεθαίνει ο Βρετανός εξερευνητής Ρόμπερτ Φάλκον Σκοτ, ο οποίος επικέντρωσε τις εξερευνήσεις του στην περιοχή της Ανταρκτικής, όπου και άφησε τη τελευταία του πνοή.
 

το 1912... σκοτώνεται η τετραμελής ομάδα του Ρόμπερτ Σκοτ στο Νότιο Πόλο. Η ομάδα επλήγη από χιονοθύελλα και έχασε όλα τα εφόδιά της.
 

το 1913... γεννιέται ο Βρετανός παγκόσμιος πρωταθλητής του μποξ, Τόνυ Ζέιλ.
 

το 1913... γεννιέται ο Σκωτσέζος ποιητής, Ρόναλντ Στιούαρτ Τόμας.
 

το 1917... γεννιέται ο ''Man O' War'', ένα από τα σημαντικότερα άλογα κούρσας (stallion), σε στάβλο του Λέξινγκτον που κάνει το ντεμπούτο του στις 6/6/1919 και 16 μήνες αργότερα αποσύρεται με 20 νίκες σε 21 κούρσες, ενώ πεθαίνει σε ηλικία 30 χρονών στις 1/11/1947. Τα 21α γενέθλιά του μεταδίδονται ραδιοφωνικά σε όλη την Αμερική που οφείλει στο άλογο αυτό την ανάπτυξη των ιπποδρομιών και των στάβλων αναπαραγωγής.
 

το 1919... ο Αμερικανός καθηγητής της φυσικής, Ρόμπερτ Γκόνταρντ, εκτιμά ότι μια μέρα θα ήταν πιθανό ένα ταξίδι στη σελήνη με πύραυλο.
 

το 1927... ο ταγματάρχης Henry Seagrave ξεπερνά τα 200 μίλια την ώρα (203 μίλια) με το 1.100 ίππων Sunbeam στην Daytona Beach.
 

το 1929... φοβερή εξάπλωση στην Ελλάδα έχουν τα αφροδισιακά νοσήματα και η σωματεμπορία.
 

το 1930... Χέινριχ Μπρουϊνινγκ αναγορεύεται Καγκελάριος.
 

το 1931... γεννιέται ο Ρώσος κοσμοναύτης, Αλεξέι Γκουμπάρεφ.
 

το 1932... ο Τζακ Μπένυ κάνει το ραδιοφωνικό του ντεμπούτο.
 

το 1933... γίνεται γνωστό, ότι ο Γερμανός σκηνοθέτης Φριτς Λανγκ αρνείται να θέσει το ταλέντο του στην υπηρεσία της ναζιστικής ιδεολογίας
 

το 1933... ο Εντουάρ Μπαλαντίρ γίνεται Πρωθυπουργός της Γαλλίας.
 

το 1937... πεθαίνει ο Πολωνός συνθέτης και πιανίστας, Κάρολ Ζιμανόφσκι.
 

το 1939... ο Καρλ Γκέιμπλ παντρεύεται την Κάρολ Λομπάρντ.
 

το 1939... ο πρωθυπουργός της Γαλλίας, Νταλαντιέ, ειδοποίεί την Ιταλία να αποσαφηνίσει τις αποικιακές απαιτήσεις της.
 

το 1939... ο πρωθυπουργός της Γαλλίας, Νταλαντιέ, ειδοποιεί την Ιταλία να αποσαφηνίσει τις αποικιακές απαιτήσεις της.
 

το 1941... η νίκη των Συμμάχων κατά της ιταλικής ναυαρχίδας "Βιτόριο Βενέτο" κι άλλων έξι αντιτορπιλικών, στ' ανοικτά του ακρωτηρίου Ταίναρου, γέμισε με αισιοδοξία τους Έλληνες, παραμονές της αναμενόμενης γερμανικής επίθεσης
 

το 1943... γεννιέται ο διάσημος Έλληνας μουσικός, Ευάγγελος Οδυσσέας Παπαθανασίου, διεθνώς γνωστός ως Vagelis.
 

το 1943... γεννιέται ο Βρετανός 'Ερικ Άιντλ, μέλος των Monty Python, ομάδας των κωμικών, που έγινε ιδιαίτερα γνωστή τα χρόνια παρουσίας στη μικρή και στη μεγάλη οθόνη.
 

το 1943... γεννιέται ο Τζον Μέιτζορ, Βρετανός πρωθυπουργός για την περίοδο 1990-1997.
 

το 1945... τελευταία μέρα αεροπορικών εισβολών στην Αγγλία με πυραύλους VI Flying Bomb, κατά τον Β' Παγκόσμιο Πόλεμο.
 

το 1949... εγκαινιάζεται η διώρυγα της Κορίνθου.
 

το 1950... η εταιρία RCA κατασκευάζει την πρώτη έγχρωμη τηλεόραση.
 

το 1951... οι Κινέζοι απορρίπτουν την πρόταση του αμερικανού στρατηγού ΜακΆρθουρ για ανακωχή στην Κορέα.
 

το 1951... η Έθελ και ο Ιούλιος Ρόζενμπεργκ καταδικάζονται με την κατηγορία της συνομωσίας για διάπραξη κατασκοπείας.
 

το 1952... γεννιέται ο Κουβανός μποξέρ, Τεόφιλο Στίβενσον, που υπήρξε χρυσός Ολυμπιονίκης στο Μόντρεαλ το 1976 και στη Μόσχατο 1980.
 

το 1952... στις ΗΠΑ, ο Τρούμαν αποχωρεί από τον προεδρικό αγώνα.
 

το 1957... γεννιέται ο Γάλλος ηθοποιός Κριστόφ Λαμπέρ, ο οποίος έγινε γνωστός μέσα από τις ταινίες "Ο θρύλος του Ταρζάν" και "Χάιλάντερ".
 

το 1959... πεθαίνει ο Βαρθολομαίος Μπογκάντα, πρώτος πρόεδρος ης Κεντρικής Αφρικανικής Δημοκρατίας.
 

το 1959... στους αμερικανικούς κινηματογράφους κάνει πρεμιέρα μία από τις πιο διάσημες ταινίες του Χόλιγουντ, το φιλμ "Μερικοί το προτιμούν καυτό", με τη Μέριλιν Μονρόε και τον Τζακ Λέμον.
 

το 1961... με την ψήφιση της 23ης τροποποίησης του Αμερικανικού Συντάγματος, οι κάτοικοι της Ουάσινγκτον μπορούν να ψηφίζουν στις προεδρικές εκλογές.
 

το 1962... στην Αργεντινή, ο πρώην Πρόεδρος Φροντίζι, που εκδιώχθηκε την προηγουμένη, φυλακίζεται από το στρατό.
 

το 1964... γεννιέται η Αυστραλή ηθοποιός και σούπερ μοντέλο Ελ ΜακΦέρσον, γνωστή στον κόσμο της πασαρέλας "Το Κορμί".
 

το 1968... γεννιέται η Νεοζηλανδή ηθοποιός Λούσυ Λόουλες, ιδιαίτερα γνωστή από την τηλεοπτική πολεμική σειρά Ζήνα, όπου κατείχε τον πρωταγωνιστικό ρόλο.
 

το 1969... η Diane Crump ιππεύοντας τον "Easy Lime" γίνεται η πρώτη γυναίκα τζόκεϊ που κερδίζει έναν αγώνα stakes όταν τερματίζει πρώτη στο Spring Fiesta Cup στο Fair Grounds
 

το 1969... ένα νησί στη μέση του παγωμένου ωκεανού, του οποίου η κυριότητα αμφισβητούταν, γίνεται το σημείο τριβής μεταξύ Κίνας και ΕΣΣΔ.
 

το 1970... γίνονται καταγγελίες για βασανιστήρια σε 35 μέλη της αντιστασιακής οργάνωσης "Δημοκρατική Άμυνα".
 

το 1971... ο υπολοχαγός Γουίλιαμ Κάλεϊ καταδικάζεται σε ισόβια κάθειρξη με την κατηγορία του φόνου εκ προμελέτης, για το μακελειό του Μάι Λάι στον πόλεμο του Βιετνάμ.
 

το 1971... ξεκινούν τα γυρίσματα της κινηματογραφικής ταινίας του Φράνσις Φορντ Κόπολα, ο Νονός.
 

το 1971... στο Λος Άντζελες της Καλιφόρνια ένας από τους ενόρκους στη δίκη του Τσαρλς Μάνσον προτείνει την θανατική ποινή για τον ίδιο και για τις τρεις πιστές του.
 

το 1973... στον πόλεμο του Βιετνάμ, τα αμερικανικά στρατεύματα αποχωρούν από το Νότιο Βιετνάμ.
 

το 1973... στις ΗΠΑ, ο Μάρλον Μπράντο αρνείται το Όσκαρ, που κέρδισε για την ταινία ''Ο Νονός'', στέλνοντας την Ινδιάνα ηθοποιό Σαχίν Λιτλφέδερ στην τελετή απονομής για να περιγράψει την άσχημη κατάσταση των Αμερικανών Ινδιάνων.
 

το 1974... το διαστημικό αεροσκάφος της ΝΑSA Μάρινερ 10 είναι το πρώτο, που φτάνει στον Ερμή και τραβά τις πρώτες κοντινές φωτογραφίες του πλανήτη. Είχε ξεκινήσει το ταξίδι του στις 3 Νοεμβρίου του 1973.
 

το 1980... ο Βραζιλιάνος οδηγός Nelson Piquet κερδίζει το πρώτο από τα 23 γκραν πρι στο US Grand Prix West. Θα κερδίσει ακόμα το παγκόσμιο πρωτάθλημα το 1981, 1983 και 1987.
 

το 1980... ιδρύεται στην καρδιά της Νέας Υόρκης ελληνικό πολιτιστικό κέντρο.
 

το 1981... διεξάγεται ο πρώτος μαραθώνιος δρόμος του Λονδίνου. Στις γυναίκες νικήτρια ανακηρύσσεται η Bρετανίδα Joyce Smith, ενώ στους άνδρες την πρώτη θέση μοιράζονται ο Aμερικανός Dick Beardsley και ο Νορβηγός Inge Simonsen.
 

το 1981... στην Αργεντινή, ο στρατηγός Ρομπέρτο Εντουάρντο Βιόλα ορκίζεται Πρόεδρος.
 

το 1982... κυκλοφορεί το σινγκλ των Στίβι Γουόντερ και Πωλ Μακ Κάρτνεϊ, Ebony and Ivory.
 

το 1982... πεθαίνει ο Γερμανός συνθέτης της ''Καρμίνα Μπουράνα'', Καρλ Ορφ.
 

το 1988... ο Lloyd Honeygham γίνεται ο πρώτος πυγμάχος στην κατηγορία ελαφρέων βαρών μετά τον Ted "Kid" Lewis (1917) που κατακτά παγκόσμιο τίτλο κερδίζοντας με νοκ άουτ στον τρίτο γύρο τον Μεξικανό Jorge Vaca στο Γουέμπλεϊ
 

το 1989... οι πρώτοι Ρώσοι παίκτες του χόκεϊ επιτρέπεται να παίξουν στο NHL.
 

το 1990... οι δισκογραφικές εταιρίες συμφωνούν στην τοποθέτηση σε δίσκους κασέτες και CD, ειδικής ετικέτας, που θα αναφέρει, ότι περιέχουν υβριστικούς στίχους.
 

το 1991... στην Ιταλία, η κυβερνητική κρίση οδηγεί τον πρωθυπουργό Τζούλιο Αντρεότι στην παραίτηση της πεντακομματικής κυβέρνησης.
 

το 1992... αξιωματούχοι του τουρκικού ΥΠΕΞ κατηγορούν την Ελλάδα, ότι, χρηματοδοτεί το Κουρδικό Εργατικό Κόμμα (PKK).
 

το 1992... πεθαίνει ο Αυστριακός ηθοποιός και σκηνοθέτης Πωλ Χάρεϊντ.
 

το 1992... η Αυστραλία δηλώνει, ότι δεν πρόκειται να αναγνωρίσει τη δημοκρατία των Σκοπίων χωρίς την έγκριση της Ελλάδας.
 

το 1993... η Κάθριν Κόλμπακ ανακηρύσσεται Πρωθυπουργός στην επονομαζόμενη Νησί του Πρίγκιπα Εδουάρδου επαρχία και γίνεται η πρώτη γυναίκα στον Καναδά, που κατακτά τέτοιο αξίωμα.
 

το 1993... παραιτείται από το βουλευτικό αξίωμα ο πρώην πρωθυπουργός Γεώργιος Ράλλης, αποδοκιμάζοντας τους χειρισμούς κυβέρνησης και αντιπολίτευσης στο θέμα των Σκοπίων.
 

το 1993... αρχίζει στο Τριμελές Εφετείο Κακουργημάτων της Αθήνας η δίκη του Γιώργου Κοσκωτά και 26 ακόμα ατόμων. Η υπόθεση αφορά την υπεξαίρεση 32 δισ.δρχ. από την Τράπεζα Κρήτης και την εισροή 12,1 δισ. δρχ. από αυτά στην εκδοτική εταιρία ''Γραμμή''.
 

το 1994... Σέρβοι της Κράινας και Κροάτες υπογράφουν συμφωνία κατάπαυσης του πυρός
 

το 1994... στις δημοτικές εκλογές της Τουρκίας, οι Ισλαμιστές του Κόμματος της Ευημερίας του Νετσμεντίν Ερμπακάν κερδίζουν τους δύο μεγάλους δήμους της χώρας, την Άγκυρα και την Κωνσταντινούπολη.
 

το 1995... την παραίτησή του υποβάλλει, ο υπουργός Δημόσιας Τάξης Στέλιος Παπαθεμελής, γιατί διαφώνησε με την επέμβαση των ΜΑΤ κατά των αγροτών που είχαν αποκλείσει την εθνική οδό.
 

το 1996... αποφυλακίζεται με βούλευμα του Συμβουλίου Εφετών της Πάτρας, ο ισοβίτης Νίκος Κοεμτζής, ο οποίος είχε εκτίσει 23 χρόνια κάθειρξης για τη δολοφονία τριών αστυνομικών, το 1973.
 

το 1997... με ικανοποίηση αποδέχεται ο πρωθυπουργός της Αλβανίας Φίνο την απόφαση του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ για αποστολή πολυεθνικής δύναμης.
 

το 1999... ο βιομηχανικός δείκτης του Ντάου Τζόουνς κλείνει στις 10006.78, ξεπερνώντας για πρώτη φορά το φράγμα των 10.000 μάρκων.
 

το 1999... πεθαίνει ο Αμερικανός τραγουδιστής της τζαζ, Τζο Γουίλιαμς.
 

το 2001... πεθαίνει ο Νορβηγός εξερευνητής Χελτζ Ίνγκσταντ.
 

το 2003... πεθαίνει ο Ιταλός φυσικός Καρλ Ούρμπανι, που ανακάλυψε το SARS.
2004: Επτά χώρες της Ανατολικής και Κεντρικής Ευρώπης εντάσσονται στο ΝΑΤΟ, στο μεγαλύτερο έως τότε κύμα διεύρυνσης της Συμμαχίας. Η είσοδος της Βουλγαρίας, της Ρουμανίας, των τριών βαλτικών κρατών, της Σλοβακίας και της Σλοβενίας άλλαξε τον γεωπολιτικό χάρτη της μεταψυχροπολεμικής Ευρώπης. Η εξέλιξη είχε ιδιαίτερη σημασία και για την Ελλάδα, καθώς επηρέασε τις ισορροπίες στα Βαλκάνια και στην ανατολική πτέρυγα της Συμμαχίας.

2007: Στη λεωφόρο Λαυρίου, στην Παιανία, σημειώνονται προσυμφωνημένα επεισόδια ανάμεσα σε οπαδούς του Ολυμπιακός και του Παναθηναϊκός, τα οποία εξελίσσονται σε βίαιες συγκρούσεις με χρήση ροπάλων και άλλων αντικειμένων. Κατά τη διάρκεια των επεισοδίων δολοφονείται ο 22χρονος Μιχάλης Φιλόπουλος, σε ένα περιστατικό που συγκλονίζει την κοινή γνώμη και αναδεικνύει με δραματικό τρόπο την έκταση της οπαδικής βίας στην Ελλάδα.
πηγή a33.gr
πηγή newsbeast.gr

Event details

Ήταν ξημερώματα, Απόκριες του 1973, όταν ένας «άγραφος νόμος» των λαϊκών κέντρων της εποχής μετέτρεψε μια νύχτα διασκέδασης στην Αθήνα της δικτατορίας σε μακελειό. Στη «Νεράιδα της Αθήνας», στην Αγίου Μελετίου 45 στην Κυψέλη, ο Νίκος Κοεμτζής τραβά μαχαίρι μέσα σε λίγα δευτερόλεπτα και αφήνει πίσω του τρεις νεκρούς και επτά τραυματίες. Η σπίθα; Μια «παραγγελιά».
Ο άγραφος «νόμος» της πίστας
Στο λαϊκό κέντρο, η «παραγγελιά» δεν ήταν απλώς ένα τραγούδι που ζητάς από την ορχήστρα. Ήταν μια σιωπηρή συμφωνία: όταν κάποιος πλήρωνε για να χορέψει, η πίστα έπρεπε να αδειάσει. Εκείνη τη νύχτα, ο Κοεμτζής βρίσκεται στο μαγαζί με τον αδελφό του, τον Δήμο, και την παρέα τους. Η ορχήστρα ξεκινά, ο χορός πάει να στηθεί, όμως η πίστα δεν αδειάζει. Για τον ίδιο, αυτό διαβάζεται σαν προσβολή.
Η αφορμή ήταν ένα ζεϊμπέκικο που ζητήθηκε για τον αδελφό του. Η ένταση φουντώνει, οι φωνές ανεβαίνουν, τα σώματα σπρώχνονται μέσα στον θόρυβο. Ο Κοεμτζής βγάζει μαχαίρι και επιτίθεται. Στον απολογισμό, δύο χωροφύλακες και ένας φανοποιός χάνουν τη ζωή τους, ενώ τραυματίζονται άλλοι επτά θαμώνες. Η υπόθεση γίνεται πρωτοσέλιδο, με την κοινωνία να προσπαθεί να εξηγήσει πώς ένα «έθιμο της πίστας» κατέληξε σε νεκρούς.
Το τραγούδι που γράφτηκε λάθος και οι «Βεργούλες»
Από την πρώτη κιόλας μέρα, ο Τύπος γέμισε την ιστορία με ανακρίβειες. Μία από τις πιο επίμονες ήταν το ποιο τραγούδι παίχτηκε ως «παραγγελιά». Γράφτηκε ότι ήταν το «Ο χάρος βγήκε παγανιά», όμως αυτή η εκδοχή δεν στέκει ούτε μουσικά, αφού δεν είναι ζεϊμπέκικο. Η πιο τεκμηριωμένη εκδοχή επιμένει ότι η «παραγγελιά» ήταν οι «Βεργούλες» του Μάρκου Βαμβακάρη, με τον στίχο «Τα δυο σου χέρια πήρανε βεργούλες και με δείρανε» να αποκτά, εκ των υστέρων, μια ανατριχιαστική ειρωνεία.
Από τις θανατικές ποινές στην αποφυλάκιση
Η δικαστική συνέχεια ήταν βαριά. Ο Κοεμτζής καταδικάστηκε σε θανατικές ποινές που αργότερα μετατράπηκαν, σε μια εποχή που η θανατική ποινή έμπαινε σταδιακά στο περιθώριο και η πολιτεία δεν προχωρούσε πλέον εύκολα σε εκτελέσεις.
Αποφυλακίστηκε στις 29 Μαρτίου 1996, έπειτα από 23 χρόνια συνεχούς εγκλεισμού. Τα επόμενα χρόνια έζησε μακριά από κάθε «μυθοποίηση» της νύχτας εκείνης, πουλώντας την αυτοβιογραφία του και βιβλία για να επιβιώσει, συχνά έξω από τα δικαστήρια της Ευελπίδων και τις Κυριακές στο Μοναστηράκι. Πέθανε στις 23 Σεπτεμβρίου 2011, την ώρα που πουλούσε βιβλία.
Πώς ένα έγκλημα έγινε πολιτισμική πληγή
Η «παραγγελιά» του Κοεμτζή έμεινε στη λαϊκή μνήμη ως πληγή αλλά και ως σύμβολο μιας ολόκληρης εποχής· μιας εποχής όπου η ανδρική «τιμή» συχνά παρουσιαζόταν ως δικαιολογία για τη βία και όπου ένας άγραφος κανόνας μπορούσε να λογίζεται ως «το δίκαιο». Η ιστορία αυτή πέρασε από τα πρωτοσέλιδα στη συλλογική συνείδηση και αργότερα μεταφέρθηκε σε βιβλίο, κινηματογράφο και θέατρο.
Και φυσικά έγινε τραγούδι. Ο Διονύσης Σαββόπουλος γράφει το «Μακρύ Ζεϊμπέκικο για τον Νίκο», που κυκλοφορεί στον δίσκο «Ρεζέρβα» το 1979, και έτσι το γεγονός αποκτά τη δική του «δεύτερη ζωή», όχι ως αναπαράσταση της νύχτας, αλλά ως σκοτεινή σκιά πάνω στη μεταπολεμική Ελλάδα.
Τα σημαντικότερα γεγονότα της ημέρας στην Ελλάδα και τον κόσμο
1822: Κυκλοφορεί η διακήρυξη της Διοικήσεως που εξειδικεύει το «Προσωρινόν Πολίτευμα της Ελλάδος» (Σύνταγμα της Επιδαύρου) και ορίζει ως θεμελιώδη αρχή του υπό διαμόρφωση ελληνικού κράτους την κατάργηση της δουλείας, απαγορεύοντας την πώληση και αγορά ανθρώπων σε όλη την ελληνική επικράτεια και αναγνωρίζοντας ως ελεύθερο κάθε «αργυρώνητο» μόλις πατήσει ελληνικό έδαφος. Η διάταξη αυτή, ιδιαίτερα προωθημένη για την εποχή της αποικιοκρατίας, έχει ισχυρό συμβολισμό, καθώς εντάσσει την Επανάσταση του 1821 στην παράδοση του ευρωπαϊκού συνταγματισμού και στέλνει σαφές πολιτικό μήνυμα για τη συγκρότηση μιας πολιτείας που θεμελιώνεται στην ελευθερία και την αξιοπρέπεια όλων των ανθρώπων.
1826: Στη δεύτερη πολιορκία του Μεσολογγίου, οι οθωμανικές και αιγυπτιακές δυνάμεις καταλαμβάνουν το Βασιλάδι, κρίσιμο προπύργιο στη λιμνοθάλασσα. Η πτώση του νησιδιού σφίγγει ασφυκτικά τον κλοιό γύρω από την πόλη και αποκόπτει σημαντικές γραμμές άμυνας και ανεφοδιασμού. Το γεγονός οδηγεί την πολιορκία σε ακόμη πιο δραματική καμπή, λίγες εβδομάδες πριν από την Έξοδο.
1856: Ανοίγει στο Παρίσι το Συνέδριο που θα καταλήξει στη Συνθήκη των Παρισίων και στο τέλος του Κριμαϊκού Πολέμου. Οι Μεγάλες Δυνάμεις διαπραγματεύονται τη νέα ισορροπία ισχύος στην Ευρώπη, με κεντρικό ζήτημα τον ρόλο και την ασφάλεια της Οθωμανικής αυτοκρατορίας. Οι αποφάσεις του συνεδρίου επηρεάζουν συνολικά το Ανατολικό Ζήτημα, μέσα στο οποίο κινείται και ο ελληνικός κόσμος του 19ου αιώνα.
1932: Ο Χίτλερ αποκτά τη γερμανική υπηκοότητα μέσω πολιτογράφησης στο κρατίδιο της Βραουνσβάιγκ, ύστερα από χρόνια που ήταν ανιθαγενής. Αυτό του ανοίγει τον δρόμο να θέσει υποψηφιότητα για δημόσιο αξίωμα και να κατέβει στις προεδρικές εκλογές απέναντι στον Χίντενμπουργκ. Η εξέλιξη αποδεικνύεται κομβικό βήμα στην πορεία που θα τον οδηγήσει λίγο αργότερα στην κορυφή της εξουσίας.
1941: Ξεκινά στο Άμστερνταμ η Απεργία του Φεβρουαρίου, μια μαζική κινητοποίηση ενάντια στις ναζιστικές διώξεις των Εβραίων. Οργανώνεται μέσα σε συνθήκες κατοχής και εξαπλώνεται γρήγορα, πριν κατασταλεί βίαια από τους Γερμανούς. Μένει στην ιστορία ως από τις πρώτες μεγάλες δημόσιες πράξεις αλληλεγγύης προς τους διωκόμενους Εβραίους στην κατεχόμενη Ευρώπη.

1948: Το Κομμουνιστικό Κόμμα Τσεχοσλοβακίας, υπό τον Κλέμεντ Γκότβαλντ, ολοκληρώνει με το λεγόμενο «πραξικόπημα του Φεβρουαρίου» την ανάληψη της πλήρους πολιτικής εξουσίας στην Τσεχοσλοβακία, μετά την παραίτηση των μη κομμουνιστών υπουργών και τον σχηματισμό κυβέρνησης υπό την πίεση μαζικών κινητοποιήσεων και τον φόβο σοβιετικής επέμβασης. Η εγκαθίδρυση του μονοκομματικού καθεστώτος σηματοδοτεί την ένταξη της χώρας στο ανατολικό μπλοκ και εγκαινιάζει περίοδο περισσότερων από τεσσάρων δεκαετιών κομμουνιστικής διακυβέρνησης, που θα τερματιστεί μόλις το 1989 με τη «Βελούδινη Επανάσταση».
1956: Ο Νικίτα Χρουστσόφ εκφωνεί σε κλειστή συνεδρίαση τη μυστική ομιλία «Περί της προσωπολατρείας και των συνεπειών της», καταγγέλλοντας την κληρονομιά του Στάλιν. Η τομή αυτή πυροδοτεί την αποσταλινοποίηση και προκαλεί ισχυρούς κραδασμούς σε κόμματα και κινήματα διεθνώς. Οι συνέπειες θα φανούν τόσο στο εσωτερικό του σοβιετικού μπλοκ όσο και στη σχέση της Αριστεράς με την ΕΣΣΔ.
1959: Η βρετανική διοίκηση αίρει τους περιορισμούς ώστε ο Μακάριος να επιστρέψει στην Κύπρο, στο πλαίσιο της μετάβασης που ανοίγουν οι συμφωνίες του Φεβρουαρίου για την ανεξαρτησία. Παράλληλα προχωρούν ρυθμίσεις αμνηστίας για αδικήματα της περιόδου της ΕΟΚΑ και διευθετήσεις που συνδέονται με την αποχώρηση του Γρίβα.
Λίγες ημέρες αργότερα, ο Μακάριος φτάνει στην Κύπρο και η πολιτική σκηνή μπαίνει σε τροχιά νέας εποχής.

1964: Ο Κάσιους Κλέι (μετέπειτα Μοχάμεντ Άλι), 22 ετών, κατακτά στο Κονβένσιον Χολ του Μαϊάμι Μπιτς τον πρώτο του παγκόσμιο τίτλο στην κατηγορία των βαρέων βαρών, όταν ο παγκόσμιος πρωταθλητής Σόνι Λίστον, μεγάλο φαβορί με αποδόσεις περίπου 7–8 προς 1, δεν βγαίνει για τον έβδομο γύρο και το αποτέλεσμα καταγράφεται ως τεχνικό νοκ-άουτ υπέρ του Κλέι. Η νίκη θεωρείται μία από τις μεγαλύτερες εκπλήξεις στην ιστορία της πυγμαχίας, καθώς ο Λίστον είχε διαλύσει δύο φορές στον πρώτο γύρο τον Φλόιντ Πάτερσον και τρομοκρατούσε την κατηγορία, ενώ ο Κλέι, με την αλαζονική αυτοπεποίθηση και τη ρυθμική του φιγούρα «float like a butterfly, sting like a bee» («πετώ σαν πεταλούδα, τσιμπώ σαν μέλισσα»), συστήνει στο παγκόσμιο κοινό το εκρηκτικό του στιλ και σηματοδοτεί την απαρχή μιας θρυλικής καριέρας μέσα και έξω από τα ρινγκ.
1965: Στις Σέρρες, αιματηρές συμπλοκές ανάμεσα σε καπνοπαραγωγούς και Χωροφυλακή, με αφορμή κινητοποίηση και αποκλεισμό δρόμων για τις εξευτελιστικές τιμές του καπνού, έχουν ως αποτέλεσμα 42 τραυματίες, ανάμεσά τους αγρότες και άνδρες των σωμάτων ασφαλείας, και πολυάριθμες συλλήψεις, σε ένα από τα πιο έντονα αγροτικά επεισόδια της δεκαετίας. Η σύγκρουση αναδεικνύει το βάθος της κοινωνικής τριβής γύρω από την αγροτική οικονομία και τη θέση των καπνοπαραγωγών, προαναγγέλλοντας το κύμα αγροτικών αγώνων που θα σημαδέψει τα επόμενα χρόνια στη Βόρεια Ελλάδα.

1973: Στο λαϊκό κέντρο «Νεράιδα της Αθήνας», στην Αγίου Μελετίου στην Κυψέλη, ο Νίκος Κοεμτζής, ύστερα από ένταση γύρω από μια «παραγγελιά» ζεϊμπέκικου για τον αδελφό του, επιτίθεται με μαχαίρι, σκοτώνοντας τρεις θαμώνες (δύο χωροφύλακες και έναν φανοποιό) και τραυματίζοντας συνολικά επτά ακόμη άτομα, σε ένα μακελειό που θα σημαδέψει τη νυχτερινή Αθήνα της δικτατορίας. Η υπόθεση αποκτά τεράστια δημοσιότητα, τροφοδοτεί κοινωνικές αναγνώσεις γύρω από τη βία, την «τιμή» και το περιθώριο και μεταφέρεται αργότερα σε βιβλίο, κινηματογράφο και τραγούδια, με τον Διονύση Σαββόπουλο να εμπνέεται το «Μακρύ Ζεϊμπέκικο για το Νίκο», που αποτυπώνει με δραματικό τρόπο το γεγονός και τη μορφή του Κοεμτζή.
2010: Ο Παναθηναϊκός κερδίζει τη Ρόμα 3-2 στο Ολίμπικο και παίρνει πρόκριση στην επόμενη φάση του Γιουρόπα Λιγκ, σε μια από τις πιο δυνατές ευρωπαϊκές βραδιές του. Το αποτέλεσμα έρχεται σε ρεβάνς υψηλής έντασης και γράφεται ως μεγάλο «διπλό» σε ιταλικό έδαφος. Για το ελληνικό ποδόσφαιρο, λειτουργεί ως υπενθύμιση ότι ακόμη και σε δύσκολες εποχές μπορούν να υπάρξουν στιγμές ευρωπαϊκής υπέρβασης.
Γεννήσεις

1841 – Πιερ Ωγκύστ Ρενουάρ (25 Φεβρουαρίου 1841 – 3 Δεκεμβρίου 1919), Γάλλος, ζωγράφος, από τους κορυφαίους εκπροσώπους του Ιμπρεσιονισμού. Ξεχωρίζει για το φως, τα θερμά χρώματα και τη γιορτινή αίσθηση της καθημερινής ζωής, σε σκηνές αναψυχής, πορτρέτα και γυμνά. Πίνακες όπως το «Bal du moulin de la Galette» και το «Luncheon of the Boating Party» θεωρούνται εμβληματικά της μοντέρνας τέχνης και εκτίθενται σε κορυφαία μουσεία παγκοσμίως.

1943 – Τζορτζ Χάρισον (25 Φεβρουαρίου 1943 – 29 Νοεμβρίου 2001), Άγγλος, τραγουδιστής και κιθαρίστας, μέλος των Beatles, γνωστός ως ο «ήσυχος Beatle». Συνυπογράφει και ερμηνεύει κλασικά τραγούδια όπως «Here Comes the Sun» («Εδώ έρχεται ο ήλιος») και «While My Guitar Gently Weeps» («Ενώ η κιθάρα μου κλαίει απαλά»), δείχνοντας ξεχωριστή συνθετική ταυτότητα. Μετά τους Beatles χτίζει ισχυρή σόλο πορεία, με επιτυχίες και έντονο ενδιαφέρον για την ινδική μουσική και πνευματικότητα.
Θάνατοι

1899 – Πάουλ Γιούλιους φον Ρόιτερ (21 Ιουλίου 1816 – 25 Φεβρουαρίου 1899), Γερμανός, δημοσιογράφος και επιχειρηματίας, ιδρυτής του Reuters. Αξιοποίησε την τηλεγραφία και, στην αρχή, ακόμη και περιστέρια-ταχυδρόμους για να μεταφέρει χρηματιστηριακές ειδήσεις ταχύτερα από τους ανταγωνιστές, πριν μεταφέρει το εγχείρημα στο Λονδίνο. Έβαλε τις βάσεις ενός πρακτορείου που εξελίχθηκε σε παγκόσμιο σημείο αναφοράς για την ταχύτητα και την αξιοπιστία στη ροή ειδήσεων και οικονομικών δεδομένων.

1983 – Τενεσί Ουίλιαμς (26 Μαρτίου 1911 – 25 Φεβρουαρίου 1983), Αμερικανός, θεατρικός συγγραφέας, από τους κορυφαίους δραματουργούς του 20ού αιώνα. Τιμήθηκε δύο φορές με Πούλιτζερ και σφράγισε το παγκόσμιο θέατρο με έργα όπως «Λεωφορείον ο Πόθος» και «Λυσσασμένη Γάτα», που μεταφέρθηκαν και στον κινηματογράφο. Με ήρωες σε ένταση ανάμεσα σε πάθη, οικογενειακές ρωγμές και κοινωνικές πιέσεις, παραμένει διαχρονικός και ανεβαίνει σταθερά και στην Ελλάδα.

2022 – Δημήτρης Τσοβόλας (4 Σεπτεμβρίου 1942 – 25 Φεβρουαρίου 2022), Έλληνας, πολιτικός και δικηγόρος, ιστορικό στέλεχος του ΠΑΣΟΚ και υπουργός Οικονομικών (1985–1989). Συνδέθηκε με την έντονα «λαϊκή» εικόνα της οικονομικής πολιτικής της εποχής και με το σύνθημα «Τσοβόλα, δώσ’ τα όλα» που έμεινε στην πολιτική αργκό. Μετά τη ρήξη του με το ΠΑΣΟΚ ίδρυσε το ΔΗΚΚΙ το 1995, επιχειρώντας να εκφράσει πιο κοινωνικά προσανατολισμένη γραμμή στον χώρο της Κεντροαριστεράς.
Εορτολόγιο
Ρηγίνος, Ρηγίνα, Ταράσιος, Ταρασία

Event details