Σαν σήμερα 15 Ιανουαρίου: Η υπόθεση Πατσίφικο – Όταν η Βρετανία απέκλεισε τον Πειραιά με αφορμή το… «κάψιμο του Ιούδα»
Ακόμη, η δολοφονία της Ρόζας Λούξεμπουργκ και του Καρλ Λίμπκνεχτ από τα Φράικορπς, η Μεγάλη πλημμύρα μελάσας στη Βοστόνη και η υπόθεση της «Μαύρης Ντάλιας» στο Λος Άντζελες.
Ήταν 15 Ιανουαρίου του 1850 όταν ο Πειραιάς είδε τη θάλασσά του να «κλείνει» από βρετανικά πολεμικά, χωρίς να έχει προηγηθεί κήρυξη πολέμου. Σε λίγες ημέρες, το εμπόριο πάγωσε, η τροφοδοσία της Αθήνας δυσκόλεψε και το νεαρό ελληνικό κράτος ένιωσε, με τον πιο ωμό τρόπο, πόσο εύκολα οι Μεγάλες Δυνάμεις μπορούσαν να μετατρέψουν την «προστασία» σε πίεση. Αφορμή, η ικανοποίηση των αξιώσεων του Δαβίδ Πατσίφικο. Η ουσία, όμως, ήταν ένα διεθνές μήνυμα ισχύος.
Η σπίθα του Πάσχα στην Αθήνα
Ο Δαβίδ Πατσίφικο, Πορτογάλος Εβραίος έμπορος και διπλωμάτης, είχε υπηρετήσει ως πρόξενος και πρόξενος-γενικός της Πορτογαλίας, εγκαταστάθηκε στην Αθήνα και, λόγω της γέννησής του στο Γιβραλτάρ, θεωρούνταν Βρετανός υπήκοος.
Το Πάσχα του 1847, οι Αρχές, θέλοντας να αποφύγουν διπλωματική αμηχανία λόγω της παρουσίας του τραπεζίτη Τζέιμς Μάγιερ Ρότσιλντ στην Αθήνα, επιχειρούν να περιορίσουν το έθιμο της καύσης ομοιώματος του Ιούδα. Η κίνηση αυτή εκλαμβάνεται ως παρέμβαση σε λαϊκό έθιμο και, σύμφωνα με αφηγήσεις της εποχής, λειτουργεί σαν σπίθα: πολλοί επιμένουν να το τηρήσουν σε ένδειξη αντίδρασης. Η ένταση ξεφεύγει και ένα εξαγριωμένο πλήθος λεηλατεί την κατοικία του Πατσίφικο, ενώ καταγράφεται και η αίσθηση ότι η αστυνομία δεν παρενέβη αποτελεσματικά.
Από μια αποζημίωση σε διεθνή κρίση
Ο Πατσίφικο ζητά αποζημίωση παρουσιάζοντας αναλυτικές αξιώσεις, οι οποίες προκαλούν αντιδράσεις ως υπερβολικές. Σε μια εκδοχή των διεκδικήσεων, το ποσό που επικαλείται φτάνει τις περίπου 886.736 δραχμές, που αποτιμάται σε δεκάδες χιλιάδες λίρες για την εποχή.
Στην άλλη άκρη, διπλωματικά έγγραφα και μεταγενέστερες αναφορές δείχνουν ότι, όσο η υπόθεση σέρνεται, το ποσό που απαιτείται από τη Βρετανία «συμμαζεύεται» και παρουσιάζεται τελικά ως απαίτηση της τάξης των 5.000 λιρών, μαζί με άλλα μικρότερα αιτήματα που η Βρετανία εντάσσει στο ίδιο πακέτο πιέσεων.
Για την ελληνική κυβέρνηση, η λογική ήταν ότι μια οικονομική απαίτηση πρέπει να κριθεί από τα ελληνικά δικαστήρια και να αποζημιωθεί ό,τι αποδεικνύεται. Για τον λόρδο Πάλμερστον, υπουργό Εξωτερικών της Βρετανίας, η υπόθεση ακουμπά την ίδια την ισχύ της Αυτοκρατορίας και το μήνυμα προς τον κόσμο ότι οι Βρετανοί υπήκοοι «δεν μένουν μόνοι».
Το τελεσίγραφο και τα «Παρκερικά»
Στις 15 Ιανουαρίου 1850 (στα ελληνικά έγγραφα της εποχής αναφέρεται ως 3 Ιανουαρίου με το παλαιό ημερολόγιο), ο βρετανικός στόλος εμφανίζεται ανοιχτά του Πειραιά υπό τον ναύαρχο Πάρκερ και την επόμενη ημέρα επιδίδεται τελεσίγραφο με διορία 24 ωρών. Όταν η Αθήνα δεν υποχωρεί, ξεκινά ένας αυστηρός ναυτικός αποκλεισμός, που στην ελληνική μνήμη θα μείνει ως «Παρκερικά». Το αποτέλεσμα είναι άμεσο: η ελληνική σημαία «εξαφανίζεται» από τα νερά, η εμπορική κίνηση σταματά και η οικονομία της πρωτεύουσας πιέζεται ασφυκτικά, καθώς η Ελλάδα της εποχής εξαρτάται σε τεράστιο βαθμό από τη τροφοδοσία δια θαλάσσης.
Οι βρετανικές δυνάμεις προχωρούν και σε κρατήσεις ή κατασχέσεις 100 – 200 ελληνικών εμπορικών σκαφών ως αντίποινα.
Η «παράλληλη ατζέντα» της Βρετανίας

Σε γελοιογραφία εποχής ο Ναύαρχος William Parker ζητά με το πιστόλι στο χέρι από τους φτωχούς Έλληνες την ξεχρέωση των οφειλών προς την Αγγλία
Παράλληλα, ο Πάλμερστον «κολλάει» στην υπόθεση και άλλες παλαιότερες αξιώσεις που αφορούν βρετανικά συμφέροντα και το καθεστώς του βρετανικού προτεκτοράτου στα Ιόνια. Στη δέσμη των απαιτήσεων εμφανίζονται, μεταξύ άλλων, διεκδικήσεις για τις νησίδες Σαπιέντζα και Ελαφόνησο (ως «ιονιακές» κτήσεις), αποζημιώσεις για ληστείες βρετανικών πλοίων, αποκατάσταση για προσβολή της βρετανικής σημαίας και αξιώσεις για κακομεταχείριση Ιόνιων υπηκόων, καθώς και το ζήτημα της γης του ιστορικού Τζορτζ Φίνλεϊ που είχε ενταχθεί στους βασιλικούς κήπους χωρίς αποζημίωση.
Το πλαίσιο αυτό εξηγεί γιατί στην Αθήνα η κρίση δεν εκλαμβάνεται ως «ιδιωτική διαφορά». Η πίεση αποκτά χαρακτήρα καταναγκασμού, με τελεσίγραφα και απειλή αντιποίνων μέσα σε ασφυκτικές προθεσμίες, κάτι που καταγράφεται και στον βρετανικό κοινοβουλευτικό διάλογο της εποχής.
Ευρώπη σε ένταση, Λονδίνο σε διχασμό
Η Ελλάδα βρίσκεται υπό την κοινή «προστασία» Βρετανίας, Γαλλίας και Ρωσίας, άρα ο μονομερής αποκλεισμός μετατρέπεται γρήγορα σε ευρωπαϊκή τριβή. Στα πρακτικά του βρετανικού Κοινοβουλίου καταγράφονται προσφορές διαμεσολάβησης από Γαλλία και Ρωσία, που δεν αποτρέπουν την κλιμάκωση.
Στο ίδιο το Λονδίνο, η υπόθεση γίνεται πολιτική θύελλα: οι επικριτές μιλούν για δυσανάλογη «διπλωματία των κανονιοφόρων», οι υποστηρικτές για επιβολή της αξιοπιστίας της Βρετανικής Αυτοκρατορίας. Η κρίση συνδέεται ιστορικά με τη διάσημη επίκληση «Civis Romanus sum», που χρησιμοποιείται ως επιχείρημα ότι ο Βρετανός υπήκοος πρέπει να αισθάνεται προστατευμένος «παντού».
Η εκτόνωση και ο λογαριασμός της υπόθεσης
Στο πρακτικό επίπεδο, τα αντίποινα παίρνουν μορφή κατασχέσεων και εμπάργκο: πρώτα στοχοποιούνται κρατικά σκάφη, στη συνέχεια μπαίνουν στο «κάδρο» και ιδιωτικά πλοία, ώστε η οικονομική πίεση να λυγίσει την Αθήνα. Σε κοινοβουλευτική αναφορά του 1850 καταγράφεται ότι ως τα μέσα Φεβρουαρίου ο αριθμός των ελληνικών πλοίων που κρατούνται από τις βρετανικές δυνάμεις υπολογίζεται περίπου στα 47.
Η διπλωματική διέξοδος έρχεται με συμφωνία που οδηγεί τις αξιώσεις σε διαδικασία εξέτασης και συμβιβασμού. Η τελική αποζημίωση που καταγράφεται για τον Πατσίφικο «μικραίνει» θεαματικά σε σχέση με τις αρχικές διεκδικήσεις: αναφέρεται καταβολή 120.000 δραχμών και 500 λιρών, μετά την εξέταση των αξιώσεων.
Τι έμεινε στην ελληνική μνήμη
Τα «Παρκερικά» έμειναν ως μάθημα ωμής ισχύος: πώς μια προστατευτική σχέση μπορεί να μετατραπεί σε μοχλό πίεσης, πώς ένα νεαρό κράτος μπορεί να βρεθεί οικονομικά «με την πλάτη στον τοίχο» με ναυτικά μέσα, πώς η εξωτερική πολιτική γράφεται πάνω σε τελεσίγραφα και κατασχέσεις.
Παράλληλα, η απαρχή της υπόθεσης φωτίζει το κοινωνικό υπόβαθρο της εποχής: η επίθεση στο σπίτι του Πατσίφικο συνδέεται στις πηγές με αντισημιτική βία και με αδράνεια των αρχών, στοιχείο που τροφοδοτεί τη βρετανική επιχειρηματολογία περί «προστασίας υπηκόων».
Τα σημαντικότερα γεγονότα της ημέρας στην Ελλάδα και τον κόσμο
1559: Η Ελισάβετ Α΄ στέφεται βασίλισσα στο Αββαείο του Ουέστμινστερ, ανοίγοντας τον δρόμο για την εποχή που θα μείνει γνωστή ως «ελισαβετιανή».

1759: Το Βρετανικό Μουσείο ανοίγει για πρώτη φορά στο κοινό στο Λονδίνο, ως ένας από τους πρώτους μεγάλους δημόσιους μουσειακούς θεσμούς της Ευρώπης.
1820: Ο Ιωάννης Καποδίστριας, εκτιμώντας ότι μπορεί να προσφέρει περισσότερα στον Αγώνα από τη θέση του υπουργού Εξωτερικών του Τσάρου, δεν αποδέχεται την πρόταση του Εμμανουήλ Ξάνθου να αναλάβει την ηγεσία της Φιλικής Εταιρείας.
1822: Υπογράφεται η Διακήρυξη της Α’ Εθνοσυνέλευσης για τους σκοπούς του Αγώνα και για την «ανεξαρτησία του έθνους των Ελλήνων» από τον οθωμανικό ζυγό. Συγκροτείται η πρώτη Επαναστατική Ελληνική Κυβέρνηση. Πρόεδρος του Νομοτελεστικού εκλέγεται ο Αλέξανδρος Μαυροκορδάτος και ο Δημήτριος Υψηλάντης πρόεδρος του Βουλευτικού.
1822: Η Αϊτή αναγνωρίζει πρώτη στον κόσμο την Επαναστατική Κυβέρνηση της Ελλάδας.
1854: Ξεσπά η Επανάσταση της Άρτας κατά του Οθωμανικού ζυγού, μία από τις εξεγέρσεις της εποχής που συνδέονται με το αίτημα για απελευθέρωση και ένωση με την Ελλάδα.
1861: Ο Αμερικανός, Ελίσα Ότις, πατεντάρει τον πρώτο ατμοκίνητο ανελκυστήρα.
1878: Συλλαλητήριο που διοργανώνεται στην Αθήνα για την έξοδο της Ελλάδας στον πόλεμο κατά της Τουρκίας (Ρωσοτουρκικός Πόλεμος) καταλήγει σε αιματηρές συγκρούσεις με την αστυνομία. Το γεγονός αυτό έχει ως αποτέλεσμα τέσσερις νεκρούς διαδηλωτές και πολλούς τραυματίες.
1889: Ιδρύεται στην Ατλάντα των ΗΠΑ, η Coca Cola Company. Προηγουμένως είχε την επωνυμία Pemberton Medicine Company.
1892: Ο Τζέιμς Νέισμιθ δημοσιεύει τους πρώτους κανόνες του μπάσκετ σε άρθρο του στην εφημερίδα Triangle της Μασαχουσέτης.

1919: Στο Βερολίνο, η Ρόζα Λούξεμπουργκ και ο Καρλ Λίμπκνεχτ, κορυφαίες μορφές του Σπαρτακιστικού κινήματος και της νεοσύστατης KPD, συλλαμβάνονται μετά την καταστολή της εξέγερσης και παραδίδονται σε μονάδες των Φράικορπς (Garde-Kavallerie-Schützen-Division), που τους μεταφέρουν στο Eden Hotel για ανάκριση. Λίγο αργότερα εκτελούνται εξωδικαστικά, με τον Λίμπκνεχτ να δολοφονείται κοντά στο Tiergarten και τη Λούξεμπουργκ να σκοτώνεται και το σώμα της να ρίχνεται στο κανάλι Landwehr, σε ένα γεγονός που θα σημαδέψει βαθιά τη μνήμη και την πολιτική ιστορία της Ευρωπαϊκής Αριστεράς.

1919: Στη Βοστόνη, στη συνοικία North End, μια τεράστια δεξαμενή αποθήκευσης μελάσας (περίπου 2,3 εκατομμύρια γαλόνια, δηλαδή πάνω από 8 εκατομμύρια λίτρα), που προοριζόταν για παραγωγή βιομηχανικής αλκοόλης, σπάει ξαφνικά και απελευθερώνει ένα καταστροφικό κύμα που σαρώνει δρόμους και κτίρια. Η λεγόμενη Μεγάλη πλημμύρα μελάσας αφήνει πίσω 21 νεκρούς και περίπου 150 τραυματίες, με πολλούς να πεθαίνουν από ασφυξία ή να παγιδεύονται στη μάζα της μελάσας, ενώ οι επιχειρήσεις διάσωσης δυσκολεύονται από την πυκνή, κολλώδη λάσπη που καλύπτει την περιοχή.
1943: Εγκαινιάζεται το Πεντάγωνο στο Άρλινγκτον, το κεντρικό στρατηγείο των ΗΠΑ, που θα εξελιχθεί σε σύμβολο της αμερικανικής στρατιωτικής ισχύος.

1947: Στο Λος Άντζελες, σε άδειο οικόπεδο στην περιοχή Λάιμερτ Παρκ, εντοπίζεται το γυμνό και άγρια ακρωτηριασμένο πτώμα της 22χρονης Ελίζαμπεθ Σορτ, που ο Τύπος θα βαφτίσει «Η μαύρη Ντάλια». Το σώμα της έχει κοπεί στα δύο στη μέση και είναι εμφανώς κακοποιημένο, με την υπόθεση να εξελίσσεται σε ένα από τα πιο διαβόητα και ανεξιχνίαστα εγκλήματα στην ιστορία της πόλης, παρά την τεράστια δημοσιότητα και τις έρευνες των αρχών.
1950: Δημοψήφισμα των Ελλήνων στην Κύπρο διεξάγεται από την Εκκλησία για την ένωση με την Ελλάδα. Υπέρ της ένωσης ψηφίζει το 95,7%.
1953: Ο Αριστοτέλης Ωνάσης αγοράζει το καζίνο του Μόντε Κάρλο.
1962: Δημοσιεύεται στο περιοδικό Record, η πρώτη ιστορία με ήρωα τον ραδιούργο βεζίρη Ιζνογκούντ, που «ήθελε να γίνει χαλίφης στη θέση του χαλίφη» ανατρέποντας τον καλό χαλίφη της Βαγδάτης. Είναι δημιουργία του γάλλου σκιτσογράφου Ζαν Ταμπαρί και του συγγραφέα, Ρενέ Γκοσινί.
1968: Υστερα από έντονες διεθνείς παρεμβάσεις, το καθεστώς των συνταγματαρχών χορηγεί στον Ανδρέα Παπανδρέου διαβατήριο και του επιτρέπει να αναχωρήσει από την Ελλάδα για εξορία, λίγες ημέρες μετά την αποφυλάκισή του με όρο να φύγει από τη χώρα. Ο Παπανδρέου εγκαθίσταται στη Σουηδία (Στοκχόλμη), όπου αναλαμβάνει πανεπιστημιακή θέση, και μέσα στο ίδιο έτος συγκροτεί στο εξωτερικό αντιδικτατορική οργάνωση, δίνοντας νέα διεθνή διάσταση στην αντίσταση κατά της χούντας.
1996: Ο Ανδρέας Παπανδρέου συντάσσει την επιστολή παραίτησης του μέσα στο Ωνάσειο, μετά από 56 μέρες στην εντατική. Παραιτείται από το αξίωμα του πρωθυπουργού, ενώ παραμένει πρόεδρος του κινήματος και ζητά από την Κεντρική Επιτροπή και την Κοινοβουλευτική Ομάδα του ΠΑΣΟΚ να προχωρήσουν άμεσα στην εκλογή νέου πρωθυπουργού.
2000: Στο Βελιγράδι δολοφονείται ο Αρκάν, κατά κόσμον Ζέλικο Ραζνάτοβιτς, όταν δέχεται πυρά στο λόμπι του ξενοδοχείου InterContinental στο Νέο Βελιγράδι και πεθαίνει λίγο αργότερα. Υπήρξε επικεφαλής της παραστρατιωτικής Σερβικής Εθελοντικής Φρουράς («Τίγρεις») και κατηγορούμενος για εγκλήματα πολέμου από το Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο για την πρώην Γιουγκοσλαβία, όμως ο θάνατός του σημαίνει ότι δεν θα δικαστεί ποτέ.
2001: Ο Τζίμι Γουέιλς δημιουργεί τη Wikipedia, βάζοντας τα θεμέλια για ένα νέο μοντέλο συλλογικής γνώσης που θα αλλάξει τον τρόπο που ενημερώνεται ο κόσμος.
2010: Γίνεται η μεγαλύτερη σε διάρκεια δακτυλιοειδής έκλειψη Ηλίου της τρίτης χιλιετίας. Διαρκεί 11 λεπτά και 8 δευτερόλεπτα.
2015: «Κανένα σπίτι σε χέρια τραπεζίτη» διαμηνύει από τη Ρόδο ο πρόεδρος του ΣΥΡΙΖΑ, Αλέξης Τσίπρας, κατά τη διάρκεια προεκλογικής του ομιλίας.
Γεννήσεις

1622 – Μολιέρος (Molière), Γάλλος θεατρικός συγγραφέας και ηθοποιός, από τους θεμελιωτές της κλασικής Γαλλικής κωμωδίας. Το πραγματικό του όνομα ήταν Ζαν Μπατίστ Ποκλέν και έγινε γνωστός για έργα που σατίρισαν την υποκρισία, την εξουσιομανία και τα κοινωνικά ήθη, όπως «Ταρτούφος», «Ο μισάνθρωπος» και «Ο κατά φαντασίαν ασθενής». Η πορεία του συνδέθηκε με την αυλή του Λουδοβίκου ΙΔ΄ και με σκάνδαλα λογοκρισίας. Πέθανε το 1673 μετά από κατάρρευση πάνω στη σκηνή.

1929 – Μάρτιν Λούθερ Κινγκ Τζούνιορ (Martin Luther King Jr.), Αμερικανός πολιτικός αγωνιστής και Βαπτιστής πάστορας, εμβληματικός ηγέτης του κινήματος για τα πολιτικά δικαιώματα στις ΗΠΑ. Ανέδειξε τη δύναμη της μη βίαιης αντίστασης, με ορόσημο το μποϊκοτάζ των λεωφορείων στο Μοντγκόμερι και την πορεία στην Ουάσιγκτον όπου εκφώνησε τον λόγο «I Have a Dream». Τιμήθηκε με Νόμπελ Ειρήνης το 1964 και δολοφονήθηκε το 1968 στο Μέμφις.

1949 – Πάνος Μιχαλόπουλος, Έλληνας ηθοποιός θεάτρου, κινηματογράφου και τηλεόρασης, που καθιερώθηκε ως «ζεν πρεμιέ» της δεκαετίας του 1980. Γεννημένος στη Μικρομάνη Μεσσηνίας, εμφανίζεται από τη δεκαετία του 1970 σε ταινίες, σειρές και θεατρικές παραστάσεις, με πρώιμο σταθμό την «Ιφιγένεια» του Μιχάλη Κακογιάννη και τηλεοπτική προβολή στο «Λούνα Παρκ» του Γιάννη Δαλιανίδη.

1967 – Άλκης Κούρκουλος, Έλληνας ηθοποιός με παρουσία σε θέατρο, τηλεόραση και κινηματογράφο. Γεννημένος στην Αθήνα, είναι γιος του Νίκου Κούρκουλου και της Μελίτας Κουτσογιάννη-Κούρκουλου, κάτι που τον συνέδεσε από νωρίς με τον θεατρικό χώρο. Έγινε ιδιαίτερα γνωστός από τηλεοπτικές επιτυχίες όπως «Αναστασία» και «Λόγω τιμής», ενώ εμφανίστηκε και σε ταινίες όπως «Άντε γεια…». Αργότερα ανέλαβε και το θέατρο ΚΑΠΠΑ, συνεχίζοντας την οικογενειακή παράδοση.

1990 – Κώστας Σλούκας, Έλληνας καλαθοσφαιριστής (γκαρντ), από τους πιο σταθερούς δημιουργούς της σύγχρονης Ευρωλίγκας. Γεννημένος στη Θεσσαλονίκη, έγινε σημείο αναφοράς για την ικανότητά του να «διαβάζει» το παιχνίδι και να παίρνει μεγάλες αποφάσεις στα κρίσιμα. Έχει κατακτήσει 4 τίτλους Ευρωλίγκας (2012, 2013, 2017, 2024) με Ολυμπιακό, Φενερμπαχτσέ και Παναθηναϊκό, ενώ το 2024 αναδείχθηκε MVP του Final Four.
Θάνατοι

1919 – Ρόζα Λούξεμπουργκ (Rosa Luxemburg), Γερμανίδα πολιτικός θεωρητικός και επαναστάτρια, από τις πιο επιδραστικές μορφές του Ευρωπαϊκού σοσιαλιστικού κινήματος. Πολέμησε τον μιλιταρισμό και τον Α’ Παγκόσμιο Πόλεμο, συνίδρυσε την Ένωση Σπάρτακος και αργότερα το Κομμουνιστικό Κόμμα Γερμανίας. Το 1919, μετά την αποτυχία της εξέγερσης των Σπαρτακιστών στο Βερολίνο, συλλαμβάνεται μαζί με τον Καρλ Λίμπκνεχτ και δολοφονείται από παραστρατιωτικούς Freikorps, σε μία υπόθεση που σημάδεψε τη Δημοκρατία της Βαϊμάρης.

1928 – Φωκίων Νέγρης, Έλληνας μεταλλειολόγος, γεωλόγος και πολιτικός, που συνδύασε τεχνοκρατική γνώση με δημόσια δράση στις αρχές του 20ού αιώνα. Διετέλεσε διευθυντής της Εταιρείας των Μεταλλουργείων του Λαυρίου και δήμαρχος Λαυρίου (1895-1898), σε μια περίοδο που η πόλη-μεταλλείο καθόριζε την οικονομία της περιοχής. Ως υπουργός Οικονομικών προώθησε μεταρρυθμίσεις με άξονα την κοινωνική ασφάλιση. Το 1926 έγινε ο πρώτος πρόεδρος της Ακαδημίας Αθηνών.

Event details

Στις 29 Μαρτίου 1896 (σύμφωνα με το Ιουλιανό ημερολόγιο) ο Σπύρος Λούης, ένας φτωχός νερουλάς από το Μαρούσι, έγραψε ιστορία κερδίζοντας τον πρώτο ολυμπιακό μαραθώνιο της σύγχρονης εποχής. Η διαδρομή ήταν περίπου 40 χιλιόμετρα, από τον Μαραθώνα ως το Παναθηναϊκό Στάδιο, και για την Ελλάδα εκείνης της εποχής ο αγώνας είχε τεράστια συμβολική σημασία, καθώς συνέδεε τους πρώτους σύγχρονους Ολυμπιακούς Αγώνες με την αρχαία ελληνική μνήμη. Ο Λούης δεν ήταν το μεγάλο φαβορί. Είχε μπει στον αγώνα σχεδόν αθόρυβα, κουβαλώντας όμως την αντοχή που του είχε χαρίσει η σκληρή καθημερινή δουλειά.
Ο μαραθώνιος, μάλιστα, δεν ήταν αγώνισμα της αρχαίας Ολυμπίας, αλλά μια νέα ιδέα που προτάθηκε ειδικά για τους Αγώνες της Αθήνας από τον Γάλλο λόγιο Μισέλ Μπρεάλ, εμπνευσμένη από τη διαδρομή του Μαραθώνα. Στην εκκίνηση στάθηκαν 17 δρομείς, από τους οποίους οι 13 ήταν Έλληνες. Στην αρχή προηγήθηκαν ξένοι αθλητές, όμως ο Λούης κράτησε σταθερό ρυθμό και περίμενε την κατάλληλη στιγμή. Κάπου στα τελευταία χιλιόμετρα, όταν οι αντίπαλοί του άρχισαν να λυγίζουν, πέρασε μπροστά και πήρε οριστικά τον έλεγχο της κούρσας.
Όταν η είδηση ότι προηγείται ένας Έλληνας έφτασε στο Παναθηναϊκό Στάδιο, το πλήθος ξέσπασε σε παραλήρημα. Η κραυγή «Έλλην, Έλλην» μεταδόθηκε από στόμα σε στόμα, ώσπου ο Λούης μπήκε στο Στάδιο μέσα σε αποθέωση. Τερμάτισε πρώτος σε 2 ώρες, 58 λεπτά και 50 δευτερόλεπτα και η νίκη του μετατράπηκε αμέσως σε εθνικό θρίαμβο. Δεν ήταν απλώς μια μεγάλη αθλητική επιτυχία. Ήταν η στιγμή που ένας απλός άνθρωπος έγινε σύμβολο μιας ολόκληρης χώρας.
Γύρω από το όνομά του γεννήθηκαν γρήγορα πολλοί θρύλοι. Η πιο γνωστή ιστορία λέει ότι έτρεξε «για χάρη μιας γυναίκας», όμως αυτή η εκδοχή ανήκει περισσότερο στη λαϊκή παράδοση παρά στην ιστορική τεκμηρίωση. Αυτό που είναι βέβαιο είναι πως ο Σπύρος Λούης δεν χρειάστηκε κανέναν ρομαντικό μύθο για να μείνει αθάνατος. Η αληθινή του διαδρομή αρκούσε: ένας νερουλάς από το Μαρούσι κέρδισε τον αγώνα που έμελλε να γίνει το πιο εμβληματικό αγώνισμα των Ολυμπιακών Αγώνων.
Παρά τη δόξα του, ο Λούης δεν συνέχισε αθλητική καριέρα ούτε προσπάθησε να χτίσει μια δημόσια εικόνα γύρω από τον θρίαμβό του. Επέστρεψε στην απλή ζωή του, κρατώντας τη σεμνότητα που τον χαρακτήριζε. Ίσως γι’ αυτό η μορφή του έμεινε τόσο ζωντανή στη συλλογική μνήμη: επειδή πίσω από τον θρύλο υπήρχε πάντα ένας αληθινός άνθρωπος, που μέσα σε μία μόνο κούρσα κατάφερε να γίνει κομμάτι της ιστορίας.
το 1058... πεθαίνει ο πάπας Στέφανος Ι'.
 

το 1461... κι ενώ ο πόλεμος των Ρόδων μαίνεται, στη μάχη του Τάουτον ο Εδουάρδος του Γιορκ νικά τη βασίλισσα Μαργαρίτα και γίνεται ο επόμενος βασιλιάς της Αγγλίας, ο Εδουάρδος Δ'.
 

το 1772... πεθαίνει ο Σουηδός επιστήμονας φιλόσοφος και μυστικιστής, Εμάνουελ Σουίντενμποργκ.
 

το 1792... ο βασιλιάς Γουστάβος Γ΄ της Σουηδίας, πεθαίνει 13 μέρες μετά τη δολοφονική επίθεση εναντίον του σε χορό μεταμφιεσμένων στη Βασιλική Όπερα της Στοκχόλμης, κατά την οποία είχε τραυματιστεί βαριά στην πλάτη.
 

το 1798... δημιουργείται η χώρα της σοκολάτας, των ρολογιών και χρηματοκιβώτιο των πλουσίων του κόσμου... η Ελβετία.
 

το 1799... η Νέα Υόρκη ψηφίζει νόμο με στόχο την σταδιακή κατάργηση της δουλείας.
 

το 1806... εγκρίνεται η κατασκευή της Κάμπερλαντ Ρόουντ, της πρώτη ομοσπονδιακής ταχυλεωφόρου των ΗΠΑ.
 

το 1826... γεννιέται ο Γερμανός, δημοσιογράφος και πολιτικός Βίλχαϊμ Λίκμπνεχτ.
 

το 1827... στη Βιέννη, 20 χιλιάδες άτομα συνοδεύουν τον Λούντβιχ φον Μπετόβεν στην τελευταία του κατοικία.
 

το 1847... κατά τον Μεξικανικό Πόλεμο οι αμερικανικές δυνάμεις υπό τη διοίκηση του στρατηγού Γουίνφιλντ Σκοτ κατακτά μετά από πολιορκία τη Βέρακρουζ.
 

το 1849... ένα τεράστιο κομμάτι πάγου σταματά τη ροή των νερών στους καταρράκτες του Νιαγάρα.
 

το 1867... η βασίλισσα Βικτόρια δίνει τη βασιλική συγκατάθεση στο νομοσχέδιο, που προέβλεπε την ίδρυση προτεκτοράτου του Καναδά από την 1η Ιουλίου του ίδιου χρόνου.
 

το 1871... εγκαινιάζεται το θέατρο Άλμπερτ Χολ του Λονδίνου από τη βασίλισσα Βικτόρια
 

το 1879... στον πόλεμο μεταξύ Αγγλίας και Ζουλού,οι βρετανικές δυνάμεις νικούν 20.000 Ζουλού.
 

το 1882... ιδρύεται η Ρωμαιοκαθολική αδελφότητα Ιππότες του Κολόμβου
 

το 1886... ο χημικός Τζον Πέμπερτον διαφημίζει το μαύρο και εύγευστο υγρό, που βγήκε από το εργαστήριο του: την Κόκα Κόλα.
 

το 1890... σημειώνεται το πρώτο χατ-τρικ στο Κύπελλο Αγγλίας από τον William Townley στον αγώνα Blackburn Rovers-Sheffield Wednesday (6-1).
 

το 1894... η Βρετανία προσαρτά το Πανγιάμπ στα σύνορα της Ινδίας με το Πακιστάν
 

το 1895... γεννιέται ο Γερμανός συγγραφέας, Έρνστ Γιούνγκερ.

1896: Ο Σπύρος Λούης, φτωχός νερουλάς από το Μαρούσι, συμμετέχει την τελευταία στιγμή στον μαραθώνιο των πρώτων σύγχρονων Ολυμπιακοί Αγώνες 1896 και κατακτά την πρώτη θέση, γράφοντας ιστορία. Η νίκη του, μέσα σε πανηγυρική ατμόσφαιρα στο Παναθηναϊκό Στάδιο, τον καθιστά εθνικό σύμβολο και έναν από τους πιο εμβληματικούς νικητές στην ιστορία των Ολυμπιακών Αγώνων. Η αναφορά ότι έτρεξε «για χάρη μιας γυναίκας» ανήκει περισσότερο στη λαϊκή παράδοση και δεν τεκμηριώνεται ιστορικά, αν και συνέβαλε στη μυθοποίηση της μορφής του.
το 1899... γεννιέται ο Σοβιετικός κομουνιστής ηγέτης Λαβρέντι Μπερία.
 

το 1901... γεννιέται ο Κροάτης εικονογράφος, Αντρίγια Μαούροβιτς.
 

το 1902... γεννιέται ο Γάλλος, διηγηματογράφος, δραματουργός και σατυρικός συγγραφές, Μαρσέλ Αϊμέ.
 

το 1902... γεννιέται ο Βρετανός συνθέτης, Γουίλιαμ Τέρνερ Γουάλτον.
 

το 1912... πεθαίνει ο Βρετανός εξερευνητής Ρόμπερτ Φάλκον Σκοτ, ο οποίος επικέντρωσε τις εξερευνήσεις του στην περιοχή της Ανταρκτικής, όπου και άφησε τη τελευταία του πνοή.
 

το 1912... σκοτώνεται η τετραμελής ομάδα του Ρόμπερτ Σκοτ στο Νότιο Πόλο. Η ομάδα επλήγη από χιονοθύελλα και έχασε όλα τα εφόδιά της.
 

το 1913... γεννιέται ο Βρετανός παγκόσμιος πρωταθλητής του μποξ, Τόνυ Ζέιλ.
 

το 1913... γεννιέται ο Σκωτσέζος ποιητής, Ρόναλντ Στιούαρτ Τόμας.
 

το 1917... γεννιέται ο ''Man O' War'', ένα από τα σημαντικότερα άλογα κούρσας (stallion), σε στάβλο του Λέξινγκτον που κάνει το ντεμπούτο του στις 6/6/1919 και 16 μήνες αργότερα αποσύρεται με 20 νίκες σε 21 κούρσες, ενώ πεθαίνει σε ηλικία 30 χρονών στις 1/11/1947. Τα 21α γενέθλιά του μεταδίδονται ραδιοφωνικά σε όλη την Αμερική που οφείλει στο άλογο αυτό την ανάπτυξη των ιπποδρομιών και των στάβλων αναπαραγωγής.
 

το 1919... ο Αμερικανός καθηγητής της φυσικής, Ρόμπερτ Γκόνταρντ, εκτιμά ότι μια μέρα θα ήταν πιθανό ένα ταξίδι στη σελήνη με πύραυλο.
 

το 1927... ο ταγματάρχης Henry Seagrave ξεπερνά τα 200 μίλια την ώρα (203 μίλια) με το 1.100 ίππων Sunbeam στην Daytona Beach.
 

το 1929... φοβερή εξάπλωση στην Ελλάδα έχουν τα αφροδισιακά νοσήματα και η σωματεμπορία.
 

το 1930... Χέινριχ Μπρουϊνινγκ αναγορεύεται Καγκελάριος.
 

το 1931... γεννιέται ο Ρώσος κοσμοναύτης, Αλεξέι Γκουμπάρεφ.
 

το 1932... ο Τζακ Μπένυ κάνει το ραδιοφωνικό του ντεμπούτο.
 

το 1933... γίνεται γνωστό, ότι ο Γερμανός σκηνοθέτης Φριτς Λανγκ αρνείται να θέσει το ταλέντο του στην υπηρεσία της ναζιστικής ιδεολογίας
 

το 1933... ο Εντουάρ Μπαλαντίρ γίνεται Πρωθυπουργός της Γαλλίας.
 

το 1937... πεθαίνει ο Πολωνός συνθέτης και πιανίστας, Κάρολ Ζιμανόφσκι.
 

το 1939... ο Καρλ Γκέιμπλ παντρεύεται την Κάρολ Λομπάρντ.
 

το 1939... ο πρωθυπουργός της Γαλλίας, Νταλαντιέ, ειδοποίεί την Ιταλία να αποσαφηνίσει τις αποικιακές απαιτήσεις της.
 

το 1939... ο πρωθυπουργός της Γαλλίας, Νταλαντιέ, ειδοποιεί την Ιταλία να αποσαφηνίσει τις αποικιακές απαιτήσεις της.
 

το 1941... η νίκη των Συμμάχων κατά της ιταλικής ναυαρχίδας "Βιτόριο Βενέτο" κι άλλων έξι αντιτορπιλικών, στ' ανοικτά του ακρωτηρίου Ταίναρου, γέμισε με αισιοδοξία τους Έλληνες, παραμονές της αναμενόμενης γερμανικής επίθεσης
 

το 1943... γεννιέται ο διάσημος Έλληνας μουσικός, Ευάγγελος Οδυσσέας Παπαθανασίου, διεθνώς γνωστός ως Vagelis.
 

το 1943... γεννιέται ο Βρετανός 'Ερικ Άιντλ, μέλος των Monty Python, ομάδας των κωμικών, που έγινε ιδιαίτερα γνωστή τα χρόνια παρουσίας στη μικρή και στη μεγάλη οθόνη.
 

το 1943... γεννιέται ο Τζον Μέιτζορ, Βρετανός πρωθυπουργός για την περίοδο 1990-1997.
 

το 1945... τελευταία μέρα αεροπορικών εισβολών στην Αγγλία με πυραύλους VI Flying Bomb, κατά τον Β' Παγκόσμιο Πόλεμο.
 

το 1949... εγκαινιάζεται η διώρυγα της Κορίνθου.
 

το 1950... η εταιρία RCA κατασκευάζει την πρώτη έγχρωμη τηλεόραση.
 

το 1951... οι Κινέζοι απορρίπτουν την πρόταση του αμερικανού στρατηγού ΜακΆρθουρ για ανακωχή στην Κορέα.
 

το 1951... η Έθελ και ο Ιούλιος Ρόζενμπεργκ καταδικάζονται με την κατηγορία της συνομωσίας για διάπραξη κατασκοπείας.
 

το 1952... γεννιέται ο Κουβανός μποξέρ, Τεόφιλο Στίβενσον, που υπήρξε χρυσός Ολυμπιονίκης στο Μόντρεαλ το 1976 και στη Μόσχατο 1980.
 

το 1952... στις ΗΠΑ, ο Τρούμαν αποχωρεί από τον προεδρικό αγώνα.
 

το 1957... γεννιέται ο Γάλλος ηθοποιός Κριστόφ Λαμπέρ, ο οποίος έγινε γνωστός μέσα από τις ταινίες "Ο θρύλος του Ταρζάν" και "Χάιλάντερ".
 

το 1959... πεθαίνει ο Βαρθολομαίος Μπογκάντα, πρώτος πρόεδρος ης Κεντρικής Αφρικανικής Δημοκρατίας.
 

το 1959... στους αμερικανικούς κινηματογράφους κάνει πρεμιέρα μία από τις πιο διάσημες ταινίες του Χόλιγουντ, το φιλμ "Μερικοί το προτιμούν καυτό", με τη Μέριλιν Μονρόε και τον Τζακ Λέμον.
 

το 1961... με την ψήφιση της 23ης τροποποίησης του Αμερικανικού Συντάγματος, οι κάτοικοι της Ουάσινγκτον μπορούν να ψηφίζουν στις προεδρικές εκλογές.
 

το 1962... στην Αργεντινή, ο πρώην Πρόεδρος Φροντίζι, που εκδιώχθηκε την προηγουμένη, φυλακίζεται από το στρατό.
 

το 1964... γεννιέται η Αυστραλή ηθοποιός και σούπερ μοντέλο Ελ ΜακΦέρσον, γνωστή στον κόσμο της πασαρέλας "Το Κορμί".
 

το 1968... γεννιέται η Νεοζηλανδή ηθοποιός Λούσυ Λόουλες, ιδιαίτερα γνωστή από την τηλεοπτική πολεμική σειρά Ζήνα, όπου κατείχε τον πρωταγωνιστικό ρόλο.
 

το 1969... η Diane Crump ιππεύοντας τον "Easy Lime" γίνεται η πρώτη γυναίκα τζόκεϊ που κερδίζει έναν αγώνα stakes όταν τερματίζει πρώτη στο Spring Fiesta Cup στο Fair Grounds
 

το 1969... ένα νησί στη μέση του παγωμένου ωκεανού, του οποίου η κυριότητα αμφισβητούταν, γίνεται το σημείο τριβής μεταξύ Κίνας και ΕΣΣΔ.
 

το 1970... γίνονται καταγγελίες για βασανιστήρια σε 35 μέλη της αντιστασιακής οργάνωσης "Δημοκρατική Άμυνα".
 

το 1971... ο υπολοχαγός Γουίλιαμ Κάλεϊ καταδικάζεται σε ισόβια κάθειρξη με την κατηγορία του φόνου εκ προμελέτης, για το μακελειό του Μάι Λάι στον πόλεμο του Βιετνάμ.
 

το 1971... ξεκινούν τα γυρίσματα της κινηματογραφικής ταινίας του Φράνσις Φορντ Κόπολα, ο Νονός.
 

το 1971... στο Λος Άντζελες της Καλιφόρνια ένας από τους ενόρκους στη δίκη του Τσαρλς Μάνσον προτείνει την θανατική ποινή για τον ίδιο και για τις τρεις πιστές του.
 

το 1973... στον πόλεμο του Βιετνάμ, τα αμερικανικά στρατεύματα αποχωρούν από το Νότιο Βιετνάμ.
 

το 1973... στις ΗΠΑ, ο Μάρλον Μπράντο αρνείται το Όσκαρ, που κέρδισε για την ταινία ''Ο Νονός'', στέλνοντας την Ινδιάνα ηθοποιό Σαχίν Λιτλφέδερ στην τελετή απονομής για να περιγράψει την άσχημη κατάσταση των Αμερικανών Ινδιάνων.
 

το 1974... το διαστημικό αεροσκάφος της ΝΑSA Μάρινερ 10 είναι το πρώτο, που φτάνει στον Ερμή και τραβά τις πρώτες κοντινές φωτογραφίες του πλανήτη. Είχε ξεκινήσει το ταξίδι του στις 3 Νοεμβρίου του 1973.
 

το 1980... ο Βραζιλιάνος οδηγός Nelson Piquet κερδίζει το πρώτο από τα 23 γκραν πρι στο US Grand Prix West. Θα κερδίσει ακόμα το παγκόσμιο πρωτάθλημα το 1981, 1983 και 1987.
 

το 1980... ιδρύεται στην καρδιά της Νέας Υόρκης ελληνικό πολιτιστικό κέντρο.
 

το 1981... διεξάγεται ο πρώτος μαραθώνιος δρόμος του Λονδίνου. Στις γυναίκες νικήτρια ανακηρύσσεται η Bρετανίδα Joyce Smith, ενώ στους άνδρες την πρώτη θέση μοιράζονται ο Aμερικανός Dick Beardsley και ο Νορβηγός Inge Simonsen.
 

το 1981... στην Αργεντινή, ο στρατηγός Ρομπέρτο Εντουάρντο Βιόλα ορκίζεται Πρόεδρος.
 

το 1982... κυκλοφορεί το σινγκλ των Στίβι Γουόντερ και Πωλ Μακ Κάρτνεϊ, Ebony and Ivory.
 

το 1982... πεθαίνει ο Γερμανός συνθέτης της ''Καρμίνα Μπουράνα'', Καρλ Ορφ.
 

το 1988... ο Lloyd Honeygham γίνεται ο πρώτος πυγμάχος στην κατηγορία ελαφρέων βαρών μετά τον Ted "Kid" Lewis (1917) που κατακτά παγκόσμιο τίτλο κερδίζοντας με νοκ άουτ στον τρίτο γύρο τον Μεξικανό Jorge Vaca στο Γουέμπλεϊ
 

το 1989... οι πρώτοι Ρώσοι παίκτες του χόκεϊ επιτρέπεται να παίξουν στο NHL.
 

το 1990... οι δισκογραφικές εταιρίες συμφωνούν στην τοποθέτηση σε δίσκους κασέτες και CD, ειδικής ετικέτας, που θα αναφέρει, ότι περιέχουν υβριστικούς στίχους.
 

το 1991... στην Ιταλία, η κυβερνητική κρίση οδηγεί τον πρωθυπουργό Τζούλιο Αντρεότι στην παραίτηση της πεντακομματικής κυβέρνησης.
 

το 1992... αξιωματούχοι του τουρκικού ΥΠΕΞ κατηγορούν την Ελλάδα, ότι, χρηματοδοτεί το Κουρδικό Εργατικό Κόμμα (PKK).
 

το 1992... πεθαίνει ο Αυστριακός ηθοποιός και σκηνοθέτης Πωλ Χάρεϊντ.
 

το 1992... η Αυστραλία δηλώνει, ότι δεν πρόκειται να αναγνωρίσει τη δημοκρατία των Σκοπίων χωρίς την έγκριση της Ελλάδας.
 

το 1993... η Κάθριν Κόλμπακ ανακηρύσσεται Πρωθυπουργός στην επονομαζόμενη Νησί του Πρίγκιπα Εδουάρδου επαρχία και γίνεται η πρώτη γυναίκα στον Καναδά, που κατακτά τέτοιο αξίωμα.
 

το 1993... παραιτείται από το βουλευτικό αξίωμα ο πρώην πρωθυπουργός Γεώργιος Ράλλης, αποδοκιμάζοντας τους χειρισμούς κυβέρνησης και αντιπολίτευσης στο θέμα των Σκοπίων.
 

το 1993... αρχίζει στο Τριμελές Εφετείο Κακουργημάτων της Αθήνας η δίκη του Γιώργου Κοσκωτά και 26 ακόμα ατόμων. Η υπόθεση αφορά την υπεξαίρεση 32 δισ.δρχ. από την Τράπεζα Κρήτης και την εισροή 12,1 δισ. δρχ. από αυτά στην εκδοτική εταιρία ''Γραμμή''.
 

το 1994... Σέρβοι της Κράινας και Κροάτες υπογράφουν συμφωνία κατάπαυσης του πυρός
 

το 1994... στις δημοτικές εκλογές της Τουρκίας, οι Ισλαμιστές του Κόμματος της Ευημερίας του Νετσμεντίν Ερμπακάν κερδίζουν τους δύο μεγάλους δήμους της χώρας, την Άγκυρα και την Κωνσταντινούπολη.
 

το 1995... την παραίτησή του υποβάλλει, ο υπουργός Δημόσιας Τάξης Στέλιος Παπαθεμελής, γιατί διαφώνησε με την επέμβαση των ΜΑΤ κατά των αγροτών που είχαν αποκλείσει την εθνική οδό.
 

το 1996... αποφυλακίζεται με βούλευμα του Συμβουλίου Εφετών της Πάτρας, ο ισοβίτης Νίκος Κοεμτζής, ο οποίος είχε εκτίσει 23 χρόνια κάθειρξης για τη δολοφονία τριών αστυνομικών, το 1973.
 

το 1997... με ικανοποίηση αποδέχεται ο πρωθυπουργός της Αλβανίας Φίνο την απόφαση του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ για αποστολή πολυεθνικής δύναμης.
 

το 1999... ο βιομηχανικός δείκτης του Ντάου Τζόουνς κλείνει στις 10006.78, ξεπερνώντας για πρώτη φορά το φράγμα των 10.000 μάρκων.
 

το 1999... πεθαίνει ο Αμερικανός τραγουδιστής της τζαζ, Τζο Γουίλιαμς.
 

το 2001... πεθαίνει ο Νορβηγός εξερευνητής Χελτζ Ίνγκσταντ.
 

το 2003... πεθαίνει ο Ιταλός φυσικός Καρλ Ούρμπανι, που ανακάλυψε το SARS.
2004: Επτά χώρες της Ανατολικής και Κεντρικής Ευρώπης εντάσσονται στο ΝΑΤΟ, στο μεγαλύτερο έως τότε κύμα διεύρυνσης της Συμμαχίας. Η είσοδος της Βουλγαρίας, της Ρουμανίας, των τριών βαλτικών κρατών, της Σλοβακίας και της Σλοβενίας άλλαξε τον γεωπολιτικό χάρτη της μεταψυχροπολεμικής Ευρώπης. Η εξέλιξη είχε ιδιαίτερη σημασία και για την Ελλάδα, καθώς επηρέασε τις ισορροπίες στα Βαλκάνια και στην ανατολική πτέρυγα της Συμμαχίας.

2007: Στη λεωφόρο Λαυρίου, στην Παιανία, σημειώνονται προσυμφωνημένα επεισόδια ανάμεσα σε οπαδούς του Ολυμπιακός και του Παναθηναϊκός, τα οποία εξελίσσονται σε βίαιες συγκρούσεις με χρήση ροπάλων και άλλων αντικειμένων. Κατά τη διάρκεια των επεισοδίων δολοφονείται ο 22χρονος Μιχάλης Φιλόπουλος, σε ένα περιστατικό που συγκλονίζει την κοινή γνώμη και αναδεικνύει με δραματικό τρόπο την έκταση της οπαδικής βίας στην Ελλάδα.
πηγή a33.gr
πηγή newsbeast.gr

Event details