Λίγες εβδομάδες μετά την πτώση της δικτατορίας, όταν η Ελλάδα είχε επιστρέψει στη δημοκρατία, ένα ερώτημα παρέμενε σε εκκρεμότητα: θα λογοδοτούσαν οι πρωταίτιοι του πραξικοπήματος της 21ης Απριλίου 1967;
Σαν σήμερα, στις 9 Σεπτεμβρίου 1974, ο δικηγόρος Αλέξανδρος Λυκουρέζος κατέθεσε μήνυση κατά των πρωταιτίων της Χούντας για εσχάτη προδοσία. Ήταν η πρώτη σχετική νομική ενέργεια και αποτέλεσε την αφετηρία μιας διαδικασίας που, μέσα στους επόμενους μήνες, θα οδηγούσε τους πραξικοπηματίες στο εδώλιο.
Η κίνηση είχε ιδιαίτερη βαρύτητα. Η δικτατορία είχε καταρρεύσει μόλις τον Ιούλιο, μετά την τουρκική εισβολή στην Κύπρο, και η κυβέρνηση Εθνικής Ενότητας του Κωνσταντίνου Καραμανλή επιχειρούσε να αποκαταστήσει τους δημοκρατικούς θεσμούς χωρίς να διαταράξει την εύθραυστη πολιτική ισορροπία της πρώτης περιόδου της Μεταπολίτευσης.
Από τη μήνυση στην ποινική δίωξη
Η μήνυση έγινε στις 9 Σεπτεμβρίου αλλά υπήρχε ένα σοβαρό νομικό ζήτημα: η αμνηστία που είχε δοθεί μετά την πτώση του καθεστώτος για τα πολιτικά εγκλήματα της περιόδου της δικτατορίας δεν είχε αρχικά διατυπωθεί με τρόπο που να εξαιρεί σαφώς τους ίδιους τους πραξικοπηματίες.
Το θεσμικό τοπίο ξεκαθάρισε στις 3 Οκτωβρίου 1974, όταν η κυβέρνηση εξέδωσε Συντακτική Πράξη που όριζε ότι η αμνηστία δεν κάλυπτε τους «πρωταιτίους» του πραξικοπήματος και καθιστούσε αρμόδιο για την εκδίκαση των σχετικών εγκλημάτων το Πενταμελές Εφετείο Αθηνών.
Ακολούθησαν ραγδαίες εξελίξεις. Στις 20 Οκτωβρίου πέντε από τα ηγετικά στελέχη του καθεστώτος συνελήφθησαν και εκτοπίστηκαν στην Κέα, ενώ την 1η Νοεμβρίου 1974 ασκήθηκε ποινική δίωξη σε βάρος των ίδιων και άλλων στελεχών της δικτατορίας.
Η αρχική προσφυγή στη Δικαιοσύνη ενισχύθηκε και από άλλες νομικές ενέργειες. Σύμφωνα με το Αρχείο της ΕΡΤ και άλλοι δικηγόροι προετοίμαζαν αντίστοιχες κινήσεις, ενώ ακολούθησε συμπληρωματική μήνυση της Ένωσης Δημοκρατικών Δικηγόρων.
Ο ίδιος ο Λυκουρέζος θα καταθέσει και δεύτερη μήνυση τον Ιανουάριο του 1975, για συνέργεια σε εσχάτη προδοσία.
Σε συνέντευξή του στην εκπομπή «Οι Ρεπόρτερς» του ΕΙΡΤ, που προβλήθηκε τον Απρίλιο του 1975 και διασώζεται στο Αρχείο της ΕΡΤ, ο Λυκουρέζος περιέγραψε την απόφασή του να προσφύγει στον εισαγγελέα και την πορεία που ακολούθησε η υπόθεση από την πρώτη μήνυση έως την άσκηση της ποινικής δίωξης.
Οι δικτάτορες στο εδώλιο
Στις 22 Μαΐου 1975 παραπέμφθηκαν σε δίκη 24 κατηγορούμενοι. Τελικά, στις 28 Ιουλίου, άρχισε στις Δικαστικές Φυλακές Κορυδαλλού η ιστορική Δίκη των Πρωταιτίων, ενώπιον του Πενταμελούς Εφετείου Αθηνών, με πρόεδρο τον εφέτη Ιωάννη Ντεγιάννη. Οι βασικές κατηγορίες ήταν η στάση και η εσχάτη προδοσία.
Στο εδώλιο βρέθηκαν, μεταξύ άλλων, ο Γεώργιος Παπαδόπουλος, ο Στυλιανός Παττακός, ο Νικόλαος Μακαρέζος και ο Δημήτριος Ιωαννίδης. Η δίκη εξελίχθηκε σε μία από τις σημαντικότερες δικαστικές διαδικασίες της Μεταπολίτευσης. Στην αίθουσα κατέθεσαν 65 μάρτυρες κατηγορίας, ανάμεσά τους κορυφαία πολιτικά πρόσωπα της εποχής.
Στις 23 Αυγούστου 1975 εκδόθηκε η απόφαση. Παπαδόπουλος, Παττακός και Μακαρέζος καταδικάστηκαν σε θάνατο για στάση και σε ισόβια κάθειρξη για εσχάτη προδοσία. Δύο ημέρες αργότερα, η κυβέρνηση μετέτρεψε τις θανατικές ποινές σε ισόβια.
Η ιστορική σημασία της υπόθεσης, ωστόσο, δεν περιορίστηκε στις ποινές. Η μεταπολιτευτική Δημοκρατία επέλεξε να αντιμετωπίσει τους ανθρώπους που την είχαν καταλύσει μέσα από τη δικαστική διαδικασία και τους θεσμούς του κράτους δικαίου. Η μήνυση της 9ης Σεπτεμβρίου δεν ήταν από μόνη της αρκετή για να οδηγήσει στη Δίκη των Πρωταιτίων· χρειάστηκαν νομοθετικές παρεμβάσεις, εισαγγελικές πράξεις και νέες μηνύσεις. Ήταν, όμως, η πρώτη κίνηση που έθεσε σε λειτουργία αυτή τη διαδικασία.
Τι άλλο έγινε σαν σήμερα
1776: Το Ηπειρωτικό Κογκρέσο καθιερώνει επισήμως την ονομασία «Ηνωμένες Πολιτείες της Αμερικής», αντικαθιστώντας τον όρο «Ηνωμένες Αποικίες», δύο μήνες μετά τη Διακήρυξη της Ανεξαρτησίας.
1861: Δημοσιεύεται στην εφημερίδα «Φως» το άρθρο «Αναρχία», που θεωρείται το πρώτο αναρχικό δημοσίευμα στην Ελλάδα. Ως συγγραφέας φέρεται ο Δημήτριος Παπαρρηγόπουλος, γιος του ιστορικού Κωνσταντίνου Παπαρρηγόπουλου, ενώ το φύλλο κατάσχεται.
1886: Υπογράφεται η Σύμβαση της Βέρνης, θεμελιώδης διεθνής συμφωνία για την προστασία της πνευματικής ιδιοκτησίας και των δικαιωμάτων δημιουργών λογοτεχνικών και καλλιτεχνικών έργων.
1922: Ο τουρκικός στρατός εισέρχεται στη Σμύρνη, μετά την κατάρρευση του μικρασιατικού μετώπου. Λίγες ημέρες αργότερα, η μεγάλη πυρκαγιά θα καταστρέψει κυρίως τις ελληνικές και αρμενικές συνοικίες, επισφραγίζοντας τη Μικρασιατική Καταστροφή.
1941: Ιδρύεται στην κατεχόμενη Αθήνα ο ΕΔΕΣ, με ηγετική μορφή τον Ναπολέοντα Ζέρβα. Θα εξελιχθεί σε μία από τις σημαντικότερες οργανώσεις της ελληνικής Αντίστασης και θα συμμετάσχει στην ανατίναξη της γέφυρας του Γοργοποτάμου.
1947: Στον υπολογιστή Harvard Mark II εντοπίζεται μια νυχτοπεταλούδα παγιδευμένη σε ηλεκτρονόμο και καταγράφεται ως «πραγματικό bug». Ο όρος προϋπήρχε, αλλά το περιστατικό έγινε θρυλικό στην ιστορία της πληροφορικής.
1951: Στις ελληνικές εκλογές ο Ελληνικός Συναγερμός του Αλέξανδρου Παπάγου έρχεται πρώτος χωρίς αυτοδυναμία. Κυβέρνηση σχηματίζει τελικά ο Νικόλαος Πλαστήρας, με τη συνεργασία της ΕΠΕΚ και των Φιλελευθέρων.
1993: Η κυβέρνηση του Κωνσταντίνου Μητσοτάκη χάνει την κοινοβουλευτική πλειοψηφία και η χώρα οδηγείται σε πρόωρες εκλογές. Στις 10 Οκτωβρίου το ΠΑΣΟΚ του Ανδρέα Παπανδρέου επιστρέφει στην εξουσία.
Γεννήσεις

1828 – Λέων Τολστόι (Leo Tolstoy), Ρώσος συγγραφέας. Γεννήθηκε στις 9 Σεπτεμβρίου 1828 και πέθανε στις 20 Νοεμβρίου 1910. Θεωρείται μία από τις κορυφαίες μορφές της παγκόσμιας λογοτεχνίας, με έργα που συνδυάζουν ιστορικό εύρος, ψυχολογικό βάθος και έντονο κοινωνικό προβληματισμό. Έγραψε τα μνημειώδη μυθιστορήματα «Πόλεμος και Ειρήνη» και «Άννα Καρένινα», ενώ στα ύστερα χρόνια του ανέπτυξε φιλοσοφικές και θρησκευτικές ιδέες γύρω από τη μη βία, την ηθική και την κοινωνική δικαιοσύνη.

1922 – Μανώλης Γλέζος, Έλληνας πολιτικός, δημοσιογράφος και αγωνιστής της Εθνικής Αντίστασης. Γεννήθηκε στις 9 Σεπτεμβρίου 1922 στην Απείρανθο της Νάξου και πέθανε στις 30 Μαρτίου 2020. Έμεινε στην ιστορία όταν, μαζί με τον Απόστολο Σάντα, κατέβασε τη νύχτα της 30ής προς 31η Μαΐου 1941 τη ναζιστική σημαία από την Ακρόπολη, σε μία από τις πιο συμβολικές πράξεις της Αντίστασης. Μεταπολεμικά φυλακίστηκε και εξορίστηκε επανειλημμένα, ενώ διετέλεσε βουλευτής και ευρωβουλευτής.

1923 – Ροζίτα Σώκου, Ελληνίδα δημοσιογράφος, κριτικός, συγγραφέας και μεταφράστρια. Γεννήθηκε στις 9 Σεπτεμβρίου 1923 στην Αθήνα και πέθανε στις 14 Δεκεμβρίου 2021. Υπήρξε από τις πιο αναγνωρίσιμες μορφές της ελληνικής καλλιτεχνικής δημοσιογραφίας, με μακρά παρουσία στην κριτική κινηματογράφου, θεάτρου και χορού και συνεργασίες με μεγάλες εφημερίδες και περιοδικά. Έγινε ιδιαίτερα γνωστή στο ευρύ κοινό μέσα από την τηλεοπτική εκπομπή «Να η ευκαιρία», όπου συμμετείχε στην κριτική επιτροπή από το 1977 έως το 1983.

1941 – Ότις Ρέντινγκ (Otis Redding), Αμερικανός τραγουδιστής και τραγουδοποιός. Γεννήθηκε στις 9 Σεπτεμβρίου 1941 και πέθανε στις 10 Δεκεμβρίου 1967, σε ηλικία 26 ετών, σε αεροπορικό δυστύχημα. Υπήρξε μία από τις κορυφαίες φωνές της soul, με χαρακτηριστικές ερμηνείες στα «Try a Little Tenderness» και «I’ve Been Loving You Too Long», ενώ έγραψε και ηχογράφησε πρώτος το «Respect», που αργότερα έγινε παγκόσμια επιτυχία με την Αρίθα Φράνκλιν. Το «(Sittin’ On) The Dock of the Bay» κυκλοφόρησε μετά τον θάνατό του και έφτασε στο Νο 1 των αμερικανικών charts.

1960 – Χιου Γκραντ (Hugh Grant), Άγγλος ηθοποιός. Γεννήθηκε στις 9 Σεπτεμβρίου 1960 στο Λονδίνο. Καθιερώθηκε διεθνώς με τη ρομαντική κομεντί «Τέσσερις Γάμοι και μία Κηδεία», για την οποία κέρδισε Χρυσή Σφαίρα και BAFTA Α΄ Ανδρικού Ρόλου. Πρωταγωνίστησε επίσης σε μεγάλες επιτυχίες όπως τα «Notting Hill», «Το Ημερολόγιο της Μπρίτζετ Τζόουνς», «About a Boy» και «Love Actually», ενώ αργότερα στράφηκε και σε πιο αντισυμβατικούς, συχνά σκοτεινότερους ρόλους.

1966 – Άνταμ Σάντλερ (Adam Sandler), Αμερικανός ηθοποιός, κωμικός, σεναριογράφος και παραγωγός. Γεννήθηκε στις 9 Σεπτεμβρίου 1966 στη Νέα Υόρκη. Έγινε γνωστός στις αρχές της δεκαετίας του 1990 μέσα από το «Saturday Night Live» και στη συνέχεια πρωταγωνίστησε σε δημοφιλείς κωμωδίες όπως «Billy Madison», «Happy Gilmore» και «The Wedding Singer». Παράλληλα, απέσπασε ιδιαίτερα θετικές κριτικές για δραματικούς ρόλους στις ταινίες «Punch-Drunk Love» και «Uncut Gems». Το 2023 τιμήθηκε με το Mark Twain Prize for American Humor.
Θάνατοι

1901 – Ανρί ντε Τουλούζ-Λοτρέκ (Henri de Toulouse-Lautrec), Γάλλος ζωγράφος, σχεδιαστής και λιθογράφος. Γεννήθηκε στις 24 Νοεμβρίου 1864 και πέθανε στις 9 Σεπτεμβρίου 1901, σε ηλικία 36 ετών. Συνδέθηκε όσο λίγοι καλλιτέχνες με τη νυχτερινή ζωή της Μονμάρτρης και την παρισινή Μπελ Επόκ, αποτυπώνοντας καμπαρέ, χορεύτριες και καλλιτέχνες του θεάματος. Οι πρωτοποριακές αφίσες του για χώρους όπως το Moulin Rouge συνέβαλαν καθοριστικά στην εξέλιξη της σύγχρονης αφίσας και της γραφιστικής.

1976 – Μάο Τσε Τουνγκ (Mao Zedong), Κινέζος επαναστάτης και πολιτικός ηγέτης. Γεννήθηκε στις 26 Δεκεμβρίου 1893 και πέθανε στις 9 Σεπτεμβρίου 1976. Ηγήθηκε του Κομμουνιστικού Κόμματος στη νίκη επί των εθνικιστών και το 1949 ανακήρυξε τη Λαϊκή Δημοκρατία της Κίνας, της οποίας παρέμεινε ο κυρίαρχος ηγέτης έως τον θάνατό του. Η διακυβέρνησή του μεταμόρφωσε πολιτικά και κοινωνικά την Κίνα, αλλά πολιτικές όπως το «Μεγάλο Άλμα προς τα Εμπρός» και η Πολιτιστική Επανάσταση συνδέθηκαν με εκτεταμένο λιμό, διώξεις και εκατομμύρια θανάτους.

2019 – Λαυρέντης Μαχαιρίτσας, Έλληνας τραγουδοποιός, συνθέτης και ερμηνευτής. Γεννήθηκε στις 5 Νοεμβρίου 1956 στη Νέα Ιωνία Βόλου και πέθανε στις 9 Σεπτεμβρίου 2019. Ξεκίνησε την πορεία του με τους P.L.J. Band, που αργότερα μετονομάστηκαν σε «Τερμίτες», και από το 1989 ακολούθησε επιτυχημένη σόλο καριέρα. Τραγούδια όπως «Διδυμότειχο Blues», «Νότος», «Μικρός Τιτανικός» και «Έλα ψυχούλα μου» έγιναν ιδιαίτερα δημοφιλή, ενώ συνεργάστηκε με πολλούς από τους σημαντικότερους εκπροσώπους του ελληνικού τραγουδιο
πηγή newsbeast.gr

Event details

1798: Ο Ρήγας Φεραίος και επτά συνεργάτες του δολοφονούνται με στραγγαλισμό στις φυλακές του Βελιγραδίου, έπειτα από φρικτά βασανιστήρια από τις οθωμανικές αρχές. Η θυσία τους μετατρέπεται σε σύμβολο ελευθερίας και εθνικής αφύπνισης, με τον Ρήγα να παραμένει μορφή-φάρος του Νεοελληνικού Διαφωτισμού και του προεπαναστατικού αγώνα.
Στις 24 Ιουνίου 1374, η πόλη Άαχεν της Γερμανίας μετατράπηκε σε σκηνικό ενός από τα πιο παράξενα και τρομακτικά φαινόμενα που καταγράφηκαν ποτέ στην ευρωπαϊκή ιστορία. Εκατοντάδες άνθρωποι βγήκαν στους δρόμους και άρχισαν να χορεύουν ακατάπαυστα, με σπασμωδικές κινήσεις, χωρίς να μπορούν να σταματήσουν – μέχρι εξάντλησης, λιποθυμίας ή και θανάτου. Το φαινόμενο θα έμενε γνωστό ως χορευτική πανώλη ή «χορός του Αγίου Ιωάννη» και μέχρι σήμερα παραμένει ένα από τα μεγαλύτερα μυστήρια του Μεσαίωνα.
Το ξέσπασμα συνέπεσε με τη γιορτή του Αγίου Ιωάννη του Βαπτιστή, ένα γεγονός που παραδοσιακά συνοδευόταν από λαϊκές γιορτές. Όμως, αυτή τη φορά, η γιορτή εξελίχθηκε σε μαζική υστερία. Οι κάτοικοι του Άαχεν περιγράφονται να χορεύουν μανιασμένα, να ουρλιάζουν, να κλαίνε ή να γελούν, χωρίς να δείχνουν σημάδια πόνου ή συναίσθησης. Κάποιοι έβγαζαν αφρούς από το στόμα, άλλοι τραυματίζονταν σοβαρά ή υπέκυπταν σε καρδιακές προσβολές και εγκεφαλικά επεισόδια. Κι όμως, όσοι κατέρρεαν, ξανασηκώνονταν και συνέχιζαν.
Το φαινόμενο δεν περιορίστηκε στο Άαχεν. Μέσα σε λίγες εβδομάδες, επεκτάθηκε σε ολόκληρη την κοιλάδα του Ρήνου: Κολωνία, Μετς, Στρασβούργο, Ολλανδία, Βέλγιο και βόρεια Γαλλία. Οι μαρτυρίες κάνουν λόγο για πλήθη εκατοντάδων ανθρώπων που χόρευαν παρά τη θέλησή τους, σαν να είχαν καταληφθεί από κάποια δύναμη.
Οι εξηγήσεις που δόθηκαν τότε, κι αυτές που προτείνονται μέχρι σήμερα, παραμένουν εικασίες.
Θεϊκή τιμωρία ή δαιμονισμός; Οι πιστοί της εποχής έβλεπαν το φαινόμενο ως σημάδι θεϊκής οργής ή κατάρας. Οργανώθηκαν εξορκισμοί, λιτανείες, παρακλήσεις σε αγίους. Αλλά τίποτα δεν φαίνεται να σταμάτησε το κύμα της αλλόκοτης αυτής μανίας.
Δηλητηρίαση από μύκητα; Μια επιστημονική θεωρία εστιάζει στην κατανάλωση μολυσμένου σίκαλης με εργοτίνη, έναν μύκητα που προκαλεί παραισθήσεις και σπασμούς – παρόμοιους με αυτούς που προκαλεί το LSD. Ωστόσο, η υπόθεση αυτή δεν εξηγεί την επιδημιολογική διάσταση του φαινομένου, ούτε το γεγονός ότι δεν υπήρχαν ταυτόχρονα επεισόδια δηλητηρίασης από τροφή.
Μαζική ψυχογενής διαταραχή; Πολλοί σύγχρονοι ιστορικοί και ψυχολόγοι θεωρούν ότι πρόκειται για συλλογική ψυχολογική αντίδραση σε ένα περιβάλλον ακραίου στρες. Ο 14ος αιώνας ήταν μια σκοτεινή εποχή: Μαύρος Θάνατος, πόλεμοι, λιμοί, κοινωνική ανασφάλεια. Το μυαλό των ανθρώπων ίσως να έσπασε συλλογικά – και το σώμα να το ακολούθησε στον χορό.
Άλλοι ερευνητές βλέπουν το φαινόμενο ως θρησκευτική ή κοινωνική τελετουργία που εκτροχιάστηκε. Μια μορφή διαφυγής, ίσως ακόμη και εξιλέωσης, για πληθυσμούς που είχαν εξαντληθεί από τον πόνο, την αρρώστια και τη φτώχεια. Κάποιοι το συγκρίνουν με εκστατικές πρακτικές που επιβίωσαν μέσα από λαϊκές παραδόσεις και τοπικές δοξασίες.
Η χορευτική υστερία του Άαχεν παραμένει ανεξήγητη, παρά τις εκατοντάδες ιστορικές αναφορές και τις απεικονίσεις σε έργα τέχνης. Το ίδιο φαινόμενο επανεμφανίστηκε το 1518 στο Στρασβούργο, και πάλι χωρίς σαφή αιτία.

το 1314... οι 20.000 βαριά οπλισμένοι άνδρες του βασιλιά Εδουάρδου Β' της Αγγλίας συναντιούνται στο Μπάνοκμπερν με τη δύναμη των 8.000 Σκωτσέζων στρατιωτών του Ρόμπερτ δε Μπρους. Παρά την αριθμητική ανισότητα, οι Σκωτσέζοι καταφέρνουν καθοριστική νίκη επί των Άγγλων, η οποία ανοίγει το δρόμο για μια ελεύθερη Σκοτία με τον Ρόμπερτ δε Μπρους στο θρόνο.
 

το 1497... ο ιταλικής καταγωγής θαλασσοπόρος και εξερευνητής Τζον Κάμποτ επικεφαλής αγγλικής αποστολής γίνεται ο πρώτος Ευρωπαίος, που πατάει το πόδι του στα εδάφη της Βόρειας Αμερικής, μετά τους Βίκινγκς. Εκτιμάται ότι, το μέρος, όπου έφτασε ήταν είτε η Νέα Γη, είτε το Κέιπ Μπρίτον Άιλαντ.
 

το 1519... πεθαίνει, σε ηλικία 39 ετών, η περιβόητη Λουκρητία Βοργία, νόθα κόρη του πάπα Αλέξανδρου ΣΤ', που φημολογείται ότι, δηλητηρίασε τους τέσσερις συζύγους της. Υπήρξε προστάτης των τεχνών την εποχή της Αναγέννησης.
 

το 1597... η πρώτη ολλανδική αποστολή στις Ανατολικές Ινδίες φτάνει στο Μπάνταμ της Ιάβας.
 

το 1662... οι Ολλανδοί αποτυγχάνουν να πάρουν από τους Πορτογάλους τη μικρή χερσόνησο Μακάο, στις νότιες ακτές της Κίνας.
 

το 1693... οι Βρετανοί ιδρύουν το Κίνγκστον στη Τζαμάικα. Η πόλη χτίζεται στη θέση του Πορτ Ρουαγιάλ, το οποίο καταστράφηκε από σεισμό. Το 1872 το Κίνγκστον θα γίνει διοικητικό κέντρο και πρωτεύουσα του νησιού.
 

το 1717... ιδρύεται στο Λονδίνο η πρώτη μεγάλη στοά των μασόνων.
 

το 1777... γεννιέται ο Τζον Ρος, Βρετανός θαλασσοπόρος και αρκτικός εξερευνητής. Θα ηγηθεί της πρώτης του εξερευνητικής αποστολής για την αναζήτηση του Βορειοδυτικού Περάσματος. Μαζί με τον ανιψιό του Τζέιμς είναι οι πρώτοι, που κατανοούν ότι, οι μαγνητικές βελόνες κάθε πυξίδας, δείχνουν ένα σημείο, που δεν είναι ο γεωγραφικός Βόρειος Πόλος, αλλά ο Μαγνητικός Βόρειος Πόλος, όπως ονομάστηκε. Καθορίζουν την ακριβή θέση του Μαγνητικού Βόρειου Πόλου στην χερσόνησο Μπούθια, κοντά στο ακρωτήριο Αδελαΐδα.
 

το 1793... η Γαλλία υιοθετεί το πρώτο δημοκρατικό της Σύνταγμα.

1798: Ο Ρήγας Φεραίος και επτά συνεργάτες του δολοφονούνται με στραγγαλισμό στις φυλακές του Βελιγραδίου, έπειτα από φρικτά βασανιστήρια από τις οθωμανικές αρχές. Η θυσία τους μετατρέπεται σε σύμβολο ελευθερίας και εθνικής αφύπνισης, με τον Ρήγα να παραμένει μορφή-φάρος του Νεοελληνικού Διαφωτισμού και του προεπαναστατικού αγώνα.
 


το 1821... ιδρύεται με απόφαση των Προκρίτων Ύδρας η πρώτη Αστυνομία στην Ελλάδα.
 

το 1842... γεννιέται ο Αμερικανός σατιρικός συγγραφέας Μπιρς Αμπρόουζ. Γνωστό έργο του "Το λεξικό του κυνικού λόγου".
 

το 1850... γεννιέται ο Χερμπερτ Χόρας Κίτσενερ Άγγλος στρατάρχης, ο οποίος ηγήθηκε της εκστρατείας κατάληψης του Σουδάν και έλαβε τον τίτλο του λόρδου του Χαρτούμ. Υπήρξε το σύμβολο του βρετανικού μαχητικού πνεύματος στις αρχές του Α' Παγκοσμίου Πολέμου.
 

το 1859... δύο μεγάλες στρατιές, οι Γάλλοι με τους Ιταλούς από τη μία πλευρά, και οι Αυστριακοί από την άλλη δίνουν, στο Σολφερίνο της Λομβαρδίας, την πιο φονική μάχη της Ευρώπης, μετά το Βατερλό. Μετά από δεκαπέντε ώρες, η μάχη λήγει με ήττα των Αυστριακών. Το βράδυ της ίδιας μέρας, νικητές και νικημένοι εγκαταλείπουν τους σαράντα χιλιάδες νεκρούς στρατιώτες και τους τραυματίες τους για να συνεχίσουν αλλού τον αγώνα τους.
 

το 1883... γεννιέται ο Βίκτορ Φράνσις Χες, Αυστροαμερικανός νομπελίστας φυσικός, που ανακάλυψε τις κοσμικές ακτίνες. Για την ανακάλυψη του αυτή τιμήθηκε με το Νόμπελ Φυσικής μαζί με τον Αμερικανό φυσικό Καρλ Ντέιβιντ Αντερσον το 1936.
 

το 1883... ο Ρίτσαρντ Χάιαμ γίνεται ο πρώτος διαιτητής, που αποβάλλεται από το πρωτάθλημα του μπέιζμπολ λόγω μεροληψίας.
 

το 1883... γεννιέται ο Ολλανδός αρχιτέκτονας Γκέριτ Ρίτβελντ ο οποίος επηρέασε το σχεδιασμό επίπλων. Το 1917 δημιούργησε τη διάσημη "Κόκκινη Καρέκλα", ενώ σχεδίασε και το γνωστό "Σρέντερ Χάους" στο Ουτρεχτ της Γερμανίας.
 

το 1894... η Δ.Ο.Ε. αποφασίζει τη διοργάνωση των Ολυμπιακών Αγώνων κάθε 4 χρόνια.
 

το 1895... γεννιέται ο Αμερικανός μποξέρ Τζακ Ντέμπσεϊ, που μεσουράνησε στη δεκαετία του '20.
 

το 1900... ο ιαπωνικός στρατός εισβάλλει στην Κορέα.
 

το 1901... ο 19χρονος Ισπανός ζωγράφος Πάμπλο Πικάσο εκθέτει για πρώτη φορά έργα του στο Παρίσι.
 

το 1901... γεννιέται ο Αμερικανός συνθέτης Χάρι Παρτς, ο οποίος πειραματίστηκε γράφοντας μουσική βασισμένη σε κλίμακα 43 τόνων ανά οκτάβα, την οποία έπαιζε σε όργανα, που κατασκεύαζε ο ίδιος.
 

το 1903... ο νέος Σέρβος βασιλιάς Πέτρος Α' υπόσχεται πίστη στο Σύνταγμα.
 

το 1909... γεννιέται από Βρετανούς γονείς στις ΗΠΑ ο βραβευμένος με βραβεία Έμι Ντέιβιντ Ρόουζ, ο συνθέτης των μουσικών θεμάτων των δημοφιλών αμερικανικών τηλεοπτικών σειρών "Το μικρό σπίτι στο λιβάδι" και "Μπονάνζα".
 

το 1912... αφόρητος καύσωνας στην Αθήνα, με αποτέλεσμα να πάθουν θερμοπληξία τέσσερα άτομα.
 

το 1913... η Ελλάδα και η Σερβία διαλύουν τη συμμαχία τους με τη Βουλγαρία, λόγω αμφισβήτησης των συνόρων στην περιοχή της Μακεδονίας και της Θράκης.
 

το 1915... γεννιέται ο Φρέντ Χόιλ Βρετανός αστρονόμος, αστροφυσικός και μαθηματικός. Αν και δεν τιμήθηκε ποτέ με βραβείο Νόμπελ εφηύρε την φράση "Μεγάλη Έκρηξη" (Big Bang), για να περιγράψει την έκρηξη με την οποία γεννήθηκε το σύμπαν, ενώ επίσης ήταν ο πρώτος, που συνειδητοποίησε ότι όλα τα χημικά στοιχεία δημιουργούνται μέσα στα αστέρια από την νουκλεοσύνθεση.
 

το 1916... η Μαίρη Πίκφορντ γίνεται η πρώτη κινηματογραφική σταρ που υπογράφει συμβόλαιο ενός εκατομμυρίου δολαρίων.
 

το 1918... ο γερμανικός στρατός βομβαρδίζει το Παρίσι με τη "Μπιγκ Μπερθα" ένα γιγάντιο κανόνι το οποίο δημιουργήθηκε ειδικά για την περίπτωση της γαλλικής πρωτεύουσας, προκειμένου να βάλλει από απόσταση ασφαλείας.
 

το 1922... δολοφονείται στο Βερολίνο ο υπουργός Εξωτερικών της Γερμανίας Βάλτερ Ρατενάου. Οι δράστες είναι μέλη ακροδεξιάς οργάνωσης που διαφωνούν στην πολιτική του για την πληρωμή αποζημιώσεων εξαιτίας της συμμετοχής της Γερμανίας στο Α Παγκόσμιο Πόλεμο.
 

το 1930... γεννιέται ο Γάλλος κινηματογραφιστής και σεναριογράφος Κλοντ Σαμπρόλ, ο οποίος ξεκίνησε ως κριτικός στον γαλλικό τύπο και στο περιοδικό Cahiers du Cinema και τελικά αναδείχθηκε ένας από τους πρωτεργάτες της γαλλικής νουβέλ βαγκ.
 

το 1931... η Ε.Σ.Σ.Δ. και το Αφγανιστάν υπογράφουν συνθήκη ουδετερότητας.
 

το 1938... το BBC μεταδίδει τον πρώτο του αγώνα κρίκετ καλύπτοντας τηλεοπτικά τον αγώνα μεταξύ Αγγλίας και Αυστραλίας.
 

το 1939... η Βραζιλία επιτρέπει την είσοδο 300 Γερμανοεβραίων προσφύγων.
 

το 1940... οι Γάλλοι υπογράφουν ανακωχή με τους Ιταλούς.
 

το 1941... στην Κρήτη, η κωμόπολη Κάνδανος καταστρέφεται ολοσχερώς από τους Ναζί.
 

το 1942... γεννιέται ο μουσικός Μικ Φλίτγουντ, που ίδρυσε το συγκρότημα των Fleetwood Mac.
 

το 1943... η Μαρτινίκα ενώνεται με τους Ελεύθερους Γάλλους, που αγωνίζονται εναντίον του Άξονα.
 

το 1944... γεννιέται ο Τζεφ Μπεκ, ο οποίος υπήρξε και κιθαρίστας των Yardbirds στη θέση του Έρικ Κλάπτον.
 

το 1945... γεννιέται η ηθοποιός Νόρα Βαλσάμη.
 

το 1947... ένας Αμερικανός πιλότος αναφέρει ότι, είδε άγνωστα αντικείμενα να πετούν στον ουρανό, κοντά στο βουνό Ρέινιερ κοντά στην Ουάσιγκτον, τα οποία περιγράφει ως "ιπτάμενους δίσκους".
 

το 1949... πεθαίνει ο αρχαιολόγος και πολιτικός Θεμιστοκλής Σοφούλης, που έφθασε ως το αξίωμα του πρωθυπουργού της Ελλάδας (1924, 1945-1946, 1947-1949).
 

το 1949... στις ΗΠΑ, εγκρίνεται από την Υπηρεσία Πολιτικής Αεροπορίας η πρώτη αερομεταφορά φορτίου.
 

το 1952... ιδρύεται στη Θεσσαλονίκη εργοστάσιο παστερίωσης γάλακτος από την Ένωση Αγελαδοτρόφων της περιοχής. Πρόκειται για τη γνωστή μας ΑΓΝΟ.
 

το 1954... εξασφαλίζεται οριστικά η ύδρευση της Αθήνας. Θα μεταφέρονται τα νερά της λίμνης Υλίκης, σε ποσότητα 100 εκατ. κυβ. μέτρων το χρόνο.
 

το 1959... το Περού κατάσχει όλες τις μεγάλες ιδιωτικές εκτάσεις.
 

το 1960... ο Αμερικανός Τζον Τόμας κάνει παγκόσμιο ρεκόρ στο ύψος με 2.18 στο Μπέικερσφιλντ καταρρίπτοντας το από 30/4 δικό του 2.17 στη Φιλαδέλφεια. Μια εβδομάδα μετά, πηδάει 2.22 στο Στάνφορντ. Η κυριαρχία του Τόμας σταματάει στις 31/8/61 όταν ο Βαλερί Μπριμέλ υπερβαίνει το 2.25 στη Σόφια και μονοπωλεί για την επόμενη 10ετία τους πίνακες των παγκοσμίων ρεκόρ.
 

το 1962... οι ΗΠΑ και η Βρετανία δανείζουν στον Καναδά 1 δις δολάρια για να ανακόψει τη διολίσθηση της οικονομίας του.
 

το 1963... οι Βρετανοί παρέχουν το προνόμιο της αυτοδιοίκησης στη Ζανζιβάρη.
 

το 1964... η αμερικανική Ομοσπονδιακή Επιτροπή Εμπορίου απαιτεί τα πακέτα των τσιγάρων να φέρουν από εδώ και στο εξής προειδοποιητικά μηνύματα για τις βλαβερές επιπτώσεις του καπνού στην υγεία.
 

το 1970... στην Κύπρο, αυτοδιαλύεται η οργάνωση "Εθνικό Μέτωπο".
 

το 1974... εφαρμόζεται για πρώτη φορά στις Ηνωμένες Πολιτείες, ο UPC (Διεθνής Κωδικός Παραγωγής) ο πρόγονος του σημερινού γραμμωτού (ή γραμμικού) κώδικα (barcode), προκειμένου να καλύψει τις ανάγκες των εκεί σούπερ μάρκετ για γρηγορότερη διακίνηση των αγαθών από τα ταμεία. Το πρώτο αντικείμενο που "χτυπήθηκε" με αυτόν τον τρόπο ήταν ένα κουτί τσίχλες.
 

το 1979... στις ΗΠΑ, δεξιοί ριζοσπάστες αντιδρούν έντονα στην επίσκεψη του Προέδρου Τζίμι Κάρτερ στην Κίνα.
 

το 1981... ισραηλινά αεροπλάνα καταστρέφουν ιρακινό πυρηνικό αντιδραστήρα στη Βαγδάτη.
 

το 1983... η Σάλι Ράιντ, 32 χρόνων, φυσικός, που συμμετέχει στο πλήρωμα του διαστημόπλοιου ''Τσάλεντζερ'', περνά στην ιστορία ως η πρώτη Αμερικανίδα, που πέταξε στο διάστημα.
 

το 1988... εκδίδεται η εγκύκλιος των μεταγραφών βάσει της οποίας δίνεται για πρώτη φορά το δικαίωμα στις ομάδες να χρησιμοποιούν έναν αλλοδαπό παίκτη στο πρωτάθλημα. Εννέα από τις δέκα ομάδες του πρωταθλήματος κάνουν χρήση αυτού του δικαιώματος.
 

το 1990... τη Μελίνα Μερκούρη προτείνει ομόφωνα, για το αξίωμα του δημάρχου της Αθήνας, η Νομαρχιακή Επιτροπή του ΠΑΣΟΚ της πρωτεύουσας.
 

το 1991... Αυστραλοί ερευνητές προειδοποιούν ότι η συγκομιδή σταριού, αρακά και σόργου θα υποστεί μεγάλες ζημιές από τη συνεχιζόμενη καταστροφή της προστατευτικής ζώνης του όζοντος.
 

το 1991... η ποιότητα των νερών στις παραλίες των χωρών-μελών της ΕΟΚ βελτιώνεται σημαντικά, σύμφωνα με κοινοτικά στοιχεία, με την Ελλάδα να κρατά τα οικολογικά σκήπτρα.
 

το 1992... η Μπερνίς Γκέρα γίνεται η πρώτη γυναίκα διαιτητής στο επαγγελματικό μπέιζμπολ.
 

το 1992... στη Γεωργία, οι κυβερνητικές δυνάμεις καταστέλλουν απόπειρα πραξικοπήματος οπαδών του έκπτωτου Προέδρου Ζβιάντ Γκαμσαχούρντια, με αποτέλεσμα να σκοτωθούν 40 στασιαστές.
 

το 1993... σύσσωμο το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο καταδικάζει τα κρούσματα ρατσιστικής βίας, που εκδηλώνονται στη Γερμανία.
 

το 1993... στην Ιταλία, η Γερουσία επικυρώνει νόμο που έχει ως σκοπό την αντιμετώπιση του ρατσισμού και προβλέπει αυστηρές ποινές για όσους με τις πράξεις τους υποδαυλίζουν το φυλετικό μίσος.
 

το 1994... στη Σύνοδο Κορυφής που γίνεται στην Κέρκυρα αποφασίζεται η Συμφωνία Εταιρικής Σχέσης και Συνεργασίας μεταξύ Ε.Ε. και Ρωσίας, καθώς και η ένταξη Αυστρίας, Νορβηγίας, Φινλανδίας και Σουηδίας.
 

το 1995... υπογράφεται στη Θεσσαλονίκη από γενικούς διευθυντές και εκπροσώπους επτά βαλκανικών ειδησεογραφικών πρακτορείων το καταστατικό ίδρυσης της Ένωσης Βαλκανικών Πρακτορείων Ειδήσεων.
 

το 1995... στις ΗΠΑ, πεθαίνει σε ηλικία 80 ετών, ο δρ. Τζόνας Σολκ, ο οποίος ανακάλυψε το εμβόλιο για την πολυομελίτιδα.
 

το 1996... ο Μάικλ Τζόνσον σπάει το παγκόσμιο ρεκόρ στα 400μ. σε χρόνο 19,66 δευτερόλεπτα.
 

το 1996... η Ινδία δεν θα υπογράψει τη συνθήκη για την πλήρη απαγόρευση των πυρηνικών δοκιμών, εφόσον δεν προβλέπεται ο πυρηνικός αφοπλισμός των πέντε μεγάλων δυνάμεων σε διάστημα 10 ετών.
 

το 1997... το Συμβούλιο της Επικρατείας ανακοινώνει πρωτοποριακή απόφαση, που δίνει το δικαίωμα και τους άνδρες να λαμβάνουν σύνταξη μετά το θάνατο των συζύγων τους.
 

το 1999... η κιθάρα με την οποία ο Έρικ Κλάπτον ηχογράφησε το "Layla" πωλείται σε δημοπρασία έναντι του ποσού των 497.500 δολαρίων.

πηγή a33.gr και τμήμα από newsbeast.gr

Event details