Στις 29 Αυγούστου 2004, την τελευταία ημέρα των Ολυμπιακών Αγώνων της Αθήνας, ο Βραζιλιάνος Βαντερλέι Κορντέιρο ντε Λίμα προηγείται στον μαραθώνιο ανδρών και κατευθύνεται προς το Παναθηναϊκό Στάδιο. Περίπου στο 36ο χιλιόμετρο, όμως, ένας θεατής εισβάλλει στη διαδρομή, τον αρπάζει και τον σπρώχνει προς το πλήθος.

Ο ντε Λίμα είχε ξεφύγει από τους αντιπάλους του λίγο πριν από το 20ό χιλιόμετρο και για μεγάλο μέρος της κούρσας βρισκόταν μόνος στην κορυφή. Όταν δέχθηκε την επίθεση, διατηρούσε ακόμη προβάδισμα περίπου 25-40 δευτερολέπτων, ενώ απέμεναν περίπου έξι χιλιόμετρα για τον τερματισμό.
Ο άνθρωπος που του επιτέθηκε ήταν ο Κορνέλιους «Νιλ» Χόραν, πρώην Ιρλανδός καθολικός ιερέας, ο οποίος έναν χρόνο νωρίτερα είχε εισβάλει και στην πίστα του βρετανικού Grand Prix της Formula 1. Ένας Έλληνας θεατής, ο Πολύβιος Κοσίβας, έσπευσε να βοηθήσει τον Βραζιλιάνο να απελευθερωθεί και να επιστρέψει στον δρόμο.

Ο ντε Λίμα συνέχισε, αρχικά παραμένοντας πρώτος. Λίγο αργότερα, όμως, τον πέρασε ο Ιταλός Στέφανο Μπαλντίνι, ο οποίος κατέκτησε το χρυσό μετάλλιο με χρόνο 2:10:55. Δεύτερος τερμάτισε ο Αμερικανός Μεμπ Κεφλεζίγκι, ενώ ο Βραζιλιάνος μπήκε τρίτος στο Παναθηναϊκό Στάδιο και πήρε το χάλκινο με 2:12:11.
Η εικόνα της επίθεσης δημιούργησε αμέσως το ερώτημα εάν ο ντε Λίμα έχασε εξαιτίας της το χρυσό. Η βραζιλιάνικη πλευρά υπέβαλε ένσταση, όμως το αποτέλεσμα παρέμεινε. Μεταγενέστερη ανάλυση της World Athletics επισημαίνει ότι ο Μπαλντίνι είχε ήδη αρχίσει να μειώνει γρήγορα τη διαφορά πριν από το περιστατικό και πιθανότατα θα προλάβαινε τον Βραζιλιάνο ακόμη και χωρίς την επίθεση. Επομένως, το αν αυτή του στέρησε πράγματι την ολυμπιακή νίκη δεν μπορεί να απαντηθεί με βεβαιότητα.
Εκείνο που έμεινε αδιαμφισβήτητο ήταν η αντίδρασή του. Ο ντε Λίμα ολοκλήρωσε την κούρσα χωρίς να εγκαταλείψει και τιμήθηκε από τη Διεθνή Ολυμπιακή Επιτροπή με το μετάλλιο Pierre de Coubertin, για την «εξαιρετική επίδειξη ευ αγωνίζεσθαι και ολυμπιακών αξιών».
Ο μαραθώνιος ήταν το τελευταίο αγώνισμα των Ολυμπιακών της Αθήνας. Λίγες ώρες αργότερα έπεσε η αυλαία των Αγώνων με την τελετή λήξης, όμως η εικόνα του Βραζιλιάνου δρομέα να επιστρέφει στην κούρσα μετά την επίθεση έμεινε ως μία από τις πιο χαρακτηριστικές στιγμές της διοργάνωσης.
Τι άλλο έγινε σαν σήμερα
1824: Στη Ναυμαχία του Γέροντα, ο ελληνικός στόλος υπό τον Ανδρέα Μιαούλη πετυχαίνει σημαντική νίκη απέναντι στον τουρκοαιγυπτιακό στόλο, συμβάλλοντας καθοριστικά στην προστασία της Σάμου.
1831: Ο Μάικλ Φαραντέι ανακαλύπτει την ηλεκτρομαγνητική επαγωγή, θεμελιώδη αρχή πάνω στην οποία βασίζονται οι ηλεκτρικές γεννήτριες και μεγάλο μέρος της σύγχρονης ηλεκτροτεχνολογίας.
1842: Υπογράφεται η Συνθήκη του Νανκίνγκ, που τερματίζει τον Α΄ Πόλεμο του Οπίου μεταξύ Βρετανίας και Κίνας. Μεταξύ άλλων, το Χονγκ Κονγκ παραχωρείται στη Βρετανία.
1912: Η Ελληνική Αεροπορία θρηνεί τον πρώτο νεκρό της, τον πρωτοπόρο αεροπόρο Αλέξανδρο Καραμανλάκη, όταν το αεροσκάφος του πέφτει στον Κορινθιακό Κόλπο.
1949: Οι δυνάμεις του Δημοκρατικού Στρατού Ελλάδας υποχωρούν από τον Γράμμο προς την Αλβανία, σηματοδοτώντας ουσιαστικά το τέλος των μαχών του Ελληνικού Εμφυλίου. Η ολοκλήρωση των επιχειρήσεων τοποθετείται στις 30 Αυγούστου.
1966: Οι Beatles δίνουν στο Candlestick Park του Σαν Φρανσίσκο την τελευταία συναυλία της περιοδεύουσας καριέρας τους, πριν εγκαταλείψουν οριστικά τις περιοδείες.

2004: Πέφτει η αυλαία των Ολυμπιακών Αγώνων της Αθήνας. Την ίδια ημέρα, ο Βαντερλέι ντε Λίμα δέχεται επίθεση ενώ προηγείται στον Μαραθώνιο, αλλά συνεχίζει και κατακτά το χάλκινο μετάλλιο.

2005: Ο τυφώνας Κατρίνα πλήττει τη Λουιζιάνα και προκαλεί καταστροφικές πλημμύρες στη Νέα Ορλεάνη. Περισσότεροι από 1.300 άνθρωποι χάνουν τη ζωή τους και οι ζημιές ανέρχονται σε περίπου 125 δισ. δολάρια.
Γεννήσεις

1632 – Τζον Λοκ, Άγγλος φιλόσοφος και ιατρός, θεμελιωτής του βρετανικού εμπειρισμού και θεμελιώδης μορφή του Διαφωτισμού. Τα έργα του («Ένα δοκίμιο για την ανθρώπινη νόηση») επηρέασαν βαθιά τη νεώτερη φιλοσοφία, την πολιτική σκέψη, αλλά και την επιστημονική μέθοδο – κυρίως με την έννοια της ατομικής ελευθερίας και της φυσικής δικαιοσύνης.

1926 – Ελένη Γλύκατζη-Αρβελέρ, Ελληνίδα ιστορικός, βυζαντινολόγος με τεράστια διεθνή απήχηση και σημαντικό ακαδημαϊκό έργο. Υπήρξε η πρώτη γυναίκα πρύτανης στη Σορβόννη (Παρίσι) και επί σειρά δεκαετιών τιμά επιστημονικά την Ελλάδα και τον γυναικείο δυναμισμό, υπηρετώντας τη βυζαντινή ιστορία, τον ανθρωπισμό και την παιδεία.

1931 – Στέλιος Καζαντζίδης, Έλληνας λαϊκός τραγουδιστής, μία από τις πιο μεγάλες φωνές του ελληνικού τραγουδιού. Συμβόλιζε τον πόνο, το μεράκι και την αγωνία του λαού, ερμήνευσε αμέτρητες επιτυχίες, και έγραψε ιστορία με βαθιά συγκινητικές ερμηνείες και αυθεντικότητα. Το όνομα του έγινε μύθος στο λαϊκό πεντάγραμμο.

1958 – Μάικλ Τζάκσον, Αμερικανός τραγουδιστής, συνθέτης και χορευτής, ο «βασιλιάς της ποπ». Με παγκόσμια ρεκόρ και ιστορικές επιτυχίες όπως «Thriller», «Billie Jean» και «Beat It», διαμόρφωσε τη μουσική, τη χορογραφία και το video clip της σύγχρονης εποχής, επηρεάζοντας όσο λίγοι τη pop κουλτούρα διεθνώς.
Θάνατοι

1944 – Αττίκ (Κλέων Τριανταφύλλου), εμβληματική μορφή του ελληνικού ελαφρού τραγουδιού, συνθέτης, στιχουργός και ερμηνευτής. Χαρακτηρίστηκε από μοναδική ευαισθησία και καλλιτεχνική φινέτσα, με διαχρονικά τραγούδια όπως «Ζητάτε να σας πω», «Τα καναρίνια» και «Πάμε μια βόλτα στο φεγγάρι» που σφράγισαν το αστικό κέντρο της Αθήνας. Το όνομά του συνδέθηκε με τον θρυλικό «Μεγάλο Μήλο», ενώ η απώλειά του το 1944 άφησε δυσαναπλήρωτο κενό στο ελληνικό μουσικό θέατρο.

1982 – Ίνγκριντ Μπέργκμαν, Σουηδή ηθοποιός και μία από τις κορυφαίες του 20ού αιώνα. Πέθανε ανήμερα των γενεθλίων της (29 Αυγούστου) έχοντας κατακτήσει τρία Όσκαρ και τεράστια κινηματογραφική παρουσία σε ταινίες-θρύλους όπως «Καζαμπλάνκα», «Αναστασία», «Για ποιον χτυπά η καμπάνα» και «Θλιμμένη Ιουλιέτα». Χαρακτηρίστηκε από δραματική ένταση και ασύγκριτο κινηματογραφικό ήθος.
Εορτολόγιο
Αρκάδιος, Αρκαδία
Εθνικές Γιορτές – Επέτειοι
Διεθνής Ημέρα κατά των Πυρηνικών Δοκιμών

πηγή newsbeast.gr

Event details

Στις αρχές Μαρτίου του 1822, στα υψώματα γύρω από τη Μονή Γηροκομείου της Πάτρας, γράφτηκε ένα από τα πιο κρίσιμα επεισόδια της πολιορκίας της πόλης σε μία σύγκρουση καθοριστική για την προσπάθεια των Ελλήνων να κρατήσουν ασφυκτικό κλοιό γύρω από την Πάτρα και να απειλήσουν άμεσα το φρούριό της.
Η θέση δεν ήταν τυχαία. Η Μονή Γηροκομείου βρισκόταν σε νευραλγικό σημείο, πολύ κοντά στο κάστρο, και όποιος την κρατούσε αποκτούσε σοβαρό τακτικό πλεονέκτημα. Ο Θεόδωρος Κολοκοτρώνης είχε μετακινήσει τις ελληνικές δυνάμεις πιο κοντά στην πόλη, ενώ οι Οθωμανοί επιχείρησαν να σπάσουν τον κλοιό με ισχυρές δυνάμεις από την Πάτρα, που στις πηγές εμφανίζονται από 8.000 έως και πάνω από 12.000 άνδρες. Η μάχη, λοιπόν, δεν ήταν μια τοπική αψιμαχία. Ήταν αναμέτρηση που αφορούσε τον έλεγχο ολόκληρης της πεδιάδας των Πατρών.
Τα ξημερώματα, οι Οθωμανοί εξόρμησαν από το φρούριο και προέλασαν γρήγορα, πιέζοντας τις ελληνικές θέσεις στην πεδιάδα. Για ένα διάστημα φάνηκε πως η υπεροχή τους σε αριθμό και ιππικό θα έκρινε τη σύγκρουση. Οι Έλληνες, όμως, δεν διαλύθηκαν. Υποχώρησαν οργανωμένα προς τα υψώματα και κράτησαν καίριες θέσεις γύρω από το Γηροκομείο, τον ληνό του Σαΐτ αγά και τον Παλαιόπυργο. Από εκεί ξεκίνησε η αντεπίθεση, με τη σφραγίδα του Κολοκοτρώνη, του Πλαπούτα, του Γενναίου Κολοκοτρώνη και άλλων οπλαρχηγών, που έστρεψε την έκβαση της ημέρας υπέρ των Ελλήνων και ανάγκασε τους αντιπάλους να οπισθοχωρήσουν προς την πόλη.
Από τις πιο ζωντανές λεπτομέρειες που σώζονται στη μνήμη της μάχης είναι η μορφή του σημαιοφόρου του Κολοκοτρώνη, Νικολή Καραχάλιου. Σύμφωνα με μεταγενέστερη αφήγηση, τραυματίστηκε στο κεφάλι τη στιγμή που κρατούσε τη σημαία κοντά στις εχθρικές γραμμές, πρόλαβε όμως να φωνάξει «Πηγαίνετε ομπρός! Μου ήρθε σκοτούρα!»  και λίγο αργότερα ξαναμπήκε στη σύγκρουση, παρασύροντας τους συμπολεμιστές του στην αντεπίθεση. Είτε διαβαστεί ως ακριβές επεισόδιο είτε ως θρύλος του Αγώνα, η εικόνα αυτή αποτυπώνει το κλίμα της μάχης: πείσμα, αυταπάρνηση και απόφαση να μη χαθεί το έδαφος που είχε κερδηθεί. Είναι ένα από εκείνα τα στιγμιότυπα όπου η ντοπιολαλιά μετατρέπει μια εμβληματική στιγμή σε μνήμη που θα ξαναδιηγούνται γενιές μετά.
Η νίκη στο Γηροκομείο είχε σημαντική στρατιωτική βαρύτητα. Σύμφωνα με μεταγενέστερες ιστορικές αποτιμήσεις, μετά από εκείνη τη σύγκρουση οι πολιορκημένοι Τούρκοι δεν τόλμησαν ξανά ανάλογη μαζική έξοδο με την ίδια ευκολία. Ωστόσο, η επιτυχία αυτή δεν οδήγησε στην πτώση της Πάτρας. Η πολιορκία έληξε στις 23 Ιουνίου 1822, εξαιτίας εσωτερικών τριβών, οικονομικών δυσκολιών και αποδυνάμωσης του ελληνικού στρατοπέδου. Έτσι, η μάχη του Γηροκομείου έμεινε στην ιστορία ως μια μεγάλη τακτική επιτυχία, που έδειξε τι μπορούσε να πετύχει η Επανάσταση όταν υπήρχε συντονισμός, σωστή επιλογή εδάφους και αποφασισμένη ηγεσία. Στην τοπική μνήμη της Πάτρας, μάλιστα, η νίκη συνδέθηκε και με την προστασία της Παναγίας της Γηροκομήτισσας.
Τα σημαντικότερα γεγονότα της ημέρας στην Ελλάδα και τον κόσμο
537: Οι Οστρογότθοι υπό τον βασιλιά Ουίτιγι άρχισαν την πολιορκία της Ρώμης, με τον Βελισάριο να οργανώνει την άμυνα της πόλης για λογαριασμό της Ανατολικής Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας. Η αναμέτρηση εξελίχθηκε σε μία από τις κρισιμότερες φάσεις του Γοτθικού Πολέμου και η επιτυχής υπεράσπιση της Ρώμης ενίσχυσε προσωρινά τη βυζαντινή παρουσία στην Ιταλία.
1822: Στη μάχη του Γηροκομείου, κοντά στην Πάτρα, οι ελληνικές δυνάμεις υπό τη γενική αρχηγία του Θεόδωρου Κολοκοτρώνη απέκρουσαν οθωμανική επίθεση με τη συμμετοχή οπλαρχηγών όπως ο Δημήτριος Πλαπούτας και ο Κωνσταντίνος Πετιμεζάς. Η σύγκρουση είχε σημασία για την άμυνα της βορειοδυτικής Πελοποννήσου και ενίσχυσε τη θέση των επαναστατών στην περιοχή της Πάτρας.
1913: Με την άφιξη του θωρηκτού «Σπέτσαι» και την αποβίβαση ελληνικών στρατευμάτων στο Βαθύ, η ένωση της Σάμου με την Ελλάδα ολοκληρώθηκε στην πράξη. Η Σαμιακή Εθνοσυνέλευση είχε ήδη κηρύξει την ένωση από τον Νοέμβριο του 1912, όμως η επίσημη ελληνική στρατιωτική παρουσία επισφράγισε οριστικά την αλλαγή καθεστώτος στο νησί.
1919: Στη Μόσχα άρχισε το ιδρυτικό συνέδριο της Κομμουνιστικής Διεθνούς, με πρωτοβουλία του  Βλαντιμίρ Λένιν , μέσα στο κλίμα που είχε διαμορφώσει η Ρωσική Επανάσταση. Η ίδρυση της Κομιντέρν δημιούργησε ένα διεθνές κέντρο συντονισμού των κομμουνιστικών κομμάτων και επηρέασε βαθιά την πολιτική ιστορία του 20ού αιώνα.
1958: Η πολιτική κρίση στην Ελλάδα οξύνθηκε όταν παραιτήθηκαν από την κυβέρνηση Καραμανλή οι Γεώργιος Ράλλης και Παναγής Παπαληγούρας, προκαλώντας σοβαρό ρήγμα στο εσωτερικό της ΕΡΕ. Τις επόμενες ημέρες η κοινοβουλευτική αποσταθεροποίηση κλιμακώθηκε και η εξέλιξη αυτή οδήγησε τελικά στη διάλυση της Βουλής και στις εκλογές του Μαΐου.
1969: Στην Τουλούζη πραγματοποιήθηκε η πρώτη δοκιμαστική πτήση του Κονκόρντ, του αγγλογαλλικού υπερηχητικού επιβατικού αεροσκάφους που έγινε σύμβολο τεχνολογικής πρωτοπορίας. Παρά τη σχετικά σύντομη εμπορική του πορεία, το πρόγραμμα άφησε ισχυρό αποτύπωμα στην ιστορία της πολιτικής αεροπορίας και στη φαντασία της μεταπολεμικής Ευρώπης.
1972: Τρεις Κύπριοι μητροπολίτες ζήτησαν την παραίτηση του αρχιεπισκόπου Μακαρίου Γ΄ από την προεδρία της Κυπριακής Δημοκρατίας, υποστηρίζοντας ότι η ταυτόχρονη άσκηση εκκλησιαστικής και πολιτικής εξουσίας ήταν αντικανονική. Η κίνηση εξελίχθηκε σε σοβαρή κυπριακή εκκλησιαστική και πολιτική σύγκρουση, προαναγγέλλοντας την ένταση που θα σημάδευε τα επόμενα χρόνια στο νησί.
1986: Διαγράφεται από το ΠΑΣΟΚ ο Γεράσιμος Αρσένης, εξαιτίας της διαφωνίας του με τα οικονομικά μέτρα της κυβέρνησης. Θα επανέλθει το 1989.
1990: Έπειτα από 27 χρόνια, ο Νέλσον Μαντέλα επιστρέφει στην ενεργό πολιτική δράση, καθώς εκλέγεται αντιπρόεδρος του Εθνικού Αφρικανικού Κογκρέσου, την κύρια οργάνωση των μαύρων που αγωνίζεται για την ισότητα και την ισονομία στη χώρα.
1992: Ο Βασίλης Λεβέντης ιδρύει την Ένωση Κεντρώων.
2020: Η Ευρωπαϊκή Ένωση και το Ηνωμένο Βασίλειο άρχισαν τις διαπραγματεύσεις για τη μελλοντική τους σχέση μετά το Brexit, αμέσως μετά την τυπική βρετανική αποχώρηση από την Ένωση. Από αυτή τη διαδικασία προέκυψε αργότερα το νέο πλαίσιο συνεργασίας που ρύθμισε το εμπόριο και τις πολιτικές σχέσεις Λονδίνου και Βρυξελλών.
Γεννήσεις

1942 – Λου Ριντ (2 Μαρτίου 1942 – 27 Οκτωβρίου 2013), Αμερικανός, τραγουδοποιός, κιθαρίστας και τραγουδιστής, από τις πιο επιδραστικές μορφές του ροκ. Καθιερώθηκε ως ηγετική φυσιογνωμία των «The Velvet Underground», συγκροτήματος που, παρότι δεν γνώρισε μεγάλη εμπορική επιτυχία στην εποχή του, επηρέασε βαθιά το punk και το alternative rock. Στη σόλο πορεία του άφησε τραγούδια-σταθμούς όπως το «Walk on the Wild Side», χτίζοντας φήμη καλλιτέχνη με σκοτεινή, αστική και τολμηρή γραφή.

1962 – Τζον Μπον Τζόβι (2 Μαρτίου 1962 – –), Αμερικανός, τραγουδιστής, τραγουδοποιός και ηθοποιός, παγκοσμίως γνωστός ως ιδρυτής και βασική φωνή των Bon Jovi. Με το συγκρότημα σημάδεψε τη mainstream rock σκηνή από τη δεκαετία του 1980, με τεράστιες επιτυχίες όπως τα «Livin’ on a Prayer» και «It’s My Life», που διατήρησαν τη δημοφιλία τους και στο ελληνικό κοινό. Η σκηνική του παρουσία και η αντοχή της καριέρας του τον κράτησαν για δεκαετίες στην πρώτη γραμμή της ποπ-ροκ.

1968 – Ντάνιελ Κρεγκ (2 Μαρτίου 1968 – –), Άγγλος, ηθοποιός, από τις πιο αναγνωρίσιμες κινηματογραφικές φιγούρες της γενιάς του. Απέκτησε διεθνή ακτινοβολία ως Τζέιμς Μποντ, αρχίζοντας με το «Casino Royale» και συνεχίζοντας σε πέντε ταινίες, δίνοντας στον ήρωα πιο σκληρό και ρεαλιστικό τόνο. Παράλληλα ξεχώρισε και εκτός του σύμπαντος του 007, ιδιαίτερα με τον ρόλο του ντετέκτιβ Μπενουά Μπλαν στη σειρά ταινιών «Knives Out».
Θάνατοι

1958 – Νικόλαος Τσελεμεντές (2 Μαρτίου 1878 – 2 Μαρτίου 1958), Έλληνας, αρχιμάγειρας και συγγραφέας βιβλίων μαγειρικής, από τα πιο κλασικά ονόματα της ελληνικής γαστρονομίας. Με τον «Οδηγό Μαγειρικής» και το γνωστό βιβλίο συνταγών του συνέβαλε καθοριστικά στον εκσυγχρονισμό της ελληνικής κουζίνας και στη διάδοση τεχνικών με επιρροές από τη Γαλλική γαστρονομία. Το όνομά του ταυτίστηκε τόσο πολύ με τη μαγειρική, ώστε «τσελεμεντές» να σημαίνει για πολύ κόσμο και το ίδιο το βιβλίο συνταγών.
Εορτολόγιο
Ευθάλιος, Ευθαλία
Εθνικές Γιορτές – Επέτειοι
Παγκόσμια Ημέρα Αντισφαίρισης
πηγή newsbeast.gr

Event details