Το απόγευμα της 14ης Αυγούστου 2003, λίγο μετά τις 4, τα φώτα άρχισαν να σβήνουν το ένα μετά το άλλο σε ένα τεράστιο τμήμα των ΗΠΑ και του Καναδά. Από το Οχάιο και το Μίσιγκαν μέχρι τη Νέα Υόρκη και από εκεί στο Οντάριο, περίπου 50 εκατομμύρια άνθρωποι έμειναν χωρίς ηλεκτρικό ρεύμα. Η συνολική απώλεια φορτίου έφτασε τα 61.800 MW και σε ορισμένες περιοχές η πλήρης αποκατάσταση χρειάστηκε έως και τέσσερις ημέρες.
Στη Νέα Υόρκη, το μετρό ακινητοποιήθηκε την ώρα που πλησίαζε η απογευματινή αιχμή. Περίπου 400 τρένα έμειναν σταματημένα, ενώ εκατοντάδες χιλιάδες επιβάτες βρέθηκαν χωρίς τρόπο να επιστρέψουν στα σπίτια τους. Τα φανάρια έσβησαν, οι δρόμοι γέμισαν αυτοκίνητα και πεζούς και άνθρωποι εγκλωβίστηκαν σε ανελκυστήρες.
Το ίδιο σκηνικό επαναλαμβανόταν εκατοντάδες χιλιόμετρα μακριά. Στο Τορόντο σταμάτησαν το μετρό και τα τραμ, επιβάτες απομακρύνονταν από ακινητοποιημένους συρμούς μέσα από τις σήραγγες και πολίτες βγήκαν στους δρόμους για να ρυθμίσουν μόνοι τους την κυκλοφορία στις διασταυρώσεις όπου τα φανάρια είχαν τεθεί εκτός λειτουργίας.
Από ένα πρόβλημα στο Οχάιο σε γενικευμένη κατάρρευση
Στην αρχή, το μέγεθος της διακοπής προκάλεσε φόβους ότι οι ΗΠΑ μπορεί να βρίσκονταν αντιμέτωπες με νέα τρομοκρατική επίθεση, λιγότερο από δύο χρόνια μετά την 11η Σεπτεμβρίου. Η επίσημη έρευνα ΗΠΑ και Καναδά, όμως, δεν βρήκε καμία ένδειξη σαμποτάζ, κυβερνοεπίθεσης ή τρομοκρατικής ενέργειας.

Η πραγματική εξήγηση ήταν λιγότερο θεαματική, αλλά ίσως πιο ανησυχητική: μια αλυσίδα τεχνικών και ανθρώπινων αστοχιών.
Η κοινή ερευνητική επιτροπή ΗΠΑ–Καναδά κατέληξε ότι η εταιρεία FirstEnergy δεν είχε αντιληφθεί εγκαίρως πόσο επικίνδυνα επιδεινωνόταν η κατάσταση στο δίκτυό της στο Οχάιο. Το σύστημα συναγερμών στο κέντρο ελέγχου είχε σταματήσει να λειτουργεί, με αποτέλεσμα οι χειριστές να μην ενημερώνονται για κρίσιμες μεταβολές. Παράλληλα, ανεπαρκώς κλαδεμένα δέντρα ήρθαν σε επαφή με γραμμές υψηλής τάσης και προκάλεσαν την αποσύνδεσή τους.
Το κρίσιμο σημείο ήρθε στις 16:05:57. Η γραμμή υψηλής τάσης Sammis–Star τέθηκε εκτός λειτουργίας και άρχισε η ανεξέλεγκτη αλυσιδωτή αντίδραση. Οι ροές ηλεκτρικής ενέργειας μεταφέρθηκαν από τη μία γραμμή στην άλλη, τα συστήματα προστασίας ενεργοποιούνταν διαδοχικά και το δίκτυο άρχισε να καταρρέει.
Μέσα σε μόλις επτά λεπτά, η διακοπή είχε εξαπλωθεί από την περιοχή Κλίβελαντ–Άκρον σε μεγάλο μέρος των βορειοανατολικών ΗΠΑ και του Καναδά. Στις 16:13 είχαν αποσυνδεθεί περισσότερες από 508 μονάδες παραγωγής σε 265 σταθμούς.
«Θα μπορούσε να είχε αποτραπεί»
Το πόρισμα της επίσημης έρευνας ήταν σαφές: το μπλακ άουτ θα μπορούσε να είχε αποτραπεί. Δεν έφταιγε ένα μόνο δέντρο ή ένας υπολογιστής, αλλά ένας συνδυασμός ανεπαρκούς συντήρησης, προβληματικής εποπτείας, κακής επικοινωνίας και αδυναμίας των αρμόδιων φορέων να αντιληφθούν εγκαίρως τι συνέβαινε στο διασυνδεδεμένο δίκτυο.
A darkened New York City is visible just before dawn through power lines from Jersey City, N.J., shown in foreground, with some lights visible, Friday, Aug. 15, 2003. The Empire State Building is in background. (AP Photo/George Widman)
Οι οικονομικές απώλειες μόνο στις ΗΠΑ υπολογίστηκαν μεταξύ 4 και 10 δισ. δολαρίων. Το συμβάν οδήγησε επίσης σε αυστηρότερη αντιμετώπιση των προτύπων αξιοπιστίας και σε σειρά μέτρων για τη λειτουργία και την εποπτεία του ηλεκτρικού συστήματος της Βόρειας Αμερικής.
Και η σύμπτωση εκείνου του Αυγούστου ήταν εντυπωσιακή. Μόλις δύο εβδομάδες αργότερα, στις 28 Αυγούστου, μεγάλο τμήμα του Λονδίνου έμεινε επίσης χωρίς ρεύμα, επηρεάζοντας 476.000 καταναλωτές και προκαλώντας χάος στις συγκοινωνίες. Τα δύο γεγονότα δεν συνδέονταν: στη βρετανική περίπτωση, η έρευνα εντόπισε μεταξύ άλλων ένα λανθασμένα τοποθετημένο ρελέ προστασίας.
Τι άλλο έγινε σαν σήμερα
1941: Ο Φράνκλιν Ρούζβελτ και ο Ουίνστον Τσόρτσιλ διακηρύσσουν την Ατλαντική Χάρτα, καθορίζοντας κοινές αρχές για τη μεταπολεμική διεθνή τάξη. Το κείμενο θεωρείται σημαντικός πρόδρομος της δημιουργίας των Ηνωμένων Εθνών.
1945: Ο πρόεδρος των ΗΠΑ Χάρι Τρούμαν ανακοινώνει ότι η Ιαπωνία αποδέχθηκε τους όρους παράδοσης των Συμμάχων, σηματοδοτώντας ουσιαστικά το τέλος του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου. Η επίσημη πράξη παράδοσης θα υπογραφεί στις 2 Σεπτεμβρίου.
1947: Το Πακιστάν αποκτά την ανεξαρτησία του από τη Βρετανία, στο πλαίσιο της διάλυσης της Βρετανικής Ινδίας και της δημιουργίας δύο ανεξάρτητων κρατών. Η διχοτόμηση συνοδεύεται από μαζικές μετακινήσεις πληθυσμών και αιματηρές συγκρούσεις.
1974: Η Τουρκία εξαπολύει τη δεύτερη φάση της εισβολής στην Κύπρο, τον «Αττίλα 2», μετά το αδιέξοδο των συνομιλιών της Γενεύης. Μέχρι την εκεχειρία της 16ης Αυγούστου, οι τουρκικές δυνάμεις έχουν θέσει υπό τον έλεγχό τους περίπου το 37% του νησιού.
1980: Ξεκινά η μεγάλη απεργία στα ναυπηγεία του Γκντανσκ στην Πολωνία, με τον Λεχ Βαλέσα να αναδεικνύεται σε ηγετική μορφή. Οι κινητοποιήσεις θα οδηγήσουν στη γέννηση της «Αλληλεγγύης», του κινήματος που αμφισβήτησε την κομμουνιστική εξουσία.

1996: Ο 26χρονος Ελληνοκύπριος Σολωμός Σολωμού πέφτει νεκρός από πυρά ενώ επιχειρεί να κατεβάσει την τουρκική σημαία στη Δερύνεια, τρεις ημέρες μετά τη δολοφονία του εξαδέλφου του, Τάσου Ισαάκ.

2003: Σεισμός μεγέθους 6,4 Ρίχτερ ταρακουνά τη Λευκάδα, προκαλώντας περίπου 50 τραυματισμούς, πανικό στους χιλιάδες παραθεριστές και εκτεταμένες ζημιές σε σπίτια, υποδομές και το οδικό δίκτυο. 

2005: Η πτήση 522 της κυπριακής Helios Airways συντρίβεται στο Γραμματικό Αττικής, με αποτέλεσμα να χάσουν τη ζωή τους και οι 121 επιβαίνοντες. Πρόκειται για την πιο πολύνεκρη αεροπορική τραγωδία που έχει σημειωθεί στην Ελλάδα.
2015: Η Βουλή εγκρίνει το 3ο μνημόνιο με 222 ψήφους υπέρ, ενώ η ψηφοφορία προκαλεί βαθιά εσωκομματική κρίση στον ΣΥΡΙΖΑ, με 32 βουλευτές του κόμματος να καταψηφίζουν τη συμφωνία.
Γεννήσεις

1909 – Μάνος Κατράκης, εμβληματικός Έλληνας ηθοποιός του θεάτρου και του κινηματογράφου, γεννήθηκε στις 14 Αυγούστου στο Καστέλι Κισάμου της Κρήτης. Ξεκίνησε το 1927 και ξεχώρισε για την επιβλητική φυσιογνωμία, την ακαταμάχητη φωνή και την ένταση του ρόλου σε έργα όπως «Ο καπετάν Μιχάλης», «Οιδίπους Τύραννος» και «Συνοικία το Όνειρο». Ιδρυτής του Ελληνικού Λαϊκού Θεάτρου (1955) και αγωνιστής της αριστεράς, υπέστη διώξεις και εξορίες εξαιτίας των πεποιθήσεών του.

1945 – Στιβ Μάρτιν (Steve Martin), εμβληματικός Αμερικανός κωμικός, ηθοποιός, συγγραφέας και μουσικός, γεννήθηκε στο Γουάκο του Τέξας στις 14 Αυγούστου. Ξεκίνησε ως σεναριογράφος στην εκπομπή «The Smothers Brothers Comedy Hour» (βραβείο Έμμυ) και γρήγορα καθιερώθηκε με το παράλογο, ευρηματικό του χιούμορ και sold out stand-up παραστάσεις τη δεκαετία του ’70. Άφησε στίγμα στον κινηματογράφο με ταινίες όπως «The Jerk», «Planes, Trains and Automobiles» και «Father of the Bride», κερδίζοντας πέντε βραβεία Γκράμι, ενώ ξεχωρίζει και ως δεξιοτέχνης μπάντζο και συγγραφέας.

1959 – Μάτζικ Τζόνσον (Magic Johnson), αμερικανός καλαθοσφαιριστής, γεννημένος στις 14 Αυγούστου στο Λάνσινγκ του Μίσιγκαν. Θεωρείται ένας από τους κορυφαίους πλέι μέικερ στην ιστορία του αθλήματος, καθιερώνοντας τη «Showtime» εποχή των Λος Άντζελες Λέικερς. Κατέκτησε πέντε πρωταθλήματα NBA, τρία βραβεία MVP και ήταν 12 φορές All-Star, ενώ ως πρωτοετής οδήγησε τους Λέικερς σε τίτλο παίζοντας όλες τις θέσεις στον τελικό. Εντυπωσίασε με το ομαδικό του πνεύμα, το μοναδικό στιλ και την ηγετική του παρουσία, κλείνοντας την καριέρα του ως πρότυπο αθλητικής και κοινωνικής προσφοράς.

1966 – Χάλι Μπέρι (Halle Berry), αμερικανίδα ηθοποιός και μοντέλο, γεννημένη στις 14 Αυγούστου στο Κλίβελαντ. Ξεκίνησε ως καλλιστείο και fashion model, διακρίθηκε στη Miss USA και Miss World το 1986, ενώ η καριέρα της απογειώθηκε ως πρωταγωνίστρια σε ταινίες όπως «Boomerang», «X-Men», «Die Another Day» και «Monster’s Ball» (2001), για την οποία βραβεύτηκε με Όσκαρ Α΄ Γυναικείου Ρόλου, η πρώτη και μοναδική Αφροαμερικανή τιμημένη με αυτόν τον τίτλο. Σήμα κατατεθέν της η δυναμική ερμηνεία και η ισχυρή προσωπικότητά της, έχοντας διακριθεί με Emmy, Golden Globe και SAG.

1983 – Μίλα Κούνις (Mila Kunis), Ουκρανοαμερικανίδα ηθοποιός, γεννημένη στις 14 Αυγούστου στο Τσερνίβτσι της Ουκρανίας. Μετανάστευσε οικογενειακώς στο Λος Άντζελες σε ηλικία 7 ετών. Έγινε γνωστή ως «Τζάκι Μπέρκχαρτ» στη σειρά «That ’70s Show» και ως φωνή της «Meg Griffin» στο «Family Guy». Ξεχώρισε με ρόλους σε ταινίες όπως «Forgetting Sarah Marshall», «Black Swan», «Friends with Benefits», «Ted» και «Bad Moms». Αναγνωρισμένη για την υποκριτική της ευλυγισία και την αδιαμφισβήτητη οθονική παρουσία, θεωρείται μία από τις πιο επιτυχημένες και αγαπητές ηθοποιούς της γενιάς της.
Θάνατοι

1956 – Μπέρτολτ Μπρεχτ (Bertolt Brecht), κορυφαίος Γερμανός συγγραφέας, ποιητής και θεατρικός μεταρρυθμιστής, πέθανε στις 14 Αυγούστου στο Ανατολικό Βερολίνο σε ηλικία 58 ετών από καρδιακή προσβολή. Πατέρας του «επικού θεάτρου» και του Verfremdungseffekt («αποστασιοποίηση»), δημιούργησε εμβληματικά έργα όπως «Η Όπερα της πεντάρας», «Μάνα Κουράγιο», «Ο Γαλιλαίος», «Ο καλός άνθρωπος του Σετσουάν» και «Ο Κύκλος με την κιμωλία».

1972 – Νίκος Φέρμας, εμβληματικός Έλληνας ηθοποιός του κινηματογράφου και του θεάτρου, γεννημένος στη Μυτιλήνη το 1905 με πραγματικό όνομα Νίκος Χατζηανδρέου. Καθιερώθηκε ως αρχέτυπο του ντόμπρου μάγκα και βιοπαλαιστή, μέσα από πάνω από 150 ταινίες στις δεκαετίες του ’50 και του ’60 («Ένας ήρωας με παντούφλες», «Λατέρνα φτώχεια και γαρύφαλλο», «Το κοροϊδάκι της δεσποινίδος», «Καλώς ήλθε το δολάριο», «Λόλα»). Η αυθεντική λαϊκή του παρουσία τον έκανε αγαπημένη φιγούρα του ελληνικού σινεμά, αφήνοντας ανεξίτηλη σφραγίδα στους δεύτερους ρόλους. Πέθανε στην Αθήνα στις 14 Αυγούστου 1972, σε ηλικία 67 ετών.

1988 – Έντσο Φεράρι (Enzo Ferrari), θρυλικός Ιταλός οδηγός αγώνων και επιχειρηματίας, πέθανε στις 14 Αυγούστου στη Μόντενα, σε ηλικία 90 ετών. Ξεκίνησε την καριέρα του ως οδηγός της Alfa Romeo και γρήγορα καθιερώθηκε ως πρωτοπόρος στον χώρο της αυτοκίνησης ιδρύοντας τη Scuderia Ferrari το 1929 και αργότερα τη θρυλική εταιρεία Ferrari στη Μαρανέλο. Μέσα από καινοτομία και πάθος για την ταχύτητα, ανέδειξε τα αγωνιστικά αυτοκίνητα Ferrari σε σύμβολο νίκης και πολυτέλειας, κατακτώντας πάνω από 5,000 αγώνες και 25 παγκόσμιους τίτλους κατά τη διάρκεια της ζωής του.

1996 – Σολωμός Σολωμού, Κύπριος ακτιβιστής και εμβληματική μορφή του αγώνα κατά της τουρκικής κατοχής, δολοφονήθηκε στις 14 Αυγούστου 1996 στη Δερύνεια κατά την προσπάθεια του να κατεβάσει την τουρκική σημαία από φυλάκιο των κατοχικών δυνάμεων, λίγο μετά την κηδεία του εξαδέρφου του Τάσου Ισαάκ. Με το τσιγάρο στο στόμα ανέβηκε στον ιστό και δέχτηκε θανάσιμα πυρά μπροστά στις κάμερες, σε μια εικόνα που έκανε τον γύρο του κόσμου ως σύμβολο θάρρους και αντίστασης.
πηγή newsbeast.gr

Event details

Υπήρξε ένα διάστημα που η Σάμος δεν ανήκε ούτε στην Ελλάδα ούτε λειτουργούσε ως μία συνηθισμένη οθωμανική επαρχία. Από τις 10 Δεκεμβρίου του 1835 έως το 1912, το νησί έζησε μια μοναδική πολιτειακή πραγματικότητα: υπήρξε αυτόνομο, ηγεμονικό και εντυπωσιακά οργανωμένο κράτος υπό την εγγύηση τριών Μεγάλων Δυνάμεων. Με δική του κυβέρνηση, συγκλήτους, νόμισμα –και συχνά με εντάσεις που θύμιζαν μικρογραφία των μεγάλων ευρωπαϊκών διαμαχών– η Σάμος υπήρξε ίσως το πιο ενδιαφέρον «μικρό κράτος» που γνώρισε ο ελληνικός 19ος αιώνας.
Η γέννηση της Ηγεμονίας μέσα από τις στάχτες της Επανάστασης
Η Ελληνική Επανάσταση έφερε στο νησί κύματα συγκρούσεων και πολιορκιών. Μετά το 1829, ενώ πολλές περιοχές εντάσσονταν στο νέο ελληνικό κράτος, η Σάμος παρέμενε διπλωματικά μετέωρη. Η λύση ήρθε το 1832, όταν ο σουλτάνος Μαχμούτ Β΄ αναγνώρισε το νησί ως αυτόνομη ηγεμονία υπό την προστασία Αγγλίας, Γαλλίας και Ρωσίας. Η εγκαθίδρυση του καθεστώτος ολοκληρώθηκε το 1835: η Σάμος απέκτησε δικό της Ηγεμόνα, δικό της Σύμβουλο της Επικρατείας, Βουλή, Σύνταγμα και εσωτερική διοίκηση.
Πώς λειτουργούσε το μικρό αυτό κράτος
Το σύστημα ήταν ιδιαίτερο. Ο Ηγεμόνας –χριστιανός, αλλά διορισμένος από την Πύλη– εκπροσωπούσε τον σουλτάνο, αλλά ταυτόχρονα κυβερνούσε ως αυτόνομος άρχοντας. Τα έσοδα του νησιού παρέμεναν στη Σάμο, η νομοθεσία δημιουργούσε ένα αξιόλογο πλαίσιο αυτοδιοίκησης, ενώ η σημαία της Ηγεμονίας υπενθύμιζε μια ενδιάμεση ταυτότητα: ελληνικά χρώματα, αλλά με οθωμανικό σύμβολο.
Η καθημερινότητα, ωστόσο, δεν έμοιαζε καθόλου με επαρχία της Αυτοκρατορίας. Η Σάμος ανέπτυξε εμπόριο, καλλιέργεια σταφίδας, καπνού και μεταξιού, δημιούργησε σχολεία και ανέδειξε μια αστική τάξη με φιλελεύθερες ιδέες. Σημαντικό ρόλο έπαιξε και η Πυθαγόρεια, μια μορφή τοπικής Βουλής, που ασκούσε πραγματική επιρροή στην πολιτική ζωή.
Εντάσεις, συγκρούσεις και μια κοινωνία που διεκδικεί
Παρά την αυτονομία της, η Ηγεμονία δεν έμεινε αλώβητη από συγκρούσεις. Οι δεκαετίες του 19ου αιώνα χαρακτηρίστηκαν από διχασμούς ανάμεσα σε «Καρμανιόλους» και «Καλικάντζαρους», παρατάξεις που συμβόλιζαν διαφορετικές αντιλήψεις για τη σχέση του νησιού με την Οθωμανική Αυτοκρατορία, αλλά και με την Ελλάδα. Η πολιτική βία, οι εξορίες και ακόμη και μικρές εμφύλιες αναμετρήσεις ταλανίζουν το νησί, αποτυπώνοντας τη δυσκολία του να ισορροπήσει ανάμεσα στην αυτονομία και τον ελληνικό εθνικό πόθο.
Η αντίστροφη μέτρηση για την Ένωση με την Ελλάδα
Στις αρχές του 20ού αιώνα η κατάσταση είχε πια ωριμάσει. Η Σάμος, οικονομικά ανθηρή και πολιτισμικά ελληνική, στρεφόταν ολοένα προς την οριστική ένταξη στο ελληνικό κράτος. Η ευκαιρία ήρθε το 1912, στον Α΄ Βαλκανικό Πόλεμο. Ο Θεμιστοκλής Σοφούλης ηγήθηκε επανάστασης υπέρ της Ένωσης, απομάκρυνε τον ηγεμόνα Ανδρέα Κοπάζη και κήρυξε την Ένωση με την Ελλάδα, η οποία αναγνωρίστηκε επίσημα το 1914.
Με αυτό τον τρόπο έληξε μια από τις πιο ενδιαφέρουσες πολιτειακές περιόδους της νεότερης ελληνικής ιστορίας: για περίπου 8 δεκαετίες η Σάμος υπήρξε κάτι ανάμεσα σε κράτος, ηγεμονία και ελληνικό προοίμιο.
Τα σημαντικότερα γεγονότα της ημέρας στην Ελλάδα και τον κόσμο
1520: Ο Μαρτίνος Λούθηρος καίει δημόσια στη Βιτεμβέργη το δικό του αντίγραφο της παπικής βούλας Exsurge Domine, αψηφώντας ανοιχτά την εξουσία του πάπα και κλιμακώνοντας τη Μεταρρύθμιση που αλλάζει ριζικά τον δυτικό χριστιανισμό.
1684: Ο Έντμουντ Χάλλεϋ παρουσιάζει στη Βασιλική Εταιρεία το έγγραφο De motu corporum in gyrum του Ισαάκ Νεύτωνα, μια θεμελιώδη πραγματεία που εισάγει στον επιστημονικό κόσμο την περιγραφή της βαρύτητας και οδηγεί στα Principia Mathematica.
1832: Η Σάμος αναγνωρίζεται από τον σουλτάνο Μαχμούτ Β΄ ως αυτόνομη ηγεμονία, υποτελής στην Οθωμανική Αυτοκρατορία αλλά υπό την εγγύηση των τριών Μεγάλων Δυνάμεων (Αγγλίας, Γαλλίας και Ρωσίας. Η ιδιαίτερη αυτή ρύθμιση θα οδηγήσει στην Ηγεμονία της Σάμου, ένα de facto αυτόνομο κράτος υπό οθωμανική επικυριαρχία από το 1834 μέχρι την ένωση με την Ελλάδα το 1912-1914, με δική του διοίκηση, αυτοδιοίκηση, νόμους και σημαία.

1893: Ο Χαρίλαος Τρικούπης ανακοινώνει στη Βουλή την ιστορική φράση «δυστυχώς επτωχεύσαμεν», διακηρύσσοντας επίσημα ότι η Ελλάδα αδυνατεί να εκπληρώσει τις υποχρεώσεις της προς τους ξένους πιστωτές. Η δήλωση αυτή είναι το δραματικό επισφράγισμα μιας περιόδου εντατικού δανεισμού για έργα εκσυγχρονισμού (σιδηρόδρομοι, υποδομές, στρατιωτικές δαπάνες) και οικονομικής ασφυξίας, που η χώρα δεν μπορεί πλέον να εξυπηρετήσει. Η πτώχευση κλονίζει το κύρος της κυβέρνησης Τρικούπη, οξύνει την πολιτική αντιπαράθεση και ανοίγει τον δρόμο για την επιβολή αυστηρότερης οικονομικής επιτήρησης από τις Μεγάλες Δυνάμεις τα επόμενα χρόνια.
1901: Στη Στοκχόλμη, απονέμονται για πρώτη φορά τα Βραβεία Νόμπελ.
1903: Ο Πιερ και η Μαρία Κιουρί βραβεύονται με το Νόμπελ Φυσικής, το οποίο μοιράζονται με τον Ανρί Μπεκερέλ για την πρωτοποριακή δουλειά τους πάνω στη ραδιενέργεια και την ανακάλυψη στοιχείων όπως το πολώνιο και το ράδιο. Η μαντάμ Κιουρί γίνεται η πρώτη γυναίκα στην Ιστορία που τιμάται με Νόμπελ, ανοίγοντας τον δρόμο για τις εφαρμογές της ραδιενέργειας στην ιατρική, αλλά και για τη μεγαλύτερη παρουσία των γυναικών στις θετικές επιστήμες.
1905: Ο Γερμανός γιατρός, Ρόμπερτ Κοχ, τιμάται με το Νόμπελ Ιατρικής για την ανακάλυψη του βακίλου που προκαλεί φυματίωση.
1906: Ο Αμερικανός πρόεδρος Θεόδωρος Ρούζβελτ τιμάται με το Νόμπελ Ειρήνης για τη μεσολάβησή του στον Ρωσοϊαπωνικό πόλεμο, γινόμενος ο πρώτος Αμερικανός που λαμβάνει βραβείο Νόμπελ και ενισχύοντας τον ρόλο των ΗΠΑ στη διεθνή διπλωματία.
1911: Η Μαρία Κιουρί κερδίζει αυτή τη φορά το Νόμπελ Χημείας για την ανακάλυψη δυο νέων στοιχείων, του ραδίου και του πολωνίου. Είναι η πρώτη φορά, που επιστήμονας τιμάται δυο φορές με το Νόμπελ.
1922: Ο Άλμπερτ Αϊνστάιν, που επέφερε επανάσταση στη Φυσική με τη Θεωρία του για τη Σχετικότητα, κερδίζει το Νόμπελ Φυσικής.
1948: Η Γενική Συνέλευση του ΟΗΕ υιοθετεί την Οικουμενική Διακήρυξη των Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων, κείμενο–θεμέλιο για τα σύγχρονα ατομικά δικαιώματα και σημείο αναφοράς για τα διεθνή νομικά συστήματα και τις δημοκρατίες σε όλον τον κόσμο.
1957: Σημειώνονται νέες αιματηρές συγκρούσεις μαθητών του Παγκυπρίου Γυμνασίου με τον Βρετανικό Στρατό και την Αστυνομία, στο φόντο του αντιαποικιακού αγώνα της ΕΟΚΑ. Οι μαθητικές πορείες και τα συλλαλητήρια στη Λευκωσία καταστέλλονται βίαια, με τραυματισμούς και συλλήψεις, ενισχύοντας το κλίμα έντασης και οργής κατά της αποικιοκρατικής διοίκησης. Την ίδια μέρα, η Γενική Συνέλευση του ΟΗΕ αποφαίνεται υπέρ της αυτοδιάθεσης της Κύπρου.
1957: Το Νόμπελ Λογοτεχνίας απονέμεται στους Αλμπέρ Καμύ και Ζαν Πολ Σαρτρ.
1963: Ο Γιώργος Σεφέρης τιμάται με το βραβείο Νόμπελ Λογοτεχνίας.
1964: Ο υπέρμαχος των ανθρωπίνων δικαιωμάτων Μάρτιν Λούθερ Κινγκ παραλαμβάνει το Νόμπελ Ειρήνης.
1964: Ο Γάλλος συγγραφέας, Ζαν Πολ Σαρτρ, αρνείται να παραλάβει το Νόμπελ Λογοτεχνίας, υποστηρίζοντας ότι θα μειώσει το γόητρο της συγγραφικής του δουλειάς.
1979: Ο Χουάν Ραμόν Ρότσα μεταγράφεται στην περίοδο του Δεκεμβρίου στον Παναθηναϊκό. Καθώς η νομοθεσία απαγορεύει τις μεταγραφές ξένων ποδοσφαιριστών, ο Αργεντινός υπογράφει ως Γιάννης Μπουμπλής.
1992: Στην Αθήνα πραγματοποιείται ογκώδες συλλαλητήριο για την ελληνικότητα της Μακεδονίας.
2008: Στον ανακριτή οδηγούνται οι δύο κατηγορούμενοι ειδικοί φρουροί για το θάνατο του Αλέξανδρου Γρηγορόπουλου και μετά την απολογία τους προφυλακίζονται. Μέτρα για την ανακούφιση των επιχειρήσεων που επλήγησαν από τα έκτροπα στην Αθήνα και σε άλλες πόλεις ανακοινώνει ο πρωθυπουργός, Κώστας Καραμανλής. 24ωρη απεργία πραγματοποιούν ΓΣΕΕ και ΑΔΕΔΥ.
2009: Απονέμεται το Νόμπελ Ειρήνης στον πρόεδρο των Ηνωμένων Πολιτειών Μπαράκ Ομπάμα, ως αναγνώριση των δηλώσεών του για έναν κόσμο χωρίς πυρηνικά, της προσπάθειάς του για επανεκκίνηση των διεθνών σχέσεων και ενίσχυση της πολυμερούς διπλωματίας. Η απόφαση προκαλεί έντονη συζήτηση διεθνώς, καθώς πολλοί θεωρούν ότι το βραβείο απονέμεται περισσότερο ως ψήφος εμπιστοσύνης στο «νέο ξεκίνημα» της αμερικανικής πολιτικής, παρά σε ήδη ολοκληρωμένο ειρηνευτικό έργο.
2016: Διπλή επίθεση στο κέντρο της Κωνσταντινούπολης στοιχίζει τη ζωή σε 44 ανθρώπους και τραυματίζει περίπου 100 ακόμη. Αυτοκίνητο παγιδευμένο με εκρηκτικά ανατινάσσεται κοντά στο γήπεδο της ποδοσφαιρικής ομάδας Μπεσίκτας. Την ευθύνη αναλαμβάνει η οργάνωση Γεράκια για την Απελευθέρωση του Κουρδιστάν.
2021: Το Ανώτατο Δικαστήριο του Λονδίνου αποδέχεται την έφεση της αμερικανικής κυβέρνησης για την έκδοση του ιδρυτή του WikiLeaks Τζούλιαν Ασάνζ στις Ηνωμένες Πολιτείες.
Γεννήσεις

1815 – Άντα Λάβλεϊς (Ada Lovelace), Αγγλίδα μαθηματικός και μία από τις πλέον πρωτοποριακές μορφές στην ιστορία της επιστήμης. Συνεργάστηκε με τον Τσαρλς Μπάμπατζ στη «Μηχανή Αναλύσεως» και συνέγραψε τις πρώτες λεπτομερείς σημειώσεις που θεωρούνται το πρώτο πρόγραμμα υπολογιστή. Η διορατικότητά της για τις δυνατότητες των μηχανών υπερέβη την εποχή της, καθιστώντας την σύμβολο της γυναικείας παρουσίας στην τεχνολογία και θεμέλιο της επιστήμης των υπολογιστών.

1830 – Έμιλι Ντίκινσον (Emily Dickinson), Αμερικανίδα ποιήτρια και μία από τις πιο εμβληματικές φωνές της αμερικανικής λογοτεχνίας. Με ένα ιδιόμορφο, απογυμνωμένο ύφος, γεμάτο υπαινιγμούς, παύσεις και εσωτερική ένταση, ανέτρεψε τις συμβάσεις της εποχής της. Έζησε απομονωμένα στο Άμχερστ, αλλά άφησε πίσω της πάνω από 1.700 ποιήματα, τα οποία αναγνωρίστηκαν μετά τον θάνατό της και θεωρούνται σήμερα θεμέλια της μοντέρνας ποίησης.

1948 – Ντούσαν Μπάγεβιτς (Dušan Bajević), Βόσνιος ποδοσφαιριστής και προπονητής, μία από τις πιο επιδραστικές μορφές του ευρωπαϊκού ποδοσφαίρου. Ως παίκτης διέπρεψε στη Βοσνία και στην Ελλάδα, ενώ ως προπονητής σημάδεψε δεκαετίες, κατακτώντας τίτλους και διαμορφώνοντας αγωνιστικές ταυτότητες σε ομάδες όπως η ΑΕΚ, ο Ολυμπιακός και ο ΠΑΟΚ. Με την ψυχραιμία, την τακτική του ευφυΐα και τη σταθερή παρουσία του, άφησε βαθύ αποτύπωμα στο ελληνικό ποδόσφαιρο.
Θάνατοι

1896 – Άλφρεντ Νόμπελ (Alfred Nobel), Σουηδός χημικός, μηχανικός και επιχειρηματίας, γνωστός ως εφευρέτης της δυναμίτιδας, μιας καινοτομίας που άλλαξε ριζικά τη βιομηχανία και τα δημόσια έργα. Παρά την τεράστια περιουσία που απέκτησε, συγκλονίστηκε από τον τρόπο που η εφεύρεσή του χρησιμοποιήθηκε στον πόλεμο και όρισε στη διαθήκη του τη δημιουργία των Βραβείων Νόμπελ. Το όνομά του συνδέθηκε έτσι με την επιστήμη, την ειρήνη και την ανθρώπινη πρόοδο.

1967 – Ότις Ρέντινγκ (Otis Redding), Αμερικανός τραγουδιστής της σόουλ και μία από τις πιο συγκλονιστικές φωνές που γνώρισε η αμερικανική μουσική. Με το βαθύ, γεμάτο συναίσθημα ηχόχρωμά του και ερμηνείες φορτισμένες με πάθος, καθιερώθηκε ως θεμέλιο του ήχου της Stax Records. Η εμβληματική επιτυχία «(Sittin’ On) The Dock of the Bay», που κυκλοφόρησε μετά τον πρόωρο θάνατό του, τον ανέδειξε σε διαχρονικό σύμβολο της σόουλ.

2012 – Άλκης Αλκαίος, Έλληνας στιχουργός, από τις πιο ευαίσθητες και ποιητικές φωνές του ελληνικού τραγουδιού. Με στίχους γεμάτους υπαρξιακή ένταση, ρομαντισμό και κοινωνικές αναφορές, συνεργάστηκε με κορυφαίους συνθέτες όπως ο Θάνος Μικρούτσικος, ο Μάριος Τόκας και ο Μπάμπης Στόκας. Τραγούδια όπως «Ρόζα», «Θάλασσα στη σκάλα» και «Η Αγέλαστη Πολιτεία» άφησαν διαχρονικό αποτύπωμα, καθιερώνοντάς τον ως έναν από τους σημαντικότερους στιχουργούς της σύγχρονης Ελλάδας.
Εορτολόγιο
Μαριανός, Μαριανή
Εθνικές Γιορτές – Επέτειοι
Παγκόσμια Ημέρα Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων
Παγκόσμια Ημέρα Ιδιοκτησίας
πηγή newsbeast.gr

Event details