Σήμερα συμπληρώνονται 100 χρόνια από τη γέννηση του Μίκη Θεοδωράκη, μίας από τις σημαντικότερες προσωπικότητες του 20ού αιώνα. Μουσικός, διανοούμενος, πολιτικός, μα πάνω απ’ όλα άνθρωπος με πάθος για την τέχνη και τον λαό, ο Θεοδωράκης άφησε ανεξίτηλο το αποτύπωμά του τόσο στην παγκόσμια πολιτιστική σκηνή όσο και στη συλλογική συνείδηση των Ελλήνων.
Μια ζωή γεμάτη μουσική και αγώνες
Τα παιδικά του χρόνια τα πέρασε σε πόλεις της ελληνικής επαρχίας – από τη Μυτιλήνη έως την Τρίπολη, όπου μόλις στα 17 του έδωσε την πρώτη του συναυλία, παρουσιάζοντας το έργο Κασσιανή. Την ίδια χρονιά συνελήφθη από τους Ιταλούς στη διάρκεια διαδήλωσης και βασανίστηκε. Η Αντίσταση μπήκε από νωρίς στη ζωή του. Στην Κατοχή εντάσσεται στο ΕΑΜ και ταυτόχρονα σπουδάζει στο Ωδείο Αθηνών.
Η δίωξή του συνεχίστηκε και στον Εμφύλιο – εξορίες στην Ικαρία, στη Μακρόνησο, βασανιστήρια. Αλλά και μουσική: αδιάκοπη, παθιασμένη, απελευθερωτική.
Το 1954 πηγαίνει στο Παρίσι με υποτροφία και εντάσσεται στο Conservatoire, όπου διαπρέπει. Το 1957 βραβεύεται στη Μόσχα από τον ίδιο τον Σοστακόβιτς για το έργο του Suite No 1. Ωστόσο, η καρδιά του χτυπά στην Ελλάδα.
Ο λαϊκός Θεοδωράκης και το «Άξιον Εστί» της εποχής του
Το 1960 επιστρέφει και μελοποιεί τον Επιτάφιο του Ρίτσου, εγκαινιάζοντας μια νέα εποχή για το ελληνικό τραγούδι. Ακολουθούν το Άξιον Εστί του Ελύτη, το Canto General του Νερούδα και δεκάδες ακόμα κύκλοι τραγουδιών που υφαίνουν τη μουσική ταυτότητα μιας ολόκληρης γενιάς.
Ο Μίκης ήταν εκεί όταν τον χρειάστηκε η Ιστορία: Πρόεδρος της Νεολαίας Λαμπράκη, βουλευτής της ΕΔΑ, πρωτοστάτης στον αντιδικτατορικό αγώνα με το ΠΑΜ, εξόριστος στη Ζάτουνα και στον Ωρωπό. Οι φωνές υπέρ της απελευθέρωσής του ενώνονται με εκείνες των Arthur Miller, Laurence Olivier και Yves Montand. Το 1970 επιστρέφει στο Παρίσι ως σύμβολο αντίστασης.
Η παγκόσμια αναγνώριση
Μετά την πτώση της Δικτατορίας το 1974, ο Μίκης επιστρέφει στην Ελλάδα. Δίνει συναυλίες, συμμετέχει στην πολιτική ζωή, αναλαμβάνει θέση στη δημόσια τηλεόραση, βραβεύεται με το Βραβείο Λένιν για την Ειρήνη, προτείνεται για Νόμπελ Ειρήνης το 2000, ενώ η μουσική του ταξιδεύει από το Χόλιγουντ μέχρι την Όπερα της Βιέννης.
Το έργο του καλύπτει όλο το φάσμα της μουσικής δημιουργίας: όπερες, συμφωνικά έργα, μουσική για κινηματογράφο, θέατρο και αρχαίο δράμα, τραγούδια που έγιναν συλλογικά βιώματα και πολιτική πράξη.
Το τέλος μιας εποχής – και μιας αρχής
Ο Μίκης Θεοδωράκης έφυγε από τη ζωή στις 2 Σεπτεμβρίου 2021, σε ηλικία 96 ετών. Η σορός του εκτέθηκε σε τριήμερο λαϊκό προσκύνημα στην Αθήνα και στη συνέχεια μεταφέρθηκε στον τόπο καταγωγής του, τον Γαλατά Χανίων.
Η φετινή χρονιά, που έχει ανακηρυχθεί επισήμως «Αφιερωματικό Έτος Μίκη Θεοδωράκη», βρίσκει την Ελλάδα γεμάτη εκδηλώσεις, συναυλίες, αφιερώματα και λόγια για τον άνθρωπο που έδωσε φωνή στον πόνο, στη χαρά και στην αντίσταση ενός λαού.
Όπως εύστοχα έχει ειπωθεί: «Ο Μίκης δεν είναι 100 ετών. Είναι 2.500 ετών». Είναι οι στίχοι, οι ήχοι και οι ιδέες που ταξιδεύουν στον χρόνο και αρνούνται να σωπάσουν. Είναι το ζωντανό πνεύμα του ελληνισμού – και του ανθρώπου που πίστεψε όσο κανείς στη δύναμή του.
Τα σημαντικότερα γεγονότα της ημέρας στην Ελλάδα και τον κόσμο
904: Ισχυρός αραβικός στόλος – κυρίως πειρατικός – υπό τον χριστιανό εξωμότη Λέοντα τον Τριπολίτη, αγκυροβολεί έξω από τη Θεσσαλονίκη. Δύο ημέρες αργότερα θα καταλάβει την πόλη και 22.000 έως 30.000 κάτοικοί της θα αιχμαλωτιστούν και θα πουληθούν στα σκλαβοπάζαρα της Αφρικής. Πρόκειται για μία από τις χειρότερες λεηλασίες πόλης στην Ιστορία του Βυζαντίου.
1014: Ο Βυζαντινός στρατός υπό τον αυτοκράτορα Βασίλειο Β’ τον Βουλγαροκτόνο κατατροπώνει τα βουλγαρικά στρατεύματα του Τσάρου Σαμουήλ στη Μάχη του Κλειδιού. Σύμφωνα με τη βυζαντινή ιστοριογραφία, 15.000 αιχμάλωτοι τυφλώνονται, εκτός από έναν ανά εκατοντάδα, που επιστρέφει για να οδηγήσει τους υπόλοιπους.
1825: Αποτυγχάνει, λόγω νηνεμίας, η προσπάθεια μοίρας του ελληνικού στόλου υπό τον Κωνσταντίνο Κανάρη να πυρπολήσει τον αιγυπτιακό στόλο μέσα στο λιμάνι της Αλεξάνδρειας. Ήταν μία από τις πιο τολμηρές αλλά άτυχες επιχειρήσεις των Ελλήνων στη διάρκεια της Επανάστασης.
1900: Ο βασιλιάς της Ιταλίας Ουμβέρτος Α’ δολοφονείται από τον αναρχικό Γκαετάνο Μπρέσι στη Μόντσα. Ο δράστης δήλωσε πως ήθελε να εκδικηθεί την αιματοχυσία του Μιλάνου το 1898, όταν η καταστολή διαδήλωσης με τη χρήση πυροβολικού προκάλεσε δεκάδες νεκρούς εργάτες.
1900: Στο θέατρο «Ορφεύς» της Σύρου δίνεται η πρώτη οργανωμένη κινηματογραφική παράσταση στην Ελλάδα. Το εισιτήριο κοστίζει 1 δραχμή και προβάλλονται 20 μικρού μήκους ταινίες, κυρίως κωμικά και πολεμικά φιλμάκια. Η μέρα αυτή σηματοδοτεί την αρχή της κινηματογραφικής κουλτούρας στη χώρα.
1907: Ο σερ Ρόμπερτ Μπάντεν-Πάουελ ιδρύει το κίνημα των προσκόπων, διοργανώνοντας την πρώτη κατασκήνωση στο νησάκι Μπράουνσι, απέναντι από το Περλ Χάρμπορ. Το προσκοπικό κίνημα θα εξελιχθεί σε παγκόσμιο φαινόμενο με έντονη και κοινωνική δράση.
1913: Η Αλβανία αναγνωρίζεται επίσημα ως αυτόνομο κράτος με την υπογραφή σχετικού πρωτοκόλλου στο Λονδίνο, μετά τη διάλυση της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας στα Βαλκάνια. Ένα γεγονός με σημαντικές γεωπολιτικές προεκτάσεις για την Ελλάδα και την ευρύτερη περιοχή.
1919: Υπογράφεται το Σύμφωνο Βενιζέλου – Τιττόνι, μια μυστική συμφωνία μεταξύ Ελλάδας και Ιταλίας. Ο Ελευθέριος Βενιζέλος εξασφαλίζει τη στήριξη της Ιταλίας στις ελληνικές διεκδικήσεις σε Δυτική και Ανατολική Θράκη, Δωδεκάνησα και Βόρεια Ήπειρο. Το σύμφωνο, όμως, δεν θα εφαρμοστεί ποτέ.
1921: Ο Αδόλφος Χίτλερ αναλαμβάνει την ηγεσία του Εθνικοσοσιαλιστικού Γερμανικού Εργατικού Κόμματος (NSDAP), βάζοντας τις βάσεις για την άνοδο του ναζισμού. Από εκείνη τη στιγμή, το κόμμα του μετατρέπεται σταδιακά σε μαζικό και εξαιρετικά επιθετικό πολιτικό φορέα.
1938: Ξεσπά εξέγερση στα Χανιά κατά του καθεστώτος του Ιωάννη Μεταξά, με αφορμή τη γενική καταπίεση και τη φτώχεια. Παρά τη μαχητικότητα των Κρητικών, το κίνημα καταρρέει την επόμενη μέρα, αποτελώντας ωστόσο προειδοποιητικό σήμα για το μέλλον του καθεστώτος.
1948: Ξεκινούν στο Λονδίνο οι 14οι Ολυμπιακοί Αγώνες, οι πρώτοι μετά από 12 χρόνια σιγής λόγω του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου. Η Ελλάδα συμμετέχει κανονικά στην τελετή, όπως και κάθε φορά από την ίδρυση του θεσμού το 1896.
1957: Ιδρύεται η Διεθνής Επιτροπή Ατομικής Ενέργειας (IAEA) στην Ουάσινγκτον, με στόχο την προώθηση της ειρηνικής χρήσης της πυρηνικής τεχνολογίας και την αποτροπή εξάπλωσης των πυρηνικών όπλων.
1958: Το Κογκρέσο των ΗΠΑ υπογράφει την Πράξη Εθνικής Αεροναυτικής και Διαστήματος, με την οποία ιδρύεται επίσημα η NASA. Το γεγονός σηματοδοτεί την έναρξη της διαστημικής κούρσας ανάμεσα σε ΗΠΑ και ΕΣΣΔ, που θα κορυφωθεί με την αποστολή του ανθρώπου στη Σελήνη.
1967: Τραγωδία στο USS Forrestal, ανοιχτά του Βορείου Βιετνάμ: από ατύχημα με ρουκέτα ξεσπά φωτιά και εκρήξεις που προκαλούν τον θάνατο 134 Αμερικανών ναυτών. Ήταν η χειρότερη καταστροφή του αμερικανικού ναυτικού μετά τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο.
1973: Η χούντα διοργανώνει δημοψήφισμα-παρωδία, στο οποίο η μοναρχία καταργείται και η χώρα μετατρέπεται τυπικά σε «προεδρική δημοκρατία» με πρόεδρο τον Γεώργιο Παπαδόπουλο. Το αποτέλεσμα 78,4% υπέρ του «Ναι» θεωρείται προϊόν μαζικής νοθείας.

1981: Ο πρίγκιπας Κάρολος του Ηνωμένου Βασιλείου παντρεύεται τη λαίδη Νταϊάνα Σπένσερ στο αββαείο του Γουέστμινστερ, μπροστά σε 2.650 προσκεκλημένους και ένα δισεκατομμύριο τηλεθεατές. Ο γάμος τους θα μείνει στην ιστορία τόσο για το παραμυθένιο του στυλ όσο και για το δραματικό του τέλος.
2002: Υπό δρακόντεια μέτρα ασφαλείας, οκτώ από τους 13 κατηγορούμενους για συμμετοχή στη 17 Νοέμβρη μεταφέρονται στις φυλακές Κορυδαλλού. Ανάμεσά τους οι Χριστόδουλος και Βασίλης Ξηρός, Βασίλης Τζωρτζάτος και Ηρακλής Κωστάρης. Η υπόθεση προκαλεί σεισμό στο πολιτικό σκηνικό.
Γεννήσεις

1925 – Μίκης Θεοδωράκης, Έλληνας συνθέτης και πολιτικός, εμβληματική μορφή του 20ού αιώνα. Δημιουργός του παγκοσμίως αναγνωρίσιμου «Ζορμπά», πρωτοπόρησε στο έντεχνο λαϊκό τραγούδι και συνέθεσε συμφωνίες, όπερες, έργα για κινηματογράφο, ποίηση, μπαλέτα. Πολιτικός αγωνιστής της αντίστασης και διωκόμενος της χούντας, άφησε ανεξίτηλο αποτύπωμα στον ελληνικό πολιτισμό και διεθνές κύρος στην ελληνική μουσική

2004 – Ρένα Βλαχοπούλου, Ελληνίδα ηθοποιός και τραγουδίστρια, από τις πιο λαμπρές και αγαπητές φυσιογνωμίες του ελληνικού θεάτρου και κινηματογράφου. Πρωτοπόρος της κωμωδίας, «Κόμισσα της Κέρκυρας», μάγεψε με απαράμιλλο ταλέντο και σπινθηροβόλο προσωπικότητα, συμμετέχοντας σε εμβληματικές ταινίες όπως «Η Βουγιουκλάκη» και «Κόμησσα της Κέρκυρας». Άφησε μοναδικό στίγμα για έξι δεκαετίες στη διασκέδαση, χαρίζοντας αυθεντικό γέλιο, ζωντάνια και αξέχαστες ατάκες, ενώ παραμένει διαχρονικό σύμβολο γυναικείας ενέργειας και χιούμορ
Θάνατοι

1890 – Βίνσεντ Βαν Γκογκ, Ολλανδός ζωγράφος με περιπετειώδη βίο και τραγικό τέλος. Πρωτοποριακή φιγούρα του μεταϊμπρεσιονισμού, δημιούργησε αριστουργήματα όπως «Τα Ηλιοτρόπια» και «Έναστρη νύχτα», επηρεάζοντας καθοριστικά τη σύγχρονη τέχνη. Η φήμη του γιγαντώθηκε μετά τον θάνατό του, αποτελώντας σύμβολο δημιουργικής ιδιοφυΐας και βαθύτατης ευαισθησίας.
Εορτολόγιο
Θεόδοτος, Καλλίνικος

Event details

Λίγες εβδομάδες μετά την πτώση της δικτατορίας, όταν η Ελλάδα είχε επιστρέψει στη δημοκρατία, ένα ερώτημα παρέμενε σε εκκρεμότητα: θα λογοδοτούσαν οι πρωταίτιοι του πραξικοπήματος της 21ης Απριλίου 1967;
Σαν σήμερα, στις 9 Σεπτεμβρίου 1974, ο δικηγόρος Αλέξανδρος Λυκουρέζος κατέθεσε μήνυση κατά των πρωταιτίων της Χούντας για εσχάτη προδοσία. Ήταν η πρώτη σχετική νομική ενέργεια και αποτέλεσε την αφετηρία μιας διαδικασίας που, μέσα στους επόμενους μήνες, θα οδηγούσε τους πραξικοπηματίες στο εδώλιο.
Η κίνηση είχε ιδιαίτερη βαρύτητα. Η δικτατορία είχε καταρρεύσει μόλις τον Ιούλιο, μετά την τουρκική εισβολή στην Κύπρο, και η κυβέρνηση Εθνικής Ενότητας του Κωνσταντίνου Καραμανλή επιχειρούσε να αποκαταστήσει τους δημοκρατικούς θεσμούς χωρίς να διαταράξει την εύθραυστη πολιτική ισορροπία της πρώτης περιόδου της Μεταπολίτευσης.
Από τη μήνυση στην ποινική δίωξη
Η μήνυση έγινε στις 9 Σεπτεμβρίου αλλά υπήρχε ένα σοβαρό νομικό ζήτημα: η αμνηστία που είχε δοθεί μετά την πτώση του καθεστώτος για τα πολιτικά εγκλήματα της περιόδου της δικτατορίας δεν είχε αρχικά διατυπωθεί με τρόπο που να εξαιρεί σαφώς τους ίδιους τους πραξικοπηματίες.
Το θεσμικό τοπίο ξεκαθάρισε στις 3 Οκτωβρίου 1974, όταν η κυβέρνηση εξέδωσε Συντακτική Πράξη που όριζε ότι η αμνηστία δεν κάλυπτε τους «πρωταιτίους» του πραξικοπήματος και καθιστούσε αρμόδιο για την εκδίκαση των σχετικών εγκλημάτων το Πενταμελές Εφετείο Αθηνών.
Ακολούθησαν ραγδαίες εξελίξεις. Στις 20 Οκτωβρίου πέντε από τα ηγετικά στελέχη του καθεστώτος συνελήφθησαν και εκτοπίστηκαν στην Κέα, ενώ την 1η Νοεμβρίου 1974 ασκήθηκε ποινική δίωξη σε βάρος των ίδιων και άλλων στελεχών της δικτατορίας.
Η αρχική προσφυγή στη Δικαιοσύνη ενισχύθηκε και από άλλες νομικές ενέργειες. Σύμφωνα με το Αρχείο της ΕΡΤ και άλλοι δικηγόροι προετοίμαζαν αντίστοιχες κινήσεις, ενώ ακολούθησε συμπληρωματική μήνυση της Ένωσης Δημοκρατικών Δικηγόρων.
Ο ίδιος ο Λυκουρέζος θα καταθέσει και δεύτερη μήνυση τον Ιανουάριο του 1975, για συνέργεια σε εσχάτη προδοσία.
Σε συνέντευξή του στην εκπομπή «Οι Ρεπόρτερς» του ΕΙΡΤ, που προβλήθηκε τον Απρίλιο του 1975 και διασώζεται στο Αρχείο της ΕΡΤ, ο Λυκουρέζος περιέγραψε την απόφασή του να προσφύγει στον εισαγγελέα και την πορεία που ακολούθησε η υπόθεση από την πρώτη μήνυση έως την άσκηση της ποινικής δίωξης.
Οι δικτάτορες στο εδώλιο
Στις 22 Μαΐου 1975 παραπέμφθηκαν σε δίκη 24 κατηγορούμενοι. Τελικά, στις 28 Ιουλίου, άρχισε στις Δικαστικές Φυλακές Κορυδαλλού η ιστορική Δίκη των Πρωταιτίων, ενώπιον του Πενταμελούς Εφετείου Αθηνών, με πρόεδρο τον εφέτη Ιωάννη Ντεγιάννη. Οι βασικές κατηγορίες ήταν η στάση και η εσχάτη προδοσία.
Στο εδώλιο βρέθηκαν, μεταξύ άλλων, ο Γεώργιος Παπαδόπουλος, ο Στυλιανός Παττακός, ο Νικόλαος Μακαρέζος και ο Δημήτριος Ιωαννίδης. Η δίκη εξελίχθηκε σε μία από τις σημαντικότερες δικαστικές διαδικασίες της Μεταπολίτευσης. Στην αίθουσα κατέθεσαν 65 μάρτυρες κατηγορίας, ανάμεσά τους κορυφαία πολιτικά πρόσωπα της εποχής.
Στις 23 Αυγούστου 1975 εκδόθηκε η απόφαση. Παπαδόπουλος, Παττακός και Μακαρέζος καταδικάστηκαν σε θάνατο για στάση και σε ισόβια κάθειρξη για εσχάτη προδοσία. Δύο ημέρες αργότερα, η κυβέρνηση μετέτρεψε τις θανατικές ποινές σε ισόβια.
Η ιστορική σημασία της υπόθεσης, ωστόσο, δεν περιορίστηκε στις ποινές. Η μεταπολιτευτική Δημοκρατία επέλεξε να αντιμετωπίσει τους ανθρώπους που την είχαν καταλύσει μέσα από τη δικαστική διαδικασία και τους θεσμούς του κράτους δικαίου. Η μήνυση της 9ης Σεπτεμβρίου δεν ήταν από μόνη της αρκετή για να οδηγήσει στη Δίκη των Πρωταιτίων· χρειάστηκαν νομοθετικές παρεμβάσεις, εισαγγελικές πράξεις και νέες μηνύσεις. Ήταν, όμως, η πρώτη κίνηση που έθεσε σε λειτουργία αυτή τη διαδικασία.
Τι άλλο έγινε σαν σήμερα
1776: Το Ηπειρωτικό Κογκρέσο καθιερώνει επισήμως την ονομασία «Ηνωμένες Πολιτείες της Αμερικής», αντικαθιστώντας τον όρο «Ηνωμένες Αποικίες», δύο μήνες μετά τη Διακήρυξη της Ανεξαρτησίας.
1861: Δημοσιεύεται στην εφημερίδα «Φως» το άρθρο «Αναρχία», που θεωρείται το πρώτο αναρχικό δημοσίευμα στην Ελλάδα. Ως συγγραφέας φέρεται ο Δημήτριος Παπαρρηγόπουλος, γιος του ιστορικού Κωνσταντίνου Παπαρρηγόπουλου, ενώ το φύλλο κατάσχεται.
1886: Υπογράφεται η Σύμβαση της Βέρνης, θεμελιώδης διεθνής συμφωνία για την προστασία της πνευματικής ιδιοκτησίας και των δικαιωμάτων δημιουργών λογοτεχνικών και καλλιτεχνικών έργων.
1922: Ο τουρκικός στρατός εισέρχεται στη Σμύρνη, μετά την κατάρρευση του μικρασιατικού μετώπου. Λίγες ημέρες αργότερα, η μεγάλη πυρκαγιά θα καταστρέψει κυρίως τις ελληνικές και αρμενικές συνοικίες, επισφραγίζοντας τη Μικρασιατική Καταστροφή.
1941: Ιδρύεται στην κατεχόμενη Αθήνα ο ΕΔΕΣ, με ηγετική μορφή τον Ναπολέοντα Ζέρβα. Θα εξελιχθεί σε μία από τις σημαντικότερες οργανώσεις της ελληνικής Αντίστασης και θα συμμετάσχει στην ανατίναξη της γέφυρας του Γοργοποτάμου.
1947: Στον υπολογιστή Harvard Mark II εντοπίζεται μια νυχτοπεταλούδα παγιδευμένη σε ηλεκτρονόμο και καταγράφεται ως «πραγματικό bug». Ο όρος προϋπήρχε, αλλά το περιστατικό έγινε θρυλικό στην ιστορία της πληροφορικής.
1951: Στις ελληνικές εκλογές ο Ελληνικός Συναγερμός του Αλέξανδρου Παπάγου έρχεται πρώτος χωρίς αυτοδυναμία. Κυβέρνηση σχηματίζει τελικά ο Νικόλαος Πλαστήρας, με τη συνεργασία της ΕΠΕΚ και των Φιλελευθέρων.
1993: Η κυβέρνηση του Κωνσταντίνου Μητσοτάκη χάνει την κοινοβουλευτική πλειοψηφία και η χώρα οδηγείται σε πρόωρες εκλογές. Στις 10 Οκτωβρίου το ΠΑΣΟΚ του Ανδρέα Παπανδρέου επιστρέφει στην εξουσία.
Γεννήσεις

1828 – Λέων Τολστόι (Leo Tolstoy), Ρώσος συγγραφέας. Γεννήθηκε στις 9 Σεπτεμβρίου 1828 και πέθανε στις 20 Νοεμβρίου 1910. Θεωρείται μία από τις κορυφαίες μορφές της παγκόσμιας λογοτεχνίας, με έργα που συνδυάζουν ιστορικό εύρος, ψυχολογικό βάθος και έντονο κοινωνικό προβληματισμό. Έγραψε τα μνημειώδη μυθιστορήματα «Πόλεμος και Ειρήνη» και «Άννα Καρένινα», ενώ στα ύστερα χρόνια του ανέπτυξε φιλοσοφικές και θρησκευτικές ιδέες γύρω από τη μη βία, την ηθική και την κοινωνική δικαιοσύνη.

1922 – Μανώλης Γλέζος, Έλληνας πολιτικός, δημοσιογράφος και αγωνιστής της Εθνικής Αντίστασης. Γεννήθηκε στις 9 Σεπτεμβρίου 1922 στην Απείρανθο της Νάξου και πέθανε στις 30 Μαρτίου 2020. Έμεινε στην ιστορία όταν, μαζί με τον Απόστολο Σάντα, κατέβασε τη νύχτα της 30ής προς 31η Μαΐου 1941 τη ναζιστική σημαία από την Ακρόπολη, σε μία από τις πιο συμβολικές πράξεις της Αντίστασης. Μεταπολεμικά φυλακίστηκε και εξορίστηκε επανειλημμένα, ενώ διετέλεσε βουλευτής και ευρωβουλευτής.

1923 – Ροζίτα Σώκου, Ελληνίδα δημοσιογράφος, κριτικός, συγγραφέας και μεταφράστρια. Γεννήθηκε στις 9 Σεπτεμβρίου 1923 στην Αθήνα και πέθανε στις 14 Δεκεμβρίου 2021. Υπήρξε από τις πιο αναγνωρίσιμες μορφές της ελληνικής καλλιτεχνικής δημοσιογραφίας, με μακρά παρουσία στην κριτική κινηματογράφου, θεάτρου και χορού και συνεργασίες με μεγάλες εφημερίδες και περιοδικά. Έγινε ιδιαίτερα γνωστή στο ευρύ κοινό μέσα από την τηλεοπτική εκπομπή «Να η ευκαιρία», όπου συμμετείχε στην κριτική επιτροπή από το 1977 έως το 1983.

1941 – Ότις Ρέντινγκ (Otis Redding), Αμερικανός τραγουδιστής και τραγουδοποιός. Γεννήθηκε στις 9 Σεπτεμβρίου 1941 και πέθανε στις 10 Δεκεμβρίου 1967, σε ηλικία 26 ετών, σε αεροπορικό δυστύχημα. Υπήρξε μία από τις κορυφαίες φωνές της soul, με χαρακτηριστικές ερμηνείες στα «Try a Little Tenderness» και «I’ve Been Loving You Too Long», ενώ έγραψε και ηχογράφησε πρώτος το «Respect», που αργότερα έγινε παγκόσμια επιτυχία με την Αρίθα Φράνκλιν. Το «(Sittin’ On) The Dock of the Bay» κυκλοφόρησε μετά τον θάνατό του και έφτασε στο Νο 1 των αμερικανικών charts.

1960 – Χιου Γκραντ (Hugh Grant), Άγγλος ηθοποιός. Γεννήθηκε στις 9 Σεπτεμβρίου 1960 στο Λονδίνο. Καθιερώθηκε διεθνώς με τη ρομαντική κομεντί «Τέσσερις Γάμοι και μία Κηδεία», για την οποία κέρδισε Χρυσή Σφαίρα και BAFTA Α΄ Ανδρικού Ρόλου. Πρωταγωνίστησε επίσης σε μεγάλες επιτυχίες όπως τα «Notting Hill», «Το Ημερολόγιο της Μπρίτζετ Τζόουνς», «About a Boy» και «Love Actually», ενώ αργότερα στράφηκε και σε πιο αντισυμβατικούς, συχνά σκοτεινότερους ρόλους.

1966 – Άνταμ Σάντλερ (Adam Sandler), Αμερικανός ηθοποιός, κωμικός, σεναριογράφος και παραγωγός. Γεννήθηκε στις 9 Σεπτεμβρίου 1966 στη Νέα Υόρκη. Έγινε γνωστός στις αρχές της δεκαετίας του 1990 μέσα από το «Saturday Night Live» και στη συνέχεια πρωταγωνίστησε σε δημοφιλείς κωμωδίες όπως «Billy Madison», «Happy Gilmore» και «The Wedding Singer». Παράλληλα, απέσπασε ιδιαίτερα θετικές κριτικές για δραματικούς ρόλους στις ταινίες «Punch-Drunk Love» και «Uncut Gems». Το 2023 τιμήθηκε με το Mark Twain Prize for American Humor.
Θάνατοι

1901 – Ανρί ντε Τουλούζ-Λοτρέκ (Henri de Toulouse-Lautrec), Γάλλος ζωγράφος, σχεδιαστής και λιθογράφος. Γεννήθηκε στις 24 Νοεμβρίου 1864 και πέθανε στις 9 Σεπτεμβρίου 1901, σε ηλικία 36 ετών. Συνδέθηκε όσο λίγοι καλλιτέχνες με τη νυχτερινή ζωή της Μονμάρτρης και την παρισινή Μπελ Επόκ, αποτυπώνοντας καμπαρέ, χορεύτριες και καλλιτέχνες του θεάματος. Οι πρωτοποριακές αφίσες του για χώρους όπως το Moulin Rouge συνέβαλαν καθοριστικά στην εξέλιξη της σύγχρονης αφίσας και της γραφιστικής.

1976 – Μάο Τσε Τουνγκ (Mao Zedong), Κινέζος επαναστάτης και πολιτικός ηγέτης. Γεννήθηκε στις 26 Δεκεμβρίου 1893 και πέθανε στις 9 Σεπτεμβρίου 1976. Ηγήθηκε του Κομμουνιστικού Κόμματος στη νίκη επί των εθνικιστών και το 1949 ανακήρυξε τη Λαϊκή Δημοκρατία της Κίνας, της οποίας παρέμεινε ο κυρίαρχος ηγέτης έως τον θάνατό του. Η διακυβέρνησή του μεταμόρφωσε πολιτικά και κοινωνικά την Κίνα, αλλά πολιτικές όπως το «Μεγάλο Άλμα προς τα Εμπρός» και η Πολιτιστική Επανάσταση συνδέθηκαν με εκτεταμένο λιμό, διώξεις και εκατομμύρια θανάτους.

2019 – Λαυρέντης Μαχαιρίτσας, Έλληνας τραγουδοποιός, συνθέτης και ερμηνευτής. Γεννήθηκε στις 5 Νοεμβρίου 1956 στη Νέα Ιωνία Βόλου και πέθανε στις 9 Σεπτεμβρίου 2019. Ξεκίνησε την πορεία του με τους P.L.J. Band, που αργότερα μετονομάστηκαν σε «Τερμίτες», και από το 1989 ακολούθησε επιτυχημένη σόλο καριέρα. Τραγούδια όπως «Διδυμότειχο Blues», «Νότος», «Μικρός Τιτανικός» και «Έλα ψυχούλα μου» έγιναν ιδιαίτερα δημοφιλή, ενώ συνεργάστηκε με πολλούς από τους σημαντικότερους εκπροσώπους του ελληνικού τραγουδιο
πηγή newsbeast.gr

Event details