Οι Ολλανδοί, οι οποίοι διαθέτουν μερικούς από τους παλαιότερους ανεμόμυλους της Ευρώπης, πρωτοπορούν προς μια νέα γενιά αιολικής ενέργειας. Λαμβάνοντας τεχνολογικά στοιχεία από την αεροναυπηγική αρχιτεκτονική των αρχαίων Ελλήνων, οι Ολλανδοί μηχανικοί δημιούργησαν μια ανεμογεννήτρια που είναι σχεδόν αθόρυβη και έχει τη δυνατότητα να μεταμορφώσει την ανανεώσιμη αιολική ενέργεια για τις πόλεις.

Η αστική ανεμογεννήτρια LIAM F1 (UWT ) αποτελεί εκπληκτική απόδειξη της διορατικότητας και της σοφίας του πιο διάσημου επιστήμονα των Ελλήνων, του Αρχιμήδη. Η μηχανή είναι σπειροειδώς σχεδιασμένη και ακολουθεί το σχέδιο της Αρχιμήδους σπείρας που επιτρέπει τη σύλληψη του ανέμου από διαφορετικές κατευθύνσεις. Η βιομιμητική εφαρμόζεται στην τοποθέτηση της τουρμπίνας ώστε να προσαρμόζεται φυσικά στα ρεύματα του ανέμου, πράγμα που σημαίνει μέγιστη μετατροπή ενέργειας.

Θέλετε να εξοικονομήσετε ενέργεια; Αυτή η τουρμπίνα λειτουργεί σχεδόν αθόρυβα στις πόλεις.

Το κύριο μειονέκτημα των συμβατικών ανεμογεννητριών είναι ότι είναι θορυβώδεις και καταλαμβάνουν πολύ χώρο. Τα παραπάνω ζητήματα αντιμετωπίζονται από την LIAM F1 UWT, η οποία έχει διάμετρο μόλις 1,5 μέτρο και βάρος μικρότερο από εκατό κιλά. Αυτό το είδος ανεμογεννήτριας είναι προτιμότερο για οικιακή χρήση, διότι δεν παράγει σχεδόν καθόλου θόρυβο που μπορεί να ενοχλήσει τους άλλους ανθρώπους στη γειτονιά, ενώ οι ιδιοκτήτες εκμεταλλεύονται την αιολική ενέργεια.

Χρησιμοποιήστε το σε συνδυασμό με ηλιακούς συλλέκτες για να έχετε πάντα άφθονη καθαρή ενέργεια.

Ακόμη και η ενσωμάτωση του LIAM F1 UWT με ηλιακούς συλλέκτες καθιστά μια διαφωνημένη τέλεια περίπτωση ενεργειακής αυτάρκειας. Παράγει ηλεκτρική ενέργεια κατά τη διάρκεια των καιρικών συνθηκών ανέμου, ενώ τις ηλιόλουστες ημέρες οι ηλιακοί συλλέκτες συμβάλλουν στην παραγωγή ενέργειας. Αυτές οι εναρμονίσεις είναι πολύ σημαντικές προκειμένου να δημιουργηθεί μια αξιόπιστη παροχή ενέργειας για την εξάλειψη της μεγάλης εξάρτησης από την ηλεκτρική εταιρεία και, κατά συνέπεια, την ελαχιστοποίηση του κόστους των τιμολογίων ηλεκτρικής ενέργειας.

Αυτό το ολοκληρωμένο μοντέλο βελτιώνει επίσης την ενεργειακή ασφάλεια και συνεπάγεται περιβαλλοντικές ανέσεις, καθώς μειώνεται το αποτύπωμα άνθρακα. Πολλά νοικοκυριά μπορούν να είναι υπερήφανα που συμμετέχουν σε καθαρές ενεργειακές λύσεις που συμβαδίζουν με την καταπολέμηση της κλιματικής αλλαγής.

Το μέλλον της ανανεώσιμης ενέργειας: Ανανεώσιμη η ζωή μας για βιώσιμες πόλεις

Το LIAM F1 UWT είναι ένα τέλειο παράδειγμα του πώς είναι δυνατόν να συνδυαστούν χαρακτηριστικά της αρχαιότητας στο σχεδιασμό με την τεχνολογία της πληροφορικής για την επίλυση σύγχρονων προβλημάτων. Η εμφάνισή του δεν είναι ογκώδης και χάρη στην έξυπνη προβολή του θα μπορούσε να αλλάξει την προσέγγιση των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας στις πόλεις, καθιστώντας την πράσινη ζωή προσιτή για μια μέση οικογένεια.

Συνολικά, μια τέτοια ανεμογεννήτρια εμπνευσμένη από τον Δία είναι το μοναδικό μείγμα των παλαιών ελληνικών εφευρέσεων και της σημερινής κατεχόμενης μηχανικής: η εφεύρεση σχετικά με το δούναι και λαβείν της ενέργειας μεταξύ του Δία και του Προμηθέα έχει διοχετευτεί στην περιστροφή των ανεμογεννητριών με τις δυνατότητες της ενέργειας των συγχρόνων μας. Με το LIAM F1 UWT ως πιθανό σχέδιο για το μέλλον, είναι ένα εντυπωσιακό όραμα για ένα νέο είδος ενεργειακού μέλλοντος και ένα αισιόδοξο όραμα για μια ευτυχισμένη/βιώσιμη ζωή στις πόλεις της Γης.

πηγή newsbomb.gr

Η ΑΑΔΕ θα έχει τη δυνατότητα να διασταυρώνει άμεσα τα ακίνητα που δηλώνονται ως εκμισθούμενα καθώς και τα ποσά των ενοικίων που εισπράττονται και δηλώνονται 

Έναν νέο ψηφιακό φάκελο με αναλυτικά στοιχεία για την ακίνητη περιουσία που έχουν στην κατοχή τους πάνω από 7 εκατ. φορολογούμενοι δημιουργεί η ΑΑΔΕ, σύμφωνα με Τα Νέα.

Σύμφωνα με τον σχεδιασμό της ΑΑΔΕ, το Μητρώο θα ολοκληρωθεί τον Σεπτέμβριο, θα διασυνδεθεί με τα δεδομένα του Κτηματολογίου και θα τεθεί σε παραγωγική λειτουργία μέχρι το τέλος του έτους.

Ο νέος ηλεκτρονικός φάκελος για την ακίνητη περιουσία των φορολογούμενων θα περιλαμβάνει:

Κτηματολόγιο

Όπως αναφέρουν ακόμη τα Νέα, το Μητρώο θα διασυνδεθεί:

Οι κεραυνοί σε όλο τον πλανήτη δεν σταματούν ποτέ.

Ε΄δώ σε διαδραστικό χάρτη, μπορούμε να δούμε σε real time όλους τους κεραυνούς.

Η μετεωρολογική εφαρμογή blinzortung καταγράφει σε όλα τα μήκη και πλάτη της γης και φυσικά μπορούμε να εστιάσουμε και στην Ελλάδα, Βαλκάνια κλπ

Tα τελευταία χρόνια, μετά την οικονομική κρίση, πολλοί επιλέγουν να αγοράσουν ένα «φτηνό» σπίτι/διαμέρισμα για να το ανακατασκευάσουν περιορίζοντας το κόστος αγοράς σε σχέση με την ανέγερση μίας νέας σύγχρονης κατοικίας. Επίσης, για να γλιτώσουν το κόστος της άδειας και της επίβλεψης, απευθύνονται για την επισκευή κατευθείαν στον εργολάβο παρακάμπτοντας τον μηχανικό εκδίδοντας μία άδεια μικρής κλίμακας ή ακόμα και χωρίς άδεια. Αυτό όμως μπορεί να αποβεί μοιραίο γεγονός και να τους κοστίσει πολλαπλάσια, όπως συνέβη πρόσφατα με την κατάρρευση του ορόφου ενός παλιού κτιρίου στον Πειραιά που ανακατασκευάζονταν χωρίς την απαιτούμενη άδεια από την πολεοδομία και είχε ως αποτέλεσμα να χάσει την ζωή του ένας άνθρωπος και να είναι υπόλογοι σήμερα στη δικαιοσύνη, ο ιδιοκτήτης, ο εργολάβος και ο μηχανικός που εξέδωσε βεβαίωση ότι θα γίνονταν απλές μικροεπισκευές στο κτίριο, χωρίς να έχει την ευθύνη της επίβλεψης. Για αυτό το λόγο θα πρέπει οι πολίτες να είναι πολύ προσεκτικοί και να απευθύνονται στον αρμόδιο μηχανικό για τον στατικό έλεγχο του κτιρίου και να γίνονται όλες οι εργασίες με τις απαιτούμενες μελέτες και την επίβλεψη μηχανικού.

• Τι πρέπει να προσέχουμε κατά την ανακαίνιση ενός κτιρίου;

Στην ανακαίνιση υπάρχουν κανόνες που πρέπει να τηρούνται, προκειμένου να προστατευτεί τόσο η περιουσία, όσο και η ίδια η ζωή των ενοίκων του ακινήτου.

Οι ιδιοκτήτες λοιπόν θα πρέπει να γνωρίζουν τα εξής:

• Μια ριζική ανακαίνιση με γκρέμισμα τοίχων ή δοκαριών απαιτεί την παρουσία μηχανικού. Μια λάθος επιλογή μπορεί να επιβαρύνει το κτίριο και να προκύψουν μεγάλες καταστροφές ενώ υπάρχει κίνδυνος και για τη ζωή των ενοίκων. Τα κεντρικά δοκάρια δεν πρέπει να πειράζονται ποτέ, διότι στηρίζουν όλο το οικοδόμημα.
• Ηλεκτρικά και υδραυλικά συστήματα, τα οποία είναι παλαιά πρέπει να αλλάζουν. Είναι καλύτερη η ριζική αφαίρεσή τους παρά να γίνονται εργασίες επιδιόρθωσης κάθε φορά που προκύπτει μια ζημιά.
• Η αλλαγή των εξωτερικών χώρων ενός διαμερίσματος/πολυκατοικίας απαιτεί άδεια από την πολεοδομία, αλλά και τη σύμφωνη γνώμη των συνιδιοκτητών.

• Η Ανακαίνιση απαιτεί Οικοδομική Άδεια;

Όχι, σε όλες τις περισσότερες περιπτώσεις. Συγκεκριμένα, υπάρχουν εργασίες για τις οποίες δεν χρειάζεται να εκδοθεί οικοδομική άδεια, ούτε έγκριση εργασιών μικρής κλίμακας, απλά εκδίδεται μία ηλεκτρονική βεβαίωση από μηχανικό σε περίπτωση που δεν απαιτούνται εγκρίσεις εγκρίσεις από άλλους φορείς ή συλλογικά όργανα.

• Πότε απαιτείται Οικοδομική Άδεια;

Εφόσον έχουμε νέες οικοδομικές εργασίες όπως: ενίσχυση υφιστάμενου οικοδομικού σκελετού, αλλαγή διαρρύθμισης που επηρεάζει τη στατικότητα του κτιρίου καθώς και όταν γίνονται εργασίες αλλαγής υδραυλικών και ηλεκτρολογικών εγκαταστάσεων, τότε απαιτείται κανονική οικοδομική άδεια (ΑΔΕΙΑ ΔΟΜΗΣΗΣ). Δυστυχώς, πολλοί για λόγους οικονομίας επιλέγουν να εκδίδουν μία Άδεια Μικρής Κλίμακας χωρίς να δηλώνεται όλος ο όγκος των εργασιών. Σε περίπτωση όμως καταγγελίας ή ελέγχου από την Πολεοδομία θα κριθεί το κτίσμα αυθαίρετο και θα καταλογιστούν πρόστιμα.

• Ποιες εργασίες ανακαίνισης απαιτούν Άδεια Μικρής Κλίμακας;

• Εργασίες εξωτερικών χρωματισμών ή αντικατάσταση κιγκλιδωμάτων ή επισκευή επιχρισμάτων ή επισκευή όψεων με χρήση ικριωμάτων.
• Επένδυση όψεων και αντικατάσταση υαλοπετασμάτων με χρήση ικριωμάτων.
• Κατασκευή πέργκολας επιφάνειας άνω των πενήντα (50) τ.μ. σε ακάλυπτους χώρους, προκήπια, βεράντες ισογείων. Σε δώματα, υπαίθριους χώρους και ανοιχτούς εξώστες επιβάλλεται η έγκριση εργασιών δόμησης μικρής κλίμακας ανεξαρτήτως επιφάνειας.
• Αγωγοί αερισμού και λοιπές εγκαταστάσεις και κατασκευές.
• Εσωτερικές διαρρυθμίσεις, με την προϋπόθεση ότι δεν θίγονται τα στοιχεία του φέροντος οργανισμού του κτιρίου.
• Κατασκευή φυτεμένων δωμάτων και φυτεμένων επιφανειών.
• Τοποθέτηση εξωτερικής θερμομόνωσης ή παθητικών ηλιακών συστημάτων στις εξωτερικές όψεις.
• Συντήρηση και επισκευή στεγών με χρήση ικριωμάτων.
• Κατασκευή τζακιών με τις καπνοδόχους τους σε οριζόντιες ιδιοκτησίες με χρήση κατοικίας, εφόσον δεν επηρεάζεται η στατική επάρκεια του κτιρίου.
• Ανακατασκευή στέγης, με υποβολή δήλωσης στατικής επάρκειας αρμόδιου μηχανικού.
• Εγκατάσταση αυτόνομου συστήματος θέρμανσης.
• Στέγαστρα και προστεγάσματα.
• Επεμβάσεις στις όψεις κτιρίων για την τροποποίηση ή τη διάνοιξη νέων ανοιγμάτων, εφόσον δεν θίγεται ο φέρων οργανισμός.
• Εργασίες εγκατάστασης Φωτοβολταϊκών Συστημάτων, για τις περιπτώσεις που απαιτείται σύμφωνα με ειδικότερες διατάξεις.

Προσοχή! Όταν κάνουμε πολλές εργασίες μαζί και ο προϋπολογισμός των εργασιών είναι πάνω από 25.000 ευρώ, τότε απαιτείται Αδεια Δόμησης.

• Ποιες εργασίες επιτρέπονται χωρίς άδεια, αλλά με βεβαίωση μηχανικού;

• Μικρές εσωτερικές επισκευές ή διασκευές που δεν επηρεάζουν την στατικότητα του κτιρίου και δεν αλλάζουν τις όψεις του.
• Εξωτερικοί χρωματισμοί ή αντικατάσταση κιγκλιδωμάτων ή επισκευή επιχρισμάτων ή επισκευή όψεων χωρίς χρήση ικριωμάτων.
• Αλλαγή ή επισκευή δαπέδων και επενδύσεων τοίχων ή οροφών.
• Συντήρηση, επισκευή ή διασκευή ή τμηματική αντικατάσταση των ηλεκτρολογικών και υδραυλικών εγκαταστάσεων.
• Αντικατάσταση εσωτερικών ή εξωτερικών κουφωμάτων και υαλοπινάκων στο ίδιο άνοιγμα.
• Συντήρηση, επισκευή στεγών χωρίς χρήση ικριωμάτων.
• Μικρές διαμορφώσεις του εδάφους μέχρι συν/πλην 0,80 μέτρων από το φυσικό έδαφος και πλακοστρώσεις.
• Τοποθέτηση κλιματιστικών και επιτοίχιων λέβητων αερίου, εγκατάσταση φυσικού αερίου.
• Τοποθέτηση ηλιακών θερμοσιφώνων.
• Τοποθέτησης ή αντικατάστασης καμινάδων στις εξωτερικές όψεις υφιστάμενων κτιρίων, χωρίς χρήση ικριωμάτων, στο πλαίσιο του προγράμματος «Εξοικονόμηση κατ’ οίκον».
• Αντικατάστασης εξωτερικών κουφωμάτων ή τοποθέτησης ή αντικατάστασης καμινάδων στις εξωτερικές όψεις υφιστάμενων κτιρίων χωρίς χρήση ικριωμάτων.
• Τοποθέτηση ή εγκατάσταση εξοπλισμού σε κτίρια, όπως ντουλάπες και γλάστρες κλπ.
• Κατασκευή εστιών, φούρνων και τζακιών με τις καπνοδόχους τους σε ακάλυπτους χώρους οικοπέδων ή γηπέδων.
• Κατασκευή πέργκολας με ή χωρίς προσωρινά σκίαστρα επιφανείας έως πενήντα (50) τ.μ., σε ακάλυπτους χώρους, προκήπια και βεράντες ισογείων.
• Κατασκευές, όπως σκάλες, κεκλιμένα επίπεδα (ράμπες), αντηρίδες και πεζούλια σε ακάλυπτους χώρους οικοπέδων.
• Τοποθέτηση προσωρινών σκιάστρων, περσίδων, προστεγασμάτων και τεντών.
• Διάστρωση δαπέδου ακάλυπτου χώρου, με την προϋπόθεση ότι αυτή δεν υπερβαίνει το 1/3 του ακάλυπτου χώρου.

• Τι γίνεται όταν γκρεμίζω τοίχους για αλλαγή διαρρύθμισης;

Στην περίπτωση αυτή χρειάζεται άδεια μικρής κλίμακας από την πολεοδομία, εφόσον δεν θίγονται τα στοιχεία του φέροντος οργανισμού του κτιρίου. Για την αίτηση χρειάζεται τοπογραφικό, κάτοψη, φωτογραφίες και τεχνική έκθεση – βεβαίωση μηχανικού στην οποία αναφέρει ότι δεν θίγεται ο στατικός φορέας του κτιρίου.

• Τι πρέπει να προσέξω όταν θέλω να κάνω μία προσθήκη πάνω ή δίπλα από το παλιό κτίσμα;

Πρώτα εξετάζει ο μηχανικός αν τα πολεοδομικά στοιχεία που ισχύουν σήμερα (υπόλοιπο δόμησης, κάλυψης, μέγιστου επιτρεπόμενου ύψους, επιβολή πρασιάς, απόσταση από τα όρια κλπ) επιτρέπουν να γίνει προσθήκη. Στην περίπτωση αυτή θα χρειαστεί η έκδοση νέας οικοδομικής άδειας και τότε απαιτούνται όλες οι μελέτες (τοπογραφικό, αρχιτεκτονική και στατική μελέτη, μελέτη ύδρευσης και αποχέτευσης, μελέτη πυρασφάλειας και ηλεκτρομηχανολογικών εγκαταστάσεων, μελέτη Κανονισμού Ενεργειακής. Απόδοσης Κτηρίων (Κ. Ε. Ν. Α. Κ.).

• Τι θεωρείται ριζική ανακαίνιση και τι άδεια απαιτείται;

Η ριζική ανακαίνιση κτιρίου, αναφέρεται σε εργασίες μεγάλης κλίμακας και συνήθως ο προϋπολογισμός των εργασιών που απαιτούνται ξεπερνά στις 25.000 ευρώ. Σε αυτή την περίπτωση απαιτείται Άδεια Δόμησης και όχι Άδεια Μικρής Κλίμακας.

Της ΓΡΑΜΜΑΤΗΣ ΜΠΑΚΛΑΤΣΗ,
τοπογράφου – πολεοδόμου μηχανικού,
baklatsi@yahoo.gr

taxydromos.gr

Ο Απόστολος Κωνσταντινίδης, Πολιτικός Μηχανικός και Συγγραφέας, με την εμπειρία πάνω από 40 ετών,

ξεκαθαρίζει  τον μύθο του BIM για τα έργα υποδομών, παρουσιάζει τη σημερινή πραγματικότητα και ρίχνει και μια ματιά στο μέλλον.

Το μέλλον:

Ο Μύθος γενικά κρύβει πάντοτε μία Πραγματικότητα, εδώ τι συμβαίνει και πως έχει προκύψει ο μύθος του BIM για τα έργα υποδομών; Η σημερινή πραγματικότητα του BIM ξεκίνησε συστηματικά το 1994 όταν η βιομηχανία βλέποντας το χάος και την αδιαφάνεια στις παραγγελίες των υλικών κατασκευής των κτιρίων, έφτιαξε την πρώτη έκδοση του ASCI αρχείου I.F.C. (Industry Foundation Classes) ώστε να μπορεί να έχει πρόσβαση και η ίδια στις ποσότητες, τις ποιότητες και τις παραγγελίες των υλικών.

Σήμερα (2024) έχουν περάσει 30 χρόνια και το IFC format ωρίμασε και η χρήση του BIM γενικεύτηκε σε κάποιο μικρό βαθμό αλλά ικανό να αποδείξει πόσο απλό, έξυπνο και παραγωγικό είναι ώστε παρακινήθηκαν και οι τομείς των έργων υποδομής (γέφυρες, δρόμοι, σιδηρόδρομοι, ύδρευση, αποχέτευση, κ.τ.λ.) να ακολουθήσουν σε κάποιο εφικτό βαθμό την αυθεντική λογική του BIM που είναι μόνο για κτίρια.

Σήμερα υπάρχουν οργανισμοί και κυρίως ο building SMART International, που προσπαθούν να φτιάξουν έναν πρώτο βαθμό προτύπων με ονομασίες ‘’IFC Bridge’’, ‘’IFC Road’’, ‘’IFC Rail’’, κ.α.

Βέβαια, αν προκύψει τυχαία κάποια προδιαγραφή έργου υποδομής με τη υποχρέωση BIM χωρίς άλλες επεξηγήσεις, μπορεί να χρησιμοποιηθεί μία αυτοσχέδια λογική που θα καλύπτει τις 7 διαστάσεις του BIM κατά το National BIM Standards Committee- NBIMS US όπως συνοπτικά περιγράφετε στη συνέχεια.

Ε΄δω το PDF 

pi-article-1.pdf

Έχοντας χρησιμοποιηθεί για αιώνες και χιλιετίες ως το αποτελεσματικότερο εργαλείο διαχείρισης της γης του νησιωτικού Αιγαίου, οι αναβαθμίδες όχι μόνον έκαναν δυνατή και διαχρονικά βιώσιμη την παραγωγική διαδικασία, πρωταρχικό στόχο, άλλωστε, για τον οποίον είχαν δημιουργηθεί, αλλά και παράλληλα λειτούργησαν προσδίδοντας στα φυσικά οικοσυστήματα ικανότητα προσαρμογής στις όποιες κλιματικές και άλλες περιβαλλοντικές αλλαγές. Ταυτόχρονα, αποτέλεσαν τη βάση για τη διατήρηση ενός συνεκτικού κοινωνικού ιστού και, συναφώς, για την ανάπτυξη του ανυπέρβλητου πολιτισμού του Αιγαίου.

Κατά τη διάρκεια υλοποίησης του έργου LIFETERRACESCAPE - Μετατροπή των εγκαταλειμμένων τοπίων αναβαθμίδων σε Πράσινες Υποδομές μέσω Συμμετοχικής Επιστασίας Γης για καλύτερη προσαρμογή στην κλιματική αλλαγή που, χρηματοδοτούμενο από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, είχε θέσει ως σκοπό τη λειτουργική αποκατάσταση μεγάλης έκτασης αναβαθμίδων της Νήσου Άνδρου, μέσω επανακαλλιέργειάς τους με την επικουρία του πρώτου Οργανισμού Συμμετοχικής Επιστασία Γης στη χώρα μας, δημιουργήθηκε η «Ξερολιθιά», ένα 30λεπτο ντοκιμαντέρ που φιλοδοξεί να ευαισθητοποιήσει τους πολίτες σχετικά με τις ποικίλες αξίες του αναβαθμιδωμένου τοπίου μια υποδομή που σήμερα καταρρέει.

Το ντοκιμαντέρ σκιαγραφεί τη διαχρονική σχέση των νησιωτών με το τοπίο του Αιγαίου, εστιάζοντας στη γένεση και καλλιέργεια των αναβαθμίδων, απόλυτα συνυφασμένων με τη νησιώτικη ζωή. Παρουσιάζεται το παρελθόν, παρόν και μέλλον της καλλιέργειας σε αναβαθμίδες, η πολιτιστική και οικολογική τους αξία, δίνοντας ιδιαίτερη έμφαση στην περιβαλλοντική σημασία τους, μέσα από τη διαχρονική λειτουργία τους ως Πράσινες Υποδομές που αποτελούν εργαλείο ανυπέρβλητο για την ανάσχεση των επιπτώσεων της κλιματικής αλλαγής που απειλούν σήμερα το Αιγαίο.

Στο ντοκιμαντέρ αποτυπώνονται βιώματα της καθημερινής αγροτικής ζωής των κατοίκων της Άνδρου, προβάλλονται οι παραδοσιακές γεωργικές πρακτικές που εφαρμόσθηκαν διαχρονικά και αναδεικνύεται η τέχνη της ξερολιθιάς, η οποία το 2018 εντάχθηκε από την UNESCO στον Αντιπροσωπευτικό Κατάλογο της Άυλης Πολιτιστικής Κληρονομιάς της Ανθρωπότητας.

Η πρώτη προβολή του ντοκιμαντέρ έγινε στις 10 Σεπτεμβρίου 2022 στην Άνδρο, κατά τα εγκαίνια της έκθεση Αναβαθμίδες του Aιγαίου: Εικόνες από το Παρελθόν έως το Μέλλον που πραγματοποιείται στην Καΐρειο Βιβλιοθήκη της Χώρας (10.09.2022 - 31.01.2023). Τον Οκτώβριο, το ντοκιμαντέρ έλαβε το Βραβείο Καλύτερου Ντοκιμαντέρ (Odysseus Awards) στο 1ο Διεθνές Φεστιβάλ Κινηματογράφου Επιδαύρου 2022, όπου διακρίθηκε μεταξύ πολλών ταινιών μεγάλου και μικρού μήκους. Η σκηνοθεσία είναι του Στέλιου Χαραλαμπόπουλου, επιστημονικώς υπεύθυνη η Θεοδώρα Πετανίδου, και η παραγωγή του Πανεπιστημίου Αιγαίου.

Ψήγματα του ντοκιμαντέρ είναι διαθέσιμα στην ιστο - σελίδα του έργου:

- http://www.lifeterracescape.aegean.gr/mia-progeysitou-ntokimanter-xerolithia--smileyontas-topia-stisaimasies-tou-aigaiou-n-76

- http://www.lifeterracescape.aegean.gr/to-2odemo-tou-eperxomenou-ntokimanter-xerolithia-smileyontas-topia-stis-aimasies-tou-aigaiou-n-95

- http://www.lifeterracescape.aegean.gr/mia-deyterimatia-sto-eperxomeno-ntokimanter-xerolithia-smileyontas-topia-stis-aimasies-tou-n-81

Συντελεστές:

Σκηνοθεσία: Στέλιος Χαραλαμπόπουλος

Επιστημονικώς υπεύθυνη: Θεοδώρα Πετανίδου

Παραγωγή: Πανεπιστήμιο Αιγαίου

Πηγή video: LIFE TERRACESCAPE

Πηγή: https://helecos.gr/el/publications/newsletter/Newsletter_HELECOS_January_2022.pdf

Φώτο: https://www.lifeterracescape.aegean.gr/optikoakoustiko-yliko-w-31824

Άρθρο της Θεοδώρας Πετανίδου,

Προς ολοκλήρωση οδεύει ο λεγόμενος ψηφιακός χάρτης όπου ο καθένας θα μπορεί να γνωρίζει τι και που μπορεί να χτίσει.

Το έργο το οποίο τρέχει το Τεχνικό επιμελητήριο (ΤΕΕ), αναμένεται να ολοκληρωθεί μέσα στους επόμενους 6 μήνες.

Μέσω του ψηφιακού έργου προωθείται η δημιουργία ενός ολοκληρωμένου πληροφοριακού συστήματος, το οποίο θα συγκεντρώνει, συστηματοποιεί και ενσωματώνει ψηφιακή γεωχωρική πληροφορία που τηρείται από διαφορετικούς φορείς της δημόσιας διοίκησης και ηλεκτρονικής διακυβέρνησης και αφορά το καθεστώς ιδιοκτησίας, δόμησης, εκμετάλλευσης ή και προστασίας της ακίνητης περιουσίας, με σκοπό αυτή να καταστεί διαλειτουργικά διαθέσιμη μέσω ενιαίας διαδικτυακής πλατφόρμας.

Στόχος του είναι η βελτίωση και διεύρυνση της εξυπηρέτησης του πολίτη, των δημόσιων και ιδιωτικών φορέων και επενδυτών, μέσω της δημιουργίας ολοκληρωμένων υπηρεσιών “μίας στάσης” για τις οικονομικές και επενδυτικές δραστηριότητες, που σχετίζονται με τη δόμηση στους τομείς Τουρισμού, Παραγωγικών-Επιχειρηματικών Δραστηριοτήτων, Ανάπτυξης Δημοσίων Ακινήτων και Κατοικίας. Ταυτόχρονα, θα συμβάλλει στην αποδοτικότητα του εκάστοτε δημόσιου φορέα, παρέχοντας όλη την πληροφόρηση που χρειάζεται για την ορθότερη λήψη αποφάσεων, την ορθολογικότερη διαχείριση των οικονομικών και ανθρώπινων πόρων, καθώς και την εφαρμογή διορθωτικών και αναπτυξιακών ενεργειών, ώστε να επιτευχθούν οι στρατηγικές κατευθύνσεις.

Το έργο αξιοποιήσει όλα τα απαραίτητα δεδομένα για τη διευκόλυνση της επιχειρηματικής δραστηριότητας, όπως: α) όρους και περιορισμούς δόμησης, β) χρήσεις γης. γ) σχέδια πόλεων, δ) γεωτεμάχια κτηματολογίου, ε) δασικές εκτάσεις, στ) περιοχές του δικτύου Natura 2000 ή περιοχές προστασίας ειδικών οικοτόπων, ζ) ζώνες αιγιαλού, παραλίας και λιμένα, η) προστατευόμενους χώρους. Οι πληροφορίες αυτές θα συμβάλλουν στην ταχύτερη αδειοδότηση των επιχειρηματικών δραστηριοτήτων, στον περιορισμό της γραφειοκρατίας και στην καλύτερη εξυπηρέτηση των πολιτών.

Σύμφωνα με τον Πρόεδρο του ΤΕΕ Γ. Στασινό ο νέος ψηφιακός χάρτης θα καλύπτει το 80% της χώρας και στόχος είναι να μπορεί ο οποιοσδήποτε πολίτης, μηχανικός ή επενδυτής, από το σπίτι του ή το γραφείο του, με το πάτημα ενός κουμπιού στον υπολογιστή του, να πάρει ολοκληρωμένη, έγκυρη και θεσμικά ασφαλή πληροφορία, με ισχύ διοικητικής πράξης, για το τί επιτρέπεται, τί απαγορεύεται, με ποιους όρους και προϋποθέσεις, για να φτιάξει αυτό που τον ενδιαφέρει.

Από την Ελένη Μπότα

πηγή capital.gr

Οι Τοπικές Κοινωνίες και οι Περιφέρειες της Χώρας στο Επίκεντρο του Ενδιαφέροντος της Πράσινης και Ψηφιακής Μετάβασης. ΓΓΕΚ: Εμβληματική Δράση JustReDi

Η συμμετοχή, η ενημέρωση και η δίκαιη αντιμετώπιση των τοπικών κοινωνιών και των περιφερειών της χώρας στην επιχειρούμενη «Πράσινη και Ψηφιακή Μετάβαση» είναι ένα από τα κύρια σημεία που αναδείχτηκαν και τονίστηκαν στην Ημερίδα Ενημέρωσης της Εμβληματικής Δράσης «Ανθεκτικότητα, Συμπερίληψη, και Ανάπτυξη: Προς μια Δίκαιη, Πράσινη και Ψηφιακή Μετάβαση των ελληνικών περιφερειών» (JustReDI, https://www.justredi.gr/). Η εναρκτήρια ημερίδα της Εμβληματικής αυτής Δράσης έγινε την Τρίτη 16 Ιανουαρίου 2024, στην Κεντρική Αίθουσα της Τράπεζας της Ελλάδος παρουσία όλων των συμμετεχόντων στη Δράση Ερευνητικών φορέων και Πανεπιστημίων αλλά και με συμμετοχή δημόσιων θεσμικών και κοινωνικών φορέων.

Οι σχεδιαζόμενες ταχύτατες εξελίξεις και αλλαγές τόσο σε θέματα κάλυψης των ενεργειακών αναγκών με καθαρές ενεργειακές πηγές όσο και η συνεχής ανάπτυξη των ψηφιακών τεχνολογιών, παρότι διαθέτουν θετικό πρόσημο και δημιουργούν ένα ελπιδοφόρο μήνυμα για το μέλλον, επιχειρούν να μετασχηματίσουν την κοινωνία με τρόπους που ακόμη δεν μπορούν να προβλεφθούν με ακρίβεια. Η δίκαιη αλλά και επιτυχημένη μετάβαση τόσο στα ενεργειακά θέματα όσο και στην αποδοχή και ομαλή αξιοποίηση των ψηφιακών τεχνολογιών απαιτεί βαθύτερη γνώση και ανάλυση των συνιστωσών της, συστηματικά βήματα, καινοτομική προσέγγιση, εύστοχες πολιτικές αλλά και διαρκή αλληλεπίδραση με την κοινωνία.

Η εν λόγω Εμβληματική Δράση υλοποιείται με τη σύμπραξη έξι ερευνητικών κέντρων και πανεπιστημίων (ΕΚΚΕ, ΕΑΑ, ΠαΔΑ, Αθηνά, ΕΛΚΕΘΕ, ΔΙΠΑΕ) συντονίζεται από το Εθνικό Κέντρο Κοινωνικών Ερευνών (ΕΚΚΕ) στο πλαίσιο του Εθνικού Σχεδίου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας «Ελλάδα 2.0», με τη χρηματοδότηση της Ευρωπαϊκής Ένωσης - Next Generation EU της τάξεως των 4.915.000 ευρώ. Αντικείμενο της Ημερίδας ήταν η παρουσίαση του σχεδιασμού υλοποίησης και των αναμενόμενων αποτελεσμάτων της Δράσης, καθώς και ο προβληματισμός γύρω από τις προκλήσεις και τις προοπτικές της διττής μετάβασης στο πλαίσιο της κλιματικής κρίσης και της εξελισσόμενης ψηφιοποίησης των δραστηριοτήτων της κοινωνίας και της οικονομίας.

Οι χαιρετισμοί του Επιστημονικού Υπεύθυνου, των προσκεκλημένων ομιλητών από την Τράπεζα της Ελλάδας, το Δήμο Αθηναίων, την πολιτική ηγεσία, επιβεβαίωσαν τη σημασία που έχουν οι στόχοι και τα αναμενόμενα αποτελέσματα της Δράσης.

Μετά από τους χαιρετισμούς και την εναρκτήρια εισήγηση του Επιστημονικού Υπεύθυνου, που έθεσαν τα θεμέλια της Ημερίδας, ακολούθησαν δύο «στρογγυλά τραπέζια» με τη συμμετοχή όλων των εμπλεκομένων φορέων και άλλων προσκεκλημένων ομιλητών, στα οποία αφενός μεν αναδείχτηκαν τα διάφορα θεματικά πεδία της Εμβληματικής Δράσης, αφετέρου δε έγινε ουσιαστικός διάλογος και διατύπωση των διαφορετικών απόψεων σε σχέση με τους άξονες της επιχειρούμενης «δίκαιης μετάβασης» (https://www.ertflix.gr/series/ser.215736-periballon).

Ειδικότερα, τέθηκαν πολύ ενδιαφέροντα ζητήματα, όπως ποιοι είναι οι πραγματικά ορθολογικοί και υλοποιήσιμοι στόχοι της εγκατάστασης νέων έργων ΑΠΕ στη χώρα μας, η ιδιαίτερη σημασία της εξοικονόμησης ενέργειας, οι πραγματικές προοπτικές της ηλεκτροκίνησης, η μέτρηση και αντιμετώπιση της ενεργειακής φτώχειας, η ερήμωση των περιφερειών που πλήττονται από τον ενεργειακό μετασχηματισμό, η έλλειψη ψηφιακών δεξιοτήτων, οι προϋποθέσεις της διττής μετάβασης, το ποιος θα επωμισθεί το συνεπαγόμενο κόστος των αλλαγών, η ιδιαιτερότητα και οι ανάγκες των νησιωτικών περιοχών, τα οποία προκάλεσαν διαφορετικές απόψεις και προβληματισμούς αναδεικνύοντας τόσο τη σημασία όλων αυτών των ζητημάτων, όσο και τη σκοπιμότητα της υλοποίησης και του Εμβληματικού χαρακτήρα της Δράσης, που οραματίζεται να παραδώσει στην ελληνική κοινωνία πραγματικά στοιχεία, ρεαλιστικές προτάσεις, αποτελεσματικά εργαλεία και βιώσιμες πολιτικές για τον πραγματικά δίκαιο μετασχηματισμό και την επιτυχή προσαρμογή της κοινωνίας στις νέες αυτές συνθήκες.

Την απαιτητική και εξωστρεφή αυτή Εμβληματική Δράση αναλαμβάνουν να υλοποιήσουν έξη φορείς καθένας εξ αυτών με ειδική τεχνογνωσία, εξειδίκευση και εμπειρία στα θεματικά πεδία της εμβληματικής δράσης. Ειδικότερα οι συμμετέχοντες φορείς του έργου είναι δύο Πανεπιστήμια, το Διεθνές Πανεπιστήμιο Ελλάδας και το Πανεπιστήμιο Δυτικής Αττικής και τέσσερα Ερευνητικά Ιδρύματα, το Εθνικό Κέντρο Κοινωνικών Ερευνών, που έχει και τη συνολική ευθύνη της Δράσης, το Εθνικό Αστεροσκοπείο Αθηνών, το Ελληνικό Κέντρο Θαλασσίων Ερευνών και το Ερευνητικό Κέντρο ΑΘΗΝΑ. Το Πανεπιστήμιο Δυτικής Αττικής συμμετέχει και στις δύο κατευθύνσεις της Εμβληματικής Δράσης αξιοποιώντας τη μακρόχρονη εμπειρία πέντε Ερευνητικών του Εργαστηρίων (Εργ. Ήπιων Μορφών Ενέργειας και Προστασίας Περιβάλλοντος, Εργ. Αριστοποίησης Παραγωγικών Συστημάτων, Εργ. Εκπαιδευτικής Τεχνολογίας και Συστημάτων Ηλεκτρονικής Μάθησης, Εργ. Υπολογιστικών και Ενσωματωμένων Συστημάτων, ΙοΤ & Βελτιστοποίησης και Εργ. Μάρκετινγκ & Έρευνας Αγοράς). Η ολοκλήρωση της συγκεκριμένης Ερευνητικής Δράσης τοποθετείται στο τέλος του 2025.

Η μελέτη της παθητικής πυροπροστασίας αποτελεί ίσως και ένα από τα πιο κρίσιμα σημεία στην κατασκευή ενός κτιρίου. Ο μελετητής θα πρέπει να λάβει υπόψη του όλες τις αρχιτεκτονικές λεπτομέρειες του κτιρίου να τις συνδυάσει με τις απαιτήσεις του κανονισμού (Π.Δ. 41/2018) και να αποφασίσει τις τεχνικές κατασκευαστικές λύσεις που θα εφαρμοστούν καθώς και τα υλικά που θα τις αποτελούν. Στην περίπτωση που δεν έχουμε νέα κατασκευή αλλά ανακαίνιση μιας υπάρχουσας τότε δεν ορίζεται από τον κανονισμό απαίτηση για αναμόρφωση της μελέτης παθητικής προστασίας. Αυτό έχει ως συνέπεια να αγνοούνται σημεία που πρέπει να δοθεί εξαιρετική προσοχή ιδιαίτερα στην εξωτερική όψη ενός κτιρίου.

Σύμφωνα με τις απαιτήσεις του κανονισμού για κάθε δομικό στοιχείο θα πρέπει να ορίζουμε την αντίδραση και την αντίστασή του στη φωτιά. Αυτή τη στιγμή δεν υπάρχει κάποιο πρότυπο που να μπορεί να προσδιορίσει την αντίσταση ενός συστήματος εξωτερικής θερμομόνωσης στη φωτιά. Αυτό που ακολουθείται στην περίπτωση των εξωτερικών όψεων είναι οι απαιτήσεις του πίνακα 15 του κανονισμού.

Η Ευρωπαϊκή Ένωση προσπαθεί τα τελευταία χρόνια να παρουσιάσει μια συνολική πρόταση που να λαμβάνει υπόψη όλες τις λεπτομέρειες που πρέπει να μελετηθούν στην περίπτωση της εξωτερικής τοιχοποιίας του κτιρίου. Αναλυτικότερα εκτός από το δείκτη πυραντίστασης ή την αντίδραση στη φωτιά μιας κατασκευαστικής λύσης το νέο πρότυπο λαμβάνει υπόψη του και τις ακόλουθες παραμέτρους που μπορούν και πρέπει να αποτελέσουν σημεία προσοχής στην επιλογή υλικών για τις κατασκευαστικές λύσεις που εφαρμόζονται.

Τα 8 σημεία προσοχής λοιπόν είναι:

1. Περιορισμός της φωτιάς στην επιφάνεια της εξωτερικής τοιχοποιίας τόσο σε οριζόντιο όσο και σε κατακόρυφο επίπεδο.
2. Περιορισμός της φωτιάς στις εσωτερικές στρώσεις της εξωτερικής τοιχοποιίας.
3. Εκτίμηση του κινδύνου και περιορισμός του στην περίπτωση πτώσης μέρους της όψης
4. Μελέτη στο σημείο σύνδεσης της κατασκευής τόσο οριζόντια όσο και κατακόρυφα (δάπεδο μεταξύ ορόφων, κατακόρυφες κολώνες διαχωριστικές διαμερισμάτων)
5. Προσδιορισμός και μείωση των φλεγόμενων σωματιδίων που μπορεί να προκαλέσουν μετάδοση της φωτιάς.
6. Υπολογισμός του καπνού που εκλύεται κατά την καύση της εξωτερικής τοιχοποιίας
7. Περιορισμός της αυτανάφλεξης με χρήση κατάλληλα ενηλίκων
8. Περιορισμός μετάδοσης φωτιάς από τα ανοίγματα

Για κάθε ένα από τα παραπάνω σημεία η μελέτη παθητικής προστασίας πρέπει να δίνει λύση με τη χρήση κατάλληλων υλικών τις εφαρμοζόμενες κατασκευαστικές λύσεις που συναντάμε στην εξωτερική τοιχοποιία. Οι συχνότερες κατασκευαστικές λύσεις είναι τα σύνθετα συστήματα εξωτερικής θερμομόνωσης (εικόνα1) και η αεριζόμενη όψη (εικόνα2).

Ανατρέχοντας λοιπόν τα σημεία που αναφέρθηκαν παραπάνω θα πρέπει να μελετήσουμε τις τεχνικές λεπτομέρειες σε κάθε κατασκευαστική λύση που θα μας εξασφαλίσουν την απαιτούμενη συμπεριφορά του δομικού μας στοιχείου στη φωτιά.

Το πρώτο σημείο που χρήζει προσοχής είναι η ένωση της μιας ιδιοκτησίας με την άλλη είτε αυτή βρίσκεται σε διπλό είτε σε υπερκείμενο όροφο. Σύμφωνα με τις απαιτήσεις θα πρέπει η φωτιά να μην μπορεί να μεταδοθεί οπότε θα πρέπει να εξασφαλίσουμε ότι υπάρχει μια άκαυστη περιοχή που θα αποτρέψει τη μετάδοση της. Αυτό ορίζεται και στον κανονισμό προστασίας και φαίνεται στο παρακάτω σχήμα.

Μια εύκολα κατασκευαστική λύση τόσο στα συστήματα εξωτερικής θερμομόνωσης όσο και στην αεριζόμενη όψη θα είναι ζώνες πυροφραγής με τη χρήση πετροβάμβακα. Ο πετροβάμβακας ως άκαυστο υλικό με την καλύτερη αντίδραση στη φωτιά θα μπορέσει να καθυστερήσει τη μετάδοση της το μεγαλύτερο δυνατό χρονικό διάστημα.

Το επόμενο σημείο που χρήζει προσοχής και αντιμετώπισης η συμβολή των υλικών στην παραγωγή καπνού αλλά και φλεγόμενων σωματιδίων. Σύμφωνα με το σύστημα των Ευρωπαϊκών κλάσεων, τα δομικά προϊόντα κατατάσσονται σε 3 δευτερεύουσες κατηγορίες, ανάλογα με το βαθμό που αυτά συμβάλουν στην παραγωγή καπνού:

S1: Μηδενική ή πολύ μικρή παραγωγή καπνού

S2: Μέτρια παραγωγή καπνού

S3: Σημαντική παραγωγή καπνού

Επιπρόσθετα σύμφωνα με το 110 σύστημα των Ευρωπαϊκών κλάσεων, τα δομικά προϊόντα κατατάσσονται σε 3 δευτερεύουσες κατηγορίες, ανάλογα με το βαθμό που αυτά συμβάλλουν στην παραγωγή φλεγόμενων σωματιδίων ή σταγονιδίων:

d0: Μηδενική παραγωγή φλεγόμενων σωματιδίων ή σταγονιδίων

d1: Μικρή παραγωγή φλεγόμενων σωματιδίων ή σταγονιδίων

d2: Σημαντική παραγωγή φλεγόμενων σωματιδίων ή σταγονιδίων

Ο προσδιορισμός των παραπάνω στοιχείων γίνεται από το πρότυπο ΕΝ 13501 και οι πιθανοί συνδυασμοί μπορεί να προκύψουν φαίνεται στον πίνακα παρακάτω.

Συνεπώς στην εξωτερική τοιχοποιία όχι μόνο η επίδραση του καπνού αλλά και των φλεγόμενων σωματιδίων είναι εξαιρετικά σημαντική καταλληλότερα υλικά είναι αυτά της κατηγορίας Α1 s1-d0, τα οποία έχουν την καλύτερη συμπεριφορά και στον καπνό και στα φλεγόμενα σωματίδια.

Τα πιο συνηθισμένα θερμομονωτικά υλικά που χρησιμοποιούνται στην εξωτερική θερμομόνωση κατατάσσονται σύμφωνα με τον παρακάτω πίνακα.

Από τον πίνακα γίνεται φανερό πως ο πετροβάμβακας αποτελεί ίσως το μοναδικό υλικό το οποίο μπορεί να προστατεύσει καλύτερα την εξωτερική τοιχοποιία καθώς δεν συμβάλλει στη μετάδοση της φωτιάς δεν παράγει καπνό και δεν συνεισφέρει στην πτώση φλεγόμενων σωματιδίων. Ο πετροβάμβακας εξάλλου είναι το υλικό που χρησιμοποιείται στις πυροφραγές τόσο στην λύση της εξωτερικής θερμομόνωσης όσο και σε αυτής αεριζόμενη όψεις.

Παράλληλα δεν θα πρέπει να ξεχνάμε πως τα κτίρια μας πρέπει να συνδυάσουμε τόσο την πυροπροστασία τους αλλά και την ενεργειακή τους αναβάθμιση. Αυτό έχει ως αποτέλεσμα οι λύσεις που θα προτείνουμε να συνδυάζουν ιδιότητες όπως υψηλή ενεργειακή συμπεριφορά υψηλή αντοχή στη φωτιά αλλά και ηχομόνωση και διαπνοή του κτιρίου. Τα τελευταία χρόνια τα προγράμματα τα οποία εφαρμόζονται στη χώρα μας στοχεύουν αποκλειστικά στην ενεργειακή αναβάθμιση των υφιστάμενων κατοικιών παραβλέποντας το κόμματι πυροπροστασίας. Οι καταστροφικές φωτιές που έχουμε αντιμετωπίσει στη χώρα μας και αντιμετωπίζουμε μέχρι και σήμερα πρέπει να μας ευαισθητοποιήσουν ακόμα περισσότερο και να βάλουμε τη σωστή πυροπροστασία των κατασκευών μας ως μία από τις πρώτες προτεραιότητες. Ο τεχνικός κόσμος φέρει λοιπόν την ευθύνη της επιλογής κατασκευαστικών λύσεων που θα προστατεύσουν το κτίριο τόσο ενεργειακά όσο και απέναντι στη φωτιά.

*της Δρ. Στέλλας Χαδιαράκου, Μηχανολόγου Μηχανικού

πηγή ΕΛ.Ι.ΠΥ.ΚΑ

Εδώ κατεβάζεις το πλήρες εγχειρίδιο του κανονισμού πυροπροστασίας.

Η Κλιματική Κρίση έχει επισημάνει την επείγουσα ανάγκη πως πρέπει να μειώσουμε τις εκπομπές άνθρακα σε όλους τους τομείς της ζωής μας και της δραστηριότητας μας – με τα κτίρια να είναι ο μεγάλος ένοχος. Το πρότυπο του Παθητικού Κτιρίου όλο και πιο συχνά, όλο και σε περισσότερες μεριές του κόσμου, από το μακρινό Βανκούβερ μέχρι τη Νέα Ζηλανδία, θεωρείται ως το πλέον αξιόπιστο πρότυπο για την παραγωγή κτιρίων πολύ υψηλής περιβαλλοντικής απόδοσης. Το πρότυπο Passivhaus όντως ελαχιστοποιεί τη ζήτηση ενέργειας, αλλά προσφέρει πολύ περισσότερα με την υγεία και την ευημερία των χρηστών,  την ικανότητά μας να επιτύχουμε τους κλιματικούς στόχους , την αδιαμφισβήτητη ποιότητα κατασκευής, τα σημαντικά εμπορικά οφέλη σε ιδιοκτήτες, εργοδότες αλλά και δανειστές να ξεχωρίζουν.

Το Παθητικό Κτίριο μας επιτρέπει να ευημερούμε, όχι απλώς να επιβιώνουμε, μειώνοντας τη χρήση ενέργειας χωρίς να διακυβεύεται η υγεία μας. Τα πολύπλευρα οφέλη που προσφέρει το πρότυπο έχουν διαφορετική απήχηση σε ενδιαφερόμενα μέρη. Οι ιδιοκτήτες του σπιτιού π.χ. μπορεί να ενδιαφέρονται για ανώτερη ποιότητα ζωής και άνεση μειώνοντας ταυτόχρονα τους λογαριασμούς ενέργειας, για αντιμετώπιση της ενεργειακής φτώχειας και  μείωση των καθυστερήσεων πληρωμών στα ενοίκια.

Η επίτευξη στόχων μηδενικού άνθρακα από την άλλη  προσελκύει τις τοπικές αρχές, όπως π.χ. η πόλη των Τρικάλων που το υιοθέτησε στην στρατηγική ενεργειακής μετάβασης σε μια ανθρακικά ουδέτερη πόλη.  Η κυβέρνηση και οι πάροχοι ενέργειας τέλος μπορούν να εστιάσουν στη δυνατότητα μείωσης της ζήτησης αιχμής και ενίσχυσης της χωρητικότητας του δικτύου για την πιο ομαλή μετάβαση στις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας.

Αν θέλουμε να κατηγοριοποιήσουμε τα οφέλη που προκύπτουν από την εφαρμογή του προτύπου του παθητικού κτιρίου, αυτές θα ήταν κατά τη γνώμη μου οι εξής 6:

1. Η ενεργειακή απόδοση του κτιρίου : το παθητικό κτίριο επιτυγχάνει τη βέλτιστη ενεργειακή απόδοση σε επίπεδο ζήτησης του κτιρίου, εξαφανίζει το performance gap μεταξύ σχεδιασμού και υλοποίησης και εγγυάται θερμική άνεση στην βέλτιστη σχέση κόστους οφέλους. Κανένα άλλο πρότυπο ενεργειακού ισοζυγίου στον κόσμο δεν προσφέρει αξιόπιστα και μεθοδικά τόσο χαμηλή απαίτηση ενέργειας όσο το passive house.
2. Η αντιμετώπιση της κλιματικής κρίσης : Η απανθρακοποίηση είναι ένας καθοριστικός παράγοντας για την επίτευξη του καθαρού «Μηδέν» που πολλοί ευαγγελίζονται. Στο πρότυπο του παθητικού κτιρίου οι πολύ χαμηλές ζητήσεις είναι αυτές που εγγυώνται την εύκολη επίτευξη των κλιματικών στόχων, χωρίς καμιά εξάρτηση από παραγωγή, αποθήκευση, διαχείριση ενέργειας. Ο χρήστης του παθητικού κτιρίου μετατρέπεται εύκολα και αξιόπιστα από άβουλος καταναλωτής σε ισχυρός παραγωγός ανανεώσιμης ενέργειας, πολύ απλά γιατί οι ανάγκες του σε ενέργεια είναι σημαντικά μειωμένες.
3. Η υγεία και η ευημερία : Η θερμική άνεση και η ποιότητα του αέρα είναι τα κορυφαία ζητήματα απόδοσης κτιρίου που επηρεάζουν την υγεία του χρήστη.  Άλλοι εσωτερικοί περιβαλλοντικοί παράγοντες μπορούν επίσης να έχουν μεγάλο αντίκτυπο στην υγεία και την ευημερία, όπως για παράδειγμα, η υπερθέρμανση και ο θόρυβος. Στο παθητικό κτίριο με το κορυφαίο θερμικό κέλυφος, την βελτιωμένη αεροστεγανότητα και φυσικά τον αυστηρά σχεδιασμένο και υλοποιημένο μηχανικό αερισμό με ανάκτηση θερμότητας όλα τα παραπάνω προσφέρονται απλόχερα στους χρήστες και αυτό αποδείχτηκε ιδιαίτερα την περίοδο της πανδημίας. Ο χρήστης ενός παθητικού κτιρίου είναι ο μόνος ο οποίος μπορεί να ισχυριστεί με βεβαιότητα ότι δεν ζει σε ένα άρρωστο κτίριο όπως πολλοί άλλοι γύρω του.
4. Η αποδοτικότητα των χρηστών : Δεν επηρεάζεται  μόνο η σωματική υγεία από ένα καλό εσωτερικό περιβάλλον κτιρίου. Πολλά στοιχεία δείχνουν πως η απόδοση στην εργασία βελτιώνεται εντυπωσιακά όταν υπάρχει καλύτερη ποιότητα αέρα, θερμική άνεση και ήσυχο περιβάλλον. Και αυτό δεν οφελεί μόνο τον εργαζόμενο αλλά φυσικά και τον εργοδότη του.  Και βέβαια η φήμη της καλύτερης ποιότητας εργασίας προσελκύει περισσότερους εργαζόμενους. Από την άλλη ενα καλύτερο σχολικό περιβάλλον δεν θα ωφελήσει μόνο μεμονωμένους μαθητές στην απόδοση τους, αλλά θα ωφελήσει επίσης την οικογένεια διευρύνοντας τις προοπτικές της επαγγελματικής καριέρας του παιδιού , την τοπική κοινωνία ανεβάζοντας την ποιότητα επικοινωνίας και κοινωνικής συνοχής και τον Δήμο μειώνοντας τα λειτουργικά έξοδα του σχολείου.
5. Οικονομικό όφελος : Οικονομικά οφέλη υπάρχουν και στην κατασκευή και στην χρήση παθητικών κτιρίων. Σήμερα είναι παγκοσμίως αποδεκτό πως το κόστος κατασκευής κάθε τύπου παθητικού κτιρίου δεν διαφέρει από αυτό ενός αντίστοιχου συμβατικού κτιρίου. Κι αν αυτό είναι πλέον, μετά από 30 χρόνια, απολύτως τεκμηριωμένο, τα υπόλοιπα κόστη χρήσης, συντήρησης και ιδιαίτερα κατανάλωσης ενέργειας είναι αμελητέα για τους χρήστες. Τα παθητικά κτίρια που συνδυάζονται με ΑΠΕ επιτυγχάνουν εύκολα το μηδενικό ισοζύγιο, ενώ μπορούν να καλύψουν τις νέες ανάγκες που δημιουργούνται στην καθημερινότητα των ανθρώπων όπως π.χ. τη φόρτιση ηλεκτρικών αυτοκινήτων, καθώς μπορούν να παράγουν περισσότερο από όσο καταναλώνουν.
6. Κοινωνικό όφελος :  Όπως είδαμε και παραπάνω, ένα καλό και βιώσιμο κτίριο, όπως το παθητικό κτίριο, θα δημιουργήσει κοινωνική αξία, δηλαδή οφέλη για την κοινωνία. Υπάρχουν πολλά αλληλένδετα κοινωνικά οφέλη από την κατασκευή ενός παθητικού κτιρίου, όπως καλύτερη άνεση και ευεξία, βελτιωμένη ψυχική και σωματική υγεία, εκπαίδευση και επιδόσεις δεξιοτήτων που με τη σειρά τους μπορεί να ωφελήσουν την οικονομία και την κοινωνία. Μια καλή ποιότητα ζωής σε ένα ζεστό το χειμώνα και δροσερό το καλοκαίρι σπίτι θα μειώσει την ανάγκη περίθαλψης, άρα την υγειονομική δαπάνη τόσο σε ατομικό όσο και σε κοινωνικό επίπεδο.

Ανακεφαλαιώνοντας, τα παθητικά κτίρια προσφέρουν:

• Εξαιρετικά επίπεδα ενεργειακής απόδοσης
• Κορυφαία επίπεδα άνεσης
• Αξιοπιστία στην ενεργειακή μετάβαση μηδενικών ρύπων
• Καλύτερη υγεία
• Παραγωγικότητα και βελτιωμένες συνθήκες μάθησης
• Σημαντική βελτίωση κόστους διαβίωσης
• Αντιμετώπιση της ενεργειακής φτώχειας
• Εγγυημένη απόδοση της αρχικής επένδυσης σε όλα τα επίπεδα, οικονομικό, κοινωνικό και περιβαλλοντικό.

Με μια λέξη τα παθητικά κτίρια προσφέρουν καλύτερη ζωή, μια ζωή που την αξίζουν και την δικαιούνται όλοι οι άνθρωποι.

Στέφανος Παλλαντζάς
Πολιτικός Μηχανικός – Πιστοποιητής Παθητικών Κτιρίων.

Με την ένταξη των Δήμων Σοφάδων και Νότιας Κέρκυρας, 200 Δήμοι πλέον έχουν τη δυνατότητα να παρέχουν ψηφιακές υπηρεσίες στους δημότες τους, μέσα από το σύγχρονο και ασφαλές περιβάλλον των Θυρίδων του gov.gr.  Ο Υπουργός Ψηφιακής Διακυβέρνησης δήλωσε: «Το Υπουργείο Ψηφιακής Διακυβέρνησης και η Κεντρική Ένωση Δήμων Ελλάδας αξιοποιούν τα ψηφιακά εργαλεία προς όφελος των πολιτών, ενώ ταυτόχρονα εργάζονται προς την κατεύθυνση της μείωσης της γραφειοκρατίας και της ταχύτερης εξυπηρέτησης».  

Τα πλεονεκτήματα του συστήματος της επικοινωνίας μέσα από ψηφιακές Θυρίδες είναι η επιτάχυνση και η απλοποίηση. Οι πολίτες μπορούν να παρακολουθούν την εξέλιξη του αιτήματός τους από την αίτηση μέχρι τη διεκπεραίωσή του. Ιδιαίτερα σημαντικά είναι τα οφέλη και για τη Δημόσια Διοίκηση, καθώς καταπολεμάται η γραφειοκρατία και μειώνεται σημαντικά η διακίνηση εγγράφων σε έντυπη μορφή.

Τί αλλάζει για τους πολίτες:

• Οι πολίτες μπορούν, πλέον, να αιτούνται ψηφιακά μέσα από το gov.gr, υπηρεσίες που μέχρι σήμερα απαιτούσαν τη φυσική τους παρουσία, όπως η Βεβαίωση Μόνιμης Κατοικίας ή η Άδεια Πολιτικού Γάμου.
• Η αίτηση πραγματοποιείται με απλό τρόπο: ο πολίτης συνδέεται με τους κωδικούς Taxisnet και υποβάλλει την αίτηση ηλεκτρονικά στον Δήμο που επιθυμεί. Μετά την ολοκλήρωση της διαδικασίας, το πιστοποιητικό/βεβαίωση αποστέλλεται ηλεκτρονικά στη θυρίδα του πολίτη, ο οποίος ταυτόχρονα ειδοποιείται με SMS και email ώστε να αποθηκεύσει ή να εκτυπώσει το έγγραφο μέσω του my.gov.gr. Το αντίγραφο ενσωματώνει όλα τα χαρακτηριστικά ασφαλείας (Κωδικός QR, Κωδικός ασφαλείας, Προηγμένη ηλεκτρονική σφραγίδα) και μπορεί να προσκομιστεί για κάθε νόμιμη χρήση.
• Υπηρεσίες που μέχρι σήμερα ο πολίτης μπορούσε να τις αιτηθεί ηλεκτρονικά από τα ΚΕΠ, όπως για παράδειγμα ληξιαρχικές πράξεις πριν το 2013, πλέον εξυπηρετούνται απευθείας από τους Δήμους με αποτέλεσμα τη δραστική μείωση του χρόνου  αναμονής για τον πολίτη και την ανάγκη μετάβασης τους σε ΚΕΠ, μειώνοντας ταυτόχρονα τον φόρτο εργασίας του ανθρωπίνου δυναμικού που τα στελεχώνει.
• Τέλος, υπηρεσίες που παρέχονται από τα ΚΕΠ με φυσική παρουσία οι οποίες απαιτούσαν δύο επισκέψεις (μία για την αίτηση και μία για την παραλαβή του πιστοποιητικού), πλέον εξυπηρετούνται σε μια επίσκεψη δεδομένου ότι το πιστοποιητικό αποστέλλεται ψηφιακά από τον Δήμο στην προσωπική Θυρίδα του πολίτη (my.gov.gr).

Τί αλλάζει για την δημόσια διοίκηση:

Για τα στελέχη των Δήμων, οι Θυρίδες του gov.gr προσφέρουν 4 βασικές λειτουργίες που εξοικονομούν χρόνο και προσφέρουν μεγαλύτερη αποδοτικότητα

• Υποδοχή και διεκπεραίωση αιτήσεων δημοτών από το gov.gr, με απάντηση στη Θυρίδα του πολίτη.
• Έκδοση πιστοποιητικών αρμοδιότητας των Δήμων χωρίς την ανάγκη φυσικών ή ηλεκτρονικών υπογραφών και σφραγίδων του Δήμου. Τα πιστοποιητικά αυτά έχουν τα χαρακτηριστικά ασφαλείας του gov.gr, είναι έγκυρα σε φυσική αλλά και σε ψηφιακή μορφή και είναι υποχρεωτικά αποδεκτά από τη Δημόσια Διοίκηση και από τους ιδιωτικούς φορείς.
• Αυτεπάγγελτη αναζήτηση και έκδοση πιστοποιητικών που είναι απαραίτητα σε διαδικασίες των Δήμων, ετσι ώστε να μην ζητείται η προσκόμιση τους από τους πολίτες.
• Υποδοχή αιτήσεων μέσω των ΚΕΠ της χώρας με απάντηση στη Θυρίδα του πολίτη.

Μέχρι σήμερα, οι Δήμοι έχουν εξυπηρετήσει 226.939 υποθέσεις των δημοτών τους, μέσω των Θυρίδων του gov.gr. Συγκεκριμένα:

• 174.362 υποθέσεις, κατόπιν αίτησης του πολίτη από το gov.gr προς τον Δήμο.
• 15.966 υποθέσεις με χρήση των Θυρίδων για online έκδοση πιστοποιητικού κατά την αυτοπρόσωπη παρουσία του πολίτη σε υπηρεσία του Δήμου
• 36.611 υποθέσεις, κατόπιν αίτησης του πολίτη σε ΚΕΠ προς τον Δήμο, με χρήση των θυρίδων gov.gr 

Οι πολίτες μπορούν να ενημερώνονται για τους Δήμους που έχουν ενταχθεί στο gov.gr στον παρακάτω σύνδεσμο: https://aitiseis-dhmoi.services.gov.gr/dhmoi/.

Με την υποστήριξη της Κεντρικής Ένωσης Δήμων Ελλάδας, σταδιακά θα ψηφιοποιούνται νέες διαδικασίες οι οποίες και θα εντάσσονται στις Θυρίδες.

Ο σχεδιασμός, η ανάπτυξη και η διαχείριση των υπηρεσιών γίνεται από τη Γενική Γραμματεία Πληροφοριακών Συστημάτων & Ψηφιακής Διακυβέρνησης του Υπουργείου Ψηφιακής Διακυβέρνησης και το Εθνικό Δίκτυο Υποδομών Τεχνολογίας και Έρευνας (ΕΔΥΤΕ ΑΕ – GRNET), με την υποστήριξη του Υπουργείου Εσωτερικών και της Κεντρικής Ένωσης Δήμων Ελλάδας.

Η Amazon Web Services έχει ξεκινήσει να δημιουργεί ψηφιακές εφαρμογές που αφορούν την καθημερινότητα των τοπικών κοινωνιών με "πιλότο" το νησί της Νάξου.
Η εταιρεία μέσω ψηφιακών εφαρμογών αναμένεται να δοκιμάσει  καινοτόμες τεχνολογικές λύσεις, στο συγκεκριμένο νησί , προκειμένου να υποστηρίξει φορείς όπως τη δημόσια διοίκηση, την αυτοδιοίκηση, τα Λιμάνια, τις επιχειρήσεις ώστε εκείνοι με τη σειρά τους να παρέχουν καλύτερη ποιότητα ζωής και εξυπηρέτησης στην τοπική κοινωνία, σε πολίτες και επισκέπτες. 

Το πιλοτικό πρόγραμμα Naxos Smart Island διαμορφώνεται πάνω σε 4 πυλώνες, κάτω από τους οποίους αναπτύσσονται ψηφιακές λύσεις και εφαρμογές: 

α) Βιώσιμη και αειφόρος ανάπτυξη, 

Β) τηλε-υγεία, 

γ) ποιότητα ζωής και αναψυχή και 

δ) ψηφιακός εγγραμματισμός πολιτών και δεξιότητες.

Επιπλέον αυτών θα υλοποιηθούν επίσης πλατφόρμες για «έξυπνο» φωτισμό που οδηγεί σε εξοικονόμηση ενέργειας, μετεωρολογικοί σταθμοί, συστήματα πυρανίχνευσης, συστήματα πληρωμών για ταξί, αυτοματοποιημένα συστήματα στάθμευσης, ηλεκτρικοί φορτιστές για ΙΧ και δίκυκλα.

Επίσης ηλεκτρονικό σύστημα κρατήσεων για τα μουσεία και άλλες τοπικές εκθέσεις, που μπορούν να λειτουργήσουν και ως σημεία ενημέρωσης για τα ωράρια μαγαζιών και υπηρεσιών και άλλες χρήσιμες πληροφορίες, όπως για παράδειγμα τα κοντινότερα φαρμακεία. Η AWS θα προχωρήσει στην εκπαίδευση δημοσίων υπαλλήλων, εργαζομένων και πολιτών του Νοτίου Αιγαίου στις ψηφιακές δεξιότητες.

Η πρωτοβουλία και το πρόγραμμα σχεδιασμού, υλοποίησης και παρακολούθησης των ψηφιακών εφαρμογών αποσκοπεί στη μεταφορά καλών πρακτικών και άμεσων λύσεων και  για άλλα νησιά της Ελλάδος, αλλά ταυτόχρονα και στην ανάδειξη της ελληνικής νησιωτικότητα ως ζωντανό εργαστήριο (living lab) για εφαρμογές σε δυσπρόσιτες και απομακρυσμένες περιοχές.

πηγή https://www.ered.gr/real-estate-news/ksekinhsan-oi-pshfiakes-efarmoges-ths-amazon-sto-nhsi-ths-naksoy

Το πρόσφατο τραγικό γεγονός του καταστροφικού σεισμού στην Τουρκία και τη Συρία αναζωπύρωσε πάλι τις συζητήσεις για την επάρκεια των κατασκευών στο ενδεχόμενο σεισμού μεγάλου μεγέθους. 

Ακούστηκαν πάλι τα συνήθη για τα αναμενόμενα μεγέθη σεισμών και τη σεισμική επάρκεια κτιρίων στον ελλαδικό χώρο με τις συνήθεις αλήθειες ή υπερβολές που, ακριβώς όπως και στην πανδημία, ορίζονται ως τέτοιες μόνο από σχετικά στατιστικά μεγέθη και επίπεδα ασφάλειας. 

Όπως σε κάθε ενδεχόμενη καταστροφή, έτσι και στην περίπτωση του σεισμού ισχύουν τα λεγόμενα ελάχιστα αποδεκτά επίπεδα ασφάλειας πάνω σε κάθε τεχνικό έργο ή αντιμετώπιση κινδύνου που εξαρτώνται από:

1) την οικονομία της κάθε χώρας ή περιοχής.

2) την παρελθούσα δράση του κινδύνου σε όσο μεγαλύτερο χρονικά εύρος μπορεί αυτή να μετρηθεί και άρα να υφίστανται δεδομένα. 

3) την ψυχολογική αποδοχή των πολιτών της χώρας πάνω στα δυσμενή αποτελέσματα της δράσης. Εδώ υπεισέρχεται η αξία της ζωής με βάση την κουλτούρα της χώρας. Δεν είναι για παράδειγμα ίδια η αξία της ζωής σε μια χώρα που έχει συνηθίσει στους πολέμους ή που η κουλτούρα της κυριαρχείται από την πεποίθηση της μετενσάρκωσης ή τη φανατική πίστη στη μετά θάνατον ζωή.

4) την πληθώρα και ευκολία υλικών της περιοχής ή χώρας. Για παράδειγμα στην Κουάλα Λουμπούρ της Μαλαισίας έσπασαν το τότε ρεκόρ ύψους με μπετονένιους δίδυμους πύργους και δεν προτιμήθηκε η χαλύβδινη λύση καθώς στη χώρα υπάρχει φθηνό σκυρόδεμα. Τραγικά κουτή λύση αν θέλετε τη γνώμη μου δεδομένης της γέφυρας που τα ενώνει και απαιτεί επιπλέον ελαστικότητα αλλά και του ύψους φυσικά και η οποία κόντεψε να αποδειχθεί καταστροφική οικονομικά καθώς στα μισά του έργου κατάλαβαν ότι χρησιμοποιούσαν λάθος ποιότητα μπετόν και έπρεπε να ληφθούν μέτρα ή να κατεδαφιστεί ότι ήδη είχαν φτιάξει.

Όλα τα παραπάνω υπεισέρχονται απόλυτα στον υπολογισμό των κατασκευών, κτιριακών ή άλλων όπως γέφυρες ή λιμενικά έργα καθώς αυτό που θα πρέπει να κατανοήσουμε είναι ότι μιλάμε για επιστήμη πολιτικού μηχανικού και όχι για τέχνη κι αυτό αποτυπώνεται στους κανονισμούς και υπολογισμούς επακριβώς.

Δεν υπάρχει πλέον τίποτα τυχαίο στον γενικό σχεδιασμό ενός σοβαρού δυτικού κράτος και τελικά στον υπολογισμό της στατικής επάρκειας των έργων στην εποχή που αυτές γίνονται με υπολογιστικά συστήματα δεκάδων χιλιάδων ευρώ με την χρήση πεπερασμένων στοιχείων. Ακόμα και αυτό που ο λαός πολλές φορές αποκαλεί «φιλότιμο» υλικού (κυρίως για το σκυρόδεμα) εμείς το αποκαλούμε συντελεστή ασφαλείας της απόκρισης του υλικού σε δράση ή φόρτιση ή συνδυασμό δράσεων και φορτίσεων.

Όταν λοιπόν οι κρατικοί και οι επιστημονικοί φορείς συναποφασίζουν να θέσουν τα κατώτερα όρια σε κάθε περιοχή για το σχεδιασμό των κατασκευών θα πρέπει να είστε βέβαιοι ότι δεν υπάρχει απολύτως τίποτα το τυχαίο στους κανονισμούς αυτούς.

Ακριβώς όσο επιβάλει το κράτος να αντέξει θα αντέξει για τους σεισμούς και άλλες φυσικές καταστροφές με δεδομένη μια καλή κατασκευή αλλά και ένα καλό έδαφος το οποίο καλό θα ήταν να ελέγχεται από ειδικούς προ της κατασκευής και να θεσμοθετηθεί ο έλεγχος που θα ρίξει και το κόστος του ελέγχου αλλά θα βοηθήσει από λίγο έως απόλυτα. Είδαμε επί του προκειμένου όλοι πρόσφατα την πολυκατοικία που κατέρρευσε λόγω σαθρού εδάφους στην Τουρκία παρά την πολύ χοντρή γενική κοιτόστρωση «ραντιέ» που διέθετε.

Θέλεις δεν θέλεις πρέπει να κατασκευάσεις αυτό που πρόκειται να κατασκευάσεις εφαρμόζοντας κατ’ ελάχιστο αυτούς τους κανονισμούς αλλιώς φέρεις ισόβια ευθύνη ως ιδιοκτήτης. Οι μηχανικοί το ξέρουν καλά αυτό και στην Ελλάδα το εφαρμόζουν αυστηρότατα και αυτοί με ισόβια αστική και ποινική ευθύνη. 

Με τα συνήθη σεισμικά δεδομένα του ελλαδικού χώρου οι συνήθεις συμβατικές κατασκευές πλέον ανεγείρονται με εξαιρετικά υψηλά στάνταρ οπλισμού και με την φιλοσοφία του να μην καταρρεύσουν σε ένα μη συνηθισμένο σεισμό. 

Ακόμα ωστόσο το κράτος υπολείπεται στο σχεδιασμό καθώς θα πρέπει να επιβάλλει κάποια standards που θα μπορούν να ακολουθηθούν οικονομικά από το σύνολο των πολιτών και όχι μόνο από τα μεσαία και πιο ανώτερα στρώματα. Ο σεισμός της Αθήνας για παράδειγμα ή ο προηγούμενος της Κεφαλλονιάς υπερέβησαν κατά πολύ τα δεδομένα επιταχύνσεων σχεδιασμού που επιβάλλει το κράτος. Ακόμα και τα νέα δεδομένα πχ στην Αθήνα που επιβλήθηκαν μετά το σεισμό του 99 υπολείπονται αυτών που παρατηρήθηκαν.

Τι γίνεται λοιπόν με αυτούς που θέλουν το κάτι παραπάνω από αυτά που ορίζει το κράτος και μπορούν να το πληρώσουν; Μήπως υπάρχει κάποια λύση η οποία δεν κοστίζει πολύ περισσότερο αλλά ίσως μερικές φορές να είναι και πιο συμφέρουσα; Και αν υπάρχει τέτοια λύση γιατί δεν την προτιμούν οι περισσότεροι;

Υπάρχει τέτοια λύση. Αυτή είναι η χρήση χαλύβδινου σκελετού που κυρίως σε πολυώροφα κτίρια, σε κτίρια μεγάλων ανοιγμάτων, και σε επεκτάσεις καθ’ ύψος πρέπει να θεωρείται πανάκεια. Τα τελευταία 20 με 30 χρόνια η λύση αυτή κερδίζει έδαφος και προτιμάται συχνότερα κυρίως με την εξοικείωση των μηχανικών που ενώ συνήθιζαν να προτείνουν τη συμβατική λύση, κάποιος στην πορεία τους ζήτησε μια χαλύβδινη κατασκευή και έτσι παρά το μπορεί πολλοί να ξεκίνησαν «στου κασίδα το κεφάλι» τελικά βελτιώθηκαν και κάνουν πιο σωστές κατασκευές. Βοήθησαν και κάποιοι fabricators χαλύβδινων σκελετών που κατασκεύαζαν σκελετό κυρίως για βιομηχανικούς χώρους και δώσαν σε μη εξειδικευμένους μηχανικούς τις πρώτες μελέτες και κατευθύνσεις. 

Να πούμε βέβαια εδώ ότι καλό θα είναι να απευθύνεται κάποιος σε έναν εξειδικευμένο μηχανικό γενικά κυρίως σε δύσκολους τομείς όπως αυτός των χαλύβδινων κατασκευών ή να επιβάλλει στον μηχανικό του να κάνει το ίδιο και να μη προσπαθήσει να κατασκευάσει χωρίς εξειδικευμένο σύμβουλο μελετητή και κατασκευαστή.

Θα πρέπει και ο ίδιος ο μηχανικός να κάνει το ίδιο για να μη βρεθεί εκτεθειμένος απέναντι στον πελάτη που θα ζητήσει προσφορά από διάφορους κατασκευαστές που θα του εκθέσουν τυχόν προβλήματα της μελέτης -με πρώτο και συνηθέστερο αυτό του υπερβολικά βαρέως σκελετού- και φυσικά θα τα χρεώσουν παραπάνω. 

Γιατί όμως τα κτίρια αυτά είναι πιο αντισεισμικά. Επιγραμματικά επειδή φέρουν ελαστικό και πιο ελαφρύ σκελετό ο οποίος αποκρίνεται άριστα στο σεισμό, έχουν ελαφρύτερους ολόσωμους τοίχους που δεν καταρρέουν αλλά και δεν έχουν εκπλήξεις στην κατασκευή. Με λίγα λόγια ότι μελετήσεις αυτό και τελικά παίρνεις δεδομένων των απαραίτητων αλλά απλών ελέγχων στο εργοτάξιο με οπτικό και μηχανικό έλεγχο στα σφιξίματα βιδών και παξιμαδιών και τις κλίσεις της οικοδομής καθώς και στα πιστοποιητικά του σκελετού που απαιτούμε πάντα και για ένα ευνομούμενο κράτος θεωρούμε ότι είναι άψογα.

Δεν υφίσταται εδώ λοιπόν το άγχος για την ποιότητα σκυροδέματος, τις αποστάσεις και το είδος των οπλισμών κυρίως ή ακόμα και αυτό του να ξεπέσει κάποιο κουτάκι από μπύρα στο μπετόν από έναν μερακλή εργάτη. Δεν υφίσταται επίσης θέμα κάποιος να κόψει κολώνα ή δοκάρι για να περάσει δίκτυα. Όχι ότι δεν θα είχα ικανό κάποιον κατσαπλιά μάστορα να το κάνει και αυτό αλλά απλά είναι μικρότερα τα μεταλλικά στοιχεία και δεν στέκονται εμπόδιο και επιπλέον είναι και δύσκολο να κοπούν. Επιπλέον οι ιδιοκτήτες σύμμεικτων κτιρίων έχει παρατηρηθεί ότι είναι καλύτερου επιπέδου γενικά και προσέχουν περισσότερο το κτίριο και όσους εμπλέκονται σε αυτό.

Ξεκάθαρα η σύμμεικτη λύση είναι η μόνη ασφαλής απάντηση για το σεισμό κυρίως σε κτίρια από 2 ή 3 ορόφους και πάνω και αυτό δυστυχώς δεν έχει ακουστεί από αρμόδιους καθηγητές και σεισμολόγους όσο έπρεπε, αν και μερικοί ψέλλιζαν ενίοτε εν τη ρύμη του λόγου τους κάποια αναφορά μετά από κάποιο σεισμό αλλά και αυτό σπανίως.

Και ειλικρινά δεν μπορώ να αντιληφθώ την έλλειψη αναφοράς όταν όλοι αυτοί ξέρουν πάρα πολύ καλά με τα ταξίδια τους σε περιοχές που επλήγησαν από μεγάλους σεισμούς) ότι τα κτίρια χαλύβδινου σκελετού σχεδόν δεν υφίστανται βλάβες. Ιδίως σε περιοχές όπου τα προαναφερόμενα ελάχιστα αποδεκτά επιπέδα ασφάλειας είναι σε ψηλά επίπεδα (πχ Ιαπωνία, Νέα Ζηλανδία, Καλιφόρνια) που δέχονται σεισμούς πάνω από 7 Ρίχτερ πιο συχνά ο χάλυβας έσωσε δεκάδες χιλιάδες ζωές και περιουσίες.

Δεν νομίζω λοιπόν ότι αποτελεί ταμπού εν έτει 2023 να το αναφέρουν στον κόσμο όταν βγαίνουν στα κανάλια φυσικά και με το disclaimer ότι μπορεί να αποδειχτεί ακριβότερη λύση ή ότι απαιτεί κάποια περισσότερη προσοχή στην πυραντοχή του σκελετού.

Είναι όμως ακριβότερη λύση; Η σωστή απάντηση είναι « υπό προϋποθέσεις ίσως και όχι» και δεν αναφέρομαι στην οριακή περίπτωση καταστροφικού σεισμού όπου δεν είναι μόνο οικονομικότερη λύση σκελετού αλλά προστατεύει -εκτός από τις ζωές και επιχειρήσεις- και το υπόλοιπο κτίριο που δεν είναι φυσικά μόνο σκελετός. Ούτε πάλι αναφέρομαι στην υπόθεση του ακριβού εργολάβου σκυροδεμάτων που ενίοτε μπορεί να χρεώνει και 200% πάνω στο κόστος υλικών και εργασιών.

Αναφέρομαι στην εξιδανικευμένη περίπτωση όπου ο ίδιος εργολάβος επιχειρεί να κατασκευάσει με τέλειες μελέτες το ίδιο κτίριο. Στην περίπτωση αυτή λοιπόν με χάλυβα έχουμε εξοικονόμηση πολλών μηνών στα πολυώροφα κτίρια αλλά και σοβαρού κόστους καθώς όσο ψηλώνει ένα κτίριο τόσο πιο συμφέρουσα καθίσταται η λύση του χάλυβα, στα κτίρια με μεγάλα ανοίγματα και σε λύσεις industrial αισθητικής όπου ο χάλυβας εντάσσεται στον σχεδιασμό του χώρου και σε «πανωσηκώματα» όπου η συμβατική λύση «πετάει εκτός» τη μελέτη στον ΚΑΝ.ΕΠΕ. (κανονισμός επεμβάσεων) που πλέον είναι ο πιο αυστηρός στην ΕΕ.

Τέλος σε πανωσηκώματα με εξωσκελετό είναι η καλύτερη και οικονομικότερη λύση, καθώς όχι μόνο είναι ευκολότερη και φθηνότερη από την ενίσχυση που επιβάλει ο ΚΑΝ.ΕΠΕ. αλλά μας δίνει και την δυνατότητα επιπλέον ορόφων αν το επιτρέπει ο συντελεστής δόμησης αλλά το απαγόρευε η παλαιότητα του κτιρίου, αλλά και μελλοντικού συμπληρώματος των υποκείμενων ορόφων αν κάποτε αποφασιστεί να κατεδαφιστεί προσεκτικά το συμβατικό αρχικό κτίριο. Αυτό βέβαια με την προϋπόθεση της πρόβλεψης στον σχεδιασμό των υποστυλωμάτων και θεμελίων.

Ακόμα σε ισόγεια με τις νέες αρχιτεκτονικές απαιτήσεις σε φόρμες που εντάσσουν το πατάρι (με δώρο υπό προϋποθέσεις τα τετραγωνικά του πλέον στον συντελεστή) στον χώρο και την κεκλιμμένη στέγη για να υποδεχθεί φωτοβολταϊκά πάνελς η οποία συνήθως έχει μεγάλο άνοιγμα.

Επίσης στα σύμμεικτα κτίρια έχουμε εξοικονόμηση χώρων από τις μεγάλες κολώνες και τα τοιχία που πλέον αντικαθίστανται από μικρότερα, ακόμα και λιγότερα, υποστυλώματα ή διπλά υποστυλώματα με αντιανέμια αντίστοιχα. 

Μια σοβαρή αντισεισμική θωράκιση στα σύμμεικτα έρχεται και από τις τοιχοποιίες που αποτελούνται κατά βάση από ολόσωμους τοίχους χωρίς τούβλα και επιχρίσματα και οπότε αντιστέκονται πολύ καλύτερα στον σεισμό πολλές φορές ακόμα και σωτήρια. Η υποχρεωτική χρήση τους λόγω της ελαστικής απόκρισης των σύμμεικτων κτιρίων στον σεισμό μας φέρνει άψογα αποτελέσματα από ίδιο τον τοίχο που μπορεί να αποτελέσει θανατηφόρο κίνδυνο σε σεισμό αν αποτελείται από τούβλα αλλά και στον σχεδιασμό καθώς οι τοίχοι αυτοί -συνήθως ξηράς δόμησης με θερμοπρόσοψη- αποτελούν μια ελαφρά λύση που πρέπει να λαμβάνεται υπόψη στον στατικό υπολογισμό του κτιρίου και να δίνει επιπλέον όφελος αποφόρτισης στον σκελετό και τα θεμέλια. Δεδομένου και του ΚΕΝΑΚ που πλέον είναι αυστηρότατος μπορούμε με μεγαλύτερα πάχη να πάρουμε τις απαιτούμενες μονώσεις και χωρίς επιβάρυνση στο ωφέλιμο εμβαδό αφού οι τοίχοι άνω των 6 εκ. δεν μετράνε στη δόμηση.

Αν ο χρόνος επίσης δεν είναι πρόβλημα για τον ενδιαφερόμενο μπορεί να κάνει χρήση πλακών συμβατικής λύσης και μόνο κυρίως φορέα μεταλλικού που μας δίνει επιπλέον οικονομία (έναντι πλακών με λαμαρίνα σκυροδέματος και πυκνότερη διαδοκίδωση κάτωθι αυτής) χωρίς σεισμική επιβάρυνση καθώς οι πλάκες δεν θεωρούνται επικίνδυνες στον σεισμό. Σε αυτή τη λύση ωστόσο οι σκάλες θα πρέπει να είναι μεταλλικές για την καλύτερη απόκριση σε ακραίες συνθήκες και φυσικά για τη μεγαλύτερη ταχύτητα κατασκευής και οικονομία.

Όλα αυτά συν τα ελαφρύτερα θεμέλια και το χαμηλότερο ΙΚΑ ή τις εξωτερικές σκάλες κινδύνου που κατεβάζουν το συνολικό κόστος και χρόνο καθώς στα σύμμεικτα κτίρια ανεγείρονται ταυτόχρονα με τον κύριο φορέα, κάνουν τα σύμμεικτα κτίρια από μη απαγορευτικά έως συμφέροντα για όσους θέλουν να ξεμπερδέψουν μια και καλή με το πρακτικό αλλά και ψυχολογικό πρόβλημα του σεισμού.

Για να ξέρουμε και για τι μιλάμε βέβαια οι λύσεις με χαλύβδινο σκελετό με σωστή μελέτη ξεκινάνε -με τις τωρινές αυξημένες τιμές- από το 200-250 € το τετραγωνικό μέτρο για τον σκελετό και τις πλάκες (disclaimer εδώ: μιλάμε για μελέτη-κατασκευή ή έστω κατασκευή με σωστή μελέτη και ανάληψη εργολαβικά του κτιρίου από μία εταιρία και όχι όταν θα πάει ο υποψήφιος πελάτης να μοιράσει τις δουλειές όπου μεμονωμένα ο σκελετός θα κοστίζει έως και τα διπλά). Ακόμα λοιπόν και αν υπάρχει διαφορά με την συμβατική λύση αυτή θα είναι στα επίπεδα ενός καλού κεραμεικού πλακιδίου ή δρύινου πατώματος. Αν αυτά τα ποσά είναι απαγορευτικά για να έχει κάποιος το κεφάλι του ήσυχο για πάντα από σεισμούς τότε τι μπορώ να προσθέσω επί του θέματος; 

Η λύση του χαλύβδινου σκελετού με τα χρόνια έχει περάσει σοβαρά στους έλληνες παρά τις διαφορές κόστους προς τα πάνω κυρίως από βαριές και κακές μελέτες ή από κτίρια που εμπλέκονται άλλοι εργολάβοι από τον μηχανικό αδείας. Πλέον τελευταία παρατηρείται και μία στροφή στην αγορά τέτοιων κτιρίων και διαμερισμάτων η οποία ομολογουμένως είχε ένα θέμα αποδοχής τα προηγούμενα χρόνια. Σε αυτό βοήθησαν και οι αλλοδαποί ή έλληνες του εξωτερικού που έχουν συχνά πιο μεγάλο budget και αγοράζουν ακριβότερα διαμερίσματα και οι οποίοι είναι περισσότερο εξοικειωμένοι με τον χάλυβα τον οποίο μάλιστα και επιζητούν πολλές φορές σε αντίθεση με τους έλληνες που ακόμα θέλουν «γερό μπετό και κανονικό κτίριο όχι προκάτ».

Από τα 22 χρόνια που δραστηριοποιούμαι στον χώρο αποκλειστικά των μεταλλικών και σύμμεικτων κτιρίων τα 15 περίπου βρίσκεται η ιστοσελίδα μου στην πρώτη ή στις πρώτες θέσεις αναζήτησης στο Google. Ως εκ τούτου έχω την ευχή και την κατάρα να είμαι πάμπολλες φορές εκείνος από τον χώρο που ακούει ότι δεν μπορεί να φανταστεί κανείς για τις λύσεις αυτές και γενικά για την οικοδομή.

Το γενικό συμπέρασμα είναι ότι σαν λαός μας σώζουν οι μηχανικοί μας που μας κρατάνε σε σοβαρά επίπεδα ποιότητας. Αν αφηνόμασταν πιο ελεύθεροι να ξεδιπλώσουμε το ελευθεριακό ταμπεραμέντο μας που μας διακρίνει ως λαό, θα θρηνούσαμε πάμπολλες τραγωδίες. Δεν είμαι επ ουδενί συντεχνιακός αλλά μπορώ λίγο να περηφανεύομαι για τον κλάδο που αγόγγυστα ακούει τα πάντα και πέρασε όσα πέρασε στην κρίση βιώνοντας επίσης αγόγγυστα την πρώτη και απόλυτη απελευθέρωση επαγγέλματος στη χώρα με την (ορθή μακροπρόθεσμα) κατάργηση των ελάχιστων αμοιβών, αντέχοντας, παραμένοντας και περιμένοντας την έξοδο από την κρίση για να δώσει τώρα λύσεις στην ανάπτυξη που δεν υφίσταται χωρίς την οικοδομή.

Θα ήταν καλό λοιπόν για όλους και για τον κλάδο να αγκαλιάσει αυτή τη μέθοδο κατασκευής περισσότερο αν και όπως προείπα τα τελευταία χρόνια έχει κάνει μεγάλα βήματα στον τομέα αυτόν.

Σε κάθε περίπτωση πάντως θα πρέπει οι υποψήφιοι ιδιοκτήτες να αξιολογούν καλύτερα τις οικονομικές τους δυνατότητες και τους κανονισμούς πριν κατασκευάσουν κάποιο κτίριο, ιδίως σε επικίνδυνες σεισμικά περιοχές. Ακόμα και αν δεν επιλέξουν χαλύβδινο σκελετό θα πρέπει να γνωρίζουν ότι μπορούν και θα πρέπει να ζητήσουν από τον μελετητή τους να ενισχύσει το κτίριό τους αντισεισμικά περισσότερο από όσο επιβάλει το κράτος και οι φορείς του με τους -ίσως μετριοπαθείς για αυτούς- κανονισμούς.

* Ο Γιώργος Β. Βελτσίστας είναι διπλωματούχος πολιτικός μηχανικός του πολυτεχνείου Πατρών που τα τελευταία 22 χρόνια δραστηριοποιείται αποκλειστικά στο χώρο των μεταλλικών και σύμμεικτων κτιρίων

πηγή liberal.gr

Επαναπαυόμαστε, γιατί θεωρούμε ότι έχουμε καλύτερες κατασκευές από την Τουρκία. Οσο κι αν αυτό αντικειμενικά ισχύει, δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι βρισκόμαστε σε μια «γειτονιά» με υψηλή σεισμικότητα. Οι καταστροφές στην Τουρκία και στη Συρία πρέπει να αποτελέσουν το έναυσμα για μια «επανεκκίνηση» της αντισεισμικής πολιτικής στη χώρα μας, η οποία έχει με τα χρόνια ατονήσει. Αυτά σημειώνει ο ακαδημαϊκός, πολιτικός μηχανικός, αρθρογράφος και συγγραφέας Θεοδόσης Τάσιος στην «Κ», δηλώνοντας συντετριμμένος από τις εικόνες της καταστροφής.

Κανένας αντισεισμικός κανονισμός δεν θα μπορούσε να αντέξει το θηριώδες μέγεθος αυτού του σεισμού, επισημαίνει και ζητεί να αυξηθεί άμεσα η βοήθεια από την Ελλάδα προς την Τουρκία. «Ο σεισμός χτυπάει τον φτωχό», αναφέρει.

– Ποιες είναι οι πρώτες σκέψεις που σας έρχονται στο μυαλό από τις εικόνες της καταστροφής;

– Παρόλο που ασχολούμαι με το πρόβλημα σε διεθνή κλίμακα επί 50 χρόνια ως μηχανικός και ως εμπειρογνώμων της UNESCO –και ως εκ τούτου θα έπρεπε να είμαι πιο αποστασιοποιημένος– νιώθω συντετριμμένος. Αυτά τα μεγέθη σεισμών σε πυκνοκατοικημένες περιοχές είναι πάρα πολύ σπάνια, όμως ο αριθμός των θυμάτων και η έκταση των οικονομικών συνεπειών είναι τεράστια.

– Τι έφταιξε, εκτός από το μέγεθος του σεισμού;

– Συχνά λέμε ότι ο δομικός πολιτισμός στην Τουρκία είναι χαμηλότερης στάθμης από ό,τι ο δικός μας. Αυτό γενικά ισχύει, παρότι έχει βελτιωθεί, γιατί οι κοινωνικές συνθήκες στην Τουρκία είναι πολύ διαφορετικές. Κάποτε, τη δεκαετία του ’80, το ποσοστό της αυθαίρετης δόμησης έφθανε το 50% – και δεν μιλάμε για δύο καμαρούλες αλλά για πολυώροφα κτίρια. Υπήρχε μάλιστα τεχνικός όρος στην Τουρκία, τα έλεγαν «τα χτισίματα της νύχτας». Ομως είναι εύκολο να αποδίδουμε την καταστροφή μόνο σε αυτό. Ηταν τόσο θηριώδες το μέγεθος του σεισμού, που δεν μπορεί να αντιμετωπιστεί ούτε με τις καλύτερες κατασκευές ή τον καλύτερο κανονισμό. Η μεγαλύτερη ιδιοτυπία του ήταν η μακρότατη διάρκεια των ισχυρών ταλαντώσεων (γύρω στα 60 δευτερόλεπτα). Τούτο συνεπάγεται ένα πολύ μεγάλο πλήθος ανακυκλίσεων φόρτισης, πάνω σε δομικά στοιχεία ήδη τραυματισμένα από την πρώτη ισχυρή δόνηση. Με συνέπεια την ταχύτατη μείωση της απομένουσας αντοχής των κτιρίων, ενώ, κατά το πνεύμα των κανονισμών, η απαιτούμενη αντοχή νοείται μετά από τρεις μόνον πλήρεις ανακυκλίσεις.

– Και πόσο μάλλον στη Συρία, που βγαίνει από έναν πόλεμο.

– Εκεί είναι δυσκολότερα τα πράγματα γιατί δεν διαθέτουν ούτε την οργάνωση ούτε την οικονομική δύναμη που έχουν οι Τούρκοι. Ούτε βέβαια τη σημαντική επιστημονική γνώση και οργάνωση που έχουν για την αντιμετώπιση των σεισμικών φαινομένων.

– Ποιες βλάβες σε ένα κτίριο οδηγούν στην κατάρρευσή του;

– Αυτά που είδα στην τηλεόραση από την Τουρκία ήταν αυτά που ονομάζουμε «τυπικά»: καταστρέφεται το ισόγειο και στη συνέχεια όλο το υπόλοιπο κτίριο γέρνει και πέφτει ατόφιο. Το ίδιο έγινε και στα Σκόπια προ ετών, καταστράφηκαν από τα ισόγειά τους. Σαν να έχεις ένα κουτί επάνω σε ξύλινα ποδαράκια.

– Εχει ο σεισμός ταξικά χαρακτηριστικά;

– Ο σεισμός χτυπάει τον φτωχό. Οι πλουσιότεροι μένουν σε περισσότερο φροντισμένα κτίρια, σε καλύτερες κατασκευές. Οι φτωχοί σε κτίρια με χαμηλής ποιότητας μελέτη και κατασκευή, τα οποία δεν συντηρούνται. Αυτό ισχύει παντού. Και στην Αθήνα, πάρα πολλές πολυκατοικίες σε κεντρικές περιοχές έχουν μεγάλη διάβρωση των οπλισμών στα υπόγεια, λόγω της υγρασίας. Οι φθορές αυτές μειώνουν κι άλλο την αντισεισμική τους ικανότητα, η οποία δεν ελέγχεται από πουθενά, ούτε από την Πολιτεία αλλά ούτε και από τους πολίτες. Είναι σαν να αγοράζαμε ένα αυτοκίνητο και να το χρησιμοποιούσαμε για 30 χρόνια χωρίς να το πηγαίνουμε στο συνεργείο. Η αντίληψή μας για τα κτίρια ως τεχνικό αγαθό είναι προκλητική.

– Πολλοί συνάδελφοί σας πάντως θεωρούν ότι αν συμβεί ένας μεγάλος σεισμός κοντά σε ένα σημαντικό αστικό κέντρο της Τουρκίας, οι συνέπειες θα είναι αδιανόητες, γιατί υπάρχουν ολόκληρες γειτονιές που έχουν χτιστεί αυθαίρετα.

– Για την Κωνσταντινούπολη έχω αντίληψη γιατί είμαι επίτιμο μέλος του τουρκικού ICOMOS, συνεργαζόμουν παλαιότερα με τουρκικά πανεπιστήμια. Εχω συμμετάσχει πριν από αρκετά χρόνια σε μια συνεδρίαση που έγινε με την UNESCO για τα σενάρια ενεργοποίησης του βόρειου ρήγματος της Ανατολίας κοντά στην Κωνσταντινούπολη. Μιλούσαν για μισό εκατομμύριο θύματα. Είναι τραγικό αυτό που θα μπορούσε να συμβεί με τα τεχνικά δεδομένα της παλιάς εποχής – θέλω να ελπίζω ότι στο μεταξύ οι «κατασκευές της νύχτας» θα έχουν κατεδαφιστεί.

Τρέμει το φυλλοκάρδι μου βλέποντας τόση αδιαφορία

– Είναι ο αντισεισμικός μας κανονισμός επαρκής;

– Θα μου επιτρέψετε ένα προσωπικό σχόλιο… Αίμα έφτυσα κι εγώ και οι συνεργάτες μου και οι καθηγητές των Πολυτεχνείων για να πείσουμε για τις βαθμιαίες αλλαγές στον αντισεισμικό κανονισμό. Οι αντιδράσεις ήταν μεγάλες, ακόμα και από διακεκριμένους συναδέλφους μας. Γι’ αυτό και μια περίοδο σκεφτήκαμε να στραφούμε στην Ευρώπη, να συμβάλουμε στη διαμόρφωση ενός κοινού κανονισμού τον οποίο στη συνέχεια η Ελλάδα υποχρεωτικά θα εφάρμοζε. Για τον λόγο αυτό, Ελληνες επιστήμονες έχουν παίξει πολύ σημαντικό ρόλο στη διαμόρφωση των αντισεισμικών κανονισμών της Ευρώπης, σημαντικότερο από ό,τι οι Ιταλοί. Εχουμε λοιπόν σπουδαίους κανονισμούς, αλλά δεν έχουμε συντήρηση. Φτιάχνουμε κτίρια και τα εγκαταλείπουμε. Αν σκουριάσουν, αν στην πορεία αφαιρεθούν κομμάτια, αν έρθουν ηλεκτρολόγοι και μηχανικοί και σκαλίσουν τα υποστυλώματα, αν αλλάξει χρήση το ισόγειο, όλα αυτά δεν ελέγχονται από κανέναν. Ομως όλα αυτά συμβάλλουν στην τρωτότητα του κτιρίου και τη διακινδύνευση. 

– Εχουμε εικόνα των τρωτών σημείων των ελληνικών πόλεων;

– Στην απογραφή του 2000 είχαμε συμμετάσχει με την ομάδα του Εθνικού Προγράμματος Αντισεισμικής Ενίσχυσης Υφιστάμενων Κατασκευών (ΕΠΑΝΤΥΚ) του ΤΕΕ. Προετοιμάσαμε τους καταλόγους των ερωτημάτων και εκμεταλλευτήκαμε πλήρως τα στοιχεία που συγκεντρώσαμε με τη συνεργασία των συναδέλφων της Εθνικής Στατιστικής Υπηρεσίας και εκδώσαμε ένα βιβλίο, που έχει σχεδόν για κάθε πόλη όλα τα αποτελέσματα που ενδιαφέρουν στη χάραξη αντισεισμικής πολιτικής. Από τι κατασκευαζόταν ο φέρων οργανισμός σε κάθε περιοχή, αν τα κτίρια είναι από μπετό, τούβλα ή πέτρα, αν έχουν πιλοτή ή όχι, πότε χτίστηκαν. Στη συνέχεια, όλο μας το υλικό παραδόθηκε στον ΟΑΣΠ. Δημιουργήθηκε ο κανονισμός επεμβάσεων (ΚΑΝΕΠΕ), πρόσφατα προστέθηκε και ο κανονισμός για τα κτίρια με τοιχοποιία (ΚΑΔΕΤ). Η πληρότητα των ελληνικών κανονισμών αναγνωρίζεται στην Ευρώπη. 
 
– Μήπως όμως επαναπαυόμαστε λόγω της ύπαρξης ενός προωθημένου αντισεισμικού πλαισίου;

– Είναι σαν τον πυρετό. Μόλις μας περάσει, νομίζουμε ότι γίναμε καλά. Eτσι και με τον σεισμό. Μόλις απομακρυνθεί το διάστημα από έναν πρόσφατο σεισμό, ξεχνάμε. Oμως οι ισχυροί σεισμοί δεν θα πάψουν στη χώρα μας, είτε σε 5 μήνες είτε σε 15 χρόνια θα ξανασυμβούν. Γι’ αυτό δεν θα έπρεπε να σταματά η αντισεισμική πολιτική για τις γέφυρες, για τα νοσοκομεία, για τα σχολικά κτίρια, τα δημόσια κτίρια, τις εκκλησίες, γενικά τους χώρους συνάθροισης κοινού. Αναμφισβήτητα για όλα αυτά έχουν γίνει στο παρελθόν ενέργειες. Eχω όμως την οιονεί βεβαιότητα ότι δεν είναι επαρκείς. 

 – Πού είναι πιο ευάλωτη η Ελλάδα στην περίπτωση ενός ισχυρού σεισμού;

– Στα δίκτυα και στις γέφυρες. Δεν γνωρίζω τι γίνεται με τα ξενοδοχεία, ο κλάδος πρέπει να αναλάβει την ευθύνη του. Εκεί που έχουν γίνει σοβαρά βήματα είναι στην ενίσχυση των σχολικών κτιρίων. Στα ιδιωτικά κτίρια υπάρχει ένα σημαντικό κενό, πρέπει το κοινωνικό κράτος να έλθει και να ενισχύσει τον έλεγχο και τις επισκευές μέσα από ένα εθνικό πρόγραμμα, να αξιοποιήσει την εμπειρία του ΟΑΣΠ. Τρέμει το φυλλοκάρδι μου βλέποντας τόση αδιαφορία για έναν πραγματικό κίνδυνο. 

Πρέπει οπωσδήποτε να αυξήσουμε άμεσα τη βοήθεια που θα στείλουμε αυτή τη στιγμή στην Τουρκία. Eχουμε περιθώριο από το υστέρημά μας. Δεν πρέπει να αφήσουμε να υποφέρει ένας λαός δίπλα μας. Και να θυμηθούμε ότι σε βάθος χρόνου διατρέχουμε ανάλογο κίνδυνο – ίσως όχι τον ίδιο γιατί δεν έχουμε το ίδιο μεγάλα ρήγματα. Ελπίζω ότι θα δοθεί η αφορμή να ληφθεί μια επιτελική απόφαση, με τη συναίνεση όλων των κομμάτων, ώστε να αρχίσουμε ξανά να ασχολούμαστε με την αντισεισμική προστασία των κτιρίων μας. 

πηγή kathimerini.gr

Της Παρασκευής Μποζινέκη-Διδώνη

Τα τοπία της εξόρυξης και η τουριστική ανάπτυξη

Η Σαντορίνη, η αρχαία Καλλίστη, είναι νησί ηφαιστειογενές, ιδιόμορφο γεωμορφολογικά. Η δραστηριότητα των ηφαιστείων στην περιοχή ξεκίνησε πριν από 1,5 εκατομμύρια χρόνια και συνένωσε τα υπολείμματα από την καταβύθιση της αρχαίας Αιγηίδας. Κάθε έκρηξη του ηφαιστείου πρόσθετε γη ή κατέστρεφε το νησί με μια εναλλασσόμενη διαδικασία. Η έκρηξη, η οποία έγινε το 1600 π.Χ., στην Ύστερη Εποχή του Χαλκού, όταν το νησί ήταν σε μεγάλη οικονομική και πολιτιστική ακμή, ονομάστηκε «μινωική έκρηξη» και προκάλεσε την κατακρήμνιση του θόλου του ηφαιστείου, δημιουργώντας τη χοάνη της σημερινής Καλντέρας. Κατέστρεψε το σπουδαίο πολιτισμό του νησιού, θάβοντάς τον κάτω από εκατομμύρια τόνους λάβας και στάχτης, και ίσως και το μινωικό πολιτισμό.

Η Καλντέρα περιβάλλεται από τα νησιά Θήρα, Θηρασία και Ασπρονήσι, κλείνοντας τον ιδεατό κύκλο της αρχαίας Στρογγύλης. Στο κέντρο της βρίσκεται το ηφαίστειο, δύο μικρά νησιά, η Παλαιά Καμμένη, ηλικίας 2.000 ετών, και η Νέα Καμμένη, η οποία δημιουργήθηκε πριν από 425 χρόνια και θεωρείται η νεότερη γη της Ευρώπης. Το κοίλο μέρος του νησιού προς την Καλντέρα είναι κατακόρυφες γεωλογικές τομές ύψους 150-350 μ., όπου διακρίνονται τα αλλεπάλληλα στρώματα των εκρήξεων, μια ζωντανή γεωλογική μαρτυρία 20-30 εκατομμυρίων ετών. Οι διάφορες λάβες, κόκκινες και μαύρες, εναλλάσσονται με επιστέγασμα την πουζολανική τέφρα, την άσπρη «θηραϊκή γη», την «ηφαιστειακή σποδό», την «άσπα», όπως τη λένε οι ντόπιοι. Είναι η τέφρα της μινωικής έκρηξης, μεγάλου πάχους, 40-70 μ., στην οποία είναι σκαμμένοι ή χτισμένοι οι οικισμοί της Σαντορίνης.

Η μινωική τέφρα σκεπάζει όλο το νησί εκτός από το λόφο του Προφήτη Ηλία και ορισμένα σημεία μεταξύ Φηρών-Οίας. Προς την πλευρά της Καλντέρας το πάχος του στρώματος είναι μεγάλο και το υλικό είναι «καθαρό» χωρίς προσμείξεις. Εδώ λοιπόν ανοίγονται τα ορυχεία θηραϊκής γης γιατί εξασφαλίζεται εύκολη φόρτωση του υλικού στα πλοία. Η θηραϊκή γη είναι ένα σπουδαίο οικοδομικό υλικό. Περιέχει οξείδια του πυριτίου σε σύμπλοκα άλατα μετάλλων και όταν αναμειχθεί με ασβέστη δίνει ένα ισχυρό κονίαμα, το οποίο σκληραίνει σε δυσμενείς συνθήκες υγρασίας ακόμη και κάτω από το νερό. Δεν κατατρώγεται από τη θάλασσα και με τα χρόνια σκληραίνει ακόμα περισσότερο. Όταν σκάβεται, συνήθως σε σχήμα θόλου, έχει εξαιρετική αντοχή, δεν χάνει τη γεωμετρία του σκάμματος, δίνοντας έτσι μια κατοικία, φθηνή και οικολογική, ζεστή το χειμώνα και δροσερή το καλοκαίρι. Με αυτό τον τρόπο δημιουργούνται «υπόσκαφα» σπίτια, χαρακτηριστικό στοιχείο της μοναδικής αρχιτεκτονικής της Σαντορίνης.

Το υλικό της θηραϊκής γης, το οποίο βγαίνει με την εκσκαφή, χρησιμοποιείται για το κτίσιμο των εξώσκαφων τμημάτων του κτιρίου. Η στέγαση γίνεται με θόλους ή σταυροθόλια με ένα είδος χυτής καλουπωτής λιθοδομής. Αποτέλεσμα είναι μια αρχιτεκτονική υψηλής αισθητικής και σπάνιας πλαστικότητας. Η θηραϊκή γη χρησιμοποιείται, επίσης, στα κονιάματα για το σοβάτισμα, καθώς και στην κατασκευή των θηραϊκών δαπέδων. Με αυτό τον τρόπο το κύριο υλικό της κατασκευής ήταν εξασφαλισμένο επί τόπου και χρειαζόταν η προμήθεια μόνο ασβέστη και νερού για την κατασκευή του κτιρίου.

Μέσα στο στρώμα αυτό της θηραϊκής γης βρίσκεται και η κίσσηρη, η ελαφρόπετρα, εξαερωμένη λάβα πορώδης, κακός αγωγός της θερμότητας και του ήχου. Η σπουδαιότητα της θηραϊκής γης ως οικοδομικού υλικού σε μεγάλα έργα, λιμενικά και άλλα (διώρυγα του Σουέζ, λιμάνι της Αλεξάνδρειας και της Κωστάντζας), και η μεγάλη ζήτηση δημιούργησαν τα ορυχεία θηραϊκής γης στην Οία, στα Φηρά, στο Ακρωτήρι και στη Θηρασιά.

Στην αρχή η εξόρυξη γινόταν με πρωτόγονα μέσα σε στοές. Σιγά-σιγά η χρήση των μηχανημάτων και η τεχνολογική εξέλιξη έκανε τους ρυθμούς εξόρυξης ταχύτατους. Το νησί κοβόταν σε κομμάτια, φορτωνόταν στα πλοία και εξαγόταν. Η γειτνίαση των ορυχείων με τους οικισμούς, η ανοιχτή κατρακύλιση του υλικού για τη φόρτωση στα πλοία, δημιουργούσαν συνθήκες διαβίωσης επικίνδυνες και δυσμενείς στις γύρω περιοχές, οι οποίες πνίγονταν κυριολεκτικά στη σκόνη των ορυχείων. Οι πληγές αυτές δείχνουν ακόμα και σήμερα το μέγεθος της καταστροφής που προκάλεσε στο νησί, κυρίως τα τελευταία χρόνια, η αλόγιστη λειτουργία των ορυχείων της θηραϊκής γης.

Τα ορυχεία της Οίας

Στην Οία τα ορυχεία βρίσκονται στο βορειοανατολικό μέρος του οικισμού. Ιδρύθηκαν από τον Ματθαίο Μαυρομμάτη το 1928 και η σκάλα φόρτωσης ήταν στον όρμο του Αμμουδιού. Το 1932 απασχολούσαν 25-30 εργάτες ημερησίως, φορτώνοντας 500-600 τόνους την ημέρα. Σιγά-σιγά οι κληρονόμοι επεξέτειναν τη λειτουργία των ορυχείων. Ο πέτρινος φάρος, ο ανεμόμυλος και περίπου 15 σπίτια στη γειτονιά «Γαρμπινοί Μύλοι» γκρεμίστηκαν και το φυσικό έδαφος κατέβηκε περίπου 40 μ. σε σχεδόν κατακόρυφη τομή. Η διαβίωση στην περιοχή αυτή και στο Αμμούδι ήταν αδύνατη. Κατά τη διάρκεια των χρόνων 1967-1970 έγιναν προσπάθειες να κλείσει το ορυχείο με δικαστικές διαδικασίες, τις οποίες προκάλεσε τότε ο Δημήτριος Λ. Νομικός. Τελικά, το ορυχείο σταμάτησε τη λειτουργία του το 1974 και μεταφέρθηκε στα ορυχεία του Ακρωτηριού. Η σκάλα φόρτωσης υπήρχε μέχρι και το 1985. Στη θέση της δημιουργήθηκε αργότερα ο μώλος του Αμμουδιού,

Τα μπετονένια σιλό στο Αμμούδι υπάρχουν ακόμα. Τόνοι θηραϊκής γης είχαν

θάψει κυριολεκτικά τα σπίτια γύρω από τα σιλό. Το 1976, ως αρχιτέκτων του Ελληνικού Οργανισμού Τουρισμού, μελέτησα την ανάδειξη παραδοσιακών κτιρίων και τη μετατροπή τους σε τουριστικά καταλύματα στην Οία. Η περιοχή των «Γαρμπινών Μύλων» αλλά και του «Φαναριού», γειτονιές οι οποίες ήταν δίπλα στα ορυχεία, όπως και το Αμμούδι, ήταν εγκαταλειμμένες σχεδόν ολοκληρωτικά. Σήμερα μεγάλο μέρος των ορυχείων ανήκει σε ιδιώτη, ο οποίος αγόρασε και τα ορυχεία του Ακρωτηριού. Στα τμήματα τα οποία ανήκουν στην Κοινότητα εκπονούμε ένα σχέδιο για τη δημιουργία γηπέδων, αθλητικών εγκαταστάσεων, καθώς και ένα πέτρινο αμφιθέατρο, «Το Θέατρο του Ήλιου», με όλες τις απαραίτητες υποδομές, το οποίο ευελπιστούμε ότι θα αποσυμφορήσει την Οία από το πλήθος των επισκεπτών, οι οποίοι συρρέουν για το ηλιοβασίλεμα κυρίως τους καλοκαιρινούς μήνες.

Τα ορυχεία των Φηρών

Στο νότιο μέρος των Φηρών βρίσκονται τα ορυχεία της θηραϊκής γης, τα οποία καταλαμβάνουν μεγάλη έκταση. Στην περιοχή αυτή υπήρχαν τα ορυχεία ΑΓΕΤ, Χιωτόπουλου, Μπουντούρογλου, Καραγιώργη, Ηφαίστου. Τα ορυχεία σταμάτησαν να λειτουργούν περίπου πριν από 12 χρόνια. Η καταστροφή της περιοχής, κυρίως τα τελευταία χρόνια της λειτουργίας τους, ήταν δραματική, λόγω της ταχύτατης εξόρυξης. Στη θέση αυτή υπάρχει ο παλαιός δρόμος Φηρών-Πύργου. Το 1979 ήταν ένας στενός δρόμος, ο οποίος όμως διευκόλυνε την κυκλοφορία στο νησί. Κοντά στον οικισμό των Φηρών τα ορυχεία έχουν φτάσει σκάβοντας στο δρόμο με κατακόρυφο μέτωπο βάθους μέχρι και 70 μ.

Οι συγκρούσεις μεταξύ κατοίκων και ορυχειούχων πλήθαιναν. Η εμφανής πια

τουριστική ανάπτυξη του νησιού δεν ήταν δυνατόν να συνυπάρχει με την επιφανειακή εξόρυξη και την ελεύθερη φόρτωση μέσα σε σύννεφα σκόνης όταν πιάνει ο νοτιάς. Οι ορυχειούχοι ζητούσαν να μεταφερθεί ανατολικότερα ο δρόμος, με το πρόσχημα ότι είναι επικίνδυνος, ώστε να εξομαλυνθεί το μέτωπο των 70 μ. βάθους. Στην ουσία ζητούσαν περισσότερη έκταση προς εκμετάλλευση, γιατί στο σημείο εκείνο είχαν ήδη εξαντλήσει το βάθος του καλού στρώματος της θηραϊκής γης.

Την εποχή εκείνη, ως αρχιτέκτων του Ε.Ο.Τ. μαζί με άλλους φορείς, διοργάνωσα μια δημόσια συζήτηση στα Φηρά με θέμα τα ορυχεία, παρουσία των κατοίκων, των ορυχειούχων, των ελάχιστων τότε εργατών, η οποία είχε εξαιρετικό ενδιαφέρον με την ανταλλαγή των διαφορετικών απόψεων. Τελικά τα ορυχεία έκλεισαν, η ΑΓΕΤ μεταφέρθηκε στο Γυαλί της Νισύρου και στη Μήλο. Η Καλντέρα της Σαντορίνης, εκτός του ότι είναι χαρακτηρισμένη, όπως ολόκληρο το νησί, ως ιδιαίτερου φυσικού κάλλους, έχει ιδιαίτερο θεσμικό πλαίσιο ως προς τη δόμηση και θεωρείται κορεσμένη περιοχή για την ανέγερση νέων ξενοδοχείων. Περιοχές των ορυχείων στα Φηρά, αλλά και στο Ακρωτήρι έχουν χαρακτηρισθεί ως αρχαιολογικοί χώροι.

Στην περιοχή των παλαιών ορυχείων του Ηφαίστου στα Φηρά, δίπλα στην

Πλατεία Σαρπάκη, υπάρχει το εργοστάσιο επεξεργασίας της θηραϊκής γης. Ιδρύθηκε από τον Ι.Π. Δοϊαννίδη, καθηγητή του Πολυτεχνείου, και τέθηκε σε κίνηση το 1929. Το εργοστάσιο αφορούσε την ξήρανση και άλεση της θηραϊκής γης και τη μετατροπή της σε λεπτή σκόνη, καθώς και την εμπορία της σε σάκους. Το κτίριο είναι τριώροφο, ύψους 18 μ. και διαστάσεων 50 x 10 μ. Η κίνησή του γινόταν με πετρελαιομηχανή σε ιδιαίτερη αίθουσα 10 x 10 μ.

Η διαδικασία αφορούσε το διαχωρισμό του υλικού σε τρεις κατηγορίες: ψιλό –χονδρό – χονδρότερο, καθώς και το ψήσιμο σε σιδηρένια περιστροφική κάμινο, μήκους 16 μ., με σκοπό την αφαίρεση της υγρασίας. Η κάμινος θερμαινόταν με αγγλικούς γαιάνθρακες σε συνεχή λειτουργία. Τελικά το υλικό έφτανε στους μύλους για κονιορτοποίηση και αποθηκευόταν στα σιλό προκειμένου να συσκευασθεί σε σάκους. Το εργοστάσιο είχε δυνατότητα επεξεργασίας 10 τόνων την ώρα με αντίστοιχη παραγωγή 6-7 τόνων υλικού. Το 1929 απασχολούσε 50 εργάτες και είχε στοιχίσει 10.000.000 δρχ.

Για τη μεταφορά του υλικού στην παραλία είχε δημιουργηθεί ένα κεκλιμένο επίπεδο 300 μ. Ας σημειωθεί ότι το εργοστάσιο βρίσκεται σε 162 μ. υψόμετρο. Την εποχή εκείνη βεβαίως η εξαγωγή της θηραϊκής γης ήταν ένας βασικός οικονομικός παράγοντας του νησιού. Για παράδειγμα, το 1932 φαίνεται η Σαντορίνη να εξάγει 12.000 βυτία κρασιού με έσοδα 19.800.000 δρχ., 900.000 οκάδες τοματοπελτέ με έσοδα 9.900.000 δρχ. και έσοδα από τη θηραϊκή γη 10.000.000 δρχ.

Σήμερα, παρότι σε κακή κατάσταση, το εργοστάσιο διατηρεί αρκετά στοιχεία

και μια πρόταση αξιοποίησής του θα ήταν η διαμόρφωσή του σε γεωλογικό μουσείο της Σαντορίνης μαζί με την ευρύτερη περιοχή. Η αλόγιστη και ταχύτατη πλέον, με τη χρήση των εξελιγμένων μηχανικών μέσων, εξόρυξη των ορυχείων στα χρόνια που ακολούθησαν, άρχισε να έχει δραματικές επιπτώσεις στο τοπίο, στους οικισμούς, στους ανθρώπους, καθώς και στην τουριστική ανάπτυξη στην οποία προσανατολιζόταν το νησί με γρήγορους ρυθμούς.

Σήμερα, μεγάλα τμήματα των ορυχείων έχουν περάσει σε ιδιώτες. Η θέση τους με θέα στην Καλντέρα, η δυνατότητα πρόσβασης με αυτοκίνητο σε μεγάλες ελεύθερες εκτάσεις, οδηγούν τους ιδιώτες σε πιέσεις για την τουριστική αξιοποίηση υπό το πρόσχημα μάλιστα της ανάπλασης. Τα ορυχεία θηραϊκής γης της Σαντορίνης είναι ένα μνημείο βιομηχανικής κληρονομιάς, είναι ένα ανοικτό γεωλογικό μουσείο, αλλά παράλληλα είναι ένας ζωντανός μάρτυρας της ιστορικής και κοινωνικής εξέλιξης του νησιού. Τα ορυχεία είναι μνημεία, στα οποία έχει αποτυπωθεί με δραματικό τρόπο ο σκληρός μόχθος των ανθρώπων, των απλών εργατών που δούλευαν σε αυτά, διακινδυνεύοντας συχνά τη ζωή τους και παλεύοντας καθημερινά με τον ίδιο τους τον τόπο.

Παρασκευή Μποζινέκη-Διδώνη

ΕΥΠΛΟΙΑ © 2022

πηγή facebook.com

Το γηρασμένο κτιριακό απόθεμα της Αθήνας ζητεί επειγόντως λύσεις για να περάσει στον 21ο αιώνα. Διαμερίσματα και χώροι γραφείων σε κτίρια που χτίστηκαν ήδη από τον Μεσοπόλεμο, κυρίως όμως στις μεταπολεμικές δεκαετίες, χρήζουν άμεσης συντήρησης, πλήρους ανακαίνισης και ενεργειακής αναβάθμισης που θα συνοδεύεται από στατική ενίσχυση, διαφορετικά υπάρχει ο κίνδυνος να «κρυφτούν» οι βλάβες που ένα κτίριο μπορεί να έχει υποστεί ή να υποστεί, λ.χ., σε ένα σεισμό.

Η αθηναϊκή πολυκατοικία στον 21ο αιώνα

Του Νίκου Βατόπουλου

Μία από τις μεγαλύτερες προκλήσεις, αν όχι η μεγαλύτερη, που καλείται να αντιμετωπίσει η Αθήνα τα προσεχή χρόνια είναι η συντήρηση και ανανέωση του κτιριακού της αποθέματος. Πέρα από το εκτεταμένο πρόβλημα των εγκαταλελειμμένων και ερειπωμένων οικιών και παλαιών κτιρίων στο κέντρο και στις συνοικίες, το μείζον ζήτημα για το μέλλον της Αθήνας συνοψίζεται στην ανανέωση των χιλιάδων γηρασμένων πολυκατοικιών σε όλο το λεκανοπέδιο. Διαμερίσματα αλλά και χώροι γραφείων σε κτίρια που χτίστηκαν ήδη από τον Μεσοπόλεμο, αλλά κυρίως στις μεταπολεμικές δεκαετίες της έντονης οικοδομικής ανάπτυξης, χρήζουν άμεσης συντήρησης, ενεργειακής αναβάθμισης, πλήρους ανακαίνισης και προσαρμογής στις επιταγές της σύγχρονης ζωής.

Είναι παράδοξο ίσως, αλλά το μέλλον της κατοίκησης στην Αθήνα κρίνεται από την προοπτική επανένταξης του γηρασμένου και αποσαθρωμένου κτιριακού ιστού στις αυριανές προκλήσεις και φιλοδοξίες της πρωτεύουσας. Αυτό που συνοπτικά θα λέγαμε επαναφορά της πολυκατοικίας του 20ού αιώνα στις ανάγκες του 21ου, είναι ένα ζήτημα που απασχολεί χιλιάδες ιδιοκτήτες διαμερισμάτων και γραφείων σε κτίρια που αποσαθρώνονται εσωτερικά. Η εγκατάλειψη του κτιριακού πλούτου της Αθήνας έγινε οξύ κοινωνικό πρόβλημα στη διάρκεια της δεκαετούς οικονομικής κρίσης και επανέρχεται ως ζήτημα πρώτης προτεραιότητας.

Η διάσωση, επί της ουσίας, του τυπικού αθηναϊκού διαμερίσματος άπτεται πολλών παραμέτρων, από την κοινωνική συνοχή και την κλιματική κρίση έως την επαναφορά της κατοικίας στον Δήμο Αθηναίων και την προσέλκυση επενδύσεων. Κυρίως συνδέεται με την ποιότητα της καθημερινής διαβίωσης, όπως και με την προστασία της περιουσίας χιλιάδων πολιτών. Το μέλλον της Αθήνας περνάει από την ανανέωση της πολυκατοικίας. Ενα ζήτημα κοινωνικό, οικονομικό, αισθητικό, περιβαλλοντικό, πολιτικό.

Το φαινόμενο της αντιπαροχής

Του Γιώργου Λιάλιου

Για πολλούς η αντιπαροχή ήταν η αιτία της καταστροφής της Αθήνας –και άλλων ελληνικών πόλεων– μέσω της κατεδάφισης σημαντικών κτιρίων και της σταδιακής επικράτησης μιας τσιμεντένιας ομοιομορφίας. Για άλλους, η αντιπαροχή ήταν ένα «κοινωνικό μαξιλάρι», που υποκατέστησε την έλλειψη στεγαστικής πολιτικής στην Ελλάδα και με την εσωτερική διαστρωμάτωσή της διευκόλυνε τη δημιουργία ενός κοινωνικά συνεκτικού χώρου.
Σε κάθε περίπτωση, η αντιπαροχή ήταν τις δεκαετίες του ’50 και ’60 η κύρια μέθοδος ανέγερσης πολυκατοικιών. Και καθώς το φαινόμενο απασχολεί ολοένα και περισσότερο τους ερευνητές, αποκαλύπτεται σταδιακά και μια παραγνωρισμένη σήμερα πλευρά της: η φτωχή ή μέτρια ποιότητα κατασκευής. Μια αδυναμία, η οποία ενισχύεται από τη φυσική φθορά του χρόνου. Πολλοί υποστηρίζουν ότι η γήρανση του κτιριακού αποθέματος της Αθήνας θα είναι το επόμενο «μεγάλο θέμα» της πόλης, ένα θέμα που όχι μόνο δεν έχει μέχρι σήμερα αντιμετωπιστεί, αλλά τα τελευταία χρόνια «φτιασιδώνεται» πίσω από τις ανακαινίσεις και τις ενεργειακές αναβαθμίσεις διαμερισμάτων σε όλες τις κεντρικές περιοχές της πρωτεύουσας.

Χαρτογράφηση

Η αρχιτέκτων Κωνσταντίνα Κάλφα και η γεωγράφος Ελένη Γκαδόλου ασχολούνται την τελευταία διετία με τη χαρτογράφηση της οικοδομικής επιχείρησης της πολυκατοικίας το 1955-1970, στο πλαίσιο ερευνητικού προγράμματος της σχολής Αρχιτεκτόνων του ΕΜΠ (χρηματοδοτούμενο από τη Γενική Γραμματεία Ερευνας και Τεχνολογίας και το Ελληνικό Ιδρυμα Ερευνας και Καινοτομίας). Το πρώτο μέρος της έρευνάς τους χαρτογραφεί τις οικοδομικές άδειες που εκδόθηκαν στην πρωτεύουσα για πολυκατοικίες το 1955 και 1965, διασταυρώνοντας τις πληροφορίες με προφορικές μαρτυρίες. Εχοντας συγκεντρώσει ένα αντιπροσωπευτικό δείγμα των αδειών, η έρευνα αποτυπώνει πώς σταδιακά άρχισε να επικρατεί η πολυκατοικία στις κεντρικές περιοχές: κατά κύριο λόγο στην Κυψέλη, στο Κολωνάκι, στους Αμπελοκήπους, στα Εξάρχεια, στις πλατείες Βικτωρίας και Κολιάτσου το 1955. Και μια δεκαετία αργότερα στο Παγκράτι, στους Αμπελοκήπους, στην Κυψέλη, στο ιστορικό κέντρο, στην Καλλιθέα, στου Ζωγράφου και, σε πρώτη φάση ακόμα, στην παραλιακή λεωφόρο.

«Ουσιαστικά την περίοδο εκείνη ανεγέρθηκαν δύο κατηγορίες πολυκατοικιών. Οι “καλές” αστικές πολυκατοικίες, όπως αυτές του Κολωνακίου και άλλων κεντρικών περιοχών και εκείνες που έγιναν με αντιπαροχή», εξηγεί η κ. Κάλφα. «Την περίοδο εκείνη η αντιπαροχή είναι η κύρια μέθοδος ανέγερσης πολυκατοικιών: το 90% των αδειών για πολυώροφα κτίρια το 1955 και το 60% το 1965».

Η ανάπτυξη της αντιπαροχής στην Αθήνα είχε πολλές ιδιαιτερότητες. «Κατ’ αρχήν, χώρεσε πολλούς “παίκτες”, δεν συγκεντρώθηκε στα χέρια λίγων εταιρειών. Αυτό έχει διαφορετικές αναγνώσεις: για κάποιους ήταν ένα είδος λαϊκού καπιταλισμού, που βοήθησε να συγκρατηθεί ένα εισόδημα στη μεσαία τάξη. Για άλλους, η απουσία μεγάλου κεφαλαίου οδήγησε σε έναν συγκυριακό τρόπο ανάπτυξης της πόλης».

Η μελέτη του φαινομένου της αντιπαροχής δεν έχει μόνο ιστορική αξία. Είναι και μια έμμεση πηγή πληροφορίας για τη στατική κατάσταση εκατοντάδων πολυκατοικιών της περιόδου. «Το κόστος ανέγερσης μιας πολυκατοικίας δεν είναι ασφαλές στοιχείο για την εξαγωγή συμπερασμάτων, καθώς παρουσιάζει μεγάλες διακυμάνσεις, προφανώς ανάλογα με το τι «δηλωνόταν». Υπάρχουν όμως πολλές προφορικές μαρτυρίες εργολάβων και οικοδόμων, που έλεγαν ότι τα κτίρια χτίζονταν χωρίς επίβλεψη μηχανικού, ότι έμπαιναν λιγότερα σίδερα στον οπλισμό κ.ο.κ.», λέει η κ. Κάλφα. «Δεν μπορούμε να εξάγουμε συμπεράσματα για το ποσοστό των κακοτεχνιών. Αυτό που μπορούμε να συμπεράνουμε με ασφάλεια είναι ότι οι πολυκατοικίες της αντιπαροχής κατά κανόνα δεν τύχαιναν της ίδιας προσοχής με τις αστικές πολυκατοικίες, τις οποίες παρήγγελλε κάποιος άνθρωπος ή κάποια εταιρεία. Στην αντιπαροχή υπήρχε μεγάλο ποσοστό κερδοσκοπίας, οι κατασκευές ήταν χειρότερης ποιότητας».

Η έρευνα κατέρριψε και έναν μύθο γύρω από την αντιπαροχή. «Υπάρχει ο μύθος ότι την αντιπαροχή την έστησαν αποκλειστικά οι πολιτικοί μηχανικοί, κάτι που αποδείχθηκε ότι δεν ισχύει. Το 1965 αρχιτέκτονες και πολιτικοί μηχανικοί συνέδραμαν σχεδόν το ίδιο», λέει η κ. Κάλφα. «Μάλιστα πολλοί επιφανείς αρχιτέκτονες, όπως ο Κωνσταντίνος Δοξιάδης ή ο Δημήτρης και η Σουζάνα Αντωνακάκη έχουν υπογράψει μεγάλο αριθμό αδειών. Οπως μας ανέφερε η Σουζάνα Αντωνακάκη, ένας αρχιτέκτονας μπορεί να έπαιρνε ως αμοιβή ένα διαμέρισμα προς εκμετάλλευση, ήταν ένα μέσο βιοπορισμού».

Σεισμική αντοχή και «κρυφές» βλάβες

Η ενεργειακή αναβάθμιση και εν γένει η ανακαίνιση παλαιών κτιρίων, χωρίς αντίστοιχη στατική ενίσχυση, ενέχει κινδύνους, καθώς «κρύβει» τις βλάβες που μπορεί ένα κτίριο να έχει υποστεί ή θα υποστεί λ.χ. σε ένα σεισμό. Η πολιτεία έχει εδώ και μερικά χρόνια διαμορφώσει μια μεθοδολογία για την εκτίμηση της αντοχής των κτιρίων και τον τρόπο ενίσχυσής τους – μάλιστα το σχετικό τεχνικό κείμενο πρόσφατα ανανεώθηκε για τρίτη φορά. Ομως ο αριθμός των μηχανικών που το γνωρίζουν και το χρησιμοποιούν είναι μάλλον περιορισμένος.

«Τα παλαιά κτίρια, ιδίως όσα ανεγέρθηκαν με βάση το κανονιστικό πλαίσιο που ίσχυε πριν από το 1984, έχουν μικρότερη αντισεισμική επάρκεια από τις νέες κατασκευές. Πόσο μάλλον τα κτίρια που χτίστηκαν πρόχειρα ή έχουν αυθαιρεσίες», λέει ο Στέφανος Δρίτσος, ομότιμος καθηγητής του Τμήματος Πολιτικών Μηχανικών του Πανεπιστημίου Πατρών. «Η αντιμετώπιση των κτιρίων αυτών ανεβαίνει τα τελευταία χρόνια στην επιστημονική συζήτηση. Μάλιστα πριν από λίγες ημέρες ο Οργανισμός Αντισεισμικού Σχεδιασμού και Προστασίας (ΟΑΣΠ) εξέδωσε την 3η αναθεώρηση του κανονισμού επεμβάσεων (ΚΑΝΕΠΕ), με βάση τον οποίο μπορεί ένας μηχανικός να εκτιμήσει με αρκετή ακρίβεια τον βαθμό της σεισμικής επάρκειας ενός κτιρίου».
Ωστόσο, η πολιτεία δεν έχει ασχοληθεί συστηματικά με την αξιολόγηση των παλαιών κτιρίων. Οι βασικές αιτίες είναι δύο. «Κατά πρώτον, η πολυϊδιοκτησία. Για να γίνουν επεμβάσεις στον φέροντα οργανισμό μιας πολυκατοικίας χρειάζεται συναίνεση των ιδιοκτητών. Κατά δεύτερον, δεν υπάρχουν οικονομικά κίνητρα. Η σεισμική ενίσχυση ενός κτιρίου πρέπει να είναι αρκετά φθηνότερη από την ανέγερση νέου κατά ένα ποσοστό της τάξεως του 50% του κόστους. Με τα σημερινά δεδομένα, η κάλυψη του κόστους των αναγκαίων επεμβάσεων είναι δύσκολη για το μεγαλύτερο μέρος των ιδιοκτητών».

Αντιθέτως, η πολιτεία υποστηρίζει μόνο την ενεργειακή αναβάθμιση των κτιρίων, επειδή για τον σκοπό αυτό υπάρχουν διαθέσιμοι πόροι από την Ε.Ε. «Δεν μπορεί να γίνονται ενεργειακές αναβαθμίσεις σε προβληματικά κτίρια. Κατ’ αρχάς χάνεται η ευκαιρία να ενισχυθεί ο σκελετός στο πλαίσιο μιας συνολικής ανακαίνισης. Κατά δεύτερον, οι εργασίες της ενεργειακής αναβάθμισης συχνά κρύβουν προϋπάρχουσες φθορές ή βλάβες. Είναι παράλογο να γίνεται ενεργειακή αναβάθμιση σε ένα παλιό κτίριο χωρίς να έχει προηγηθεί η αποτίμηση της σεισμικής του επάρκειας. Η ενεργειακή αναβάθμιση πρέπει απαραιτήτως να συνδυάζεται με τις αναγκαίες στατικές ενισχύσεις. Ετσι, όχι μόνο το κτίριο γίνεται ασφαλέστερο, με μια σχετικά μικρή αύξηση του συνολικού κόστους ανακαίνισης, αλλά επιπλέον αποφεύγεται ένα νέο κόστος που θα προσετίθετο σε έναν επόμενο σεισμό, λόγω των νέων βλαβών που θα προκύψουν επί της αδύναμης μη ενισχυμένης οικοδομής. Η ευθύνη της πολιτείας είναι μεγάλη. Πρέπει να δοθούν κίνητρα, όπως γίνεται εδώ και αρκετό καιρό σε χώρες με έντονη σεισμικότητα. Ας πάρουμε το παράδειγμα της γειτονικής Ιταλίας», εκτιμά ο καθηγητής κ. Δρίτσος.

Ο αναθεωρημένος κανονισμός επεμβάσεων έχει δύο σημαντικές αλλαγές. «Υπάρχει μια μεθοδολογία που βοηθά τον μηχανικό να υπολογίσει πώς η διάβρωση του οπλισμού του κτιρίου επηρεάζει την αντοχή του. Επίσης, δημιουργήθηκε μια κατηγοριοποίηση των κατασκευών σε σεισμικές κλάσεις, δηλαδή ανάλογα με τον σεισμό που μπορούν να αντέξουν». Πόσοι μηχανικοί όμως γνωρίζουν τον ΚΑΝΕΠΕ και μπορούν να τον εφαρμόσουν; «Η αλήθεια είναι ότι λίγοι μηχανικοί είναι πραγματικά εξειδικευμένοι σε αυτό, κυρίως νέοι σε ηλικία».

πηγή.    kathimerini.gr

Με αφορμή την έναρξη της χειμερινής σεζόν 2022-2023, το Εργαστήριο Ατμοκινητήρων και Λεβήτων του ΕΜΠ σε συνεργασία με το Εργαστήριο Θερμικών Διεργασιών και λαμβάνοντας σημαντική υποστήριξη από το Ινστιτούτο Χημικών Διεργασιών και Ενεργειακών Πόρων του ΕΚΕΤΑ, προχώρησε πρόσφατα στη δημοσίευση μελέτης (1
η Έκδοση) σχετικά με τα επίπεδα που αναμένεται να κυμανθεί φέτος το κόστος θέρμανσης στην Ελλάδα (με έμφαση στις δυο μεγαλύτερες αστικές περιοχές: Αττική & Θεσσαλονίκη), υπό το καθεστώς της παρατεταμένης ενεργειακής κρίσης που επικρατεί στην Ευρώπη και της απολύτως ευμετάβλητης κατάστασης που απορρέει από αυτήν. Πλέον, αντίστοιχα χρηματοοικονομικά στοιχεία όπως αυτά που αξιοποιήθηκαν για τους μήνες Οκτώβριο & Νοέμβριο 2022 είναι διαθέσιμα και για το μήνα Δεκέμβριο 2022 (εμπορικές χρεώσεις, λιανικές τιμές στερεών καυσίμων θέρμανσης, κρατικές επιδοτήσεις κ.α.). Συνεπώς, κρίθηκε σκόπιμη η κατάλληλη αναθεώρηση της μελέτης μέσω της δημοσίευσης μιας 2ης έκδοσης όπου τα νέα στοιχεία ενσωματώνονται στα ήδη υπάρχοντα. Ταυτόχρονα, έχουν προστεθεί κάποια επιπλέον σενάρια που σχετίζονται με τα συστήματα θέρμανσης που χρησιμοποιούν ηλεκτρική ενέργεια και δη τις αντλίες θερμότητας.

Α. Κόστος ωφέλιμης θερμικής ενέργειας ανά είδος θερμικού συγκροτήματος

Στο Διάγραμμα 1 αποτυπώνεται το κόστος ωφέλιμης θερμικής ενέργειας ανά είδος θερμικούσυγκροτήματος. Ειδικότερα, παρουσιάζεται τόσο το καθαρό κόστος της ωφέλιμης θερμικής ενέργειας σε €/kWhth όσο και το σύνολο των φόρων & τελών, αναλόγως με το είδος καυσίμου ή την χρησιμοποιούμενη ηλεκτρική ενέργεια. Ως εκ τούτου, η συνολική τιμή του κόστους ωφέλιμης θερμικής ενέργειας προκύπτει στο διάγραμμα ως συνδυασμός του καθαρού κόστους, της φορολόγησης και των λοιπών επιβαρύνσεων.

Όλοι οι σχετικοί με τα μοναδιαία κόστη θέρμανσης υπολογισμοί έχουν ως κοινό σημείο αναφοράς την τετραμηνιαία κατανάλωση καυσίμου/ηλεκτρικής ενέργειας ενός μέσου νοικοκυριού με θερμικές ανάγκες που προσεγγίζουν τις 3.000 kWhth/4μηνο (Βασικό Σενάριο), ή ισοδύναμα τις 4.500 kWhth/σεζόν (όπου χειμερινή σεζόν = 6 μήνες: Οκτ.22 - Μαρ. 23).

Σε σχέση με τον υπολογισμό του κόστους της ωφέλιμης θερμικής ενέργειας σε €/kWhth των εξεταζόμενων συστημάτων θέρμανσης με ηλεκτρική ενέργεια, είναι σημαντικό να τονιστεί ότι έχουν ληφθεί υπόψη και οι 4-μηνιαίες καταναλώσεις ηλεκτρικού ρεύματος του νοικοκυριού και για άλλες χρήσεις εκτός θέρμανσης. Σε αυτό το πλαίσιο, μια τυπική τιμή για τη μηνιαία κατανάλωση ηλεκτρικής ενέργειας μιας κατοικίας εμβαδού 120m2 θεωρείται ότι είναι οι 300 kWhel, αριθμός που αντιστοιχεί σε 1.200 kWhel ανά τετράμηνο
(πάγιες καταναλώσεις).

Τέλος, παρατίθεται το κόστος ωφέλιμης θερμικής ενέργειας σε €/kWhth ενός συνήθους συγκροτήματος λέβητα – καυστήρα πετρελαίου όπως αυτό θα διαμορφωνόταν στην περίπτωση που ένα μέσο νοικοκυριό (οικογένεια με 2 τέκνα) είναι δικαιούχος επιδόματος θέρμανσης για τη σεζόν 2022-2023.

Σημειώνεται πως το βασικό ποσό του επιδόματος θέρμανσης έχει καθοριστεί για τη σεζόν 2022-2023 στα 350 ευρώ από 300 ευρώ που ήταν για την προηγούμενη σεζόν. Το επίδομα για κάθε δικαιούχο υπολογίζεται μέσω του πολλαπλασιασμού του ποσού βάσης (350 ευρώ) με ένα προκαθορισμένο συντελεστή επιδότησης ανά οικισμό στον οποίο βρίσκεται η κύρια κατοικία του. Ο ονομαζόμενος ως «συντελεστής βαθμοημέρας» μπορεί να πάρει τιμές από 0,12 μέχρι 1,62, αποτελώντας αντιπροσωπευτικό δείκτη των κλιματικών συνθηκών που επικρατούν σε κάθε περιοχή της χώρας. Έπειτα, το ποσό του επιδόματος, όπως αυτό διαμορφώνεται μετά τον πολλαπλασιασμό με το συντελεστή κάθε περιοχής, θα προσαυξάνεται κατά 20% για κάθε εξαρτώμενο τέκνο του δικαιούχου.

Για την χορήγηση του επιδόματος ισχύουν εισοδηματικά κριτήρια και κριτήρια ακίνητης περιουσίας, ενώ προβλέπεται ο διπλασιασμός του ποσού βάσης του επιδόματος στις περιπτώσεις:

• Νέων δικαιούχων του επιδόματος θέρμανσης, αυτών δηλαδή που δεν έλαβαν πέρσι επιδότηση (μπορεί να είχαν επιδοτηθεί άλλη χρονιά στο παρελθόν) και φέτος θα αιτηθούν επιδότηση για άλλο καύσιμο πλην φυσικού αερίου, καθώς πληρούν τα πιο στενά εισοδηματικά κριτήρια που τίθενται για αυτήν την ειδική κατηγορία (περσινά εισοδηματικά όρια).

• Περσινών δικαιούχων που επιδοτήθηκαν την περίοδο 2021-2022 για φυσικό αέριο και φέτος θα αιτηθούν επιδόματος για πετρέλαιο θέρμανσης ή άλλο επιδοτούμενο καύσιμο, χωρίς να υφίσταται κάποιο περαιτέρω (περιοριστικό) εισοδηματικό όριο, πλην των νέων αυξημένων εισοδηματικών κριτηρίων.

Για τις δυο προαναφερόμενες κατηγορίες δικαιούχων το ύψος του επιδόματος (ποσό βάσης) ανέρχεται στα 700 ευρώ, έναντι 350 ευρώ που θα ισχύει για όλους τους υπόλοιπους (Κοινή Υπουργική Απόφαση Α.1156/2022 – ΦΕΚ 5646/Β/3-11-2022).

Εκτιμώμενο κόστος θέρμανσης ανά σεζόν και έτη απόσβεσης ως συνάρτηση της απαιτούμενης ωφέλιμης θερμικής ενέργειας για τα εξεταζόμενα θερμικά συγκροτήματα

Στον Πίνακα 5 παρουσιάζεται το εκτιμώμενο κόστος θέρμανσης για τη χειμερινή σεζόν 2022-2023 μαζί με τα έτη απόσβεσης για τα διάφορα εξεταζόμενα θερμικά συγκροτήματα, συναρτήσει της απαιτούμενης ωφέλιμης θερμικής ενέργειας. Επιπρόσθετα, παρέχονται εκτιμήσεις αναφορικά με τα κόστη επένδυσης και συντήρησης που αντιστοιχούν σε καθένα από τα εναλλακτικά συστήματα θέρμανσης, στα πλαίσια της αντικατάστασης ενός συμβατικού λέβητα πετρελαίου.

Όσον αφορά την επενδυτική δαπάνη σαν μέγεθος, αυτή έχει προκύψει αθροιστικά ως συνδυασμός του κόστους αγοράς του εξοπλισμού και ενός τυπικού κόστους εργασιών εγκατάστασης συμπεριλαμβανομένου και του ΦΠΑ. Σε κάθε περίπτωση, οι εκτιμήσεις του πίνακα είναι ενδεικτικές και μπορεί να διαφέρουν σημαντικά από τα κόστη που θα κληθεί να καταβάλει τελικά ο καταναλωτής καθώς δεν μπορούν να προβλεφθούν κόστη τα οποία εξαρτώνται άμεσα από τις ιδιαιτερότητες της εγκατάστασης και τυχόν επιπλέον επεμβάσεις που μπορεί να απαιτηθούν.

Σχετικά με τα έτη απόσβεσης, επισημαίνεται ότι αυτά υπολογίστηκαν χωρίς να λαμβάνονται υπόψη οι μεταβολές στη χρονική αξία του χρήματος καθώς και ότι αναφέρονται στην κάλυψη του συνόλου των θερμικών αναγκών από το νέο σύστημα. Η επιλογή τοπικών συστημάτων θέρμανσης ενδέχεται να είναι οικονομική επιλογή μόνο στη περίπτωση αλλαγής των συνηθειών ή/και της θερμικής άνεσης του χρήστη.

Κατέβασε την Πλήρη Mελέτη κόστους θέρμανσης ΕΜΠ - 2η έκδοση.pdf

Με αφορμή την έναρξη της χειμερινής σεζόν 2022-2023, το Εργαστήριο Ατμοκινητήρων και Λεβήτων του ΕΜΠ σε συνεργασία με το Εργαστήριο Θερμικών Διεργασιών και λαμβάνοντας σημαντική υποστήριξη από το Ινστιτούτο Χημικών Διεργασιών και Ενεργειακών Πόρων του ΕΚΕΤΑ, προχώρησε σε μια πρώτη εκτίμηση σχετικά με τα επίπεδα που αναμένεται να κυμανθεί φέτος το κόστος θέρμανσης στην Ελλάδα (και δη στις δυο μεγαλύτερες αστικές περιοχές: Αττική & Θεσσαλονίκη).

Σε αυτό το πλαίσιο, αξιοποιήθηκαν διάφορα χρηματοοικονομικά στοιχεία (εμπορικές χρεώσεις, λιανικές τιμές στερεών καυσίμων θέρμανσης, κρατικές επιδοτήσεις κ.α.) που είναι σήμερα διαθέσιμα σε σχέση με τους μήνες Οκτώβριο & Νοέμβριο 2022.

Ωστόσο, ασφαλέστερες εκτιμήσεις για το κόστος καθεμίας από τις τεχνολογίες θέρμανσης που βρίσκουν εφαρμογής, σε μεγαλύτερο ή μικρότερο βαθμό, ανά την ελληνική επικράτεια θα μπορούν να εξαχθούν προς τα τέλη του 2022 – αρχές του 2023, δεδομένης της παρατεταμένης ενεργειακής κρίσης που επικρατεί στην Ευρώπη και της απολύτως ευμετάβλητης κατάστασης που απορρέει από αυτήν.

Στον παρακάτω πίνακα συγκεντρώνονται όλα τα είδη θερμικών συστημάτων που εξετάστηκαν στο πλαίσιο της μελέτης. Αναφορικά με τα επιμέρους αποτελέσματα δεν θα πρέπει, σε καμία περίπτωση, να παραβλέπεται το γεγονός ότι έχουν εξαχθεί βάσει συγκεκριμένων παραδοχών, όπως αυτές παρατίθενται αναλυτικά στο τέλος της μελέτης. Οι δε τιμές αγοράς των αξιολογηθέντων συστημάτων θέρμανσης είναι ενδεικτικές και μπορεί να διαφέρουν σημαντικά ανάλογα με τον κατασκευαστή και τη χώρα προέλευσης.

Εξεταζόμενα είδη θερμικών συγκροτημάτων

Με βάση τα αποτελέσματα που προέκυψαν από τη μελέτη, ένα πρώτο βασικό συμπέρασμα που εξάγεται είναι ότι το κόστος για ένα μέσο νοικοκυριό στην Ελλάδα που θα επιλέξει θέρμανση με χρήση ηλεκτρικής ενέργειας (αντλία θερμότητας ή συστήματα με ηλεκτρικές αντιστάσεις – π.χ. ηλεκτρικός λέβητας), θα κυμανθεί στα ίδια υψηλά επίπεδα με πέρυσι, παρόλο που η ρήτρα αναπροσαρμογής έχει ανασταλεί και δεν εφαρμόζεται στα πρόσφατα, μηνιαία πλέον, τιμολόγια της ΔΕΗ και των λοιπών παρόχων ηλεκτρικής ενέργειας. Αυτό μπορεί να εξηγηθεί από το γεγονός ότι οι αναλογικές χρεώσεις προμήθειας, σε απόλυτα νούμερα, παρουσιάζονται αυξημένες, συγκριτικά με αυτές που ίσχυαν στα προηγούμενα τιμολόγια, ακόμα και μετά την αφαίρεση της κλιμακωτής επιδότησης ΤΕΜ που χορηγείται από το κράτος. Επιπλέον, έχουν αυξηθεί και οι αντίστοιχες πάγιες χρεώσεις προμήθειας ενώ από τις 31/07/2022 έχει πάψει να ισχύει και η επιπλέον Έκπτωση 30% που παρείχε η ΔΕΗ επί των αναλογικών χρεώσεων προμήθειας για τις καταναλώσεις από 05/08/2021 και μετά.

Όσον αφορά τη μέση τιμή πώλησης του πετρελαίου θέρμανσης για τη χειμερινή σεζόν 2022-2023, αυτή θα εξαρτηθεί σε μεγάλο βαθμό από τη συνέχιση ή μη τόσο της έκπτωσης των 7,5 λεπτών (συμπερ. ΦΠΑ) που παρέχει σήμερα και μέχρι τις 30 Νοεμβρίου η HELLENiQ ENERGY (ΕΛΠΕ) όσο και της οριζόντιας κρατικής επιδότησης των 25 λεπτών (συμπερ. ΦΠΑ) που σύμφωνα με τα τωρινά δεδομένα θα παρέχεται μέχρι το τέλος του 2022. Δίχως αυτές, είναι πιθανόν να προέκυπτε μια τιμή αρκετά πάνω από 1,50 €/lt (σήμερα η μέση πανελλαδική τιμή κυμαίνεται μεταξύ 1,30 και 1,35 €/lt).

Το κόστος θέρμανσης με φυσικό αέριο εξαρτάται σε πολύ μεγάλο βαθμό από την εξέλιξη του μηνιαίου TTF (Title Transfer Facility ή Ταμείο Μεταφοράς Τίτλων). Άλλωστε βάσει αυτού διαμορφώνεται και η οριζόντια επιδότηση που παρέχει η ΔΕΠΑ Εμπορίας στους οικιακούς καταναλωτές. Σε κάθε περίπτωση, φαίνεται ότι το κόστος θέρμανσης μέσω συστημάτων φυσικού αερίου (λέβητας συμπύκνωσης Φ.Α.) θα είναι, έστω και οριακά, ακριβότερο του αντίστοιχου των συστημάτων πετρελαίου (συνήθης λέβητας πετρελαίου) ακόμα και αν η τιμή του τελευταίου πάρει μια αύξηση της τάξης των 10-20 λεπτών κατά τη διάρκεια της χειμερινής σεζόν. Αν η σύγκριση γίνει με έναν παλαιό λέβητα πετρελαίου τότε το φυσικό αέριο μπορεί να είναι οριακά ανταγωνιστικό. Επιπλέον, αξίζει να σημειωθεί ότι η περαιτέρω αύξηση στις τιμές ανά κιλοβατώρα τόσο του πετρελαίου θέρμανσης όσο και του φυσικού αερίου σε σχέση με πέρυσι (αύξηση της τάξης του 20% & 35%, αντίστοιχα) σε συνδυασμό με τη διατήρηση των τιμών της ηλεκτρικής ενέργειας στα περσινά επίπεδα, έχουν ως αποτέλεσμα οι αντλίες θερμότητας να υπερτερούν ακόμα περισσότερο των συμβατικών λεβήτων πετρελαίου και φυσικού αερίου, ως προς το κόστος ωφέλιμης θερμικής ενέργειας (€/ΚWhth).

Τέλος, όπως ήταν αναμενόμενο οι ακόμα υψηλότερες, σε σχέση με πέρυσι, τιμές των 2 πιο δημοφιλών φορέων ενέργειας (πετρέλαιο και φυσικό αέριο) φαίνεται ότι επηρέασαν και τις τιμές πώλησης των συμβατικών στερεών καυσίμων, όπως είναι τα καυσόξυλα και τα πέλλετ ξύλου, οι οποίες παρουσιάζουν ραγδαία άνοδο της τάξης του 55% και 100%, αντίστοιχα.

Επιπλέον, από τα αναλυτικά στοιχεία της μελέτης, εξάγεται ένα πολύ κρίσιμο συμπέρασμα όσον αφορά τις προοπτικές αντικατάστασης ενός συμβατικού λέβητα πετρελαίου με νέα συστήματα θέρμανσης, βάσει και των σχετικών εκτιμήσεων για το πού θα κυμανθούν οι τιμές πώλησης των διαφόρων καυσίμων θέρμανσης κατά τη χειμερινή σεζόν 2022-2023. Πιο συγκεκριμένα, η επένδυση από τους οικιακούς καταναλωτές σε κάποια εκ των εναλλακτικών τεχνολογιών θέρμανσης αντί του υφιστάμενου συστήματος θέρμανσης με πετρέλαιο θεωρείται τη συγκεκριμένη χρονική περίοδο μια επιλογή που εμπεριέχει πάρα πολύ μεγάλο ρίσκο και ως εκ τούτου οφείλει να αξιολογείται με μεγάλη προσοχή.

Ωστόσο, παρουσιάζει ιδιαίτερο ενδιαφέρον το γεγονός ότι η αντλία θερμότητας αποτελεί το μοναδικό εναλλακτικό σύστημα θέρμανσης του οποίου το κόστος θερμικής ενέργειας (€/kWhth) τόσο για τη Ζώνη Β όσο και για τη Ζώνη Γ είναι μικρότερο του αντίστοιχου που περιγράφει το συνήθη λέβητα πετρελαίου (0,156 €/kWhth) και στα 4 σενάρια ετήσιων θερμικών αναγκών που εξετάστηκαν στη μελέτη.

Στον Πίνακα που ακολουθεί, τα μοναδιαία κόστη θερμικής ενέργειας (€/kWhth) που υπολογίστηκαν στην παρούσα μελέτη για τα διάφορα συστήματα θέρμανσης (χειμερινή σεζόν 2022-2023) συγκρίνονται με τα αντίστοιχα της χειμερινής σεζόν 2021-2022 (βλ. μελέτη ΕΜΠ – Δεκέμβριος 2021). Και στις 2 περιπτώσεις, οι θερμικές ανάγκες τετραμήνου ανέρχονται σε 3.000 kWhth/4μηνο (4.500 kWhth/σεζόν).

Σύγκριση ανάμεσα στα μοναδιαία κόστη θερμικής ενέργειας (€/kWhth) που έχουν υπολογιστεί για τις χειμερινές σεζόν 2021-2022 & 2022-2023, αντίστοιχα – Θερμικές ανάγκες μέσου νοικοκυριού ίσες με 3.000 kWhth/4μηνο

* Στη μελέτη επισυνάπτονται οι μειωμένες τιμές κόστους ηλεκτρικού ρεύματος, όπως αυτές προέκυψαν εξαιτίας της χορηγηθείσας κρατικής επιδότησης για τους μήνες Οκτ.21 – Ιαν.22. Ειδικότερα, το ύψος της επιδότησης είχε οριστεί στα 18 ευρώ (60 €/MWh) για τον Οκτώβριο του 2021, στα 39 € (130 €/MWh) για τους μήνες Νοέμβριο και Δεκέμβριο 2021 και στα 42 ευρώ (140 €/ΜWh) για τον Ιανουάριο του 2022, με όριο κατανάλωσης πάντα τις 300 κιλοβατώρες το μήνα (Σύνολο: 138 ευρώ).

** Στους σχετικούς υπολογισμούς, έχει ληφθεί υπόψιν η κρατική (κλιμακωτή) επιδότηση ΤΕΜ, η οποία έχει προκύψει ως μέση τιμή των αντίστοιχων τιμών που έχουν επίσημα ανακοινωθεί για τους μήνες Οκτώβριο & Νοέμβριο του 2022.

*** Τα κόστη για τα συστήματα θέρμανσης Φ.Α. έχουν προκύψει έπειτα από την αφαίρεση της έκπτωσης (μέση τιμή) που παρείχε η ΔΕΠΑ Εμπορίας για τους μήνες Οκτώβριο, Νοέμβριο και Δεκέμβριο 2021 (11 €/MWh, 15 €/MWh και 34 €/MWh, αντίστοιχα). Σημειώνεται ότι στην περσινή μελέτη του ΕΜΠ για τη χειμερινή σεζόν 2021-2022, οι προαναφερόμενες εκπτώσεις δεν είχαν ληφθεί υπόψιν μιας και ο σχετικός μηχανισμός ενίσχυσης οικιακών καταναλωτών φυσικού αερίου δεν είχε επίσημα ενεργοποιηθεί μέχρι και τη στιγμή της δημοσίευσής της.

**** Τα κόστη για τα συστήματα θέρμανσης Φ.Α. έχουν προκύψει έπειτα από την αφαίρεση της οριζόντιας επιδότησης (μέση τιμή) που παρείχε η ΔΕΠΑ Εμπορίας για τους μήνες Οκτώβριο και Νοέμβριο 2022 (90 €/MWh και 25 €/MWh, αντίστοιχα).

Όλες οι εκτιμώμενες μεταβολές στα θερμικά κόστη (€/kWhth) των διαφόρων συστημάτων θέρμανσης μεταξύ της περσινής (2021-2022) και της φετινής (2022-2023) χειμερινής περιόδου αποτυπώνονται και γραφικά μέσω του Διαγράμματος που ακολουθεί:

Διάγραμμα 1: Κόστος ωφέλιμης θερμικής ενέργειας ανά είδος θερμικού συγκροτήματος (μέσο νοικοκυριό
με θερμικές ανάγκες περί τις 3.000 kWhth/4μηνο ή ισοδύναμα 4.500 kWhth/σεζόν)

Ερευνητική ομάδα

Δρ. Εμμανουήλ Κακαράς
Δρ. Σωτήριος Καρέλλας
Δρ. Παναγιώτης Βουρλιώτης
Δρ. Παναγιώτης Γραμμέλης
Δρ. Πλάτων Πάλλης
Εμμανουήλ Καραμπίνης
Σωτήριος Θανόπουλος

Μπορείτε να κατεβάσετε την πλήρη μελέτη από τα download εδώ

Η ΠΡΟΣΒΑΣΗ ΣΕ ΠΟΙΟΤΙΚΟΥΣ χώρους πρασίνου έχει καταστεί απαραίτητη για τους κατοίκους των πόλεων. Μια έκθεση των Vivid Economics και Barton Willmore έδειξε ότι σχεδόν τα δύο τρίτα του πληθυσμού στο Ηνωμένο Βασίλειο έχουν εκτιμήσει περισσότερο τους τοπικούς χώρους πρασίνου λόγω του Covid-19 και ότι θέλουν το αίτημα αυτό να αποτελέσει μεγαλύτερη προτεραιότητα για την κυβέρνηση.

Είτε πρόκειται για ένα μικρό μπαλκόνι, είτε για πρόσβαση σε χώρο πρασίνου, είτε για έναν ιδιωτικό κήπο, ο υπαίθριος χώρος έχει γίνει προνόμιο για πολλούς, ειδικά λόγω της πανδημίας του κορωνοϊού και των πολλαπλών περιόδων εγκλεισμού που ακολούθησαν.

Οι χώροι πρασίνου στην πόλη απειλούνται συνεχώς, ιδίως από τη στιγμή που οι κυβερνήσεις επιδιώκουν να αυξήσουν την πυκνότητα κατοικίας προκειμένου να τροφοδοτήσουν την αυξανόμενη ζήτηση για προαστιακή ανάπτυξη. Ως αποτέλεσμα, ο κήπος και η πρόσβαση σε χώρους πρασίνου/υπαίθριους χώρους έχει μειωθεί τον τελευταίο καιρό, καθώς η προτεραιότητα είναι η στέγαση όσο το δυνατόν περισσότερων.

Όσον αφορά τις συνθήκες διαβίωσης, η έλλειψη πρόσβασης σε αυτούς τους χώρους φέρνει στο προσκήνιο εμφανείς ανισότητες, οι οποίες αποκαλύφθηκαν σε περιόδους εγκλεισμού και περιορισμών κατά τη διάρκεια της πανδημίας.

Οι άνθρωποι περιορίστηκαν στα σπίτια τους και στους τοπικούς υπαίθριους χώρους, όπου μπορούσαν να ασκηθούν. Όσοι είχαν πρόσβαση σε αυτούς τους δημόσιους χώρους και διέθεταν δικούς τους κήπους/εξωτερικούς χώρους ήταν πολύ τυχεροί, ενώ οι λιγότερο προνομιούχοι, που ζούσαν σε διαμερίσματα και περιοχές εξαθλίωσης αντιμετώπιζαν κλειστοφοβικές και αποθαρρυντικές συνθήκες.

Είτε πρόκειται για ένα μικρό μπαλκόνι, είτε για πρόσβαση σε χώρο πρασίνου είτε για έναν ιδιωτικό κήπο, ο υπαίθριος χώρος έχει γίνει προνόμιο για πολλούς, ειδικά λόγω της πανδημίας του κορωνοϊού και των πολλαπλών περιόδων εγκλεισμού που ακολούθησαν.

Το εισόδημα συνδέεται κατά κύριο λόγο με την προσβασιμότητα σε χώρους πρασίνου/υπαίθριους χώρους, με 1 στα 8 βρετανικά νοικοκυριά να μην έχει κήπο. Οι εργαζόμενοι σε ημιειδικευμένα και ανειδίκευτα χειρωνακτικά επαγγέλματα, οι άνεργοι και οι περιστασιακά εργαζόμενοι έχουν τριπλάσιες πιθανότητες να μην έχουν κήπο σε σχέση με όσους ασκούν διοικητικά, διευθυντικά και εμπορικά επαγγέλματα (συγκριτικό ποσοστό 20% έναντι 7%).

Σύμφωνα με στοιχεία έρευνας από το Natural England, οι εθνικές μειονότητες έχουν σχεδόν τετραπλάσιες πιθανότητες να μην έχουν πρόσβαση σε υπαίθριο χώρο στο σπίτι (συμπεριλαμβανομένης της παρουσίας ιδιωτικού/κοινόχρηστου κήπου, βεράντας ή μπαλκονιού) σε ένα εκπληκτικό ποσοστό 37% έναντι 10%. 

Σύμφωνα με έρευνα της Lorien Nesbitt, επίκουρης καθηγήτριας στο Πανεπιστήμιο British Columbia, σε γενικές γραμμές, οι χώροι πρασίνου είναι πιο δύσκολα προσβάσιμοι στις γειτονιές με χαμηλότερο εισόδημα. Στις πιο εύπορες περιοχές είναι πολύ πιο εύκολο να βρει κανείς μια μορφή κήπου, μπαλκονιού, ταράτσας, ακόμη και μικροπάρκων και δέντρων, καθώς αυτά απαιτούν τόσο επενδύσεις όσο και συντήρηση.

Οι δημόσιοι χώροι πρασίνου συχνά χρηματοδοτούνται από τον προϋπολογισμό των δημοτικών συμβουλίων, πράγμα που σημαίνει ότι οι επενδύσεις και η ποιότητα ποικίλλουν λόγω των διαφορετικών προτεραιοτήτων που έχουν οι διάφορες περιοχές όσον αφορά τον προϋπολογισμό για τέτοιους χώρους.

Το γεγονός ότι η πρόσβαση σε κήπο/ιδιωτικό υπαίθριος χώρο είναι προνόμιο γίνεται εμφανές όταν παρατηρούμε τις αρνητικές επιπτώσεις του εγκλωβισμού σε εσωτερικούς χώρους για παρατεταμένες χρονικές περιόδους. Ο εγκλωβισμός αυτός προκαλεί πολυάριθμες παρενέργειες, συμπεριλαμβανομένων προβλημάτων ψυχικής και σωματικής υγείας, όπως μειωμένη εγκεφαλική λειτουργία, κατάθλιψη και εξασθενημένο ανοσοποιητικό σύστημα.

Όπως τόνισε η Anna Wirz-Justice, νικήτρια του βραβείου daylight 2022, το φως της ημέρας είναι απαραίτητο για την υγεία και η έκθεση σε αυτό συγχρονίζει το κιρκάδιο σύστημα χρονισμού. Χωρίς αυτόν τον καθημερινό συγχρονισμό μπορεί να προκύψουν συνέπειες όπως ευερεθιστότητα, διακυμάνσεις στη διάθεση και μειωμένη συγκέντρωση.

Μακροπρόθεσμα, υπάρχει αυξημένος κίνδυνος καρδιαγγειακών παθήσεων, καρκίνου, ψυχικών ασθενειών και παχυσαρκίας. Η μειωμένη πρόσβαση σε αυτούς τους χώρους αυξάνει αυτούς τους κινδύνους, καθώς η έκθεση στο φως της ημέρας είναι περιορισμένη.

Οι κατοικίες που ενσωματώνουν υπαίθριους/πράσινους χώρους παρουσιάζουν θετικές επιδράσεις στη φυσιολογία, συμπεριλαμβανομένης της βελτιωμένης μακροζωίας και της συγκέντρωσης. Η ουσία της «βιοφιλίας», έννοια στην οποία πρώτη φορά αναφέρθηκε ο Γερμανός ψυχολόγος και κοινωνιολόγος Erich Seligmann Fromm, προέρχεται από την ενστικτώδη ανάγκη μας να είμαστε κοντά στον φυσικό κόσμο και είναι ζωτικής σημασίας. 

Για την αντιμετώπιση αυτής της ανισότητας, η πρόσβαση σε αυτούς τους χώρους θα πρέπει να αποτελέσει προτεραιότητα, για τη βελτίωση της συνολικής ψυχικής και σωματικής ευεξίας. Στοχεύοντας στις υποβαθμισμένες κοινότητες και σε όσους προέρχονται από χαμηλότερα κοινωνικοοικονομικά στρώματα, πρέπει να αποκατασταθεί η πρόσβαση σε κήπο/ιδιωτικό υπαίθριο χώρο, ως ζωτικής σημασίας αγαθό για όλους και όχι ως προνόμιο για τους πιο τυχερούς.

Είναι σημαντικό να σημειωθεί ότι οι λύσεις δεν είναι απαραίτητα απλές, καθώς τα οφέλη που παρέχουν οι χώροι πρασίνου επηρεάζονται από το τοπικό πλαίσιο, την κοινωνική μειονεξία, την κουλτούρα και τα δημογραφικά στοιχεία των κατοίκων. Για να μεγιστοποιηθεί ο αντίκτυπος, οι χώροι πρασίνου μπορούν να είναι πιο ευεργετικοί με τη συμβολή της κοινότητας, σε περιοχές με κοινωνικά μειονεκτήματα.

Η ιδέα του αστικού πρασίνου στις πόλεις μας έχει γίνει σε μεγάλο βαθμό μια άσκηση επιλογής, αγνοώντας τα εκτεταμένα οφέλη που παρέχουν οι υπαίθριοι χώροι στους κατοίκους. Ωστόσο, καθώς οι πόλεις μας γίνονται πιο πυκνοκατοικημένες έχουν προκύψει καινοτόμοι νέοι τρόποι ενσωμάτωσης πράσινων στοιχείων, συμπεριλαμβανομένης της διάδοσης των κάθετων κήπων, που πρασινίζουν τις προσόψεις μας και προσφέρουν πολυάριθμα οφέλη για τη σωματική και ψυχική υγεία.

Η εισαγωγή στοιχείων βιοφιλικού σχεδιασμού μπορεί επίσης να εξομαλύνει κάπως τις ανισότητες. Η ενσωμάτωση φυτών εσωτερικού χώρου και η μεγιστοποίηση του φυσικού φωτός είναι ένας άλλο τρόπος πρόσβασης στα οφέλη του φυσικού κόσμου. Διαφέροντας από τον παραδοσιακό ιδιωτικό κήπο, μπορούν να προσφέρουν μια λύση, μεταξύ άλλων καινοτόμων νέων συστημάτων.

Στις πιο εύπορες περιοχές είναι πολύ πιο εύκολο να βρει κανείς μια μορφή κήπου, μπαλκονιού, ταράτσας, ακόμη και μικροπάρκων και δέντρων, καθώς αυτά απαιτούν τόσο επενδύσεις όσο και συντήρηση.

πηγή lifo.gr

Η περίοδος της πανδημίας ανέδειξε με τον πιο εμφαντικό τρόπο την ανάγκη για άμεση αξιοποίηση της τεχνολογίας με στόχο τη διασφάλιση της ομαλής λειτουργίας επιχειρήσεων, οργανισμών, εκπαιδευτικών ιδρυμάτων και σχολείων. Δύο και πλέον χρόνια μετά το ξέσπασμα της υγειονομικής κρίσης, η ζήτηση για τεχνολογικό εξοπλισμό που μπορεί να υποστηρίξει την τηλεργασία και την τηλεκπαίδευση παραμένει αυξημένη, με την ευελιξία να αποτελεί, πλέον, λέξη-κλειδί για μαθητές και εργαζόμενους.

Σύμφωνα με τα τελευταία στοιχεία της Στατιστικής Υπηρεσίας, το 2021, σχεδόν όλες οι επιχειρήσεις (98,4%) με 10 ή περισσότερους απασχολούμενους είχαν πρόσβαση στο διαδίκτυο, ενώ η ζήτηση για συνδέσεις υψηλής ταχύτητας παρουσιάζει σημαντική αύξηση τα τελευταία χρόνια. Επιπρόσθετα, άνοδο παρουσιάζει και η χρήση υπηρεσιών υπολογιστικού νέφους (cloud computing), με 50,3% των επιχειρήσεων να δηλώνουν ότι αγόρασαν υπηρεσίες υπολογιστικού νέφους το 2021 σε σύγκριση με 13,0% το 2015. Συγκεκριμένα, 84,8% των μεγάλων επιχειρήσεων, 62,3% των μεσαίων επιχειρήσεων και 47,7% των μικρών επιχειρήσεων δήλωσαν ότι αγόρασαν υπηρεσίες υπολογιστικού νέφους τη χρονιά που πέρασε.

Στον τομέα της εκπαίδευσης, η ενσωμάτωση τεχνολογικών λύσεων στη μαθησιακή διαδικασία, συντέλεσε στην ενδυνάμωση του τεχνολογικού αλφαβητισμού εκπαιδευτικών και μαθητών, ενώ ενίσχυσε την ποιότητα των εκπαιδευτικών αποτελεσμάτων. Η χρήση τεχνολογιών αιχμής ανοίγει νέους ορίζοντες στη μάθηση, ενώ παρέχει τεράστιες δυνατότητες και προοπτικές ανάπτυξης στον τομέα της έρευνας και της εκπαίδευσης. Η αξιοποίηση τεχνολογικών λύσεων στον καθημερινό τρόπο λειτουργίας, καθιστά τόσο την εκπαιδευτική διαδικασία όσο και την αγορά εργασίας γενικότερα, πιο προσβάσιμη για άτομα με αναπηρίες, χρόνιες παθήσεις και άτομα που διαμένουν σε απομακρυσμένες γεωγραφικά περιοχές, ενώ παράλληλα μειώνει τις οικονομικές και κοινωνικές ανισότητες.  

Στις μέρες μας, τα ψηφιακά συστήματα εκπαίδευσης έχουν ωριμάσει και είναι πιο εύχρηστα από ό,τι στο παρελθόν. Παράλληλα, το κόστος και οι ταχύτητες σύνδεσης στο διαδίκτυο έχουν φτάσει σε εξαιρετικά ελκυστικά επίπεδα.

Στην αγορά υπάρχουν αρκετά προϊόντα τα οποία μπορούν να βελτιστοποιήσουν τόσο την εμπειρία μάθησης, όσο και να αυξήσουν την παραγωγικότητα στην εργασία. Ένα από αυτά είναι ο διαδραστικός πίνακας (interactive whiteboard) με οθόνη αφής. Πλέον, σε εταιρείες και σχολεία στο εξωτερικό, κερδίζει έδαφος η χρήση διαδραστικών πινάκων, όπως τα Interactive Displays της Clevertouch Technologies.

Διαθέσιμοι σε διάφορα μοντέλα με μέγεθος που κυμαίνεται από 55 μέχρι 86 ίντσες, οι διαδραστικοί πίνακες ουσιαστικά λειτουργούν σαν ένα τεράστιο κινητό τηλέφωνο. Οι χρήστες μπορούν να γράψουν πάνω τους, να κρατήσουν σημειώσεις, να επικοινωνήσουν, να προβάλουν περιεχόμενο από οποιαδήποτε πηγή, να ανταλλάξουν αρχεία, καθώς και να κατεβάσουν και να ενσωματώσουν Android εφαρμογές.

Υποστηρίζοντας συμβατότητα με διάφορα λειτουργικά συστήματα όπως Android, Windows, Mac OS X, MacOS και Chromebook και παρέχοντας τη δυνατότητα ασύρματης προβολής περιεχομένου από υπολογιστή ή smartphone και tablet, η εν λόγω λύση μπορεί να χρησιμοποιηθεί με την ίδια ευκολία, τόσο σε μια διαδικτυακή τάξη, όσο και σε μία επαγγελματική συνάντηση, ενισχύοντας την επικοινωνία μεταξύ των συμμετεχόντων. Ειδικότερα, οι διαδραστικοί πίνακες της Clevertouch μπορούν να συνδεθούν με έξυπνες συσκευές, επιτρέποντας στους μαθητές να γράψουν ή να σχολιάσουν στον πίνακα μέσω των υπολογιστών, των tablet και των smartphone τους, κάτι που διευκολύνει την παράδοση του μαθήματος, ειδικά σε υβριδικές συνθήκες διδασκαλίας.

Επιπλέον, οι ψηφιακοί πίνακες μπορούν να χρησιμοποιηθούν στη θέση αφισών, ανακοινώσεων και τυπωμένων σημειωμάτων σε γραφεία ή χώρους αναμονής, προβάλλοντας εναλλασσόμενο περιεχόμενο όπως ημερολόγιο, δράσεις, εργασίες, προγράμματα, ανακοινώσεις και βίντεο.

Ο Λουκιανός Ράφτης Διευθύνων Σύμβουλος της NEDECO Electronics Ltd ανέδειξε ότι «σε ένα συνεχώς μεταβαλλόμενο μαθησιακό περιβάλλον τα εκπαιδευτικά ιδρύματα και το προσωπικό τους καλούνται συνεχώς να αντιμετωπίζουν προκλήσεις και νέα δεδομένα. Χρησιμοποιώντας ποιοτικά και αξιόπιστα προϊόντα, εργοδότες, εκπαιδευτικοί, μαθητές και εργαζόμενοι μπορούν να εκμεταλλευτούν τα οφέλη της τεχνολογίας για να αυξήσουν την αποτελεσματικότητά τους, ανταποκρινόμενοι στον σύγχρονο τρόπο ζωής. Οι διαδραστικοί πίνακες αποτελούν ιδανική λύση για πανεπιστήμια, σχολεία και φροντιστήρια, καθώς οδηγούν στη μείωση του όγκου του διδακτικού υλικού, εξοικονομώντας κόστος σε πρώτες ύλες όπως το χαρτί».

πηγή alphanews.live