Αντιμέτωπο με black out εκτός από το σύστημα ηλεκτροδότησης της Ελλάδας είναι και το τραπεζικό σύστημα, σε περίπτωση που τα αιολικά και φωτοβολταϊκά πάρκα συνεχίζουν να παράγουν περισσότερη ενέργεια από αυτή που μπορεί να δεχθεί το δίκτυο, σύμφωνα με το διευθύνοντα σύμβουλο του Ομίλου AKTOR, Αλέξανδρο Εξάρχου.

Ο ισχυρός άντρας της εισηγμένης, μιλώντας κατά τη διάρκεια της χθεσινής ετήσιας γενικής συνέλευσης για το στόχο της στη δυναμικότητα των έργων ΑΠΕ έως το 2030, που είναι τα 1,3 GW, επισήμανε πως το curtailment θα δημιουργήσει σημαντικό πρόβλημα.

Ο όρος αυτός έχει να κάνει με την προσωρινή μείωση ή τη διακοπή της παραγωγής ρεύματος από ΑΠΕ, κυρίως αιολικών και φωτοβολταϊκών, όταν υπάρχει υπερπροσφορά στο δίκτυο ή τεχνικοί περιορισμοί.

Με αυτό τον τρόπο αποφεύγονται η υπερφόρτωση και η αστάθεια που θα μπορούσε να οδηγήσει σε blackout και πρόκειται για μία λύση που εφαρμόζεται με στόχο τη σταθερότητα και την ισορροπία του ηλεκτρικού δικτύου. Πρόκειται για μία κατάσταση που θυμίζει αρκετά τα όσα συνέβησαν στην Ισπανία με το black out της 28ης Απριλίου, το οποίο άφησε περισσότερα από 50 εκατομμύρια άτομα χωρίς ρεύμα, και όπως φαίνεται ήταν το αποτέλεσμα της άρνησης των μονάδων να μειώσουν την παραγωγή τους.

Γιατί το υπερπλεόνασμα ενέργεια θα πλήξει τις συστημικές τράπεζες

Γιατί, όμως, η υπερπαραγωγή ρεύματος, από τις ελληνικές ΑΠΕ, μπορεί να αποτελέσει και δομική απειλή για τις τράπεζες. Ο κ. Εξάρχου, σχολίασε πως αρκετά από τα έργα πράσινης ενέργειας που έχουν γίνει πριν από μία τριετία, στηρίζονται εκτός από την ίδια χρηματοδότηση και σε τραπεζικό δανεισμό, που ανέρχεται κατά μέσο όρο στο 20% της αξίας του έργου.

Επομένως, εάν ζητηθεί η μείωση της παραγωγής ενέργειας για παράδειγμα κατά 15%, ώστε να μην καταρρεύσει το ελληνικό δίκτυο, τότε οι κατασκευαστές των ΑΠΕ θα έχουν σημαντικό πρόβλημα στην αποπληρωμή των δόσεων και των τόκων προς τις τράπεζες. Με αποτέλεσμα να δημιουργείται συστημικός κίνδυνος και για το τραπεζικό σύστημα.

Το 2025 θα “κοπεί” το ρεύμα που θα τροφοδοτούσε 425 χιλιάδες νοικοκυριά

Το φαινόμενο του curtailment στην Ελλάδα είναι υπαρκτό και αυξανόμενο, καθώς το 2024 καταγράφηκε μείωση 900 GWh, ενώ οι ενδείξεις για το 2025 κάνουν λόγο για διπλασιασμό, καθώς η μείωση εκτιμάται πως θα κινηθεί στις 1,7 TWh. Δηλαδή, θα στερηθούν ρεύμα περίπου 425.000 ελληνικά νοικοκυριά ή 30.9000 επιχειρήσεις.

Επιπλέον, η ενέργεια αυτή που στερείται από το δίκτυο, θα μπορούσε να διασωθεί και να χρησιμοποιηθεί σε ώρες, όπως για παράδειγμα οι νυκτερινές, και ημέρες, στις οποίες δεν υπάρχει αέρας ή ήλιος, ώστε οι ΑΠΕ να δουλεύουν.

Δε χρειάζεται να σημειωθεί πως ο συνδυασμός της ενέργειας που χάνεται αυτές τις ημέρες με την αδυναμία του δικτύου να “σηκώσει” όλη την ενέργεια που παράγεται καθημερινά, έχει σοβαρό αντίκτυπο στην τσέπη του Έλληνα καταναλωτή, αλλά και της πορείας της βιομηχανικής παραγωγής, καθώς οι τιμές ρεύματος αυξάνονται εφόσον η ενέργεια πάει χαμένη τόσο λόγω καιρικών συνθηκών όσο και αδυναμίας του δικτύου να τις διανέμει.

Γιατί οι μπαταρίες αποθήκευσης αποτελούν την κατάλληλη λύση

Το σύστημα αυτό είναι η αποθήκευση ενέργειας και στην Ελλάδα και αφορούν κυρίως σε συστήματα που έχουν δυνατότητα αποθήκευση για 1 έως και 4 ώρες. Στην παρούσα φάση έχουν ολοκληρωθεί ήδη δύο διαγωνισμοί για 712 MW και τρέχει ακόμα ένας για επιπλέον 200 MW.

Στόχος είναι η εγκατεστημένη ισχύς να ξεπεράσει τα 2 GW καθώς ετοιμάζεται η σχετική απόφαση του υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας, με τις επενδύσεις να ανέρχονται στα 850 εκατ. €.

Ωστόσο, η δυναμικότητα που έχει εξασφαλίσει ο Όμιλος AKTOR, είναι αρκετά μικρή καθώς για το 2024 ανήλθε στα 100 MW, ενώ ο κ. Εξάρχου τόνισε ότι χρειάζεται οι επενδύσεις να στηριχθούν χρηματοδοτικά από το κράτος, επιδιώκοντας μάλιστα την εγκατάσταση μπαταριών που διαρκούν έως και 10 ώρες, όπως γίνεται ήδη στη Μεγάλη Βρετανία.

Πηγή: b2green.gr

Σε κατάσταση αυξημένης αβεβαιότητας βρίσκονται οι διεθνείς ενεργειακές αγορές μετά τις εντεινόμενες απειλές για αποκλεισμό των Στενών του Ορμούζ, ενός από τους πλέον στρατηγικούς ναυτιλιακούς και ενεργειακούς διαύλους στον κόσμο.

Η οποιαδήποτε διακοπή ή περιορισμός της ναυσιπλοΐας στην περιοχή θα προκαλέσει αλυσιδωτές ανατιμήσεις σε πετρέλαιο και LNG, με άμεσες επιπτώσεις και στην ελληνική αγορά καυσίμων και ηλεκτρικής ενέργειας.

Περίπου 20 εκατομμύρια βαρέλια αργού πετρελαίου που διακινούνται ημερησίως διέρχονται καθημερινά από τα Στενά του Ορμούζ και το 20% του LNG. Εάν το Ιράν καταφέρει να εμποδίσει την πρόσβαση των γιγαντιαίων δεξαμενόπλοιων από την περιοχή  θα υπάρξουν δραματικές επιπτώσεις στις τιμές των καυσίμων που θα γίνουν αισθητές λόγω του διεθνούς κόστους ενέργειας.

Η τιμή του φυσικού αερίου στο TTF ενσωματώνει πλέον πριμ γεωπολιτικού ρίσκου και μέσα σε λίγες μέρες έχει αναρριχηθεί πάνω από τα 40 ευρώ MWh με αναλυτές να προειδοποιούν για περαιτέρω άνοδο εάν υπάρξει κλιμάκωση στη ναυσιπλοΐα μέσω των Στενών του Ορμούζ.

Την ίδια στιγμή, η τιμή του Brent έκλεισε την Παρασκευή 20 Ιουνίου στα 77 δολάρια το βαρέλι οδεύοντας ολοταχώς προς τα 80 δολάρια ενώ σε ανοδική τροχιά βρίσκεται η χονδρεμπορική τιμή ρεύματος η οποία για σήμερα 23 Ιουνίου στο χρηματιστήριο ενέργειας εκτινάσσεται για την Ελλάδα κατά 56,74% στα 91,62 ευρώ ανά μεγαβατώρα από 81,94 ευρώ ανά μεγαβατώρα που ήταν η μέση τιμή Μαίου, εντείνοντας τις πιέσεις προς τους προμηθευτές ενέργειας.

Σήμερα μάλιστα επανέρχεται στον ευρωπαϊκό χάρτη τιμών η ανισορροπία μεταξύ των χωρών της Νοτιοανατολικής και της Κεντρικής Ευρώπης. Ενδεικτική είναι η εικόνα των τιμών στην αγορά της  Γαλλίας που διαμορφώνεται στα 26,8 ευρώ/MWh, στην Γερμανία στα 38,74 ευρώ και στο Βέλγιο στα 38,36 ευρώ/MWh. Εν αντιθέσει με τις αγορές της Ελλάδας στα 92,18 ευρώ, της Ρουμανίας και της  Βουλγαρίας στα 97,18 ευρώ, της Ουγγαρίας στα 94,89 με τις τιμές να κλιμακώνονται στον ευρωπαϊκό νότο με την Ιταλία στα 138,16 ευρώ/MWh, την Ισπανία και την Πορτογαλία με 110,56 ευρώ/MWh.

Ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας Σταύρος Παπασταύρου, μίλησε την περασμένη εβδομάδα «για ενεργειακό παραπέτασμα που απειλεί τη συνοχή της ΕΕ και ενισχύει λαϊκιστικές φωνές», σημειώνοντας ότι για πρώτη φορά το πρόβλημα αναγνωρίζεται θεσμικά σε επίπεδο Συμβουλίου Υπουργών με την δημιουργία task force που αναμένεται να συνεδριάσει για πρώτη φορά μέχρι τα τέλη του μήνα.

Η κλιμάκωση τιμολογίων

Καθώς διανύουμε την τελευταία  εβδομάδα του Ιουνίου, οι πάροχοι αναπροσαρμόζουν τις χρεώσεις ρεύματος, για τις τιμές του ερχόμενου μήνα που εισέρχονται σε φάση ανατιμήσεων. Ο λόγος είναι ότι θα ενσωματώνουν την ενίσχυση της χονδρεμπορικής και την αβεβαιότητα που πηγάζει από τον αστάθμητο διεθνή παράγοντα. Η επιβάρυνση είναι μεγαλύτερη για τα νοικοκυριά με κυμαινόμενα τιμολόγια, τα οποία επηρεάζονται άμεσα από τις αυξομειώσεις του κόστους ενέργειας ενώ δεν θα πρέπει να ανησυχούν καθόλου οι καταναλωτές που έχουν επιλέξει σταθερά τιμολόγια ρεύματος.

Οι διεθνείς ανατιμήσεις έχουν ήδη αρχίσει να αποτυπώνονται και στα πρατήρια καυσίμων με την τιμή της αμόλυβδης και του πετρελαίου κίνησης να έχουν ανατιμηθεί και τις προβλέψεις να αναφέρουν μεγαλύτερη αύξηση τις επόμενες μέρες.

Μέχρι στιγμής οι αυξήσεις που έχουν παρατηρηθεί από την ημέρα της έναρξης των εχθροπραξιών μέχρι και τα μέσα της περασμένης εβδομάδας αν και δεν είναι υπερβολικά μεγάλες δεν είναι αμελητέες καθώς στην βενζίνη ήταν 18 ευρώ το κυβικό  και 36 ευρώ το κυβικό στο ντίζελ. Οι εκτιμήσεις μιλούν για αύξηση των τιμών από σήμερα αποτυπώνοντας τις καταιγιστικές εξελίξεις των τελευταίων ημερών με την βενζίνη να αναμένεται να αυξηθεί κατά 1,4 λεπτά ανά λίτρο και περί τα 3 λεπτά το ντίζελ.

Στελέχη της πετρελαϊκής αγοράς τονίζουν ότι η απόφαση να κλείσουν τα Στενά του Ορμούζ θα εκτινάξει στα ύψη τις τιμές του πετρελαίου (ακόμη και στα 130 δολάρια το βαρέλι σύμφωνα με το χειρότερο σενάριο της JPMorgan), αποτελώντας μια καταστροφική εξέλιξη για το Ιράν, το οποίο εξάγει καθημερινά 4 εκατομμύρια βαρέλια από τα οποία τα 3,5 εκατομμύρια πηγαίνουν στην Κίνα.

Παράγοντες της εγχώριας αγοράς καυσίμων μιλούν για μία αυτοκαταστροφική απόφαση από την πλευρά του Ιράν καθώς θα σταματήσει τις εξαγωγές σε μια περίοδο που τις έχει ανάγκη για να στηριχθεί οικονομικά και να συντηρήσει την πολεμική μηχανή.

Το γεωπολιτικό ρίσκο επιστρέφει

Η Ελλάδα εισέρχεται στην καρδιά του καλοκαιριού με υψηλή εξάρτηση στο φυσικό αέριο στην ηλεκτροπαραγωγή (για σήμερα αντιστοιχεί στο 41%), περιορισμένα αποθέματα νερού για υδροηλεκτρική παραγωγή και έναν αυξημένο κίνδυνο ζήτησης λόγω καύσωνα. Σε αυτό το σκηνικό, η οποιαδήποτε διαταραχή στην παγκόσμια εφοδιαστική αλυσίδα θα έχει άμεσο αποτύπωμα τόσο στη χονδρεμπορική όσο και στις λιανικές τιμές.

Μια κλιμάκωση της έντασης στην περιοχή του Κόλπου θα μπορούσε να προκαλέσει αλυσιδωτές αντιδράσεις, όπως συνέβη με την εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία.

Αναλυτές βλέπουν πιθανή εκτίναξη του TTF πάνω από τα 50/MWh, ενώ στο ρεύμα, δεν αποκλείεται επιστροφή σε επίπεδα 150–160/MWh, αν συνδυαστεί η διεθνής αστάθεια με καύσωνα και αυξημένη ζήτηση.

Σε κάθε περίπτωση, το καλοκαίρι προμηνύεται δύσκολο και ακριβό από πλευράς τιμών, με τις εξελίξεις στη Μέση Ανατολή να παραμένουν καθοριστικός παράγοντας για το αν οι πιέσεις στις τιμές θα είναι συγκυριακές ή η αρχή μιας νέας κρίσης.

Πηγή: newmoney.gr

Προς σαφή επανακαθορισμό της στρατηγικής που ακολουθείται στη χορήγηση όρων σύνδεσης  σε νέα έργα ΑΠΕ  σε φαίνεται να οδηγούνται ΡΑΑΕΥ και ΥΠΕΝ ενώ και ο ΑΔΜΗΕ θέτει πλέον πιο ξεκάθαρα τον προβληματισμό κατά πόσο η τακτική της υπερδέσμευσης ηλεκτρικού χώρου (overbooking) μπορεί να συνεχιστεί χωρίς συνέπειες.

Το νέο πλαίσιο το οποίο επεξεργάζονται κινείται στην λογική της προτεραιοποίησης των έργων αποθήκευσης και ακολουθούν τα αιολικά πάρκα, δίνοντας μικρότερο ποσοστό συμμετοχής στα φωτοβολταϊκά (με PPA ή για στέγες) παρότι φαίνεται να εξετάστηκε ακόμη και η πολιτική του οριστικού «φρένου».

Σε πρόσφατη συνάντησή τους, η Ρυθμιστική Αρχή Ενέργειας και ο Διαχειριστής επιβεβαίωσαν πως απαιτείται επαναπροσδιορισμός της πολιτικής στην κατανομή ηλεκτρικού «χώρου», ενόψει της ανάγκης για πιο ισορροπημένη και τεχνικά βιώσιμη διείσδυση των ΑΠΕ στο σύστημα.

Όπως σημειώθηκε, η σημερινή πρακτική υπερδέσμευσης δυναμικότητας δεν μπορεί να συνεχίσει ανεξέλεγκτα, χωρίς να συνοδεύεται από ένα λειτουργικό και δίκαιο πλαίσιο προτεραιοποίησης.

Ενημέρωση ΑΔΜΗΕ

Για το θέμα του overbooking έχει ενημερώσει η διοίκηση του ΑΔΜΗΕ από τον Απρίλιο την πολιτική ηγεσία του υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας ζητώντας επί της ουσίας κατεύθυνση για την χορήγηση των όρων σύνδεσης. «Ο ηλεκτρικός χώρος του συστήματος μεταφοράς ηλεκτρικής ενέργειας είναι περιορισμένος και έχει ήδη, εν τοις πράγμασι, υπερκαλυφθεί από σταθμούς ΑΠΕ και ΣΗΘΥΑ που βρίσκονται ήδη σε λειτουργία και από σταθμούς που διαθέτουν Οριστική Προσφορά Σύνδεσης (ΟΠΣ) ή και Σύμβαση Σύνδεσης στο Σύστημα Μεταφοράς ή στο Δίκτυο Διανομής και δεν έχουν ακόμη ηλεκτριστεί, συνθήκη η οποία οδηγεί αναπόδραστα σε εκτεταμένες περικοπές παραγωγής των εν λόγω σταθμών…», αναφέρει η σχετική επιστολή.

Στο ίδιο γράμμα με αποδέκτη τον υπουργό Περιβάλλοντος και Ενέργειας Σταύρο Παπασταύρου, ο διευθύνων σύμβουλος του ΑΔΜΗΕ Μάνος Μανουσάκης επισήμαινε ότι η κατεύθυνση που είχε δοθεί στο διαχειριστή από την προηγούμενη πολιτική ηγεσία είναι να μην μπει φρένο στην χορήγηση των όρων σύνδεσης «ακόμα και σε αυτές τις περιοχές που δεν προκύπτει τεχνικά η δυνατότητα πλήρους απορρόφησης της παραγόμενης ισχύος και ενέργειας των σταθμών. Η διοίκηση του ΑΔΜΗΕ επισημαίνει ότι εφόσον δεν λάβει άλλη οδηγία θα συνεχίσει να χορηγεί ΟΠΣ.

Παρότι σύμφωνα με την ΡΑΑΕΥ, ο ΑΔΜΗΕ με βάση το θεσμικό πλαίσιο μπορεί να διατάξει αναστολή της χορήγησης όρων σύνδεσης έως 6 μήνες, ο ίδιος έχει αποφύγει τη λήψη αντίστοιχων μέτρων ζητώντας το θέμα να κριθεί σε πολιτικό και ρυθμιστικό επίπεδο.

Καθοριστικός ο ρόλος του ΥΠΕΝ

Στο επίκεντρο των διεργασιών βρίσκεται επομένως το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας, το οποίο καλείται να δώσει σαφές στίγμα: αν θα συνεχιστεί ή όχι η υφιστάμενη στρατηγική υπερδέσμευσης, και υπό ποιους όρους. Πληροφορίες αναφέρουν ότι ανάμεσα στο ΥΠΕΝ, τη ΡΑΑΕΥ και τους δύο Διαχειριστές (ΑΔΜΗΕ και ΔΕΔΔΗΕ), υπάρχουν ανοικτοί δίαυλοι ώστε να τεθούν τα θεμέλια για ένα μεταβατικό και πιο ρεαλιστικό πλαίσιο.

Σε κάθε περίπτωση αυτό που είναι ορατό είναι ότι στο ΥΠΕΝ θέλουν να αποφύγουν να λάβουν αποφάσεις που θα βάζουν οριζόντιο φρένο στους όρους προσφοράς σύνδεσης στα έργα ΑΠΕ.

Στο πλαίσιο αυτό, σε συνεργασία και με την Ρυθμιστική Αρχή Ενέργειας αναζητούνται εναλλακτικές λύσεις προκειμένου να υπάρξουν παρεμβάσεις που θα λειτουργούν ως αντικίνητρα για την ανάπτυξη νέων έργων ΑΠΕ.

Ως χαρακτηριστικό παράδειγμα θα μπορούσε να είναι ο τερματισμός του μοντέλου του 50%-50% στο κόστος σύνδεσης ενός έργου με το δίκτυο. Η σχετική διάταξη που θεσμοθετήθηκε με τον Νόμο 4951/2022 προβλέπει πως το 50% του κόστους σύνδεσης ενός σταθμού παραγωγής στο Σύστημα Μεταφοράς (ΑΔΜΗΕ) ή στο Δίκτυο Διανομής (ΔΕΔΔΗΕ), καταβάλλεται από τον επενδυτή του έργου και το υπόλοιπο 50% “κοινωνικοποιείται”, δηλαδή καλύπτεται από τις ρυθμιζόμενες χρεώσεις που πληρώνουν όλοι οι καταναλωτές μέσω των λογαριασμών ρεύματος.

Μία σκέψη που γίνεται τελευταία στο υπουργείο είναι το μέτρο αυτό να σταματήσει να εφαρμόζεται στη λογική της θέσπισης αντικινήτρων για τις επενδύσεις στις ΑΠΕ καθώς θα αύξανε το κόστος των επενδύσεων. Τελικές αποφάσεις δεν έχουν ακόμα ληφθεί όμως όλες οι προτάσεις είναι στο τραπέζι και αναμένεται να αποτελέσουν αντικείμενο διερεύνησης και αξιολόγησης στο αμέσως προσεχές διάστημα.

Τι είναι το overbooking

Το overbooking είναι η πρακτική κατά την οποία οι Διαχειριστές (ΑΔΜΗΕ, ΔΕΔΔΗΕ) δίνουν προσφορές σύνδεσης σε ΑΠΕ μεγαλύτερες από τη διαθέσιμη ικανότητα απορρόφησης του δικτύου.

Αυτό προκαλεί διάφορες τεχνικές στρεβλώσεις και κινδύνους καθώς το σύστημα φορτώνεται με έργα που μπορεί να μην απορροφηθούν ποτέ πλήρως, με αποτέλεσμα περιστατικά απόρριψης (curtailment).

Επίσης όταν αυξάνεται απότομα η παραγωγή από φωτοβολταϊκά (κυρίως το μεσημέρι), το σύστημα δυσκολεύεται να διαχειριστεί τις αιχμές, αν δεν υπάρχουν αρκετές μονάδες αποθήκευσης ή ευελιξίας που σήμερα δεν υπάρχουν.

Με τον τρόπο αυτό οι επενδυτές δεν γνωρίζουν αν και πότε το έργο τους θα μπορεί να απορροφηθεί, ή αν θα τους δοθεί τελικά πρόσβαση στο δίκτυο. Έτσι δημιουργούνται ουρές και συσσωρεύονται ΟΠΣ (Οριστικές Προσφορές Σύνδεσης), με αποτέλεσμα το μπλοκάρισμα του μηχανισμού χορήγησης νέων αδειών.

Ο παραλογισμός είναι τέτοιος που σήμερα από τα εν λειτουργία έργα, και από όσα έχουν ήδη λάβει όρους σύνδεσης, μαζί και με τη δυναμικότητα που έχει δεσμευθεί για έργα, η δυναμικότητα που προβλέπεται για το 2030 έχει ήδη καλυφθεί. Στα τέλη του 2024 το χαρτοφυλάκιο αυτό άθροιζε τα 32 GW, όταν το Εθνικό Σχέδιο για την ενέργεια και το κλίμα προβλέπει πως το 2030 θα λειτουργούν 22,8 GW.

Ευέλικτοι όροι

Το νέο μοντέλο, που συζητείται εδώ και μήνες, βασίζεται στην έννοια των ευέλικτων όρων σύνδεσης. Οι ευέλικτοι όροι σύνδεσης είναι ένα νέο ρυθμιστικό εργαλείο που προωθείται σε ευρωπαϊκό επίπεδο και σύντομα και στην Ελλάδα για την επιτάχυνση της σύνδεσης νέων έργων ΑΠΕ στο ηλεκτρικό δίκτυο, παρά τους περιορισμούς χωρητικότητας.

Σε αντίθεση με τους «παραδοσιακούς» όρους σύνδεσης που προϋποθέτουν πλήρη διαθεσιμότητα δικτύου για την απορρόφηση της ισχύος του έργου, το νέο μοντέλο προβλέπει παροχή προσφοράς σύνδεσης ακόμα και όταν δεν υπάρχει επαρκής διαθέσιμος ηλεκτρικός “χώρος”.

Ο επενδυτής αποδέχεται ότι η μονάδα του μπορεί να απορρίπτεται σε ορισμένες ώρες ή περιόδους λειτουργίας. Ωστόσο, διασφαλίζεται ένα ελάχιστο ποσοστό απορρόφησης (π.χ. 30%-50%), με δυνατότητα προοδευτικής αύξησης αν τοπικά ενισχυθεί το δίκτυο (μέσω έργων ΑΔΜΗΕ ή ΔΕΔΔΗΕ).

Στόχος του πλαισίου είναι να αξιοποιηθεί πιο αποδοτικά η υφιστάμενη υποδομή και επιπλέον να επιτραπεί η σύνδεση περισσότερων έργων, χωρίς να απαιτείται άμεσα η ολοκλήρωση εκτεταμένων αναβαθμίσεων αλλά και ενισχυθεί η ορατότητα για τους επενδυτές ως προς το τι μπορούν να περιμένουν από την απόδοση του έργου τους.

Πηγή: newmoney.gr

Η εξάπλωση των μεγάλων χερσαίων αιολικών πάρκων αποτελεί βασική κατεύθυνση των πολιτικών που αποσκοπούν στην αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής. Εντάσσεται στο ευρύτερο πλαίσιο της ενεργειακής μετάβασης προς καθαρές και πιο βιώσιμες μορφές ενέργειας. Η ανάπτυξη τέτοιων υποδομών είναι ταχεία, εκτεταμένη αλλά και συχνά αμφιλεγόμενη.  Η κατασκευή βιομηχανικών αιολικών πάρκων προϋποθέτει μεγάλες τεχνικές επεμβάσεις στο έδαφος: βαριές θεμελιώσεις από οπλισμένο σκυρόδεμα, βαθιές εκσκαφές, χωματουργικές εργασίες μεγάλης κλίμακας, διάνοιξη εκτεταμένων οδικών δικτύων, κ.α.

Η μαζική εγκατάσταση ανεμογεννητριών προκαλεί έντονες αντιδράσεις. Αντιδράσεις που αντανακλούν αγωνίες για την αλλοίωση και υποβάθμιση του τοπίου, τις περιβαλλοντικές, κοινωνικές, πολιτικές και πολιτισμικές επιπτώσεις των επεμβάσεων αυτών, την εκτόπιση αγροτικών και άλλων δραστηριοτήτων, την απουσία ουσιαστικής δημόσιας διαβούλευσης, την προβληματική κατανομή των ωφελημάτων και την αλλαγή του αναπτυξιακού προσανατολισμού των περιοχών. Το ζήτημα υπερβαίνει την τεχνολογία ή την παραγωγή ενέργειας: αγγίζει τη σχέση των ανθρώπων με τον τόπο τους και θέτει ερωτήματα για το νόημα, τη χρήση, τη διαχείριση και τον σχεδιασμό του χώρου. Επηρεάζει τον τρόπο που οι άνθρωποι αντιλαμβάνονται και βιώνουν τους τόπους και τα τοπία τους και βλέπουν/συναισθάνονται τον εαυτό τους σε αυτά. Οι τοπικές αυτές αντιστάσεις πηγάζουν από βαθιά ριζωμένες κοινωνικές και πολιτισμικές αξίες που συνδέονται με τον χαρακτήρα, την ταυτότητα, τη φυσική και την πολιτισμική κληρονομιά και τον κοινωνικό ιστό των κοινοτήτων.

Τίθενται, λοιπόν, ερωτήματα, όπως:

• Μπορούν τα περιβαλλοντικά οφέλη της «καθαρής» ενέργειας να δικαιολογήσουν μια τέτοια υποβάθμιση φυσικών και πολιτισμικών πόρων;

• Μπορεί να θεωρηθεί αποδεκτή η θυσία τοπίων βαθιά φορτισμένων με μνήμη, ταυτότητα, πολιτισμική, αισθητική και οικολογική αξία στο όνομα της ενεργειακής μετάβασης;

• Είναι πράγματι «κοινά» τα οφέλη της παραγόμενης ενέργειας και της ενεργειακής μετάβασης;

• Πόσο δημοκρατικό, ηθικό και δίκαιο είναι να καλούνται οι πολίτες να χρηματοδοτούν αδρά, μέσω του Ειδικού Τέλους Μείωσης Εκπομπών Αερίων του Θερμοκηπίου, τόσο αμφιλεγόμενα έργα ΑΠΕ;

Η σύγχρονη ενεργειακή πολιτική δεν μπορεί να αγνοεί τα θέματα αυτά και τις αντιφάσεις, αλλά ούτε και ποικίλα άλλα ερωτήματα που εγείρονται και αφορούν τη λειτουργία, τη διαφάνεια και τη δικαιοσύνη του ενεργειακού συστήματος.

Το άρθρο με τίτλο «Ανάπτυξη Μεγάλων Αιολικών Πάρκων και οι Επιπτώσεις τους στο Τοπίο: Ανασκόπηση της Περίπτωσης της Ελλάδας»  (https://sciendo.com/article/10.2478/jlecol-2025-0019):

• εστιάζει στη σύνθετη και πολυδιάστατη έννοια του τοπίου, αναδεικνύοντας τον ανθρωποκεντρικό, βιωματικό και συμβολικό του χαρακτήρα, πέρα από την αισθητική και αναπαραστατική του προσέγγιση,

• αναδεικνύει τη μετάβαση προς την εκβιομηχάνιση της αιολικής ενέργειας, με έμφαση στις επιπτώσεις των τεχνικών επεμβάσεων στο τοπίο της υπαίθρου,

• παρουσιάζει τις κοινωνικές αντιδράσεις στην εγκατάσταση μεγάλων αιολικών πάρκων, επισημαίνοντας την εμφάνιση του τοπιακού ακτιβισμού ως έκφραση αντίστασης, κοινωνικής αγωνίας και υπεράσπισης της τοπικής ταυτότητας και κληρονομιάς,

• προτείνει ένα ολοκληρωμένο πλαίσιο αξιολόγησης των επιπτώσεων των επιταχυνόμενων επενδύσεων αιολικής ενέργειας στο τοπίο,

• εξετάζει εργαλεία και στρατηγικές για τη διαχείριση και διακυβέρνηση των τοπίων ενέργειας, σε συμφωνία με τις αρχές της Ευρωπαϊκής Σύμβασης για το Τοπίο, και

• επιδιώκει να συμβάλει ουσιαστικά στον δημόσιο και επιστημονικό διάλογο γύρω από την ανάπτυξη της αιολικής ενέργειας.

Παρά τη ραγδαία αύξηση των επενδύσεων, απουσιάζει αντίστοιχη εκτεταμένη έρευνα που να εστιάζει συστηματικά στις χωρικές, κοινωνικές και πολιτισμικές πτυχές αυτού του μετασχηματισμού και στις επιπτώσεις των μεγάλων αιολικών πάρκων στο πολυδιάστατο τοπίο.

Το τοπίο είναι μια κατεξοχήν ανθρωποκεντρική έννοια· δεν υφίσταται χωρίς την ανθρώπινη παρουσία και εμπλοκή. Δεν είναι απλώς ένα ατομικό βίωμα, αλλά ένα κοινό πλαίσιο νοήματος και εμπειρίας. Περιλαμβάνει οικολογικές, κοινωνικές, οικονομικές, πολιτικές, συναισθηματικές, πολιτισμικές, βιωματικές και άλλες διαστάσεις. Συνεπώς, δεν αποτελεί απλώς εικόνα, αλλά το βαθύτερο «είναι» ενός τόπου· είναι ένας ζωντανός χώρος, φορτισμένος με ιστορία, μνήμη και ταυτότητα, ένα πεδίο αλληλεπίδρασης μεταξύ του σώματος και της γης, όπου η εμπειρία, η υλικότητα και το συναίσθημα συνυφαίνονται.

Η Ευρωπαϊκή Σύμβαση για το Τοπίο (Ν.3827/2010) αναγνωρίζει το τοπίο ως κοινό αγαθό και βασικό στοιχείο της φυσικής και πολιτισμικής κληρονομιάς της Ευρώπης, αλλά και ως πολυσήμαντο πόρο που συμβάλλει ουσιαστικά στην ατομική και κοινωνική ευημερία. Στην Ελλάδα, παρά τα θετικά βήματα που έγιναν με την εισαγωγή των Ενοτήτων Τοπίου στα Περιφερειακά Χωροταξικά Πλαίσια (2014–2016), οι σχετικές προβλέψεις παραμένουν περιορισμένες. Απαραίτητο επόμενο βήμα είναι η ενσωμάτωση στοιχείων των αξιολογήσεων του χαρακτήρα και της φέρουσας ικανότητας του τοπίου (Landscape Character & Landscape Capacity Assessments) στις Μελέτες Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων με έμφαση στις κοινωνικές και πολιτισμικές διαστάσεις των έργων.

Το άρθρο υποστηρίζει την ανάγκη για πιο ισορροπημένες λύσεις στην παραγωγή ανανεώσιμης ενέργειας, προκρίνοντας έργα μικρότερης κλίμακας που σέβονται την τοπιακή πολυμορφία και τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά κάθε περιοχής. Αυτά τα έργα οφείλουν να εντάσσονται σε έναν μακροπρόθεσμο και συνεκτικό χωροταξικό σχεδιασμό, και να βασίζονται σε ουσιαστικές διαδικασίες δημόσιας διαβούλευσης. Σε αυτά η ουσιαστική συμμετοχή των τοπικών κοινωνιών και η εμπλοκή κοινωνικών επιστημόνων αποτελούν κρίσιμες προϋποθέσεις για την κοινωνική αποδοχή και τη βιωσιμότητα αυτών των ενεργειακών παρεμβάσεων. Επιπλέον, καταθέτει συγκεκριμένες προτάσεις πολιτικής που περιλαμβάνουν κατευθυντήριες οδηγίες  χωροθέτησης αιολικών πάρκων, μέτρα για τη βελτίωση της ενσωμάτωσης τους στο τοπίο, καθώς και μια σειρά καινοτόμων εναλλακτικών ενεργειακών επιλογών. Η τεχνολογική πρόοδος, ιδίως στον τομέα της αποθήκευσης ενέργειας, καθιστά εφικτές – και στο μέλλον ακόμα περισσότερο – πιο ευέλικτες, αποκεντρωμένες και τοπικά ενταγμένες ενεργειακές λύσεις. Παράλληλα, η ενεργειακή μετάβαση πρέπει να πλαισιωθεί και από πολιτικές εξοικονόμησης ενέργειας, δίκαιης κατανομή των ωφελειών και ουσιαστικής υποστήριξης των τοπικών κοινωνιών. Η εκπαίδευση και η ευαισθητοποίηση σχετικά με την έννοια και τη σημασία του τοπίου συνιστά βασική προϋπόθεση για μια κοινωνικά δίκαιη, ισόρροπη και περιβαλλοντικά βιώσιμη χωρική ανάπτυξη.

Περισσότερα στο πλήρες άρθρο που δημοσιεύτηκε στο Journal of Landscape Ecology: sciendo.com

Γράφει ο Δρ. Ευάγγελος Παυλής,
Επίκουρος Καθηγητής Τμήματος Αγροτικής Οικονομίας & Ανάπτυξης – Γεωπονικό Πανεπιστήμιο Αθηνών

πηγή climatebook.gr

Το Εργαστήριο Εφαρμοσμένης Θερμοδυναμικής της Σχολής Μηχανολόγων Μηχανικών του ΕΜΠ, με επιστημονική υπεύθυνη την Καθηγήτρια Ειρήνη Κορωνάκη και τεχνικό συντονισμό από τον Δημήτρη Δαλαβούρα, MSc Μηχανολόγο Μηχανικό, συνέταξε τον πρώτο ολοκληρωμένο Οδηγό Εγκατάστασης και Συντήρησης Αντλιών Θερμότητας με ψυκτικό ρευστό R290 (Προπάνιο) στην Ελλάδα.

Ο Οδηγός περιλαμβάνει:

• Αναλυτική παρουσίαση των φυσικών και χημικών ιδιοτήτων του R290 και των επιπτώσεων στην ασφάλεια και σχεδίαση συστημάτων,

• Συμμόρφωση με πρότυπα όπως EN 378, ISO 5149, ATEX, PED, IEC 60335-2-40, CEN/TS 17606 και 17607,

• Κατευθυντήριες οδηγίες για εγκατάσταση, συντήρηση και αξιολόγηση κινδύνου,

• Τεχνικά παραδείγματα, οριακές ποσότητες πλήρωσης, διαχείριση διαρροών,

• Εξειδικευμένα μέτρα ατομικής προστασίας, σήμανσης, μεταφοράς και αποθήκευσης,

• Έμφαση σε καλύτερες πρακτικές και ενσωμάτωση των πλέον πρόσφατων νομοθετικών και τεχνικών εξελίξεων.

Γιατί είναι σημαντικός;

Το ψυκτικό R290 αποτελεί ένα φυσικό ψυκτικό μέσο με σχεδόν μηδενικό GWP, πλήρως συμβατό με τους στόχους της Πράσινης Συμφωνίας και του F-Gas 573/2024. Ωστόσο, η υψηλή του ευφλεκτότητα (A3) απαιτεί αυστηρά τεχνικά και νομικά πρωτόκολλα. Μέχρι σήμερα, δεν υπάρχει αντίστοιχη συστηματική προσέγγιση ούτε σε ευρωπαϊκό επίπεδο με τόσο πρακτικό και κανονιστικό προσανατολισμό.

Ο Οδηγός αποτελεί σημείο αναφοράς για επαγγελματίες HVAC/R, τεχνικούς, εγκαταστάτες και μηχανολόγους μηχανικούς που καλούνται να διαχειριστούν ένα νέο και απαιτητικό τεχνολογικό τοπίο στην αγορά των αντλιών θερμότητας.

Διαθέσιμος ο πλήρης οδηγός εδώ

Η ανάγκη για τάχιστη εγκατάσταση συστημάτων αποθήκευσης ηλεκτρικής ενέργειας από φωτοβολταϊκά ή αιολικά πάρκα που είναι ήδη σε λειτουργία κρίνεται επείγουσα και η Κυβέρνηση, με τη συνεργασία του Υπουργείου Ενέργειας και του Υπουργείου Εσωτερικών είναι έτοιμη να εκδώσει τις επόμενες 2-3 ημέρες υπουργικό διάταγμα, το οποίο θα επιτρέπει την εγκατάσταση μπαταριών χωρίς την έκδοση νέας πολεοδομικής άδειας.

Στόχος, να διευκολυνθούν οι ιδιοκτήτες και διαχειριστές υφιστάμενων πάρκων ΑΠΕ να αποφύγουν τη χρονοβόρα γραφειοκρατία για την έκδοση πολεοδομικής άδειας και να εγκαταστήσουν το ταχύτερο τα συστήματα αποθήκευσης, μειώνοντας τις αποκοπές ηλεκτρικής ενέργειας από τα συστήματα τους.

Το Διάταγμα έχει ετοιμαστεί μετά από παραστάσεις παραγωγών πράσινης ενέργειας προς το Υπουργείο Ενέργειας για επίσπευση των διαδικασιών εγκατάστασης μπαταριών και θα το υπογράψει ο υπουργός Εσωτερικών Κωνσταντίνος Ιωάννου, καθώς αφορά την πολεοδομική νομοθεσία.

Τι λέει το Διάταγμα

Όπως πληροφορείται ο Φιλελεύθερος, οι βασικές πρόνοιες του Διατάγματος που θα εκδοθεί αρχές της εβδομάδας που μπαίνει αύριο είναι οι εξής:

– Το Διάταγμα εφαρμόζεται για την εγκατάσταση συστήματος αποθήκευσης ενέργειας, σε
συνδυασμό με έργο παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας από ανανεώσιμες πηγές ενέργειας που έχει
εξασφαλίσει Πολεοδομική Άδεια ή/και Άδεια Οικοδομής, νοουμένου ότι το εμβαδόν των
απαιτούμενων εγκαταστάσεων για το σύστημα αποθήκευσης δεν θα υπερβαίνει τα 20 τ.μ. και το ύψος τα 3 μ.
– Καμία τέτοια ανάπτυξη δεν θα εγκαθίσταται εντός περιβάλλοντα χώρου κηρυγμένης Διατηρητέας
Οικοδομής ή κηρυγμένου Αρχαίου Μνημείου, Ελεγχόμενων Περιοχών σύμφωνα με τον περί
Αρχαιοτήτων Νόμο, Ζωνών Προστασίας αρχαιολογικού Χώρου, τεμάχια για τα οποία έχει δημοσιευτεί
Διάταγμα Προστασίας Δέντρου, Ειδική Ζώνη Αερολιμένα, περιβάλλοντα χώρο ελικοδρομίου,
περιβάλλοντα χώρο στρατιωτικής εγκατάστασης, έργου ή περιοχής του Υπουργείου Άμυνας.

-Σε κάθε ιδιοκτησία που εμπίπτει στις διατάξεις του Διατάγματος αυτού θεωρείται ότι έχει χορηγηθεί άδεια από την Πολεοδομική Αρχή για την ανέγερση συστήματος αποθήκευσης, νοουμένου ότι πληρούνται οι πρόνοιες των άρθρων (5) και (6) του παρόντος Διατάγματος και υπό τους όρους και προϋποθέσεις του Παραρτήματος Ι του παρόντος Διατάγματος.

Άρθρο 5: Για κάθε ανάπτυξη που εμπίπτει στις διατάξεις του παρόντος Διατάγματος θα πρέπει να
ισχύουν τα ακόλουθα:
α. Το σύστημα αποθήκευσης ενέργειας θα εγκατασταθεί εντός τεμαχίου στο οποίο έχει
χορηγηθεί άδεια για έργο παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας από ανανεώσιμες πηγές
ενέργειας και έχουν τηρηθεί ο όροι της πολεοδομικής άδειας σε περίπτωση που αυτό έχει
υλοποιηθεί.
β. Το σύστημα αποθήκευσης ενέργειας δεν επηρεάζει τη διαμόρφωση, διάνοιξη ή διαπλάτυνση
υπεραστικής οδού, αυτοκινητόδρομου ή αρτηρίας πρωταρχικής σημασίας.
γ. Το σύστημα αποθήκευσης ενέργειας δεν αλλοιώνει την τοπογραφία ή/ και τα υψόμετρα του
φυσικού εδάφους και εντάσσεται στο περιβάλλον.
δ. Το σύστημα αποθήκευσης ενέργειας απέχει τουλάχιστον 6 μ. από τα σύνορα του
τεμαχίου.
-Σε ανάπτυξη που εξουσιοδοτείται με το παρόν Διάταγμα δεν είναι αναγκαία η έγκριση της
Πολεοδομικής Αρχής σχετικά με όλα τα θέματα που αναφέρονται στο εδάφιο 4(α) του άρθρου 22 του
Νόμου.

Άρθρο 6: Για αναπτύξεις που επιτρέπονται με βάση το παρόν Ειδικό Διάταγμα, για σκοπούς τήρησης
των προνοιών του Διατάγματος και ανάληψης ευθύνης των υποβαλλόμενων στοιχείων αποκλειστικά από τον μελετητή, θα υποβάλλεται από τον μελετητή στην Αρμόδια Αρχή, συμπληρωμένο το Έντυπο Υπεύθυνη Δήλωση Μελετητή. Το Έντυπο μαζί με τα υπόλοιπα
απαιτούμενα στοιχεία (ως αναφέρονται στο Έντυπο), θα υποβάλλεται μέσω του πληροφοριακού
συστήματος «ΙΠΠΟΔΑΜΟΣ».
-Ο μελετητής ο οποίος έχει διοριστεί για έργο που περιλαμβάνεται στο πεδίο εφαρμογής του
παρόντος Διατάγματος, φέρει την πλήρη ευθύνη για την ορθότητα και την ακρίβεια των στοιχείων
που περιλαμβάνονται στα απαιτούμενα έγγραφα που υποβάλλονται στην αρμόδια αρχή.

Άρθρο 7: Αν η Πολεοδομική Αρχή κρίνει σκόπιμο να μην εκτελεστεί οποιαδήποτε ανάπτυξη που ορίζεται στο Διάταγμα αυτό σε συγκεκριμένη περιοχή ή να μην εκτελεστεί οποιαδήποτε συγκεκριμένη
ανάπτυξη, εκτός αν χορηγηθεί πολεοδομική άδεια κατόπιν υποβολής σχετικής αίτησης, τότε η
Πολεοδομική Αρχή μπορεί να εκδώσει Εντολή όπως η άδεια που χορηγείται με βάση το νέο Διάταγμα μην εφαρμόζεται αναφορικά με την περιοχή ή την ανάπτυξη αυτή.

Όπως έγραψε στις 12/05 το B2Green, για μια σειρά από λόγους, το ΥΠΕΝ δεν είχε κανένα λόγο να μη χορηγήσει νέα παράταση στην υλοποίηση των έργων του «Εξοικονομώ 2021», δεδομένου ότι το πλήθος των έργων που φαινόταν μέσα από το πληροφοριακό σύστημα πως είναι σε διαδικασία υλοποίησης, έχοντας εκταμιεύσει προκαταβολές, έχοντας προχωρήσει τις εργασίες, αλλά μη έχοντας κλείσει τα έργα, εξακολουθούσε να είναι μεγάλο.

Μια ενδεχόμενη απένταξη των έργων αυτών θα προκαλούσε τεράστιο πρόβλημα στην αγορά, σε ιδιοκτήτες, μηχανικούς, προμηθευτές, εγκαταστάτες κλπ., ενώ θα έπληττε σημαντικά, τόσο τη φήμη των προγραμμάτων Εξοικονομώ, όσο και το Υπουργείο και κατ’ επέκτασιν την κυβέρνηση, η οποία δεν παρείχε επιπλέον χρόνο για την υλοποίηση των έργων.

Εξάλλου, υπενθυμίζουμε πως βάσει το οδηγού του προγράμματος, δεν είναι δυνατή η ολοκλήρωση του φυσικού και οικονομικού αντικειμένου των ωφελούμενων μετά τις 30/09/2025. Ουσιαστικά, εξακολουθούν να υπάρχουν (μειωμένα) χρονικά περιθώρια, τα οποία επιτρέπουν στο ΥΠΕΝ να προχωρήσει στην απόφαση νέας παράτασης.

Κλείνοντας το άρθρο του το B2Green σημείωνε μεταξύ άλλων πως “…βάσει όλων των ανωτέρω, το ΥΠΕΝ προσανατολίζεται κατά πάσα πιθανότητα σε μία ακόμα παράταση…”. Έτσι ακριβώς έγινε στην πράξη, καθώς πριν λίγο το ΥΠΕΝ αποφάσισε να χορηγήσει νέα παράταση για τα έργα του προγράμματος. Συγκεκριμένα, η νέα ανακοίνωση του ΥΠΕΝ αναφέρει τα εξής:

Παράταση, έως τις 30 Σεπτεμβρίου 2025, δίνεται για τις αιτήσεις του προγράμματος «Εξοικονομώ 2021», που έχουν υπαχθεί μετά τις 27 Ιουνίου 2023 και η συμβατική προθεσμία ολοκλήρωσης εργασιών λήγει έως τις 29 Σεπτεμβρίου 2025.

Ίδια παράταση δίνεται στις αιτήσεις που έχουν υπαχθεί πριν τις 30 Μαρτίου 2023 εφόσον έχει ολοκληρωθεί η μεταφορά των χρημάτων σε αναδόχους για την κατασκευή των έργων.

Πηγή: b2green.gr

Ανοίγει αύριο, Δευτέρα 12 Μαΐου, η ηλεκτρονική πλατφόρμα του ΔΕΔΔΗΕ για την υποβολή αιτήσεων στήριξης των επιχειρήσεων για το αυξημένο κόστος ηλεκτρικής ενέργειας που κατέβαλαν κατά την περίοδο από 1 Δεκεμβρίου 2024 έως και 28 Φεβρουαρίου 2025.

Η πλατφόρμα (https://www.power4business.deddie.gr), σύμφωνα με τη σχετική υπουργική απόφαση που δημοσιεύθηκε την περασμένη εβδομάδα, θα παραμείνει ανοιχτή μέχρι τις 12 Ιουνίου και θα εμφανίζει στους ενδιαφερόμενους άμεσα το ύψος της επιδότησης που δικαιούνται, αντλώντας στοιχεία από την ΑΑΔΕ.

Οι ενισχύσεις θα καταβληθούν σε περισσότερες από 1 εκατ. επιχειρήσεις με κύκλο εργασιών έως 10 εκατ. ευρώ, και στόχος είναι οι επιδοτήσεις να φανούν στους λογαριασμούς ρεύματος των επιχειρήσεων έως το τέλος Ιουνίου. Η επιδότηση θα εμφανιστεί στους λογαριασμούς κατανάλωσης ηλεκτρικής ενέργειας, έναντι ή εκκαθαριστικούς, οι οποίοι εκδίδονται από την έναρξη ισχύος της παρούσας και εφεξής.

Κατηγορίες επιχειρήσεων και ύψος επιδότησης

Οι επιχειρήσεις διακρίνονται σε τρεις ομάδες, ανάλογα με τον κύκλο εργασιών, προκειμένου να προσδιοριστεί το ύψος της επιδότησης.

1. Η 1η ομάδα αφορά νομικά ή φυσικά πρόσωπα που ασκούν επιχειρηματική δραστηριότητα, με ετήσιο κύκλο εργασιών οικονομικού έτους 2023 από €0 έως €500.000. Η επιδότηση ανέρχεται σε 0,02 €/kWh και εφαρμόζεται στο 100% της κατανάλωσης της ωφελούμενης επιχείρησης.

2. Η 2η ομάδα αφορά νομικά ή φυσικά πρόσωπα που ασκούν επιχειρηματική δραστηριότητα, με ετήσιο κύκλο εργασιών οικονομικού έτους 2023 από €500.000,01 έως €1.000.000. Η επιδότηση ανέρχεται σε 0,02 €/kWh και εφαρμόζεται στο 80% της κατανάλωσης της ωφελούμενης επιχείρησης.

3. Η 3η ομάδα αφορά φυσικά ή νομικά πρόσωπα που ασκούν επιχειρηματική δραστηριότητα, με ετήσιο κύκλο εργασιών οικονομικού έτους 2023 από €1.000.000,01 έως €10.000.000. Η επιδότηση ανέρχεται σε 0,02 €/kWh και εφαρμόζεται στο 60% της κατανάλωσης της ωφελούμενης επιχείρησης.

Επιπλέον, ενεργοβόρες επιχειρήσεις (υπολογίζονται σε 11.000), όπως αρτοποιεία, ζαχαροπλαστεία και καθαριστήρια, θα λάβουν επιδοτήσεις 0,04 €/kWh, για το 100% της κατανάλωσης ανεξαρτήτως του κύκλου εργασιών τους. Πρόκειται συγκεκριμένα για επιχειρήσεις με κύριο ΚΑΔ 10.71 και 10.72 («Αρτοποιία, παραγωγή νωπών ειδών ζαχαροπλαστικής» και «Παραγωγή παξιμαδιών και μπισκότων, παραγωγή διατηρούμενων ειδών ζαχαροπλαστικής», αντίστοιχα) ή κύριο ΚΑΔ 96.01 («Πλύσιμο και (στεγνό) καθάρισμα κλωστοϋφαντουργικών και γούνινων προϊόντων»).

Ειδικές περιπτώσεις και εξαιρέσεις

Για νέες συνδέσεις, εφόσον αυτές έχουν ενεργοποιηθεί μέχρι και την 28 Φεβρουαρίου 2025, οι επιδοτήσεις υπολογίζονται βάσει πιστοποιημένων καταμετρήσεων με αναλογία ημερών. Ενώ για νέες επιχειρήσεις, οι οποίες δεν παρουσιάζουν ακαθάριστα έσοδα για το φορολογικό έτος 2023 και εφόσον υπάρχουν πιστοποιημένες καταμετρήσεις της κατανάλωσης ηλεκτρικής ενέργειας από τον αρμόδιο διαχειριστή, αυτές τεκμαίρεται ότι ανήκουν στην Α κατηγορία.

Καμία επιδότηση δεν θα λάβουν οι επιχειρήσεις που έχουν προβεί σε διαπιστωμένη ρευματοκλοπή, και τα κονδύλια που θα ελάμβαναν (περίπου 3 εκατ. ευρώ) θα προστεθούν στις επιδοτήσεις των υπόλοιπων. Επίσης, δεν θα λάβουν επιδότηση όσες επιχειρήσεις είχαν συμβόλαια με σταθερά τιμολόγια.

Διαδικασία εισόδου και έλεγχος στοιχείων

Οι αιτούντες θα μπαίνουν από τη Δευτέρα στην πλατφόρμα του ΔΕΔΔΗΕ, όπου θα πρέπει να επιβεβαιώσουν την ταυτότητα της επιχείρησης με τους κωδικούς (username & password) πρόσβασης στις φορολογικές υπηρεσίες της ΑΑΔΕ (πληροφοριακό σύστημα taxis-net). Με βάση τα δεδομένα που επιστρέφονται από το taxis-net, θα ελέγχεται αν ο χρήστης είναι νομικό ή φυσικό πρόσωπο το οποίο ασκεί επιχειρηματική δραστηριότητα, καθώς και αν ο πρωτεύων ΚΑΔ (Κωδικός Δραστηριότητας) της συμπεριλαμβάνεται στους κανόνες επιλεξιμότητας και επιδότησης. Αν η ταυτοποίηση είναι ολοκληρωμένη και θετική ως προς τα παραπάνω δύο ζητούμενα, τότε θα επιτρέπεται η είσοδος, διαφορετικά θα εμφανίζεται σχετικό μήνυμα.

Εάν στον ΑΦΜ δεν βρεθεί καμία συνδεδεμένη παροχή που ήταν ενεργή εντός Δεκεμβρίου 2024 – Φεβρουαρίου 2025, εμφανίζεται σχετικό μήνυμα που δεν επιτρέπει την είσοδο στην πλατφόρμα. Σε περίπτωση που η ταυτοποίηση είναι ολοκληρωμένη, τότε, στη συνέχεια, η αιτούσα επιχείρηση θα επιλέγει τον/τους αριθμό/-ούς παροχής για τον/τους οποίο/-ους θέλει να υποβάλει αίτημα επιδότησης. Οι αριθμοί παροχής που θα εμφανίζει το σύστημα θα πρέπει να είναι ενεργές παροχές ή να ήταν ενεργές έστω για οποιοδήποτε χρονικό διάστημα εντός της περιόδου επιδότησης, με χρήση εμπορική ή βιομηχανική.

Διευκρινίζεται τέλος ότι η ύπαρξη ληξιπρόθεσμων οφειλών σε λογαριασμούς ηλεκτρικής ενέργειας των δικαιούχων της επιδότησης δεν επηρεάζει τη χορήγησή της. Επομένως, οι αιτούντες με ληξιπρόθεσμες οφειλές θα λάβουν κανονικά στους λογαριασμούς τους την ενίσχυση που αφορά στην περίοδο επιδότησης, εφόσον καταστούν δικαιούχοι.

Πηγή: b2green.gr

Τι μάθαμε από 25 χρόνια πυρκαγιών στην Ελλάδα;

Τα δεδομένα δεν μιλούν από μόνα τους. Όταν όμως τα εξετάζεις προσεκτικά, λένε πολλά. Το αρχείο των τελευταίων 25 ετών του Πυροσβεστικού Σώματος δείχνει ότι ο κίνδυνος στη χώρα μας εξελίσσεται — και συχνά δεν μένει στο ημερολόγιο.

- Λιγότερες ενάρξεις πυρκαγιών, μεγαλύτερη ζημιά: Αν και οι πυρκαγιές εντός αντιπυρικής περιόδου μειώνονται, η συνολική καμένη έκταση αυξάνεται σταθερά.
- Όλο και μεγαλύτερες μεγάλες πυρκαγιές: Οι πυρκαγιές άνω των 2.000 στρεμμάτων γίνονται συχνότερες και μεγαλύτερες.
- Αθόρυβη έξαρση εκτός εποχής: Οι χειμερινοί και ανοιξιάτικοι μήνες παρουσιάζουν αύξηση τόσο σε ενάρξεις πυρκαγιών όσο και σε καμένες εκτάσεις.
- Ο χάρτης αλλάζει: Η Βόρεια Ελλάδα και άλλες περιοχές με όχι σημαντικό ιστορικό πυρκαγιών εμφανίζουν πλέον σημάδια επιδείνωσης.

Διαβάστε παρακάτω την πλήρη ανάλυση των δεδομένων.

Η μεγάλη εικόνα: Τι δείχνει το αρχείο του Πυροσβεστικού Σώματος (2000–2024);

Τα δεδομένα δεν μιλούν από μόνα τους. Όταν όμως τα εξετάζεις προσεκτικά, λένε πολλά.

Από το 2000 έως το 2024, καταγράφεται σαφής μείωση στις ετήσιες πυρκαγιές εντός της αντιπυρικής περιόδου (Εικόνα 1). Από περίπου 4.300 ετησίως, κατά μέσο όρο, την περίοδο 2000–2012, πέφτουμε στις 3.700 την περίοδο 2013–2024.

Εικόνα 1. Ετήσιος αριθμός πυρκαγιών στην Ελλάδα, Μάιος – Οκτώβριος (2000–2024).

Όμως, αυτή η μείωση στις ενάρξεις δεν μεταφράζεται σε μείωση της συνολικής καμένης έκτασης. Αντίθετα, η καμένη έκταση μέσα στην αντιπυρική περίοδο παρουσιάζει αυξητική τάση, περίπου ίση με επιπλέον 6.000 στρέμματα κάθε χρόνο (Εικόνα 2).

Εικόνα 2. Ετήσια καμένα στρέμματα στην Ελλάδα, Μάιος – Οκτώβριος (2000–2024).

Τι συμβαίνει λοιπόν και με λιγότερες πυρκαγιές μέσα στην αντιπυρική περίοδο, οι καμένες εκτάσεις αυξάνονται;

Με απλά λόγια, η ανάλυση των δεδομένων του Πυροσβεστικού Σώματος δείχνει πως όταν ξεφεύγει μια πυρκαγιά, ξεφεύγει πολύ. Από το 2000 έως το 2024, ο αριθμός των πυρκαγιών που ξεπερνούν τα 2.000 στρέμματα —μέγεθος που αντιστοιχεί μόλις στο 0.5% καταγεγραμμένων πυρκαγιών της περιόδου 2000–2024— παρουσιάζει αύξηση (Εικόνα 3).

Εικόνα 3. Ετήσιος αριθμός πυρκαγιών άνω των 2.000 στρεμμάτων στην Ελλάδα, Μάιος – Οκτώβριος (2000–2024).

Παράλληλα, αν εξετάσουμε το ελάχιστο μέγεθος των μεγαλύτερων πυρκαγιών κάθε έτους — δηλαδή εκείνων που αντιστοιχούν μόλις στο 0.5% των ετήσιων καταγεγραμμένων περιστατικών — διαπιστώνουμε ότι αυτό αυξάνεται σταθερά από το 2000 έως το 2024 (Εικόνα 4).

Με άλλα λόγια, δεν έχουμε περισσότερες μεγάλες πυρκαγιές απλώς – έχουμε περισσότερες και μεγαλύτερες μεγάλες πυρκαγιές.

Εικόνα 4. Ελάχιστο μέγεθος των μεγαλύτερων πυρκαγιών κάθε έτους στην Ελλάδα (πυρκαγιών που αντιστοιχούν στο 0.5% των ετήσιων καταγεγραμμένων περιστατικών), Μάιος – Οκτώβριος (2000–2024).

Αυτό το εύρημα ίσως αντικατοπτρίζει τις επιδεινούμενες λόγω της κλιματικής κρίσης πυρομετεωρολογικές συνθήκες που ευνοούν την ανάπτυξη μεγάλων πυρκαγιών. Ίσως όμως να αντανακλά και μια αδυναμία του μηχανισμού να ανταποκρίνεται και να προσαρμόζεται αποτελεσματικά στις πυρκαγιές που ξεφεύγουν της πρώτης προσβολής και αποκτούν διαστάσεις. Τα δεδομένα δεν απαντούν στο “γιατί”, αλλά μας καλούν να το διερευνήσουμε.

Την ίδια στιγμή, η εκτός αντιπυρικής περιόδου δραστηριότητα των πυρκαγιών εξελίσσεται αθόρυβα αλλά ανησυχητικά. Οι χειμερινοί και ανοιξιάτικοι μήνες εμφανίζουν αύξηση τόσο στις ενάρξεις όσο και στη συνολική καμένη έκταση. Ο μέσος ετήσιος αριθμός πυρκαγιών αυξήθηκε κατά 47% μετά το 2012 (Εικόνα 5), ενώ η μέση καμένη έκταση αυξήθηκε από περίπου 18.000 σε πάνω από 23.000 στρέμματα (Εικόνα 6).

Εικόνα 5. Ετήσιος αριθμός πυρκαγιών στην Ελλάδα, Νοέμβριος – Απρίλιος (2000–2024). Εικόνα 6. Ετήσια καμένα στρέμματα στην Ελλάδα, Νοέμβριος – Απρίλιος (2000–2024).

Έχει αλλάξει η γεωγραφία των πυρκαγιών;

Η μεγάλη εικόνα των πυρκαγιών στην Ελλάδα δεν έχει αλλάξει μόνο στο χρόνο. Έχει επίσης αλλάξει και στο χώρο.

Κατά την αντιπυρική περίοδο, οι περισσότερες περιοχές της χώρας παρουσιάζουν μείωση στις ενάρξεις (Εικόνα 7). Αυτό όμως δεν αποτυπώνει ολόκληρη την αλήθεια. Σε ορισμένες περιοχές —ιδιαίτερα στη Βόρεια Ελλάδα, όπου ιστορικά η παρουσία της φωτιάς ήταν περιορισμένη— οι ενάρξεις αυξάνονται. Μικροί, τοπικοί θύλακες αύξησης κάνουν την εμφάνισή τους σε μια περίοδο όπου, πανελλαδικά, οι πυρκαγιές υποχωρούν.

Εικόνα 7. Μεταβολή μέσου ετήσιου αριθμού πυρκαγιών από το 2000–2012 στο 2013-2024, Μάιος – Οκτώβριος.

Ακόμα πιο ανησυχητική είναι η εικόνα εκτός αντιπυρικής περιόδου. Οι χειμερινοί και ανοιξιάτικοι μήνες δείχνουν γενικευμένη αύξηση στις ενάρξεις σχεδόν σε όλη την επικράτεια, ακόμα και σε περιοχές που δεν θεωρούνταν ποτέ ιδιαίτερα πυρόπληκτες (Εικόνα 8).

Εικόνα 8. Μεταβολή μέσου ετήσιου αριθμού πυρκαγιών από το 2000–2012 στο 2013-2024, Νοέμβριος – Απρίλιος.

Σε ό,τι αφορά την καμένη έκταση, η γενική αύξηση εντός της αντιπυρικής περιόδου δεν κατανέμεται ομοιόμορφα. Την τάση οδηγούν συγκεκριμένες περιοχές — η Αττική, η Εύβοια, ο Έβρος, η Βοιωτία και τα Δωδεκάνησα — που έχουν βιώσει πολλαπλά μεγάλα περιστατικά πυρκαγιών τα τελευταία λίγα χρόνια (Εικόνα 9). Εκτός αντιπυρικής περιόδου, η αύξηση στην καμένη έκταση είναι ευρύτερη, με πολλές περιοχές να παρουσιάζουν σαφή επιδείνωση (Εικόνα 10).

Εικόνα 9. Μεταβολή της μέσης ετήσιας καμένης έκτασης από το 2000–2012 στο 2013-2024, Μάιος – Οκτώβριος. Εικόνα 10.

Μεταβολή της μέσης ετήσιας καμένης έκτασης από το 2000–2012 στο 2013-2024, Νοέμβριος – Απρίλιος.

Τι δεν δείχνουν τα δεδομένα (κι όμως έχει σημασία);

Η ανάλυση δεδομένων είναι απαραίτητη. Αλλά από μόνη της δεν αρκεί.

Τα επίσημα δεδομένα του Πυροσβεστικού Σώματος προσφέρουν μια μοναδική ευκαιρία να σχεδιάσουμε την μεγάλη εικόνα των πυρκαγιών στην Ελλάδα. Να καταγράψουμε τάσεις, να αναγνωρίσουμε υφιστάμενα και αναδυόμενα μοτίβα, να ποσοτικοποιήσουμε την επιβάρυνση. Αλλά η ανάλυση τους αδυνατεί να μας απαντήσει στο “γιατί;”. Και χωρίς το γιατί, η κατανόηση μας παραμένει περιορισμένη.

Πρώτον, δεν γνωρίζουμε τι προκαλεί τις ενάρξεις πυρκαγιών. Τα δεδομένα του Πυροσβεστικού Σώματος δεν περιλαμβάνουν ως πληροφορία τις αιτίες έναρξης. Και αυτό είναι κρίσιμο. Αν δεν ξέρουμε τι ή ποιος προκαλεί τις φωτιές, πώς θα μπορέσουμε να τις προλάβουμε; Δεν μπορούμε να περιορίσουμε αυτό που δεν κατανοούμε.

Δεύτερον, τα στοιχεία είναι περιγραφικά, όχι αναλυτικά. Μας λένε πόσες φωτιές ξεκίνησαν και πόσα στρέμματα κάηκαν. Αλλά δεν μας λένε πώς εξαπλώθηκαν, πόσο γρήγορα, με τι ένταση, με ποιες πυρομετεωρολογικές συνθήκες. Δεν έχουμε τα ποιοτικά χαρακτηριστικά των πυρκαγιών. Και χωρίς αυτά, δεν μπορούμε να καταλάβουμε τι ενδεχομένως πήγε λάθος — ούτε να σχεδιάσουμε καλύτερα για το μέλλον.

Τρίτον, τα δεδομένα είναι γεωχωρικά περιορισμένα. Η γεωγραφία τους περιορίζεται στο επίπεδο των νομών — διοικητικών ενοτήτων που πλέον δεν υφίστανται. Δεν γνωρίζουμε τις ακριβείς θέσεις των ενάρξεων. Δεν έχουμε δεδομένα των τελικών ή/και ενδιάμεσων περιμέτρων. Και χωρίς αυτά τα κρίσιμα δεδομένα, δεν μπορούμε να συσχετίσουμε με λεπτομέρεια τις πυρκαγιές με το ανάγλυφο, τη βλάστηση ή τον καιρό. Χάνουμε την ευκαιρία να κατανοήσουμε τους τοπικούς παράγοντες που ενισχύουν ή υποβαθμίζουν τον κίνδυνο.

Με λίγα λόγια: δεν αμφισβητούμε τη χρησιμότητα των επίσημων δεδομένων. Αλλά αναγνωρίζουμε τα όρια τους. Αν θέλουμε να περάσουμε από την καταγραφή στην κατανόηση — και από την κατανόηση στην πρόληψη και την πρόγνωση — χρειαζόμαστε καλύτερα δεδομένα.

Η ουσία — Όχι στον πανικό, ναι στο μοτίβο

Η κινδυνολογία δεν αποτελεί στρατηγική. Η απάθεια, όμως, είναι εξίσου επικίνδυνη.

Αυτό που μας δείχνουν τα δεδομένα της τελευταίας 25ετίας δεν είναι μια καταστροφή χωρίς ελπίδα. Είναι ένα μοτίβο που, αν το διαβάσουμε σωστά, μας δίνει κατευθύνσεις — όχι μόνο για το πού βρισκόμαστε, αλλά και για το πού πρέπει να δώσουμε προτεραιότητα.

🔹 Οι πυρκαγιές εντός αντιπυρικής περιόδου μειώνονται, αλλά γίνονται πιο καταστροφικές. Αυτό σημαίνει ότι πρέπει να ενισχυθεί η ικανότητα άμεσης προσβολής και η επιχειρησιακή διαχείριση των περιστατικών όταν η πρώτη προσβολή αποτύχει.

🔹 Οι πυρκαγιές εκτός αντιπυρικής περιόδου αυξάνονται — και συχνά περνούν «κάτω από το ραντάρ». Αυτό σημαίνει ότι πρέπει να αναθεωρηθεί η χρονική στόχευση της πρόληψης και της επιτήρησης. Ο κίνδυνος δεν ακολουθεί πλέον το αυστηρό ημερολόγιο του παρελθόντος.

🔹 Ορισμένες περιοχές επαναλαμβάνονται στον χάρτη των μεγάλων πυρκαγιών. Δεν έχουμε την πολυτέλεια να εκπλησσόμαστε κάθε φορά. Αυτές οι περιοχές χρειάζονται εστιασμένη ετοιμότητα — όχι μόνο επιχειρησιακή, αλλά και πολιτική, τεχνική, επιστημονική.

🔹 Τέλος, η έλλειψη λεπτομερών δεδομένων δεν πρέπει να μας παγιδεύει στην αδράνεια. Αντίθετα, είναι η καλύτερη υπενθύμιση πως η καλύτερη εικόνα προκύπτει όταν οι ανάγκες των επιχειρησιακών, θεσμικών και ερευνητικών φορέων ευθυγραμμιστούν.

Καθώς μια ακόμη αντιπυρική περίοδος έχει ξεκινήσει, η ουσία δεν είναι να προφητεύσουμε τι θα συμβεί, ούτε να επιδοθούμε σε αγώνες δηλώσεων ετοιμότητας. Είναι να είμαστε παρόντες — και προετοιμασμένοι — με τα σωστά ερωτήματα, τις σωστές προτεραιότητες και τα σωστά εργαλεία.

Γιατί η φωτιά, όπως δείχνει το ιστορικό αρχείο, δεν περιμένει ποτέ να είμαστε έτοιμοι.

Πηγή: fireweather.eu

Σε εξέλιξη είναι προγράμματα επιδότησης παρεμβάσεων ενεργειακής αναβάθμισης  για τα νοικοκυριά, τις επιχειρήσεις και το Δημόσιο, ενώ πριν από λίγες ημέρες έκλεισε η πλατφόρμα για την υποβολή αιτήσεων για το «Εξοικονομώ 2025», το οποίο απευθύνεται στο ευρύ κοινό και τους ευάλωτους. Πρόκειται για τη συνέχεια των δράσεων ενίσχυσης των νοικοκυριών για μείωση του ενεργειακού κόστους, ενώ σύμφωνα με πληροφορίες δεν αναμένεται να ξεκινήσει άμεσα κάποιο νέο «Εξοικονομώ» καθώς ήδη οι πόροι έχουν κατανεμηθεί και απορροφώνται από τα υπάρχοντα προγράμματα.

Μέσω του «Εξοικονομώ 2025» αναμένεται να αναβαθμιστούν ενεργειακά 11.500 κατοικίες, ενώ ο τελικός στόχος είναι η ενεργειακή αναβάθμιση 400.000 κατοικιών μέχρι το τέλος του 2030 (αυτή τη στιγμή βρισκόμαστε πάνω από το 50% του στόχου).

Εκτός από τα «Εξοικονομώ», ένα ακόμη πρόγραμμα που αφορά στα νοικοκυριά και καταγράφει ρεκόρ αιτήσεων είναι το «Αλλάζω Σύστημα Θέρμανσης και Θερμοσίφωνα». Η δράση ύψους 223,2 εκατ. ευρώ επιδοτεί την εγκατάσταση νέων ηλιακών θερμαντήρων νερού ή/και συστημάτων αντλίας θερμότητας σύγχρονης τεχνολογίας. Αφορά σε κύρια ή δευτερεύουσα κατοικία, ενοικιαζόμενη η παραχωρούμενη και οι αιτήσεις υποβάλλονται στην πλατφόρμα του προγράμματος μέχρι τις 30 Απριλίου 2030.

Ποια προγράμματα επιδότησης «τρέχουν» για επιχειρήσεις και Δημόσιο

Εκτός από τα «Εξοικονομώ» που αφορούν στα νοικοκυριά, σε εξέλιξη είναι οι αιτήσεις για τις δράσεις εξοικονόμησης ενέργειας σε επιχειρήσεις και Δημόσιο.

Στον δημόσιο τομέα, επιδοτούνται παρεμβάσεις για νηπιαγωγεία και δημοτικά σχολεία αλλά και βρεφικούς και παιδικούς σταθμούς ενώ σε εξέλιξη είναι και η προώθηση της ενεργειακής απόδοσης στις Δημοτικές Επιχειρήσεις Ύδρευσης και Αποχέτευσης. Οι αιτήσεις και για τα τρία προγράμματα λήγουν στις 30 Απριλίου του 2025 και υποβάλλονται στις σχετικές πλατφόρμες.

Πιο συγκεκριμένα, το πρόγραμμα «Αθηνά» ύψους 37,2 εκατ. ευρώ αφορά στη βελτίωση της ενεργειακής απόδοσης των εν λειτουργία νηπιαγωγείων και δημοτικών σχολείων στο σύνολο της Επικράτειας. Δικαιούχοι ενίσχυσης είναι ΟΤΑ Α’ βαθμού, καθώς και τα Νομικά Πρόσωπα Δημοσίου Δικαίου (ΝΠΔΔ) αυτών, που λειτουργούν δημοτικά σχολεία και νηπιαγωγεία. Καλύπτονται παρεμβάσεις που αφορούν, μεταξύ άλλων, στην ενέργεια που χρησιμοποιείται για τα τεχνικά συστήματα (π.χ. για θέρμανση, ψύξη), καθώς και σε ευπαθή σημεία του κτιρίου, τα οποία επιτρέπουν θερμικές απώλειες (π.χ. κουφώματα, οροφές, κ.λπ.).

Οι αιτήσεις κατατίθενται μέσω της ηλεκτρονικής πλατφόρμας του προγράμματος:  https://exoikonomo-scholeia.gov.gr/go-beyond/, ενώ οι ενδιαφερόμενοι μπορούν να καλούν στο τηλέφωνο: 213 151 3740 (καθημερινές, 9:00 π.μ. – 5:00 μ.μ.).

Το πρόγραμμα «Φοίβος» ύψους 12,4 εκατ. ευρώ αφορά στη βελτίωση της ενεργειακής απόδοσης των εν λειτουργία δημοτικών βρεφικών, βρεφονηπιακών και παιδικών σταθμών στο σύνολο της Επικράτειας. Δικαιούχοι ενίσχυσης είναι ΟΤΑ Α’ βαθμού, καθώς και τα ΝΠΔΔ αυτών, που λειτουργούν δημοτικούς βρεφικούς, βρεφονηπιακούς και παιδικούς σταθμούς.

Η βελτίωση της ενεργειακής απόδοσης σχετίζεται με παρεμβάσεις στο κέλυφος των κτιρίων και στα τεχνικά συστήματα αυτών (π.χ. θερμομόνωση αδιαφανών στοιχείων και υγρομόνωση οροφών, αντικατάσταση διαφανών στοιχείων, όπως κουφώματα και υαλώσεις, εγκατάσταση αντλιών θερμότητας, κ.λπ.).

Οι αιτήσεις κατατίθενται μέσω της ηλεκτρονικής πλατφόρμας του προγράμματος:  https://exoikonomo-scholeia.gov.gr/go-beyond/, ενώ οι ενδιαφερόμενοι για περισσότερες πληροφορίες μπορούν να καλούν στο τηλέφωνο: 213 151 3740 (καθημερινές, 9:00 π.μ. – 5:00 μ.μ.).

Ομοίως, αιτήσεις εξακολουθεί να δέχεται και το πρόγραμμα για την προώθηση της ενεργειακής απόδοσης στις Δημοτικές Επιχειρήσεις Ύδρευσης και Αποχέτευσης ύψους 40 εκατ. ευρώ στοχεύει στη μείωση της κατανάλωσης πρωτογενούς ενέργειας αντλιοστασίων ύδρευσης τουλάχιστον κατά 20% και των εκπομπών CO₂ κατά 20% ετησίως, μέσω παρεμβάσεων ενεργειακής αναβάθμισης και βελτίωσης της λειτουργικής αποδοτικότητας στα αντλιοστάσια των ΔΕΥΑ.

Οι επιλέξιμες δράσεις του προγράμματος χωρίζονται σε δύο βασικές κατηγορίες:

Άμεσες Επεμβάσεις Ενεργειακής Αναβάθμισης, που περιλαμβάνουν βελτιώσεις εξοπλισμού σε αντλιοστάσια και υποστήριξη μέσω ενεργειακών ελέγχων και προετοιμασίας φακέλων. Στρατηγικές Μελέτες Μακροπρόθεσμης Εξοικονόμησης Ενέργειας

Οι αιτήσεις κατατίθενται μέσω της ηλεκτρονικής πλατφόρμας του προγράμματος:  https://deya-repower.gov.gr/, ενώ οι ενδιαφερόμενοι μπορούν να καλούν στο τηλέφωνο: 213 151 3740 (καθημερινές, 9:00 π.μ. – 5:00 μ.μ.) για περισσότερες πληροφορίες.

Για τις επιχειρήσεις, σε εξέλιξη είναι το πρόγραμμα για τη βελτίωση της ενεργειακής απόδοσης ορεινών τουριστικών καταλυμάτων καθώς και εκείνο για τα συστήματα αποθήκευσης στις επιχειρήσεις. Οι προθεσμίες για την υποβολή των αιτήσεων λήγουν για το μεν πρώτο στις 30 Απριλίου και για το δεύτερο στις 31 Μαΐου.

Το πρόγραμμα για τη βελτίωση της ενεργειακής απόδοσης ορεινών τουριστικών καταλυμάτων ύψους 10 εκατ. ευρώ, αφορά στην ενεργειακή αναβάθμιση ορεινών, τουριστικών καταλυμάτων. Το 10% του προϋπολογισμού του θα διατεθεί, αποκλειστικά, σε παραδοσιακά-διατηρητέα κτίρια (1 εκατ. ευρώ) και το 90% (9 εκατ. ευρώ) σε όλα τα υπόλοιπα κτίρια ορεινών τουριστικών καταλυμάτων. Καλύπτονται δαπάνες για την υλοποίηση των επεμβάσεων ενεργειακής αναβάθμισης, καθώς και υποστηρικτικές δαπάνες, όπως. για υπηρεσίες, οι οποίες είναι απαραίτητες για την υποβολή, την παρακολούθηση και τον έλεγχο της αίτησης.

Οι αιτήσεις κατατίθενται μέσω της ηλεκτρονικής πλατφόρμας του προγράμματος : https://oreinaxenodochia.gov.gr/, ενώ οι ενδιαφερόμενοι μπορούν να καλούν στο τηλέφωνο: 213 151 3740 (καθημερινές, 9:00 π.μ. – 5:00 μ.μ.) για περισσότερες πληροφορίες.

Τέλος, το πρόγραμμα «Συστήματα Αποθήκευσης στις Επιχειρήσεις» ύψους 153,7 εκατ. ευρώ επιχορηγεί επιχειρήσεις, ανεξαρτήτως μεγέθους και κλάδου οικονομικής δραστηριότητας, για την εγκατάσταση συστημάτων αποθήκευσης (μπαταρίας) σε σχεδιαζόμενα φωτοβολταϊκά συστήματα ή για την εγκατάσταση συστημάτων αποθήκευσης (μπαταρίας) σε υφιστάμενα, ενεργά φωτοβολταϊκά συστήματα.

Και στις δύο περιπτώσεις, επιδοτείται, αποκλειστικά, το σύστημα αποθήκευσης.

Οι αιτήσεις κατατίθενται μέσω της ηλεκτρονικής πλατφόρμας του προγράμματος:  https://exoikonomo-epixeiro-fotovoltaika.gov.gr, ενώ οι ενδιαφερόμενοι για περισσότερες πληροφορίες μπορούν να καλούν στο τηλέφωνο: 213 151 3740 (καθημερινές, 9:00 π.μ. – 5:00 μ.μ.).

Τα παραπάνω προγράμματα υλοποιούνται στο πλαίσιο του Εθνικού Σχεδίου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας «Ελλάδα 2.0» με τη χρηματοδότηση της Ευρωπαϊκής Ένωσης–NextGeneration EU.

Πηγή: b2green.gr

Η Ολομέλεια του Συμβουλίου της Επικρατείας έκρινε ότι η χωροθέτηση μονάδων ηλεκτροπαραγωγής από βιομάζα ή βιοαέριο εντός Γεωργικής Γης Υψηλής Παραγωγικότητας είναι σύμφωνη με το Σύνταγμα, εφόσον οι μονάδες είναι μικρής δυναμικότητας, χαμηλής οχλήσεως και χρησιμοποιούν πρώτη ύλη προερχόμενη από γεωργικές, κτηνοτροφικές κλπ. εκμεταλλεύσεις της περιοχής εγκατάστασής τους (ΣτΕ Ολ 618/2025).

Σύμφωνα με το σκεπτικό του δικαστηρίου, η χωροθέτηση εγκαταστάσεων εκμετάλλευσης της ενέργειας από βιομάζα ή βιοαέριο εντός Γ.Γ.Υ.Π., λόγω της φύσης τους ως μονάδων που εξυπηρετούν τη γεωργική εκμετάλλευση, ήταν επιτρεπτή και υπό την ισχύ των διατάξεων του άρθρου 56 παρ. 6 του ν. 2637/1998, όπως αντικαταστάθηκε με το 24 παρ. 37 του ν. 2945/2001, αλλά και των διατάξεων αφενός του Ειδικού Χωροταξικού Πλαισίου για τις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας (Ε.Χ.Π./Α.Π.Ε.), όπως είχαν πριν από την τροποποίησή τους με τον ν. 3851/2010 (Α´ 85), αφετέρου του Ειδικού Χωροταξικού Πλαισίου για την Βιομηχανία, υπό την προϋπόθεση ότι καταλαμβάνουν μικρή επιφάνεια σε σχέση με την συνολική έκταση της Γ.Γ.Υ.Π. είναι μικρής δυναμικότητας, χαμηλής όχλησης και χρησιμοποιούν πρώτη ύλη προερχόμενη από γεωργικές κ.λπ. εκμεταλλεύσεις της περιοχής εγκατάστασής τους, ενώ τα ειδικότερα ζητήματα χωροθέτησης και ένταξης των μονάδων αυτών στο άμεσο περιβάλλον τους αντιμετωπίζονται στο στάδιο της περιβαλλοντικής αδειοδότησής τους.

Συνεπώς, οι διατάξεις του άρθρου 9 του ν. 3851/2010, με τις οποίες τροποποιήθηκαν το άρθρο 6 παρ. 1 περ.ια´ του Ε.Χ.Π./Α.Π.Ε. και το άρθρο 56 παρ. 6 του ν. 2637/1998 αποσαφήνισαν απλώς το ήδη ισχύον νομικό καθεστώς, σύμφωνα με το οποίο επιτρεπόταν ήδη σε γεωργικές γαίες υψηλής παραγωγικότητας η εγκατάσταση της ιδιαίτερης αυτής κατηγορίας Α.Π.Ε., ως φιλικής προς το περιβάλλον και εξυπηρετούσας τη γεωργική εκμετάλλευση, με την κυκλική επαναχρησιμοποίηση των υπολειμμάτων αυτής, την επεξεργασία τους, τη μετατροπή τους σε ηλεκτρική ενέργεια, θερμότητα και λίπασμα και την επαναχρησιμοποίηση των παραγόμενων προϊόντων σ’ αυτή, υπό τις προεκτεθείσες προϋποθέσεις (μικρή έκταση κ.λπ.).

Οι ρυθμίσεις του άρθρου 56 του ν. 2637/1998 και του Ε.Χ.Π./Α.Π.Ε., κατά το μέρος που επιτρέπουν την εγκατάσταση μονάδων παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας από βιομάζα ή βιοαέριο σε γεωργική γη υψηλής παραγωγικότητας, στοιχούν κατ’ αρχήν προς τις συνταγματικές επιταγές περί προστασίας του περιβάλλοντος και της γεωργικής γης υψηλής παραγωγικότητας, εφόσον οι μονάδες αυτές είναι μικρής δυναμικότητας, χαμηλής οχλήσεως και χρησιμοποιούν πρώτη ύλη προερχόμενη από γεωργικές, κτηνοτροφικές κλπ εκμεταλλεύσεις της περιοχής εγκατάστασής τους. Δεδομένου δε ότι με τις διατάξεις του άρθρου 9 παρ. 4 και 7 του ν. 3851/2010 δεν εχώρησε τροποποίηση των ρυθμίσεων του Ε.Χ.Π./Α.Π.Ε. ως προς το ζήτημα της χωροθέτησης των εγκαταστάσεων παραγωγής ενέργειας από βιομάζα ή βιοαέριο στις Γ.Γ.Υ.Π., για τη θέσπιση των οποίων είχε προηγουμένως τηρηθεί η διαδικασία εκπόνησης Σ.Μ.Π.Ε. κατά τα επιβαλλόμενα από την Οδηγία 2001/42/ΕΚ, δεν συνέτρεχε ως προς τις ρυθμίσεις αυτές χωροθέτησης, προδήλως, κατά νομολογία του Δικαστηρίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης, περίπτωση εφαρμογής των επιταγών της εν λόγω Οδηγίας και εκπόνησης νέας Σ.Μ.Π.Ε. προ της εκδόσεως του ν. 3851/2010.

Πηγή: b2green.gr

Ο υπουργός Ενέργειας και Περιβάλλοντος, σε μια προ- παρουσίαση του νέου χωροταξικού για τις ΑΠΕ πριν λίγες ημέρες, ανέφερε ότι υπάρχουν 6 εκατ. στρέμματα εγκαταλελειμμένων χωραφιών, δηλαδή έκταση επαρκής για να εγκατασταθούν όσα φωτοβολταϊκά θέλουμε. Από την ώρα που διάβασα τις δηλώσεις του Υπουργού, ανακαλύπτω διαρκώς γύρω μου μικρά ή μεγαλύτερα εγκαταλελειμμένα κομμάτια αγροτικής γης που δεν είχα ποτέ μου προσέξει! Έχουν εξελιχθεί σε μέρος του αγροτικού τοπίου... Και σημειωτέον, σε μια περιοχή που όλοι μας νομίζαμε ότι δεν υπάρχει πιθαμή γης που να μην εκμεταλλεύεται!

Προς διασταύρωση των παραπάνω, προχθές που χρειάστηκε να πάω στην πρωτεύουσα του νομού μας, απόσταση 70 χιλιομέτρων, ακολούθησα δύο ημιορεινές διαδρομές. Σε πολλές τοποθεσίες η εγκατάλειψη είναι ο κανόνας, χωρίς να υπάρχει κάποιος εμφανής τουλάχιστον αγρονομικός λόγος (πχ χωράφια με πολλές πέτρες, μεγάλες κλίσεις, μέσα σε ρεματιές κ.α).

Οι συνολικά καλλιεργούμενες εκτάσεις στην Ελλάδα είναι περί τα 30 εκατ. στρέμματα. Άρα τα έξι εκατ. στρέμματα που έχουν ήδη εγκαταλειφθεί είναι το 20% ή αλλιώς το ένα στα πέντε διαθέσιμα προς καλλιέργεια στρέμματα στην χώρα! Ποσό και ποσοστό τεράστιο. Όντως, το μεγαλύτερο μέρος των εγκαταλελειμμένων γαιών είναι σε σχετικά δύσκολες περιοχές, με μικρή παραγωγικότητα γης σε σχέση με τους κάμπους και σε καμία περίπτωση δεν είναι όλα αμελητέα από άποψη εκμετάλλευσης.

Όπως και να το μετρήσεις, ένα στα πέντε είναι τεράστιο νούμερο.

Υπάρχει τελικά έλλειψη γης στην Ελλάδα;

Φαίνεται λοιπόν ότι στην μικρή μας πατρίδα, δεν υπάρχει έλλειψη γης για καμία απολύτως χρήση. Αντίθετα φαίνεται ότι υπάρχει διαχρονική έλλειψη πολιτικής και σχεδιασμού. Και το χειρότερο, ότι επειδή αυτά τα χωράφια δεν εγκαταλείφθηκαν ούτε στην θητεία της παρούσης Κυβέρνησης, ούτε της προηγούμενης αλλά πολλών κυβερνήσεων, όλων των πολιτικών αποχρώσεων, το θέμα γίνεται ακόμη σοβαρότερο. Δεν μπορεί κάποιος να κατηγορήσει τον πολιτικό του αντίπαλο ότι δεν έκανε τίποτα για την ύπαιθρο, διότι απλά θα γυρίσει να του πει: «Κοίτα ποιος μιλάει!».

Η πρόσφατη εμπειρία με το Ουκρανικό, έδειξε ότι ο κίνδυνος της διατροφικής ασφάλειας δεν έχει εκλείψει. Μετά μάλιστα τις πρόσφατες κόντρες στο Οβάλ Γραφείο, ίσως και να μας επανέλθει με νέα μορφή, είτε αυτή λέγονται δασμοί, είτε οτιδήποτε άλλο μας προκύψει. Το να αφήνουμε ακαλλιέργητη γη με διάφορες προφάσεις, δεν μπορεί να συνεχίσει να είναι κοινωνικά και οικονομικά αποδεκτό. Ως ενεργός γεωργός, έχω πλήρη επίγνωση των κοστολογίων, των τιμών εφοδίων και αγροτικών προϊόντων καθώς και της πορείας του αγροτικού εισοδήματος των τελευταίων χρόνων.

Αντιλαμβάνεται κανείς ότι πολλές, σε καμία περίπτωση όλες, πρόκειται για οριακής απόδοσης γαίες, είτε χρησιμοποιηθούν για αγροτική είτε για ενεργειακή χρήση. Διότι μπορεί να μην αποδίδουν πολλά κιλά το στρέμμα, αλλά ούτε και τα δίκτυα ηλεκτρισμού φθάνουν στην κάθε ραχούλα με χαμηλό κόστος, το αντίθετο μάλιστα.

Έχουμε όμως και επίγνωση και άλλης φύσεως προβλημάτων, όπως αυτό της εξαιρετικά υψηλής τιμής της γης, ανεξαρτήτως που βρίσκεται και σε τι κατάσταση είναι. Ας αφήσουμε προς ώρας έξω τις τουριστικές περιοχές, συχνά ακούς τιμές γης και αναρωτιέσαι εάν πωλείται χωράφι στη Πέρα Ραχούλα ή… στις Βερσαλίες δίπλα σε αυτά της Μαρίας Αντουανέτα. Και όλα αυτά χωρίς ίχνος υπερβολής.

Σε ποιους ανήκουν οι εγκαταλελειμμένες γαίες;

Συνήθως σήμερα, τα ακαλλιέργητα χωράφια, ανήκουν σε κληρονόμους αγροτών που δεν ζουν στην περιοχή ή ασκούν άλλες επαγγελματικές δραστηριότητες. Αυτό όμως, δεν τους απαλλάσσει από την υποχρέωση να είναι η γη τους καλλιεργημένη. Απομένει στους ίδιους να βρουν τον τρόπο, αλλά η κοινωνία οφείλει να ζητάει η γη αυτή να είναι πρώτον απαλλαγμένη ζιζανίων που με τη σειρά τους επιβαρύνουν τις γειτονικές καλλιέργειες και δεύτερο να αποδίδει κάτι στην τοπική και εθνική οικονομία.

Και μια και φτάσαμε στο φλέγον θέμα των χρημάτων ας κάνουμε μια, χονδροειδή αλλά έχει την αξία της, άσκηση. Πόσα χρήματα θα μπορούσαν να μας δώσουν τα εγκαταλελειμμένα αυτά έξι εκατ. στρέμματα σε μια υποθετική περίπτωση που τα καλλιεργούσαμε όλα. Ας πούμε ότι τα σπέρνουμε σιτάρι, που αποτελεί την ποιο απλή λύση. Οι μέσες αποδόσεις θα είχαν τεράστια διακύμανση ανάλογα τις βροχές της χρονιάς, αφού η συντριπτική πλειοψηφία αυτών δεν είναι αρδευόμενα.

Το ζητούμενο όμως, δεν είναι να τα καλλιεργήσουμε με τον παραδοσιακό τρόπο ο οποίος έχει αποτύχει. Σήμερα, έχουμε στα χέρια μας μόνο σύγχρονα μηχανήματα, αλλά και ανθεκτικούς και προσαρμοστικούς στις νέες συνθήκες σπόρους, βιοδιεγέρτες, λιπάσματα και καλλιεργητικές τεχνικές που ανταποκρίνονται άριστα στα νέα δεδομένα της κλιματικής αλλαγής. Έχουμε τρακτέρ που κινούνται αυτόνομα χωρίς οδηγό,κι έτσι δεν χρειάζεται ούτε να υποφέρει από την μέση του ούτε να τρέμει η ψυχή του μη πέσει στις πλαγιές. Έχουμε καλλιέργειες, όπως τα αρωματικά και φαρμακευτικά φυτά που θα μπορούσαν να αποδώσουν υπερ-άριστης ποιότητα προϊόντων στις ξηροθερμικές συνθήκες.

Κατά μέσο όρο θα μπορούσε κανείς να ελπίζει ότι θα σοδεύει 200 κιλά το στρέμμα. Άρα έξι εκατ. στρέμματα Χ 200 κιλά/στρέμμα= 1,2 εκατ. τόνοι, όση περίπου και η σημερινή παραγωγή των σιτηρών. Πολλαπλασιαζόμενο αυτό με την εξευτελιστική και αναξιοπρεπή τιμή των 23 λεπτών το κιλό που είχε φέτος το σιτάρι, μας δίνει το ποσό των 280 εκατ. ευρώ ή κάτι σαν 0,1%(+) του ΑΕΠ της χώρας! Εδώ που φτάσαμε, να παρακαλάμε τον Τραμπ να μη μας βάλει δασμούς στα προϊόντα μας και τον Πούτιν να μας δώσει αέριο να φτιάξουμε λιπάσματα σε λογικές τιμές, ας μην υποτιμάμε τίποτα. Σημειώστε, ότι 0,1% πέφτει έξω η πρόβλεψη αύξησης του ΑΕΠ στο τέλος της χρονιάς και οι Οίκοι αξιολόγησης στραβώνουν τα μούτρα τους. «Άλλα μας είχατε υποσχεθεί» τους ακούς να λένε...Εκεί γιατί δεν λέμε τίποτα κι εδώ αρχίζουμε τις αντιρρήσεις;

Βούτυρο ή κανόνια; Τροφή ή ενέργεια;

Ο υπουργός Ενέργειας κάνει προφανώς τους δικούς του υπολογισμούς για την γη των έξι εκατ. στρεμμάτων, με Κιλοβατ και σεντς ανά κιλοβατώρα. Η πορεία των φωτοβολταϊκών μας έδειξε ότι η συνύπαρξη αγροτικής δραστηριότητας και παραγωγής ενέργειας είναι μια πολύ καλή λύση. Αυτή δε με την κτηνοτροφία, πραγματικά άριστη! Ο αγρότης που βρίσκεται όλη την ημέρα κάπου εκεί γύρω, θα πάει μια στιγμή να σηκώσει την ασφάλεια που έπεσε, ενώ ο συντηρητής του πάρκου θα πρέπει να το προγραμματίσει. Και μη μου πείτε ότι όλα αυτά είναι λεπτομέρειες, διότι δίπλα μου, είναι εγκατεστημένο ένα τεράστιο πάρκο και όσο περνάει ο καιρός και τα κέρδη μειώνονται, ολοένα και μειώνονται οι επισκέψεις συντηρητών. Λογικό θα πείτε, αλλά να που η ύπαρξη τοπικού δυναμικού βοηθάει τα μέγιστα.

Επειδή καμία λύση δεν εφαρμόζεται μονοχρονίς, μπορεί κανείς να αντιληφθεί ότι διαθέσιμη γη υπάρχει και για τι δύο λύσεις, την παραγωγή ενέργειας και την παραγωγή τροφίμων. Και για άλλες λύσεις να είστε σίγουροι. Άλλα πράγματα είναι που μας λείπουν και που δυστυχώς δεν φτιάχνονται καθόλου εύκολα: Κι αυτά είναι δύο, πρώτον η αγροτική επιχειρηματικότητα και δεύτερο το θεσμικό πλαίσιο να εφαρμοστεί μια σύγχρονη πολιτική γης και πάνω σε αυτή μια σύγχρονη αγροτική πολιτική.

Θυμάμαι έναν Άγγλο καθηγητή Αγροτικής οικονομίας που μας έλεγε στα περιθώρια ενός συνεδρίου, ότι στη χώρα του η γη δεν κατακερματίζεται, αλλά μεταβιβάζεται στον πρώτο γιο που θα θελήσει να μείνει στα χωράφια. Κι αυτός, δεν έχει καμία θεσμική υποχρέωση έναντι άλλων αδελφών του, παρά μόνο ηθική. Στην περίπτωσή μας, έβγαλε τα εισιτήρια στον καθηγητή να πάει για σπουδές στον Καναδά! «Εάν είχαμε το δικό σας σύστημα της διαίρεσης στη μέση της εκμετάλλευσης, τότε μάλλον θα ήμασταν δύο φτωχοί αγρότες στην Κεντρική Αγγλία, ενώ τώρα μπορούμε και οι δύο να ζούμε με άνεση».

Η σαφής και σταθερή πολιτική γης και χρήσεών της είναι ακρογωνιαίος λίθος για την παραπέρα οικονομική μας ανάπτυξη. Η μέχρι τώρα έλλειψή της, μας έχει κοστίσει πολλά. Εγκαταστήσαμε φωτοβολταϊκά πάρκα σε μεγάλα κομμάτια γης καταμεσής του κάμπου εκτοπίζοντας από εκεί δραστήριους αγρότες. Στήσαμε βιομηχανίες και κέντρα διανομών σε εκτάσεις που θα μπορούσαν να αποδοθούν σε άλλες ιδιαίτερα αποδοτικές χρήσεις όπως η περιαστική γεωργία. Σπαταλήσαμε τα λιγοστά διαθέσιμα κρατικά χρήματα όχι για να κάνουμε μεγάλες συλλογικές υποδομές αλλά για να φτιάξουμε μικροέργα που εξυπηρετούσαν έναν ένα τους ενδιαφερόμενους. Αφήσαμε να δημιουργηθούν κατοικίες μέσα σε αγροτικές εκτάσεις και στη συνέχεια βάλαμε περιορισμούς στην καλλιέργεια (ψεκασμούς) για να μην επιβαρύνονται οι περιστασιακοί ένοικοι. Αφήνουμε στην άκρη το ακανθώδες θέμα των βοσκοτόπων που κοντεύει να απειλήσει την ίδια την οικολογική υπόσταση της χώρας.

Εάν δεν τα βάλουμε όλα αυτά και άλλα πολλά σε μια σειρά, πάλι θα βρεθούμε σε τοίχο. Κάποιοι θα έχουν ευεργετηθεί, κάποιοι άλλοι όχι. Σαν κοινωνία και εθνική οικονομία συνολικά θα είμαστε όλοι σε χειρότερη κατάσταση.

Δημήτρης Αντωνόπουλος

Ο κ. Δημήτρης Αντωνόπουλος είναι Αγροτοοικονομολόγος Msc -

Παραγωγός Κελυφωτού Φιστικιού.

πηγή insider.gr

Εννέα έργα από τη λίστα των 20 συνολικά αιτήσεων προκρίνει σύμφωνα με πληροφορίες η Ρυθμιστική Αρχή Ενέργειας στον τρίτο διαγωνισμό αποθήκευσης με μπαταρίες συνολικής ισχύος 200 MW. Πρόκειται για τον τελευταίο διαγωνισμό που διεξάγεται από την RAAEY με λειτουργική και επενδυτική ενίσχυση και με επιδότηση από το Ταμείο Ανάκαμψης.
Τις προηγούμενες μέρες υπογράφτηκε η υπουργική απόφαση από το ΥΠΕΝ που συνιστά την πρόσκληση για την εγκατάσταση standalone μπαταριών συνολικής ισχύος 3,5 GW χωρίς επενδυτική και λειτουργική ενίσχυση με κίνητρο την ταχεία αδειοδότηση.

Από την τελική λίστα της ΡΑΑΕΥ, η οποία αναμένεται να οριστικοποιηθεί μέσα στις επόμενες μέρες για να δοθεί στις εταιρείες και το περιθώριο για ενστάσεις και να βγει στην συνέχεια  ο οριστικός κατάλογος λείπουν μεγάλοι όμιλοι όπως η Μetlen, η ΤΕΡΝΑ Ενεργειακή, η Motor Oil. Προκρίνονται όμως οκτώ συνολικά εταιρίες: η Helleniq Renewables θυγατρική της Helleniq Energy με δύο έργα των 25 MW στο δήμο Φλώρινας, η Eνέρκοπλαν Ιnvestment του κ. Βασίλη Ζήκου με 25 MW στο δήμο Τρίπολης στην Πελοπόννησο, η Ηλιοθέμα Ενεργειακή της EDF με 10 MW στο δήμο Σερβιών στη Δυτική Μακεδονία, η Ecosolar στην Κοζάνη με 50 MW, η ΑΡΚΑΔΙΑ Storage στην Τρίπολη με 10 MW που ανήκει στον όμιλο της Εunice, η τσεχική AMBER Energy (Solek Holding) επίσης στην Κοζάνη με 18 MW, η ΑΡΔΑΣΣΑ Εnergy με έδρα τη Θεσσαλονίκη στο δήμο Εορδαίας με 18 MW και η Plain Solar συγγενής εταιρεία της ΚΤΙΣΤΩΡ ΑΤΕ με 7,9 MW στα Γρεβενά και με έδρα το Ηράκλειο της Κρήτης.

Σύμφωνα με πληροφορίες η δημοπρατούμενη ισχύς ανέρχεται σε 190 MW. Οι μονάδες αυτές θα λάβουν μεσοσταθμικά λειτουργική ενίσχυση λίγο πάνω από 48.000 ευρώ ανά μεγαβάτ με την μεγαλύτερη προσφορά να υποβάλλεται από την Plain Solar με 58.700 ανά μεγαβάτ και την μικρότερη προσφορά να διαμορφώνεται στα 42.500 ευρώ από την Εcosolar. Η μεσοσταθμική τιμή των προσφορών ήταν μικρότερη από εκείνη της πρώτης ανταγωνιστικής διαδικασίας που είχε διαμορφωθεί σε 49.748 ευρώ ανά μεγαβάτ αλλά μεγαλύτερη από την αντίστοιχη του περσινού δεύτερου διαγωνισμού που ανήλθε σε 47.680 μεγαβάτ ανά έτος.

Βγήκε η διακήρυξη του ΥΠΕΝ

Την ίδια στιγμή σε σημαντική αύξηση της ισχύος που θα δημοπρατηθεί πέρα από κάθε προσδοκία προχωρεί το υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας στην πρόσκληση για τις μεμονωμένες μονάδες αποθήκευσης (standalone) που δημοσιεύτηκε την περασμένη Παρασκευή. Ο πήχης πλέον ανεβαίνει στα 3.550 MW. κινητοποιώντας ισχυρό επενδυτικό ενδιαφέρον από την πλευρά των παικτών της αγοράς για την δημοπρατούμενη ισχύ. Κριτήριο για την πρόκριση των σταθμών αποθήκευσης είναι ο γρήγορος χρόνος ηλέκτρισης ενώ ειδοποιός διαφορά σε σχέση με όλους τους προηγούμενους διαγωνισμούς είναι ότι τα έργα αυτά δίνονται δίχως  στήριξη.

Με βάση την διακήρυξη που υπογράφεται θα χορηγηθούν 2.650 MW από τον ΑΔΜΗΕ και 900 από τον ΔΕΔΔΗΕ. Aπό τα 2.650 ΜW του ΑΔΜΗΕ, 600 MW αφορούν σε μεμονωμένα έργα μπαταριών τα οποία θα πρέπει να έχουν συνάψει οκταετή PPAs με ενεργοβόρους βιομηχανικούς καταναλωτές (για τα 500 MW) ή με επιχειρήσεις (για τα 100 MW). Η μέγιστη ισχύς έγχυσης των έργων πρέπει να είναι μεγαλύτερη των 10 MW και να μην υπερβαίνει τη μέγιστη ετήσια ισχύ κατανάλωσης της επιχείρησης ή της ενεργοβόρου βιομηχανίας. Επιπλέον 250 MW θα εγκατασταθούν σε πυρήνα Ζώνης Απολιγνιτοποίησης και 1.800 MW αφορούν σταθμούς που είναι υποψήφιοι για ένταξη στις προηγούμενες κατηγορίες.

Σε ότι αφορά τα έργα που θα αδειοδοτηθούν από τον ΔΕΔΔΗΕ, 400 MW θα είναι μέγιστης ισχύς μεγαλύτερου ή ίσου με 5 MW ΑΑΑ, 200 MW σταθμούς με μέγιστη ισχύ έγχυσης κάθε έργου μεγαλύτερη ή ίση από 1 MW έως 5 MW.ΒΒΒ, επιπλέον 200 MW έργα με μέγιστη ισχύ έγχυσης μικρότερη από 1 MW και έργα συνολικής ισχύος 100 MW που αφορούν κατόχους με οκταετή PPA σύμβαση με επιχειρήσεις με μέγιστη ισχύς έγχυσης του σταθμού μικρότερη των 10 MW.

Οι μεμονωμένοι σταθμοί για τους οποίους θα χορηγηθεί οριστική προσφορά σύνδεσης θα πρέπει να υποβάλλουν δήλωση ετοιμότητας εντός 14 μηνών από την αποδοχή της οριστικής προσφοράς σύνδεσης

Η εγγυητική επιστολή καλής λειτουργίας  που πρέπει να χορηγηθεί για σταθμούς που κατατάσσονται σε σειρά προτεραιότητας  αξιολόγησης για προσφορά σύνδεσης   είναι 200.000 για σταθμούς που συνδέονται στον ΑΔΜΗΕ και 50.000 για έργα που συνδέονται στον ΔΕΔΔΗΕ.Η εγγυητική αυτή μειώνεται κατά 50% μετά τα τρία χρόνια λειτουργίας του σταθμού.

πηγή newmoney.gr

Από μια επένδυση με ισχυρές προοπτικές, τα φωτοβολταϊκά πλέον αντιμετωπίζουν το ρίσκο της καταστροφής λόγω υπερβολικής προσφοράς.

Το τεράστιο κύμα των νέων φωτοβολταϊκών έργων που μπήκαν στο δίκτυο τα τελευταία χρόνια υποστηρίζουν τα σχέδια πράσινης μετάβασης της χώρας, οδηγώντας την Ελλάδα στις κορυφαίες θέσεις διεθνώς.

Ωστόσο, οι περικοπές ενέργειας, λόγω της χαμηλής ζήτησης και της περιορισμένης χωρητικότητας του δικτύου, όπως και οι νέες υποχρεώσεις που επιβάλλει το ρυθμιστικό πλαίσιο, δημιουργούν σημαντικές προκλήσεις για τους παραγωγούς, ειδικά για τους μικρομεσαίους «παίκτες».

Πέρυσι οι περικοπές ανήλθαν στο 3,3% της παραγόμενης ηλεκτρικής ενέργειας, ένα ποσοστό που αντιστοιχεί σε 9,3TW, ενώ για το 2025 οι εκτιμήσεις κάνουν λόγο για αύξηση στο 6-7%. Μέχρι το 2030 πιθανόν να ξεπεράσουν το 10%, απειλώντας τη βιωσιμότητα των έργων.

«Το μεγαλύτερο πρόβλημα είναι η ανεξέλεγκτη αύξηση των ΑΠΕ που μπαίνουν στο δίκτυο ενώ η ζήτηση παραμένει χαμηλή. Είναι μια κατάσταση που επιδεινώνεται συνέχεια και δεν βλέπουμε κάτι που θα αλλάξει τα πράγματα. Αντί να αξιολογούμε την βιωσιμότητα των πράσινων έργων για τα οποία περηφανεύεται η κυβέρνηση, η συζήτηση στρέφεται στις νέες διασυνδέσεις, όπως αυτή με την Αίγυπτο (GREGY), που θα αυξήσει ακόμα περισσότερο την προσφορά ρεύματος στην Ελλάδα», αναφέρουν άνθρωποι της αγοράς.

Σε άλλες αγορές όπου υπάρχει επίσης υψηλή διείσδυση φωτοβολταϊκών τα σημάδια προδιαγράφουν μια δύσκολη πορεία. Στην Ισπανία, για παράδειγμα, οι περικοπές εκτιμάται ότι μπορεί να φτάσουν το 20% μέχρι το 2026, αγγίζοντας ακόμα και το 50% σε ορισμένες μέρες.

Με τη δυναμική που εμφανίστηκε στις ΑΠΕ στην Ελλάδα τα τελευταία χρόνια οι στόχοι έχουν ξεπεραστεί και έχουν μικρή σημασία. Στοιχεία δείχνουν ότι στην Ελλάδα έχουμε περίπου 36,5 GW υλοποιημένα ή αδειοδοτημένα έργα, όταν ο στόχος του ΕΣΕΚ για το 2030 είναι 27GW , ενώ  στον ΑΔΜΗΕ μόνο, περιμένουν όρους σύνδεσης αιτήματα για 50 GW.

Ως απάντηση στις δύσκολες συνθήκες, ο πρόεδρος της ΠΟΣΠΗΕΦ, Γιάννης Παναγής, ζήτησε την αναστολή χορήγησης νέων όρων σύνδεσης για φωτοβολταϊκούς και αιολικούς σταθμούς, με εξαίρεση τη Δυτική Μακεδονία, μέχρι να υλοποιηθούν μονάδες αποθήκευσης ισχύος 4 GW.

«Παλιοί και νέοι παραγωγοί απειλούνται με οικονομική καταστροφή», υποστήριξε ο κ. Παναγής στην ετήσια εκδήλωση της ΠΟΣΠΗΕΦ που πραγματοποιήθηκε πριν από λίγες ημέρες.

Οι ζημιές και το μπλακάουτ

Εκτός από την ζημιά στους ισολογισμούς των παραγωγών, οι περικοπές επιβαρύνουν και τους  καταναλωτές.

Σύμφωνα με μελέτη του καθηγητή Παντελή Μπίσκα, ο τελικός καταναλωτής έχει ζημία 17 ευρώ ανά MWh που περικόπτεται, καθώς απορρίπτεται και δεν αποθηκεύεται, φθηνή ηλεκτρική ενέργεια από ΑΠΕ.

«Τα επόμενα χρόνια, το κόστος των περικοπών για τον τελικό καταναλωτή θα αγγίξει τα 250 εκατ. ευρώ ετησίως», ανέφερε ο κ. Παναγής.

Επίσης η αναντιστοιχία της προσφοράς ενέργειας με τη ζήτηση αυξάνει την πιθανότητα να καταρρεύσει το σύστημα. Για το Πάσχα οι διαχειριστές βρίσκονται σε επιφυλακή για το ενδεχόμενο μπλακάουτ στη χώρα καθώς η ηλεκτρική  ενέργεια από τις ΑΠΕ θα συνεχίσει να φορτώνεται στο δίκτυο, ενώ η κατανάλωση θα μειωθεί κατακόρυφα λόγω των εορτών και της αναμενόμενης καλοκαιρίας.

Τα set point

Ένα ακόμα ζήτημα που απασχολεί έντονα τους επενδυτές του κλάδου είναι η εγκατάσταση του set point, δηλαδή του ειδικού τηλεπικοινωνιακού εξοπλισμού για τη διασύνδεση με τον ΔΕΔΔΗΕ, ώστε να ρυθμίζονται εξ αποστάσεως οι περικοπές ενέργειας.

Στις 13 Φεβρουαρίου έληξε η προθεσμία του Υπουργείου Ενέργειας (ΥΠΕΝ) για την τοποθέτηση του εξοπλισμού τηλε-εποπτείας και τηλε-ελέγχου καθώς ελάχιστα από τα 7.000 φωτοβολταϊκά που είναι συνδεδεμένα στο δίκτυο διανομής έχουν προχωρήσει στην απαραίτητα εγκατάσταση.

Οι παραγωγοί υποστηρίζουν ότι υπήρχε αδυναμία έγκαιρης παράδοσης του απαιτούμενου εξοπλισμού, από τις προμηθεύτριες εταιρείες όσο και από τον ΔΕΔΔΗΕ.

Η μη συμμόρφωση επιφέρει σημαντικό οικονομικό  κόστος. Οι παραγωγοί μπορεί να έρθουν αντιμέτωποι με πρόστιμα που θα φτάνουν ακόμα και τα 500 ευρώ ανά μεγαβάτ.

Επίσης, διατρέχουν τον κίνδυνο να μείνουν στον αέρα καθώς ο νόμος προβλέπει ότι όποιο πάρκο δεν έχει κάνει τη σχετική εγκατάσταση, θα πρέπει να αποσυνδέεται από το ηλεκτρικό σύστημα.

Τα 3 αγκάθια

Από την πλευρά του, το ΥΠΕΝ ενημερώνει ότι εξετάζονται, από κοινού με το ΔΕΔΔΗΕ, λύσεις στα προβλήματα που αφορούν στην εγκατάσταση συστημάτων τηλε-εποπτείας και τηλε- ελέγχου στους σταθμούς παραγωγής.

Η τηλε-εποπτεία, είναι το μεγαλύτερο «αγκάθι» για το ΥΠΕΝ, σήμερα, σύμφωνα με την υφυπουργό Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Αλεξάνδρα Σδούκου, καθώς, ειδικά με την αύξηση της παραγωγής ενέργειας από ΑΠΕ, είναι απαραίτητος, για την ασφάλεια του δικτύου, ο έλεγχος των σταθμών παραγωγής.

«Τρία είναι τα ζητήματα που μας απασχολούν στο ΥΠΕΝ, σε σχέση με παραγωγούς από φωτοβολταϊκούς σταθμούς: Αποζημιώσεις, Περικοπές, Αποθήκευση», αναφέρει η κ. Σδούκου.

«Προσπαθούμε σε θεσμικό επίπεδο να αναπτύξουμε ένα κανονιστικό πλαίσιο που θα διέπει τις περικοπές. Σε επίπεδο αγορών, να εισάγουμε  κανόνες οι οποίοι θα επιτρέψουν την εύρυθμη λειτουργία και την αντιμετώπιση του αυξανόμενου κορεσμού. Σε επίπεδο λειτουργίας του συστήματος, προσπαθούμε για τη διαχείριση του ρίσκου που δημιουργεί η υπερπαραγωγή», πρόσθεσε.

Το ΥΠΕΝ, σε συνεργασία με την ΡΑΑΕΥ, προχωρά σε παρεμβάσεις όπως στην επαναφορά των αρνητικών τιμών στην αγορά εξισορρόπησης, για την αντιμετώπιση των περικοπών. «Προχωρούμε», είπε η υφυπουργός, «στη θέσπιση μηχανισμού αντιστάθμισης των περικοπών, ώστε να αντιμετωπισθούν οι αδικίες που προκαλούνται από την ασύμμετρη επιβολή των περικοπών στην ηλεκτροπαραγωγή , όπως επίσης και σε άλλα μέτρα για να διαχειριστούμε με ασφάλεια, το σύστημα παραγωγής ενέργειας από ΑΠΕ, την περίοδο της άνοιξης, όταν και αναμένεται το επόμενο κύμα περικοπών. Οι περικοπές θα πρέπει να επιβληθούν σε όλους ανεξαιρέτως και όχι ασύμμετρα».

Πηγή: businessdaily.gr

Μέσω ΦΕΚ δημοσιεύθηκε σήμερα η τροποποίηση της αρχικής προκήρυξης του προγράμματος “Κινούμαι ηλεκτρικά ΙΙΙ”, φέρνοντας σημαντικές αλλαγές στον προϋπολογισμό του προγράμματος και στις ημερομηνίες διεξαγωγής.

Συγκεκριμένα η νέα προκήρυξη διαμορφώνεται ως εξής:

Αρχικά, το άρθρο 5 «Προϋπολογισμός της Δράσης – (Δημόσια Δαπάνη)» τροποποιείται ως προς το ύψος του προϋπολογισμού και την κατανομή ανά κατηγορία ωφελουμένων
και κατηγορία οχημάτων και διαμορφώνεται όπως ακολούθως:

Ο συνολικός προϋπολογισμός της Δράσης ανέρχεται σε ποσό σαράντα τεσσάρων εκατομμυρίων ευρώ (44.000.000 €) τα οποία αντλούνται από έσοδα πλειστηριασμών δικαιωμάτων εκπομπών αερίων ρύπων.

Υπενθυμίζεται πως στην αρχική προκήρυξη το σύνολο του προϋπολογισμού ήταν 33.000.000 €, με κατανομή 13.000.000 € στην κατηγορία Α και 20.000.000 € στην κατηγορία Β.

Τέλος, τροποποιείται το άρθρο 6 «Έναρξη και Διάρκεια της Δράσης» ως προς την καταληκτική προθεσμία υποβολής αιτήσεων και την ημερομηνία ολοκλήρωσης της δράσης και διαμορφώνεται ως εξής:

Ως ημερομηνία έναρξης της Δράσης ορίζεται η δημοσίευση της παρούσας κοινής υπουργικής απόφασης στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως, ενώ αιτήσεις υποβάλλονται έως και την 30ή Ιουνίου 2025, έναντι της 30ής Απριλίου όπως οριζόταν στην αρχική προκήρυξη.

Η ολοκλήρωση της Δράσης, δηλαδή η καταβολή της επιδότησης στους ωφελούμενους θα γίνει μέχρι την 30η Απριλίου 2026, παρατείνοντας της αρχική ημερομηνία καταβολής ( 31η Δεκεμβρίου 2025) κατά τέσσερις μήνες.

Μπορείτε να διαβάσετε ολόκληρο το Φεκ ΕΔΩ.

Πηγή: https://news.b2green.gr/55924/κινούμαι-ηλεκτρικά-ιιι-τροποποίηση

Το υψηλό 15 μηνών που καταγράφηκε στις τιμές αερίου, είχε ως αποτέλεσμα να εκτιναχθούν και οι τιμές του ηλεκτρισμού ανά την ηπειρωτική Ευρώπη.

Έως και τα 55,4 ευρώ η μεγαβατώρα έφτασε χθες η τιμή του φυσικού αερίου στο δείκτη TTF της Ολανδίας, εν μέσω της αυξημένης ζήτησης λόγω των χαμηλών θερμοκρασιών του χειμώνα αλλά και των ολοένα μειούμενων αποθεμάτων στις αποθήκες της Ε.Ε.

Το υψηλό 15 μηνών που καταγράφηκε στις τιμές αερίου είχε ως αποτέλεσμα να εκτιναχθούν και οι τιμές του ηλεκτρισμού ανά την ηπειρωτική Ευρώπη. Χθες την υψηλότερη τιμή στην ηπειρωτική Ευρώπη παρουσίασε η Σλοβακία με 155,4 ευρώ η μεγαβατώρα, ακολούθησε η Ελβετία με 154,38 ευρώ η μεγαβατώρα, η Ουγγαρία με 153,84 ευρώ η μεγαβατώρα, ενώ συνολικά 14 αγορές είχαν τιμές πάνω από τα 150 ευρώ η μεγαβατώρα.

Χθες η εικόνα για την ελληνική αγορά συγκριτικά με τις άλλες χώρες της Ευρώπης ήταν λιγότερο… απελπιστική, με τα 146,13 ευρώ η μεγαβατώρα να είναι η 20η ακριβότερη τιμή.

Για σήμερα αναμένεται μικρή βελτίωση καθώς η τιμή εκκαθάρισης της αγοράς υποχωρεί 5,99% στα 136,54 ευρώ η μεγαβατώρα. Βεβαίως λόγω του τρόπου τιμολόγησης του φυσικού αερίου στην ελληνική αγορά, οι αυξημένες ευρωπαϊκές τιμές αναμένεται να έρθουν με χρονοκαθυστέρηση επηρεάζοντας την αγορά στη συνέχεια.

Το ανησυχητικό είναι, ωστόσο, ότι οι αναλυτές βλέπουν αυξημένο κόστος για την αναπλήρωση των αποθεμάτων φυσικού αερίου στην Ευρώπη, προεξοφλώντας τα υψηλά επίπεδα τιμών του καυσίμου τους επόμενους μήνες.

Ειδικότερα, αν και όλα τελούν υπό την αίρεση των εξελίξεων και την πορεία της ζήτησης και της κατανάλωσης του καυσίμου, εντούτοις, αυτή την περίοδο διαφαίνεται μεγαλύτερη αξιοποίηση των αποθεμάτων προς κάλυψη των αναγκών, γεγονός που προμηνύει ανάλογα αυξημένες ανάγκες για την αναπλήρωσή τους.

Σε ευρωπαϊκό επίπεδο, διαφαίνεται να προτιμάται το αποθεματοποιημένο αέριο έναντι νέων φορτίων LNG, λόγω της σημαντικής διαφοράς που έχουν στην τιμή τους με το δεύτερο να είναι σημαντικά ακριβότερο. Σημειώνεται ότι κατά την περσινή χρονιά, η απομείωση των αποθεμάτων υπήρξε περιορισμένη λόγω των ήπιων καιρικών συνθηκών, διατηρώντας σε υψηλά επίπεδα τα αποθέματα φυσικού αερίου με το πέρας της χειμερινής περιόδου.

Ως εκ τούτου, οι ανάγκες αναπλήρωσης ήταν εξαιρετικά διαχειρίσιμες χωρίς να ασκούνται πρόσθετες πιέσεις στις τιμές φυσικού αερίου. Ωστόσο, η εικόνα της αγοράς εξελίσσεται διαφορετικά φέτος, συμπαρασύροντας και τα χαρακτηριστικά που αναμένεται να κυριαρχήσουν κατά την περίοδο αναπλήρωσης των αποθεμάτων, δηλαδή την άνοιξη και το καλοκαίρι μέχρι τον Σεπτέμβριο.

Πηγή: https://www.news247.gr/energia/ekrixi-timon-sto-fisiko-aerio-kai-pieseis-sto-revma/

Μέσα στον αναβρασμό μιας ενεργειακής κρίσης που μαίνεται χωρίς να φαίνεται κάποιο δείγμα αποκλιμάκωσης στον ορίζοντα, η Ευρώπη ψάχνει να βρει το ενεργειακό της αποκούμπι.

Το σχέδιο της ΕΕ, ως γνωστόν, στοχεύει στην πλήρη απανθρακοποίηση μέχρι το 2050. Αυτό πρακτικά επιβάλει αποκλειστική ενεργειακή τροφοδότηση από ΑΠΕ και πλήρη κατάργηση της χρήσης ορυκτών καυσίμων.

Σύσσωμα τα ΕΣΕΚ των Ευρωπαϊκών χωρών συγκλίνουν στην επιδότηση και την διευκόλυνση της χρήσης ηλεκτρικής ενέργειας. Το πετρέλαιο, ο άνθρακας και ο λιγνίτης έχουν από καιρό αποκηρυχθεί ως ρυπογόνα και επιζήμια για το περιβάλλον και τους ανθρώπους, ενώ το φυσικό αέριο χαίρει μεγαλύτερης επιείκειας, ως λιγότερο επιβαρυντικό. Εξ ου και ο ρόλος του ως μεταβατικό καύσιμο, μέχρι την πραγμάτωση του ηλεκτρικού ονείρου, όταν θα έρθει και η δική του κατάργηση.

Φυσικά, οι παραπάνω ισχυρισμοί δεν θα μπορούσαν να μην έχουν πολέμιους και υποστηρικτές, ωστόσο η αλήθεια βρίσκεται κάπου στην μέση καθώς τόσο η ηλεκτροπαραγωγή από ΑΠΕ όσο και η χρήση ορυκτών καυσίμων εμπεριέχουν δυσκολίες, προτερήματα και μειονεκτήματα.

Επιπλέον, στο τελικό σχέδιο του αναθεωρημένου ΕΣΕΚ που παρουσιάστηκε επίσημα από την κυβέρνηση τον Οκτώβριο και δημοσιεύθηκε επίσημα σε ΦΕΚ τον περασμένο Δεκέμβριο, προβλέπεται ρητά η απαγόρευση χορήγησης κινήτρων για τη χρήση φυσικού αερίου, η οποία ουσιαστικά είχε δρομολογηθεί ήδη με ΦΕΚ που εκδόθηκε τον Μάιο του 2022. Το ΦΕΚ, μεταξύ πολλών άλλων, όριζε την επικείμενη κατάργηση της ευρωπαϊκής επιδότησης των καυστήρων φυσικού αερίου, η οποία τέθηκε σε εφαρμογή την 1η Ιανουαρίου του 2025.

Την ίδια στιγμή που περιθωριοποιείται η οικιακή χρήση του αερίου, τα στατιστικά στοιχεία χρήσης και εισαγωγών δείχνουν πως η αυξημένη χρήση προέρχεται κυρίως από την ηλεκτροπαραγωγή. Ο ρόλος του αερίου δηλαδή είναι πολύ κομβικός για μια βιομηχανία σαφώς πιο ενεργοβόρα από τα νοικοκυριά. Θα είχε νόημα λοιπόν να δούμε πως μπορεί να λειτουργήσει η προσπάθεια αποδυνάμωσης του φυσικού αερίου, σε συνάρτηση με τα πραγματικά δεδομένα, αλλά και να διερευνήσουμε τις εναλλακτικές οδούς.

Η χρήση του φυσικού αερίου σήμερα

Εν μέσω σημαντικών εξελίξεων υποδεχθήκαμε το 2025, κρατώντας όμως πλήθος εξαγγελιών, καθησυχαστικών δηλώσεων και προσδοκιών ανά χείρας. Ήδη μέσα στο πρώτο μισό του Ιανουαρίου οι ενεργειακές μας προσδοκίες διαψεύστηκαν, καθώς το ρεύμα παραμένει στα ύψη, ενώ οι αποθήκες φυσικού αερίου της ΕΕ αδειάζουν και οι τιμές του αερίου εκτοξεύονται.

Παρά την διαβεβαίωση της Κομισιόν πως ο ανεφοδιασμός με μη ρωσικό αέριο και LNG έχει εξασφαλιστεί από εναλλακτικές πηγές, η θηλιά γύρω από το λαιμό της ΕΕ σφίγγει, καθώς η εκλογή του Τραμπ μπορεί να επηρεάσει τις γεωπολιτικές ισορροπίες, δεδομένης της φιλικής σχέσης που διατηρεί με την Ρωσία. Άλλωστε, βαρύνουσας σημασίας είναι και η απόφαση της Gazprom να διακόψει την ροή αερίου προς την Ουκρανία (κατά συνέπεια και την Ευρώπη), τερματίζοντας μια συμφωνία που κρατάει από την εποχή της Σοβιετικής Ένωσης.

Επικρατεί δηλαδή ένα κλίμα γενικευμένης αβεβαιότητας, καθώς η πλήρης αξιοποίηση της ηλεκτροπαραγωγής σκοντάφτει στο ζήτημα της αποθήκευσης, αυξάνοντας έτσι τη χρήση φυσικού αερίου, το οποίο ωστόσο, σε μεγάλο βαθμό προερχόταν (και εξακολουθεί να προέρχεται) από την Ρωσία.

Πρόσφατα στοιχεία του ΔΕΣΦΑ σημείωσαν αυξημένες ανάγκες σε αέριο στη διάρκεια του 2024, με την κατανάλωση να εκτινάσσεται σε 30,03% για τη βιομηχανία και 17,7% για τους οικιακούς καταναλωτές, σε σχέση με το 2023. Είναι αυταπόδεικτο λοιπόν, πως βρισκόμαστε πολύ μακριά από την απεξάρτηση από το φυσικό αέριο, ίσως και πιο μακριά απ’ ότι μπορούσαμε να προβλέψουμε.

Ενδεικτική είναι η χρόνια εξάρτηση της Γερμανίας από το ρωσικό αέριο μέχρι πρόσφατα. Γεγονός πραγματικά αξιοπερίεργο, αν αναλογιστούμε, τόσο ότι η Γερμανία, τουλάχιστον μέχρι πρότινος , αποτελούσε την κραταιότερη βιομηχανία της ΕΕ και μία απ’ τις ισχυρότερες οικονομικές δυνάμεις στον κόσμο. Παράδοξο να βασίζεται ένα πολύ μεγάλο μέρος της ενεργειακής επάρκειας της Γερμανίας, στην συμβολή μιας δύναμης που δεν είχε ποτέ ουσιαστικά φιλικές σχέσεις με την ΕΕ.

Αέριο ή ρεύμα;

Ένα ζητούμενο της συγκεκριμένης κουβέντας, είναι το κατά πόσο συμφέρει τελικά η στροφή στο ρεύμα. Ή μάλλον, πιο σωστά, κατά πόσο η αποκοπή από το φυσικό αέριο είναι ενεργειακά, περιβαλλοντικά και οικονομικά βιώσιμη.

Απ’ τη μία έχουμε το τέλμα στο οποίο έχουν περιέλθει οι ΑΠΕ. Οι προβλεπόμενες άδειες εγκατάστασης έχουν ουσιαστικά υπερκαλυφθεί, ωστόσο υπάρχουν δύο σοβαρά ζητήματα, τα οποία ουσιαστικά εμποδίζουν την πλήρη αξιοποίηση των ωφελειών από τους καταναλωτές.

Αφενός το αίτημα εγκατάστασης μονάδων αποθήκευσης είναι επιτακτικό, για την αποσυμπίεση του ενεργειακού κόστους που επωμίζονται οι καταναλωτές. Η αποθήκευση όμως είναι μια δαπανηρή επένδυση που οι παραγωγοί ανανεώσιμης ενέργειας δεν έχουν ουσιαστικό λόγο να χρηματοδοτήσουν, δεδομένου του ότι έχουν εναλλακτικούς τρόπους πώλησης του ρεύματος. Γι’ αυτό έχουν οριστεί και κρατικές επιδοτήσεις για την αποθήκευση, με προγράμματα όπως το “Συστήματα αποθήκευσης στις επιχειρήσεις” κλπ.

Αφετέρου έχουμε και το μικρότερης κλίμακας ζήτημα, το λεγόμενο «Dunkelflaute».  Πρόκειται δηλαδή, για μια καιρική συγκυρία κατά την οποία δεν μπορούν να παραχθούν σημαντικές ποσότητες αιολικής και ηλιακής ενέργειας, καθώς δεν υπάρχει ούτε ήλιος ούτε άνεμος. Αυτό, φυσικά, συνεπάγεται μειωμένη παραγωγή αιολικής και ηλιακής ενέργειας, οδηγώντας στα ύψη τις τιμές του ρεύματος. Ευτυχώς βέβαια, η χώρα μας δεν πάσχει από τέτοιες ελλείψεις το μεγαλύτερο μέρος του χρόνου, με εξαίρεση τις νύχτες του καλοκαιριού που υπάρχει αρκετή άπνοια.

Αδιαμφισβήτητα η ανανεώσιμη ενέργεια έχει το μικρότερο περιβαλλοντικό αποτύπωμα, ενώ αποτελεί και μια από τις οικονομικότερες ενεργειακές λύσεις, όσον αφορά την κατανάλωση. Πρέπει ωστόσο να σημειώσουμε πως οι λύσεις θέρμανσης που λειτουργούν με ρεύμα όπως είναι οι αντλίες θερμότητας, αποτελούν επένδυση λόγω του κόστους εγκατάστασης τους. Παρόλα αυτά, αποτελούν πολύ αποδοτική λύση, συν του ότι εντάσσονται σε κρατικά προγράμματα επιδότησης όπως το “Εξοικονομώ 2025”, το “Αλλάζω θέρμανση και θερμοσίφωνα” κ.α.

Απ’ την άλλη, το φυσικό αέριο είναι ένα καύσιμο το οποίο υπάρχει σε αφθονία στη φύση και είναι ευκολότερα αξιοποιήσιμο, σχεδόν στην φυσική του μορφή. Την θέση του μεταβατικού αερίου την κατέκτησε ως εύκολα προσβάσιμο καύσιμο, επαρκώς οικολογικό ώστε να αντικαταστήσει το λιγνίτη. Σίγουρα, αποτελεί καλύτερη λύση, ωστόσο δεν έχουν λείψει και τα στοιχεία που αμφισβητούν την οικολογική φύση του αερίου, επικαλούμενα κυρίως τους ατμοσφαιρικούς ρύπους που παράγει η καύση τους (ακόμη κι αν είναι λιγότεροι από τα άλλα ορυκτά), και τον ρυπογόνο τρόπο εξόρυξης τους. Τα στοιχεία για το περιβαλλοντικό κόστος της χρήσης αερίου είναι αδιαμφισβήτητα, όπως αδιαμφισβήτητα όμως είναι και τα προτερήματα του. Για αρκετά χρόνια το αέριο αποτελούσε μια αρκετά οικονομική και σταθερή ενεργειακή λύση, ενώ οι εγκαταστάσεις του είναι σαφώς οικονομικότερες από αυτές των τεχνολογιών που αξιοποιούν το ρεύμα και εξακολουθεί να αποτελεί ένα ικανοποιητικό υποκατάστατο του λιγνίτη, έστω και προσωρινά.

Εν κατακλείδι

Ως συνήθως, η απάντηση στο δίλημμα που τίθεται δεν μπορεί να είναι ούτε απόλυτη ούτε κάθετη.

Σαφώς και η αποκλειστική εξάρτηση από την ηλεκτροπαραγωγή από ΑΠΕ αφορά ένα ιδανικό σενάριο όσον αφορά τη βιώσιμη αξιοποίηση και παραγωγή ενέργειας. Επίσης, δεδομένου πάντα και του “διαζυγίου” με τη Ρωσία καθώς και της εκλογής Τραμπ, φαίνεται πως η μέγιστη δυνατή αποστασιοποίηση από το αέριο αποτελεί μια ενεργειακά σταθερότερη επιλογή.

Συσχετίζοντας όμως αποφάσεις που επενδύουν περαιτέρω στις ΑΠΕ, με τα στατιστικά χρήσης και εισαγωγών αερίου, διαπιστώνουμε πως πρόκειται για μια ενεργειακή πολιτική δύο ταχυτήτων.

Απ’ τη μία η ευρωπαϊκή ενεργειακή γραμμή προχωράει ολοταχώς προς την ολική κατάργηση του αερίου, απ’ την άλλη όμως τα εθνικά δεδομένα φανερώνουν πως η χρήση του αερίου είναι ακόμα διάχυτη, τόσο σε βιομηχανικό επίπεδο όσο και σε επίπεδο οικιακών καταναλωτών.

Αν κρίνουμε αντικειμενικά το “ενεργειακό σήμερα” της χώρας, θα δούμε πως το ελληνικό δίκτυο δεν διαθέτει τις κατάλληλες υποδομές για να απορροφήσει την απαιτούμενη ποσότητα ρεύματος από ΑΠΕ για να καλυφθούν οι ανάγκες. Το έργο της αποθήκευσης ενέργειας βρίσκεται σε αρκετά πρώιμο στάδιο, ώστε να μην θεωρείται επαρκές.

Αναμφίβολα, οι κρατικές επιδοτήσεις, στρώνουν τον δρόμο της πράσινης μετάβασης, μακροπρόθεσμα. Ίσως όμως ο εξοστρακισμός του αερίου να μην βρίσκει την ελληνική πραγματικότητα αρκετά ώριμη ώστε να την ενσωματώσει αρμονικά.

Πιθανώς ένα ενεργειακό μίγμα που περιλαμβάνει κυρίως ηλεκτροπαραγωγή από ΑΠΕ, μικρότερη (αλλά όχι μηδαμινή) συμμετοχή του φυσικού αερίου και ακόμη μικρότερη συμμετοχή του λιγνίτη και των συναφών ορυκτών, να είναι μια πιο ισορροπημένη πολιτική, απ’ όλες τις απόψεις.

Το ερώτημα με το οποίο αξίζει να κλείσουμε είναι το ποιος θα πληρώσει το τίμημα της ενεργειακής κρίσης, σε κάθε περίπτωση. Μέχρι στιγμής το οικονομικό βάρος το επωμίζονται οι καταναλωτές, οι οποίοι (όπως αποδεικνύεται από πρόσφατη έρευνα) δαπανούν μεγάλο μέρος των εισοδημάτων τους στην κάλυψη ενεργειακών λογαριασμών. Είναι ασφαλές να πούμε λοιπόν πως οι αποφάσεις που θα ληφθούν στη συνέχεια, οφείλουν να έχουν ως προτεραιότητα την οικονομική αποφόρτιση των καταναλωτών.

Πηγή: https://news.b2green.gr/55266/η-ευρώπη-ανάμεσα-σε-απε-φυσικό-αέριο

Φανταστείτε έναν κόσμο όπου το ρεύμα σας δεν προέρχεται από μεγάλες απρόσωπες εταιρείες, αλλά από την ίδια σας την κοινότητα. Έναν κόσμο όπου τα κέρδη από την παραγωγή ενέργειας επιστρέφουν στα τοπικά σχολεία, νοσοκομεία και υποδομές, αντί να καταλήγουν στις τσέπες λίγων. Αυτή είναι η υπόσχεση των ενεργειακών κοινών — ένα όραμα για ένα πιο δημοκρατικό, βιώσιμο και δίκαιο ενεργειακό μέλλον.

Στην καρδιά αυτού του οράματος βρίσκονται οι ενεργειακές κοινότητες — οργανισμοί που ανήκουν στην κοινότητα και παράγουν και διαχειρίζονται “ανανεώσιμη” ενέργεια. Τα μέλη των ενεργειακών κοινοτήτων αποφασίζουν συλλογικά για το πώς παράγεται και χρησιμοποιείται η ενέργειά τους, διασφαλίζοντας ότι όλοι και όλες έχουν λόγο. Τα πλεονάζοντα κεφάλαια επανεπενδύονται στην κοινότητα, υποστηρίζοντας την τοπική ανάπτυξη και μειώνοντας την ενεργειακή φτώχεια. Για παράδειγμα, δείτε εδώ δύο συνεταιριστικά φωτοβολταϊκά έργα της μη κερδοσκοπικής ενεργειακής κοινότητας “Κοινέργεια” από την Ήπειρο. Η ενέργεια που παράγεται από αυτά τα έργα παρέχει ρεύμα σε 53 νοικοκυριά και μικρομεσαίες επιχειρήσεις.

Τα ενεργειακά κοινά είναι κάτι περισσότερο από συνεταιρισμοί. Πρόκειται για ένα ολόκληρο οικοσύστημα εγχειρημάτων που συνεργάζονται για να μεταμορφώσουν το ενεργειακό μας σύστημα. Φανταστείτε κοινόχρηστους χώρους κατασκευής όπου οι άνθρωποι συνεργάζονται για να σχεδιάσουν και να κατασκευάσουν τις δικές τους ανεμογεννήτριες, ηλιακούς συλλέκτες και “έξυπνους” μετρητές. Η κατασκευή και η συντήρηση τέτοιων τεχνολογιών τοπικοποιείται μειώνοντας το οικονομικό κόστος και το οικολογικό αποτύπωμα.

Φανταστείτε πλατφόρμες λογισμικού ανοιχτού κώδικα που επιτρέπουν στις ενεργειακές κοινότητες να ανταλλάσσουν ενέργεια ομότιμα, χωρίς τη διαμεσολάβηση μεγάλων εταιρειών. Σκεφτείτε τα αγροφωτοβολταϊκά έργα που συνδυάζουν την ηλιακή ενέργεια με τη βιώσιμη γεωργία, αναζωογονώντας τις αγροτικές οικονομίες. Για παράδειγμα, δείτε εδώ ένα  αγροφωτοβολταϊκό στην Αυστρία. Από κάτω καλλιεργούνται ντομάτες. Σύντομα ένα τέτοιο σύστημα θα εγκατασταθεί στα Ιωάννινα από την Κοινέργεια.

Αυτό που κάνει αυτό το όραμα τόσο συναρπαστικό είναι ότι δεν είναι απλώς μια ουτοπία — στοιχεία του συμβαίνουν ήδη γύρω μας. Από την Ήπειρο και την Αθήνα μέχρι τη Χάλκη και την Κρήτη, οι άνθρωποι πειραματίζονται με νέους τρόπους οργάνωσης του ενεργειακού μας συστήματος. Δείχνουν ότι εναλλακτικές λύσεις στα ορυκτά καύσιμα υπάρχουν στο εδώ και το τώρα.

Φυσικά, η πραγματοποίηση όλων των δυνατοτήτων των ενεργειακών κοινών δεν είναι εύκολη. Απαιτεί την αντίσταση στα ισχυρά κατεστημένα συμφέροντα που επωφελούνται από το τρέχον ενεργειακό μας σύστημα. Απαιτεί την επανεξέταση του ρόλου των αγορών και της έννοιας της “ανάπτυξης” όπως οι θιασώτες του κυρίαρχου συστήματος κηρύττουν.

Τα διακυβεύματα δεν θα μπορούσαν να είναι υψηλότερα. Με την επιτάχυνση της κλιματικής κρίσης και την αύξηση της ενεργειακής φτώχειας, χρειαζόμαστε απεγνωσμένα μια νέα προσέγγιση. Τα ενεργειακά κοινά προσφέρουν ένα μονοπάτι προς ένα πιο βιώσιμο μέλλον. Ένα μέλλον όπου η ενέργεια είναι κοινό αγαθό και όχι πηγή μεγιστοποίησης των χρηματικών κερδών. Ένα μέλλον όπου οι κοινότητες έχουν τη δύναμη να διαμορφώσουν το δικό τους ενεργειακό πεπρωμένο.

Η τεχνολογία υπάρχει και ο επείγων χαρακτήρας μιας πραγματικά πράσινης και δημοκρατικής μετάβασης είναι σαφής. Δεν θα είναι εύκολη, αλλά η οικοδόμηση ενός πιο δίκαιου και βιώσιμου κόσμου ποτέ δεν είναι. Ας ονειρευτούμε λοιπόν μεγαλόπνοα και ας δράσουμε στο εδώ και τώρα. Εξάλλου έχουμε άλλη επιλογή;

*Ο Βασίλης Κωστάκης είναι Καθηγητής Τεχνολογικής Διακυβέρνησης και Βιωσιμότητας

στο Τεχνολογικό Πανεπιστήμιο του Τάλιν και ερευνητής στο Πανεπιστήμιο του Χάρβαρντ.

πηγή thepressproject.gr

Quote

Οι ώρες με σχεδόν μηδενικές ή αρνητικές τιμές ρεύματος ήταν 148 στο πρώτο πεντάμηνο και οι περικοπές υπερδιπλάσιες όλου του 2023. Αλλά η πράσινη φρενίτιδα συνεχίστηκε και στον κύκλο του Ιουνίου, με αιτήσεις για 1,5 GW νέων έργων ΑΠΕ.

Τα τύμπανα της «πράσινης υπερθέρμανσης» χτυπούν όλο και πιο δυνατά. Οι ώρες με σχεδόν μηδενικές ή αρνητικές τιμές ήταν 148 στο πρώτο πεντάμηνο, οι περικοπές υπερδιπλάσιες όλου του 2023, αλλά το επενδυτικό κοινό κάνει σαν τα σινιάλα να αφορούν μια άλλη χώρα.

Απτόητο, σαν να υποτιμά τον κίνδυνο και να μην δέχεται να πιστέψει τις ανατροπές, συνεχίζει να καταθέτει με μανία αιτήσεις για νέα έργα, σκορπώντας φόβο σε όσους παρακολουθούν την αγορά να «φουσκώνει».

Στον κύκλο Ιουνίου, που ολοκληρώθηκε προ ημερών, παρ’ ότι είναι προφανές ότι το story των ΑΠΕ ξαναγράφεται από την αρχή, υποβλήθηκαν αιτήματα για όρους σύνδεσης που αφορούν 47 νέα έργα, συνολικής ισχύος 1,5 GW. Δηλαδή νούμερο υπερδιπλάσιο εκείνο του Μαίου (0,6 GW), τα οποία έρχονται να προστεθούν σε ένα ήδη εξωπραγματικό portfolio.

Αν κρίνει κανείς από τη μεγάλη αύξηση των αιτήσεων έναντι του Μαίου, είναι προφανές ότι η αγορά συνεχίζει να μην αυτορυθμίζεται με δεκάδες μικρούς και μεσαίους επενδυτές να επιμένουν να δεσμεύουν χρήματα σε εγγυητικές επιστολές για έργα τα οποία έχουν ελάχιστες πιθανότητες να γίνουν.

Στον αντίποδα είναι θετικό ότι αυξάνονται τα αιτήματα για μπαταρίες, χωρίς τα οποία ακόμη μεγαλύτερες ποσότητες πράσινης ενέργειας θα κατέληγαν στα αζήτητα. Στις μπαταρίες είχαμε 17 νέα αιτήματα για 1,24 GW έναντι 0,91 GW το Μαϊο, νούμερο σταθερά αυξητικό, που ναι μεν λειαίνει το πρόβλημα, ωστόσο δεν αλλάζει τη μεγάλη πληθωριστική εικόνα.

Σε λειτουργία, μαζί με όσα έχουν πάρει όρους σύνδεσης, έχουμε σήμερα 28 GW έργων ΑΠΕ. Στην ουρά περιμένουν επιπλέον 42 GW κι όλα αυτά, μαζί με τα φωτοβολταϊκά στη στέγη και τον προγραμματισμό για υπεράκτια αιολικά, αθροίζουν νούμερο άνω των 70 GW, ξεπερνώντας τους εθνικούς στόχους ακόμη και του 2050. Δυόμισι φορές τις ανάγκες του συστήματος και όσα προβλέπει το Εθνικό Σχέδιο για την Ενέργεια και το Κλίμα (ΕΣΕΚ), που μιλά για 24,5 GW από ανανεώσιμες πηγές ενέργειας το 2030.

Σαν να μιλάμε για μια άλλη χώρα, όχι για την Ελλάδα, αλλά για τη Γερμανία, όπου η εγκατεστημένη ισχύ των φωτοβολταϊκών αγγίζει τα 87 GW. Αρκούν τα ελληνικά νούμερα να καλύψουν τη ζήτηση μιας χώρας 85 εκατομμυρίων με βαριά βιομηχανία, άρα πολύ μεγάλα φορτία, όχι όμως κάποια σαν την Ελλάδα, όπου η ζήτηση για ηλεκτρική ενέργεια, δεν υπερβαίνει τα 6 – 10 GW το χρόνο, κι αυτό μόνο στις αιχμές, δηλαδή για λίγες ώρες.

Ενα τέτοιο πράσινο δυναμικό μπορεί να παράγει ετησίως ενέργεια ίση με πάνω από 65 TWh, άρα συγκρινόμενο με τη κατανάλωση που είναι καθοδική από το 2008 και μετά και παραμένει καθηλωμένη στις 49,5 TWh οδηγεί σε ένα μόνιμο πλεόνασμα, που καμία αποθήκευση δεν μπορεί να διασώσει.

Από τη πλευρά του, ο καθηγητής του ΑΠΘ, Παντελής Μπίσκας είχε χαρακτηρίσει εντελώς ανεπαρκή τον στόχο του ΕΣΕΚ για μπαταρίες συνολικής ισχύος 3,1 GW το 2030, λέγοντας ότι για να περιοριστούν τα επόμενα χρόνια οι περικοπές παραγωγής ΑΠΕ κάτω του 15%, θα πρέπει να βάλουμε μπαταρίες 7-8 GW.

Η αποθήκευση ωστόσο, το μόνο που μπορεί να πετύχει όσες επενδύσεις και να κάνουμε, είναι να ετεροχρονίζει τη παραγωγή. Σε καμία περίπτωση δεν μπορεί να λύσει το πρόβλημα μιας μόνιμης ηλεκτροπαραγωγής υπερδυναμικότητας ως προς τη τελική ζήτηση, όπως είχε πει πρόσφατα ο πρόεδρος του Συνδέσμου Παραγωγών Ενέργειας με Φωτοβολταικά Στέλιος Λουμάκης.

Το μόνο που απομένει επομένως είναι οι περικοπές της πράσινης παραγωγής σε συνδυασμό με τις μηδενικές και αρνητικές τιμές, προκειμένου να αποθαρρυνθούν οι επενδύσεις. Στις νομοτελειακές αυτές εξελίξεις που θα αποθαρρύνουν πολλούς επενδυτές, μαζί με το επικείμενο τέλος των επιδοτήσεων στις ΑΠΕ και τις αυξανόμενες επενδύσεις στις μπαταρίες, ποντάρει στην ουσία και το ΥΠΕΝ για να συγκρατήσει την υπερθέρμανση της αγοράς.

Στο πρώτο πεντάμηνο του 2024, σύμφωνα με τα στοιχεία του ΑΔΜΗΕ, η πλεονάζουσα παραγωγή πράσινης ενέργειας έφτασε τις 430 GWh – εκ των οποίων 308 GWh στο α’ 4μηνο και 122 GWh μόνο το Μάιο- σημαντικό τμήμα της οποίας περικόπηκε. Το νούμερο είναι σχεδόν διπλάσιο των περικοπών περίπου 228 GWh που εκτιμάται ότι καταγράφηκε για όλο το 2023. Και τα χειρότερα θα έρθουν από το φθινόπωρο, όπου οι ειδικοί αναμένουν συνθήκες ανάλογες της περασμένη άνοιξης, δηλαδή χαμηλά σχετικά φορτία και υπεραπαραγωγή ΑΠΕ, στοιχείο που προφανώς δημιουργεί επενδυτική ανασφάλεια, όπως και οι μηδενικές και αρνητικές τιμές.

Σύμφωνα με την εξιδεικευμένη δεξαμενή σκέψης Green Tank, που επικαλείται τα στοιχεία του ελληνικού Χρηματιστηρίου Ενέργειας, κατά τους πρώτους 5 μήνες του 2024 είχαμε 29 ώρες με μηδενικές ή αρνητικές τιμές χονδρικής στο ρεύμα. Αλλά το νούμερο φτάνει στις 148 ώρες αν συμπεριλάβει κανείς και εκείνες όπου η τιμή ήταν χαμηλότερη του 1 ευρώ / MWh. Τακτική που ακολουθούν συχνά οι Φορείς Σωρευτικής Εκπροσώπησης (ΦοΣΕ), ώστε να κρατούν τη χονδρεμπορική τιμή με θετικό πρόσημο (πχ στα 0,01 – 0,05 ευρώ / MWh), καθώς όταν οι τιμές είναι αρνητικές, ο επενδυτής όχι μόνο δεν αμείβεται, αλλά και πρέπει να πληρώσει για να εγχυθεί η ενέργεια του έργου του στο σύστημα.

Σε ό,τι αφορά το τέλος των επιδοτήσεων, ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας έχει κάνει αρκετά σαφές ότι είμαστε πολύ κοντά σε αυτό το σημείο. «Πρέπει να συνηδειτοποιήσουμε ότι η περίοδος των επιδοτήσεων στις ΑΠΕ έχει τελειώσει. Δεν υπάρχει η δυνατότητα ο καταναλωτής να πληρώνει, ήδη έχουμε ένα λογαριασμό της τάξης των 800 εκατ. ευρώ το χρόνο, που θα πληρώνουμε για χρόνια, για τις «παλιές» ΑΠΕ», είχε πει πρόσφατα ο Θ. Σκυλακάκης, μιλώντας στο Balkan Energy Forum στη Κοζάνη.

Στην ουσία, τα αδιέξοδα των ΑΠΕ δεν οφείλονται ούτε στα ανεπαρκή δίκτυα, ούτε στην απουσία μπαταριών αποθήκευσης, παρ’ ότι η παρουσία αμφότερων θα λείαινε το πρόβλημα. Των πρώτων καθώς θα διευκόλυναν τις εξαγωγές, των δεύτερων επειδή η παραγωγή θα αποθηκευόταν για να εγχυθεί άλλες ώρες. Οφείλονται στην ολοένα μεγαλύτερη ανισορροπία μεταξύ μεγάλης προσφοράς πράσινης παραγωγής και της πεπερασμένης ζήτησης για ενέργεια. Και όταν για ένα προϊόν δεν υπάρχει ζήτηση, δηλαδή δεν μπορεί ούτε να εξαχθεί, ούτε να καταναλωθεί εντός της χώρας, τότε μετατρέπεται αυτόματα σε «σκουπίδι».

Μηνύματα τα οποία αρνείται να τα ακούσει μεγάλο μέρος των υποψηφίων επενδυτών, θεωρώντας προφανώς ότι κάποιος «μαγικός» τρόπος θα βρεθεί για να ξεπεραστούν τα προβλήματα, κάποιο παράθυρο θα ανοίξει και για αυτούς, έστω για να καταφέρουν να πουλήσουν την άδεια του έργου τους.

Το σήμα αυτό στέλνει άλλωστε το γεγονός ότι η κυβέρνηση δεν έχει βάλει φρένο σε νέες αιτήσεις, παρά η πόρτα παραμένει ανοικτή, καλλιεργώντας προσδοκίες, συντηρώντας αβάσιμες ελπίδες και φυσικά βάζοντας τις βάσεις για άσκηση πιέσεων, τις οποίες είναι σίγουρο ότι θα δούμε να εκδηλώνονται πιο έντονα στη πορεία, αφού το μήνυμα που λαμβάνουν οι νεόκοποι επενδυτές είναι ότι υπάρχει χώρος και για νέα έργα.

Πηγή: https://www.euro2day.gr/news/economy/article/2250560/foyntonei-o-kindynos-foyskas-sthn-prasinh-metavash.html

Τρία εργαλεία σύγκρισης τιμών ηλεκτρικής ενέργειας και φυσικού αερίου έχει θέσει στη διάθεση των καταναλωτών η Ρυθμιστική Αρχή Αποβλήτων, Ενέργειας και Υδάτων, παρέχοντας τη δυνατότητα τόσο για εξατομικευμένες συγκρίσεις (ανάλογα με το προφίλ της κατανάλωσης, το είδος της παροχής κλπ.) όσο και για συνολική εποπτεία των τιμολογίων που είναι διαθέσιμα στην αγορά.

Στα εργαλεία αυτά προστέθηκε πρόσφατα και η δυνατότητα σύγκρισης των τιμολογίων φόρτισης ηλεκτρικών οχημάτων στους δημόσια προσβάσιμους φορτιστές.

Ειδικότερα, τα εργαλεία σύγκρισης των τιμών ηλεκτρικής ενέργειας και φυσικού αερίου περιλαμβάνουν:

• Το www.energycost.gr. Στην πλατφόρμα αυτή οι καταναλωτές μπορούν εύκολα να συγκρίνουν όλα τα τιμολόγια Ηλεκτρικής Ενέργειας και Φυσικού Αερίου που είναι εμπορικά διαθέσιμα στην Ελληνική αγορά, δηλώνοντας τα χαρακτηριστικά της παροχής (οικιακή, επαγγελματική, κοινόχρηστη, μονοφασική, τριφασική, τυχόν ένταξη σε Κοινωνικό Τιμολόγιο). Η εφαρμογή με βάση αυτά τα χαρακτηριστικά κατατάσσει τα διαθέσιμα τιμολόγια ανάγοντας όλες τις χρεώσεις (ανταγωνιστικές και ρυθμιζόμενες σε μία μοναδικά τελική τιμή χρέωσης σε ευρώ ανά KWh.

Το πλεονέκτημα του εν λόγω εργαλείου είναι ότι περιλαμβάνει και τις χρεώσεις για δίκτυο, Υπηρεσίες Κοινής Ωφέλειας κλπ. ούτως ώστε ο καταναλωτής να βλέπει την πραγματική μηνιαία επιβάρυνση.

Τα χαρακτηριστικά

Η ιστοσελίδα έχει επιπλέον τα εξής χαρακτηριστικά:

• Παροχή πληροφοριών σχετικά με τις πρόσθετες εκπτώσεις, παροχές, τρόπους χρέωσης και όρους συμβάσεων για κάθε συγκρινόμενο τιμολόγιο.
• Δυνατότητα σύγκρισης είτε μεμονωμένων τιμολογίων Ηλεκτρισμού ή Φυσικού Αερίου ή και Συνδυαστικών προϊόντων που περιέχουν και τις δύο παροχές σε μια προσφορά.
• Δίνεται η δυνατότητα στους καταναλωτές να επιλέξουν από τη διαθέσιμη λίστα το τιμολόγιο που ήδη έχουν, ακόμα και αν αυτό δεν είναι πλέον εμπορικά διαθέσιμο, και να το συγκρίνουν με όποια άλλα εμπορικά διαθέσιμα τιμολόγια επιθυμούν.

Επιπλέον, για τα τιμολόγια ηλεκτρικής ενέργειας ειδικότερα, οι καταναλωτές μπορούν να βλέπουν κάθε μήνα την πλήρη λίστα με το σύνολο των τρεχόντων διαθέσιμων τιμολογίων όλων των Προμηθευτών και τις αντίστοιχες χρωματικές σημάνσεις στην ιστοσελίδα invoices.rae.gr της ΡΑΑΕΥ.

Στην ιστοσελίδα αυτή οι καταναλωτές μπορούν να δουν για κάθε μήνα ξεχωριστά από τον Ιανουάριο οπότε ξεκίνησε η εφαρμογή του νέου πλαισίου, τις προσφορές των προμηθευτών για όλες τις κατηγορίες τιμολογίων (σταθερά, κυμαινόμενα, ειδικό «πράσινο» τιμολόγιο), τις εκπτώσεις που τυχόν προσφέρονται και τις προϋποθέσεις υπό τις οποίες αυτές ισχύουν καθώς και την πάγια χρέωση. Οι τιμές ανανεώνονται κάθε μήνα με βάση τις ανακοινώσεις των προμηθευτών για τις αλλαγές στις χρεώσεις.

Τα τιμολόγια

Υπενθυμίζεται ότι σύμφωνα με το ισχύον πλαίσιο διατίθενται τριών ειδών τιμολόγια ως εξής:

1. Σταθερά (επισημαίνονται με μπλε χρώμα) είναι τα τιμολόγια ορισμένου χρόνου, με σταθερή τιμή χρέωσης για όλη την περίοδο της σύμβασης.
2. Κυμαινόμενα (κίτρινο χρώμα), είναι τα τιμολόγια, τα οποία είναι συνδεδεμένα με την τιμή της χονδρεμπορικής στο Χρηματιστήριο ενέργειας. Αυτά, διακρίνονται σε δύο βασικές κατηγορίες: i. με καθορισμό τιμής εκ των προτέρων της περιόδου κατανάλωσης και ii. με καθορισμό τιμής εκ των υστέρων.
3. Δυναμικά (πορτοκαλί), τα οποία αφορούν στη δυνατότητα δυναμικής τιμολόγησης, με διαφορετικές τιμές -ακόμα και μέσα στη διάρκεια της ημέρας- με βάση τις τιμές της αγοράς. Προϋπόθεση για την επιλογή αυτών των τιμολογίων συνιστά η λειτουργία έξυπνου τηλεμετρούμενου μετρητή στην παροχή των καταναλωτών.
4. Και το ειδικό τιμολόγιο (πράσινο) που διευκολύνει τη σύγκριση των τιμών μεταξύ παρόχων καθώς η τιμή χρέωσης ανακοινώνεται την 1η ημέρα κάθε μήνα, στις ιστοσελίδες των παρόχων και της Ρυθμιστικής Αρχής. Έτσι ο καταναλωτής, νοικοκυριό ή επιχείρηση, γνωρίζει, στις αρχές του μήνα, τί πληρώνει στον πάροχο ηλεκτρικού ρεύματος, την τιμή χρέωσης του μήνα, και επιπλέον τις τιμές που προσφέρουν, όλοι οι υπόλοιποι πάροχοι.

Υπενθυμίζεται ότι παραμένει η δυνατότητα αλλαγής προμηθευτή χωρίς περιορισμούς ή "πέναλτυ" με εξαίρεση τις συμβάσεις σταθερού τιμολογίου ορισμένου χρόνου για τις οποίες ισχύει αποζημίωση του προμηθευτή σε περίπτωση πρόωρης αποχώρησης του καταναλωτή.

Εξάλλου, σε δοκιμαστική λειτουργία τέθηκε η ηλεκτρονική εφαρμογή chargingcost.gr που αφορά στη φόρτιση ηλεκτρικών οχημάτων και περιλαμβάνει στοιχεία για τα δημοσίως προσβάσιμα σημεία φόρτισης σε όλη τη χώρα, εφόσον (όπως προβλέπει η νομοθεσία) είναι διασυνδεδεμένα με το Μητρώο Υποδομών και Φορέων Αγοράς Ηλεκτροκίνησης του Υπουργείου Υποδομών και Μεταφορών.

Η δοκιμαστική λειτουργία της εφαρμογής chargingcost.gr περιλαμβάνει φίλτρα αναζήτησης με βάση τα τεχνικά χαρακτηριστικά της φόρτισης, αναζήτηση με βάση γεωγραφικό προσδιορισμό, σύγκριση αποτελεσμάτων με την βασική τιμή χρέωσης euro/kWh φόρτισης, αποτύπωση στο χάρτη των σταθμών που καλύπτουν τα τεχνικά χαρακτηριστικά του οχήματος του καταναλωτή ώστε να αποφεύγεται η ανακατεύθυνση σε σημεία που δεν δύναται να χρησιμοποιήσει. Περιλαμβάνεται επίσης λειτουργία Διαδρομής (εκκίνηση-προορισμός με χαμηλότερες τιμές στα συμβατά σημεία φόρτισης).

Η πλήρης έκδοση της εφαρμογής θα τεθεί σε κανονική λειτουργία τον Ιούνιο και θα περιέχει πρόσθετες λειτουργικότητες όπως:

• Εξατομικευμένη παροχή πληροφοριών με απλή καταχώρηση της μάρκας αυτοκινήτου
• Σύγκριση Τιμών φόρτισης με βάση το σύνολο χρεώσεων και με ενσωμάτωση και των χρονικών, κλιμακωτών και πάγιων χρεώσεων.
• Εξατομικευμένο χάρτη αναζήτησης
• Υποστήριξη Διαδρομής με βέλτιστες συνολικές τιμές φόρτισης.

Σε περίπτωση που ένας καταναλωτής έχει πρόβλημα με τις χρεώσεις ενέργειας, τις ρυθμιζόμενες χρεώσεις ή άλλο θέμα που αφορά στον Προμηθευτή Ηλεκτρικής Ενέργειας ή Φυσικού Αερίου και τον αντίστοιχο Διαχειριστή Δικτύου Διανομής, μπορεί να υποβάλει παράπονο μέσω της πλατφόρμας myrae.gr.

Το παράπονο προωθείται αυτόματα στον Προμηθευτή ή Διαχειριστή Δικτύου τον οποίο αφορά, ενώ το πληροφοριακό σύστημα παρέχει πληροφόρηση στη ΡΑΑΕΥ για την εξέλιξη του αιτήματος, η οποία διατηρεί τη δυνατότητα να παρεμβαίνει εάν κριθεί απαραίτητο.

Μετά την ολοκλήρωση της εξέτασης του παραπόνου και στην περίπτωση που ο καταναλωτής δεν είναι ικανοποιημένος από την απάντηση που πήρε, έχει τη δυνατότητα (εφόσον είναι οικιακός καταναλωτής), να προσφύγει στον Ενεργειακό Διαμεσολαβητή που παρέχει υπηρεσίες Εναλλακτικής Επίλυσης Διαφορών μέσω της πλατφόρμας ENOMOS.

πηγή euro2day.gr

Κάθε πρόταση για την περικοπή εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου περιλαμβάνει τις αντλίες θερμότητας ως εναλλακτική λύση στους λέβητες και τις ξυλόσομπες προκειμένου να εξασφαλίζεται εσωτερική θέρμανση χωρίς ρυπογόνες λύσεις, τονίζεται σε ρεπορτάζ της Έρης Δρίβα στο economix.gr. Για παράδειγμα, η Διακυβερνητική Επιτροπή για την Κλιματική Αλλαγή (IPCC) εκτιμά με μεγάλη βεβαιότητα ότι τα ενεργειακά συστήματα μηδενικών εκπομπών θα βασίζονται ουσιαστικά στις αντλίες θερμότητας.

Πιθανή εξαίρεση ίσως αποτελέσουν μόνο περιοχές με ακραίες θερμοκρασίες. Ο Διεθνής Οργανισμός ενέργειας (ΙΕΑ), επίσης, αναφέρει ότι οι αντλίες θερμότητας μειώνουν σημαντικά τις εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου από τη θερμότητα των κτιρίων και αποτελούν την «κεντρική τεχνολογία στην παγκόσμια μετάβαση προς έναν ασφαλή και βιώσιμο τρόπο θέρμανσης». Σε χώρες όπως η Νορβηγία, η Σουηδία και η Φινλανδία, οι αντλίες θερμότητας αποτελούν μία ώριμη τεχνολογία και κυριαρχούν στις επιλογές θέρμανσης. Στις ΗΠΑ το 2022 και το 2023, οι αντλίες θερμότητας ξεπέρασαν σε πωλήσεις τους λέβητες αερίου. Παρόλα αυτά, σε μεγάλες αγορές όπως το Ηνωμένο Βασίλειο και τη Γερμανία, οι αντλίες θερμότητας αντιμετωπίζονται μάλλον εχθρικά, ενώ υπάρχουν και αρκετά ανακριβή ρεπορτάζ σε κεντρικά ΜΜΕ. Ο Οργανισμός Carbon Brief εντόπισε τους 18 πιο διαδεδομένους μύθους για τις αντλίες θερμότητας, και αποκαθιστά την αλήθεια.

Μύθος 1: Οι αντλίες θερμότητας δεν λειτουργούν σε υπάρχοντα κτίρια

Στην πραγματικότητα, σε παγκόσμιο επίπεδο έχουν τοποθετηθεί αντλίες θερμότητας σε εκατομμύρια κτίρια όλων των ηλικιών. Επίσης, ο δημόσιος φορέας Historic England στη Βρετανία, κατέληξε έπειτα από έρευνα ότι οι αντλίες θερμότητας «δουλεύουν καλά σε μία γκάμα ιστορικών κτιρίων διαφορετικών τύπων και χρήσεων». Ο οργανισμός έρευνας Fraunhofer Institute στη Γερμανία, διεξήγαγε εκτενείς δοκιμές στο πεδίο ελέγχοντας και παρακολουθώντας τη λειτουργία των αντλιών θερμότητας σε υπάρχοντα κτίρια. Το συμπέρασμα στο οποίο κατέληξε ήταν ότι δουλεύουν αξιόπιστα και χωρίς προβλήματα.

Μύθος 2: Οι αντλίες θερμότητας λειτουργούν μόνο σε κτίρια με πολύ καλή μόνωση

Οι αντλίες θερμότητα μπορούν να δουλέψουν σε οποιοδήποτε κτίριο, εφόσον έχουν το σωστό μέγεθος, έχουν σχεδιαστεί και τοποθετηθεί σωστά. Αρκετά μη μονωμένα σπίτια και κτίρια ήδη ζεσταίνονται επαρκώς με αντλίες θερμότητας, όπως φανερώνουν πολλές περιπτώσεις, συμπεριλαμβανομένης και πέτρινης εκκλησίας χωρίς μόνωση. Ένα σπίτι που δεν είναι καλά μονωμένο χρειάζεται μία μεγαλύτερη αντλία. Για κάθε σπίτι, το σύστημα σχεδιάζεται ώστε να καλύψει τις ανάγκες στην πιο κρύα μέρα του χρόνου.

Μύθος 3: Οι αντλίες θερμότητας λειτουργούν μόνο σε ενδοδαπέδια θέρμανση

Οι αντλίες θερμότητας δουλεύουν πολύ καλά και με καλοριφέρ. Σε κάποιες περιπτώσεις απαιτείται αναβάθμιση του καλοριφέρ, ωστόσο, αποτελεί κοινή πρακτική τα τελευταία χρόνια τα καλοριφέρ να είναι μεγαλύτερα για να ανταποκρίνονται σε υψηλότερα στάνταρ ασφαλείας και να παρέχουν ικανοποιητική θερμότητα. Πολλές ιδιοκτησίες που έχουν καταγραφεί στην πλατφόρμα ανοιχτής πληροφόρησης Heat Pump Monitor, έχουν αντλίες θερμότητας και παλιά καλοριφέρ και δεν διαθέτουν ενδοδαπέδια θέρμανση.

Μύθος 4: Οι αντλίες θερμότητας δεν θα δουλέψουν σε διαμερίσματα

Το να βρεις χώρο για την εξωτερική μονάδα σε αντλία θερμότητας αέρος, μπορεί πραγματικά να αποτελέσει μεγάλη πρόκληση, όταν πρόκειται για πολυκατοικίες. Λύσεις, πάντως, υπάρχουν όπως καταγράφεται σε διάφορες τέτοιες περιπτώσεις διαμερισμάτων που χρησιμοποιούν μία ποικιλία τεχνολογιών όπως αντλίες θερμότητας δαπέδου, αέρος και νερού. Υπάρχει, επίσης, και η εναλλακτική του συστήματος αέρος-αέρος που μοιάζει με το κλιματιστικό.

Μύθος 5: Οι αντλίες θερμότητας δεν δουλεύουν όταν κάνει κρύο

Σε βόρειες χώρες όπως η Σουηδία, η Φινλανδία και η Νορβηγία η πρακτική δείχνει το αντίθετο. Σε αυτές τις τρεις χώρες σημειώνονται οι υψηλότερες πωλήσεις αντλιών θερμότητας, ενώ είναι και οι πιο κρύες χώρες της Ευρώπης. Οι αντλίες θερμότητας έχουν πάνω από διπλάσια αποτελεσματικότητα από ό,τι οι λέβητες αερίου ακόμα και σε θερμοκρασίες κάτω από το όριο του ψύχους σύμφωνα με ανάλυση της Regulatory Assistance Project (RAP). Οι λέβητες ορυκτών καυσίμων δεν είναι ποτέ 100% αποδοτικοί καθώς ποσοστό της θέρμανσης χάνεται με τα αέρια που εκπέμπονται. Οι λέβητες αερίου λειτουργούν με περίπου 85% αποτελεσματικότητα. Αντίθετα, οι αντλίες θερμότητας χρησιμοποιούν ηλεκτρισμό για τη συγκέντρωση της επιπλέον θερμότητας από τον αέρα ή το έδαφος, που σημαίνει ότι παράγουν τουλάχιστον δύο μονάδες θέρμανσης για κάθε μονάδα απώλειας. Αυτό σημαίνει ότι είναι 200%, 300% και παραπάνω αποτελεσματικότερες.

Μύθος 6: Οι αντλίες θερμότητας απαιτούν πάντα ένα εφεδρικό σύστημα θέρμανσης για να σας κρατούν ζεστούς

Το 79% των σπιτιών που ελέγχθηκαν στο πλαίσιο προγράμματος στη Βρετανία δεν διαθέτουν κανέναν εφεδρικό σύστημα θέρμανσης και χρησιμοποιούν αντλίες θερμότητας για την κάλυψη του συνόλου των αναγκών τους σε ζεστό νερό και θέρμανση εσωτερικού χώρου.

Μύθος 7: Οι αντλίες θερμότητας δεν θα σας ζεστάνουν

Δεν υπάρχει απόδειξη που να στηρίζει τον ισχυρισμό ότι οι αντλίες θερμότητας δεν θα διατηρήσουν ζεστό ένα σπίτι. Αν σχεδιαστούν και εγκατασταθούν σωστά, μπορούν να προσφέρουν το ίδιο επίπεδο θερμικής άνεσης με συστήματα που στηρίζονται σε ορυκτά καύσιμα, αλλά και παραπάνω.

Ανακρίβεια 8: Θα παγώσετε σε περίπτωση διακοπής ρεύματος και θα είστε καλύτερα με λέβητα αερίου

Είναι ανακριβές ότι η αντλία θερμότητας δεν δουλεύει σε περίπτωση διακοπής ρεύματος. Ωστόσο, το ίδιο ισχύει και με τους λέβητες αερίου που χρειάζονται ηλεκτρισμό για την λειτουργία των καλοριφέρ. Η διαδικτυακή εταιρεία πώλησης λεβητών Boiler Central αναφέρει στον ιστότοπό της ότι οι περισσότεροι λέβητες δεν λειτουργούν χωρίς ρεύμα. «Οι περισσότεροι σύγχρονοι λέβητες εξαρτώνται από το ρεύμα για να λειτουργήσουν, έτσι όταν υπάρχει διακοπή, ο λέβητας δεν θα μπορεί να θερμάνει το σπίτι σας» αναφέρει.

Μύθος 9: Οι αντλίες θερμότητας κάνουν θόρυβο

Στην πραγματικότητα, στοιχεία από τη Βρετανία δείχνουν πολύ χαμηλό ποσοστό παραπόνων για θόρυβο των αντλιών θερμότητας. Σε 300.000 εγκαταστάσεις έχουν καταγραφεί μόλις 100 παράπονα για θόρυβο, ποσοστό 0,03%, σύμφωνα με έρευνα της Apex Acoustics. Είναι αλήθεια ότι ο ανεμιστήρας που διαθέτουν παράγει έναν συγκεκριμένο βαθμό θορύβου στην εξωτερική μονάδα, ωστόσο, μπορούν τα συστήματα μπορούν να είναι αρκετά αθόρυβα, ενώ ο ήχος που βγαίνει από τις αντλίες θερμότητας δεν έχει αναφερθεί ως άξιος αναφοράς από τους συμμετέχοντες στην έρευνα που διενεργήθηκε για λογαριασμό της βρετανικής κυβέρνησης. Επίσης, σύμφωνα με έρευνα της Ομοσπονδίας Master Builders οι αντλίες θερμότητας από το έδαφος δεν παράγουν κανέναν ήχο εκτός σπιτιού καθώς δεν έχουν ανεμιστήρα, ενώ μέσα στο σπίτι ο ήχος είναι όπως αυτός του συνηθισμένου ψυγείου.

Ανακρίβεια 10: Οι αντλίες θερμότητας κοστίζουν περισσότερο στην λειτουργία τους και θα αυξήσουν τους λογαριασμούς

Πρόκειται για έναν από τους πιο διαδεδομένους μύθους, ενώ ισχύει το αντίθετο καθώς εξαιτίας της μεγάλης αποτελεσματικότητάς τους τα καλά σχεδιασμένα συστήματα μπορούν να εξοικονομήσουν εκατοντάδες λίρες ετησίως στα βρετανικά νοικοκυριά, παρότι το ρεύμα είναι ακριβότερο από το αέριο.

Μύθος 11: Η μετατροπή αερίου σε ηλεκτρική ενέργεια μέσω αντλίας θερμότητας είναι λιγότερο αποδοτική από την καύση αερίου σε λέβητα

Αυτό είναι αναληθές καθώς μία στάνταρ αντλία θερμότητας αποτελεσματικότητας 300% μπορεί να προσφέρει την ίδια θερμότητα με έναν κοινό λέβητα αερίου, ενώ ταυτόχρονα μειώνει την ανάγκη για αέριο κατά 2/5, ακόμα και αν λειτουργεί με 100% ηλεκτρική ενέργεια από αέριο. Σε ένα πιο ρεαλιστικό σενάριο, η ίδια αντλία θερμότητας μπορεί αν μειώσει τις ανάγκες σε αέριο – και την εκπομπή CO2 – τουλάχιστον κατά ¾ τα επόμενα 15 χρόνια.

Μύθος 12: Οι αντλίες θερμότητας δεν θα αντισταθμίσουν ποτέ τις εκπομπές άνθρακα που προκύπτουν από την κατασκευή τους

Όπως και με τα ηλεκτρικά οχήματα, τα ηλιακά πάνελ και τις ανεμογεννήτριες, τα εργοστάσια κατασκευής αντλιών θερμότητας χρειάζονται πρώτες ύλες και ενέργεια, κάτι που οδηγεί σε εκπομπές CO2. Αυτό οδηγεί με τη σειρά του σε ακόμα ένα λάθος συμπέρασμα ότι η μείωση εκπομπών από μία αντλία θερμότητας κατά τη λειτουργία της ακυρώνεται από τις εκπομπές που δημιουργούνται κατά την κατασκευή της. Η αντίληψη ότι είναι λογικό να χρησιμοποιήσεις έναν λέβητα αερίου μέχρι το τέλος της ζωής του πριν τον αντικαταστήσεις με αντλία θερμότητας είναι ευρέως διαδεδομένη. Βασίζεται στην πεποίθηση ότι οι ενσωματωμένες εκπομπές άνθρακα μίας αντλίας θερμότητας είναι μεγαλύτερες από την εξοικονόμηση κατά τη λειτουργία. Παρά την ελκυστικότητα μίας τέτοιας αντίληψης, λεπτομερείς αναλύσεις δείχνουν ότι είναι λάθος. Στην πραγματικότητα η αντικατάσταση ενός λέβητα αερίου με μία αντλία θερμότητας εξοικονομεί 25 με 28 τόνους CO2 σε μία 15ετία, μία μείωση άνω των ¾. Συμπερασματικά: οι ενσωματωμένες εκπομπές από μία αντλία εκμηδενίζονται σε λίγους μήνες. Κατά τη διάρκεια ζωής τους, οι αντλίες θερμότητας εξοικονομούν σημαντικό όγκο εκπομπών άνθρακα σε σχέση με τον λέβητα αερίου.

Μύθος 13: Οι αντλίες θερμότητας ρίχνουν την τιμή του ακινήτου

Τα στοιχεία δείχνουν το αντίθετο: Οι αντλίες θερμότητας αυξάνουν την αξία της ιδιοκτησίας. Έρευνα στις ΗΠΑ κατέληξε ότι «κατοικίες με σύστημα αντλίας θερμότητας αέρος απολαμβάνουν τιμές αυξημένες κατά 4,3 έως 7,1% σε σχέση με τον μέσο όρο». Έρευνα στη Βρετανία έδειξε ότι οι αντλίες θερμότητας προσθέτουν 1,7% και 3,0% στη μέση αξία ενός σπιτιού. Το κτηματομεσιτικό Savills επίσης αναφέρει ότι οι αγοραστές πληρώνουν παραπάνω για σπίτια με αντλίες θέρμανσης.

Ανακρίβεια 14: Οι αντλίες θερμότητας δεν είναι οικονομικά προσιτές

Είναι αλήθεια ότι οι αντλίες θερμότητας είναι πιο ακριβές από τους λέβητες αερίου, ωστόσο, οι περισσότερες προβλέψεις για τα κόστη εγκατάστασης αντλιών θερμότητας αναφέρουν μείωση του κόστους στο μέλλον, σύμφωνα με τακτική έκθεση του Κέντρου Ερευνών για την Ενέργεια στη Βρετανία. Η πλειονότητα των εκτιμήσεων δείχνουν μείωση συνολικά στα κόστη εγκατάστασης κατά 20-25% έως το 2030. Επίσης σημαντικό, ενώ ο αντλίες θερμότητας είναι σήμερα σχετικά πιο ακριβές, αναμένεται να αποτελέσουν τον πιο οικονομικά συμφέρον τρόπο για την απανθρακοποίηση της θέρμανσης.

Ανακρίβεια 15: Το δίκτυο δεν μπορεί να «σηκώσει» τις αντλίες θερμότητας

Οι πιο πρόσφατες έρευνες στη Βρετανία δείχνουν ότι η μέγιστη ζήτηση θερμότητας από τις αντλίες θερμότητας θα είναι 8% χαμηλότερη από ό,τι για τη θέρμανση με φυσικό αέριο, επειδή οι αντλίες θερμότητας είναι σχεδιασμένες να παρέχουν θερμότητα σταθερά σε μεγαλύτερες περιόδους.

Ανακρίβεια 16: Οι αντλίες θερμότητας δεν λειτουργούν με σωληνώσεις μικρής διαμέτρου

Είναι σωστό ότι οι σωλήνες μικρής διαμέτρου δεν είναι πάντα ιδανικές για τις αντλίες θερμότητας, ωστόσο, είναι λάθος η αναφορά ότι οι αντλίες θερμότητας δεν δουλεύουν με μικρής διαμέτρου σωλήνες (microbore piping).

Μύθος 17: Οι αντλίες θερμότητας δεν κρατούν πολύ

Παρά τους επίμονους ισχυρισμούς για το αντίθετο στα social media, οι αντλίες θερμότητας έχουν κύκλο ζωής τις δύο δεκαετίες και ακόμα περισσότερο. Η βρετανική κυβέρνηση αναφέρει έναν κύκλο ζωής 20 ετών στην επίσημη εκτίμηση επιπτώσεων για τις επιδοτήσεις αντλιών θερμότητας.

Μύθος 18: Οι αντλίες θερμότητας είναι νέα και μη δοκιμασμένη τεχνολογία

Οι αντλίες θερμότητας είναι μία πολύ ώριμη τεχνολογία και υπάρχει εδώ και πάνω από 100 χρόνια. Η πρώτη αντλία θερμότητας όπως τη γνωρίζουμε σήμερα κατασκευάστηκε από τον Αυστριακό μηχανικό Πέτερ φον Ρίτινγκερ το 1856. Η αντλία θερμότητας που εγκαταστάθηκε στο Δημαρχείο της Ζυρίχης το 1938 αντικαταστάθηκε το 2001. Σε όλο τον κόσμο υπάρχουν σήμερα σχεδόν 200 εκατ. αντλίες θερμότητας σε λειτουργία.

πηγή economix.gr

Εσπευσμένα πρόκειται να ολοκληρωθεί το «Φωτοβολταϊκά στη Στέγη», καθώς η ολοκλήρωση του προγράμματος «ήρθε πιο μπροστά» από το ΥΠΕΝ, με την προθεσμία για υποβολή αιτήσεων να καθορίζεται πλέον στις 15 Μαΐου, από τις 30 Ιουνίου. Την ίδια ώρα, με βάση τουλάχιστον τα υφιστάμενα δεδομένα, οι τίτλοι τέλους του «Φωτοβολταϊκά στη Στέγη» θα σημάνουν και τους τίτλους τέλους στο υφιστάμενο μοντέλο αυτοπαραγωγής για τα νοικοκυριά, τα οποία από τις 16 Μαΐου δεν θα μπορούν να υποβάλουν αιτήσεις για νέα συστήματα υπό το καθεστώς net-metering.

Το θέμα έφερε χθες στη δημοσιότητα ο Σύνδεσμος Εταιριών Φωτοβολταϊκών (ΣΕΦ), ο οποίος σε ανακοίνωσή του εκφράζει ενστάσεις για την κατάργηση του net-metering για τα νοικοκυριά, καθώς το διάδοχο καθεστώς (net-billing) δεν εξασφαλίζει συγκρίσιμους χρόνους αποπληρωμής.

Ακόμη χειρότερα, σύμφωνα με τον ΣΕΦ, το net-billing δεν έχει ακόμη ενεργοποιηθεί. Κάτι που σημαίνει πως αν αυτό δεν συμβεί μέχρι τις 15 Μαΐου, τότε πρακτικά από την επόμενη ημέρα θα μπλοκαριστεί η αυτοπαραγωγή για τις κατοικίες, για όσο διάστημα συνεχίζει να υφίσταται αυτή η εκκρεμότητα.

• «Βροχή» αιτήσεων

Σύμφωνα με πληροφορίες του insider.gr, από την έναρξη του προγράμματος και έως σήμερα έχουν υποβληθεί 12.000 αιτήσεις από καταναλωτές για την επιδότηση ενός φωτοβολταϊκού. Εξίσου μεγάλος -στις 12.000- είναι ο αριθμός των νοικοκυριών που έχουν δρομολογήσει την εγκατάσταση ενός φωτοβολταϊκού, χωρίς ωστόσο να διεκδικούν επιδότηση.

Μάλιστα το τελευταίο διάστημα, καθώς δηλώσεις της πολιτικής ηγεσίας του ΥΠΕΝ «έδειχναν» την εσπευσμένο τερματισμό του «Φωτοβολταϊκά στη Στέγη», όσο και του net-metering για τα νοικοκυριά, πολλοί καταναλωτές έχουν σπεύσει να αξιοποιήσουν το χρονικό διάστημα που απομένει. Είναι ενδεικτικό ότι, για να αξιοποιήσουν το υφιστάμενο (και πιο ευνοϊκό καθεστώς) πλέον κατατίθενται κάθε μέρα περί τις 200 αιτήσεις σύνδεσης νέων οικιακών φωτοβολταϊκών για αυτοπαραγωγή – είτε για να διεκδικήσουν επιδότηση, είτε όχι.

Στο net-metering, ο ιδιοκτήτης του φωτοβολταϊκού συμψηφίζει την ενέργεια που εγχέει το φωτοβολταϊκό στο δίκτυο όταν αυτός απουσιάζει (π.χ. το μεσημέρι), με την ενέργεια που καταναλώνει άλλες ώρες της ημέρας (π.χ. το βράδυ). Καθώς ο συμψηφισμός γίνεται με όρους ενέργειας, η οποία έχει άλλη τιμή το μεσημέρι (χαμηλότερη) από το απόγευμα (υψηλότερη), το μοντέλο αυτό είναι πιο συμφέρον για τα νοικοκυριά.

• Η υπό διαβούλευση ρύθμιση

Αντίθετα, στο net-billing η πλεονάζουσα παραγωγή δεν συμψηφίζεται με μεταγενέστερη κατανάλωση, αλλά πωλείται στο σύστημα. Επομένως, σε αυτή την περίπτωση γίνεται συμψηφισμός της αξίας της εγχεόμενης ενέργειας, με την τρέχουσα αξία των κιλοβατώρων που καταναλώνει σε άλλες ώρες ο ιδιοκτήτης του φωτοβολταϊκού. Επομένως, το ισοζύγιο με όρους αξίας της ηλεκτρικής ενέργειας αποφέρει μικρότερο όφελος σε ένα νοικοκυριό.

Αυτή τη στιγμή, ένα οικιακό φωτοβολταϊκό υπάγεται στο net-metering αν έχει ισχύ έως 10,8 kW. Το ίδιο όριο ισχύει και για να γίνει επιλέξιμο για επιδότηση. Μιλώντας στο Insider.gr, υψηλόβαθμα στελέχη του ΥΠΕΝ σημειώνουν πως η πρόωρη λήξη του «Φωτοβολταϊκά στη Στέγη» είναι παράπλευρη απώλεια της ανάγκης για εσπευσμένη λήξη του net-metering για νοικοκυριά. Κι αυτό γιατί καθώς το πρόγραμμα επιδοτεί συστήματα net-metering, δεν θα ήταν δυνατόν να καταργηθεί το συγκεκριμένο μοντέλο συμψηφισμού, όσο βρίσκεται σε εξέλιξη το PV Stegi.

Στο ίδιο πλαίσιο, το υπό διαβούλευση πολυνομοσχέδιο του ΥΠΕΝ προβλέπει πως νέα οικιακά συστήματα μπορούν να υπαχθούν στο net metering μόνον αν προορίζονται για ένταξη στο πρόγραμμα. Κάτι που προφανώς σημαίνει ότι από την ψήφιση του πολυνομοσχέδιου, που αναμένεται να γίνει εντός του μήνα -και αν δεν υπάρξουν αλλαγές στη σχετική διάταξη- πλέον ένα νοικοκυριό θα μπορεί να αξιοποιήσει το net metering μόνο αν διεκδικήσει παράλληλα επιδότηση.

Όπως είναι φυσικό, το net-billing θα γίνει μονόδρομος για τα νέα οικιακά συστήματα από τις 16 Μαΐου, όταν θα σταματήσει να δέχεται αιτήσεις το PV Stegi.

• Τι λέει το ΥΠΕΝ

Όπως επισημαίνουν τα ίδια στελέχη του υπουργείου, στόχος είναι μέχρι τις 15 Μαΐου να έχει ενεργοποιηθεί το net-billing, ώστε να μπορεί ένα νοικοκυριό ήδη από την επόμενη όσον αφορά την ανάγκη για πρόωρους «τίτλους τέλους» του net-metering για τα νοικοκυριά, αυτή εδράζεται καταρχάς στις αντιρρήσεις που έχει εκφράσει η Κομισιόν για το συγκεκριμένο μοντέλο αυτοπαραγωγής. Όπως έχει γράψει το Insider.gr, το ΥΠΕΝ έχει γίνει αποδέκτης ενστάσεων της Κομισιόν για τη συνέχιση εφαρμογής του.

Παράλληλα, τα ίδια στελέχη επισημαίνουν ότι ο συμψηφισμός με όρους ενέργειας ο πάροχος ενός καταναλωτή με σύστημα net-metering, αποκομίζει μικρά έσοδα από τις ηλιακές κιλοβατώρες, ενώ αντίθετα χρειάζεται να εξασφαλίζει ακριβότερη ηλεκτρική ενέργεια, για να καλύπτει τις ανάγκες σε ρεύμα του πελάτη του.

Αυτό μεταφράζεται σε οικονομική «τρύπα» για τους προμηθευτές ρεύματος, την οποία μετακυλίουν σε όλους τους πελάτες τους. Κάτι που σημαίνει πως οι υπόλοιποι καταναλωτές «επιδοτούν» το όφελος του κατόχου του φωτοβολταϊκού.

Αξίζει να σημειωθεί ότι με την ψήφιση του πολυνομοσχεδίου, το net-metering θα καταργηθεί επίσης πλήρως για τις επιχειρήσεις, ενώ στην περίπτωση των αγροτών θα συνεχίσει να εφαρμόζεται για φωτοβολταϊκά έως 30 kW. Χωρίς όριο ισχύος, θα παραμείνει σε ισχύ για σταθμούς ΑΠΕ από φορείς της Γενικής Κυβέρνησης (στους οποίους εντάσσονται και οι ΟΤΑ), όπως και για νομικά πρόσωπα, δημοσίου ή ιδιωτικού δικαίου, που επιδιώκουν κοινωφελείς ή άλλους δημόσιους σκοπούς καθώς και σταθμών ΑΠΕ που αναπτύσσονται αποκλειστικά, για την κάλυψη ενεργειακών αναγκών πολιτών που ζουν κάτω από το όριο της φτώχειας και νοικοκυριών που πλήττονται από την ενεργειακή ένδεια.

Πηγή: news.b2green.gr

Υψηλότερες τιμές διαμορφώνονται το πρώτο δεκαπενθήμερο του Μαρτίου, με «πράσινο» ενεργειακό μείγμα. Σχεδόν μηδενίστηκε η συμμετοχή του λιγνίτη.

Αν και είναι ακόμη νωρίς για να βγει κάποιο συμπέρασμα σε σχέση με το πώς θα διαμορφωθεί η χονδρική τιμή ρεύματος για τον μήνα Απρίλιο, ωστόσο δημιουργούν έντονο προβληματισμό τις τελευταίες ημέρες οι τιμές που διαμορφώνονται στο ελληνικό χρηματιστήριο ενέργειας. Την Τετάρτη, η μέση χονδρική τιμή ρεύματος διαμορφώθηκε στα 77,70 ευρώ ανά μεγαβατώρα, ενώ η μέγιστη τιμή της έφτασε τα 104,78 ευρώ. Την Πέμπτη, η μέση χονδρική τιμή ρεύματος ήταν στα 75,97 ευρώ ανά μεγαβατώρα, ενώ σήμερα καταγράφει πτώση 13,27% και διαμορφώνεται στα 65,88 ευρώ. Η μέση τιμή τον προηγούμενο μήνα ήταν 73,58 ευρώ, ενώ τις πρώτες 15 ημέρες του μήνα στα 73,84 ευρώ.

Με φόντο αυτές τιμές, ο ήπιος χειμώνας έχει κρατήσει σε χαμηλά επίπεδα τη ζήτηση ενέργειας, η οποία δεν ξεπερνά τα 6 GW. Μέχρι τις μεσημεριανές ώρες, οι ανανεώσιμες πηγές ενέργειας κυριαρχούν στο ενεργειακό μείγμα της χώρας, για να δώσουν στη συνέχεια τη σκυτάλη οι θερμικές μονάδες.

Σημαντική είναι η συνεισφορά και των υδροηλεκτρικών μονάδων. Για σήμερα, μόνο δύο λιγνιτικές μονάδες εισρέουν ενέργεια στο σύστημα. Τη μερίδα του λέοντος στη θερμική παραγωγή μοιράζονται οι μονάδες αερίου.

Το ενεργειακό μείγμα διαμορφώνεται ως εξής: το φυσικό αέριο αποτελεί το 36,88%, οι ανανεώσιμες πηγές ενέργειας αποτελούν το 32,39%. Οι εισαγωγές ενέργειας το 21,65%. Τα μεγάλα υδροηλεκτρικά το 5,31%, ενώ ο λιγνίτης είναι μόλις στο 0,21%.

Οι χαμηλές θερμοκρασίες και στην υπόλοιπη Ευρώπη έχουν συγκρατήσει τη ζήτηση στις περισσότερες ευρωπαϊκές πρωτεύουσες. Παράλληλα, η αποθήκευση φυσικού αερίου, η οποία παραμένει σε πολύ υψηλά επίπεδα, είναι και ο λόγος που οι τιμές του φυσικού αερίου μένουν αρκετά χαμηλά.

Τα συμβόλαια μελλοντικής εκπλήρωσης φυσικού αερίου αναφοράς TTF κινούνται περίπου στα 26,4 ευρώ. Οι εκτιμήσεις αναλυτών σε ευρωπαϊκό επίπεδο είναι πως οι τιμές θα παραμένουν σε αυτό το επίπεδο, από τη στιγμή που δεν διαταράσσεται η προμήθεια.

Πηγή: https://www.euro2day.gr/news/economy/article/2236278/reyma-ta-shmata-poy-stelnei-h-agora-hondrikhs-gia.html#google_vignette