Το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας, στο πλαίσιο της δέσμευσής του για ασφάλεια δικαίου, προστασία του περιβάλλοντος και τόνωση της αναπτυξιακής δραστηριότητας, κατέθεσε νομοθετική ρύθμιση με αντικείμενο την προσαρμογή των πολεοδομικών κινήτρων του Νέου Οικοδομικού Κανονισμού (ν. 4067/2012) στις πρόσφατες αποφάσεις της Ολομέλειας του Συμβουλίου της Επικρατείας (ΣτΕ 146–149/2025).

Η νέα ρύθμιση διασφαλίζει τη συνέχιση των εργασιών σε έργα που είχαν εκκινήσει νόμιμα έως και την 11η Δεκεμβρίου 2024, ενισχύει την ασφάλεια των οικοδομικών αδειών, προβλέπει δίκαιες διαδικασίες αναθεώρησης όπου απαιτείται, και εισάγει για πρώτη φορά τον μηχανισμό του περιβαλλοντικού ισοδυνάμου, ως εργαλείου αντιστάθμισης και βιώσιμης αναβάθμισης του οικιστικού περιβάλλοντος.

Ακολουθούν επεξηγηματικές ερωτήσεις και απαντήσεις σχετικά με τη νομοθετική ρύθμιση του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας

1. Ποιος είναι ο βασικός στόχος της νέας ρύθμισης του ΥΠΕΝ;

Μετά τις συγκεκριμένες αποφάσεις της Ολομέλειας του Συμβουλίου της Επικρατείας (146-149/2025), που έκριναν την οριζόντια εφαρμογή των κινήτρων και προσαυξήσεων του ΝΟΚ αντισυνταγματική, έχει δημιουργηθεί ένα καθεστώς αβεβαιότητας, τόσο στους ιδιοκτήτες ακινήτων και επενδυτές, όσο και στη Διοίκηση, με άμεσες, δυσμενείς επιπτώσεις στην οικοδομική δραστηριότητα.

Με σεβασμό στις σχετικές αποφάσεις της Ολομέλειας του ΣτΕ και στο πνεύμα τους, καταργούνται οι διατάξεις του ΝΟΚ που κρίθηκαν αντισυνταγματικές, ενώ ενσωματώνονται στον τοπικό πολεοδομικό σχεδιασμό τα κίνητρα των οποίων η οριζόντια εφαρμογή κρίθηκε αντισυνταγματική. Έτσι, αποτρέπονται η στασιμότητα, οι ματαιώσεις και οι καθυστερήσεις νέων κατασκευών που έχει ανάγκη η χώρα και οι πολίτες. Προστατεύεται το περιβάλλον και αποκαθίσταται η ασφάλεια δικαίου.

2. Ποιους αφορά η ρύθμιση;

Η ρύθμιση αφορά όλους τους κατόχους οικοδομικών αδειών που εκδόθηκαν βάσει του ΝΟΚ και κάνουν χρήση των συγκεκριμένων κινήτρων και προσαυξήσεων που κρίθηκαν αντισυνταγματικά. Αφορά επίσης αγοραστές, επενδυτές, κατασκευαστές αλλά και τις Υπηρεσίες Δόμησης (ΥΔΟΜ), που έχουν την αρμοδιότητα έκδοσης και αναθεώρησης των οικοδομικών αδειών.

3. Τι ισχύει για τις νέες άδειες;

Από εδώ και στο εξής, δεν προβλέπονται πολεοδομικά κίνητρα του ΝΟΚ οριζόντια, καθώς το Συμβούλιο της Επικρατείας έκρινε ότι αυτά θα μπορούν να εντάσσονται προσαρμοσμένα και τεκμηριωμένα στον πολεοδομικό σχεδιασμό κάθε περιοχής.

4. Τι σημαίνει ότι τα κίνητρα θα μπορούν να εντάσσονται στον ολοκληρωμένο πολεοδομικό σχεδιασμό;

Αυτή την περίοδο υλοποιείται από το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας το εμβληματικό Πρόγραμμα Πολεοδομικών Μεταρρυθμίσεων «Κωνσταντίνος Δοξιάδης», με τα Τοπικά και Ειδικά Πολεοδομικά Σχέδια (ΤΠΣ – ΕΠΣ) για το 80% της Επικράτειας. Μέσω των ΤΠΣ – ΕΠΣ οι μελετητές μπορούν να καθορίσουν, κατόπιν επιστημονικής τεκμηρίωσης, ειδικές ζώνες κινήτρων, όπου θα προβλέπονται τα κίνητρα του ΝΟΚ -τα οποία μέχρι σήμερα δίνονταν οριζόντια-, λαμβάνοντας υπόψη τη θέση, τον βαθμό της οικιστικής ανάπτυξης του κάθε οικισμού, τις ιδιαιτερότητες, τα χαρακτηριστικά και την εν γένει φυσιογνωμία του, τη φέρουσα ικανότητα, τη συνολική επιβάρυνση της περιοχής, καθώς και την οικιστική πυκνότητά της.

5. Ποιοι διατηρούν το δικαίωμα δόμησης με κίνητρα και προσαυξήσεις του ΝΟΚ;

Όσοι έχουν οικοδομική άδεια με κίνητρα και προσαυξήσεις του ΝΟΚ και έχουν ξεκινήσει οικοδομικές εργασίες (π.χ. εκσκαφές) έως και την 11η Δεκεμβρίου 2024, μπορούν να προχωρήσουν στην υλοποίηση της οικοδομικής τους άδειας, χωρίς αναθεώρηση ή οικονομική επιβάρυνση, ενώ ρητά τους παρέχεται πλέον και η δυνατότητα αναθεώρησης της άδειας, εφόσον το επιθυμούν, χωρίς οικονομική επιβάρυνση (φόρους, παράβολα, εισφορές, κρατήσεις). Με Προεδρικό Διάταγμα, σε συνέχεια των σχετικών κατευθύνσεων του ΣτΕ, θα περιγραφούν με λεπτομέρεια οι όροι και οι προϋποθέσεις με τις οποίες αποδεικνύεται ότι έχει γίνει εκκίνηση εργασιών έως και την 11η Δεκεμβρίου 2024.

6. Τι γίνεται με όσους δεν ξεκίνησαν οικοδομικές εργασίες (π.χ. εκσκαφές) έως και την 11η Δεκεμβρίου 2024; Χάνουν το δικαίωμα δόμησης;

Σε καμία περίπτωση δεν χάνεται το δικαίωμα δόμησης, όμως για να ξεκινήσουν οικοδομικές εργασίες, οφείλουν να αναθεωρήσουν την οικοδομική τους άδεια, προκειμένου να απαλειφθούν τα κίνητρα και οι προσαυξήσεις. Έτσι, δεν χάνουν το δικαίωμα δόμησης, παρά μόνον κατά το μέρος που αφορά στα εν λόγω κίνητρα και προσαυξήσεις.

7. Υπάρχει κάποια μέριμνα για όσους υποχρεούνται να αναθεωρήσουν την οικοδομική τους άδεια; Θα πρέπει να πληρώσουν ξανά και για την αναθεώρηση;

Υπάρχει σχετική μέριμνα. Όχι, δεν καταβάλλονται άλλοι φόροι, παράβολα, εισφορές ή κρατήσεις για τις αναθεωρήσεις αυτές. Οι εν λόγω αναθεωρήσεις διενεργούνται από τις αρμόδιες Υπηρεσίες Δόμησης ανέξοδα, χωρίς καθυστερήσεις και κατά προτεραιότητα.

8. Τι προβλέπεται για όσους έχουν άδειες που δεν ξεκίνησαν οικοδομικές εργασίες έως και την 11η Δεκεμβρίου του 2024, αλλά είναι ενταγμένες ή θα ενταχθούν σε χρηματοδοτικά εργαλεία (ΕΣΠΑ, ΤΑΑ);

Σε αυτές τις περιπτώσεις, προκειμένου να διατηρηθεί η αξιοπιστία της χώρας απέναντι σε θεσμικούς εταίρους, επενδυτές και δικαιούχους ευρωπαϊκών χρηματοδοτικών προγραμμάτων και για να διασφαλιστεί η υλοποίηση των έργων, προβλέπεται περιβαλλοντικό ισοδύναμο, που αντισταθμίζει τη χρήση των κινήτρων και προσαυξήσεων του ΝΟΚ. Το περιβαλλοντικό ισοδύναμο έχει διπλή υπόσταση: α) την καταβολή ενός τέλους και β) στοχευμένες παρεμβάσεις για την αναβάθμιση της Δημοτικής Ενότητας ή του Δήμου, όπου κατασκευάζεται μια οικοδομή με κίνητρα και προσαυξήσεις. Τα μέτρα αυτά εξειδικεύονται σε Ειδικό Σχέδιο Περιβαλλοντικού Ισοδύναμου Αναβάθμισης Πόλεων (ΕΣΠΙΑΠ). Συμπερασματικά, για να μπορεί να γίνει χρήση των κινήτρων και των προσαυξήσεων του ΝΟΚ, θα πρέπει να πληρωθεί το περιβαλλοντικό ισοδύναμο και να έχει εγκριθεί το ΕΣΠΙΑΠ. Η διατήρηση της ισχύος των αδειών αυτών συνδέεται άρρηκτα με την ενίσχυση της χρηματοδοτικής πίστης του Ελληνικού Δημοσίου, την εκπλήρωση των υποχρεώσεων της χώρας μας που απορρέουν από τις συμβατικές δεσμεύσεις έναντι της Ευρωπαϊκής Ένωσης και τη διατήρηση της διεθνούς επενδυτικής εμπιστοσύνης.

9. Τι είναι το Ειδικό Σχέδιο Περιβαλλοντικού Ισοδύναμου Αναβάθμισης Πόλης (ΕΣΠΙΑΠ);

Το ΕΣΠΙΑΠ είναι μια ειδική μελέτη που εισάγει το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας. Μέσω του ΕΣΠΙΑΠ εξειδικεύονται τα μέτρα του περιβαλλοντικού ισοδυνάμου, δηλαδή οι στοχευμένες παρεμβάσεις που θα γίνουν σε επίπεδο Δήμου ή Δημοτικής Ενότητας, όπου έχουν δοθεί κίνητρα και προσαυξήσεις του ΝΟΚ. Η εκπόνηση του ΕΣΠΙΑΠ παρέχει νομική θωράκιση και δυνατότητα χρήσης των κινήτρων, χωρίς αλλαγές στην οικοδομική άδεια, για τις περιπτώσεις στις οποίες προβλέπεται. Είναι βασικό εργαλείο για την ενίσχυση της εμπιστοσύνης στην αγορά και την άμεση επανέναρξη της οικοδομικής δραστηριότητας.

Μπορεί να περιλαμβάνει, μεταξύ άλλων, περιγραφή της περιοχής και των υφιστάμενων αδειών, ανάλυση νομικών ζητημάτων και ακυρωμένων αδειών, περιβαλλοντική αξιολόγηση και επιπτώσεις, προτάσεις για διαχείριση και αναπροσαρμογή σχεδίων, χρονοδιάγραμμα υλοποίησης και οικονομική ανάλυση, παρακολούθηση – αξιολόγηση – συστάσεις – τεκμηρίωση.

Με Προεδρικό Διάταγμα θα δίνεται η δυνατότητα να εξειδικευτούν τα μέτρα του περιβαλλοντικού ισοδυνάμου, να καθοριστεί η διαδικασία έγκρισης του ΕΣΠΙΑΠ, καθώς και το ύψος και η διαδικασία του τέλους.

10. Ποια μπορεί να είναι τα περιβαλλοντικά ισοδύναμα που προτείνει ένα ΕΣΠΙΑΠ;

• Δημιουργία χώρων πρασίνου και κοινόχρηστων χώρων,

• Αναπλάσεις περιοχών με έντονη δόμηση,

• Αστικές υποδομές ή αναβαθμίσεις (πεζοδρομήσεις, φωτισμός, υλικό αστικής επίπλωσης κ.ά.),

• Η κατά προτεραιότητα κατεδάφιση αυθαίρετων ή και επικίνδυνων (ετοιμόρροπων) κτισμάτων,

• Η χρηματοδότηση απόκτησης διατηρητέων κτιρίων και μνημείων από τον οικείο Δήμο, καθώς και η αποκατάσταση δημοσίων διατηρητέων κτιρίων και μνημείων,

• Περιβαλλοντικές δράσεις, όπως ο καθαρισμός και η οριοθέτηση ρεμάτων και έργα διευθέτησης.

11. Τι προβλέπεται για όσους είχαν μεν εκκινήσει οικοδομικές εργασίες έως και την 11η Δεκεμβρίου του 2024, με βάση το νομοθετικό πλαίσιο που ίσχυε τότε, αλλά αντιμετωπίζουν αιτήσεις ακύρωσης ή οι άδειες έχουν ήδη ακυρωθεί;

Και στην περίπτωση αυτή, εφαρμόζεται το περιβαλλοντικό ισοδύναμο και οι άδειες διατηρούνται σε ισχύ. Αυτό προβλέπεται, προκειμένου να αποτραπεί το φαινόμενο των εγκαταλελειμμένων ημιτελών κτισμάτων, που υποβαθμίζει το περιβάλλον και έχει σοβαρές επιπτώσεις στη δημόσια υγεία και ασφάλεια.

Ειδικότερα, αν έχει ολοκληρωθεί ο φέρων οργανισμός της οικοδομής, η κατασκευαστική διαδικασία συνεχίζεται άμεσα, με τα κίνητρα και τις προσαυξήσεις, εφόσον πληρωθεί το περιβαλλοντικό ισοδύναμο και εκκινήσει η εκπόνηση του ΕΣΠΙΑΠ.

Εάν δεν έχει ολοκληρωθεί ο φέρων οργανισμός, επιλαμβάνονται το Κεντρικό Συμβούλιο Αρχιτεκτονικής και το Κεντρικό Συμβούλιο Πολεοδομικών Θεμάτων και Αμφισβητήσεων του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας για να εξετάσουν με τεχνικά, κοινωνικά, οικονομικά και νομικά κριτήρια την αναγκαιότητα ή μη της συνέχισης υλοποίησης της οικοδομικής άδειας με τα κίνητρα και τις προσαυξήσεις ΝΟΚ. Κατόπιν εξασφάλισης των προαναφερόμενων εγκρίσεων, μπορεί να συνεχίσει η κατασκευή με τα κίνητρα και τις προσαυξήσεις του ΝΟΚ, εφόσον καταβληθεί το περιβαλλοντικό ισοδύναμο και εκκινήσει η εκπόνηση του ΕΣΠΙΑΠ.

12. Υπάρχουν ειδικές κατηγορίες αδειών που εξαιρούνται από το περιβαλλοντικό ισοδύναμο;

Ναι, οι άδειες που εντάσσονται σε ειδικά χωρικά σχέδια αναπτυξιακού χαρακτήρα εξαιρούνται του περιβαλλοντικού ισοδυνάμου, επειδή έχει προηγηθεί ειδική επιστημονική τεκμηρίωση. Το ίδιο ισχύει και για τα διατηρητέα κτίρια και μνημεία, με στόχο την προστασία και ανάδειξή τους και την ενίσχυση της πολιτιστικής κληρονομιάς, η οποία συμβάλλει στην αναβάθμιση του πολιτιστικού περιβάλλοντος.

Καλώς ήρθατε στην πλατφόρμα πληροφόρησης των κατευθυντήριων γραμμών και απαιτήσεων για την έκδοση οικοδομικών αδειών.

Η πλατφόρμα αυτή σχεδιάστηκε για:

• τη διάδοση εξειδικευμένων πληροφοριών σχετικά με τους κανονισμούς και τις προδιαγραφές που αφορούν στην έκδοση οικοδομικών αδειών σε όλη την Ελλάδα.

• Ο καθορισμός κατευθυντήριων γραμμών και απαιτήσεων για την έκδοση οικοδομικών αδειών θα συμβάλλει αφενός στον περιορισμό των υποβαλλόμενων αιτήσεων προέγκρισης στις υπηρεσίες δόμησης, καθώς θα διασφαλίζεται η ακρίβεια των παρεχόμενων πληροφοριών, αφετέρου δε, θα περιορίσει τον χρόνο ελέγχου και επεξεργασίας των αιτήσεων από τις Υπηρεσίες Δόμησης, αφού οι υποβληθείσες αιτήσεις και τα δικαιολογητικά τα οποία τις συνοδεύουν θα είναι δομημένα με βάση σαφείς προδιαγραφές και οδηγίες.

• Για τον προσδιορισμό των κατευθυντήριων γραμμών και απαιτήσεων, απαιτείται να καθοριστούν οι απαιτήσεις για την έκδοση οικοδομικών αδειών ανά την χώρα και να ληφθούν υπόψη οι ιδιαιτερότητες κάθε περιοχής.

• Προκειμένου να διασφαλιστεί η ομοιογενής αντιμετώπιση, η διαφάνεια των διαδικασιών και να περιοριστεί ο χρόνος ελέγχου, αναπτύσσεται λίστα με τα στοιχεία που τίθενται προς έλεγχο, καθώς και των κριτηρίων και των δεικτών αξιολόγησής τους.

Τέλος, με την παρούσα πλατφόρμα, επιτυγχάνεται η διάδοση των πληροφοριών στα ενδιαφερόμενα μέρη, ιδιώτες μηχανικούς, υπαλλήλους υπηρεσιών δόμησης και κοινό, ώστε να διασφαλίζεται η ενημέρωσή τους και η ορθή τήρηση των παρεχόμενων οδηγιών.

Από την πλατφόρμα αυτή μπορείτε:

• να λάβετε μία βασική και πλήρη λίστα ελέγχου με όλα τα απαραίτητα δικαιολογητικά που απαιτούνται για την έκδοση οικοδομικής άδειας, προσαρμοσμένη στις απαιτήσεις του κάθε έργου. Οι επιλογές του χρήση ορίζουν υποχρεωτικά για κάθε έργο την ιδιαιτερότητα της περιοχής, την επιθυμητή χρήση / δραστηριότητα και τον επιθυμητό τύπο των εργασιών της κάθε οικοδομικής άδειας.

• Η παρούσα πλατφόρμα απομονώνει και εμφανίζει μόνο τα απαιτούμενα κάθε φορά δικαιολογητικά για την κάθε περίπτωση, όπως αυτή θα διαμορφώνεται μετά την εισαγωγή των κριτηρίων από το χρήστη, ενώ δικαιολογητικά που δεν είναι απαραίτητα δεν εμφανίζονται.

• Σημειώνεται πως η ανάλυση της περιπτωσιολογίας και η ανάπτυξη λίστας ελέγχου αφορά μόνο στην κάλυψη των αναγκών των τυπικών ιδιωτικών έργων κάθε κατηγορίας, ενώ δε λαμβάνει υπόψη τις ιδιαιτερότητες που αφορούν στα δημόσια έργα.

ΕΝΑΡΞΗ

Το Δ.Σ. του Ο.Ε.Κ. κατά, την υπ΄ αριθμ. 23/1976 συνεδρίασή του ενέκρινε τον Κανονισμό σχέσεων συνιδιοκτητών πολυορόφων κ.λπ. κτιρίων βάσει των διατάξεων του Ν. 3741/1929 “περί της κατ΄ όροφον ιδιοκτησίας όπως τροποποιήθηκε είς το Ν.Δ. 1024/1971 και τα άρθρα 1002 και 1117 του Α.Κ. και τον Α.Ν. 163/1967 όπως τροποποιήθηκε και αντικαταστάθηκε από τα Ν.Δ. 946/1971 και 145/1973. Ο Κανονισμός αυτός δημοσιεύθηκε στο υπ΄ αριθμ. 441/Β/5.4.1976 Φ.Ε.Κ. και περιλαμβάνει το Γενικό Κανονισμό των σχέσεων των συνιδιοκτητών έν σχέσει με τους κοινοχρήστους και κοινοκτήτους χώρους του όλου οικισμού και τον Ειδικό Κανονισμό συνιδιοκτητών κάθε μιας πολυκατοικίας ή στοίχου. Ο ανωτέρω Κανονισμός συμπληρώθηκε για να ρυθμίζει και τη σχέση συνιδιοκτητών στα κτίρια που διαθέτουν εγκαταστάσεις Κεντρικής θερμάνσεως και ανελκυστήρων για τις δαπάνες συντηρήσεως και λειτουργίας τους.

Σύμφωνα με το υπ’ αρ. 29089/1977 έγγραφο του Εισηγητή Διευθυντή Τεχν. Υπηρεσιών (ΦΕΚ 1296Β/1977), προκειμένου περί πολυκατοικίας που έχει ανελκυστήρα, κάθε δαπάνη συντήρησης, αντικατάστασης, επισκευής κ.λπ. της εγκατάστασης αυτής και των μηχανημάτων της (εκτός απο την τακτική περιοδική συντήρηση) βαρύνει κάθε διαμέρισμα της πολυκατοικίας (περιλαμβανομένων και των διαμερισμάτων του ισογείου) ποσοστό που θα είναι ο λόγος του εμβαδού αυτού σε σχέση με το συνολικό εμβαδό των διαμερισμάτων όλης της πολυκατοικίας (όπως δηλαδή γίνεται και η κατανομή των κοινοχρήστων δαπανών).

Όσον αφορά τον επιμερισμό της δαπάνης λειτουργίας του ανελκυστήρα, δηλαδή της κατανάλωσης ηλεκτρικής ενέργειας για την κίνησή του ως και της δαπάνης τακτικής περιοδικής συντηρήσεώς του, θα γίνεται -σύμφωνα πάντα με το ως άνω έγγραφο- με βάση του συντελεστές του κατωτέρω πίνακα. 

Επιμερισμός δαπάνης για κάθε όροφο:

1) Ισόγειο (περίπτωση βατού δώματος) Συντελ. 0,30, (περίπωση μη βατού δώματος, Συντελ. 0,00)

2) 1ος όροφος Συντελ. 1,00

3) 2ος όροφος Συντελ. 1,10

4) 3ος όροφος Συντελ. 1,20 κ.ο.κ.

Εν συνεχεία το έγγραφο αναλύει: “Αθροίζουμε αρχικά τους ανωτέρω συντελεστάς των ορόφων της πολυκατοικίας και το άθροισμα αυτό το παίρνουμε σαν παρανομαστή κλάσματος με αριθμητή τον αντίστοιχο συντελεστή κάθε ορόφου. Με το κλάσμα αυτό πολλαπλασιάζεται το συνολικό ποσό των δαπανών λειτουργίας του ανελκυστήρος και έτσι βρίσκεται η δαπάνη που αναλογεί σε κάθε όροφο. Στη συνέχεια η δαπάνη κάθε ορόφου επιμερίζεται αναλογικά με το εμβαδό κάθε διαμερίσματος του ορόφου δηλαδή πολλαπλασιάζεται με κλάσμα που έχει αριθμητή το εμβαδό κάθε διαμερίσματος και παρανομαστή το συνολικό εμβαδό των διαμερισμάτων του ορόφου”.

Στη συνέχεια του εγγράφου γίνεται ανάλυση παραδειγμάτων αναφορικά με την κατανομή δαπανών λειτουργίας του ανελκυστήρα σε κάθε διαμέρισμα. Αξιοπρόσεκτο ωστόσο είναι ότι άλλος είναι ο τρόπος χρέωσης των δαπανών του ανελκυστήρα όσον αφορά τα έξοδα επισκευής/αντικατάστασης ανελκυστήρα (για τα οποία πληρώνει και το ισόγειο) και άλλος ο τρόπος χρέωσης όσον αφορά την τακτική συντήρηση και λειτουργία και συνεπώς είναι πιθανόν να μην είναι τα ίδια χιλιοστά που αφορούν τα έξοδα ανελκυστήρα όσον αφορά αυτές τις δύο κατηγορίες.

Πηγή: efotopoulou.gr

Το εργαλείο της μεταφοράς συντελεστή δόμησης, αν και θεωρητικά θεσπίστηκε ως ένας φιλόδοξος θεσμός κοινωνικής και πολεοδομικής εξισορρόπησης, στην πράξη παραμένει ανεφάρμοστο λόγω νομοθετικών αστοχιών, αντισυνταγματικών προβλέψεων και αδράνειας της διοίκησης. Η πρόσφατη απόφαση του Διοικητικού Εφετείου Αθηνών το επιβεβαιώνει , αναδεικνοντας τα ζητήματα αστικής ευθύνης του Δημοσίου.

Η πρόσφατη απόφαση του Διοικητικού Εφετείου Αθηνών (υπ’ αρ. 1137/2025) αποτελεί χαρακτηριστικό παράδειγμα της αποτυχίας εφαρμογής του θεσμού της Μεταφοράς Συντελεστή Δόμησης στην Ελλάδα, ως συνέπεια της μακροχρόνιας αδράνειας της Διοίκησης. Σύμφωνα με το δικαστήριο, η μη έκδοση των αναγκαίων κανονιστικών πράξεων – επί σειρά ετών – συνιστά παραβίαση της δέσμιας αρμοδιότητας της Διοίκησης, η οποία είχε ως αποτέλεσμα την στέρηση των περιουσιακών δικαιωμάτων των εναγόντων, κατά παράβαση των άρθρων 17 και 24 παρ. 6 του Συντάγματος.

Νομική προστασία «στον πάγο» επί σειρά ετών

Οι ενάγοντες, πέντε ιδιώτες κάτοικοι Θεσσαλονίκης, ήταν κάτοχοι ονομαστικών τίτλων Μ.Σ.Δ., οι οποίοι είχαν εκδοθεί σύμφωνα με τις διατάξεις του ν. 3044/2002 και αφορούσαν ακίνητα χαρακτηρισμένα ως διατηρητέα, εντός του σχεδίου πόλης του Δήμου Θεσσαλονίκης.

Παρά τη ρητή πρόβλεψη του ν. 3044/2002 για τη δυνατότητα μεταφοράς συντελεστή σε άλλες περιοχές, η Διοίκηση, επί μακρό διάστημα – από το 2002 έως και την άσκηση της αγωγής το 2017 – δεν προέβη ούτε στην έκδοση της κανονιστικής υπουργικής απόφασης για τις τεχνικές προδιαγραφές των σχετικών μελετών, ούτε στον καθορισμό των αναγκαίων Ζωνών Υποδοχής Συντελεστή (Ζ.Υ.Σ.).

Σύμφωνα με τους ενάγοντες, αυτή η παράλειψη είχε ως αποτέλεσμα την πλήρη αδρανοποίηση των τίτλων Μ.Σ.Δ. και, κατ’ επέκταση, την ουσιαστική αποστέρηση των περιουσιακών τους δικαιωμάτων. Πιο συγκεκριμένα, η ζημία των εναγόντων προσδιορίστηκε στην αντικειμενική αξία της δομήσιμης επιφάνειας που αναγραφόταν στους τίτλους Μ.Σ.Δ., η οποία, λόγω της αδυναμίας πραγματοποίησης της μεταφοράς, παρέμεινε ανεκμετάλλευτη. Με το σκεπτικό αυτό, κατέθεσαν αγωγή με την οποία ζητούσαν την αναγνώριση αποζημιωτικής ευθύνης του Ελληνικού Δημοσίου, βάσει του αρ. 105 του Εισαγωγικού Νόμου του Αστικού Κώδικα περί αστικής ευθύνης του κράτους, και την καταβολή των σχετικών ποσών.

Το Δημόσιο, από την πλευρά του, υποστήριξε ότι η έκδοση των σχετικών διοικητικών πράξεων αποτελούσε αντικείμενο τεχνικής και πολεοδομικής εκτίμησης και, ως εκ τούτου, υπαγόταν στη διακριτική ευχέρεια της Διοίκησης.

Τι έκρινε το Εφετείο;

Το Διοικητικό Εφετείο, εξετάζοντας την έφεση του Ελληνικού Δημοσίου, επικύρωσε πλήρως την κρίση του πρωτοβάθμιου δικαστηρίου, το οποίο είχε ήδη απορρίψει τον βασικό ισχυρισμό του Δημοσίου περί διακριτικής ευχέρειας της Διοίκησης ως προς την έκδοση των κανονιστικών πράξεων. Κατά την ερμηνεία του Εφετείου, η εξουσιοδοτική διάταξη του νόμου συνιστά δέσμια αρμοδιότητα, καθώς ο νόμος προβλέπει με δεσμευτικό τρόπο τόσο τη διαδικασία όσο και τις προϋποθέσεις έκδοσης των σχετικών πράξεων.

Συνεπώς, η παράλειψη έκδοσης των εν λόγω πράξεων συνιστά παρανομία με ευθεία παραβίαση του άρθρου 17 του Συντάγματος, που κατοχυρώνει το δικαίωμα της ιδιοκτησίας, καθώς και του άρθρου 24 παρ. 6, το οποίο επιβάλλει την υποχρέωση αποζημίωσης σε περιπτώσεις περιορισμών που επιβάλλονται για λόγους προστασίας της πολιτιστικής κληρονομιάς.

Το Δικαστήριο υπογράμμισε ότι η μεταφορά συντελεστή δόμησης αποτελεί τον θεσμοθετημένο μηχανισμό έμμεσης αποζημίωσης για τέτοιου είδους περιορισμούς, και ότι η ματαίωσή του λόγω της αδράνειας της Διοίκησης ισοδυναμεί, ουσιαστικά, με στέρηση περιουσίας χωρίς αποζημίωση. Επιπλέον, έγινε επίκληση του αρ. 105 του Εισαγωγικού Νόμου του Αστικού Κώδικα, που θεμελιώνει την αστική ευθύνη του Δημοσίου για παράνομες πράξεις ή παραλείψεις των οργάνων του.

Παρομοίως, το Διοικητικό Εφετείο απέρριψε και τα επικουρικά επιχειρήματα του Ελληνικού Δημοσίου, τα οποία εστίαζαν στη μεταβολή του νομοθετικού πλαισίου με τον ν. 4495/2017. Ειδικότερα, το Δημόσιο υποστήριξε ότι, με την κατάργηση των αρ. 1-7 του ν. 3044/2002 και την εισαγωγή της Τράπεζας Δικαιωμάτων Δόμησης και Κοινοχρήστων Χώρων, οι εφεσίβλητοι θα μπορούσαν να λάβουν νέους τίτλους ή αποζημίωση, οπότε δεν υφίσταται πλέον ζημία ή έχει διακοπεί ο αιτιώδης σύνδεσμος.

Το Δικαστήριο απέρριψε και τους σχετικούς ισχυρισμούς τονίζοντας ότι κρίσιμος χρόνος για τη θεμελίωση της ευθύνης είναι η ημερομηνία άσκησης της αγωγής (1.9.2017), κατά την οποία η ζημία είχε ήδη επέλθει, λόγω της επί δεκαπενταετία αδράνειας της Διοίκησης. Η μεταγενέστερη νομοθετική ρύθμιση δεν μπορούσε να αναιρέσει αναδρομικά τις έννομες συνέπειες της προηγηθείσας παράλειψης.

Τελικά, το Εφετείο, βασιζόμενο στο αρ. 105 ΕισΝΑΚ αναγνώρισε την υποχρέωση του Ελληνικού Δημοσίου να καταβάλει συνολικό ποσό 1.273.036,03 ευρώ ως αποζημίωση, βάσει της αντικειμενικής αξίας της μη αξιοποιήσιμης δομήσιμης επιφάνειας που ενσωματώνεται στους τίτλους Μ.Σ.Δ., καθώς και το ποσό των 700 ευρώ σε καθέναν εξ αυτών ως χρηματική ικανοποίηση λόγω ηθικής βλάβης.

Δείτε την απόφαση στην Qualex: ΔΕφΑθ 1137/2025

Λίγα λόγια για τον θεσμό: Μια χαμένη ευκαιρία;

Η Μεταφορά Συντελεστή Δόμησης (ΜΣΔ) αποτελεί εδώ και δεκαετίες ένα από τα πιο φιλόδοξα αλλά και αμφιλεγόμενα εργαλεία του πολεοδομικού σχεδιασμού στην Ελλάδα. Θεωρητικά, συνιστά έναν μηχανισμό κοινωνικής δικαιοσύνης και περιβαλλοντική και πολεοδομικής εξισορρόπησης καθώς βασικός σκοπόες της ρύθμισης είναι η αποκατάσταση της περιουσιακής θέσης ιδιοκτητών που στερούνται τη δυνατότητα δόμησης, εξαιτίας περιορισμών που τίθενται χάριν του δημοσίου συμφέροντος (π.χ. ρυμοτομία, προστασία μνημείων, αρχαιολογικές ζώνες). Στην πράξη όμως, ο θεσμός έχει παραμείνει ανενεργός ή ανεφάρμοστος, εξαιτίας νομοθετικών αστοχιών, αντισυνταγματικών πρόβλεψεων και αδράνειας της διοίκησης.

Τι προβλέπεται;

Η ΜΣΔ επιτρέπει σε έναν ιδιοκτήτη βαρυνόμενου ακινήτου, ο οποίος στερείται τη δυνατότητα δόμησης (λόγω απαλλοτρίωσης, προστασίας μνημείου, ρυμοτομίας ή αρχαιολογικού ενδιαφέροντος), να μεταφέρει το δικαίωμα δόμησης σε άλλο ακίνητο – το λεγόμενο ακίνητο υποδοχής – το οποίο βρίσκεται σε προκαθορισμένη Ζώνη Υποδοχής Συντελεστή (ΖΥΣ). Το ωφελούμενο αυτό ακίνητο αποκτά δικαίωμα πρόσθετης δόμησης, πέραν των συνήθως ισχυόντων πολεοδομικών ορίων, αλλά, υπό συγκεκριμένες και αυστηρά καθορισμένες προϋποθέσεις.

Οι περιοχές στις οποίες επιτρέπεται η υποδοχή του μεταφερόμενου συντελεστή ονομάζονται Ζώνες Υποδοχής Συντελεστή Δόμησης (ΖΥΣ) και επιλέγονται με βάση πολεοδομικά κριτήρια, όπως η υφιστάμενη υποδομή, η οικιστική πυκνότητα και οι δυνατότητες επιβάρυνσης της περιοχής. Επίσης, δεν επιτρέπεται η εφαρμογή της ΜΣΔ σε περιοχές με αυστηρό προστατευτικό καθεστώς, όπως αρχαιολογικοί χώροι, παραδοσιακοί οικισμοί και ιστορικά κέντρα.

Με αυτό τον τρόπο, αντί να αποζημιώνεται με χρήματα από το Δημόσιο, ο ιδιοκτήτης μπορεί να αξιοποιήσει το δικαίωμα δόμησης που «έχασε», μεταφέροντάς το σε άλλο σημείο ή και πωλώντας τον σχετικό τίτλο μέσω της Ψηφιακής Τράπεζας Γης.

Το «πολύπαθο» νομικό πλαίσιο και η στάση του ΣτΕ

Η διαδικασία αυτή θεωρείται συνταγματικά θεμιτή, καθώς επιδιώκει να συγκεράσει τη συνταγματική προστασία της πολιτιστικής κληρονομιάς (αρ. 24 §6 Σ), του φυσικού και οικιστικού περιβάλλοντος (αρ. 24 §2 Σ) και της ιδιοκτησίας (αρ. 17 Σ). Ωστόσο, στην πράξη, η εφαρμογή του θεσμού υπήρξε ιδιαίτερα προβληματική.

Μεγάλο μέρος των παλαιότερων νομοθετικών ρυθμίσεων κρίθηκε αντισυνταγματικό από το Συμβούλιο της Επικρατείας, κυρίως λόγω απουσίας ενσωμάτωσης της ΜΣΔ στον πολεοδομικό σχεδιασμό και έλλειψης αντικειμενικών πολεοδομικών κριτηρίων (ΣτΕ Ολ. 1071/1994, ΣτΕ Ολ. 2367/2007)

Έτσι, ο θεσμός βρέθηκε σε πολυετή αδράνεια λόγω των νομοτεχνικών ελλειμμάτων του προϋφιστάμενου νομοθετικού πλαισίου (ν. 880/1979, 2300/1995 και 3044/2002). Ο νομοθέτης επιχείρησε να επανενεργοποιήσει τη ΜΣΔ με τους ν. 4495/2017 και ν. 4759/2020, με τον δεύτερο να εισάγει κρίσιμες καινοτόμες ρυθμίσεις, όπως:

• Τη θεσμοθέτηση της Ψηφιακής Τράπεζας Γης ως υποχρεωτικού μηχανισμού για την καταγραφή, παρακολούθηση και διαχείριση των τίτλων ΜΣΔ, ενισχύοντας τη διαφάνεια και την αποτελεσματικότητα του συστήματος.

• Την κατάργηση των διατάξεων περί Περιοχών Αυξημένης Επιβάρυνσης Συντελεστή (ΠΑΕΣ) και της Εισφοράς Περιβαλλοντικού Ισοζυγίου (ΕΠΙ), οι οποίες είχαν προκαλέσει σοβαρές συνταγματικές ενστάσεις και αφορούσαν τη χρήση ΜΣΔ ακόμη και για νομιμοποίηση αυθαιρέτων.

• Τη ρύθμιση της χωροθέτησης ΖΥΣ με προεδρικά διατάγματα, βάσει τεκμηριωμένων πολεοδομικών και περιβαλλοντικών κριτηρίων, και μετά από Στρατηγική Περιβαλλοντική Εκτίμηση, όπως επιτάσσει η νομολογία του ΣτΕ.

Μέχρι σήμερα, παρά τις νομοθετικές προβλέψεις και τις εν εξελίξει διαδικασίες ήδη από το 2022, η οριοθέτηση των Ζωνών Υποδοχής Συντελεστή Δόμησης δεν έχει ακόμη ολοκληρωθεί στην Ελλάδα.

Μαρία Καραντουμάνη

πηγή daily.nb.org

Στη Βουλή κατατέθηκε από την πολιτική ηγεσία του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας (ΥΠΕΝ) η πολυαναμενόμενη ρύθμιση η οποία επιχειρεί να διασώσει όσες περισσότερες οικοδομικές άδειες είναι εφικτό από εκείνες που ακυρώθηκαν έπειτα από τις αποφάσεις του Συμβουλίου της Επικρατείας (ΣτΕ) τον περασμένο Φεβρουάριο.

Οι ανώτατοι δικαστές είχαν τότε κρίνει ότι αντίκειται στο Σύνταγμα η μη προσμέτρηση στον συντελεστή δόμησης, των εσωτερικών εξωστών (παταριών) και του χώρου κύριας χρήσης των 35 τ.μ. στο δώμα της οικοδομής, όπως και η εξομοίωση της πισίνας με φυτεμένη επιφάνεια.

Βάσει των προωθούμενων ρυθμίσεων, όσοι είχαν ξεκινήσει οικοδομικές εργασίες (π.χ. εκσκαφές) έως και την 11η Δεκεμβρίου 2024 μπορούν να συνεχίσουν ως έχουν. Ωστόσο, το τί σημαίνει οικοδομικές εργασίες, το οποίο αποτελούσε και το μεγάλο ζητούμενο, τελικά θα προσδιοριστεί αργότερα με Προεδρικό Διάταγμα. Όσοι δεν είχαν ξεκινήσει εργασίες θα πρέπει να αναθεωρήσουν τις άδειές τους αφαιρώντας τα έξτρα τετραγωνικά ή το ύψος που είχαν πάρει από τα «μπόνους» που προέβλεπε ο Νέος Οικοδομικός Κανονισμός (ν. 4067/2012). Οι νέες άδειες θα εκδίδονται δίχως «μπόνους».

Ωστόσο, υπάρχουν ειδικές προβλέψεις για τη διάσωση συγκεκριμένων κατηγοριών οικοδομικών αδειών με την καταβολή ενός περιβαλλοντικού τέλους. Αυτές αφορούν άδειες για έργα που είναι ενταγμένα ή θα ενταχθούν σε χρηματοδοτικά εργαλεία (ΕΣΠΑ, Ταμείο Ανάκαμψης) αλλά δεν είχαν ξεκινήσει εργασίες έως και την 11η Δεκεμβρίου του 2024 καθώς και άδειες που είχαν ξεκινήσει οικοδομικές εργασίες έως τη συγκεκριμένη ημερομηνία αλλά αντιμετωπίζουν αιτήσεις ακύρωσης ή οι άδειες έχουν ήδη ακυρωθεί.

Είναι αξιοσημείωτο ότι στο ΣτΕ, αλλά και στα κοινά δικαστήρια, εκκρεμούν κι άλλες υποθέσεις με οικοδομικές άδειες στις οποίες τίθεται το ζήτημα της αντισυνταγματικότητας άλλων διατάξεων του ΝΟΚ που δεν είχαν κριθεί στις αποφάσεις του περασμένου Φεβρουαρίου (π.χ. υπόσκαφα, διεύρυνση υπογείων γκαράζ κλπ). Μάλιστα, προσφάτως με απόφαση του Διοικητικού Εφετείου Κομοτηνής κρίθηκε ως αντισυνταγματική και η εξαίρεση της σοφίτας από τον συντελεστή δόμησης.

Η προωθούμενη ρύθμιση από το ΥΠΕΝ επιχειρεί να προσαρμόσει τα πολεοδομικά κίνητρα του Νέου Οικοδομικού Κανονισμού (ν. 4067/2012) στις αποφάσεις της Ολομέλειας του Συμβουλίου της Επικρατείας και να διασφαλίσει τη συνέχιση των εργασιών σε έργα που είχαν εκκινήσει νόμιμα έως και την 11η Δεκεμβρίου 2024 ενώ προβλέπει διαδικασίες αναθεώρησης όπου απαιτείται.

Δείτε εδώ αναλυτικά τη ρύθμιση

Ποιους αφορά η ρύθμιση;

Η ρύθμιση αφορά όλους τους κατόχους οικοδομικών αδειών που κάνουν χρήση των συγκεκριμένων κινήτρων του ΝΟΚ που έδιναν έξτρα ύψος και τετραγωνικά στα κτίρια και

τα οποία κρίθηκαν αντισυνταγματικά. Αφορά αγοραστές, επενδυτές, κατασκευαστές αλλά και τις Υπηρεσίες Δόμησης (ΥΔΟΜ), που έχουν την έχουν την αρμοδιότητα έκδοσης και αναθεώρησης των οικοδομικών αδειών.

Ποιοι διατηρούν δικαίωμα δόμησης με «μπόνους»

Όσοι έχουν οικοδομική άδεια με κίνητρα και προσαυξήσεις του ΝΟΚ και έχουν ξεκινήσει οικοδομικές εργασίες (π.χ. εκσκαφές) έως και την 11η Δεκεμβρίου 2024, μπορούν να προχωρήσουν στην υλοποίηση της οικοδομικής τους άδειας, χωρίς αναθεώρηση ή οικονομική επιβάρυνση, ενώ τους παρέχεται και η δυνατότητα αναθεώρησης της άδειας, εφόσον το επιθυμούν, χωρίς οικονομική επιβάρυνση (φόρους, παράβολα, εισφορές, κρατήσεις). Με Προεδρικό Διάταγμα, σε συνέχεια των σχετικών κατευθύνσεων του ΣτΕ, θα περιγραφούν με λεπτομέρεια οι όροι και οι προϋποθέσεις με τις οποίες αποδεικνύεται ότι έχει γίνει εκκίνηση εργασιών έως και την 11η Δεκεμβρίου 2024.

Όσοι δεν ξεκίνησαν οικοδομικές εργασίες έως τη συγκεκριμένη ημερομηνία θα πρέπει να αναθεωρήσουν την οικοδομική τους άδεια, προκειμένου να απαλειφθούν τα κίνητρα και οι προσαυξήσεις που είχαν εξασφαλίσει βάσει του ΝΟΚ. Οι συγκεκριμένες αναθεωρήσεις θα διενεργούνται από τις αρμόδιες Υπηρεσίες Δόμησης ανέξοδα και κατά προτεραιότητα ενώ δεν θα υποχρεούνται οι πολίτες να καταβάλλουν εκ νέου φόρους, παράβολα, εισφορές ή κρατήσεις.

Προβλέψεις για τη διάσωση χρηματοδοτούμενων έργων

Για όσους διαθέτουν οικοδομικές άδειες αλλά δεν είχαν ξεκινήσει οικοδομικές εργασίες έως και την 11η Δεκεμβρίου του 2024 ενώ τα έργα είναι ενταγμένα ή θα ενταχθούν σε χρηματοδοτικά εργαλεία (ΕΣΠΑ, ΤΑΑ), προκειμένου να διατηρηθεί η αξιοπιστία της χώρας απέναντι σε θεσμικούς εταίρους, επενδυτές και δικαιούχους ευρωπαϊκών χρηματοδοτικών προγραμμάτων και για να διασφαλιστεί η υλοποίηση των έργων, προβλέπεται περιβαλλοντικό ισοδύναμο, το οποίο θα αντισταθμίζει τη χρήση των κινήτρων και προσαυξήσεων του ΝΟΚ.

Ουσιαστικά πρόκειται για ένα περιβαλλοντικό τέλος το οποίο θα συνδέεται με στοχευμένες παρεμβάσεις για την αναβάθμιση της δημοτικής ενότητας ή του δήμου όπου κατασκευάζεται μια οικοδομή με κίνητρα και προσαυξήσεις. Τα συγκεκριμένα μέτρα θα εξειδικεύονται σε ένα Ειδικό Σχέδιο Περιβαλλοντικού Ισοδύναμου Αναβάθμισης Πόλεων (ΕΣΠΙΑΠ) το οποίο θα εκπονεί το ΥΠΕΝ και θα εξειδικεύει τις παρεμβάσεις σε επίπεδο δήμου ή δημοτικής Ενότητας.

Για να μπορεί να γίνει χρήση των κινήτρων και των προσαυξήσεων δόμησης του ΝΟΚ, θα πρέπει να πληρωθεί το περιβαλλοντικό ισοδύναμο και να έχει εγκριθεί και το ΕΣΠΙΑΠ. Με Προεδρικό Διάταγμα θα δίνεται η δυνατότητα να εξειδικευτούν τα μέτρα του περιβαλλοντικού ισοδυνάμου (π.χ. δημιουργία χώρων πρασίνου, αναπλάσεις, πεζοδρομήσεις, κατεδάφιση αυθαίρετων, οριοθέτηση ρεμάτων κλπ.), να καθοριστεί η διαδικασία έγκρισης του ΕΣΠΙΑΠ, καθώς και το ύψος και η διαδικασία του τέλους. Το περιβαλλοντικό ισοδύναμο ως εργαλείου αντιστάθμισης της επιβάρυνσης στο οικιστικό περιβάλλον είχε προβλεφθεί για πρώτη φορά στον νόμο Καλαφάτη (4178/2013) για την τακτοποίηση αυθαιρέτων.

Ποιες άλλες περιπτώσεις σώζει το περιβαλλοντικό τέλος;

Χρήση του περιβαλλοντικού ισοδυνάμου μπορούν να κάνουν και όσοι είχαν ξεκινήσει οικοδομικές εργασίες έως και την 11η Δεκεμβρίου του 2024, με βάση το νομοθετικό πλαίσιο που ίσχυε τότε, αλλά αντιμετωπίζουν αιτήσεις ακύρωσης στα δικαστήρια ή οι άδειες έχουν ήδη ακυρωθεί. Έτσι και αυτές οι άδειες διατηρούνται σε ισχύ. Η συγκεκριμένη πρόβλεψη του νομοθέτη στοχεύει στον περιορισμό του φαινομένου των εγκαταλελειμμένων ημιτελών κτισμάτων.

Ειδικότερα, αν έχει ολοκληρωθεί ο φέρων οργανισμός της οικοδομής, η κατασκευαστική διαδικασία συνεχίζεται, με τα κίνητρα και τις προσαυξήσεις, εφόσον πληρωθεί το περιβαλλοντικό ισοδύναμο και εκκινήσει η εκπόνηση του ΕΣΠΙΑΠ. Εάν δεν έχει ολοκληρωθεί ο φέρων οργανισμός, τότε θα επιλαμβάνονται το Κεντρικό Συμβούλιο Αρχιτεκτονικής και το Κεντρικό Συμβούλιο Πολεοδομικών Θεμάτων και Αμφισβητήσεων του ΥΠΕΝ για να εξετάσουν με τεχνικά, κοινωνικά, οικονομικά και νομικά κριτήρια την αναγκαιότητα ή μη της συνέχισης υλοποίησης της οικοδομικής άδειας με τα κίνητρα και τις προσαυξήσεις ΝΟΚ. Εάν οι εγκρίσεις δοθούν τότε θα μπορεί να συνεχιστεί η κατασκευή με τα «ευεργετήματα» του ΝΟΚ, εφόσον καταβληθεί το περιβαλλοντικό ισοδύναμο και εκκινήσει η εκπόνηση του ΕΣΠΙΑΠ.

Όσο για τις οικοδομικές άδειες που εντάσσονται σε ειδικά χωρικά σχέδια αναπτυξιακού χαρακτήρα (ΕΣΧΑΣΕ και ΕΣΧΑΔΑ) προτείνεται να εξαιρούνται του περιβαλλοντικού ισοδυνάμου, επειδή έχει προηγηθεί επιστημονική τεκμηρίωση. Το ίδιο ισχύει και για τα διατηρητέα κτίρια και μνημεία.

Τι ισχύει για τις νέες άδειες;

Έπειτα από την ψήφιση της ρύθμισης από την Ολομέλεια της Βουλής, δεν θα προβλέπονται πολεοδομικά κίνητρα του ΝΟΚ οριζόντια. Αυτά, όπως έκρινε και με τις πρόσφατες αποφάσεις του το Συμβούλιο της Επικρατείας, θα μπορούν να εντάσσονται προσαρμοσμένα και έπειτα από μελέτη, στον πολεοδομικό σχεδιασμό κάθε περιοχής μέσω των Ειδικών και Τοπικών Πολεοδομικών Σχεδίων (ΕΠΣ και ΤΠΣ) που «τρέχουν» σήμερα για το 80% της ελληνικής επικράτειας και εκτιμάται ότι θα έχουν ολοκληρωθεί σε περίπου μια διετία. Με άλλα λόγια, μέσω των ΤΠΣ – ΕΠΣ οι μελετητές θα μπορούν να καθορίσουν, κατόπιν επιστημονικής τεκμηρίωσης, ειδικές ζώνες κινήτρων, όπου θα προβλέπονται «μπόνους» δόμησης του ΝΟΚ που ακυρώθηκαν – τα οποία έως σήμερα δίνονταν οριζόντια – λαμβάνοντας υπόψη τη θέση, τον βαθμό της οικιστικής ανάπτυξης του κάθε οικισμού, τις ιδιαιτερότητες, τα χαρακτηριστικά και τη φυσιογνωμία του, τη φέρουσα ικανότητα, τη συνολική επιβάρυνση της περιοχής και την οικιστική πυκνότητά της.

πηγή ot.gr

Πολλοί είναι οι ιδιοκτήτες ακινήτων, κυρίως κλειστών καταστημάτων και γραφείων, που επιλέγουν να τα ανακαινίσουν και ταυτόχρονα να τα μετατρέψουν σε μικρά διαμερίσματα είτε για βραχυχρόνια μίσθωση, είτε για ενοικίαση.

Η μετατροπή όμως ενός χώρου από επαγγελματική χρήση σε χρήση κατοικίας απαιτεί στις περισσότερες περιπτώσεις και άδεια από την πολεοδομία για Αλλαγή Χρήσης του κτιρίου καθώς επίσης θα πρέπει να γίνει και ασφαλιστική τακτοποίηση για τις απαιτούμενες ημέρες εργασίας για την κατασκευή του έργου.

Γι αυτό το λόγο θα πρέπει οι πολίτες να είναι πολλοί προσεκτικοί και πριν προβούν σε κάθε εργασία θα πρέπει να συμβουλευτούν μηχανικό για να τους ενημερώσει ποιες είναι οι επιτρεπόμενες χρήσεις στην περιοχή και ποιες είναι οι προϋποθέσεις για την αλλαγή χρήσης του κτιρίου και την μετατροπή του σε κατοικία, προκειμένου μα αποφύγουν τα προβλήματα με την πολεοδομία και τον ΕΦΚΑ.

• Ποια είναι τα βασικά πολεοδομικά ζητήματα για την μετατροπή ενός καταστήματος ή γραφείου σε κατοικία;

• Το κτίριο να είναι νόμιμα κτισμένο

• Να τηρείται οπωσδήποτε η ισχύουσα ρυμοτομία

• Να εφαρμόζονται οι διατάξεις του οικοδομικού κανονισμού π.χ. σκάλες, χώροι στάθμευσης κλπ, που αντιστοιχούν στη νέα χρήση

• Να διασφαλίζεται υποχρεωτικά η προσβασιμότητα στα άτομα µε αναπηρία ή εμποδιζόμενα άτομα στους κοινόχρηστους χώρους του κτιρίου µε την προϋπόθεση να µην θίγεται ο φέρων οργανισμός του κτιρίου.

• Μπορεί να μετατραπεί σε κατοικία οποιοσδήποτε επαγγελματικός χώρος;

Μόνο οι χώροι κύριας χρήσης, δηλαδή καταστήματα, γραφεία κλπ, που έχουν προσμετρηθεί στον συντελεστή δόμησης μπορούν να μετατραπούν νόμιμα σε κατοικίες. Υπόγεια ή άλλοι βοηθητικοί χώροι, που δεν έχουν προσμετρηθεί, δεν μπορούν να αποκτήσουν τέτοια χρήση, ανεξαρτήτως των εργασιών που θα πραγματοποιηθούν.

• Ποιοι Χώροι Πολεοδομικά είναι Κύριας Χρήσης;

Χώροι κύριας χρήσης των κτιρίων είναι όσοι προορίζονται για την εξυπηρέτηση της βασικής χρήσης του κτιρίου και την παραμονή των χρηστών του σε αυτούς, όπως είναι σε κτίρια κατοικίας τα υπνοδωμάτια, οι χώροι διημέρευσης, οι κουζίνες, τα γραφεία. Οι χώροι κύριας χρήσης έχουν για τα κτίρια, που κατασκευάζονται μετά την έναρξη ισχύος του παρόντος ελεύθερο ύψος τουλάχιστον 2,50 μ.

• Πότε απαιτείται για τις εργασίες έκδοση Οικοδομικής Άδειας και πότε Άδεια Μικρής Κλίμακας;

Απαιτείται η έκδοση Άδειας Δόμησης όταν:

1. Χρειάζεται να γίνουν εκτεταμένες κατασκευές ή εργασίες που αλλάζουν το διάγραμμα δόμησης, ως προς τους ισχύοντες όρους δόμησης, κάλυψη, αποστάσεις, φύτευση, κλπ.

2. Όταν προκύπτουν δυσμενέστερα φορτία και πρέπει να γίνει νέα στατική μελέτη.

3. Σε περίπτωση που γίνει και προσθήκη εγκατάστασης.

4. Όταν ο προϋπολογισμός του συνόλου των εργασιών είναι μεγαλύτερος από το ποσό των 25.000 ευρώ.

Μπορεί να εκδοθεί Άδεια Έγκρισης Εργασιών Δόμησης Μικρής Κλίμακας για αλλαγή χρήσης και τις απαραίτητες διαρρυθμίσεις, με τις προϋποθέσεις ότι:

α) από τις εργασίες διαρρύθμισης δεν θίγονται τα στοιχεία του φέροντος οργανισμού του κτιρίου

β) από τη νέα χρήση δεν μεταβάλλονται προς το δυσμενέστερο τα φορτία και η κατηγορία σεισμικής σπουδαιότητας σύμφωνα με τον Ελληνικό Αντισεισμικό Κανονισμό (Ε.Α.Κ.). Επίσης θα πρέπει να καλύπτεται και η απαίτηση επιπλέον θέσεων στάθμευσης σε περίπτωση που η αλλαγή χρήσης γίνεται προς την δυσμενέστερη κατηγορία π.χ. από κατοικία σε γραφεία.

γ) δεν ξεπερνά ο προϋπολογισμός των απαιτούμενων εργασιών το ποσό των 25.000 ευρώ

δ) εξασφαλίζονται ή εξαγοράζονται οι απαιτούμενες θέσεις στάθμευσης σε περίπτωση αλλαγής χρήσης προς το δυσμενέστερο π.χ. από κατοικία σε γραφεία.

• Τι σημαίνει ακριβώς «αλλαγή κατηγορίας σεισμικής σπουδαιότητας»;

Κάθε κτίριο μελετάται και στη συνέχεια κατασκευάζεται σύμφωνα με τη στατική μελέτη που ακολουθεί τον αντισεισμικό κανονισμό, ως προς την ασφάλεια του κοινού. Διαφορετικά είναι τα φορτία όταν στο κτίριο στεγάζονται συνήθεις χρήσεις π.χ. κατοικίες, γραφεία, καταστήματα και διαφορετικά όταν στεγάζονται χώροι συνάθροισης κοινού και γενικώς κτίρια στα οποία ευρίσκονται πολλοί άνθρωποι κατά μεγάλο μέρος του 24ώρου όπως είναι γυμναστήρια, εκπαιδευτήρια, ΚΔΑΠ κλπ.

Σύμφωνα λοιπόν με τον αντισεισμικό κανονισμό υπάρχουν τέσσερις (4) κατηγορίες.

α) ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ ΣΠΟΥΔΑΙΟΤΗΤΑΣ–Σ1

Κτίρια μικρής σπουδαιότητας ως προς την ασφάλεια του κοινού, όπως:

Αγροτικά οικήματα και αγροτικές αποθήκες, υπόστεγα, στάβλοι, βουστάσια, χοιροστάσια, ορνιθοτροφεία, κλπ.

β) ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ ΣΠΟΥΔΑΙΟΤΗΤΑΣ–Σ2

Συνήθη κτίρια, όπως κατοικίες και γραφεία, βιομηχανικά – βιοτεχνικά κτίρια, ξενοδοχεία (τα οποία δεν περιλαμβάνουν χώρους συνεδρίων), ξενώνες, οικοτροφεία, χώροι εκθέσεων, χώροι εστιάσεως και ψυχαγωγίας (ζαχαροπλαστεία, καφενεία, εστιατόρια, μπαρ, κλπ), τράπεζες, ιατρεία, αγορές, υπεραγορές, εμπορικά κέντρα, καταστήματα, φαρμακεία, κουρεία, κομμωτήρια, ινστιτούτα γυμναστικής, βιβλιοθήκες, εργοστάσια, συνεργεία αυτοκινήτων, βαφεία, ξυλουργεία, εργαστήρια ερευνών, παρασκευαστήρια τροφίμων, καθαριστήρια, κέντρα μηχανογράφησης, αποθήκες, κτίρια στάθμευσης αυτοκινήτων, πρατήρια υγρών καυσίμων κλπ.

γ) ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ ΣΠΟΥΔΑΙΟΤΗΤΑΣ–Σ3

Κτίρια τα οποία στεγάζουν εγκαταστάσεις πολύ μεγάλης οικονομικής σημασίας, καθώς και κτίρια δημόσιων συναθροίσεων και γενικώς κτίρια στα οποία ευρίσκονται πολλοί άνθρωποι κατά μεγάλο μέρος του 24ώρου, όπως χώροι συνεδρίων, εκπαιδευτικά κτίρια, αίθουσες διδασκαλίας, φροντιστήρια, νηπιαγωγεία, χώροι αθλητικών συγκεντρώσεων, κέντρα διασκέδασης, ιδρύματα ατόμων με ειδικές ανάγκες, ιδρύματα χρονίως πασχόντων, οίκοι ευγηρίας, βρεφοκομεία, βρεφικοί σταθμοί, παιδικοί σταθμοί, παιδότοποι, κλπ.

δ) ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ ΣΠΟΥΔΑΙΟΤΗΤΑΣ–Σ4

Κτίρια των οποίων η λειτουργία, τόσο κατά τη διάρκεια του σεισμού, όσο και μετά τους σεισμούς, είναι ζωτικής σημασίας, όπως κτίρια τηλεπικοινωνίας, νοσοκομεία κλπ.

• Είναι απαραίτητη η συναίνεση της πολυκατοικίας για να κάνω αλλαγή της χρήσης του ισογείου καταστήματος σε διαμέρισμα;

Στις περιπτώσεις ακινήτων που αποτελούν μέρος πολυκατοικίας, εκτός από τις προϋποθέσεις που προβλέπονται στην πολεοδομική νομοθεσία για τη νόμιμη αλλαγή χρήσης, θα πρέπει να εξετάζεται αν επιτρέπεται η νέα χρήση από τον κανονισμό του κτιρίου.

Σε περίπτωση που απαγορεύεται από τον κανονισμό, θα πρέπει να εξασφαλισθεί η αλλαγή των σχετικών όρων του κανονισμού κι αυτό απαιτεί συνήθως τη συμφωνία μεγάλου μέρους των συνιδιοκτητών και για το λόγο αυτό είναι ιδιαίτερα δύσκολο από πρακτικής άποψης, ειδικά όταν πρόκειται για παλαιά κτίρια που ανήκουν σε πολλούς συνιδιοκτήτες.

• Μπορώ να κλείσω τις τζαμαρίες του ισογείου καταστήματος, να βάλω γυψοσανίδες και να αλλάξω τα ανοίγματα;

Για την μετατροπή των όψεων, όπως είναι η κάλυψη τζαμαρίας, το άνοιγμα παραθύρων κλπ, απαιτείται συναίνεση όλων των συνιδιοκτητών της πολυκατοικίας, διότι οι όψεις θεωρούνται κοινόχρηστα μέρη της πολυκατοικίας.

• Τι γίνεται όταν έχω αγοράσει υπόγειο διαμέρισμα και στην οικοδομική άδεια φαίνεται αποθήκη. Μπορώ τώρα να κάνω αλλαγή χρήσης;

Αυτό συμβαίνει σε πολλές περιπτώσεις, γιατί στις πολυκατοικίες οι εργολάβοι δείχνανε στα σχέδια του υπογείου και ημιυπόγειου βοηθητικές χρήσεις για να κερδίσουν δόμηση και στη συνέχεια μετέτρεπαν τις υπόγειες αποθήκες, γκαράζ, κλπ σε διαμερίσματα τα οποία μεταβίβαζαν με συμβολαιογραφικά έγγραφα ως διαμερίσματα με τα σχέδια μηχανικού. Έτσι σήμερα βρίσκονται στα υπόγεια των πολυκατοικιών χιλιάδες διαμερίσματα διαμορφωμένα εδώ και 50 χρόνια που στην πολεοδομία εμφανίζονται ως αποθήκες και γκαράζ και σήμερα θα πρέπει με πρόστιμο να τακτοποιήσουν οι σημερινοί ιδιοκτήτες κάνοντας την αλλαγή χρήσης. Θα πρέπει όμως να υπάρχουν αποδεδειγμένα δημόσια έγγραφα που να αποδεικνύουν ότι το ακίνητο είχε χρήση κατοικίας πριν από τις 28 Ιουλίου 2011.

Της ΓΡΑΜΜΑΤΗΣ ΜΠΑΚΛΑΤΣΗ,
τοπογράφου – πολεοδόμου μηχανικού

πηγή taxydromos.gr

Εκδόθηκε στο ΦΕΚ το ΠΔ 194 (ΦΕΚ 194/Δ/15.04.2025) με θέμα: Καθορισμός κριτηρίων, τρόπου και διαδικασιών οριοθέτησης των οικισμών της Χώρας με πληθυ- σμό κάτω των δύο χιλιάδων (2.000) κατοίκων, περιλαμβανομένων και των προϋφιστάμενων του 1923, καθώς και καθορισμός χρήσεων γης και γενικών όρων και περιορισμών δόμησης.

Αντικείμενο - Πεδίο Εφαρμογής
1. Το παρόν προεδρικό διάταγμα (π.δ.) αφορά στον καθορισμό των κριτηρίων, του τρόπου και των διαδικασι-
ών οριοθέτησης των οικισμών της χώρας που φέρονται απογεγραμμένοι ως αυτοτελείς οικισμοί, σε απογραφή
προ του έτους 1983 με πληθυσμό κάτω των δύο χιλιάδων (2.000) κατοίκων, και οι οποίοι εξακολουθούν, κατά
την εκάστοτε τελευταία απογραφή, να έχουν πληθυσμό κάτω των δύο χιλιάδων (2.000) κατοίκων, περιλαμβανο-
μένων και των προϋφιστάμενων του 1923 οικισμών. Οι οικισμοί αυτοί είτε δεν έχουν οριοθετηθεί είτε το όριό
τους επανεγκρίνεται βάσει των διατάξεων του παρόντος, λόγω καθορισμού του ορίου τους από αναρμόδια όρ-
γανα, είτε αναοριοθετείται, στις περιπτώσεις που αυτό κρίνεται αναγκαίο.

2. Με το παρόν καθορίζεται, επίσης, το πλαίσιο των γενικών όρων και περιορισμών δόμησης και επιτρεπό-
μενων χρήσεων γης των οικισμών ανάλογα με την κατηγορία του οικισμού, κατά το άρθρο 3, για την προστασία της φυσιογνωμίας του.

3. Οι διατάξεις του παρόντος θέτουν το πλαίσιο κανόνων για την οριοθέτηση του οικισμού και δεν εφαρμόζονται ευθέως από τις αρμόδιες Υπηρεσίες Δόμησης αν δεν έχει προηγηθεί η έκδοση του π.δ. οριοθέτησης του οικισμού.

4. Το παρόν δεν εφαρμόζεται σε οικισμούς: 

α) Με πληθυσμό άνω των δύο χιλιάδων (2.000) κατοίκων, ανεξαρτήτως του χρόνου δημιουργίας τους,

β) οι οποίοι δημιουργήθηκαν μετά την έναρξη εφαρμογής του ν. 1337/1983,

γ) οι οποίοι εμπίπτουν σε παραθεριστικές παραλιακές περιοχές, οι οποίες έχουν καθοριστεί μέσα σε Ζώνες Οικιστικού Ελέγχου (ΖΟΕ) των νομών Αττικής, Εύβοιας, Κορινθίας, Θεσσαλονίκης, Πιερίας και Χαλκιδικής.

Κατηγορίες οικισμών

1. Για την εφαρμογή του παρόντος, οι οικισμοί, αναλόγως της γεωγραφικής θέσης τους, των αρχιτεκτονικών, μορφολογικών ή πληθυσμιακών στοιχείων τους, της δυναμικής τους, της πυκνότητας των οικοδομών και του λειτουργικού ρόλου τους στον χώρο, διακρίνονται ως εξής:

α) Περιαστικοί: όσοι βρίσκονται σε επαφή ή πλησίον αστικών κέντρων και έχουν ή αναμένεται να αποκτήσουν άμεση λειτουργική εξάρτηση, ως τόποι προαστιακοί. Δεν θεωρούνται περιαστικοί οικισμοί όσοι αποτελούν ενιαίο οικιστικό σύνολο με τα αστικά ή ημιαστικά κέντρα και περιλαμβάνονται, μέχρι τη δημοσίευση του παρόντος, εντός εγκεκριμένων ορίων Γενικού Πολεοδομικού Σχεδίου (ΓΠΣ),

β) παραλιακοί: όσοι εμπίπτουν στο σύνολο ή κατά τμήμα τους σε ζώνη πεντακοσίων (500) μ. από τον αιγιαλό ή βρίσκονται έξω από τη ζώνη αυτή, αλλά η ανάπτυξή τους επηρεάζεται σημαντικά από τη θάλασσα. Δεν θεωρούνται παραλιακοί όσοι οικισμοί εμπίπτουν εντός της ζώνης των πεντακοσίων (500) μ. αλλά το συνεκτικό ή και διάσπαρτο τμήμα τους έχει υψόμετρο μεγαλύτερο ή ίσο των εκατό (100) μ., σύμφωνα με τα στοιχεία της Ελληνικής Στατιστικής Υπηρεσίας (ΕΛΣΤΑΤ),

γ) ορεινοί: εκείνοι που κατά το μεγαλύτερο μέρος τους βρίσκονται σε υψόμετρο άνω των οκτακοσίων (800) μ.,

δ) ημιορεινοί: εκείνοι που κατά το μεγαλύτερο μέρος τους βρίσκονται σε υψόμετρο μεταξύ τριακοσίων έως και οκτακοσίων (300-800) μ.,

ε) πεδινοί: όσοι βρίσκονται σε πεδιάδες και σε υψόμετρο έως τριακόσια (300) μ. ή και μεγαλύτερο, σε περιοχή όμως που δεν παρουσιάζει κλίσεις (π.χ. οροπέδιο),

στ) τουριστικοί: όσοι λειτουργούν ως πόλοι τακτικών ή εποχιακών τουριστικών συγκεντρώσεων,

ζ) παραδοσιακοί: οικισμοί που έχουν χαρακτηριστεί ή χαρακτηρίζονται με π.δ., βάσει του άρθρου 6 του ν. 4067/2012 ή αντίστοιχων διατάξεων του ν.δ. 8/1973 (Α’ 124) ή του ν. 1577/1985 (Α’ 210),

η) αξιόλογοι: οικισμοί που τα μορφολογικά και πολεοδομικά χαρακτηριστικά τους συγκροτούν σύνολο σημαντικού αρχιτεκτονικού ενδιαφέροντος,

θ) ενδιαφέροντες: όσοι συγκροτούν σύνολο περιορισμένου αρχιτεκτονικού ενδιαφέροντος ή παρουσιάζουν ενδιαφέροντα πολιτιστικά, ιστορικά, λαογραφικά στοιχεία ή βρίσκονται εντός τοπίου ιδιαίτερου φυσικού κάλλους.

Ο χαρακτηρισμός ενός οικισμού ως (η) αξιόλογου ή (θ) ενδιαφέροντος τεκμηριώνεται με βάση το Δελτίο Αναγνώρισης, όπως ορίζεται στο άρθρο 19,

ι) απλοί: όσοι δεν παρουσιάζουν ιδιαίτερα μορφολογικά ή πολεοδομικά χαρακτηριστικά ή αρχιτεκτονικό ενδιαφέρον,

ια) συνεκτικοί: οικισμοί των οποίων τουλάχιστον το ενενήντα τοις εκατό (90%) των οικοδομών δεν απέχουν ανά δύο (2) μεταξύ τους απόσταση μεγαλύτερη των σαράντα (40) μ.,

ιβ) διάσπαρτοι: οικισμοί που δεν είναι συνεκτικοί,

ιγ) δυναμικοί: όσοι έχουν πληθυσμό ίσο ή μεγαλύτερο των διακοσίων (200) κατοίκων σύμφωνα με την τελευταία απογραφή πληθυσμού, κατά την απογραφική δεπερίοδο της τελευταίας δεκαετίας εμφανίζουν πληθυσμιακή αύξηση μόνιμου πληθυσμού μεγαλύτερη του δέκα τοις εκατό (10%) ή κατά την τελευταία τριετία εμφανίζουν αριθμό νέων οικοδομών και προσθηκών
κύριων χώρων σε ποσοστό μεγαλύτερο του δέκα τοις εκατό (10%) του συνολικού αριθμού των υφιστάμενων κτιρίων του οικισμού.

Σε περίπτωση οικισμού στον οποίο διαπιστώνεται πληθυσμιακή μόνο αύξηση, η οποία όμως προκύπτει από πληθυσμιακές μετακινήσεις, όπως π.χ. κτηνοτροφικός οικισμός, ο οικισμός δύναται να μη χαρακτηρίζεται δυναμικός,

ιδ) μικροί: όσοι, κατά την τελευταία απογραφή, είχαν πληθυσμό έως και διακόσιους (200) κατοίκους ή έως εκατό (100) οικοδομές,

ιε) μεσαίοι: όσοι, κατά την τελευταία απογραφή, είχαν πληθυσμό από διακόσιους έναν έως και χίλιους (201-1.000) κατοίκους ή έως πεντακόσιες (500) οικοδομές,

ιστ) μεγάλοι: όσοι, κατά την τελευταία απογραφή, είχαν πληθυσμό από χίλιους έναν έως δύο χιλιάδες (1.001-2.000) κατοίκους.

2. Η κατάταξη στις ως άνω κατηγορίες πραγματοποιείται με δεδομένα του χρόνου οριοθέτησης του οικισμού, μετά από συναξιολόγηση των χαρακτηριστικών και της φυσιογνωμίας του κατά τα οριζόμενα στην παρ. 1, λαμβάνοντας υπόψη και τα στοιχεία εκτίμησης για τον προσδιορισμό του ορίου του κατά το άρθρο 4. 

Στοιχεία εκτίμησης για τον προσδιορισμό ορίου και Ζωνών οικισμού Για τον προσδιορισμό της πολυγωνικής γραμμής του
ορίου του οικισμού και τον καθορισμό των εντός του ορίου του Ζωνών, συνεκτιμώνται τα παρακάτω στοιχεία:
α) Απογραφή: ο οικισμός πρέπει να καταγράφεται σε απογραφή προ του έτους 1983 με πληθυσμό μη υπερ-
βαίνοντα τους δύο χιλιάδες (2.000) κατοίκους και σε επόμενες απογραφές της ΕΛΣΤΑΤ και να μην έχει υπερβεί τους δύο χιλιάδες (2.000) κατοίκους κατά την τελευταία απογραφή πριν από την οριοθέτησή του. Επίσης, καταγράφονται στοιχεία της εξέλιξης του πληθυσμού του βάσει όλων των μεταγενεστέρων απογραφών, προκειμένου να συνεκτιμηθούν με τα υπόλοιπα στοιχεία.

β) Ειδικά για τη διαπίστωση ύπαρξης εντός του οικιστικού συνόλου οικισμού προϋφιστάμενου της 16.08.1923 και τον προσδιορισμό της πολυγωνικής γραμμής αυτού, εκτός από τα κατωτέρω, συνεκτιμώνται και τα εξής στοιχεία: αα) απογραφή του 1920, ββ) αεροφωτογραφίες κατά το δυνατόν εγγύτερες στο 1923, εφόσον υφίστανται, άλλως ιστορικοί ορθοφωτοχάρτες της περιόδου 1945-1960, γγ) τοπογραφικά διαγράμματα της Γεωγραφικής Υπηρεσίας του Στρατού (ΓΥΣ) σε κλίμακα 1:5.000
και οποιοδήποτε επίσημο χαρτογραφικό υλικό πλησιέστερο στο 1923, και δδ) επικουρικά, τίτλοι ιδιοκτησίας μαζί με τα λοιπά στοιχεία. Επίσης, λαμβάνονται υπόψη προγενέστερες πράξεις της Διοίκησης περί καθορισμού του ορίου του οικισμού σύμφωνα με τις εκάστοτε ισχύουσες διατάξεις, καταχωρισμένες στο αρχείο της αρμόδιας Υπηρεσίας Δόμησης (ΥΔΟΜ) ή άλλων συναρμοδίων Υπηρεσιών, καθώς και οποιαδήποτε διαπιστωτική πράξη σχετική με το όριο του οικισμού.

γ) Θέση: ταυτοποιείται η ύπαρξη του οικισμού στην εξεταζόμενη θέση και ερευνάται τυχόν μετονομασία του ή μεταφορά/μετακίνησή του από άλλη θέση/τοποθεσία.

δ) Μέγεθος/έκταση: συνεκτιμώνται μεταβολές του πληθυσμού, βάσει των καταγραφών και των απογραφών, και λοιπά χωρικά ή πολεοδομικά δεδομένα και στοιχεία που αφορούν στη μορφολογία του εδάφους, στη και στον τύπο της πληθυσμιακής πυκνότητας (χαμηλή, μεσαία ή υψηλή).

ε) Αεροφωτογραφίες κατά το δυνατόν εγγύτερες στην 14.03.1983 (ημερομηνία έναρξης ισχύος του ν. 1337/1983), χαρτογραφικό υλικό.

στ) Κάθε σχετική προγενέστερη διοικητική πράξη, γνωμοδοτήσεις και έγγραφα στοιχεία των αρμόδιων
Υπηρεσιών για περιοχές, οι οποίες εμπίπτουν σε ίδιο νομικό καθεστώς (δάση, αρχαιολογικοί χώροι, παραδο-
σιακοί οικισμοί κ.λπ.) ή περιοχές προστασίας φυσικού περιβάλλοντος (Natura κ.ά.).

ζ) Νομολογία σχετική με τον καθορισμό των ορίων οικισμού (δικαστικές αποφάσεις, γνωμοδοτήσεις του
Συμβουλίου της Επικρατείας).

--

ΟΡΟΙ ΚΑΙ ΠΕΡΙΟΡΙΣΜΟΙ ΔΟΜΗΣΗΣ - ΕΠΙΤΡΕΠΟΜΕΝΕΣ ΧΡΗΣΕΙΣ ΓΗΣ
Άρθρο 9
Αρτιότητα
Α. Στη Ζώνη Α του οικισμού καθορίζεται αρτιότητα ως εξής:

1. α) Άρτια θεωρούνται τα οικόπεδα που έχουν ελάχιστο εμβαδόν δύο χιλιάδων (2.000) τ.μ. και ελάχιστο μήκος προσώπου δεκαπέντε (15) μ. σε υφιστάμενο κοινόχρηστο χώρο.

β) Κατ’ εξαίρεση, τα οικόπεδα μικρών οικισμών, απομακρυσμένων από αστικά κέντρα, όπως ορεινοί, ημιορεινοί, θεωρούνται άρτια εφόσον έχουν ελάχιστο εμβαδόν πεντακοσίων (500) τ.μ. και πρόσωπο ελάχιστου μήκους δέκα (10) μ. σε υφιστάμενο κοινόχρηστο χώρο.

2. Κατά παρέκκλιση των διατάξεων της προηγουμένης περίπτωσης, θεωρούνται άρτια τα οικόπεδα που έχουν:

α) Κατά τη δημοσίευση του παρόντος: ελάχιστο εμβαδόν δύο χιλιάδες (2.000) τ.μ. και πρόσωπο σε υφιστάμενο κοινόχρηστο χώρο.

β) Κατά την 13.03.1981, ημερομηνία δημοσίευσης του από 02.03.1981 π.δ.: ελάχιστο εμβαδόν τριακόσια (300) τ.μ. και πρόσωπο σε υφιστάμενο κοινόχρηστο χώρο.

γ) Κατά την 25.07.1979, ημερομηνία δημοσίευσης του από 19.07.1979 π.δ. (Δ’ 401): ελάχιστο εμβαδόν εκατόν πενήντα (150) τ.μ. και πρόσωπο σε υφιστάμενο κοινόχρηστο χώρο.

δ) Στις ανωτέρω υποπερ. α, β και γ, με το π.δ. οριοθέτησης καθορίζεται και ελάχιστο μήκος προσώπου του οικοπέδου σε κοινόχρηστο χώρο, βάσει της φυσιογνωμίας, των ιδιαίτερων χαρακτηριστικών και της μορφής των οικοπέδων του οικισμού, ως και της από μακρού χρόνου διαμορφωμένης κατάστασης, για την εξασφάλιση ακώλυτης πρόσβασης στο ακίνητο.

Β. Στις Ζώνες Β και Β1 του οικισμού καθορίζεται αρτιότητα ως εξής:

Άρτια θεωρούνται τα οικόπεδα με εμβαδόν αρτιότητας από τριακόσια (300) τ.μ. έως δύο χιλιάδες (2.000) τ.μ. και
πρόσωπο σε κοινόχρηστο χώρο ελάχιστου μήκους δέκα (10) μ. Το εμβαδόν αρτιότητας και το πρόσωπο σε κοινό-
χρηστο χώρο εξειδικεύονται με το π.δ. οριοθέτησης του οικισμού, λαμβάνοντας υπόψη εκείνα που θεωρούνται
τα πλέον αντιπροσωπευτικά του χαρακτήρα του και του πολεοδομικού ιστού του.

Εντός του ως άνω εύρους αρτιότητας είναι δυνατόν να ορίζονται, κατά περίπτωση, τομείς με διαφορετική
αρτιότητα οικοπέδων, προκειμένου να διασφαλισθεί η προστασία του ιδιαίτερου πολεοδομικού χαρακτήρα του
εκάστοτε τομέα του οικισμού.

Για οικόπεδα που δημιουργήθηκαν μετά την 04.11.2011, ημερομηνία δημοσίευσης του από 04.11.2011 π.δ. (ΑΑΠ 289), ισχύει πρόσθετη προϋπόθεση ελάχιστου μήκους προσώπου δέκα (10) μ. για εμβαδόν οικοπέδου έως πεντακοσίων (500) τ.μ. και δεκαπέντε (15) μ. για εμβαδόν μεγαλύτερο των πεντακοσίων (500) τ.μ.

Γ. Διατάξεις για όλες τις Ζώνες

1. Οικόπεδα άρτια κατά κανόνα ή κατά παρέκκλιση, που απομειούνται συνεπεία απαλλοτριώσεων ή διάνοι-
ξης διεθνών, εθνικών ή επαρχιακών οδών, θεωρούνται άρτια, εφόσον, μετά την απομείωση, έχουν τουλάχιστον
τα μεγέθη της κατά παρέκκλιση αρτιότητας της Ζώνης στην οποία εμπίπτουν και δύναται να εγγραφεί σε αυτά
οικοδομή κάλυψης κατ’ ελάχιστον πενήντα (50) τ.μ. και πλευράς τουλάχιστον πέντε (5) μ.

2. Για την αρτιότητα και μόνο των οικοπέδων των Ζωνών Β και Β1 προσμετράται και η έκταση που παραχωρείται από τον ιδιοκτήτη για τη διαπλάτυνση του κοινόχρηστου χώρου στον οποίο έχουν πρόσωπο, κατ’ εφαρμογή του άρθρου 12 του παρόντος.

3. Οικόπεδα που, μέχρι τη δημοσίευση του παρόντος, δημιουργήθηκαν ή κατατμήθηκαν νομίμως με βάση προϊσχύουσες διατάξεις ή με βάση τα ορισθέντα μεγέθη σε προγενέστερη πράξη οριοθέτησης του οικισμού, θεωρούνται άρτια και οικοδομήσιμα κατά κανόνα ή κατά παρέκκλιση, εφόσον έχουν πρόσωπο σε υφιστάμενο κοινόχρηστο χώρο.

Άρθρο 10
Μέγιστο ποσοστό κάλυψης και συντελεστής δόμησης

Α. Στη Ζώνη Α του οικισμού καθορίζεται μέγιστο ποσοστό κάλυψης των ακινήτων και συντελεστής δόμησης (ΣΔ) ως εξής:

1. Μέγιστο επιτρεπόμενο ποσοστό κάλυψης των οικοπέδων: εξήντα τοις εκατό (60%) της επιφάνειας αυτών.

2. Ο μέγιστος επιτρεπόμενος ΣΔ των οικοπέδων ορίζεται ως εξής:

α) Για τις χρήσεις των περ. β, γ, ε και η της παρ. Α του άρθρου 14:

αα. Για οικόπεδα εμβαδού έως και δύο χιλιάδες πεντακόσια (2.500) τ.μ., ΣΔ: οκτώ δέκατα (0,8),

ββ. για οικόπεδα εμβαδού μεγαλύτερου των δύο χιλιάδων πεντακοσίων (2.500) τ.μ., ΣΔ: οκτώ δέκατα (0,8) για τα πρώτα δύο χιλιάδες πεντακόσια (2.500) τ.μ. και για το επιπλέον των δύο χιλιάδων πεντακοσίων (2.500) τ.μ. εμβαδόν του οικοπέδου ΣΔ: τέσσερα δέκατα (0,4).

β) Για κτίρια αμιγούς χρήσεως των περ. θ, ι, ια, ιβ, ιγ και ιδ της παρ. Α του άρθρου 14:

αα. Για οικόπεδα εμβαδού έως και δύο χιλιάδες (2.000) τ.μ., ΣΔ: οκτώ δέκατα (0,8).

ββ. για οικόπεδα εμβαδού μεγαλύτερου των δύο χιλιάδων (2.000) τ.μ., ΣΔ: οκτώ δέκατα (0,8) για τα πρώτα δύο χιλιάδες (2.000) τ.μ. και για το επιπλέον των δύο χιλιάδων (2.000) τ.μ. εμβαδόν του οικοπέδου ΣΔ: τέσσερα
δέκατα (0,4).

γ) Για κατοικία και χρήσεις των λοιπών περιπτώσεων της παρ. Α του άρθρου 14:

αα. Για οικόπεδα εμβαδού έως και εκατό (100) τ.μ., ΣΔ: ένα και έξι δέκατα (1,6), με δυνατότητα το ποσοστό κάλυψης να υπερβαίνει το εξήντα τοις εκατό (60%) και να φθάνει έως και το ογδόντα τοις εκατό (80%),

ββ. για οικόπεδα εμβαδού άνω των εκατό (100) τ.μ. έως και διακόσια (200) τ.μ., ΣΔ: ένα και δύο δέκατα (1,2),
με δυνατότητα ελάχιστης συνολικής δόμησης εκατόν εξήντα (160) τ.μ. και δυνατότητα το ποσοστό κάλυψης
να υπερβαίνει το εξήντα τοις εκατό (60%) και να φθάνει έως και το ογδόντα τοις εκατό (80%),

γγ. για οικόπεδα εμβαδού άνω των διακοσίων (200) τ.μ. έως και τριακόσια (300) τ.μ., ΣΔ: ένα (1,0), με δυνατό-
τητα ελάχιστης συνολικής δόμησης διακόσια σαράντα (240) τ.μ.,

δδ. για οικόπεδα εμβαδού άνω των τριακοσίων (300) τ.μ. έως και δύο χιλιάδες (2.000) τ.μ., ΣΔ: οκτώ δέκατα (0,8), με δυνατότητα ελάχιστης συνολικής δόμησης τριακόσια (300) τ.μ. και μέγιστης επιτρεπόμενης δόμησης τετρακόσια (400) τ.μ.,
εε. για οικόπεδα εμβαδού άνω των δύο χιλιάδων (2.000) τ.μ., η μέγιστη επιτρεπόμενη δόμηση υπολογίζεται βάσει του τύπου:
Επιτρεπόμενη Δόμηση = 400 τ.μ. + (εμβαδόν οικοπέδου - 2.000 τ.μ.) Χ 0,05.

Β. Στις Ζώνες Β και Β1 του οικισμού καθορίζεται μέγιστο ποσοστό κάλυψης των ακινήτων και ΣΔ ως εξής:

1. Μέγιστο ποσοστό κάλυψης των οικοπέδων: εξήντα τοις εκατό (60%) της επιφάνειας αυτών.

2. Ο μέγιστος ΣΔ ορίζεται ως εξής:

α) Για τις χρήσεις των περ. β, γ, ε και η της παρ. Β του άρθρου 14, ΣΔ: οκτώ δέκατα (0,8), ο οποίος δύναται, με
την έγκριση τοπικού ρυμοτομικού σχεδίου κατά τις ισχύουσες διατάξεις, να καθορίζεται μεγαλύτερος, ανάλογα
με τις ανάγκες του οικισμού, χωρίς να υπερβαίνει το ένα και οκτώ δέκατα (1,8),

β) για κτίρια αμιγούς χρήσεως των περ. θ, ι, ια, ιβ, ιγ και ιε της παρ. Β του άρθρου 14, ο ΣΔ ορίζεται κλιμακωτός,
ως εξής:

αα. Για τα πρώτα χίλια (1.000) τ.μ. του εμβαδού του
οικοπέδου: έξι δέκατα (0,6),
ββ. για τα επόμενα χίλια (1.000) τ.μ. του εμβαδού του
οικοπέδου: πέντε δέκατα (0,5),
γγ. για τα επόμενα χίλια (1.000) τ.μ. του εμβαδού του
οικοπέδου: τέσσερα δέκατα (0,4),
δδ. για τα επόμενα χίλια (1.000) τ.μ. του εμβαδού του
οικοπέδου: τρία δέκατα (0,3),
εε. για το άνω των τεσσάρων χιλιάδων (4.000) τ.μ. τμή-
μα του εμβαδού του οικοπέδου: δύο δέκατα (0,2).
γ) Για κατοικία και χρήσεις των λοιπών περιπτώσεων
της παρ. Β του άρθρου 14:
αα. Για οικόπεδα εμβαδού έως διακοσίων (200) τ.μ.,
ΣΔ: ένα (1,0),
ββ. για οικόπεδα εμβαδού από διακόσια (200) τ.μ. έως
επτακόσια (700) τ.μ., επιτρέπεται η ανέγερση κτιρίου μέ-
γιστης δόμησης διακοσίων σαράντα (240) τ.μ.,
γγ. για οικόπεδα εμβαδού ίσου ή μεγαλύτερου των
επτακοσίων (700) τ.μ. επιτρέπεται η ανέγερση κτιρίου
μέγιστης δόμησης τετρακοσίων (400) τ.μ.
Γ. Διατάξεις για όλες τις Ζώνες:
Στην περίπτωση ανέγερσης κτιρίου ή κτιρίων ή προ-
σθήκης εντός του ίδιου οικοπέδου, με περισσότερες
της μίας χρήσης από τις καθοριζόμενες στο άρθρο 14,
εφαρμόζονται οι δυσμενέστεροι, κατά περίπτωση, όροι
δόμησης.
Άρθρο 11
Μέγιστο ύψος κτιρίων -
μέγιστος αριθμός ορόφων
Α. Στη Ζώνη Α του οικισμού καθορίζεται μέγιστο ύψος
κτιρίων και μέγιστος αριθμός ορόφων ως εξής:
1. Ο μέγιστος αριθμός ορόφων των κτιρίων ορίζεται σε
δύο (2), με δυνατότητα κατασκευής και τρίτου (3ου) ορό-
φου λόγω κλίσεως του εδάφους, χωρίς υπέρβαση του ΣΔ.
2. Το μέγιστο ύψος των κτιρίων ορίζεται σε επτά και
μισό (7,50) μ.
3. Σε περίπτωση προσθήκης καθ’ ύψος ορόφου σε νό-
μιμα υφιστάμενο κτίριο κατά τη 13.03.1981, ημερομηνία
δημοσίευσης του από 02.03.1981 π.δ., επιτρέπεται υπέρ-
βαση του μέγιστου ύψους των επτά και μισό (7,50) μ.
μέχρι ένα (1,00) μ.
Β. Στις Ζώνες Β και Β1 του οικισμού καθορίζεται μέγι-
στο ύψος κτιρίων και μέγιστος αριθμός ορόφων ως εξής:
1. Ο μέγιστος αριθμός ορόφων των κτιρίων ορίζεται
σε δύο (2). Σε περίπτωση που από το κατ’ άρθρο 19 Δελ-
τίο Αναγνώρισης του οικισμού προκύπτουν τριώροφα
κτίρια ως κυρίαρχος τύπος των κτισμάτων του, λόγω
κλίσεως εδάφους, είναι δυνατή, με τη σύμφωνη γνώμη
του Συμβουλίου Αρχιτεκτονικής, η κατασκευή και τρίτου
ορόφου, χωρίς υπέρβαση του ΣΔ.
2. Το μέγιστο ύψος των κτιρίων ορίζεται επτά και μισό
(7,50) μ. Κατ’ εξαίρεση, για τους πεδινούς οικισμούς το μέ-
γιστο ύψος κτιρίου μπορεί να ορίζεται στα οκτώ (8,00) μ.
Γ. Διατάξεις για όλες τις Ζώνες:
1. Το μέγιστο ύψος του κτιρίου μετράται από το ψηλό-
τερο σημείο της τομής του περιγράμματος της κάτοψης
του κτιρίου με το φυσικό ή το οριστικά διαμορφωμένο
έδαφος. Τo κτίριο δεν επιτρέπεται, λόγω κλίσης του εδά-
φους, να υπερβαίνει το μέγιστο ύψος των δέκα (10) μ. σε
οποιοδήποτε σημείο αυτού.
2. Η στάθμη οροφής τυχόν υπόγειου ορόφου δεν
δύναται να υπερβαίνει σε οποιοδήποτε σημείο το ένα
μέτρο και είκοσι εκατοστά (1,20) μ. από το φυσικό ή το
οριστικά διαμορφωμένο έδαφος.
3. Για τη διαμόρφωση των ακάλυπτων χώρων των
οικοπέδων επιτρέπονται μόνο οι απολύτως αναγκαίες
εκσκαφές, επί κεκλιμένου δε εδάφους επιτρέπεται η δια-
μόρφωση του οικοπέδου σε επίπεδα ελάχιστου πλάτους
πέντε (5) μ. με αναλημματικά τοιχία ή πρανή μέγιστου
ύψους ενός και μισού (1,50) μ.
4. Το ύψος των προβολών των όψεων του κτιρίου, μη
συμπεριλαμβανομένης της υπάρχουσας στέγης, σε αντί-
στοιχα κατακόρυφα επίπεδα διερχόμενα από την τομή
του περιγράμματος αυτού με το έδαφος, δεν μπορεί να
υπερβαίνει τα ανωτέρω κατά περίπτωση οριζόμενα. Σε
περίπτωση μη εξάντλησης της επιτρεπόμενης δόμησης
κατά τα ως άνω, επιβάλλεται η διάσπαση του κτιρίου σε
ανεξάρτητα κτίρια εντός του οικοπέδου.
5. Όταν η κλίση του οικοπέδου, στο τμήμα που χωρο-
θετείται το υπό ανέγερση κτίριο, είναι μεγαλύτερη από
είκοσι τοις εκατό (20%) και βρίσκεται στην κατωφέρεια
(κατάντη) της οδού, η προβολή της όψης του κτιρίου
πάνω από τη στάθμη της οδού δεν δύναται να υπερβαίνει
τα τέσσερα και μισό (4,50) μ. Στην περίπτωση που η φυ-
σική στάθμη του οικοπέδου στο όριο της οδού βρίσκεται
χαμηλότερα των τριών (3,00) μ. από τη στάθμη της οδού,
η προβολή της όψης του κτιρίου πάνω από τη στάθμη της
οδού δε δύναται να υπερβαίνει τα τρία (3,00) μ.
6. Προκειμένου περί τουριστικών καταλυμάτων, σε
οικόπεδα μεγαλύτερα των χιλίων (1.000) τ.μ., η κάλυψη
με ισόγειους όγκους κτιρίων μέγιστου ύψους τεσσάρων
(4,00) μ. είναι κατ’ ελάχιστον το τριάντα τοις εκατό (30%)
της πραγματοποιούμενης κάλυψης.
7. Πάνω από το καθοριζόμενο, σύμφωνα με τις προη-
γούμενες διατάξεις, μέγιστο επιτρεπόμενο ή υλοποιού-
μενο ύψος των κτιρίων επιτρέπονται:

α) Η κατασκευή στέγης ύψους έως δύο (2,00) μ. Η υπο-
χρέωση ή μη κατασκευής στέγης εξειδικεύεται για κάθε
οικισμό με το π.δ οριοθέτησης, αναλόγως των χαρακτη-
ριστικών αυτού,
β) οι κατασκευές που προβλέπονται στις παρ. 2
περ. β, στ και η και 3 περ. α και β του άρθρου 19 του
ν. 4067/2012,
γ) κτιστή δεξαμενή αποθήκευσης νερού, ύψους έως
ένα (1,00) μ.,
δ) απολήξεις κλιμακοστασίων με στάση ή μη ανελ-
κυστήρα στο δώμα (φυτεμένο ή μη) και φρεατίων
ανελκυστήρων αντίστοιχα, με τις ελάχιστες αναγκαίες
διαστάσεις και μέγιστο εξωτερικό ύψος δύο και μισό
(2,50) μ. Επί των απολήξεων, απαγορεύεται η τοποθέτη-
ση οποιασδήποτε κατασκευής ή εγκατάστασης,
ε) Στηθαία και κιγκλιδώματα ασφαλείας. Στηθαία ή
τμήματα στηθαίων του δώματος ή και της εγκιβωτισμέ-
νης στέγης δύνανται να αποτελούν ανεστραμμένες δο-
κούς του φέροντος οργανισμού του κτιρίου,
στ) Κατασκευές αντιθορυβικής προστασίας (ηχοπετά-
σματα) για την απόσβεση θορύβου των μηχανημάτων
κλιματισμού. Τοποθετούνται σε απόσταση τουλάχιστον
μισού (0,50) μ. από κάθε όψη του κτιρίου και έχουν μέ-
γιστο ύψος τρία και μισό (3,50) μ. με τη βάση στήριξής
τους. Στη Ζώνη Α του οικισμού, οι εν λόγω κατασκευές
επιτρέπονται μόνο σε κοινωφελή ή δημόσια κτίρια και
στις Ζώνες Β και Β1 του οικισμού, επιπροσθέτως και σε
ειδικά κτίρια.
8. Όλες οι κατασκευές πάνω από το μέγιστο επιτρε-
πόμενο ή υλοποιούμενο ύψος των κτιρίων αποτελούν
ένα ενιαίο αισθητικό σύνολο, δύναται να συνδέονται ή
να περιφράσσονται με ελαφρά ή διάτρητα στοιχεία, οι
θέσεις τους δε αποτυπώνονται υποχρεωτικά στις μελέτες
που συνοδεύουν την οικοδομική άδεια.
9. Με το π.δ. οριοθέτησης του οικισμού και για λό-
γους προστασίας του αρχιτεκτονικού χαρακτήρα του,
δύνανται να επιβάλλονται περιορισμοί στις κατασκευές
που επιτρέπονται κατά τις περ. 7 και 8 της παρ. Γ του
παρόντος.

Άρθρο 12
Γραμμή δόμησης - Θέση κτιρίου στο οικόπεδο -
Οικοδομησιμότητα
Α. Γραμμή Δόμησης
1. Στη Ζώνη Α του οικισμού:
α. Για να είναι οικοδομήσιμο το οικόπεδο, πρέπει να
έχει πρόσωπο σε υφιστάμενο κοινόχρηστο χώρο,
β. ως γραμμή δόμησης νοείται η εν τοις πράγμασι υφι-
στάμενη. Το κτίριο τοποθετείται επ’ αυτής ή και εσώτερα
αυτής,
γ. στις περιπτώσεις που δεν υφίσταται συμπαγής ανά-
πτυξη του πολεοδομικού μετώπου επί του προσώπου
των οικοπέδων προς τον κοινόχρηστο χώρο, σε οικόπε-
δα εμβαδού ίσου ή μεγαλύτερου των πεντακοσίων (500)
τ.μ. το κτίριο τοποθετείται σε υποχώρηση τουλάχιστον
τεσσάρων (4,00) μ. από το πρόσωπο αυτών.
2. Στις Ζώνες Β και Β1 του οικισμού:
α. Για να είναι οικοδομήσιμο το οικόπεδο, πρέπει να
έχει πρόσωπο σε υφιστάμενο κοινόχρηστο χώρο πλά-
τους τουλάχιστον τεσσάρων (4,00) μ. Όπου το πλάτος
υπολείπεται των τεσσάρων (4,00) μ., προκειμένου να
καταστεί οικοδομήσιμο, τίθεται με συμβολαιογραφική
πράξη σε κοινή χρήση λωρίδα αυτού τόση ώστε, από
το πρόσωπο του εναπομένοντος οικοπέδου μέχρι τον
άξονα του κοινόχρηστου χώρου, να επιτυγχάνεται πλά-
τος τουλάχιστον δύο (2,00) μ. Αντίγραφο της ως άνω
συμβολαιογραφικής πράξης κοινοποιείται με απόδειξη
στον οικείο Δήμο, ο οποίος υποχρεούται να τηρεί σχετικό
αρχείο των παραχωρημένων λωρίδων, προς ενημέρωση
του δικτύου κοινόχρηστων χώρων του οικισμού. Από την
ανωτέρω ρύθμιση εξαιρούνται τμήματα του οικοπέδου
που καταλαμβάνονται από υφιστάμενες οικοδομές,
β. το κτίριο τοποθετείται κατά την κύρια όψη του, είτε
ολόκληρη, είτε κατά τμήμα της, επί της γραμμής δόμη-
σης, όπως αυτή διαμορφώνεται με την εφαρμογή των
διατάξεων της προηγουμένης παραγράφου ή και εσώ-
τερα αυτής,
γ. σε οικόπεδα ίσα ή μεγαλύτερα των πεντακοσίων
(500) τ.μ. εντός της Ζώνης Β και ειδικότερα στις περιπτώ-
σεις που δεν υφίσταται συμπαγής ανάπτυξη του πολε-
οδομικού μετώπου επί του προσώπου των οικοπέδων
προς τον κοινόχρηστο χώρο, το κτίριο τοποθετείται σε
υποχώρηση δύο και μισό (2,50) μ. τουλάχιστον από το
πρόσωπο αυτών,
δ. σε οικόπεδα ίσα ή μεγαλύτερα των πεντακοσίων
(500) τ.μ. εντός της Ζώνης Β1 και ειδικότερα στις περι-
πτώσεις που δεν υφίσταται συμπαγής ανάπτυξη του πο-
λεοδομικού μετώπου επί του προσώπου των οικοπέδων
προς τον κοινόχρηστο χώρο, το κτίριο τοποθετείται σε
υποχώρηση τεσσάρων (4,00) μ. τουλάχιστον από το πρό-
σωπο αυτών.
3. Διατάξεις για όλες τις Ζώνες:
α. Οι διατάξεις του παρόντος άρθρου δεν ισχύουν
στις περιπτώσεις τμημάτων του οικισμού που διαθέτουν
εγκεκριμένο σχέδιο,
β. διατάξεις περί ελάχιστων αποστάσεων δόμησης για
την ασφάλεια της υπεραστικής συγκοινωνίας δυσμενέ-
στερες από τις καθοριζόμενες στο παρόν άρθρο, κατι-
σχύουν των διατάξεών του,
γ. για λόγους κυκλοφοριακούς, μετά από σχετική
γνωμοδότηση του οικείου Δημοτικού Συμβουλίου,
γνωμοδότηση του οικείου ΣΥ.ΠΟ.Θ.Α. και απόφαση του
Γραμματέα της Αποκεντρωμένης Διοίκησης, δύναται να
επιβάλλεται η τοποθέτηση του κτιρίου κατά την κύρια
όψη του σε υποχώρηση από την ως άνω γραμμή δόμη-
σης, στο σύνολο ή σε τμήμα του. Στην περίπτωση που
τμήμα του οικοπέδου, κατ’ εφαρμογή των ανωτέρω, απο-
δίδεται σε κοινή χρήση για διευκόλυνση της κυκλοφο-
ρίας, δεν επηρεάζονται η αρτιότητα και ο υπολογισμός
των πολεοδομικών μεγεθών αυτού, η δε αποδιδόμενη
έκταση συμπεριλαμβάνεται στο δίκτυο κοινόχρηστων
χώρων του οικισμού με ενημέρωση του αρχείου της
περ. α της παρ. 2 της ενότητας υπό στοιχείο Α του πα-
ρόντος άρθρου,
δ. κατά τη διαδικασία οριοθέτησης του οικισμού, μετά
από γνωμοδότηση του οικείου Δήμου και αιτιολογημένη
γνωμοδότηση του οικείου ΣΥ.ΠΟ.Θ.Α., είναι δυνατόν να
ορίζεται ελάχιστη απόσταση των κτιρίων από το όριο

των υφιστάμενων κοινόχρηστων χώρων ή από τον άξο-
να της οδού διαφορετική από εκείνη που ορίζεται στις
ανωτέρω περιπτώσεις του παρόντος άρθρου είτε για
ολόκληρο τον οικισμό είτε για τμήμα του είτε και για
μεμονωμένη περίπτωση, εφόσον κρίνεται αναγκαίο για
λόγους κυκλοφοριακούς, περιβαλλοντικούς, αρχιτεκτο-
νικούς και προστασίας εν γένει της φυσιογνωμίας του
οικισμού,
ε. κατά την οριοθέτηση του οικισμού και μόνο στις
Ζώνες Β και Β1, είναι δυνατό να καθορίζεται για την
εφαρμογή της περ. α της περ. 2 της παρ. Α του παρόντος
άρθρου, πλάτος κοινόχρηστου χώρου μεγαλύτερο των
τεσσάρων (4,00) μ. και έως οκτώ (8,00) μ., εφόσον αυτό
επιβάλλεται για λόγους κυκλοφοριακούς, περιβαλλο-
ντικούς, αρχιτεκτονικούς και προστασίας εν γένει της
φυσιογνωμίας του οικισμού. Η εφαρμογή της παρούσας
διάταξης είναι δυνατή και μετά την οριοθέτηση του οι-
κισμού, τηρουμένης της διαδικασίας της ως άνω περ. γ.
Β. Θέση κτιρίου στο οικόπεδο
Το κτίριο τοποθετείται ελεύθερα εντός του οικοπέδου,
τηρουμένων των ρυθμίσεων περί γραμμής δόμησης.
Όπου το κτίριο δεν εφάπτεται στα πλάγια ή και τα πίσω
όρια του οικοπέδου, επιβάλλεται υποχρεωτική από-
σταση τουλάχιστον δύο και μισό (2,5) μ. από αυτά. Η
απόσταση μεταξύ ανεξάρτητων κτιρίων εντός του ίδιου
οικοπέδου ορίζεται σε δύο και μισό (2,5) μ. τουλάχιστον.
Άρθρο 13
Γραμμή δόμησης παραλιακών οικισμών
Στους παραλιακούς οικισμούς και σε ό,τι αφορά στη
γραμμή δόμησης αυτών προς την θάλασσα, ως «διαμορ-
φωμένη γραμμή δόμησης» νοείται εκείνη που διαμορ-
φώθηκε από κτίσματα νομίμως υφιστάμενα ή ανεγερ-
θέντα με βάση οικοδομική άδεια, αλλά και κτίσματα και
κατασκευές τα οποία έχουν νομιμοποιηθεί ή εξαιρεθεί
της κατεδάφισης, σύμφωνα με τις οικείες κατά περίπτω-
ση διατάξεις, εξαιρουμένων των αυθαίρετων επεκτάσε-
ων με πέργκολες και άλλες συναφείς κατασκευές προς
τη θάλασσα. Ειδικότερα ισχύουν τα εξής:
1. Στα παραλιακά οικόπεδα, το κτίριο τοποθετείται σε
απόσταση τουλάχιστον δεκαπέντε (15,00) μ. από την
καθορισμένη, κατά τις ισχύουσες διατάξεις, γραμμή αιγι-
αλού και οπωσδήποτε μετά τη γραμμή παραλίας, εφόσον
έχει καθοριστεί. Στην περίπτωση που η γραμμή δόμησης
είναι διαμορφωμένη σε απόσταση μεγαλύτερη των δε-
καπέντε (15,00) μ. από τη γραμμή αιγιαλού, η οικοδομή
τοποθετείται επ’ αυτής ή και εσώτερα αυτής.
2. α) Όπου υφίσταται εν τοις πράγμασι διαμορφωμέ-
νη γραμμή δόμησης, η οποία εντοπίζεται σε απόσταση
μικρότερη των δεκαπέντε (15,00) μ. από τη γραμμή αιγι-
αλού και εκτός της ζώνης παραλίας, η οικοδομή δύναται
να τοποθετείται επί της γραμμής δόμησης που καθορί-
ζεται, κατόπιν σχετικής μελέτης, με το π.δ. της οριοθέ-
τησης του οικισμού ή με αυτοτελές π.δ., με πρόταση του
Υπουργού Περιβάλλοντος και Ενέργειας.
β) Στην ως άνω περ. α, ο καθορισμός γραμμής δό-
μησης, περιλαμβάνει και τον καθορισμό και την απο-
τύπωση κοινόχρηστων διόδων, πλάτους τουλάχιστον
τεσσάρων (4,00) μ., που συνδέουν το εσωτερικό δίκτυο
κοινόχρηστων χώρων του οικισμού με τη ζώνη παρα-
λίας, σε αποστάσεις μεταξύ τους που προσδιορίζονται
κατά περίπτωση, αναλόγως του πολεοδομικού ιστού
του οικισμού. Οι αποδιδόμενες σε κοινή χρήση λωρί-
δες των οικοπέδων για τη δημιουργία των ανωτέρω δι-
όδων προσμετρούνται στο απομειούμενο εμβαδόν των
οικοπέδων για την αρτιότητα και τον υπολογισμό των
λοιπών πολεοδομικών τους μεγεθών. Για την απόδοση
σε κοινή χρήση λωρίδων των οικοπέδων κατά τα ανω-
τέρω, συντάσσεται σχετική συμβολαιογραφική πράξη
με επισπεύδοντα τον ενδιαφερόμενο ιδιοκτήτη ή τον
Δήμο, κατά περίπτωση, αντίγραφο της οποίας καταχω-
ρίζεται υποχρεωτικά σε σχετικό αρχείο παραχωρημένων
λωρίδων, προς ενημέρωση του δικτύου κοινόχρηστων
χώρων του οικισμού. Σε περίπτωση μη συναίνεσης ή
αγνώστου ιδιοκτήτη για την παραχώρηση της ως άνω
λωρίδας προς υλοποίηση των εν λόγω κοινόχρηστων
διόδων, ο επισπεύδων Δήμος μεριμνά για την κίνηση της
διαδικασίας αναγκαστικής απαλλοτρίωσης της έκτασης
της διόδου σύμφωνα με τις διατάξεις του κώδικα περί
αναγκαστικών απαλλοτριώσεων. Στην τελευταία περί-
πτωση, η λωρίδα που καταλαμβάνεται δεν προσμετράται
στον εμβαδόν του οικοπέδου από το οποίο αφαιρείται,
προκειμένου για την αρτιότητα και τον υπολογισμό των
λοιπών πολεοδομικών του μεγεθών. Από την ανωτέρω
ρύθμιση για τον καθορισμό κοινόχρηστων διόδων εξαι-
ρούνται τμήματα του οικοπέδου που καταλαμβάνονται
από νομίμως υφιστάμενες οικοδομές, κατά το πρώτο
εδάφιο του παρόντος. Η υλοποίηση των διόδων εκτε-
λείται με ευθύνη και δαπάνη του Δήμου.
3. Κατ’εξαίρεση της περ. 8 της παρ. Α του άρθρου 6,
στην περίπτωση που η διαμορφωμένη γραμμή δόμησης,
όπως ορίζεται ανωτέρω, ή τμήμα αυτής εμπίπτει εντός
της καθορισμένης ζώνης παραλίας, για την οποία δεν
έχει συντελεσθεί η σχετική απαλλοτρίωση, όπου απαι-
τείται, επανακαθορίζεται η γραμμή παραλίας και με βάση
αυτήν καθορίζεται η γραμμή δόμησης με π.δ., καθώς
και εφαρμόζονται τα οριζόμενα στην παρ. 2. Για την έκ-
δοση οικοδομικής άδειας ή έκδοση άλλης πράξης που
σχετίζεται με τη δόμηση των ακινήτων που εντοπίζονται
εντός της ζώνης παραλίας, απαιτείται προηγουμένως
ο επανακαθορισμός αυτής, προκειμένου η οριογραμ-
μή της παραλίας να μην υπερβαίνει τη διαμορφωμένη
γραμμή δόμησης κατά τα οριζόμενα στην παρ. 5 του
άρθρου 7 του ν. 2971/2001 σε συνδυασμό με την παρ. 1
του άρθρου 5 του ν. 5092/2024.
4. Στη Ζώνη Α όλων των παραλιακών οικισμών, ο ως
άνω καθορισμός κοινόχρηστων διόδων είναι δυνητικός
και εξετάζεται κατά περίπτωση, βάσει της πολεοδομικής
συγκρότησης του παράκτιου μετώπου του οικισμού.
5. Νομίμως υφιστάμενα κτίσματα που βρίσκονται
εντός της εδαφικής λωρίδας που ορίζεται από τη γραμ-
μή δόμησης και τη γραμμή παραλίας, επιτρέπεται να
επισκευάζονται μόνο για λόγους χρήσης, υγιεινής και
ασφάλειας.
6. Με έκδοση π.δ., μετά από γνωμοδότηση του Δή-
μου και σύμφωνη γνώμη του ΣΥ.ΠΟ.Θ.Α. ή του αρμόδιου
ΚΕ.ΣΥ.ΠΟ.Θ.Α. στην περίπτωση παραδοσιακών οικισμών,
είναι δυνατόν να καθορίζεται γραμμή δόμησης διαφο-

ρετική από αυτήν που προκύπτει από την εφαρμογή
των ανωτέρω.

7. Η περίφραξη των οικοπέδων που έχουν πρόσωπο προς τη θάλασσα τοποθετείται επί της καθορισμένης γραμμής παραλίας.

Άρθρο 14
Χρήσεις γης

Με το π.δ. οριοθέτησης του οικισμού, εντός των Ζωνών του και μέχρι την πολεοδόμηση αυτού, επιτρέπεται να καθορίζονται οι κατωτέρω χρήσεις γης, οι οποίες δύνανται, ανά κατηγορία και περίπτωση οικισμού, να ορίζονται είτε στο σύνολό τους είτε σε μέρος αυτών, με βάση τη φυσιογνωμία του, τα ειδικότερα χαρακτηριστικά του, την προστασία του και τις προβλέψεις υπερκείμενου σχεδιασμού. Ειδικά στην περίπτωση παραδοσιακού οικισμού, για τον καθορισμό των χρήσεων γης απαιτείται
εξειδίκευση των κατά τα κατωτέρω επιτρεπόμενων χρήσεων γης και ειδική τεκμηρίωση στο πλαίσιο της μελέτης οριοθέτησης, με σκοπό την ανάδειξη της ιδιαίτερης ιστορικής, πολεοδομικής, αρχιτεκτονικής, λαογραφικής, κοινωνικής και αισθητικής φυσιογνωμίας του καθώς και την αποτροπή αλλοίωσής του. Ειδικότερα, επιτρέπεται να καθορίζονται οι εξής χρήσεις γης, σύμφωνα με το άρθρο 16 του π.δ. 59/2018:

Α. Στη Ζώνη Α του οικισμού:

α. (1) Κατοικία.

β. (2) Κοινωνική πρόνοια.

γ. (3) Εκπαίδευση: Επιτρέπονται μόνο Νηπιαγωγεία (3.1), Πρωτοβάθμια (3.2) Δευτεροβάθμια (3.3) και Ειδική
εκπαίδευση (3.5).

δ. (4.1) Μικρές αθλητικές εγκαταστάσεις (κατηγορίες Α1, Α2, Β1, Δ, Ε1).

ε. (5) Θρησκευτικοί χώροι.

στ. (6) Πολιτιστικές εγκαταστάσεις.

ζ. (7) Διοίκηση τοπικής κλίμακας.

η. (8.1) Πρωτοβάθμιες υπηρεσίες υγείας χωρίς νοσηλεία.

θ. (10.1) Εμπορικά καταστήματα και (10.2) Καταστήματα παροχής προσωπικών υπηρεσιών, συνολικής επιφάνειας δόμησης έως εκατόν πενήντα (150) τ.μ. ανά οικόπεδο.

ι. (11) Γραφεία, συνολικής επιφάνειας δόμησης έως διακόσια (200) τ.μ. ανά οικόπεδο.

ια. (12) Εστιατόρια, συνολικής επιφάνειας δόμησης έως διακόσια (200) τ.μ. ανά οικόπεδο.

ιβ. (13) Αναψυκτήρια, συνολικής επιφάνειας δόμησης έως εκατόν πενήντα (150) τ.μ. ανά οικόπεδο.

ιγ. (15) Τουριστικά καταλύματα μέχρι πενήντα (50) κλίνες.

ιδ. (22) Επαγγελματικά εργαστήρια χαμηλής όχλησης που συνδέονται με την άσκηση παραδοσιακών δραστηριοτήτων οικισμού και προϊόντων που εξάγονται, τα οποία δεν επιβαρύνουν τη λειτουργία του οικισμού.

ιε. (30) Γωνιές ανακύκλωσης και μικρά πράσινα σημεία.

ιστ. (48) Κατασκευές σε δημόσιους κοινόχρηστους χώρους κατά το άρθρο 20 του ν. 4067/2012, με την εξαίρεση της παρ. 5 αυτού.

Β. Στις Ζώνες Β και Β1 του οικισμού:

α. (1) Κατοικία.

β. (2) Κοινωνική πρόνοια.

γ. (3) Εκπαίδευση: Επιτρέπονται μόνο Νηπιαγωγεία (3.1), Πρωτοβάθμια (3.2) Δευτεροβάθμια (3.3) και Ειδική
εκπαίδευση (3.5).

δ. (4.1) Μικρές αθλητικές εγκαταστάσεις (κατηγορίες Α1, Α2, Β1, Δ, Ε1).
ε. (5) Θρησκευτικοί χώροι.
στ. (6) Πολιτιστικές εγκαταστάσεις.
ζ. (7) Διοίκηση τοπικής κλίμακας.
η. (8.1) Πρωτοβάθμιες υπηρεσίες υγείας χωρίς νοσηλεία.
θ. (10.1) Εμπορικά καταστήματα και (10.2) Καταστήματα παροχής προσωπικών υπηρεσιών μέχρι εκατόν πενήντα (150) τ.μ. συνολικής επιφάνειας δόμησης ανά οικόπεδο και (10.3) υπεραγορές μέχρι τριακόσια (300) τ.μ. συνολικής επιφάνειας δόμησης ανά οικόπεδο.

ι. (11) Γραφεία μέχρι τριακόσια (300) τ.μ. συνολικής επιφάνειας δόμησης ανά οικόπεδο.

ια. (12) Εστιατόρια μέχρι τριακόσια (300) τ.μ. συνολικής επιφάνειας δόμησης ανά οικόπεδο.

ιβ. (13) Αναψυκτήρια μέχρι εκατόν πενήντα (150) τ.μ. συνολικής επιφάνειας δόμησης ανά οικόπεδο.

ιγ. (15) Τουριστικά καταλύματα μέχρι εκατό (100) κλίνες.

ιδ. (20) Αποθήκες χαμηλής όχλησης, μέχρι τριακόσια (300) τ.μ. συνολικής επιφάνειας, εξαιρουμένων των αποθηκών με κωδικό (20.1).

ιε. (22) Επαγγελματικά εργαστήρια (άρθρο 17 του ν. 3982/2011, Α’143).
ιστ. (30) Γωνιές ανακύκλωσης και μικρά πράσινα ση-
μεία.
ιζ. (48) Κατασκευές σε δημόσιους κοινόχρηστους χώ-
ρους κατά το άρθρο 20 του ν. 4067/2012.
Γ. Με το π.δ. της οριοθέτησης μπορεί να καθορίζονται
εντός της Ζώνης Β1 του οικισμού, με βάση τα ειδικότε-
ρα χαρακτηριστικά και τη φυσιογνωμία του, πέραν των
επιτρεπόμενων χρήσεων, και οι εξής:
α. (16.1) Στάθμευση αυτοκινήτων μέχρι 3,5 τόνους κοι-
νής χρήσης, μοτοσικλετών και μοτοποδηλάτων.
β. (17) Πρατήρια παροχής καυσίμων και ενέργειας.
γ. (18) Πλυντήρια, λιπαντήρια αυτοκινήτων.
δ. (19.1) Συνεργεία επισκευής αυτοκινήτων συνήθων
οχημάτων (συμπεριλαμβάνονται μοτοσικλέτες και μο-
τοποδήλατα) μέχρι 3,5 τόνους μικτού φορτίου ή δυνα-
τότητα μεταφοράς μέχρι 9 ατόμων.
ε. (24.1) Γεωργικές, δασικές, κτηνοτροφικές, αλιευτικές
και λοιπές αγροτικές εκμεταλλεύσεις και (24.2) γεωργικές
αποθήκες και λοιπές εγκαταστάσεις αγροτικού τομέα.
στ. (26) Εγκαταστάσεις Μέσων Μαζικής Μεταφοράς.
ζ. (34) Εγκαταστάσεις Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας
(φωτοβολταϊκά).
η. (21.Α) Κέντρα Δεδομένων και τεχνολογικής υποστή-
ριξης επιχειρήσεων και λοιπές συνοδευτικές δραστηρι-
ότητες (Data Centres).
θ. (36.Α) Κέντρα Περίθαλψης Ειδών Άγριας Πανίδας
(ΚΕΠΕΑΠ).
ι. (41) Eγκαταστάσεις προσωρινής υποδοχής και φιλο-
ξενία προσφύγων μέχρι εκατό (100) ατόμων.
Για τις εν λόγω χρήσεις εφαρμόζονται οι όροι δόμησης
των περ. 1 και 2 υποπερ. γ της παρ. Β του άρθρου 10.

Δ. Διατάξεις για όλες τις Ζώνες
1. Εκτός του ορίου του οικισμού και σε απόσταση έως
και πεντακοσίων (500) μ. περιμετρικά αυτού, απαγορεύ-
εται η ανέγερση βιομηχανικών και βιοτεχνικών εγκα-
ταστάσεων κατηγορίας Α της παρ. 1 του άρθρου 1 του
ν. 4014/2011 (Α’ 209), όπως εξειδικεύεται με τις εκάστοτε
ισχύουσες σχετικές κανονιστικές ρυθμίσεις, και εν γένει
οχλουσών εγκαταστάσεων.
2. Με απόφαση του Γραμματέα Αποκεντρωμένης Δι-
οίκησης, που δημοσιεύεται στην Εφημερίδα της Κυβερ-
νήσεως, μετά από γνώμη του οικείου δημοτικού ή κοι-
νοτικού συμβουλίου, γνωμοδότηση του ΚΕ.ΣΥ.ΠΟ.Θ.Α.
και γνώμη της αρμόδιας Υπηρεσίας του Υπουργείου
Ανάπτυξης που πρέπει να διατυπωθεί σε προθεσμία
είκοσι (20) ημερών από την υποβολή του ερωτήματος,
είναι δυνατόν:
α) Για οικισμούς τουριστικούς ή αξιόλογους ή συνεκτι-
κούς ή περιαστικούς να καθορίζεται πλάτος ζώνης μεγα-
λύτερο από πεντακόσια (500) μ. και έως χίλια (1.000) μ.,
β) για τους μη δυναμικούς οικισμούς το πλάτος της
ζώνης να μειώνεται μέχρι τα διακόσια (200) μ. σε όλη την
περίμετρο του οικισμού ή σε τμήμα αυτής,
γ) για όλους τους οικισμούς να καθορίζεται γραφικά
ζώνη ποικίλου πλάτους, όταν η εφαρμογή των παραπάνω
αποστάσεων δεν είναι δυνατή (μικρή απόσταση μεταξύ
των οικισμών-απαγορευτικό ανάγλυφο κ.ά.) και επιβάλ-
λεται για τις ανάγκες χωροθέτησης της βιομηχανίας.
Για την εφαρμογή των υποπερ. β και γ, ελέγχεται υπο-
χρεωτικά και η απόσταση από τη Ζώνη Α του οικισμού, η
οποία δεν επιτρέπεται να είναι μικρότερη της οριζόμενης
στην περ. 1.

3. Σε κάθε περίπτωση ελέγχεται υποχρεωτικά η από-
σταση από τη Ζώνη Α του οικισμού, η οποία δεν επιτρέ-
πεται να είναι μικρότερη της οριζόμενης στην περ. 1.

4. Εντός των αποστάσεων της περ. 1, επιτρέπεται ο εκσυγχρονισμός και η επέκταση των υφιστάμενων κτιριακών και λοιπών εγκαταστάσεων δικτύων κοινής ωφέλειας. Επιτρέπεται, επίσης, ο εκσυγχρονισμός και η επέκταση των υφιστάμενων βιομηχανικών και βιοτεχνικών εγκαταστάσεων, οι οποίες ιδρύθηκαν και λειτουργούν σε εφαρμογή διατάξεων που ίσχυαν κατά τον χρόνο ίδρυσής τους, τηρουμένων των προϋποθέσεων και προδιαγραφών του σχετικού θεσμικού πλαισίου.

Άρθρο 15

Ειδικοί όροι και περιορισμοί δόμησης

Οι ειδικοί όροι δόμησης των οικισμών καθορίζονται με το π.δ. οριοθέτησης οικισμού στο πλαίσιο ΤΠΣ, ΕΠΣ ή αυτοτελούς π.δ.

Α. Τρόπος καθορισμού ειδικών όρων.

1. Για τον καθορισμό των ειδικών όρων και περιορισμών δόμησης των οικισμών, απαιτείται η συμπλήρωση Δελτίου Αναγνώρισης του οικισμού, όπως περιγράφεται στο άρθρο 19. Κατά την αναγνώριση, καταγράφεται ο κυρίαρχος αρχιτεκτονικός τύπος των προϋφισταμένων του 1985 κτισμάτων του οικισμού, η πολεοδομική του διάρθρωση και εν γένει η φυσιογνωμία του, καθώς και λαογραφικά και πολιτιστικά στοιχεία που τον χαρακτηρίζουν.

2. Ως κυρίαρχος τύπος των κτισμάτων και των κατασκευών (π.χ. λιθόστρωτα, κρήνες κ.λπ.), θεωρείται ο πλέον διαδεδομένος ή αντιπροσωπευτικός τύπος στον οικισμό. Κτίριο μεμονωμένο, έστω και πολύ αξιόλογο, δεν εκφράζει τον κυρίαρχο τύπο.

Β. Περιεχόμενο των ειδικών όρων δόμησης.

Οι ειδικοί όροι δόμησης αφορούν, κατ’ αρχήν, όλες τις κατηγορίες οικισμών:

1. Απλοί οικισμοί: στην περίπτωση οικισμού, ο οποίος χαρακτηρίζεται ως απλός, με το π.δ. οριοθέτησης δύναται να καθορίζονται ειδικοί όροι δόμησης που αφορούν:

α) Στον τρόπο κάλυψης των κτιρίων και, σε περίπτωση στέγης, στην επικάλυψη κατά το υλικό και το χρώμα του
υλικού αυτού (π.χ. τύπος κεραμιδιού, χρώμα),

β) στο χρώμα των όψεων του κτιρίου,

γ) στους ανοιχτούς εξώστες ως προς τη θέση τους στις όψεις του κτιρίου, το πλάτος και το μήκος τους,

δ) στα στηθαία ή κιγκλιδώματα εξωστών, εξωτερικών κλιμάκων και δωμάτων ως προς το υλικό κατασκευής τους,

ε) στις αναλογίες των εξωτερικών ανοιγμάτων,

στ) στην αναλογία κενών και πλήρων των όψεων,

ζ) στον τύπο και τον χρωματισμό της περίφραξης του οικοπέδου.

2. Ενδιαφέροντες οικισμοί: με το π.δ. οριοθέτησης οικισμού, δύναται να καθορίζονται ειδικοί όροι δόμησης επιπροσθέτως των αναφερομένων στην παρ. 1 που αφορούν:

α) Στα εμφανή υλικά των όψεων του κτιρίου,

β) στη διαμόρφωση του υπέρθυρου (πρέκι) των εξωτερικών ανοιγμάτων,

γ) στο υλικό κατασκευής, τον τύπο και το χρώμα των εξωτερικών ανοιγμάτων.

3. Αξιόλογοι οικισμοί: οι ειδικοί όροι δόμησης επιβάλλουν την τήρηση όλων των επικρατούντων χαρακτηριστικών του κατ’ άρθρο 19 Δελτίου Αναγνώρισης του οικισμού.

Το π.δ. οριοθέτησης του οικισμού δύναται να προβλέψει ότι, κατά την έκδοση οικοδομικών αδειών, απόκλιση από τα ανωτέρω είναι δυνατή μόνο μετά από έγκριση του οικείου Συμβουλίου Αρχιτεκτονικής, κατ’ εφαρμογή του άρθρου 7 παρ. 1 περ. ε του ν. 4495/2017 (Α’ 167).

Υπογράφηκε και βγαίνει σε ΦΕΚ το νέο Προεδρικό Διάταγμα του υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας, σύμφωνα με τις κατευθύνσεις του Συμβουλίου της Επικρατείας, για την αναοριοθέτηση των οικισμών της χώρας. Σε εκδήλωση του ΤΕΕ Δυτικής Κρήτης επισημάνθηκε ότι με το νέο ΠΔ τα ακίνητα σε οικισμούς κάτω από 2 στρέμματα γίνονται μη οικοδομήσιμα. Ο γενικός γραμματέας του ΥΠΕΝ αναγνώρισε την απώλεια δικαιώματος δόμησης χιλιάδων ακινήτων και είπε τι σκέφτεται σε επόμενο χρόνο να κάνει το υπουργείο. Οι δηλώσεις σε βίντεο.

Στο μεταξύ συνεχίζονται οι αντιδράσεις, που επισημαίνουν  ότι χιλιάδες ιδιοκτησίες που είχαν δικαίωμα δόμησης θα τραπούν σε ιδιοκτησίες εκτός ορίων οικισμών και συνεπώς άνευ οικοδομησιμότητας με αποτέλεσμα την πλήρη απαξίωσή τους, καθώς το νέο ΠΔ  προβλέπει δραστική μείωση  των ορίων  οριζοντίως σε όλους τους οικισμούς της χώρας.

Οριοθέτηση οικισμών σε τρεις ζώνες

-«Μετά την απόφαση του ΣτΕ να κριθεί αντισυνταγ­ματικός ο σχετικός νόμος τον Φεβρουάριο του 2023, το Υπουργείο προχώρησε «σε μια μεθοδολογία που κρίθηκε νόμιμη από το ΣτΕ για τις 3 ζώνες από τις οποίες θα γίνει η οριοθέτηση των οικισμών» δήλωσε ο Ευθύμιος Μπακογιάννης γενικός γραμματέας Χωρικού Σχεδιασμού και Αστικού Περιβάλλοντος από την Κρήτη και παράλληλα έκανε γνωστό ότι:

– «Προχωράει ο σχεδιασμός μας για την εκπόνηση των μελετών και πρόσφατα βγήκε η απόφαση του ΣτΕ για την οριοθέτηση των οικισμών. Μάλιστα υπο­γράφηκε και το σχετικό Προε­δρικό Διάταγμα και θα βγει το ΦΕΚ τις επόμενες ημέρες».

Το νέο  Προεδρικό Διάταγμα αφορά στον καθορισμό κριτηρίων, διαδικασιών και όρων οριοθέτησης των οικισμών κάτω των 2.000 κατοίκων, περιλαμβανομένων και των προϋφιστάμενων του 1923, καθώς και των χρήσεων γης και γενικών όρων δόμησης για τους οποίους προβλέπεται:

-επανέγκριση, δηλαδή εκ νέου έγκριση του ορίου του οικισμού, όπως είχε καθοριστεί με βάση προγενέστερη διοικητική πράξη, χωρίς ουσιώδη μεταβολή, διότι είτε εκδόθηκε από αναρμόδιο όργανο είτε έχει ακυρωθεί για τυπικούς λόγους.

-αναοριοθέτηση, δηλαδή εκ νέου ο καθορισμός του ορίου του οικισμού στις περιπτώσεις που είναι αναγκαίο, προκειμένου να αποκατασταθούν ουσιώδη ελαττώματα (π.χ. συμπερίληψη δασικών εκτάσεων, αρχαιολογικών χώρων, περιοχών προστασίας της φύσης των Ν. 1650/1986 και Ν. 3937/2011, κ.ά.)

Σε τρεις ζώνες, ως εξής: 

♦ Α Ζώνη: είναι το εσώτερο – συνεκτικό τμήμα του οικισμού, που είχε δημιουργηθεί προ του 1923 (ιστορικός πυρήνας).

♦Β Ζώνη: είναι το συνεκτικό τμήμα που έχει δημιουργηθεί μεταξύ των ετών 1923 και του 1983.

♦ Β1 Ζώνη: είναι το διάσπαρτο τμήμα του οικισμού που έχει δημιουργηθεί μεταξύ του 1923 και του 1983.

-Η Ζώνη Γ που αναφερόταν στο προηγούμενο σχέδιο του Π.Δ. και θα περιλάμβανε τις περιοχές του οικισμού μετά τη Β1 Ζώνη μέχρι και το καθορισμένο όριο του οικισμού, αφαιρέθηκε έπειτα από παρατήρηση του Σ.τ.Ε.

– Δεν προβλέπεται επίσης οριοθέτηση σε μη οριοθετημένους οικισμούς.

Τι λέει ο γενικός γραμματέας του ΥΠΕΝ για την απώλεια του δικαιώματος δόμησης

Σε εκδήλωση του ΤΕΕ/ΤΔΚ στα Χανιά, στο πλαίσιο εκδήλωσης για τα 100 χρόνια του ΤΕΕ, ο γ.γ. Χωρικού Σχεδιασμού Ευθύμης Μπακογιάννης ουσιαστικά επιβεβαίωσε αυτή την εξέλιξη και είπε πως σκέφτεται το υπουργείο να αντιμετωπίσει το πρόβλημα απώλειας του δικαιώματος δόμησης, που δημιουργείται για χιλιάδες ιδιοκτήτες.

Τα όρια και τα… στρέμματα

Πρακτικά, αυτό που ακύρωσε το ΣτΕ είναι τις περιπτώσεις όπου όρια οικισμών κάτω των 2.000 κατοίκων είχαν καθοριστεί – μεγαλώνοντας, προφανώς – με αποφάσεις νομαρχών από τη δεκαετία του 1980 ακόμα, και αυτή η ακύρωση δεν μπορεί πια να αναστραφεί. Το ΣτΕ έκρινε ότι οι νομάρχες δεν είχαν καμία δικαιοδοσία να κάνουν κάτι τέτοιο.

Στο μεσοδιάστημα όμως, πολίτες που είχαν περιουσίες σε τέτοιες περιοχές έχτισαν νόμιμα οικίες εκδίδοντας οικοδομικές άδειες, πληρώνοντας φόρους και κάνοντας αγοραπωλησίες. Και πολλοί έχουν ιδιόκτητα οικόπεδα στα οποία όμως δεν έχουν χτίσει κάτι.

Τώρα, αρκετοί από αυτούς θα έχουν την ατυχία να μην μπορούν να χτίσουν καθόλου. Ειδικά για όσους αγόρασαν τέτοια οικόπεδα με τη λογική της οικοδόμησης, η οικονομική ζημιά θα είναι ξεκάθαρη.

Αυτό που έκανε γνωστό ο κ. Μπακογιάννης ήταν ότι όσοι έχτισαν νόμιμα σε τέτοιες περιοχές δεν θα έχουν καμία συνέπεια, αλλά για όσους θέλουν να χτίσουν από εδώ και στο εξής, η κυβέρνηση σκοπεύει να θεσπίσει ειδικό καθεστώς όπου θα ισχύουν οι ίδιες προϋποθέσεις με την εκτός σχεδίου δόμηση (τα περίφημα 4 στρέμματα), αλλά με λιγότερα… στρέμματα:

“Το μεγάλο πρόβλημα είναι από το 1983 και έπειτα όπου έχουμε τις αποφάσεις νομαρχών. Υπάρχουν κτίρια και οικόπεδα τα οποία τώρα με την απόφαση του ΣτΕ είναι εκτός ορίων, σε μια γκρίζα ζώνη.

Τι σκέφτεται να κάνει το ΥΠΕΝ για να διασωθούν ακίνητα που αχρηστεύονται

Υπάρχει πρόθεση του υπουργείου να οργανώσει αυτές τις ζώνες σε ΠΕΧ, περιοχές ελέγχου χρήσεων. Εκεί μπορούμε να προσδιορίσουμε και μια αρτιότητα μεταξύ δύο και τεσσάρων στρεμμάτων. Έτσι θα είναι μεγαλύτερη μεν από τις εντός οικισμού που είναι 300-500 τ.μ., αλλά μικρότερη από την εκτός σχεδίου και με προϋπόθεση ότι θα έχει πρόσοψη σε δρόμο. Αυτό έχουμε σκεφτεί για να αντιμετωπίσουμε το πρόβλημα”, ανέφερε ο κ. Μπακογιάννης.

ΤΕΕ/ΤΔΚ: Ό,τι είναι μικρότερο από 2 στρέμματα γίνεται μη οικοδομήσιμο

Πρακτικά τα παραπάνω σημαίνουν ότι αν η επιφάνεια ενός τέτοιου οικοπεδου είναι μικρότερη από 2 στρέμματα, δεν μπορεί να οικοδομηθεί. Νωρίτερα, ο πρόεδρος του ΤΕΕ/ΤΔΚ, Βασίλης Κοντεζάκης, εξήγησε την έκταση του προβλήματος:

“Το πισωγύρισμα στο 1983 θα συμπυκνώσει τα όρια. Έχουν χτιστεί και κτίρια στις περιμετρικές ζώνες, οι οποίες επίσης καταργήθηκαν το 2022. Έτσι πολλά αδόμητα οικόπεδα θα γίνουν ξαφνικά αγροτεμάχια.

Θα ισχύει το καθεστώς της εκτός σχεδίου δόμησης. Προβλέπουν μεν μια ζώνη όπου η αρτιότητα μπορεί να πάει μέχρι 2 στρέμματα. Αλλά σίγουρα ό,τι είναι μικρότερο από 2 στρέμματα, θα είναι μη άρτιο, μη οικοδομήσιμο.

Αυτό δημιουργεί μεγάλο κοινωνικό πρόβλημα και στα Χανιά αφορά πάρα πολλές περιοχές, από τις περιαστικές του δήμου Χανίων μέχρι περιοχές στην ενδοχώρα του νομού όπου είχαν ευρεία όρια που μπορεί να μικρύνουν ακόμα και στο μισό. Το ΤΕΕ διαφωνεί κάθετα, έχουμε ήδη πρόβλημα έλλειψης κατοικίας και ετοιμάζουμε παρέμβαση γι’ αυτό”, τόνισε ο πρόεδρος του ΤΕΕ/ΤΔΚ.

Εκτός από το ελάχιστο εμβαδόν των 2 στρεμμάτων, το πρώην οικόπεδο – νυν αγροτεμάχιο – θα πρέπει απαραίτητα να έχει και πρόσοψη σε κοινόχρηστο δρόμο.

Δείτε τις δηλώσεις του προέδρου ΤΕΕ/ΤΔΚ στο βίντεο:

Aντιδράσεις για το δικαίωμα δόμησης χιλιάδων ακινήτων

Στο μεταξύ συνεχίζονται οι αντιδράσεις  για το νέο ΠΔ για τους οικισμούς, που έχουν εκδηλωθεί από φορείς ιδιοκτητών ακινήτων,  εκπροσώπους της αυτοδιοίκησης και σε κοινοβουλευτικό επίπεδο.

-Την αναστολή δημοσίευσης του  Προεδρικού Διατάγματος, με το οποίο οδηγείται σε απαξίωση η περιουσία χιλιάδων ιδιοκτητών ζητά με ερώτησή του προς τον αρμόδιο υπουργό Περιβάλλοντος και Ενέργειας, ο βουλευτής Ηλείας του ΠΑΣΟΚ ΚΙΝΑΛ Μιχάλης Κατρίνης υπογραμμίζοντας ότι:

Το νέο ΠΔ εφαρμόζοντας αυστηρά ιστορικά κριτήρια και περιορίζοντας τα όρια των οικισμών σε αυτά που είχαν διαμορφωθεί έως το 1983, φαίνεται να αγνοεί πλήρως την πραγματική εξέλιξη και τις σύγχρονες ανάγκες των περιοχών. Αυτό οδηγεί σε μια οριζόντια και δραστική συρρίκνωση των ορίων των οικισμών, με αποτέλεσμα τη σοβαρή απαξίωση της μικρομεσαίας ιδιοκτησίας και την υποβάθμιση της τοπικής ανάπτυξης».

-«Tα όρια όχι μόνο δεν διατηρούνται αλλά περιορίζονται δραστικά και το 80% περίπου από την σημερινή γη, εντός ορίων, που περιλαμβάνει οικόπεδα, τίθεται αυτομάτως εκτός ορίων, χάνοντας και τα αντίστοιχα δικαιώματα δόμησης» τονίζει σε άρθρο του ο Δημάρχος Μινώα Πεδιάδας Βασίλης Κεγκέρογλου επισημαίνοντας ότι:

«Το ΠΔ για την οριοθέτηση των οικισμών προηγείται των ΠΔ των ΤΠΣ και ΕΠΣ, με κανόνες… Προκρούστειας κλίνης που μηδενίζουν τη δυνατότητα να καθορίσουν (τα ΤΠΣ και ΕΠΣ), τα όρια των οικισμών σύμφωνα με την προοπτική του κάθε τόπου».

Σε εισήγηση, που τέθηκε προς συζήτηση στην στην Επιτροπή Υποδομών της Κεντρική Ένωση Δήμων και Κοινοτήτων (ΚΕΔΕ), προκειμένου να ετοιμαστεί οργανωμένη αντίδραση των Δήμων της χώρας, παρουσιάζεται  αναλυτικά ποια ακίνητα και πως χάνουν το δικαίωμα δόμησης με την επικείμενη δημοσίευση του νέου Προεδρικού Διατάγματος,

Στη Βουλή σοβαρές οικονομικές και κοινωνικές επιπτώσεις για χιλιάδες ιδιοκτήτες

 Στην ερώτηση που κατέθεσε στη Βουλή ο βουλευτής Ηλείας του ΠΑΣΟΚ ΚΙΝΑΛ Μιχάλης Κατρίνης, προς τον αρμόδιο υπουργό Περιβάλλοντος και Ενέργειας για το νέο ΠΔ οριοθέτησης των οικισμών αναφέρει ειδικότερα ότι:

Μετά από απόφαση του Συμβουλίου της Επικρατείας (ΣτΕ), το οποίο ακύρωσε τις προηγούμενες οριοθετήσεις που είχαν πραγματοποιηθεί το 1985 από τους τότε κρατικούς Νομάρχες, κρίνοντας ότι οι αποφάσεις αυτές εκδόθηκαν από αναρμόδια όργανα, η κυβέρνηση προωθεί για δημοσίευση νέο προεδρικό διάταγμα. Σε αυτό καθορίζονται κριτήρια, διαδικασίες και όροι οριοθέτησης των οικισμών κάτω των 2.000 κατοίκων, περιλαμβανομένων και των προϋφιστάμενων του 1923, καθώς και των χρήσεων γης και γενικών όρων δόμησης.

Όμως, εφαρμόζοντας αυστηρά ιστορικά κριτήρια και περιορίζοντας τα όρια των οικισμών σε αυτά που είχαν διαμορφωθεί έως το 1983, φαίνεται να αγνοεί πλήρως την πραγματική εξέλιξη και τις σύγχρονες ανάγκες των περιοχών. Αυτό οδηγεί σε μια οριζόντια και δραστική συρρίκνωση των ορίων των οικισμών, με αποτέλεσμα τη σοβαρή απαξίωση της μικρομεσαίας ιδιοκτησίας και την υποβάθμιση της τοπικής ανάπτυξης.

Ο κος Κατρίνης τονίζει επίσης, ότι το προεδρικό διάταγμα απαγορεύει κάθε επέκταση των σημερινών ορίων, ακόμη και εάν υπάρχουν πιεστικές ανάγκες δόμησης λόγω πληθυσμιακών ή κοινωνικοοικονομικών παραγόντων, παραπέμποντας σε Τοπικά και Ειδικά Πολεοδομικά Σχέδια (ΤΠΣ & ΕΠΣ). Μια λύση, που όπως υπογραμμίζει, φαίνεται να είναι ανέφικτη για τους περισσότερους δήμους, λόγω υψηλού κόστους, μεγάλης διάρκειας υλοποίησης και έλλειψης κατάλληλου τεχνικού προσωπικού.

Ο βουλευτής σημειώνει, ότι οι ρυθμίσεις αυτού του ΠΔ προκαλούν σοβαρές οικονομικές και κοινωνικές επιπτώσεις για χιλιάδες ιδιοκτήτες που διαθέτουν σήμερα οικοδομήσιμα οικόπεδα εντός ορίων και θα δουν τις περιουσίες τους να απαξιώνονται πλήρως, εφόσον «ξαφνικά ένα πρωί» δεν θα είναι πια οικοδομήσιμες. Παράλληλα, σε μια εποχή στεγαστικής κρίσης θα περιοριστεί αντί να διευρυνθεί η δυνατότητα παροχής φθηνής και πολεοδομικά κατάλληλης γης για ανέγερση νέων κατοικιών, κάτι που θα οδηγήσει και σε εγκατάλειψη της υπαίθρου.

Για τους λόγους αυτούς ο Μιχάλης Κατρίνης ζητά την αναστολή δημοσίευσης του προεδρικού διατάγματος και τη διεξαγωγή οργανωμένου διαλόγου με τους δήμους, ώστε να ληφθούν υπόψη οι πραγματικές ανάγκες, οι σύγχρονες συνθήκες και οι αναπτυξιακές προοπτικές των οικισμών. Επιπλέον, θέτει την κυβέρνηση προ των ευθυνών της για τις αρνητικές οικονομικές και κοινωνικές επιπτώσεις που θα προκύψουν από την απαξίωση της μικρομεσαίας ιδιοκτησίας, ιδιαίτερα στις περιπτώσεις όπου η πολεοδομική επέκταση αποτελεί πρακτικά ανέφικτη επιλογή.

«Στην  Προκρούστεια κλίνη των σκοπιμοτήτων τα όρια των οικισμών κάτω από 2.000 κατοίκους»

Με τίτλο: «Στην  Προκρούστεια κλίνη των σκοπιμοτήτων τα όρια των οικισμών κάτω από 2.000 κατοίκους», σε άρθρο του στο fonimaleviziou Ο  Δημάρχος Μινώα Πεδιάδας Βασίλης Κεγκέρογλου αναλυτικά αναφέρει τα ακόλουθα:

«Με τα Τοπικά και Ειδικά Πολεοδομικά Σχέδια (ΤΠΣ και ΕΠΣ) που προωθούνται εδώ και 3-4 χρόνια, επιδιώκεται σύμφωνα με το Υπουργείο Περιβάλλοντος, η ορθολογική χωρική οργάνωση των δραστηριοτήτων με βάση τις αρχές περιβαλλοντικής προστασίας, της κοινωνικής συνοχής και της οικονομικής ανάπτυξης μέσα από τον  προσδιορισμό της αναπτυξιακής προοπτικής της κάθε περιοχής.

Μια από τις καθοριστικές αρμοδιότητες τους και πολύ σωστά, αφού θα έχουν αποτυπώσει και την προοπτική των οικισμών, είναι και ο επανακαθορισμός των ορίων των οικισμών κάτω αλλά και η πρόταση για τους οικισμούς που πρέπει να πολεοδομηθούν.

Όμως κι αυτή η ορθολογική διαδικασία «ξέφυγε» φαίνεται…. κατά λάθος από το αθηνοκεντρικό κράτος- στο οποίο περιλαμβάνονται όχι μόνο η Κυβέρνηση αλλά και όλα τα Όργανα και οι Θεσμοί της Εξουσίας  που αποφασίζουν για την τύχη των πολιτών και των τοπικών κοινωνιών ερήμην τους, από κλειστά γραφεία- και το οποίο σπεύδει επειγόντως να εφαρμόσει τα προβλεπόμενα από το πρωτόκολλο του συγκεντρωτικού κράτους.

Συγκεκριμένα, όπως έχω εδώ και μήνες ενημερώσει, προωθεί σχέδιο Προεδρικού Διατάγματος και κάθε νέα εκδοχή του οποίου είναι χειρότερη από την προηγούμενη, που θα προηγηθεί των ΠΔ των ΤΠΣ και ΕΠΣ, με κανόνες… Προκρούστειας κλίνης που μηδενίζουν τη δυνατότητα να καθορίσουν (τα ΤΠΣ και ΕΠΣ), τα όρια των οικισμών σύμφωνα με την προοπτική του κάθε τόπου.

Η εφαρμογή της τελευταίας εκδοχής του ΠΔ προβλέπει ότι τα όρια όχι μόνο δεν διατηρούνται αλλά περιορίζονται δραστικά και το 80% περίπου από την σημερινή γη, εντός ορίων, που περιλαμβάνει οικόπεδα, τίθεται αυτομάτως εκτός ορίων, χάνοντας και τα αντίστοιχα δικαιώματα δόμησης.

Υπενθυμίζω ότι τα όρια των Οικισμών κάτω από 2.000 κατοίκους, καθορίστηκαν κατά 99% σε όλη την Ελλάδα το έτος 1985, με Αποφάσεις των τότε Κρατικών Νομαρχών. Έκτοτε, και επί 40 χρόνια (1985-2025) οι οικισμοί αναπτύσσονται εντός των ορίων τους, με ελάχιστες περιπτώσεις Πολεοδόμησης τους ή Πολεοδομικής Επέκτασης που απαιτούν μακροχρόνια  διαδικασία και υψηλή δαπάνη για μικρούς οικισμούς.

Υπάρχουν πολεοδομήσεις που ξεκίνησαν με την ΕΠΑ το 1983 και  δεν έχουν ακόμη ολοκληρωθεί και το σημειώνω προκαταβολικά γιατί η απάντηση του ΥΠΕΝ θα είναι: «Μα θα κάνουμε πολεοδομήσεις».

Τα κριτήρια που τίθενται σύμφωνα με το σχέδιο ΠΔ που έχουμε στα χέρια μας, τα σημερινά όρια των οικισμών κάτω των 2.000 κατοίκων, περιλαμβανομένων και των προϋφιστάμενων του 1923, μειώνονται δραστικά και οριζόντια και περιλαμβάνουν ότι έχει οικοδομηθεί μέχρι το 1983 και κάποιες γειτονιές που έχουν οικοδομηθεί έως σήμερα, αν η απόσταση ανάμεσα στα σπίτια δεν είναι μεγάλη.

Όλα αυτά αφορούν το παρελθόν και λιγότερο το παρόν, χωρίς να λαμβάνεται υπόψιν το αύριο και το μέλλον αλλά και η αναπτυξιακή προοπτική κάθε οικισμού (π.χ. στο Δήμο Μινώα Πεδιάδας με την εγκατάσταση ενός νέου Διεθνούς Αεροδρομίου για το οποίο όλες οι κρατικές μελέτες δείχνουν ότι θα διπλασιαστεί και θα τριπλασιαστεί ο πληθυσμός).

Αυτό είναι πολιτικός παραλογισμός ή υπακοή σε συμφέροντα;»

Στην τελική ευθεία  μπαίνει από το υπουργείο Ψηφιακής Διακυβέρνησης και την Ανεξάρτητη Αρχή Δημοσίων Εσόδων το έργο διασύνδεσης του ηλεκτρονικού συστήματος Taxis με το Κτηματολόγιο και αρχίζουν έλεγχοι για να διαπιστώνεται εάν τα ακίνητα και τα τετραγωνικά τους στο Κτηματολόγιο είναι ίδια με τα δηλωθέντα στο Taxisnet, μέσω του Ε9. Στο μεταξύ ο πρόεδρος του Κτηματολογίου παρουσίασε τέσσερις στόχους για το 2025.

Μετά τη διασύνδεση του Taxis με το Κτηματολόγιο και οι δύο πλευρές θα ξεκινήσουν ελέγχους και διασταυρώσεις με στόχο αφενός να διαπιστωθούν περιπτώσεις αποφυγής καταβολής των φόρων, αφετέρου να διορθωθούν λάθη που υπάρχουν στα ακίνητα. Δηλαδή θα ελεγχθεί εάν τα ακίνητα και τα τετραγωνικά τους που είναι δηλωμένα στο Κτηματολόγιο συμπίπτουν με τα δηλωθέντα από τους ίδιους φορολογούμενους και στο Taxisnet, μέσω των εντύπων Ε9.

 Σε όσους εντοπιστούν διαφορές, θα σταλούν νέα εκκαθαριστικά σημειώματα, με τα οποία θα τους καταλογίζεται ο επιπλέον ΕΝΦΙΑ, για όλα τα έτη, στα οποία η ακίνητη περιουσία που είχαν στην κατοχή τους ήταν μεγαλύτερη από εκείνη που είχαν δηλώσει στο Ε9.

Μετά τη λειτουργία του έργου διασύνδεσης οι ελεγκτές της ΑΑΔΕ θα μπορούν:

– Να εντοπίσουν ιδιοκτήτες που δεν έχουν δηλώσει στο έντυπο Ε9 την ακίνητη περιουσία τους για να αποφύγουν την πληρωμή του ΕΝΦΙΑ και άλλων φόρων.

– Να αναζητήσουν φορολογούμενους με ληξιπρόθεσμες οφειλές προς την εφορία τις οποίες αφήνουν απλήρωτες και αρρύθμιστες, παρά το γεγονός ότι διαθέτουν μεγάλη ακίνητη περιουσία.

Ειδικότερα προβλέπεται:

 -Διασύνδεση των κεντρικών υπολογιστικών συστημάτων και ανταλλαγή δεδομένων. Αφορά στην παροχή αμοιβαίας δυνατότητας άμεσης πρόσβασης στα στοιχεία των ηλεκτρονικών αρχείων που τηρούν για την ανταλλαγή στοιχείων ακινήτων.

-Ανταλλαγή μεταξύ των φορέων των στοιχείων και των δεδομένων που συλλέγουν και τηρούν, η οποία επιτυγχάνεται τεχνικά με δύο τρόπους, τη μαζική αποθήκευση και διακίνησή τους με ψηφιακά μέσα και με τη χρήση διαδικτυακών υπηρεσιών.

Πότε αρχίζουν έλεγχοι για τα τετραγωνικά των ακινήτων

Στα τέλη Ιουνίου το υπουργείο Ψηφιακής Διακυβέρνησης και η Ανεξάρτητη Αρχή Δημοσίων Εσόδων προγραμματίζουν να γίνει η διασύνδεση του ηλεκτρονικού συστήματος Taxis με το Κτηματολόγιο.

Σημειώνεται ότι η διασύνδεσης Taxis με Κτηματολόγιο εκκρεμεί από το 2017-18, όπως είχε τεθεί ως μνημονιακή υποχρέωση. Είχε μείνει ως εκκρεμότητα και πλέον όλα δείχνουν ότι η υλοποίηση του έργου μπαίνει στην τελική ευθεία. Στο επιχειρησιακό σχέδιο της ΑΑΔΕ αναφερόταν ως χρόνος υλοποίησης του έργου διασύνδεσης Taxis με Κτηματολόγιο τα τέλη Μαρτίου. Στους λόγους που παίρνει μετάθεση η υλοποίηση του συγκεκριμένου έργου για Ιούνιο είναι οι αλλαγές στα υπουργεία στον τελευταίο ανασχηματισμό αλλά και τεχνικά ζητήματα διασύνδεσης των δύο συστημάτων, τα οποία αρμοδίως αναφέρεται ότι πλέον έχουν επιλυθεί.

Κτηματολόγιο: οι τέσσερις στόχοι για το 2025

Εξάλλου τέσσερις στόχους για το Κτηματολόγιο, που θα υλοποιηθούν το 2025 παρουσίασε ο πρόεδρος της ελληνικό Κτηματολόγιο Στέλιος Σακαρέτσιος μιλώντας στις εργασίες του 10oυ Οικονομικού Φόρουμ των Δελφών

«Οι κύριοι στόχοι μας για το 2025», είπε ο πρόεδρος του φορέα ότι είναι:

✔" src="https://s.w.org/images/core/emoji/15.0.3/svg/2714.svg" style="box-sizing: border-box; border: none !important; vertical-align: -0.1em !important; display: inline !important; box-shadow: none !important; height: auto; width: 1em !important; margin: 0px 0.07em !important; background: none !important; padding: 0px !important; max-width: 100%;"> Η ολοκλήρωση της κτηματογράφησης σε όλη τη χώρα, μετά από 30 χρόνια καθυστερήσεων

✔" src="https://s.w.org/images/core/emoji/15.0.3/svg/2714.svg" style="box-sizing: border-box; border: none !important; vertical-align: -0.1em !important; display: inline !important; box-shadow: none !important; height: auto; width: 1em !important; margin: 0px 0.07em !important; background: none !important; padding: 0px !important; max-width: 100%;">  Η ψηφιοποίηση του συνόλου των αρχείων των υποθηκοφυλακείων (600.000.000 σελίδες)

✔" src="https://s.w.org/images/core/emoji/15.0.3/svg/2714.svg" style="box-sizing: border-box; border: none !important; vertical-align: -0.1em !important; display: inline !important; box-shadow: none !important; height: auto; width: 1em !important; margin: 0px 0.07em !important; background: none !important; padding: 0px !important; max-width: 100%;"> Ο πλήρης μηδενισμός των εκκρεμοτήτων που κληρονομήσαμε από τα υποθηκοφυλακεία

✔" src="https://s.w.org/images/core/emoji/15.0.3/svg/2714.svg" style="box-sizing: border-box; border: none !important; vertical-align: -0.1em !important; display: inline !important; box-shadow: none !important; height: auto; width: 1em !important; margin: 0px 0.07em !important; background: none !important; padding: 0px !important; max-width: 100%;"> Η δημιουργία του Ενιαίου Μητρώου Ακινήτων, ως ψηφιακή πύλης για κάθε πολίτη, επαγγελματία ή επενδυτή

«Η νέα πλατφόρμα θα αλληλεπιδρά με όλες τις ψηφιακές πλατφόρμες του κράτους, συγκεντρώνοντας σε ένα ενιαίο σημείο το πλήρες προφίλ για κάθε ακίνητο. Πρόκειται για ένα εμβληματικό έργο» τόνισε ο πρόεδρος του Ελληνικού Κτηματολογίου. Η πρώτη διασύνδεση του μητρώου για τα ακίνητα θα ολοκληρωθεί στο τέλος του έτους, αντλώντας στοιχεία από την εφορία, το ΤΕΕ και τον ΔΕΔΔΗΕ, ενώ σε πλήρη λειτουργία αναμένεται να τεθεί στις αρχές του 2026.

Όσον αφορά στην πορεία της κτηματογράφησης της χώρας, ο κ. Σακαρέτσιος επισήμανε ότι μετά από τρεις δεκαετίες, εισέρχεται πλέον στην τελική ευθεία. «Σήμερα έχει φτάσει στο 60% σε περαιωμένες μελέτες και στο 90% σε αναρτήσεις, με την πλήρη ολοκλήρωση να αναμένεται έως το τέλος του 2025. Είναι ρεαλιστικός στόχος και τον πετύχουμε» είπε ο πρόεδρος του Ελληνικού Κτηματολογίου.

Υπογράμμισε ότι τα Υποθηκοφυλακεία είχαν εξελιχθεί σε εστίες γραφειοκρατίας, γι΄ αυτό και λήφθηκε η απόφαση να καταργηθούν. Οι 300.000 και πλέον εκκρεμότητες που μεταφέρθηκαν από τα πρώην Υποθηκοφυλακεία στο Κτηματολόγιο, έχουν μειωθεί στις 200.000 και στόχος της διοίκησης του Φορέα είναι σχεδόν να μηδενιστούν έως το τέλος της χρονιάς. «Θέλουμε οι συναλλαγές να γίνονται με ταχύτητα και ασφάλεια» προσέθεσε ο κ. Σακαρέτσιος.

πηγή ecopress.gr

Ψηφίστηκε από την Ολομέλεια της Βουλής δημοσιεύθηκε σε ΦΕΚ ο νέος νόμος για τα “Μέτρα Ενίσχυσης της Κεφαλαιαγοράς”, ο οποίος περιέχει δύο διατάξεις που ικανοποιούν σημαντικά αιτήματα της ΠΟΜΙΔΑ αλλά και της κοινωνίας γενικότερα, για την νομοθετική υλοποίηση των οποίων η ΠΟΜΙΔΑ εκφράζει  θερμότατες ευχαριστίες προς στον Αντιπρόεδρο της Κυβέρνησης κ. Κωστή Χατζηδάκη, τον νέο Υπουργό των Οικονομικών κ. Κυριάκο Πιερρακάκη, τον Υπουργό Εσωτερικών κ. Θεόδωρο Λιβάνιο, τον αρμόδιο Υφυπουργό κ. Βασίλη Σπανάκη και τη Γενική Γραμματέα Φορολογικής Πολιτικής του ΥΠΟΙΚ κα Μαίρη Ψύλλα.

Με το άρθρο 212 του νέου νόμου ορίζεται ότι “Οφειλές από τέλη καθαριότητας και φωτισμού για ακίνητο του οποίου η ηλεκτροδότηση έχει διακοπή σύμφωνα με στοιχεία του αρμόδιου διαχειριστή δικτύου (σ.σ. ΔΕΔΔΗΕ) και το οποίο σύμφωνα με υπεύθυνη δήλωση του ιδιοκτήτη ή του νομίμου εκπροσώπου του, δεν χρησιμοποιούνταν κατά διάστημα αναφοράς, διαγράφονται ή παραλείπεται η βεβαίωσή τους. Αν η οφειλή έχει ήδη υπαχθεί σε ρύθμιση, το ανεξόφλητο υπόλοιπο διαγράφεται με αίτηση του οφειλέτη προς τον οικείο Δήμο. Ποσά που έχουν ήδη καταβληθεί δεν αναζητούνται.”

Πρακτικά δηλαδή δίνεται και πάλι αναδρομική ισχύς στις δηλώσεις των ιδιοκτητών κενών ακινήτων που δεν γνώριζαν ότι τη διακοπή του ρεύματος έπρεπε να την δηλώσουν στον οικείο Δήμο, για να απαλλαγούν από χρεώσεις δημοτικών τελών για τα κενά ακίνητά τους.

Παρότι η διάταξη αυτή ορθά δεν έχει καταληκτική ημερομηνία ισχύος της,  η ΠΟΜΙΔΑ συνιστά στους ενδιαφερομένους ιδιοκτήτες οι οποίοι:

*Εχουν λάβει ειδοποίηση να καταβάλουν αναδρομικά δημοτικά τέλη καθαριότητας και φωτισμού, ή

*Έχουν υπαγάγει σε ρύθμιση οφειλές τους για τέτοια αναδρομικά τέλη, ή

*Εχουν ακίνητα τα οποία είναι κενά και δεν ρευματοδοτούνται,

να προσέλθουν ατ΄ευθείαν στις υπηρεσίες εσόδων των οικείων δήμων όπου βρίσκονται τα ακίνητά τους, οι οποίοι έχουν ONLINE πρόσβαση στα στοιχεία ρευματοδότησης του ΔΕΔΔΗΕ, και να τακτοποιήσουν τις κατά περίπτωση εκκρεμότητές τους βάσει της νέας νομοθετικής ρύθμισης.

Υπενθυμίζουμε πάντως ότι το πάγιο αίτημα της ΠΟΜΙΔΑ είναι η αυτόματη διακοπή χρέωσης δημοτικών τελών σε κάθε διακοπή ρευματοδότησης ακινήτου, με αυτονόητο το δικαίωμα των Δήμων για κάθε σχετικό έλεγχο, ούτως ώστε να μην χρειάζεται η ψήφιση τέτοιων διατάξεων και να αποτρέπεται η άνευ αντικειμένου απασχόληση τόσο των οικονομικών υπηρεσιών των Δήμων, όσο και η άσκοπη ταλαιπωρία των πολιτών.

Με το άρθρο 213 του νέου νόμου ικανοποιείται ένα άλλο πάγιο αίτημα της κοινωνίας των πολιτών το οποίο η ΠΟΜΙΔΑ έθεσε στην κυβέρνηση και στο υπουργείο των Οικονομικών και ζήτησε την επίλυσή του. Με το άρθρο αυτό καταργείται πλήρως το πρώην τέλος χαρτοσήμου και ήδη ψηφιακό τέλος συναλλαγής, που ανερχόταν σε ποσοστό 1,2% επί των συνδρομών των κάθε είδους σωματείων του αστικού κώδικα και σε ποσοστό 2,4% επί των συνδρομών των μελών των κάθε είδους επιμελητηρίων, με υποχρέωση μάλιστα μηνιαίας απόδοσής του από τα σωματεία κλπ. στη φορολογική αρχή.  Μια οικονομική υποχρέωση και μηνιαία διαδικασία απόδοσης φόρου η οποία ούτε οικονομικά, ούτε λογιστικά θα ήταν εύκολο να υποστηριχθεί, ιδιαίτερα από τα μικρά σωματεία της περιφέρειας της χώρας μας, και η οποία θα δημιουργούσε σοβαρό πρόβλημα στη βιωσιμότητά τους.

πηγή news.b2green.gr

Οι εργασίες για τις οποίες απαιτείται Έγκριση Εργασιών Δόμησης Μικρής Κλίμακας καθορίζονται από την παράγραφο 2 του Άρθρου 29: Διοικητικές πράξεις για την εκτέλεση οικοδομικών εργασιών του Ν.4495/2017.

Έτσι Έγκριση εργασιών δόμησης μικρής κλίμακας απαιτείται για τις εξής εργασίες:

α) δοκιμαστικές τομές του εδάφους και εκσκαφή ύστερα από έγγραφο της αρχαιολογικής υπηρεσίας εκτός εάν η έγκριση οι δοκιμαστικές τομές του εδάφους διενεργούνται από τις αρμόδιες Υπηρεσίες του Υπουργείου Πολιτισμού και Αθλητισμού, καθώς για εργασίες που απαιτούνται για γεωτεχνικές έρευνες σύμφωνα με τον ΕΑΚ 2003.

β) τοποθέτηση προκατασκευασμένων κατοικιών, όπου από ειδικά προγράμματα προβλέπεται η κάλυψη στεγαστικών αναγκών μειονεκτικών και ειδικών ομάδων πληθυσμού ή προβλέπεται για αυτοστέγαση παλιννοστούντων και πληγέντων από βίαια συμβάντα,

γ) αντλητικές εγκαταστάσεις και κτίσματα με τις απολύτως απαραίτητες διαστάσεις για τη στέγασή τους, σύμφωνα με το άρθρο 3 του από 24.5.1985 π.δ., εφόσον έχουν την απαιτούμενη έγκριση της αρμόδιας Διεύθυνσης Γεωργίας, εκτός της περίπτωσης που επιβάλλεται η κατασκευή υποστυλωμάτων,

δ) κατασκευή υπόγειων εγκαταστάσεων νεκροταφείων, όπως χωνευτήρι, βυθιζόμενων κάδων και δεξαμενή νερού, μέγιστης επιφάνειας είκοσι πέντε (25,00) τ.μ. και βάθους έως τέσσερα (4,00) μ., που εξυπηρετούνται με εξωτερικά συστήματα μηχανοστασίου συμπαγούς τύπου (compact), αν απαιτείται, και με την προϋπόθεση ότι το ύψος των κατασκευών σε κανένα σημείο δεν υπερβαίνει το ένα (1,00) μ. από την οριστική στάθμη εδάφους. Για την εγκατάσταση απαιτείται δήλωση αρμόδιου μηχανικού που αναλαμβάνει την ευθύνη της στατικής και ηλεκτρομηχανολογικής ασφάλειας της κατασκευής και των εγκαταστάσεων,

ε) εγκατάσταση προσωρινών κατασκευών της παρ. 74 του άρθρου 2 του ν. 4067/2012, που συνοδεύεται από πιστοποιητικό στατικής επάρκειας,

στ) η κατασκευή ανελκυστήρα, σύμφωνα με την παρ. 2 του άρθρου 27 του ν. 4067/2012, που απαιτείται για τη μετακίνηση των ατόμων με αναπηρία ή εμποδιζόμενων ατόμων σε υφιστάμενα κτίρια ή σε κτίρια που διαθέτουν ανελκυστήρα με εσωτερικές διαστάσεις θαλάμου εκτός προδιαγραφών ΕΛΟΤ ΕΝ 81-70 ή σε κτίρια όπου πρέπει να γίνει επέκταση των στάσεων του ανελκυστήρα προκειμένου να εξυπηρετηθούν άτομα με αναπηρία ή εμποδιζόμενα άτομα,

ζ) κοπή δένδρων μέσα σε εγκεκριμένα ρυμοτομικά σχέδια ή σε Ζ.Ο.Ε., καθώς και σε οικισμούς προϋφιστάμενους του ν.δ. 17.7.1923 (Α΄ 223) και οικισμούς οριοθετημένους με το από 24. 5.1985 π.δ.. Ειδικά, για την κοπή δένδρων σε κοινόχρηστο χώρο πόλης ή οικισμού, Έγκριση Εργασιών Μικρής Κλίμακας χορηγείται ύστερα από αίτηση, η οποία συνοδεύεται από Τεχνική Έκθεση του αρμόδιου γεωτεχνικού επιστήμονα και της αρμόδιας υπηρεσίας του οικείου δήμου και σχετική απόφαση του αρμόδιου οργάνου του δήμου, με την επιφύλαξη των διατάξεων της δασικής νομοθεσίας,

η) υπόγειοι σταθμοί διανομής ή μέτρησης και ρύθμισης φυσικού αερίου,

θ) τοποθέτηση ικριωμάτων. Σε αυτήν την περίπτωση απαιτείται κατάθεση σχεδίου και φακέλου ασφάλειας και υγείας του έργου με ορισμό του υπεύθυνου συντονιστή, σύμφωνα με τις διατάξεις του π.δ. 305/1996 (Α΄ 305) και δήλωση ανάληψης της ευθύνης από μηχανικό για την επίβλεψη του έργου,

ι) τοποθέτηση εργοταξιακών οικίσκων,

ια) εκσκαφές καναλιών οδεύσεως καλωδίων εντός των γηπέδων ή οικοπέδων πρατηρίων υγρών καυσίμων για την εγκατάσταση των συστημάτων εισροών-εκροών,

ιβ) εργασίες εξωτερικών χρωματισμών ή αντικατάσταση κιγκλιδωμάτων ή επισκευή επιχρισμάτων ή επισκευή όψεων με χρήση ικριωμάτων,

ιγ) επένδυση όψεων και αντικατάσταση υαλοπετασμάτων με χρήση ικριωμάτων,

ιδ) κατασκευή πέργκολας επιφάνειας άνω των πενήντα (50) τ.μ. σε ακάλυπτους χώρους, προκήπια, βεράντες ισογείων. Σε δώματα, υπαίθριους χώρους και ανοιχτούς εξώστες επιβάλλεται η έγκριση εργασιών δόμησης μικρής κλίμακας ανεξαρτήτως επιφάνειας,

ιε) τοποθέτηση ασκεπούς δεξαμενής νερού ή πισίνας, μέγιστης επιφάνειας πενήντα (50) τ.μ., που εξυπηρετούνται με εξωτερικά συστήματα μηχανοστασίου συμπαγούς τύπου (compact), υπό την προϋπόθεση ότι για την εγκατάστασή τους δεν απαιτείται τοιχίο από οπλισμένο σκυρόδεμα, ότι το ύψος των κατασκευών σε κανένα σημείο δεν υπερβαίνει το ένα (1,00) μέτρο από την οριστική στάθμη εδάφους, δεν απαιτούνται εκσκαφές ή επιχώσεις του φυσικού εδάφους μεγαλύτερες από ενάμισι (1,50) μέτρο για την τοποθέτησή τους και πραγματοποιείται η προβλεπόμενη από τις κείμενες διατάξεις φύτευση του υποχρεωτικώς ακάλυπτου χώρου,

ιστ) αγωγοί αερισμού και λοιπές εγκαταστάσεις και κατασκευές που αναφέρονται στις παραγράφους 2β, 2δ, 2στ και 3 του άρθρου 19 του ν. 4067/2012,

ιζ) εσωτερικές διαρρυθμίσεις, καθώς και εργασίες αλλαγής χρήσης για τις οποίες σύμφωνα με το άρθρο 5 του ν. 4067/2012, όπως ισχύει, δεν απαιτείται η έκδοση οικοδομικής αδείας, με την προϋπόθεση ότι δεν θίγονται τα στοιχεία του φέροντος οργανισμού του κτιρίου και δεν μεταβάλλονται προς το δυσμενέστερο τα φορτία και η κατηγορία σεισμικής σπουδαιότητας σύμφωνα με τον ΕΑΚ.

ιη) κατασκευή φυτεμένων δωμάτων και φυτεμένων επιφανειών,

ιθ) τοποθέτηση εξωτερικής θερμομόνωσης ή παθητικών ηλιακών συστημάτων στις εξωτερικές όψεις,

κ) συντήρηση και επισκευή στεγών με χρήση ικριωμάτων,

κα) απλή περιτοίχιση από λιθοδομή μέχρι ύψους ενός (1,00) μέτρου ή περίφραξη από ελαφρύ υλικό γηπέδων σε εκτός σχεδίου περιοχές και σε οικισμούς που στερούνται σχέδιο πόλης. Για γήπεδα όπου προβλέπεται η λειτουργία κέντρων κράτησης παράτυπων μεταναστών δεν απαιτείται η έγκριση εργασιών, έστω και αν η περίφραξη γίνεται με χρήση οποιουδήποτε υλικού και σενάζ,

κβ) περίφραξη με πρόχειρη κατασκευή, όπως συρματόπλεγμα, σε οικόπεδα μη ρυμοτομούμενα σε εντός σχεδίου περιοχές,

κγ) κατασκευή μιας και μόνο λιθόκτιστης αποθήκης ανά καλλιεργούμενο αγρόκτημα, σύμφωνα με την παρ. 4 του άρθρου 6 του από 24.5.1985 π.δ, με επιφάνεια μέχρι δεκαπέντε (15) τετραγωνικά μέτρα και συνολικό ύψος με τη στέγη έως και τρία (3,00) μέτρα, εφόσον δεν γίνεται χρήση οπλισμένου σκυροδέματος στην οροφή της και κατασκευάζεται ανεξάρτητα από τυχόν υπάρχουσα κύρια οικοδομή, ύστερα από έγκριση της αρμόδιας Διεύθυνσης Γεωργίας, με την επιφύλαξη των όσων ορίζονται στην πιο πάνω διάταξη του από 24.5.1985 π.δ.,

κδ) κατασκευή εστιών και φούρνων με τις καπνοδόχους τους, για την εξυπηρέτηση επαγγελματικής χρήσης, εφόσον με τεχνική έκθεση μηχανικού τεκμηριώνεται ότι δεν επηρεάζεται η στατική επάρκεια του φέροντος οργανισμού του κτιρίου,

κε) κατασκευή τζακιών με τις καπνοδόχους τους σε οριζόντιες ιδιοκτησίες με χρήση κατοικίας, εφόσον με τεχνική έκθεση μηχανικού τεκμηριώνεται ότι δεν επηρεάζεται η στατική επάρκεια του φέροντος οργανισμού του κτιρίου,

κστ) ανακατασκευή στέγης, με υποβολή δήλωσης στατικής επάρκειας αρμόδιου μηχανικού,

κζ) λειτουργική συνένωση χώρων σύμφωνα με την παρ. 5 του άρθρου 23 του ν. 4067/2012,

κη) ΚΑΤΑΡΓEITAI

κθ) τοποθέτηση κεραιών, πλην κεραιών λήψης ραδιοτηλεοπτικού σήματος, καθώς και κεραιών ραδιοεπικοινωνίας και κινητής τηλεφωνίας,

λ) εγκατάσταση αυτόνομου συστήματος θέρμανσης,

λα) στέγαστρα και προστεγάσματα των παραγράφων 72 και 79 του άρθρου 2 του ν. 4067/2012, υπό την προϋπόθεση της παρ. 6 ιστ του άρθρου 11 του ν. 4067/ 2012

λβ) επεμβάσεις στις όψεις κτιρίων για την τροποποίηση ή τη διάνοιξη νέων ανοιγμάτων, εφόσον δεν θίγεται ο φέρων οργανισμός και οι επεμβάσεις δεν αντίκεινται σε ειδικότερες διατάξεις.

λγ) πρόχειρες ξύλινες κατασκευές βοηθητικής χρήσης έως 8 τ.μ. και μεγίστου ύψους 2,50 μέτρων, που τοποθετούνται στον ακάλυπτο χώρο.

λδ) Εργασίες εγκατάστασης φ/β συστημάτων, για τις περιπτώσεις που απαιτείται σύμφωνα με ειδικότερες διατάξεις.

λε) Εργασίες εγκατάστασης ανεμογεννητριών, σύμφωνα με τις ισχύουσες διατάξεις.

Για εργασίες που εμπίπτουν στις περιπτώσεις α΄ έως η΄, ιθ΄, λ΄, λδ΄ και λε΄ δεν ισχύει το όριο του προϋπολογισμού των είκοσι πέντε χιλιάδων (25.000) ευρώ και για την εκτέλεσή τους απαιτείται έγκριση εργασιών δόμησης μικρής κλίμακας ανεξαρτήτως προϋπολογισμού.

Για τις εργασίες των υπόλοιπων περιπτώσεων οι οποίες εκτελούνται είτε συνδυαστικά είτε μεμονωμένα και εφόσον ο συνολικός προϋπολογισμός τους υπερβαίνει τις είκοσι πέντε χιλιάδες ευρώ (25.000) υπολογιζόμενος σύμφωνα με το Παράρτημα Β΄ του ν. 4495/2017, ανά οριζόντια ή κάθετη ιδιοκτησία απαιτείται η έκδοση οικοδομικής άδειας σύμφωνα με την περίπτωση θ΄ της παραγράφου 1 του παρόντος άρθρου.

Έγκριση εργασιών μικρής κλίμακας απαιτείται και για την εκτέλεση εργασιών, αν τούτο προβλέπεται σε ειδικότερες διατάξεις, καθώς και για τη νομιμοποίηση οποιασδήποτε εργασίας που προϋποθέτει την έκδοση σχετικής διοικητικής πράξης.

λστ) διαχωρισμό οριζόντιων ιδιοκτησιών,

λζ) εγκατάσταση κατασκευών αντιθορυβικής προστασίας (ηχοπετάσματα) σε δώματα ή σε ακάλυπτους χώρους υφιστάμενων ειδικών κτιρίων, με σκοπό την απόσβεση ήχων που προέρχονται από μηχανήματα κλιματισμό,

λη) τοποθέτηση προκατασκευασμένων αιθουσών νηπιαγωγείων για την εφαρμογή της δίχρονης προσχολικής υποχρεωτικής εκπαίδευσης της παρ. 12 του άρθρου 220 του ν. 4610/2019, εκτός παραδοσιακών οικισμών. Η τοποθέτηση των παραπάνω αιθουσών ισχύει για τέσσερα (4) έτη από τη διοικητική παραλαβή της αίθουσας προς χρήση από τον οικείο Δήμο με δυνατότητα παράτασης για δύο (2) ακόμη έτη. Στις εργασίες, περιλαμβάνονται και οι απαραίτητες για την τοποθέτηση των αιθουσών διαμορφώσεις του εδάφους. Μετά το πέρας της ανωτέρω προθεσμίας, ο Δήμος υποχρεούται στην άμεση απομάκρυνση των αιθουσών, η υλοποίηση της οποίας καλύπτεται από την χορηγηθείσα έγκριση, μετά από σχετική έγγραφη ενημέρωση της αρμόδιας ΥΔΟΜ,

λθ) κατασκευές εντός οικοπέδου-γηπέδου για τη δημιουργία χώρων εισόδου στα οικόπεδα και γήπεδα, που δεν εμπίπτουν στην περ. ιη της παρ.1 του άρθρου 30 του ν. 4495/2017,

μ) εγκατάσταση Μικρών και μεγάλων Πράσινων Σημείων του άρθρου 44 Α του ν. 4042/2012 (Α`24), συμπεριλαμβανομένης της κατασκευής υποστηρικτικών κτισμάτων τους, καθώς και άλλων τυχόν απαιτούμενων εργασιών.

μα) εγκατάσταση αεροϋποστηριζόμενων θόλων του άρθρου 20Α του ν. 4067/2012.

μβ) εγκατάσταση μονάδων παρασκευής εδαφοβελτιωτικών και λιπάσματος (κομπόστ) από προδιαλεγμένο οργανικό κλάσμα αστικών αποβλήτων σε Οργανωμένους Υποδοχείς Μεταποιητικών και Επιχειρηματικών Δραστηριοτήτων (Ο.Υ.Μ.Ε.Δ.) του άρθρου 64 του ν. 4819/2021 σε περιοχές εκτός σχεδίου πόλεως και ορίων οικισμών, συμπεριλαμβανομένης της κατασκευής υποστηρικτικών κτισμάτων, όπως γραφείου προσωπικού και χώρου φύλαξης υλικών και εξοπλισμού, συνολικής επιφανείας έως εκατό (100) τ.μ.

μγ) εργασίες εγκατάστασης σταθμών αποθήκευσης ηλεκτρικής ενέργειας τεχνολογίας συσσωρευτών.

Εισήγηση, που τέθηκε προς συζήτηση στην Κεντρική Ένωση Δήμων και Κοινοτήτων (ΚΕΔΕ), προκειμένου να ετοιμαστεί οργανωμένη αντίδραση των Δήμων της χώρας, παρουσιάζει αναλυτικά ποια ακίνητα και πως χάνουν το δικαίωμα δόμησης με την επικείμενη δημοσίευση του νέου Προεδρικού Διατάγματος, όπως διαμορφώθηκε από το υπουργείο Περιβάλλοντος, κατόπιν νομοτεχνικών παρατηρήσεων του Συμβουλίου της Επικρατείας, για την επανέγκριση είτε αναοριοθέτηση των οικισμών της χώρας.

Το Προεδρικό Διάταγμα που έχει προωθηθεί προς δημοσίευση αφορά στον καθορισμό κριτηρίων, διαδικασιών και όρων οριοθέτησης των οικισμών κάτω των 2.000 κατοίκων, περιλαμβανομένων και των προϋφιστάμενων του 1923, καθώς και των χρήσεων γης και γενικών όρων δόμησης.

-«Χιλιάδες μικροϊδιοκτήτες θα κοιμηθούν έχοντας οικοδομήσιμα οικόπεδα και θα ξυπνήσουν έχοντας πλέον χωραφάκια. Οι αρνητικές συνέπειες θα πλήξουν τη μικρομεσαία ιδιοκτησία και θα ωφελήσουν τους μεγαλοϊδιοκτήτες ή μεγαλοκεφαλαιούχους, που μπορούν να προχωρήσουν σε ιδιωτικές πολεοδομήσεις μεγάλων εκτάσεων βάσει του ισχύοντος πλαισίου ενώ η αστυφιλία και η τάση εγκατάλειψης των χωριών θα ενισχυθούν», αναφέρει χαρακτηριστικά o Δήμαρχος Μίνωα Πεδιάδας Βασίλης Κεγκέρογλου.

-«Δεν μπορούμε να δεχτούμε Προεδρικό Διάταγμα που περιορίζει οριζόντια τα όρια οικισμών και τη δυνατότητα δόμησης τους. Μας ενδιαφέρει να μην χαθούν οι δυνατότητες που έχουν οι συμπολίτες μας για δόμηση στα υπάρχοντα όρια των οικισμών. Αν αυτό το σχέδιο περάσει, η κυβέρνηση θα τινάξει στον αέρα τα υπό εκπόνηση Τοπικά Πολεοδομικά Σχέδια των Δήμων τα οποία έχουν την δυνατότητα να προσδιορίζουν όρια οικισμών και ζώνες πολεοδόμησης» υπογραμμίζει ο Δήμαρχος Αγίου Νικολάου Μανώλης Μενεγάκης.

Το «πάγωμα» της διαδικασίας από το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας σε ότι αφορά την προώθηση του Σχεδίου Προεδρικού Διατάγματος και την άμεση εκκίνηση του διαλόγου με την ΚΕΔΕ, προκειμένου να εξεταστεί η δυνατότητα ρύθμισης που θα επιτρέπει την οριοθέτηση οικιστικών ζωνών βάσει των ιδιαίτερων χαρακτηριστικών και αναγκών της κάθε περιοχής, αντί της αυθαίρετης και περιοριστικής προσέγγισης του Σχεδίου Προεδρικού Διατάγματος, ζήτησε ο Δήμαρχος, Μίνωα Πεδιάδας Βασίλης Κεγκέρογλου, παρουσιάζοντας αναλυτική  εισήγηση του, στην Επιτροπή Υποδομών της ΚΕΔΕ για την συρρίκνωση των ορίων οικισμών κάτω των 2.000 κατοίκων. Παράλληλα  εκδηλώνονται αντιδράσεις από φορείς των ιδιοκτητών ακινήτων.

Στην εισήγηση του ο Δήμαρχος επισήμανε ότι το νέο Προεδρικό Διάταγμα λειτουργεί ως «Προκρούστεια κλίνη», επιβάλλοντας μια οριζόντια και δραστική συρρίκνωση των ορίων των οικισμών, χωρίς να λαμβάνει υπόψη την πραγματική ανάπτυξη και τις προοπτικές κάθε περιοχής.

Η διαδικασία οριοθέτησης, σύμφωνα με το Δήμαρχο, αγνοεί τον κρίσιμο ρόλο της Τοπικής Αυτοδιοίκησης και περιορίζει τις δυνατότητες δόμησης σε περιοχές που θα μπορούσαν να ενισχύσουν την τοπική οικονομία και την κοινωνία, ενώ αντί να αντιμετωπίσει την στεγαστική κρίση, πρόκειται να την επιδεινώσει, πλήττοντας τη μικρομεσαία ιδιοκτησία και ενισχύοντας τη συγκέντρωση γης σε λίγους μεγαλοϊδιοκτήτες.

Ποια οικόπεδα χάνουν το δικαίωμα δόμησης από το νέο ΠΔ για τα όρια οικισμών

Αναλυτικά η εισήγηση του Δημάρχου Μινωά Πεδιάδας Βασίλη Κεγκέρογλου στην Επιτροπή Υποδομών της ΚΕΔΕ:

«ΓΕΝΙΚΕΣ ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ:

Τα όρια των Οικισμών καθορίσθηκαν κατά 99% σε όλη την Ελλάδα το έτος 1985 με Αποφάσεις των τότε Κρατικών Νομαρχών. Έκτοτε, και επί 40 χρόνια (1985-2025) οι οικισμοί αναπτύσσονται εντός των ορίων τους, με ελάχιστες περιπτώσεις Πολεοδόμησης τους ή Πολεοδομικής Επέκτασης τους (κυρίως λόγω της μακροχρόνιας – άνω της 10ετίας – απαιτητικής διαδικασίας).

Το ΥΠΕΝ προωθεί μέσω Προεδρικού Διατάγματος την επανοριοθέτηση των Οικισμών μέσα από τα υπό εκπόνηση Τοπικά και Ειδικά Πολεοδομικά Σχέδια (ΤΠΣ & ΕΠΣ), μετά από απαίτηση του Σ.τ.Ε.: επειδή οι τότε κρατικοί Νομάρχες δεν ήταν εξουσιοδοτημένοι αρμοδίως για το θέμα, (κατά το Σ.τ.Ε.).

Τα κριτήρια όμως που τίθενται αφορούν το παρελθόν και λιγότερο το παρόν χωρίς να λαμβάνεται υπόψη το αύριο και το μέλλον και η αναπτυξιακή προοπτική κάθε οικισμού (π.χ. στο Δήμο Μίνωα Πεδιάδας με την εγκατάσταση ενός νέου αεροδρομίου)

Συγκεκριμένα, με τα κριτήρια που τίθενται στο νέο Π.Δ. τα σημερινά όρια των οικισμών μειώνονται δραστικά και οριζόντια και περιλαμβάνουν ότι έχει οικοδομηθεί μέχρι το 1983 και περιοχές που έχουν οικοδομηθεί έως σήμερα, με προϋποθέσεις.

Η διατήρηση των σημερινών ορίων (απαγορεύεται ρητά άρθρο 5 παρ. 5)

Για επέκταση ούτε λόγος, ακόμη και εκεί που υπάρχει πιεστική ανάγκη, ούτε λόγος, ούτε τρόπος.

Η απάντηση του ΥΠΕΝ για την κάλυψη των αναγκών με πολεοδόμηση, είναι μια ανέφικτη λύση με παραπομπή στις καλένδες, αφού:

Η Πολεοδομική Επέκταση με Πολεοδομική Μελέτη και Πράξη Εφαρμογής, σημαίνει χρόνο άνω των 10 ετών και κόστος  άνω του 1 εκ ανά οικισμό, ενώ ταυτόχρονα οι περισσότεροι Δήμοι δεν διαθέτουν ΥΔΟΜ και έμπειρους μηχανικούς (τοπογράφους και πολεοδόμους), ενώ είναι αδύνατον με τα γνωστά δεδομένα να χρηματοδοτήσει η πολιτεία αυτό το τεράστιο πρόσθετο έργο!

ΠΙΟ ΑΝΑΛΥΤΙΚΑ:

Με βάση το νέο, τελικό σχέδιο του νέου Προεδρικού Διατάγματος οριοθέτησης των οικισμών της χώρας με πληθυσμό κάτω των 2.000 κατοίκων, περιλαμβανομένων και των προϋφιστάμενων του 1923:

Μπορεί και πρέπει να γίνει:

1) είτε επανέγκριση

2) είτε αναοριοθέτηση,

3) είτε οριοθέτηση σε μη οριοθετημένους οικισμούς.

Δεν μπορεί να γίνει οριοθέτηση νέου οικισμού.

Η επανέγκριση είναι η εκ νέου έγκριση του ορίου του οικισμού, όπως είχε καθοριστεί με βάση προγενέστερη διοικητική πράξη, χωρίς ουσιώδη μεταβολή, διότι είτε εκδόθηκε από αναρμόδιο όργανο είτε έχει ακυρωθεί για τυπικούς λόγους.

Η αναοριοθέτηση είναι ο εκ νέου ο καθορισμός του ορίου του οικισμού στις περιπτώσεις που είναι αναγκαίο, προκειμένου να αποκατασταθούν ουσιώδη ελαττώματα (π.χ. συμπερίληψη δασικών εκτάσεων, αρχαιολογικών χώρων, περιοχών προστασίας της φύσης των Ν. 1650/1986 και Ν. 3937/2011, κ.ά.).

Θα χαρακτηρισθούν οι οικισμοί (βάσει Απογραφών και Αεροφωτογραφιών) ως προ του 1923 και στους δημιουργούμενους μεταξύ του 1923 και του 1983.

Θα προσδιοριστούν, επίσης, εντός οικισμών οι Ζώνες Α, Β και Β1, οι όροι και περιορισμοί δόμησης και οι χρήσεις γης, εντός κάθε οικισμού.

Η Α Ζώνη είναι το εσώτερο – συνεκτικό τμήμα του οικισμού, που είχε δημιουργηθεί προ του 1923 (ιστορικός πυρήνας).

Η Β Ζώνη είναι το συνεκτικό τμήμα που έχει δημιουργηθεί μεταξύ των ετών 1923 και του 1983.

Η Β1 Ζώνη είναι το διάσπαρτο τμήμα του οικισμού που έχει δημιουργηθεί μεταξύ του 1923 και του 1983.

Η Ζώνη Γ που αναφερόταν στο προηγούμενο σχέδιο του Π.Δ. και θα περιλάμβανε τις περιοχές του οικισμού μετά τη Β1 Ζώνη μέχρι και το καθορισμένο όριο του οικισμού, αφαιρέθηκε έπειτα από παρατήρηση του Σ.τ.Ε..

Ανοικτά Θέματα:

Ενώ το Π.Δ. προβλέπει την κατηγοριοποίηση των οικισμών με βάση τη γεωγραφική τους θέση, τα αρχιτεκτονικά – μορφολογικά – πληθυσμιακά στοιχεία τους, τη δυναμική τους, την πυκνότητα των οικοδομών τους και τον λειτουργικό ρόλο τους στο χώρο, με τα θεσμοθετούμενα κριτήρια, αυτό γίνεται με το βλέμμα στο παρελθόν και όχι στο μέλλον.

→Τι θα γίνουν υφιστάμενα και νόμιμα κτίρια που έχουν οικοδομηθεί μέχρι σήμερα και είναι εντός ορίων οικισμού και αύριο θα τεθούν εκτός ορίων οικισμού;

→Τι ισότητα δημιουργείται όταν γειτονικά ακίνητα εντός ορίων οικισμού, που το ένα οικοδομήθηκε χθες  και το άλλο δεν θα μπορεί να οικοδομηθεί αύριο;

Οι άτυπες επεκτάσεις των οικισμών (είτε αραιοδομημένες είτε πυκνοδομημένες) που έγιναν μετά το 1983, δυστυχώς θα παραμείνουν εκτός ορίων οικισμού!  (42 χρόνια μετά) ενώ θα έπρεπε να ενσωματωθούν στα όρια των οικισμών.

→Με βάση τις υποστηρικτικές Μελέτες: (α) Γεωλογικής Καταλληλότητας της Α Φάσης των ΤΠΣ και (β) Προσωρινής Οριοθέτησης Ρεμάτων της Β Φάσης των ΤΠΣ, θα εξαιρεθούν περιοχές δόμησης εντός των οικισμών, (που χαρακτηρίστηκαν «γεωλογικά ακατάλληλες» ή / και «εντός παραποτάμιας περιοχής» και θα αντικατασταθούν με άλλες περιοχές;

♦ “Πρέπει να θεωρηθούν άρτια τα οικόπεδα με όποιο εμβαδόν και πρόσωπο είχαν την 03-05-1985 ημέρα δημοσίευσης του ΠΔ της 24-04-1985 (παρά την αντίδραση του Σ.τ.Ε. επί αυτού)” σημειώνεται στην εισήγηση.

→Τα Δελτία Αναγνώρισης για τους οικισμούς θα δημιουργηθούν για κάθε οικισμό ή μόνο για τους «αξιόλογους οικισμούς» και τι ρόλο θα έχουν; τι επιπτώσεις δημιουργούν σε χρηματοδοτήσεις; σε προγράμματα;

→Στο άρθρο 8 παρ. 3 του τελικού σχεδίου του Π.Δ. αναφέρει τη διαδικασία Περιβαλλοντικού Προελέγχου, στο πλαίσιο του οποίου τεκμηριώνεται και τυχόν η ανάγκη αναοριοθέτησης οικισμού. (Ερώτημα: ο περιβαλλοντικός προέλεγχος προηγείται;)

→Στο άρθρο 5 παρ. 5, Που εδράζεται η αυταρχική απόφαση ότι διεύρυνση  των σημερινών ορίων του οικισμού, ακόμη και με βάση τα πραγματικά στοιχεία, απαγορεύεται;

ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ- ΣΥΝΕΠΕΙΕΣ

Το νέο Π.Δ. που προωθεί το Υ.Π.ΕΝ. είναι Προκρούστεια κλίνη αφού με τα κριτήρια του προβλέπει με οριζόντιο τρόπο σε όλη την Ελλάδα τη δραστική συρρίκνωση των ορίων των οικισμών κάτω από 2.000 κατοίκους με βάση το παρελθόν, χωρίς να λαμβάνεται υπόψη το παρών και πολύ περισσότερο η προοπτική ανάπτυξης του κάθε οικισμού και του κάθε τόπου.

♦ Τα  Τοπικά και Ειδικά Πολεοδομικά Σχέδια μέσα από τα οποία υποτίθεται ότι προσδιορίζεται η προοπτική του κάθε τόπου και στον οικιστικό τομέα  απλά θα επικυρώσουν την αυταρχική χωρίς πολιτική και θεσμική «νομιμοποίηση» εμμονή για την κατάργηση κάθε δυνατότητας δόμησης εκτός πόλεων και μεγαλουπόλεων.

♦ Δεν λαμβάνεται υπόψη, δεν τους ενδιαφέρει;; η πραγματική προοπτική του κάθε τόπου και θα μπορούσε να ενισχυθεί και κανονικοποιηθεί με τα Π.Δ. των Ε.Π.Σ. ή Τ.Π.Σ.

♦ Ο  ρόλος της Τ.Α. και κάθε Δήμου στην διαδικασία οριοθέτησης των οικισμών μηδενικός και ανύπαρκτος.

-“Δεν είναι απλός παραγκωνισμός και έλλειψη εμπιστοσύνης στους Δήμους από το κράτος, από το Υ.Π.ΕΝ. και από το Σ.τ.Ε. αλλά δυναμική έκφραση αυταρχισμού και συγκεντρωτισμού” σημειώνεται στην εισήγηση Και τονίζεται ότι:

-Είναι ακατανόητη η εμμονή για δραστική μείωση των ορίων οικισμών και περιορισμό των πολεοδομικών επεκτάσεων γενικά εν ονόματι του αμφισβητούμενου ενδιαφέροντος της μη κατανάλωσης της Γεωργικής Γης προς όφελος της Αστικής Γης.

-Η Στεγαστική Κρίση αντί να αμβλυνθεί με την παροχή φθηνής και «πολεοδομικά κατάλληλης νέας γης» για ανέγερση νέων κατοικιών, θα οξυνθεί με τις πολιτικές περιορισμού της προσφοράς της Γης.

-Οι αρνητικές συνέπειες θα πλήξουν τη μικρομεσαία ιδιοκτησία και θα ωφελήσουν τους μεγαλοϊδιοκτήτες ή μεγαλοκεφαλαιούχους, που μπορούν να προχωρήσουν σε ιδιωτικές πολεοδομήσεις μεγάλων εκτάσεων βάσει του ισχύοντος πλαισίου.

-Χιλιάδες μικροϊδιοκτήτες θα κοιμηθούν έχοντας οικοδομήσιμα οικόπεδα και  θα ξυπνήσουν έχοντας πλέον χωραφάκια.

-Η αστυφιλία και η τάση εγκατάλειψης των χωριών θα ενισχυθούν

-Η ανεπάρκεια και οι ελλείψεις υποδομών εντός των αστικών περιοχών (πόλεων και οικισμών) θα καταστήσουν ακόμη πιο ανυπόφορη τη διαβίωση σε αυτές

Εν κατακλείδι,

“Προτείνω, σημειώνει ο κος Κεγκέρογλου στην εισήγηση του προς την ΚΕΔΕ να ζητήσουμε άμεσα από το ΥΠΕΝ το πάγωμα της διαδικασίας για την προώθηση του συγκεκριμένου Π.Δ. και την έναρξη διαλόγου ΚΕΔΕ – ΥΠΕΝ.

Η βασική ιδέα για πρόταση είναι τα Τ.Π.Σ. ή Ε.Π.Σ. να έχουν την δυνατότητα να ορίσουν οικιστική ζώνη ή οικιστικές ζώνες, πέρα από τα κριτήρια του σχεδιαζόμενου Π.Δ. ανάλογα με την δυναμική της προοπτικής του κάθε οικισμού και του κάθε τόπου».

Παραβίασης της αρχής της ισότητας η  εξαίρεση οικισμών, που πληρούν τα χωρικά αλλά όχι τα πληθυσμιακά κριτήρια

Τη συνολική παρέμβαση των Δήμων στην επικείμενη δημοσίευση του Προεδρικού Διατάγματος που αφορά στη συρρίκνωση των ορίων των οικισμών κάτω των 2.000 κατοίκων ζητά και ο Δήμαρχος Αγίου Νικολάου  Μανώλης Μενεγάκης με επιστολή προς την Κεντρική Ένωση Δήμων Ελλάδος (ΚΕΔΕ) κοινοποιούμενη στην Γενική Γραμματεία Χωρικού Σχεδιασμού του Υπουργείου Περιβάλλοντος.

Όπως τονίζει ο Δήμαρχος, σε σχετική ανακοίνωση του, αν και η κανονιστική αυτή προσπάθεια επιχειρεί να εισαγάγει, για πρώτη φορά με πληρότητα, ενιαίο πλαίσιο οριοθέτησης, ρύθμισης χρήσεων γης και επιβολής γενικών όρων δόμησης στο πεδίο του χωρικού και πολεοδομικού σχεδιασμού, εντούτοις πρόκειται συνολικά για μια προοπτική  επικίνδυνη αφού θα περιορίσει την δυνατότητα δόμησης στους σημερινούς οικισμούς, καθιστώντας ολόκληρες περιοχές και ακίνητα εκτός οικισμών.

Ειδικότερα, η απουσία σχετικής ρύθμισης ή εξουσιοδότησης για εξαίρεση για οικισμούς που πληρούν τα χωρικά αλλά όχι τα πληθυσμιακά κριτήρια ή το αντίστροφο δημιουργεί προβλήματα εφαρμογής και ενδέχεται να αποβεί αντισυνταγματική λόγω παραβίασης της αρχής της ισότητας.

Η έλλειψη δε σαφούς μεταβατικού καθεστώτος για οικισμούς που είχαν ενταχθεί με παλαιές αποφάσεις (π.δ. 1982, νομαρχιακές) αλλά δεν πληρούν πλέον τα νέα κριτήρια μπορεί να οδηγήσει σε πολεοδομική παράλυση, ενώ ορισμένες υπερβολικά λεπτομερείς ρυθμίσεις (όπως για την οροφή των υπογείων, τα πρόσωπα επί κοινόχρηστου χώρου, τη διαμόρφωση όψεων) αφήνουν μικρά περιθώρια προσαρμογής σε τοπικές ανάγκες και ειδικά αρχιτεκτονικά χαρακτηριστικά.

Επιπλέον, το σχέδιο δεν περιλαμβάνει πρόνοιες για την κάλυψη κοινωνικών υποδομών, τη δημογραφική στασιμότητα, την αγροτική κατοικία ή τις ανάγκες ευάλωτων ομάδων.

Απουσιάζει, επίσης, η ρητή εμπλοκή των Ο.Τ.Α. στον σχεδιασμό του κάθε επιμέρους ΠΔ οριοθέτησης.

Όπως δεν υπάρχει και η πρόβλεψη για υποχρεωτική συμμετοχή των τοπικών κοινωνιών, αφού η δημόσια διαβούλευση και η συμμετοχική διαδικασία δεν εντάσσονται οργανικά στο σχέδιο, παρά μόνο τυπικά, χωρίς μηχανισμούς ουσιαστικής ακρόασης ή συνδιαμόρφωσης.

-«Θεωρούμε απαραίτητο στον συνολικό σχεδιασμό να εντάσσονται οργανικά η συμμετοχή της Τοπικής Αυτοδιοίκησης και των τοπικών κοινωνιών, αφού η δημόσια διαβούλευση και η συμμετοχική διαδικασία έχει για εμάς βαρύνουσα και κομβική σημασία» επισημαίνει σχετικά ο Δήμαρχος Αγίου Νικολάου.

Η Κ.Ε.Δ.Ε., σύμφωνα με τον κ. Μενεγάκη,  θα πρέπει να αντιδράσει συνολικά για να μην δημοσιευθεί το εν λόγω Προεδρικό Διάταγμα, με στόχο να ξεκινήσει διαβούλευση για καθορισμό ζωνών κλιμακούμενής δόμησης στα υπάρχοντα όρια των οικισμών.

Του Αργύρη Δεμερτζή

πηγή ecopress.gr

Από το Διοικητικό Εφετείο Κομοτηνής, που εκδίκασε προσφυγή του γείτονα και ακύρωσε οικοδομική άδεια με μπόνους του ΝΟΚ για ανέγερση τετραώροφης οικοδομής στην πόλη της Καβάλας γκρεμίζονται κίνητρα του Νέου Οικοδομικού Κανονισμού, που δεν κατέλαβε η ακυρωτική απόφαση της Ολομέλειας του ΣτΕ αλλά ταυτοχρόνως έκρινε ότι δεν ισχύει για αυτά ο περιορισμός των αποτελεσμάτων της αντισυνταγματικότητας σε εκκρεμείς δίκες. Βγήκαν αντισυνταγματικές και οι σοφίτες.

Μεγαλώνει ο κύκλος της πολεοδομικής ανασφάλειας, καθώς  το τοπίο των δικαστικών ακυρωτικών αποφάσεων από ΣτΕ και Διοικητικά Εφετεία,  στο οποίο το αρμόδιο υπουργείο Περιβάλλοντος έχει δεσμευτεί να νομοθετήσει «ρεαλιστικές λύσεις σύμφωνα με τη νομολογία»,  προκειμένου να θεμελιώσει νέους κανόνες δόμησης του ΝΟΚ, έχει μετατραπεί σε κυλιόμενη άμμο.

Στον αέρα οικοδομικές άδειες του ΝΟΚ, χωρίς προέγκριση της Πολεοδομίας

Η νέα ακυρωτική απόφαση του Διοικητικού Εφετείου Κομοτηνής απορρίπτει τα επιχειρήματα που πρόβαλλε το υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας, εκπροσωπούμενο από το Νομικό Συμβούλιο του Κράτους, στην παρέμβαση που άσκησε στη δίκη υπέρ των κινήτρων του ΝΟΚ και κρίνει ότι «δεν νοείται χώροι κύρια χρήσης, δηλαδή προοριζόμενοι για κατοικία, να εξαιρούνται του συντελεστή δόμησης», ενώ βγάζει αντισυνταγματικές και τις σοφίτες.

Ταυτοχρόνως το Διοικητικό Εφετείο Καβάλας τίναξε στον αέρα τις οικοδομικές άδειες του ΝΟΚ χωρίς προέγκριση της Πολεοδομίας, που εκδίδονται και υλοποιούνται με ευθύνη του μηχανικού. Απέρριψε το επιχείρημα του Δήμου Καβάλας κατά του οποίου,  όπως και κατά του ΥΠΕΝ και του ιδιοκτήτη της ανεγειρόμενης οικοδομής στράφηκε η προσφυγή,  «ότι την ευθύνη για την έκδοση της επίμαχης οικοδομικής άδειας κατηγορίας 3 απευθείας από το ψηφιακό σύστημα e- adeies φέρει ο ιδιώτης μηχανικός» και έκρινε ότι:

-«Αν με τον ισχυρισμό αυτό θεωρηθεί ότι ο καθ’ου Δήμος αρνείται την παθητική του νομιμοποίηση, τότε αυτός πρέπει να απορριφθεί ως αβάσιμος. Και τούτο διότι, από διατάξεις του ν 4495/2017, προκύπτει ότι ναι μεν η οικοδομική άδεια δεν εκδίδεται από όργανο του Δήμου, το οποίο ενεργεί υπό την ιδιότητα και τις εγγυήσεις δημοτικού υπαλλήλου (άρθρο 102 παρ. 6 του Συντ.) μετά από έλεγχο νομιμότητας που ενσωματώνεται στην αιτιολογία της πράξης, αλλά «αυτομάτως», από το ηλεκτρονικό σύστημα του Τ.Ε.Ε. e–adeies, με πρωτοβουλία και «ευθύνη» ιδιώτη μηχανικού ή τεχνικής εταιρείας ύστερα από την ηλεκτρονική υποβολή του σχετικού φακέλου, χωρίς παρέμβαση της πολεοδομικής αρχής, πάντως όμως, τυπικώς η πολεοδομική αρχή θεωρείται, κατά πλάσμα δικαίου, ως εκδότρια της οικοδομικής άδειας (ΣτΕ 293/2024 σκ. 8)».

Η δέσμευση του Προέδρου ΣτΕ να κλείσουν σύντομα οι εκκρεμείς δίκες του ΝΟΚ

Φαίνεται να παρατείνεται το χρονικό διάστημα για τελικές αποφάσεις και νομοθετικές λύσεις, καθώς συνεχώς διευρύνεται ο κύκλος των δικαστικών εκκρεμοτήτων για τα μπόνους του ΝΟΚ. Το επόμενο βήμα από τους θιγόμενους κατασκευαστές και ιδιοκτήτες μετά από ακυρωτικές αποφάσεις Διοικητικών Εφετείων και Πρωτοδικείων είναι να προσφύγουν για τελική κρίση στο Συμβούλιο της Επικρατείας, αν και  υπάρχουν φίλτρα και περιορισμοί από τη νομοθεσία για εφέσεις και αναιρέσεις. Στο μεταξύ παραμένει ανοιχτό, με άγνωστο χρονικό ορίζοντα κατάληξης σε τελικές αποφάσεις,  το θέμα με τις  εκκρεμείς δίκες  για τα μπόνους του ΝΟΚ στο ΣτΕ.

-«Είμαστε σε επικοινωνία με το αρμόδιο τμήμα, να τις μαζέψουμε όλες αυτές τις υποθέσεις, να δούμε τι έχει απομείνει και θα κοιτάξουμε να τις  συζητήσουμε το συντομότερο δυνατό και να βγάλουμε αποφάσεις το συντομότερο δυνατό», δήλωσε πρόσφατα ο Μιχάλης Πικραμένος Πρόεδρος του ΣτΕ για τις εκκρεμείς δίκες.

Πρόκειται για υποθέσεις που αφορούν στα μη προσμετρούμενα στον συντελεστή δόμησης υπόγεια γκαράζ κτιρίων σε μικρά και μεγάλα οικόπεδα, τις σοφίτες και τη εφαρμογή των κινήτρων του ΝΟΚ σε «παραδοσιακό τμήμα» με Προεδρικό Διάταγμα κ.α.

Δικαστικές διελκυστίνδες μεταξύ Πρωτοδικείων, Εφετείων και ΣτΕ

Το θέμα των πολεοδομικών διαφορών του ΝΟΚ, για το οποίο επισημάνθηκε ότι «μεγάλο μέρος έχει πάει στα Διοικητικά Εφετεία και στα Πρωτοδικεία», οι περιορισμοί που θέτει η νομοθεσία για εφέσεις και αναιρέσεις, αλλά και επισημάνσεις για «δικαστές, που συστηματικά βγάζουν λανθασμένες αποφάσεις», όπως επίσης το θέμα των εκπρόθεσμων προσφυγών στο ΣτΕ , καθώς  στην πράξη δεν τηρείται η προθεσμία των 60 ημερών τέθηκε σε συζήτηση πρόσφατης εκδήλωσης από τη  Γλυκερία Π. Σιούτη, Δικηγόρος, Ομ. Καθηγήτρια, Νομική Σχολή Πανεπιστημίου Αθηνών και τον Ανδρέα Παπαπετρόπουλο, Δικηγόρος, με εξειδίκευση σε θέματα πολεοδομίας και περιβάλλοντος, στην οποία συμμετείχε ο Νικόλαος Π. Σεκέρογλου, Πάρεδρος –  εκπρόσωπος Τύπου του Συμβουλίου της Επικρατείας.

Η νέα ακυρωτική απόφαση για τα μπόνους ΝΟΚ από το Διοικητικό Εφετείο Κομοτηνής

Η προσφυγή που εκδίκασε το Διοικητικό Εφετείο Κομοτηνής αφορά σε οικοδομική άδεια (Κατηγορίας 3 χωρίς προέγκριση) της Υπηρεσίας Δόμησης (Υ.ΔΟΜ.) του Δήμου Καβάλας, για το  έργο:  «Ανέγερση Τετραώροφης Οικοδομής Διαμερισμάτων επί Υποστυλωμάτων (Πιλοτή) με Σοφίτα και Περίφραξη».

Με την άδεια  εγκρίθηκε, η ανέγερση τετραώροφης οικοδομής διαμερισμάτων επί υποστυλωμάτων (πιλοτή) με σοφίτα και περίφραξη, σε οικόπεδο στην πόλη της Καβάλας επιφάνειας 105,43 τ.μ., με εμβαδόν κάλυψης κτιρίου 65,62 τ.μ., εμβαδόν δόμησης 161,69 τ.μ., μέγιστο ύψος κτιρίου 16,08 μ. και αριθμό ορόφων τέσσερις (4).

Σύμφωνα με το Διάγραμμα Κάλυψης των Μελετητών της Μελέτης της προσβαλλόμενης άδειας, προβλέπεται:

Α) η κατασκευή συνολικής επιφάνειας κλιμακοστασίων (18,95 + [4X15,84 =) 82,31 τ.μ. που δεν προσμετράται στη δόμηση, κατ’ εφαρμογή του άρθρου 11 παρ.6 περ. δ’ του ν. 4067/2012,

Β) η κατασκευή συνολικής επιφάνειας σοφίτας ως χώρου κύριας χρήσης (32,26 – 0,19=) 32,07 τ.μ. που δεν προσμετράται στη δόμηση, κατ’ εφαρμογή του άρθρου 11 παρ.6 περ.ιε’ του ν. 4067/2012,

Γ) η κατασκευή συνολικής επιφάνειας κλειστών εξωστών (έρκερ) ως χώρων κύριας χρήσης (2Χ 2,40=) 4,80 τ.μ. που δεν προσμετράται στη δόμηση, κατ’ εφαρμογή του άρθρου 16 παρ.5 και 11 παρ.6 περ. ιστ’ του ν. 4067/2012,

Δ) η κατασκευή συνολικής επιφάνεια θερμομονωτικών στοιχείων πλήρωσης (2Χ 5,18 + 4,44 + 4,04=) 18,84 τ.μ. που δεν προσμετράται στη δόμηση κατ’ εφαρμογή του άρθρου 11 παρ.6 περ.ιθ’ του ν. 4067/2012.

Το «πολεοδομικό κεκτημένο» και τα παλιά ΠΔ ισχυρότερα του ΝΟΚ

Η δικαστική απόφαση, που ακύρωσε την οικοδομική άδεια στο οικόπεδο της Καβάλας, λέει για τα κίνητρα του ΝΟΚ, ακολουθώντας τις αποφάσεις του ΣτΕ ότι:

-«Οι διατάξεις αυτές παρέχουν συλλήβδην σε όλη την επικράτεια και ασχέτως της φυσιογνωμίας κάθε περιοχής, τη δυνατότητα μη προσμέτρησης στο συντελεστή δόμησης των ανωτέρω κατασκευών, κατά παράβαση των ειδικών διατάξεων που έχουν θεσπιστεί με προεδρικά διατάγματα για κάθε περιοχή και συνεπώς υπερισχύουν των γενικών διατάξεων του ν 4067/2012, η εφαρμογή τους παραβιάζει τις αρχές του ορθολογικού σχεδιασμού και της βιώσιμης οικιστικής ανάπτυξης και συνεπάγεται επιβάρυνση του περιβάλλοντος, η οποία δεν αντισταθμίζεται από τα οφέλη μείωσης της κάλυψης (άρθρο 10), της φύτευσης του δώματος (παρ. 8 άρθρου 15 σε συνδ. με την περ. 2α του άρθρ. 19) και της αυξημένης ενεργειακής απόδοσης του κτηρίου (άρθρο 25), σε κάθε δε περίπτωση δεν επιτρέπεται η σωρευτική εφαρμογή τους».

Για την πόλη της Καβάλας η δικαστική απόφαση υπογραμμίζει το «πολεοδομικό κεκτημένο» και επισημαίνει ότι ισχύουν προεδρικά διατάγματα  που περιέχουν ειδικές για την περιοχή πολεοδομικές διατάξεις οι οποίες κατισχύουν των γενικών διατάξεων του ν. 4067/2012 του ΝΟΚ.

Αναφέρει συγκεκριμένα ότι «ισχύει για την επίμαχη περιοχή  το π.δ. της 16-11-1978 «περί καθορισμού συντελεστών δόμησης και όρων εντός του εγκεκριμένου ρυμοτομικού σχεδίου περιοχής Καβάλας», το οποίο ως προς τους όρους αυτούς δεν εθίγη από το μεταγενεστέρως εκδοθέν π.δ. της 16/1-2/2 1980 «Περί τροποποιήσεως και αναθεωρήσεως του ρυμοτομικού Σχεδίου Καβάλας» (Δ’68).

Ειδικότερα, σύμφωνα με το άρθρο 2 του π.δ/τος της 16-11-1978, ο μέγιστος επιτρεπόμενος αριθμός ορόφων για τον Τομέα VI είναι τρεις (3) όροφοι, το δε μέγιστο ύψος τη οικοδομής οριζόταν κατά ΓΟΚ, ενώ, σύμφωνα με το άρθρο 22 του ισχύοντος κατά το χρόνο έκδοσης και ισχύος του ως άνω π.δ/τος ΓΟΚ (Ν.Δ. 8 της 9/9-6-73, Α’124), το μέγιστο ύψος θα ανήρχετο σε 10,90 μ. (σε περίπτωση που ο ισόγειος όροφος προβλεπόταν ως κατοικία) ή 11,90 μ. (σε περίπτωση που ο ισόγειος όροφος προβλεπόταν ως κατάστημα καθ’ όλη την πρόσοψη)».

 Πως από την Κομοτηνή βγαίνουν αντισυνταγματικές οι σοφίτες σε όλη τη χώρα

Η απόφαση του δικαστηρίου μεταξύ των άλλων βγάζει αντισυνταγματικές τις σοφίτες αναφέροντας ότι:

«Η  σοφίτα μπορεί να χρησιμοποιηθεί από πλευράς ύψους ως χώρος κατοίκησης, όπως παρατηρείται άλλωστε στην προσβαλλόμενη οικοδομική άδεια, στην οποία η (μη προσμετρώμενη στο σ.δ.) σοφίτα έχει ύψος 3,10 μ. (μέγιστο σημείο) και 2,28 μ. (χαμηλότερο σημείο στέγης). Υπό τα δεδομένα αυτά, οι σοφίτες του άρθρου 2 περίπτ. 81 του ΝΟΚ αποτελούν χώρους που, έχοντας χρήση και ύψος χώρου κύριας χρήσης και προσαυξάνοντας την κατοικήσιμη επιφάνεια του υποκειμένου ορόφου κατά 1/2 προσφέρονται για να εξυπηρετήσουν τη διαμονή και τις ανάγκες περισσότερων ατόμων εντός συγκεκριμένου διαμερίσματος και αποτελούν στην πραγματικότητα επιπλέον όροφο, παρά τον αντίθετο κατ’ επίφαση, ορισμό του νόμου»

«Περαιτέρω, λέει η απόφαση του Διοικητικού Εφετείου Κομοτηνής ότι, η αντιμετώπιση «χρηστικών απαιτήσεων»,  που επιδιώκεται με την αρχιτεκτονική λύση των σοφίτων ουδόλως σχετίζεται με το ζήτημα του συνυπολογισμού τους στον συντελεστή δόμησης». Και κρίνει ότι:

 «Κατόπιν των ανωτέρω, η μη προσμέτρηση των σοφίτων στον συντελεστή δόμησης, σύμφωνα με το άρθρο 11 παρ. 6 περ. ιε’ του ΝΟΚ, δε δικαιολογείται από πολεοδομικούς ή άλλους λόγους δημοσίου συμφέροντος (πρβλ. ΣτΕ 146/2025 σκ. 44,45) και αντίκειται στο άρθρο 24 παρ. 2 του Συντάγματος, διότι δεν νοείται χώροι κύρια χρήσης, δηλαδή προοριζόμενοι για κατοικία, να εξαιρούνται του σ.δ., αφού εξ ορισμού αυξάνουν τη δόμηση, επιπλέον δε συνιστά επιδείνωση σε σχέση με τον ΓΟΚ 1985, ο οποίος δεν προέβλεπε τι μη προσμέτρηση στο σ.δ. των εν λόγω κατασκευών (πρβλ. ΣτΕ 293/2024 σκ.27 περ.ΣΤ, 310/2024, σκ.29, 662/2024 σκ. 25). Ως εκ τούτου βάσιμος παρίσταται ο δεύτερος λόγος της κρινόμενη αίτησης κατά το μέρος που επιδιώκει την ακύρωση της προσβαλλόμενης οικοδομικής άδειας στη δόμηση της οποίας δεν προσμετρήθηκε η συνολική επιφάνεια σοφίτας 32,07 τ.μ. κατ’ εφαρμογή το άρθρου 11 παρ.6 περ.ιε’ του ΝΟΚ, λόγω αντίθεσης του τελευταίου αυτού άρθρου στο Σύνταγμα».

Η ίδια απόφαση επισκοπεί την πολεοδομική νομοθεσία για τις σοφίτες και κρίνει ότι:

-«Οι σοφίτες δεν προβλέφθηκαν στον ΓΟΚ/1985. Στη συνέχεια, με τον ΝΟΚ (ν. 4067/2012) οι σοφίτες προβλέφθηκαν πολεοδομικά ως προσβάσιμοι χώροι που βρίσκονται κάτω από την επικλινή στέγη. Κατά τον ΝΟΚ, η σοφίτα «αποτελεί ενιαίο σύνολο με το χώρο κάτω από τη στέγη και ο παραπάνω χώρος αντιμετωπίζεται ενιαία για τον υπολογισμό του ελεύθερου ύψους», μπορεί δε να έχει προσπέλαση «από το κεντρικό κλιμακοστάσιο τυχόν αυτοτελούς ανεξάρτητης ιδιοκτησίας’». Αρχικώς στο άρθρο 11 παρ.6 περ. ιε’ του ΝΟΚ προβλεπόταν ότι δεν προσμετρούνταν στ συντελεστή δόμησης οι σοφίτες «με συνολικό εμβαδόν μικρότερο ή ίσο των 1/2 του χώρου της υποκείμενης κάτοψης με τον οποίο συνδέονται λειτουργικά, χωρίς να αποτελούν ανεξάρτητο όροφο και εφόσον το μέσο ελεύθερο ύψος ήταν μικρότερο από 2,20 μ.».  Ακολούθως, το άρθρο αυτό τροποποιήθηκε ώστε πλέον δεν προσμετρούνται σοφίτες με συνολικό εμβαδόν μικρότερο ή ίσο με το 1/2 του χώρου του υποκείμενου ορόφου με τον οποίο συνδέονται λειτουργικά, ως υποκείμενος δε όροφος «νοείται η συνολική επιφάνεια της κάτοψης, συμπεριλαμβανομένων των τοίχων που την ορίζουν», ενώ με το άρθρο 122 παρ.4 του ν. 4819/2021 προστέθηκε τελευταίο εδάφιο στην παρ.81 του άρθρου 2 του ΝΟΚ (ορισμός της σοφίτας), με το οποίο προβλέφθηκε ότι «Δεν υφίσταται ελάχιστος ή μέγιστος περιορισμός ως προς το ύψος της σοφίτας».

Επιχειρήματα υπέρ του ΝΟΚ και της οικοδομικής άδειας που ακύρωσε το δικαστήριο

Από το δικαστήριο δεν έγιναν δεκτά τα επιχειρήματα που αναπτύτχθηκαν υπερ των κινήτρων του ΝΟκ στη δίκη, όπως ότι:

♦ Mε το πλέγμα των διατάξεων του NOK επιτυγχάνεται η αντιμετώπιση του στεγαστικού προβλήματος, με παράλληλη όμως προστασία του περιβάλλοντος, αφού επιτρέπει τη δόμηση κτιρίων ενεργειακά αυτόνομων, χωρίς εκπομπές αερίων ή θερμότητας και με αυξημένη φύτευση, προς όφελος όλων των περιοίκων.

♦ Η δαπάνη κατασκευής ενός βιοκλιματικού κτιρίου είναι υπέρτερη ενός συμβατικού, δεδομένου ότι απαιτείται η τοποθέτηση ακριβών υλικών (όπως θερμομονωτικά κουφώματα, τούβλα θερμοπρόσοψη κλπ.) και επομένως η αύξηση της δόμησης δεν ευνοεί τους κατασκευαστές και ιδιοκτήτες, αλλά αποδίδει σε αυτούς μέρος της αυξημένης δαπάνης κατασκευής τους.

♦Στην εξεταζόμενη περίπτωση η χρήση των επίμαχων διατάξεων του ΝΟΚ δεν επέδρασε δυσμενώς στην γειτονική οικία του ιδιοκτήτη που άσκησε την προσφυγή, καθόσον με την οικοδομική άδεια δεν εξαντλήθηκαν τα ανώτερα όρια που προβλέπονται στον ΝΟΚ.

♦Ορθώς έγινε αύξηση του συντελεστή κατά 10% δυνάμει του άρθρου 25 παρ.2 του ΝΟΚ, δοθέντος ότι το κτήριο κατατάσσεται στην ενεργειακή κατηγορία Α, καθώς στη στέγη του θα τοποθετηθούν ανανεώσιμες πηγές ενέργειας (φωτοβολταϊκά πάνελ), σύμφωνα δε με τη μελέτη το κτήριο θα καταναλώνει ενέργεια κάτω του 16% του κτηρίου αναφοράς.

♦Όσον αφορά τις διατάξεις περί κατασκευής επιφανειών μη προσμετρώμενων στη δόμηση:

-Οι διατάξει περί κλιμακοστασίων αποσκοπούν αφενός στην κατασκευή οδεύσεων διαφυγής με μεγαλύτερο πλάτος, διευκολύνοντας έτσι την εκκένωση του κτηρίου σε περίπτωση πυρκαγιάς, αφετέρου στην απρόσκοπτη πρόσβαση των ατόμων με αναπηρίες στους κοινόχρηστους χώρους των κτηρίων και

-Οι διατάξεις περί θερμομόνωσης, οφειλόμενες στην ενεργειακή κρίση και τη ρύπανση από τη χρήση ορυκτών καυσίμων, παρέχουν κίνητρα στους ιδιοκτήτες να επενδύσουν σε υλικά και τεχνολογίες μείωσης των ενεργειακών αναγκών, τα οποία μολονότι δαπανηρότερα, παράγουν συνεχή οφέλη στην κοινωνία και το περιβάλλον, αφού ελαχιστοποιούν το ενεργειακό αποτύπωμα του κτηρίου.

-Στην προκειμένη δε περίπτωση, δεν προσμετρήθηκαν στη δόμηση σύμφωνα με τις διατάξεις του ΝΟΚ, τα κοινόχρηστα κλιμάκια σε όλες τις στάθμες, μεγαλύτερο δε εξ αυτών (εμβαδού 18,95 τ.μ.) ήταν το κλιμακοστάσιο στη στάθμη της πιλοτής, το οποίο πάντως ήταν κατώτερο του επιτρεπομένου ορίου των 30 τ.μ., [όριο το οποίο, σύμφωνα με το άρθρο 11 παρ.6 εδ.δ’, ιζ’ του ΝΟΚ, προσαυξάνεται στα 40 τ.μ. στην περίπτωση της πιλοτής], ήτοι δε εξαντλήθηκαν τα επιτρεπόμενα από το νόμο όρια.

-Επιπλέον, δεν προσμετρήθηκε στη δόμηση η εξωτερική τοιχοποιία και εξωτερική θερμομόνωση.

-Σχετικά με το μέγιστο επιτρεπόμενο ύψος ότι ναι μεν το π.δ. της 16-11-1978 προέβλεπε μέγιστο ύψος περιοχής καθοριζόμενο κατά το ΓΟΚ 1973 (Α’124), πλην όμως ο κανονισμός αυτός καταργήθηκε μετά τη δημοσίευση του ΓΟΚ 1985 (Α’ 210) [σύμφωνα με το άρθρο 31 παρ.1 αυτού], με το νεότερο δε ΓΟΚ 1985 θεσπίστηκε ο ορισμός του μέγιστου επιτρεπόμενου ύψους κατά συνάρτηση του συντελεστή δόμησης της περιοχής (άρθρο 9 παρ.7 του ΓΟΚ ’85) με αποτέλεσμα τον ορισμό μέγιστου επιτρεπόμενου ύψους υπέρτερου αυτού που ορίστηκε εν συνεχεία με το ΝΟΚ. Και ότι κατά το χρόνο δημοσίευσης του ΝΟΚ (9-4-2012) οι ειδικές διατάξεις περί μέγιστου επιτρεπόμενου ύψους περιοχής οριζόμενου από το π.δ. της 16-11-1978, είχαν ήδη παύσει να ισχύουν.

-Εν προκειμένω, δυνάμει του εφαρμοστέου ΝΟΚ (άρθρο 15) το μέγιστο επιτρεπόμενο ύψος της εν λόγω οικοδομής ανέρχεται σε 21,50 μ. (ήτοι 19,50 + 2,00 μ. λόγω στέγης), το δε πραγματοποιούμενο ύψος ανέρχεται σε 16,08 (17,02 μαζί με τη στέγη) ήτοι κατώτερο του μέγιστου επιτρεπόμενου, κατά 4,42 μ. (21,50 μείον 17,08= 4,42). Και τούτο ενόσω δεν έγινε χρήση τοι άρθρου 10 και του άρθρου 15 παρ.8 του ΝΟΚ, δυνάμει των οποίων προσαυξάνεται το ύψος του κτηρίου πέραν των ορίων που τίθενται στο άρθρο 15 παρ.1δ του ίδιου Κανονισμού.

Του Αργύρη Δεμερτζή

πηγή ecopress.gr

Σε εξέλιξη βρίσκεται ο εκσυγχρονισμός του Κτηματολογίου με στόχο τη μείωση της γραφειοκρατίας για τους πολίτες και την ενίσχυση της διαφάνειας με την αγορά ακινήτων να αποτελεί έναν από τους πρώτους τομείς που θα ωφεληθεί από τις ταχύτερες διαδικασίες. Μέσα στην επόμενη διετία, αγοραπωλησίες ακινήτων, μεταβιβάσεις και κάθε είδους πράξη και έλεγχος αναμένεται ότι θα εκτελούνται σε πολύ λιγότερο χρόνο, μια διαδικασία η οποία ήδη εξελίχθηκε πιο δυναμικά μέσα στο 2024 και ολοκληρώνεται προοδευτικά μέχρι το 2026.

Μία από τις βασικές τομές σχετίζεται με τον ψηφιακό μετασχηματισμό και αφορά στο Ενιαίο Μητρώο Ακινήτων. Η νέα πλατφόρμα, που αναμένεται να τεθεί σε πλήρη λειτουργία στις αρχές του 2026 και θα διαλειτουργεί με όλες τις ψηφιακές πλατφόρμες του κράτους, συγκεντρώνοντας σε ένα ενιαίο σημείο πλήρες προφίλ για κάθε ακίνητο.

Στόχος είναι μέσω της αυτόματης ενημέρωσης των αρμόδιων υπηρεσιών για κάθε αλλαγή στην ιδιοκτησία ή τα χαρακτηριστικά ενός ακινήτου να μειωθούν η ταλαιπωρία των πολιτών και οι χρονοβόρες διαδικασίες. Παράλληλα, η πλατφόρμα θα επιτρέπει ταχύτερες συναλλαγές και θα ενισχύει τη διαφάνεια και τον έλεγχο, δίνοντας στα ελεγκτικά όργανα τη δυνατότητα να εντοπίζουν περιπτώσεις αδήλωτων τετραγωνικών μέτρων.

Μιλώντας στο Real Estate Summit 2025, ο Πρόεδρος του Ελληνικού Κτηματολογίου, Στέλιος Σακαρέτσιος, εξήγησε ότι το Ενιαίο Μητρώο Ακινήτων βασίζεται στη διαλειτουργικότητα μεταξύ των βάσεων δεδομένων διαφόρων κρατικών φορέων, με κεντρικό αναγνωριστικό τον Κωδικό Αριθμό Εθνικού Κτηματολογίου (ΚΑΕΚ).

Με την ολοκλήρωση αυτού του έργου, κάθε ιδιοκτήτης θα μπορεί, με μία απλή συναίνεση μέσω του gov.gr, να παραχωρεί ψηφιακά πρόσβαση στα στοιχεία του ακινήτου του, καταργώντας τη γραφειοκρατία και διασφαλίζοντας τη νομική ασφάλεια στις συναλλαγές.

Το Ελληνικό Κτηματολόγιο αναμένεται να ολοκληρωθεί μέχρι το τέλος του 2025 με το πρώτο βασικό βήμα, εκείνο του οριστικού κλεισίματος των 392 υποθηκοφυλακείων να έχει ολοκληρωθεί (πριν από λίγους μήνες). Με την κατάργηση των υποθηκοφυλακείων όλες οι αρμοδιότητες όπως και οι διαδικασίες για τη μεταβίβαση και διαχείριση ακινήτων περνούν πλέον στο Κτηματολόγιο ενώ μειώνεται η γραφειοκρατία. Τα νέα δεδομένα επέτρεψαν να καταγραφεί σημαντική πρόοδος στην μεγάλη πρόκληση που αποτελούν οι 300.000 και πλέον εκκρεμότητες που μεταφέρθηκαν από τα πρώην Υποθηκοφυλακεία. Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί το Κτηματολογικό Γραφείο Αθηνών, όπου περισσότερες από 52.000 εκκρεμότητες έχουν ήδη εκκαθαριστεί, με αποτέλεσμα οι συναλλαγές να ολοκληρώνονται σήμερα μέσα σε λίγες ημέρες, αντί για τους μήνες ή και χρόνια αναμονής που απαιτούνταν στο παρελθόν. Αντίστοιχη βελτίωση, σύμφωνα με τον κ. Σακαρέτσιο αναμένεται μέχρι το τέλος του 2025 και σε άλλα μεγάλα γραφεία, όπως αυτά του Πειραιά, του Κορωπίου και της Θεσσαλονίκης. Ο ίδιος σημείωσε ότι η κτηματογράφηση, μετά από τρεις δεκαετίες, εισέρχεται πλέον στην τελική φάση. Ειδικότερα, ενώ έως το 2023 είχε ολοκληρωθεί μόλις στο 39% της επικράτειας, σήμερα έχει φτάσει στο 60% σε περαιωμένες μελέτες και στο 90% σε αναρτήσεις, με την πλήρη ολοκλήρωση να αναμένεται έως το τέλος του 2025.

Αξίζει να σημειωθεί ότι μέσα στο 2024 εισήχθη άλλη μία καινοτομία, η οποία επιτρέπει να ολοκληρώνεται ο νομικός έλεγχος των συμβολαίων στο Κτηματολόγιο μέσα σε 10 λεπτά με τη συνδρομή της τεχνητής νοημοσύνης η οποία θα επιτρέπει τον ταχύτερο και ακριβή έλεγχο των ενεργών πράξεων όπως είναι οι αγοραπωλησίες και οι δωρεές με στόχο την επίσπευση της έκδοσης αποφάσεων.

Ο κ. Σακαρέτσιος αναφέρθηκε στη συμβολή του Κτηματολογίου στην επιτάχυνση της στεγαστικής πολιτικής του κράτους. Με τη γρηγορότερη ολοκλήρωση του νομικού ελέγχου των συμβολαίων, διευκολύνονται πλέον σημαντικά οι διαδικασίες για την έγκριση και εκταμίευση στεγαστικών δανείων, στο πλαίσιο των κρατικών προγραμμάτων «ΣΠΙΤΙ ΜΟΥ Ι» και «ΣΠΙΤΙ ΜΟΥ ΙΙ».

Τι πρέπει να γνωρίζουν πολίτες και επαγγελματίες

Στο πλαίσιο της ψηφιοποίησης και του εκσυγχρονισμού του Κτηματολογίου όλες οι συναλλαγές με το Κτηματολόγιο πραγματοποιούνται αποκλειστικά ψηφιακά.

Πλέον οι πολίτες, επαγγελματίες, οι συμβολαιογράφοι και δικηγόροι μπορούν να επιτελέσουν συγκεκριμένες πράξεις όπως είναι:

– Η υποβολή συμβολαιογραφικών πράξεων (πλην ειδικών περιπτώσεων) μόνο ψηφιακά.
– Η ψηφιακή διαχείριση νομικών πράξεων από δικηγόρους (εγγραφή προσημείωσης, εξάλειψη εμπράγματων ασφαλειών).
– Η ηλεκτρονική υποβολή δικαστικών πράξεων μέσω δικαστικών επιμελητών.
– Οι αιτήσεις για διορθώσεις και πρόδηλα σφάλματα μόνο ψηφιακά.
– Η έρευνα στην κτηματολογική βάση αποκλειστικά μέσω διαδικτύου.
– Η έκδοση πιστοποιητικών και αντιγράφων 24/7 ψηφιακά.
– Το ηλεκτρονικό πρωτόκολλο (καμία φυσική κατάθεση εγγράφων).

Τέλος, υπενθυμίζεται ότι έχουν καταργηθεί τα μεγαρόσημα στις αιτήσεις και τα πιστοποιητικά ενώ οι πληρωμές γίνονται αποκλειστικά ηλεκτρονικά μέσω e-banking και POS.

Από την Πένη Χαλάτση

insider.gr

Μια πολύ σημαντική απόφαση, η οποία μπορεί να βοηθήσει στη διάσωση πολλών αξιόλογων κτιρίων, εξέδωσε το Συμβούλιο της Επικρατείας.

Όπως όρισε, ο χαρακτηρισμός ενός κτιρίου ως διατηρητέου δεν πρέπει να εξαρτάται από την κατάστασή του –αν, για παράδειγμα, έχουν καταστραφεί κάποια από τα αξιόλογα αρχιτεκτονικά ή μορφολογικά στοιχεία του–, εφόσον μπορεί η σημασία του να τεκμηριωθεί επιστημονικά και το κτίριο να αποκατασταθεί.

Με την απόφαση γλίτωσε από κατεδάφιση ένα κτίριο του Μεσοπολέμου στην πλατεία Κολιάτσου.

Η περίπτωση αφορά το κτίριο που βρίσκεται στην οδό Καλλινίκου 3, στο κέντρο της Αθήνας. Τόσο η οργάνωση Monumenta όσο και η Ελληνική Εταιρεία Περιβάλλοντος και Πολιτισμού (ΕΛΛΕΤ) είχαν τα τελευταία δύο χρόνια αγωνιστεί ώστε να κηρυχθεί το κτίριο διατηρητέο, από κοινού με το γειτονικό του στην οδό Καλλινίκου 1. Ο ιδιοκτήτης του κτιρίου είχε ζητήσει να το κατεδαφίσει και, λόγω της ηλικίας του κτίσματος, η υπόθεση είχε οδηγηθεί στο Κεντρικό Συμβούλιο Αρχιτεκτονικής. Το ΚΕΣΑ γνωμοδότησε δύο φορές υπέρ του χαρακτηρισμού του κτιρίου ως διατηρητέου. Όμως την τρίτη φορά που η υπόθεση αναπέμφθηκε αποφάσισε να επιτρέψει την κατεδάφιση, παρά την περί του αντιθέτου εισήγηση της Διεύθυνσης Αρχιτεκτονικής, Οικοδομικών Κανονισμών και Αδειοδοτήσεων (ΔΑΟΚΑ) του ΥΠΕΝ.

Η απόφαση αυτή έχει ιδιαίτερη σημασία καθώς είναι κοινός τόπος ότι εάν ένας ιδιοκτήτης τέτοιου κτιρίου επιθυμεί να το «ξεφορτωθεί», τότε σταδιακά αρχίζει να ξηλώνει κάθε αρχιτεκτονικό ή μορφολογικό στοιχείο που το καθιστούσε ιδιαίτερο, ώστε να απομείνει στο τέλος ένα «κουτί».

Το ανώτατο δικαστήριο διευρύνει την αυστηρή θεώρηση της πολιτείας για τον χαρακτηρισμό ενός κτίσματος ως διατηρητέου – Αν είναι σε κακή στατική κατάσταση, προϋπόθεση είναι να μπορεί να αποκατασταθεί.

Περαιτέρω, η κακή στατική κατάσταση ενός κτιρίου δεν αποτελεί από μόνη της αιτία να μη χαρακτηριστεί ένα κτίριο διατηρητέο, επισημαίνει το ΣτΕ, πάντα βέβαια υπό την προϋπόθεση ότι το κτίριο μπορεί να αποκατασταθεί.

Η απόφαση του ΣτΕ «απογυμνώνει» τη στάση που κράτησε το ΚΕΣΑ (τη δεύτερη φορά που το θέμα επανήλθε), χαρακτηρίζοντάς την «ελλιπή και αντιφατική». «Η όλως γενική εκτίμηση του ΚΕΣΑ ότι “δεν προκύπτουν κατά τρόπο ειδικό και συγκεκριμένο ποια είναι εκείνα τα αξιόλογα μορφολογικά και τα ιδιαίτερα αρχιτεκτονικά χαρακτηριστικά που δηλώνουν το ύφος μιας εποχής και η διατήρηση των οποίων θα συνέβαλλε στην αναγνώριση της εξέλιξης της αρχιτεκτονικής φυσιογνωμίας της περιοχής” δεν αρκεί για να αντικρούσει την ειδική τεκμηρίωση της ΔΑΟΚΑ, η οποία στα έγγραφά της (εισήγηση και αιτιολογική έκθεση) περιγράφει αναλυτικά τα μορφολογικά στοιχεία και ιδιαίτερα αρχιτεκτονικά χαρακτηριστικά του εν λόγω κτιρίου», αναφέρει η απόφαση. Σημειώνει, δε, ότι «επιλεκτική υιοθέτηση μορφολογικών χαρακτηριστικών ποικίλων αρχιτεκτονικών ρευμάτων και στυλ» δεν αποκλείει τον χαρακτηρισμό κτιρίου ως διατηρητέου, δοθέντος ότι δεν τίθεται από τον νόμο ως προϋπόθεση η ύπαρξη ενός μόνο αρχιτεκτονικού στυλ, ούτε αποκλείεται ο συνδυασμός, στο ίδιο κτίριο, περισσότερων στοιχείων διαφορετικών ρευμάτων, εφόσον αυτά είναι αξιόλογα και πρέπει να διατηρηθούν.

Η Monumenta και η ΕΛΛΕΤ χαιρέτισαν την απόφαση του ΣτΕ. «Κτίρια εκλεκτικιστικά, μοντέρνα της περιόδου του Μεσοπολέμου, αλλά και απλά λαϊκά, συγκροτούν ένα μεγάλο τμήμα της αρχιτεκτονικής κληρονομιάς και την πολεοδομική φυσιογνωμία της πόλης, αναδεικνύουν την ιστορική συνέχειά της και εικονογραφούν την εξέλιξη της τυπολογίας της κατοικίας και τις κοινωνικές συνθήκες της εποχής τους», αναφέρουν σε κοινή τους ανακοίνωση. «Πρόκειται για κτίρια που διατηρούν με τα χαμηλά τους ύψη, τις αυλές και τους κήπους τους μια ανθρώπινη κλίμακα και με την παρουσία τους στις γειτονιές της Αθήνας συμβάλλουν στην ποιότητα του δημόσιου χώρου και παράλληλα λειτουργούν διδακτικά, καθώς εικονογραφούν τις αρχιτεκτονικές απόψεις της εποχής τους».

Υπενθυμίζεται ότι σύμφωνα με έρευνα της «Κ» («Ο διαρκής θάνατος της μονοκατοικίας», 26.1.2025), μόνο την περασμένη χρονιά κατεδαφίστηκαν στην Αττική 1.266 μονοκατοικίες, ενώ από το 2019 έως και το 2024 εκδόθηκαν στην Αττική 5.582 άδειες ολικής κατεδάφισης κτιρίων. Ενα σημαντικό μέρος αυτών των κτιρίων (περισσότερο από το ένα τρίτο) είναι των πρώτων δεκαετιών του προηγούμενου αιώνα.

_____________________________________________________________________

Κεντρική φωτό: Κτίριο του Μεσοπολέμου στην οδό Καλλινίκου 3 στο κέντρο της Αθήνας γλίτωσε από την κατεδάφιση με την απόφαση που δημοσιοποίησε χθες το Συμβούλιο της Επικρατείας. Η οργάνωση Monumenta και η Ελληνική Εταιρεία Περιβάλλοντος και Πολιτισμού είχαν τα τελευταία δύο χρόνια αγωνιστεί ώστε να κηρυχθεί το κτίσμα διατηρητέο, όταν ο ιδιοκτήτης του κτιρίου είχε ζητήσει να το κατεδαφίσει.

πηγή kathimerini.gr

Αντισυνταγματικός κρίθηκε από της Ολομέλεια του Συμβουλίου της Επικρατείας ο Νέος Οικοδομικός Κανονισμός για τα ύψη των κτιρίων, ενώ η απόφαση αυτή του ανωτάτου δικαστηρίου που έχει τεράστιο αντίκτυπο στις επενδύσεις και στο χώρο της οικονομίας δεν θα έχει αναδρομική ισχύ, εφόσον αποδεδειγμένα μέχρι και σήμερα έχει ξεκινήσει με οποιονδήποτε τρόπο η υλοποίηση των αδειών αυτών.

Οι ανώτατοι δικαστές ολοκλήρωσαν τη διάσκεψη τους για την πολύ σοβαρή αυτή υπόθεση σε χρόνο ρεκόρ για τα δεδομένα του ΣτΕ και τήρησαν απαρέγκλιτα όσα από έδρας είχαν ειπωθεί από τον ίδιο τον πρόεδρο του Δικαστηρίου Μιχάλη Πικραμένο για την έκδοση της απόφασης που έχει ιδιαίτερη βαρύτητα για την αγορά των ακινήτων ,τους επενδυτές ,του δήμους και τις αρμόδιες πολεοδομικές αρχές.

Ο πρόεδρος του ΣτΕ αμέσως μετά την ολοκλήρωση της διάσκεψης του δικαστηρίου, σύμφωνα με το νόμο πριν ακόμα από τη δημοσίευση της απόφασης, που αναμένεται εντός του Ιανουαρίου του 2025, ενημέρωσε λόγω της σοβαρότητας της υπόθεσης για το Δία ταύτα της κρίσης των ανώτατων δικαστών αναφορικά με την αντισυνταγματικότητα του Νέου Οικοδομικού Κανονισμού.

Το κρίσιμο σημείο της απόφασης όμως ,πέραν της αντισυνταγματικότητας των διατάξεων αφορά τον χρόνο της εφαρμογής της και το το μέλει γενέσθαι με τις οικοδομικές άδειες που έχουν ήδη εκδοθεί .

Ως προς αυτό το κρίσιμο σημείο το ΣτΕ σύμφωνα και με την ανακοίνωση του προέδρου του , «σταθμίζοντας αφενός τις αρχές της ασφάλειας δικαίου, της προβλεψιμότητας και της προστατευόμενης εμπιστοσύνης των διοικουμένων και αφετέρου το δημόσιο συμφέρον, έκρινε ότι τα αποτελέσματα της αντισυνταγματικότητας πρέπει να μην καταλάβουν τις οικοδομικές άδειες, των οποίων η υλοποίηση (οικοδομικές εργασίες) έχει αποδεδειγμένα αρχίσει πριν από την παρούσα ανακοίνωση. Ο περιορισμός των αποτελεσμάτων της αντισυνταγματικότητας δεν καταλαμβάνει εκκρεμείς δίκες».

Με τον τρόπο αυτό όπως επισημαίνουν νομικοί που έχουν καλή γνώση της υπόθεσης το ανώτατο δικαστήρια διαφυλάσσει το κύρος του και ταυτόχρονο και την οικονομία του κράτους.

Συγκεκριμένα, στην ανακοίνωση που εξέδωσε ο Πρόεδρος του Συμβουλίου της Επικρατείας για το αποτέλεσμα της διάσκεψης του Δικαστηρίου μετά τη συζήτηση ενώπιον της Ολομέλειας που είχε διεξαχθεί στις 12 Οκτωβρίου αναφέρονται τα εξής :

Σύμφωνα με το άρθρο 34 παρ. 8 του π.δ. 18/1989, όπως προστέθηκε με το άρθρο 25 του ν. 4786/2021

Ανακοινώνει τα εξής:
Στις 25.10., 27.11., 4.12. και 10.12.2024 η Ολομέλεια του Συμβουλίου της Επικρατείας συνήλθε σε διασκέψεις υποθέσεων σχετικών με την έκδοση οικοδομικών αδειών. Οι υποθέσεις αυτές, οι οποίες συζητήθηκαν κατά τη δικάσιμο της 11.10.2024, παραπέμφθηκαν στην Ολομέλεια, με τις αποφάσεις 293/2024, 662/2024, 310/2024 (επτ.) και 1186/2024 (επτ.) του Ε΄ Τμήματος του Δικαστηρίου, προκειμένου να επιλυθούν τα ζητήματα συνταγματικότητας των διατάξεων των άρθρων 10, 15 παρ. 8, 19 παρ. 2, 25 και 11 παρ. 6 (περ. δ, ε και ιστ) του ν. 4067/2012, ως ισχύει (ΝΟΚ), κατ’ επίκληση των οποίων εξεδόθησαν οι προσβαλλόμενες οικοδομικές άδειες.

Το Δικαστήριο έκρινε τα εξής:

Ι. Το σύστημα των διατάξεων του ΝΟΚ (άρθρα 10, 15 παρ. 8, 19 παρ. 2 και 25), με το οποίο θεσπίζονται κίνητρα προσαύξησης των όρων δόμησης (συντελεστή δόμησης, ύψους) για την ανέγερση των κτηρίων, με αντιστάθμισμα την ενεργειακή αναβάθμιση των κτηρίων και την αύξηση των κοινόχρηστων χώρων και των χώρων πρασίνου, αντίκειται στo άρθρο 24 παρ. 1 και 2 του Συντάγματος. Τούτο, όχι, κατ’ αρχήν, εξαιτίας του περιεχομένου τους, αλλά για τον λόγο ότι παρέχεται με τις διατάξεις αυτές, απ’ ευθείας στις υπηρεσίες δόμησης, η δυνατότητα να εκδίδουν οικοδομικές άδειες, κατ’ απόκλιση, και μάλιστα ουσιώδη, από τους ισχύοντες κατά το πολεοδομικό καθεστώς κάθε περιοχής όρους δόμησης. Τα παρεχόμενα με τις διατάξεις αυτές κίνητρα πρέπει να έχουν ληφθεί υπ’ όψιν και να έχουν σταθμισθεί οι συνέπειές τους στο οικιστικό περιβάλλον κάθε περιοχής κατά το στάδιο του πολεοδομικού σχεδιασμού, κατόπιν ειδικής επιστημονικής μελέτης που να τεκμηριώνει τις περιεχόμενες στις διατάξεις αυτές ρυθμίσεις σε σχέση με τις ιδιαιτερότητες και την εν γένει φυσιογνωμία κάθε οικισμού.

ΙΙ. Περαιτέρω, το Δικαστήριο έκρινε ότι αντίκειται στο Σύνταγμα η μη προσμέτρηση στον συντελεστή δόμησης (δυνάμει του άρθρου 11 παρ. 6 του ΝΟΚ), των εσωτερικών εξωστών (παταριών) και του χώρου κύριας χρήσης των 35 τ.μ. στο δώμα της οικοδομής, όπως και η εξομοίωση της πισίνας με φυτεμένη επιφάνεια (άρ. 19 παρ. 2 του ΝΟΚ). Αυτά μπορούν να κατασκευάζονται προσμετρώμενα στον συντελεστή δόμησης. Αντιθέτως, δεν αντίκειται στο Σύνταγμα η μη προσμέτρηση στον συντελεστή δόμησης  των έρκερ και των κλιμακοστασίων.
Κατόπιν τούτων, οι προσβαλλόμενες άδειες πρέπει να ακυρωθούν για τους παραπάνω λόγους.

ΙΙΙ. Τέλος, το Δικαστήριο, σταθμίζοντας αφενός τις αρχές της ασφάλειας δικαίου, της προβλεψιμότητας και της προστατευόμενης εμπιστοσύνης των διοικουμένων και αφετέρου το δημόσιο συμφέρον, έκρινε ότι τα αποτελέσματα της αντισυνταγματικότητας πρέπει να μην καταλάβουν τις οικοδομικές άδειες, των οποίων η υλοποίηση (οικοδομικές εργασίες) έχει αποδεδειγμένα αρχίσει πριν από την παρούσα ανακοίνωση. Ο περιορισμός των αποτελεσμάτων της αντισυνταγματικότητας δεν καταλαμβάνει εκκρεμείς δίκες.

Η δημοσίευση της απόφασης αναμένεται τον Ιανουάριο του ερχόμενου έτους.

Αξίζει τέλος να σημειωθεί ότι κατά της συνταγματικότητας άρθρων του ΝΟΚ  που προβλέπουν μεταξύ άλλων, προσαυξήσεις συντελεστή  δομήσεως λόγω υποτυπώδους μείωσης της κάλυψης και ανέγερσης κτιρίου ανώτερης ενεργειακής απόδοσης (μπόνους δόμησης), είχε ταχθεί και το Ε΄ Τμήμα του ΣτΕ,  όπου εξετάστηκαν τέσσερις υποθέσεις για οικοδομικές άδειες στο Δήμο Αλίμου, παραπέμποντας το θέμα για οριστική κρίση στην  Ολομέλεια του Ανωτάτου Ακυρωτικού Δικαστηρίου.

Στην κρίση της Ολομέλειας του Συμβουλίου της Επικρατείας (ΣτΕ) τέθηκε την Παρασκευή, σε μια ασφυκτικά γεμάτη αίθουσα, η υπόθεση περί αντισυνταγματικότητας διατάξεων του Νέου Οικοδομικού Κανονισμού (ΝΟΚ) για τα ύψη και το μέγεθος των κτιρίων, καθώς οι ανώτατοι δικαστές της χώρας συζήτησαν ένα θέμα με μεγάλο ενδιαφέρον, δεδομένου ότι τους τελευταίους μήνες η κτηματαγορά έχει βρεθεί σε ομηρία εξαιτίας της εκκρεμότητας με το ΝΟΚ.

Βέβαια, θα χρειαστεί ένα εύλογο χρονικό διάστημα για να βγει η σχετική απόφαση, κατά συνέπεια, έως τότε, εκατοντάδες οικοδομικές άδειες θα παραμείνουν σε εκκρεμότητα, κι ενώ κατασκευές που ξεκίνησαν να «χτίζονται» έχουν μείνει στη μέση, συμβόλαια αντιπαροχής ακυρώθηκαν ή «μπήκαν στον πάγο» μέχρι να ξεκαθαρίσει το τοπίο.

Στο τέλος της διαδικασίας ο πρόεδρος του ΣτΕ, Μιχάλης Πικραμένος, ζήτησε από τις δύο πλευρές να υποβάλλουν υπομνήματα έως 21 Οκτωβρίου (και έως 24 του ίδιου μήνα να διαβαστούν από τους διαδίκους και να αντικρουστούν) προκειμένου το δικαστήριο να λάβει την απόφαση του. Πάντως, όλες οι πλευρές συμφωνούν ότι πρέπει να δοθεί άμεσα λύση, να βγει σύντομα η απόφαση, αν είναι δυνατόν έως τα τέλη του έτους, όπως εκτιμάται ότι μπορεί να γίνει λόγω του κατεπείγοντος του θέματος, ώστε να γνωρίζει η κτηματαγορά που βαδίζει. Ανάλογα με την απόφαση του ΣτΕ θα φανεί αν το αρμόδιο ΥΠΕΝ χρειαστεί να νομοθετήσει εκ νέου.

Οι διατάξεις στο «μικροσκόπιο»

Ειδικότερα, η Ολομέλεια του ΣτΕ καλείται, μεταξύ άλλων, να εξετάσει και να αποφασίσει εάν είναι σύμφωνες με το Σύνταγμα οι διατάξεις του ΝΟΚ, με τις οποίες δίνονται κίνητρα για την αύξηση της δόμησης και την προσαύξηση του μέγιστου επιτρεπόμενου ύψους (έτσι όπως αυτό καθορίζεται σε ειδικές ανά περιοχή διατάξεις), προκειμένου να κατασκευαστούν φιλικά για το περιβάλλον κτίρια και να δημιουργηθούν χώροι πρασίνου.

Συγκεκριμένα η Ολομέλεια θα κρίνει αν είναι συνταγματικές οι διατάξεις που επιτρέπουν την αύξηση του συντελεστή δόμησης (κατά 10%, 15% και 20%), εάν ο κατασκευαστής μειώσει το ποσοστό κάλυψης του οικοπέδου (κατά 10%, 15% και 20% αντίστοιχα), την αύξηση του συντελεστή δόμησης (κατά 5% ή 10%), εάν αναβαθμιστεί ενεργειακά το κτίριο, την αύξηση του μέγιστου επιτρεπόμενου ύψους κάθε κτιρίου κατά 1 μ., εάν χρησιμοποιηθεί το ισόγειο και η πιλοτή ως χώρος στάθμευσης οχημάτων ή εάν κατασκευαστεί φυτεμένο δώμα με κτίσμα ή εάν μειωθεί το ποσοστό κάλυψης του οικοπέδου κατά 5%. Επίσης, υπό εξέταση είναι διατάξεις που επιτρέπουν την κατασκευή φυτεμένου δώματος (το οποίο περιλαμβάνει κτίσμα μέγιστης επιφάνειας 35 τ.μ. και μέγιστου ύψους 3,40 μ.) χωρίς να προσμετράται στο μέγιστο επιτρεπόμενο ύψος κάθε κτιρίου, να μην προσμετρώνται στον οριζόμενο συντελεστή δόμησης ορισμένες κατασκευές, όπως πατάρια, σοφίτες, φυτεμένα δώματα και κλιμακοστάσια ή εάν πριν από τη θέσπιση των επίμαχων διατάξεων έπρεπε να προηγηθεί στρατηγική εκτίμηση των περιβαλλοντικών τους επιπτώσεων.

Οι αντίθετες πλευρές

Παρεμβάσεις, έκαναν δικηγόροι που εκπροσωπούν κατασκευαστικές εταιρίες και το ΤΕΕ (Τεχνικό Επιμελητήριο Ελλάδας) από τη μια πλευρά και από την άλλη την Κεντρική Ένωση Δήμων και Κοινοτήτων (ΚΕΔΕ) και τον Δήμο Αλίμου που πρωτοστατεί ενάντια στις επίμαχες διατάξεις του ΝΟΚ.

Μάλιστα, ο δήμαρχος Αλίμου, Ανδρέας Κονδύλης, είπε ότι τα περισσότερα μπόνους στη δόμηση και η συνδυαστική εφαρμογή τους θεσπίστηκαν το 2019. Όπως είπε προκαλούν «βίαιη επιδείνωση» των συνθηκών στις πόλεις, μεταξύ άλλων αυξάνοντας το πληθυσμό τους χωρίς να υπάρχουν οι αναγκαίες υποδομές. Να θυμίσουμε ότι οι οικοδομικές άδειες οι οποίες έχουν προσβληθεί και έφεραν τη υπόθεση στο ανώτατο δικαστήριο βρίσκονται στην περιοχή του.

Γενικότερα, όσοι τάσσονται υπέρ του ΝΟΚ έχουν κατά καιρούς αναφέρει ότι περιλαμβάνει ρυθμίσεις για την ανέγερση των νέων κτιρίων, στην λογική της αύξησης του πρασίνου και των κοινόχρηστων χώρων, τη βελτίωση του μικροκλίματος, την παροχή ελευθεριών για την παραγωγή ποιοτικής αρχιτεκτονικής, μορφολογικά και λειτουργικά και την ενσωμάτωση στοιχείων που βελτιώνουν την ενεργειακή συμπεριφορά των κτιρίων και προάγουν την περιβαλλοντική προστασία. Σύμφωνα το σκεπτικό αυτό ο ΝΟΚ δεν αποτελεί σχέδιο ή πρόγραμμα, υπό την έννοια που αποδίδει στους όρους η νομοθεσία (ενωσιακή και εθνική) για αυτό και δεν απαιτείται η προηγούμενη εκπόνηση ΣΜΠΕ (περιβαλλοντική μελέτη).

Ο κ. Ανδρέας Παπαπετρόπουλος δικηγόρος, ειδικός σε πολεοδομικά θέματα από την πλευρά των κατασκευαστών τόνισε, μεταξύ άλλων, ότι «ο ΝΟΚ δεν ανατρέπει τον πολεοδομικό σχεδιασμό. Λειτουργεί μαζί του συμπληρωματικά. Το πρόβλημα είναι ότι, ενώ υπάρχει σύγχρονος οικοδομικός κανονισμός, δεν υπάρχει ο αντίστοιχος πολεοδομικός σχεδιασμός. Αυτός θα έπρεπε να τον πλαισιώσει και να του επιτρέψει να λειτουργήσει ορθολογικά και αποτελεσματικά. Εκεί ακριβώς βρίσκεται το πρόβλημα. Αν ακυρώσουμε τον ΝΟΚ δεν πετυχαίνουμε απολύτως τίποτα».

Ο εκπρόσωπος του ΤΕΕ, Σπύρος Βλαχόπουλος, τόνισε ότι το ζητούμενο στην Ευρώπη είναι η ενεργειακή αναβάθμιση των κτιρίων και πρόσθεσε ότι υπάρχουν παρόμοιες με το ΝΟΚ ρυθμίσεις και σε χώρες όπως η Γαλλία και η Γερμανία.

Αντίθετα, για παράδειγμα, η ΚΕΔΕ κάνει λόγο για αντισυνταγματικότητα του νόμου υποστηρίζοντας ότι τα πολεοδομικά μεγέθη κάθε περιοχής πρέπει να προκύπτουν από τοπικό πολεοδομικό σχεδιασμό. Τονίζει ότι μια τέτοια παρέμβαση μπορεί να σταθεί μόνο εφόσον προηγηθεί τεκμηριωμένη επιστημονική μελέτη, διαφορετικά στρεβλώνεται ο υφιστάμενος πολεοδομικός σχεδιασμός, αφού επιτρέπεται να ανεγερθούν μεγαλύτερα κτίρια από ότι αυτός ορίζει σε κάποια περιοχή. «Δικάζουμε την πιο σοβαρή πολεοδομική υπόθεση των τελευταίων ετών» είπε ο νομικός Δημήτρης Μέλισσας, για λογαριασμό της ΚΕΔΕ, και συμπλήρωσε: «Επέρχεται γενικευμένη επιβάρυνση. Στην Κηφισιά τον τελευταίο ένα χρόνο κόπηκαν 1.000 δέντρα. Η αύξηση του συντελεστή δόμησης είναι μπόνους με αμφίβολη αξία για τον ιδιοκτήτη». Όσοι είναι κατά του ΝΟΚ αναρωτήθηκαν επίσης γιατί εξαιρούνται περιοχές όπως η Φιλοθέη και το Ψυχικό.

Τι ρωτούν οι Δικαστές

Οι βασικότερες ερωτήσεις που τέθηκαν από τους δικαστές προκειμένου να απαντηθούν με τα υπομνήματα των διαδίκων σχετίζονταν με το ποιες αρχές της βιώσιμης ανάπτυξης εξυπηρετεί η αύξηση της δόμησης σε πυκνοκατοικημένες περιοχές, για το αν ανατρέπεται πολεοδομικός σχεδιασμός όταν σε μια γειτονιά με διώροφα τώρα χτίζονται 4ώροφα, αν η εφαρμογή του ΝΟΚ έλυσε το στεγαστικό πρόβλημα κ.α.

Πηγή: https://news.b2green.gr/52014/μπόνους-δόμησης-νοκ-τι-ειπώθηκε-στην-ε

Εκδόθηκε το εγχειρίδιο Ενιαίων Κανόνων Νομικού Ελέγχου Κτηματολογίου. Το Εγχειρίδιο Νομικού Ελέγχου συντίθεται από τα πρώτα (4) κεφάλαια που αφορούν κατά περιεχόμενο τις εγγραπτέες πράξεις:

Α. Αγοραπωλησία (με συμβολαιογραφικό έγγραφο)

Β. Δωρεά εν ζωή

Γ. Γονική Παροχή

Δ. Αποδοχή κληρονομιάς με συμβολαιογραφικό έγγραφο.

• Δείτε αναλυτικά το Εγχειρίδιο Ενιαίων Κανόνων Νομικού Ελέγχου Κτηματολογίου

Αυτή η τακτική πολλών ιδιοκτητών οικοπέδων, είναι ένα παραθυράκι της νομοθεσίας για ένα εξοχικό με χαμηλό κόστος, ή μια αφορμή για πρόστιμα και μπλεξίματα με την πολεοδομία;

Οικονομική κρίση, πανδημία, ανεργία. Αυτά είναι μόνο μερικά από τα προβλήματα που έχουν αντιμετωπίσει τα τελευταία χρόνια οι Έλληνες. Αυτό έχει οδηγήσει πολλούς στο να σκέπτονται πώς θα αποκτήσουν ένα φθηνό σπίτι ή μια μικρή παραθεριστική κατοικία, ξεπερνώντας τα εμπόδια των εξόδων και τη γραφειοκρατία της οικοδομικής άδειας. Μία εκ των λύσεων που εντάσσονται στην συγκεκριμένη κατηγορία των «εναλλακτικών» σπιτιών, είναι και τα τροχόσπιτα. Τι ισχύει όμως στην προκειμένη περίπτωση; Μπορώ να τοποθετήσω ένα τροχόσπιτο στο οικόπεδό μου νόμιμα;

Από το νόμο, επιτρέπεται η προσωρινή τοποθέτηση τροχόσπιτου, που έχει σε ισχύ άδεια κυκλοφορίας από το Υπουργείο Μεταφορών, φέρει αριθμό κυκλοφορίας και είναι ρυμουλκούμενο από ΙΧ αυτοκίνητο. Το τροχόσπιτο μπορεί να τοποθετηθεί σε οποιονδήποτε ιδιόκτητο χώρο, αρκεί να μην είναι χαρακτηρισμένος ως αρχαιολογικός χώρος, αιγιαλός, παραλία ή δασική έκταση.

Σύμφωνα με την Εγκύκλιο 27860/4450/34/23-3-88 του Υπουργείου Περιβάλλοντος περί «Εγκατάστασης Τροχόσπιτου-Τροχοβίλας», τα τροχόσπιτα που δεν είναι κυκλοφορούντα οχήματα και ρυμουλκούμενα από Ι.Χ. αυτοκίνητα με αριθμό κυκλοφορίας του Υπουργείου Συγκοινωνιών, εφόσον μεταπίπτουν στην κατηγορία που περιγράφεται από την παρ.17 του Άρθρου 2 του Γενικού Οικοδομικού Κανονισμού (Ν. 1577/1985, όπως τροποποιήθηκε με τον Ν.2831/9-13-06-2000 ), δηλαδή μετατρέπονται σε εγκαταστάσεις με μόνιμη εξάρτησή τους από το περιβάλλον στο οποίο εγκαθίστανται και συνδέονται σταθερά με αυτό (π.χ. σταθερή σύνδεση με το έδαφος, κατασκευή βόθρου, σύνδεση με δίκτυα) ή εξυπηρετούν παραμονή ανθρώπων ή ζώων, εκτέλεση εργασίας ή άσκηση επαγγέλματος, αποθήκευση ή τοποθέτηση πραγμάτων, μηχανημάτων, κλπ., για να εγκατασταθούν σε γήπεδο ή οικόπεδο πρέπει να έχουν άδεια της αρμόδιας για την έκδοση οικοδομικής αδείας Υπηρεσίας, η οποία τα κρίνει κατά τις ισχύουσες πολεοδομικές διατάξεις.

Οχι. Η κατασκευή πέργκολας επιτρέπεται μόνο όταν υπάρχει ήδη κτίσμα στο οικόπεδο. Επίσης η βάση από μπετόν δεν υπάγεται στις μικρές διαμορφώσεις του εδάφους μέχρι συν/πλην 0,80 μ. από το φυσικό έδαφος με χρήση φυσικών ασύνδετων υλικών, που επιτρέπεται χωρίς οικοδομική άδεια από την πολεοδομική νομοθεσία. Επομένως και σε αυτή την περίπτωση απαιτείται η έκδοση οικοδομικής άδειας.

Τι ισχύει για τις τροχοβίλες;

Μπορώ να βγάλω οικοδομική άδεια για τροχοβίλα;

Ο ελληνικός Νέος Οικοδομικός Κανονισμός (ΝΟΚ) θεωρεί κατασκευή κάθε ασφαλές τεχνικό έργο το οποίο έχει συγκεκριμένες προδιαγραφές για τη στατικότατα, την υγιεινή, τη μόνωση, τα υλικά. κ.ά. σύμφωνα με τον ολοκληρωμένο ενεργειακό σχεδιασμό των κτηρίων (ΚΕΝΑΚ). Η τροχοβίλα δεν καλύπτει αυτούς τους κανονισμούς , διότι είναι μία ελαφριά κατασκευή. Για την εσωτερική τοιχοποιία κυρίως τοποθετείται γυψοσανίδα, ενώ εξωτερικά εφαρμόζεται είτε τύπος ξύλου, που επιχρίζεται με σοβά, είτε φύλλα αλουμινίου.

Τι ισχύει σε περίπτωση που «χαλάσει» η συμφωνία μεταξύ αγοραστή και πωλητή - Πότε επιστρέφεται ο φόρος μεταβίβασης.

Με αμείωτη ένταση συνεχίζεται το κύμα μεταβιβάσεων ακινήτων παρά το ράλι που εξακολουθούν να καταγράφουν οι τιμές στην αγορά. Έλληνες και ξένοι αναζητούν ευκαιρίες για επενδύσεις στην ελληνική κτηματαγορά ενώ σε πρώτο πλάνο βρίσκονται οι αγοραπωλησίες αλλά και οι γονικές παροχές και δωρεές λόγω του υψηλού αφορολόγητου ορίου των 800.000 ευρώ.

Μπορεί χιλιάδες ακίνητα να αλλάζουν χέρια αλλά δεν είναι λίγες οι φορές που σε μια αγοραπωλησία ακινήτου αγοραστής και πωλητής διαφωνούν, δεν τα βρίσκουν και την τελευταία στιγμή «χαλάει» συμφωνία. Αν αυτό συμβεί πριν φτάσουν στο γραφείο του συμβολαιογράφου δεν υπάρχει κανένα πρόβλημα. Τι γίνεται όμως στην περίπτωση που έχει προχωρήσει η διαδικασία της αγοραπωλησίας, έχει ήδη υποβληθεί ηλεκτρονικά η δήλωση φόρου μεταβίβασης στην πλατφόρμα myProperty και έχει καταβληθεί και ο φόρος;

Η ακύρωση των δηλώσεων φόρου μεταβίβασης γίνεται ηλεκτρονικά μέσω της πλατφόρμας myProperty και οι φορολογούμενοι θα πρέπει να γνωρίζουν τα εξής:

1.Όταν υπάρξει διαφωνία συμβαλλομένων (Πωλητή-Αγοραστή) – ματαίωση της πώλησης πριν την αποδοχή της δήλωσης, πώς ακυρώνεται η δήλωση;

Ο συμβολαιογράφος θα διαγράψει τη δήλωση στην εφαρμογή.

2. Όταν υπάρξει διαφωνία συμβαλλομένων (Πωλητή – Αγοραστή – Νομ. Εκπροσώπου) – ματαίωση της πώλησης μετά την αποδοχή της δήλωσης, πώς ακυρώνεται η δήλωση από τον συμβολαιογράφο;

Στην ηλεκτρονική εφαρμογή ΦΜΑ παρέχεται η δυνατότητα στον συμβολαιογράφο, μέσα σε ένα χρόνο από την υποβολή της δήλωσης, να επιλέξει από το μενού της εφαρμογής «Ακύρωση Δήλωσης λόγω μη σύνταξης συμβολαίου», όταν για συγκεκριμένη δήλωση δεν έχει συνταχθεί σχετικό συμβόλαιο και δεν έχει καταχωρήσει τον αριθμό και την ημερομηνία συμβολαίου στην εφαρμογή. Πέραν του έτους, για ακύρωση λόγω μη σύνταξης συμβολαίου, τηρείται η χειρόγραφη διαδικασία που προβλέπουν οι διατάξεις. 

3. Ποια είναι τα μηνύματα που λαμβάνουν οι συμβαλλόμενοι μετά την ακύρωση της δήλωσης από τον συμβολαιογράφο λόγω μη σύνταξης συμβολαίου;

Ότι υποβλήθηκε ακυρωτική δήλωση από τον συμβολαιογράφο και εκκρεμεί έγκριση/υποβολή από τον αγοραστή αναφέροντας και τον αριθμό της ακυρωτικής δήλωσης.

4. Όταν υπάρξει διαφωνία συμβαλλομένων (Πωλητή – Αγοραστή – Νομ. Εκπροσώπου) – ματαίωση της πώλησης μετά την αποδοχή της δήλωσης και η δήλωση έχει ακυρωθεί από τον συμβολαιογράφο, πως επιστρέφεται ο φόρος;

Όταν ο αγοραστής εγκρίνει/υποβάλει την ακυρωτική δήλωση, θα δημιουργηθεί το σχετικό ΑΦΕΚ, ώστε σε περίπτωση που έχει πληρωθεί ο φόρος να μπορεί να επιστραφεί το ποσό στον φορολογούμενο.

5. Μετά την αποδοχή/υποβολή της δήλωσης από τους συμβαλλόμενους ποια διαδικασία ακολουθείται;

Ο συμβολαιογράφος θα συντάξει σύμφωνα με τον νόμο, το σχετικό συμβόλαιο εφόσον έχει εξοφληθεί ο φόρος μεταβίβασης ακινήτου και έχει εκδοθεί αποδεικτικό καταβολής φόρου.

6. Μέχρι ποιο στάδιο οι συμβαλλόμενοι μπορούν να τροποποιούν την αποδοχή ή την απόρριψη;

Οι συμβαλλόμενοι μπορούν να τροποποιούν την αποδοχή ή την απόρριψη μέχρι το στάδιο της τελευταίας αποδοχής της δήλωσης.

Άρθρο 1

Από την 13.05.2024 τηρούνται και ενημερώνονται ηλεκτρονικά οι νέες εγγραφές στα Βιβλία του Συστήματος Μεταγραφών και Υποθηκών (ΣΜΥ) σε Κτηματολογικά Γραφεία και Υποκαταστήματα του Φορέα “Ελληνικό Κτηματολόγιο” ως εξής:

1. Στο Υποκατάστημα Καλλιθέας και ειδικότερα για τις νέες εγγραφές στα τηρούμενα Βιβλία του Συστήματος Μεταγραφών και Υποθηκών (ΣΜΥ) του καταργηθέντος πρώην Ειδικού Άμισθου Υποθηκοφυλακείου Καλλιθέας της τοπικής αρμοδιότητας του ίδιου Υποκαταστήματος εκ μεταφοράς.
2. Στο Κτηματολογικό Γραφείο Πειραιώς και Νήσων και ειδικότερα για τις νέες εγγραφές στα τηρούμενα Βιβλία του Συστήματος Μεταγραφών και Υποθηκών (ΣΜΥ) των καταργηθέντων πρώην Ειδικών Άμισθων Υποθηκοφυλακείων Αίγινας και Πόρου της τοπικής αρμοδιότητας του ίδιου Κτηματολογικού Γραφείου εκ μεταφοράς.
3. Στο Κτηματολογικό Γραφείο Αττικής και ειδικότερα για τις νέες εγγραφές στα τηρούμενα Βιβλία του Συστήματος Μεταγραφών και Υποθηκών (ΣΜΥ) του καταργηθέντος πρώην Ειδικού Άμισθου Υποθηκοφυλακείου Λαυρίου και του πρώην Έμμισθου Υποθηκοφυλακείου Κερατέας της τοπικής αρμοδιότητας του ίδιου Κτηματολογικού Γραφείου εκ μεταφοράς.
4. Στο Υποκατάστημα Αχαρνών και ειδικότερα για τις νέες εγγραφές στα τηρούμενα Βιβλία του Συστήματος Μεταγραφών και Υποθηκών (ΣΜΥ) του καταργηθέντος πρώην Έμμισθου Υποθηκοφυλακείου Αχαρνών της τοπικής αρμοδιότητας του ίδιου Υποκαταστήματος εκ μεταφοράς.
5. Στο Υποκατάστημα Αμαρουσίου και ειδικότερα για τις νέες εγγραφές στα τηρούμενα Βιβλία του Συστήματος Μεταγραφών και Υποθηκών (ΣΜΥ) του καταργηθέντος πρώην Ειδικού Άμισθου Υποθηκοφυλακείου Αμαρουσίου της τοπικής αρμοδιότητας του ίδιου Υποκαταστήματος εκ μεταφοράς.
6. Στο Υποκατάστημα Νέας Ιωνίας και ειδικότερα για τις νέες εγγραφές στα τηρούμενα Βιβλία του Συστήματος Μεταγραφών και Υποθηκών (ΣΜΥ) του καταργηθέντος πρώην Έμμισθου Υποθηκοφυλακείου Νέας Ιωνίας της τοπικής αρμοδιότητας του ίδιου Υποκαταστήματος εκ μεταφοράς.
7. Στο Υποκατάστημα Περιστερίου και ειδικότερα για τις νέες εγγραφές στα τηρούμενα Βιβλία του Συστήματος Μεταγραφών και Υποθηκών (ΣΜΥ) του καταργηθέντος πρώην Ειδικού Άμισθου Υποθηκοφυλακείου Ιλίου της τοπικής αρμοδιότητας του ίδιου Υποκαταστήματος εκ μεταφοράς.
8. Στο Κτηματολογικό Γραφείο Ηπείρου και ειδικότερα για τις νέες εγγραφές στα τηρούμενα Βιβλία του Συστήματος Μεταγραφών και Υποθηκών (ΣΜΥ) του καταργηθέντος πρώην Ειδικού Άμισθου Υποθηκοφυλακείου Κόνιτσας και των καταργηθέντων πρώην Μη Ειδικών Άμισθων Υποθηκοφυλακείων Ζαγορίου, Ζίτσας, Μετσόβου, Πραμάντων και Πωγωνίου της τοπικής αρμοδιότητας του ίδιου Κτηματολογικού Γραφείου εκ μεταφοράς.
9. Στο Υποκατάστημα Άρτας και ειδικότερα για τις νέες εγγραφές στα τηρούμενα Βιβλία του Συστήματος Μεταγραφών και Υποθηκών (ΣΜΥ): α) του καταργηθέντος πρώην Έμμισθου Υποθηκοφυλακείου Άρτας, β) του καταργηθέντος πρώην Ειδικού Άμισθου Υποθηκοφυλακείου Φιλιππιάδας και γ) των καταργηθέντων πρώην Μη Ειδικών Άμισθων Υποθηκοφυλακείων Βουλγαρελίου, Δροσοπηγής και Τζουμέρκων της τοπικής αρμοδιότητας του ίδιου Υποκαταστήματος εκ μεταφοράς.
10. Στο Υποκατάστημα Ηγουμενίτσας και ειδικότερα για τις νέες εγγραφές στα τηρούμενα Βιβλία του Συστήματος Μεταγραφών και Υποθηκών (ΣΜΥ) των καταργηθέντων πρώην Ειδικών Άμισθων Υποθηκοφυλακείων Ηγουμενίτσας, Φιλιατών και Παραμυθιάς της τοπικής αρμοδιότητας του ίδιου Υποκαταστήματος εκ μεταφοράς.
11. Στο Υποκατάστημα Πρέβεζας και ειδικότερα για τις νέες εγγραφές στα τηρούμενα Βιβλία του Συστήματος Μεταγραφών και Υποθηκών (ΣΜΥ) των καταργηθέντων πρώην Ειδικών Άμισθων Υποθηκοφυλακείων Πρέβεζας και Πάργας και του καταργηθέντος πρώην Μη Ειδικού Άμισθου Υποθηκοφυλακείου Θεσπρωτικού της τοπικής αρμοδιότητας του ίδιου Υποκαταστήματος εκ μεταφοράς.
12. Στο Υποκατάστημα Θήρας και ειδικότερα για τις νέες εγγραφές στα τηρούμενα Βιβλία του Συστήματος Μεταγραφών και Υποθηκών (ΣΜΥ) των καταργηθέντων πρώην Μη Ειδικών Άμισθων Υποθηκοφυλακείων Ανάφης, Ίου και Σικίνου της τοπικής αρμοδιότητας του ίδιου Υποκαταστήματος εκ μεταφοράς.
13. Στο Κτηματολογικό Γραφείο Στερεάς Ελλάδας και ειδικότερα για τις νέες εγγραφές στα τηρούμενα Βιβλία του Συστήματος Μεταγραφών και Υποθηκών (ΣΜΥ) του καταργηθέντος πρώην Ειδικού Άμισθου Υποθηκοφυλακείου Σπερχειάδας και του καταργηθέντος πρώην Μη Ειδικού Άμισθου Υποθηκοφυλακείου Αμφίκλειας της τοπικής αρμοδιότητας του ίδιου Κτηματολογικού Γραφείου εκ μεταφοράς.
14. Στο Υποκατάστημα Άμφισσας και ειδικότερα για τις νέες εγγραφές στα τηρούμενα Βιβλία του Συστήματος Μεταγραφών και Υποθηκών (ΣΜΥ) των καταργηθέντων πρώην Ειδικών Άμισθων Υποθηκοφυλακείων Άμφισσας και Γαλαξιδίου της τοπικής αρμοδιότητας του ίδιου Υποκαταστήματος εκ μεταφοράς.
15. Στο Κτηματολογικό Γραφείο Θεσσαλονίκης και ειδικότερα για τις νέες εγγραφές στα τηρούμενα Βιβλία του Συστήματος Μεταγραφών και Υποθηκών (ΣΜΥ) του καταργηθέντος πρώην Ειδικού Άμισθου Υποθηκοφυλακείου Κουφαλίων της τοπικής αρμοδιότητας του ίδιου Κτηματολογικού Γραφείου εκ μεταφοράς.
16. Στο Υποκατάστημα Κιλκίς και ειδικότερα για τις νέες εγγραφές στα τηρούμενα Βιβλία του Συστήματος Μεταγραφών και Υποθηκών (ΣΜΥ) των καταργηθέντων πρώην Μη Ειδικών Άμισθων Υποθηκοφυλακείων Γουμένισσας, Μουριών και Πολυκάστρου της τοπικής αρμοδιότητας του ίδιου Υποκαταστήματος εκ μεταφοράς.
17. Στο Υποκατάστημα Αιγιαλείας-Αιγίου και ειδικότερα για τις νέες εγγραφές στα τηρούμενα Βιβλία του Συστήματος Μεταγραφών και Υποθηκών (ΣΜΥ) του καταργηθέντος πρώην Ειδικού Άμισθου Υποθηκοφυλακείου Ακράτας και των καταργηθέντων πρώην Μη Ειδικών Άμισθων Υποθηκοφυλακείων Κλειτορίας και Αροανίας της τοπικής αρμοδιότητας του ίδιου Υποκαταστήματος εκ μεταφοράς.
18. Στο Κτηματολογικό Γραφείο Πελοποννήσου και ειδικότερα για τις νέες εγγραφές στα τηρούμενα Βιβλία του Συστήματος Μεταγραφών και Υποθηκών (ΣΜΥ) των καταργηθέντων πρώην Μη Ειδικών Άμισθων Υποθηκοφυλακείων Καλτεζούντος, Καρύταινας, Κοντοβάζαινας Ελευσίνας, Τευθίδος, Τρικολώνων, Τροπαίων και Ψωφίδος της τοπικής αρμοδιότητας του ίδιου Κτηματολογικού Γραφείου εκ μεταφοράς.
19. Στο Υποκατάστημα Ναυπλίου και ειδικότερα για τις νέες εγγραφές στα τηρούμενα Βιβλία του Συστήματος Μεταγραφών και Υποθηκών (ΣΜΥ) των καταργηθέντων πρώην Ειδικών Άμισθων Υποθηκοφυλακείων Άργους και Μάσσητος της τοπικής αρμοδιότητας του ίδιου Υποκαταστήματος εκ μεταφοράς.
20. Στο Υποκατάστημα Κορίνθου και ειδικότερα για τις νέες εγγραφές στα τηρούμενα Βιβλία του Συστήματος Μεταγραφών και Υποθηκών (ΣΜΥ) του καταργηθέντος πρώην Ειδικού Άμισθου Υποθηκοφυλακείου Σολυγείας και των καταργηθέντων πρώην Μη Ειδικών Άμισθων Υποθηκοφυλακείων Στυμφαλίας και Φενεού της τοπικής αρμοδιότητας του ίδιου Υποκαταστήματος εκ μεταφοράς.

Από την ίδια ημερομηνία τα παραγόμενα ηλεκτρονικά αρχεία των ίδιων Βιβλίων (ψηφιακά Βιβλία) αντικαθιστούν τα ίδια αρχικά τηρούμενα βιβλία σε έντυπη μορφή, που καταργούνται.

Άρθρο 2

Η ισχύς της παρούσας απόφασης αρχίζει από την 13η Μαΐου 2024.

Η απόφαση αυτή να δημοσιευθεί στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως.

πηγή news.b2green.gr