Σημαντικοί αρχιτέκτονες και κάτοικοι της πόλης απαντούν στο ερώτημα αν θέλουμε την Αθήνα ως έναν παγκόσμιο τόπο αναψυχής ή ως μια πόλη βιώσιμη για τους κατοίκους της.

Ατελείωτες ουρές στην είσοδο της Ακρόπολης, παρκαρισμένα πούλμαν στην αρχή της Διονυσίου Αρεοπαγίτου, κατάληψη λωρίδων σε κεντρικά σημεία όπως η πλατεία Συντάγματος από μεγάλα ξενοδοχεία, κυκλοφοριακή συμφόρηση, πλήθη τουριστών με μια βαλίτσα στο χέρι, οικοδομικός οργασμός, ραγδαία αύξηση στη ζήτηση καταλυμάτων βραχυχρόνιας μίσθωσης, υψηλά ντεσιμπέλ το βράδυ, ηχορρύπανση γενικά. Αυτές είναι μερικές απ’ τις εικόνες που κυριαρχούν σήμερα στην αθηναϊκή πραγματικότητα.

Η αυξανόμενη ανάγκη της πόλης να προσφέρει στον σύγχρονο ταξιδιώτη αυθεντικές εμπειρίες και τη δυνατότητα να αφουγκραστεί την πόλη έχει επηρεάσει κομβικά τη σύνθεση και την αστική γεωγραφία αρκετών περιοχών, αλλάζοντας τη φυσιογνωμία τους. Προφανώς, η υπέρμετρη αύξηση του τουρισμού στην Αθήνα έχει ευεργετικά αποτελέσματα για την οικονομία, αλλά όταν αυτό γίνεται χωρίς όρια, αυστηρά πλαίσια, προϋποθέσεις, κανόνες και σχεδιασμό, ελλοχεύουν πολλοί κίνδυνοι, προκαλούνται παράπλευρες απώλειες.

Λόγω έλλειψης σωστών υποδομών όλο το κέντρο έχει μετατραπεί σε ένα τεράστιο «ψητοπωλείο» με φουγάρα που βγάζουν καπνούς  και μυρωδιές προς κάθε κατεύθυνση. Ακούω τους καταστηματάρχες να διαμαρτύρονται για τουρίστες χαμηλού budget. Μήπως παίρνουμε αυτό που προσφέρουμε;

Κάτοικοι που ζουν στη σκιά της Ακρόπολης, όπως η Νόνη Στεριώτη, τονίζουν ότι ο υπερτουρισμός έχει μετατρέψει την Αθήνα σ’ ένα απέραντο ξενοδοχείο. «Καταρχάς, ένα από τα βασικότερα προβλήματα που αντιμετωπίζουν οι τουρίστες της Αθήνας είναι η έλλειψη πεζοδρομίων, καθότι παντού υπάρχουν τραπεζοκαθίσματα, τεράστια φορτηγά που εκφορτώνουν όλο το 24ωρο, μαύρα βανάκια που μεταφέρουν τους ίδιους και αμέτρητα αυτοκίνητα παρκαρισμένα παράνομα. Και μέσα σε αυτό το χάος, γκρουπάκια τουριστών με ποδήλατα και πατίνια, που πηγαίνουν αντίθετα στο ρεύμα. Φυσικά, ως κάτοικος της Πλάκας καθημερινά υφίσταμαι την αφόρητη ηχορρύπανση από τις ταράτσες των ξενοδοχείων και τα υπαίθρια μπαράκια. Να πούμε ότι το 30% των τουριστών που διανυκτερεύει στο κέντρο της Αθήνας, σύμφωνα με τις κριτικές που γράφουν στις τουριστικές πλατφόρμες, ενοχλείται από τον θόρυβο και τη δυνατή μουσική από διάφορα παράνομα ηχεία. Τέλος, λόγω έλλειψης σωστών υποδομών όλο το κέντρο έχει μετατραπεί σε ένα τεράστιο "ψητοπωλείο" με φουγάρα που βγάζουν καπνούς και μυρωδιές προς κάθε κατεύθυνση. Ακούω τους καταστηματάρχες να διαμαρτύρονται για τουρίστες χαμηλού budget. Μήπως παίρνουμε αυτό που προσφέρουμε;»

Προκειμένου να αντιμετωπιστεί το πρόβλημα με τις ουρές των τουριστών το υπουργείο Πολιτισμού ανακοίνωσε τη δημιουργία συστήματος ζωνών επισκεψιμότητας στην Ακρόπολη. Φωτ.: Eurokinissi

Αν μιλήσεις με κατοίκους της Πλάκας και του Κουκακίου, θα σου πουν για το δυσεπίλυτο πρόβλημα της οδού Μισαραλιώτου με τα πολυάριθμα πούλμαν που αναγκάζονται να διασχίσουν έναν μικρό δρόμο, δημιουργώντας κομφούζιο. Σύμφωνα με τα στατιστικά στοιχεία, υπολογίζεται ότι ετησίως πολλές χιλιάδες τουριστικά λεωφορεία μεταφέρουν τους περίπου 3.000.000 επισκέπτες στον Ιερό Βράχο της Ακρόπολης, περνώντας ή σταθμεύοντας σε συγκεκριμένους δρόμους, ενώ σχεδόν 1.500.000 τουρίστες πηγαίνουν στο Μουσείο της Ακρόπολης. Απόρροια αυτού είναι όχι μόνο η ηχητική αλλά και η περιβαλλοντική ρύπανση, με αποτέλεσμα πολλές φορές οι περίοικοι να μην μπορούν να ανοίξουν καν τα παράθυρα. Αυτός ήταν και ο λόγος που ο δήμος Αθηναίων προχώρησε, για πρώτη φορά, στον καθορισμό και τη σήμανση χώρων στάσης και στάθμευσης των τουριστικών λεωφορείων με στόχο την εύρυθμη λειτουργία, την αποσυμφόρηση κεντρικών οδικών αρτηριών, την εξυπηρέτηση των επαγγελματιών του κλάδου αλλά και τη διευκόλυνση των χιλιάδων επισκεπτών της πόλης. 

Στέλιος Κόης

Ο Στέλιος Κόης είναι ένας καταξιωμένος αρχιτέκτονας ο οποίος ζει και εργάζεται στο κέντρο της πρωτεύουσας και στη συζήτησή εξηγεί γιατί δεν απέχουμε πολύ από το παράδειγμα της Βενετίας. «Είμαι Αθηναίος πολίτης, κάτοικος Πλάκας, κι αυτό που βιώνω στη γειτονιά μου δεν θα το χαρακτήριζα ανάπτυξη όσο ολοκληρωτική εμπορευματοποίηση. Ο πολεοδομικός ιστός της Αθήνας αλλάζει ραγδαία κλίμακα σε βάρος κατοίκων και μικροεμπόρων που αγανακτούν με τον ευτελισμό της ποιότητας της ζωής τους ή αφανίζονται οικονομικά μέσα στο νέο περιβάλλον της τουριστικής υπερεκμετάλλευσης που έχει μετατρέψει τις συνοικίες της Αθήνας σε τουριστικά γκέτο. Το ευκαιριακό, το μαζικό, το γρήγορο, κυριαρχεί στην Αθήνα σήμερα. Η ανάπτυξη καλπάζει χωρίς όρια και ασυναίσθητα.

Δεν απέχουμε πολύ από το μοντέλο της Βενετίας, μιας πόλης που ξεπουλούσε τη ρομαντική της γοητεία στον υψηλότερο κάθε φορά πλειοδότη κι έτσι κατάντησε playground πολυεκατομμυριούχων Ευρωπαίων και Ρώσων. Κι εκεί, όπως εδώ, τα ενοίκια έχουν εκτοξευθεί σε επίπεδα που κανένας ντόπιος δεν αντέχει, η ποιότητα στις υπηρεσίες, το φαγητό ή τις τέχνες σπανίζει και κοστίζει ακριβά, η διόγκωση της τουριστικής κίνησης πιέζει αφόρητα τις υποδομές της πόλης και ο εξευγενισμός, το περίφημο gentrification, μεμονωμένων κτιρίων ή και ολόκληρων περιοχών έχει αλλάξει την ανθρωπογεωγραφία της πόλης.

Αυτό που συμβαίνει στην Αθήνα στα χρόνια μετά την οικονομική κρίση αντιβαίνει σε κάθε έννοια αειφορίας, αν αυτή την ορίσουμε ως ηθική αρχή που υλοποιείται μέσα από τη δημοκρατία και τον κοινωνικό έλεγχο. Η ισορροπία ανάμεσα στο φυσικό περιβάλλον, την οικονομική ανάπτυξη και την κοινωνία δεν επιδιώχθηκε ποτέ. Μόνο η οικονομία προτάσσεται, για να καλύψει άμεσες ανάγκες, αφήνοντας το περιβάλλον και την κοινωνία να υποχωρούν. Έτσι, όμως, δεν υπονομεύεται η δυνατότητα των μελλοντικών γενεών να ικανοποιήσουν τις δικές τους ανάγκες;»

Σύμφωνα με τα στατιστικά στοιχεία, ετησίως υπολογίζεται ότι πολλές χιλιάδες τουριστικών λεωφορείων μεταφέρουν τους περίπου 3.000.000 επισκέπτες στον Ιερό Βράχο της Ακρόπολης, περνώντας ή σταθμεύοντας σε συγκεκριμένους δρόμους, και σχεδόν 1.500.000 τουρίστες που πηγαίνουν στο Μουσείο της Ακρόπολης.

Όσον αφορά τους τρόπους επίλυσης των προβλημάτων αυτών, ο Στέλιος Κόης απαντά: «Επείγει μια αλλαγή σε ήθος, αντιλήψεις και πρακτικές. Θα έλεγα και μια πρωτοβουλία των κατοίκων να κρατήσουν την πόλη τους ζωντανή. Προσωπικά, με πληγώνει ιδιαίτερα να βλέπω τη φυσιογνωμία νεότερων μνημείων αρχιτεκτονικής να αλλοιώνεται στο όνομα της ανάπτυξης. Ενδεικτικά αναφέρω την περίπτωση του "Αναπαυτηρίου" του Δημήτρη Πικιώνη στον λόφο του Φιλοπάππου. Το μοναδικό αυτό κτίσμα-πέργκολα, ένα διαχρονικό δείγμα φωτισμένης ελληνικότητας που ο μοντερνιστής αρχιτέκτονας ενσωμάτωσε στο αστικό τοπίο ως έναν τόπο στοχασμού και γαλήνης, θα "αξιοποιηθεί" (αλίμονο!) μέσω μακροχρόνιας επινοικίασης σε ιδιωτική εταιρεία για να λειτουργήσει ως τόπος εστίασης. Ποιος οραματίστηκε αυτήν τη χρήση άραγε; Θέλουμε την Αθήνα ως έναν παγκόσμιο τόπο αναψυχής ή ως μια πόλη βιώσιμη για τους κατοίκους της; Ας το αναλογιστεί η πολιτεία κι ας το διαχειριστεί άμεσα με ένα ρυθμιστικό πλαίσιο, με αντίβαρο στον κυνισμό της κερδοφορίας τον πολιτισμό». 

Ανδρέας Γιακουμακάτος

Ενδεικτικά να αναφέρουμε ότι η μέση πληρότητα του Μαΐου του 2023 άγγιξε το 88,5% –αρκετά βελτιωμένος συγκριτικά με πέρυσι, που έφτασε το 82%– και κινήθηκε σε επίπεδα αντίστοιχα του 2019 (88,2%). Ο κ. Ανδρέας Γιακουμακάτος είναι ομότιμος καθηγητής στην ΑΣΚΤ και καθηγητής στη Σχολή Αρχιτεκτόνων του Πανεπιστημίου Φλωρεντίας. Όταν τον ρωτώ αν αντέχει η Αθήνα τον υπερτουρισμό, υποστηρίζει: «Η απάντηση βρίσκεται στην ερώτηση: φυσικά όχι, όπως κάθε πόλη που αντιμετωπίζει το ίδιο πρόβλημα, το οποίο παρουσιάζεται διεθνώς με διαφορετικές μορφές, ανάλογα με τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά κάθε προορισμού, αλλά μέχρι σήμερα δεν έχει βρει τη λύση ή αποτελεσματική διαχείριση. Πώς εκδηλώνεται; Με την αισθητή πτώση της ποιότητας ζωής των μόνιμων κατοίκων και την αλλοίωση της ποιότητας της εμπειρίας των τουριστών, τόσο ώστε ο τόπος να χάνει τα όποια χαρακτηριστικά αυθεντικότητας. Τα ταξίδια έχουν αυξηθεί και θα συνεχίσουν να αυξάνονται, καθώς η ανάγκη της γνωριμίας και της ανταλλαγής συνοδεύει την ανθρώπινη φύση.

Ένας άλλος λόγος είναι ότι τα ταξίδια πλέον είναι εύκολα και σύντομα, γιατί πραγματοποιούνται κυρίως με το αεροπλάνο και γιατί ικανοποιούν ανάγκες μιας εξαιρετικά ολιγοήμερης τουριστικής εμπειρίας. Κάθε πόλη έχει μια λίγο-πολύ συγκεκριμένη τουριστική χωρητικότητα, ανάλογα με τα φυσικά χαρακτηριστικά της. Η Αθήνα είναι μια μητρόπολη και θεωρητικά οι αντοχές της στις τουριστικές ροές είναι μεγαλύτερες από εκείνες π.χ. της Φλωρεντίας. Ωστόσο, και στην ελληνική πρωτεύουσα τα σημεία τουριστικού ενδιαφέροντος βρίσκονται σχεδόν αποκλειστικά στο κέντρο της πόλης, ενώ θα ήταν εύστοχη μια επιχείρηση αποκέντρωσης του τουριστικού προϊόντος, ξεκινώντας καταρχάς από την ίδια τη διαμονή.

Yπάρχει και η πιθανότητα κάποια μέρα το προϊόν να λήξει, και να βρεθούμε μπροστά στην πόλη-φάντασμα του undertourism. Φωτ.: Eurokinissi

Ο αντίλογος σε οποιαδήποτε προσπάθεια ρύθμισης είναι τα γενικότερα οικονομικά οφέλη, οι θέσεις εργασίας, το δικαίωμα στην αυτοδιάθεση της ιδιοκτησίας (Airbnb) κ.λπ. Η συζήτηση είναι παλιά και η παγίδα γνωστή· στην πραγματικότητα αφορά το ιδιωτικό συμφέρον έναντι του κοινού καλού. Το ερώτημα δεν είναι πόσο τουρισμό αντέχει η Αθήνα αλλά τι πόλη-πρωτεύουσα σχεδιάζουμε να έχουμε σε είκοσι χρόνια από τώρα. Η κεντρική διοίκηση και η τοπική αυτοδιοίκηση οφείλουν να έχουν ένα όραμα πόλης μέσα στο οποίο εντάσσεται και η τουριστική δραστηριότητα, στο ποσοστό που της αναλογεί. Η ανεξέλεγκτη μετατροπή αθηναϊκών κτιρίων σε ξενοδοχεία με την παράλληλη αγνόηση π.χ. του στεγαστικού προβλήματος στην πρωτεύουσα είναι κρίσιμο λάθος. Δεν μπορεί όλα να επαφίενται στις πάντα βουλιμικές διαθέσεις της ελεύθερης αγοράς. Ρύθμιση χρήσεων απαιτείται για κατοικία, εργασία, περιοδική –τουριστική– κατοίκηση και επίσης αποθάρρυνση (έλεγχος αδειών) του υπερβολικού αριθμού εμπορικών δραστηριοτήτων σχετικών με το τουριστικό προϊόν. Γιατί υπάρχει και η πιθανότητα κάποια μέρα το προϊόν να λήξει και να βρεθούμε μπροστά στην πόλη-φάντασμα του undertourism».

Το κέντρο μεταμορφώνεται, σταδιακά, σ’ ένα απέραντο ξενοδοχείο, με πολλά εγκαταλελειμμένα κτίρια να αναβιώνουν μέσω της νέας χρήσης τους. Παράλληλα, για χάρη και των τουριστών, διάφορα χρήσιμα και άχρηστα έργα –άλλα οργανωμένα και άλλα ασυντόνιστα–, προγραμματίζονται, ξεκινούν, ολοκληρώνονται, μένουν στη μέση ή δεν λένε να τελειώσουν.

Την ίδια στιγμή, για να έχουμε μια πλήρη εικόνα των τουριστικών αφίξεων, να θυμίσουμε ότι κατά τη διάρκεια του πρώτου τριμήνου οι διεθνείς αφίξεις στο «Ελευθέριος Βενιζέλος» ξεπέρασαν το ένα εκατομμύριο, ενώ φέτος η Αθήνα συμπεριλαμβάνεται ήδη στο top 10 των δημοφιλέστερων ευρωπαϊκών πόλεων για βραχυχρόνιες μισθώσεις τύπου Airbnb. 

Μυρτώ Κιούρτη

Από την πλευρά της η Μυρτώ Κιούρτη, αρχιτέκτονας και διδάκτορας του ΕΜΠ, επιχειρεί μια πρόβλεψη για το μέλλον, λέγοντας: «Είμαστε στο έτος 2050. Στις σχολές Αρχιτεκτονικής και Πολεοδομίας διεθνώς η Αθήνα διδάσκεται ως χαρακτηριστικό παράδειγμα πόλης που δεν κατάφερε να διαχειριστεί τα κατακλυσμιαία φαινόμενα που προκλήθηκαν από τη νέα, υπερμεγέθη, παγκόσμια μεσαία τάξη. Η Ελλάδα, χώρα μικρή, που αντλούσε παραδοσιακά μεγάλα κεφάλαια από τον τουρισμό, δεν αποκωδικοποίησε έγκαιρα το ότι εκατομμύρια πολίτες αναπτυσσόμενων χωρών, αντί των χιλιάδων Ευρωπαίων και Αμερικανών, θα διεκδικούσαν κάποια στιγμή στις αρχές του 21ου αιώνα το δικαίωμα του “να πάω κι εγώ στην Αθήνα”.

Με ξενοδοχεία παντού και τις υπηρεσίες εξυπηρέτησης των τουριστών να έχουν αποδιώξει κάθε άλλη δραστηριότητα, όπως και όλους τους Αθηναίους, η Αθήνα κατέρρευσε ως πόλη και μετεξελίχθηκε σε ένα τεράστιο resort το οποίο διαχειρίζονταν παγκόσμια funds. Η πόλη έμεινε γνωστή ως “ευρωπαϊκό Las Vegas” ή “αρχαιοελληνική Disneyland”, ενώ το πολεοδομικό αυτό φαινόμενο καταγράφηκε στη διεθνή βιβλιογραφία ως “τουριστική άλωση της πόλης”.

Η μοντέρνα Αθήνα είχε ιδιαίτερη ατμόσφαιρα και ζωντάνια λόγω της μείξης των χρήσεων που είχε κατακτήσει και κυρίως χάρη στους Αθηναίους που την κατοικούσαν με τρόπο μοναδικό. Γι’ αυτό άλλωστε είχε τραβήξει το παγκόσμιο ενδιαφέρον. Μην προλαβαίνοντας να αντιδράσει στις πληθυσμιακές πιέσεις έχασε την ταυτότητά της κι έτσι δεν κατόρθωσε να προσχωρήσει στο λεγόμενο “τρίτο κύμα ταξιδιωτικής εμπειρίας” που διαμορφώθηκε ως αντίδραση στην άκρατη μαζικοποίηση του τουρισμού στα μέσα του 21ου αιώνα.

 Η ανάπτυξη καλπάζει χωρίς όρια και χωρίς ασυναίσθητα. Δεν απέχουμε πολύ από το μοντέλο της Βενετίας, μιας πόλης που ξεπουλούσε τη ρομαντική της γοητεία στον υψηλότερο κάθε φορά πλειοδότη και κατάντησε playground πολυεκατομμυριούχων Ευρωπαίων και Ρώσων. Φωτ.: Eurokinissi

Οι μετανεωτερικοί ταξιδιώτες που εκ πεποιθήσεως δεν αυτοχαρακτηρίζονται ως τουρίστες γιατί ταξιδεύουν προκειμένου να συνδεθούν ψυχικά με μια άλλη κοινωνία και όχι απλώς να φωτογραφηθούν μέσα σε ένα τουριστικό σκηνικό δεν επιλέγουν ποτέ την Αθήνα, μια πόλη που έχει ταυτιστεί στη συνείδησή τους με τουριστική φάμπρικα. Την πόλη, αντίθετα, επιλέγουν  εκατομμύρια λιγότερο μορφωμένων ανθρώπων που ακολουθούν τυφλά πληρωμένες διαφημίσεις, σχεδιασμένες με τεχνητή νοημοσύνη, και περνάνε από πόλη σε πόλη χωρίς καμία ψυχική αλληλεπίδραση, βάζοντας απλώς το τικ στο check list τους: “Έχω πάει και στην Αθήνα”». 

Πάνος Εξαρχόπουλος

Για τον αρχιτέκτονα και επίκουρο καθηγητή του τμήματος Αρχιτεκτόνων - Μηχανικών του Δημοκρίτειου Πανεπιστημίου Θράκης, Πάνο Εξαρχόπουλο, το θέμα αυτό είναι πολύπλευρο και ερμηνευτικά πολυεπίπεδο. «Όσον αφορά τον τουρισμό, παρατηρούμε μια πορεία από την ήπια αξιοποίηση του φυσικού και ανθρωπογενούς περιβάλλοντος στην απόλυτη εμπορευματοποίηση και την μετάλλαξή του σε επικερδέστατο τομέα του επιχειρείν. Όσον αφορά τις διακοπές, μια πορεία από την παροδική αποδέσμευση από τον αστικό τρόπο διαβίωσης και τη λυτρωτική καταφυγή στην ανεπιτήδευτη ομορφιά της φύσης στην ενσωμάτωση σε ένα κατ’ επίφαση ηδονιστικό, τεχνητό σκηνικό, με το ανάλογο τίμημα.

Από τον φιλοπερίεργο ταξιδευτή-περιηγητή με το πάθος της ανακάλυψης περνάμε στον νευρωτικό κυνηγό και καταναλωτή των προσφερόμενων "υψηλού επιπέδου" τουριστικών υπηρεσιών· από την αμόλυντη διατήρησή του τοπίου στις ευφάνταστες καταπατήσεις του, στις φωτοβολταϊκές "καλλιέργειες", τις ανεμογεννήτριες, τις τρέχουσες τρωγλοδυτικές οικήσεις του.

Από τον μοναχικό ταξιδιώτη ή τις μικρές παρέες με τα σακίδια στα αδηφάγα πλήθη των κρουαζιερόπλοιων, στα πακέτα με τις ελεγχόμενες μετακινήσεις, τις ατέλειωτες πυρακτωμένες ουρές για την Ακρόπολη· από την εύρωστη αλλά και ευγενή αρχιτεκτονική των ξενοδοχειακών μονάδων του ’60 και ’70 στα "rooms to let", στα boutique και luxury hotels, στα Αirbnb παντού στη χώρα».

Για την περίπτωση της Αθήνας θα πει: «Εδώ και κάποια χρόνια, η πρωτεύουσα, από περιστασιακή στάση για την τυπική επίσκεψη στην Ακρόπολη (και κατευθείαν στο λιμάνι για τα νησιά) έχει μετατραπεί σε τόπο πολυήμερης παραμονής πλήθους επισκεπτών. Δεν είναι μόνο η Ακρόπολη πια, είναι και η διασκέδαση, τα μπαράκια, οι διάφορες πολιτιστικές εκδηλώσεις, ακόμα και τα "εξωτικά" Εξάρχεια. Για να είμαστε ακριβείς, ένα μικρό τμήμα της πόλης, το λεγόμενο "κέντρο", είναι αυτό που συγκεντρώνει και μονοπωλεί το ενδιαφέρον. Το κέντρο μεταμορφώνεται, σταδιακά, σ’ ένα απέραντο ξενοδοχείο, με πολλά εγκαταλελειμμένα κτίρια να αναβιώνουν μέσω της νέας χρήσης τους.

Παράλληλα, για χάρη και των τουριστών, διάφορα χρήσιμα και άχρηστα έργα –άλλα οργανωμένα και άλλα ασυντόνιστα– προγραμματίζονται, ξεκινούν, ολοκληρώνονται, μένουν στη μέση ή δεν λένε να τελειώσουν. Η κερδοσκοπία και η αισχροκέρδεια καλπάζουν. Όσο και αν αυτοπροβαλλόμαστε ως ελκυστικός επενδυτικός τουριστικός προορισμός, φαινόμενα όπως η κοινωνική ανισότητα, οι άστεγοι, οι εξαρτημένοι, το κυκλοφοριακό, οι λιγοστοί ελεύθεροι χώροι, η ανεπαρκής συντήρηση του αστικού εξοπλισμού, των πεζοδρομίων κ.ά. είναι διαρκή προβλήματα της πόλης και δεν αφορούν αποκλειστικά στο κέντρο της. Δεν ξέρω, λοιπόν, αν αντέχει τον υπερτουρισμό η Αθήνα, σίγουρα, όμως, δεν αντέχουμε μια Αθήνα που μόνη της έγνοια είναι ο τουρισμός». 

Πλήθος τουριστών στο μνημείο του Άγνωστου Στρατιώτη κατά την αλλαγή φρουράς την Κυριακή. Φωτ.: Γιάννης Παναγόπουλος/Eurokinissi

Πριν από λίγες μέρες, η υπουργός Πολιτισμού, Λίνα Μενδώνη, προκειμένου να αντιμετωπιστεί το πρόβλημα με τις ουρές των τουριστών, ανακοίνωσε τη δημιουργία συστήματος ζωνών επισκεψιμότητας στην Ακρόπολη. Συγχρόνως, σημείωσε ότι η επισκεψιμότητα στον Ιερό Βράχο έχει αυξηθεί κατά 80% σε σχέση με το 2019 την αντίστοιχη περίοδο, με αποτέλεσμα να δημιουργείται μεγάλη συμφόρηση.

Ηώ Καρύδη

Η αρχιτέκτονας Ηώ Καρύδη επισημαίνει: «Για να απαντήσουμε στο ερώτημα πρέπει να προσδιορίσουμε ποια είναι η Αθήνα (υποδοχέας που καλείται να διαχειριστεί το φαινόμενο της αθρόας τουριστικής ζήτησης;) και τι είδους φαινόμενο είναι ο υπερτουρισμός σε επίπεδο χώρου και χρόνου. Διότι η Αθήνα-υποδοχέας του μαζικού φαινομένου παραμένει μια πολύ εκλεκτική ζώνη γύρω από την Ακρόπολη, το ιστορικό κέντρο της πόλης και τις συνοικίες άμεσης επιρροής τους με μικρή, μέχρι στιγμής, διάχυση σε άλλα σημεία ενδιαφέροντος της πόλης. Για τα διαχρονικά hot spots, λοιπόν, οι εξαγγελθείσες πολιτικές του τουρισμού και του πολιτισμού σιγοντάρουν τα υψηλά νούμερα επισκεψιμότητας.

Πρόσφατα εξαγγέλθηκαν προτάσεις για βελτίωση της προσπελασιμότητας στην Ακρόπολη: σκίαστρα, μηχανήματα-πωλητές νερού, επαναφορά της ρωμαϊκής σκάλας στα Προπύλαια, έλεγχος και περιορισμός της χρονικής παραμονής εντός του ιερού βράχου, προτάσεις χειρισμού του πλήθους με ποσοτικά κριτήρια, λιγότερος χρόνος παραμονής, περισσότεροι επισκέπτες, συμπίεση της εμπειρίας του τόπου και της καθημερινής διαβίωσης σε αυτόν.

Τι γίνεται πέριξ και εκτός των αρχαιολογικών χώρων; Στις ώρες αιχμής τα τουριστικά λεωφορεία παρουσιάζουν υψηλότερη κυκλοφοριακή συχνότητα από την αστική συγκοινωνία. Οι αρτηρίες κλατάρουν. Ουδέποτε μετρήθηκαν οι αέριοι ρύποι από τα εν αναμονή τουριστικά λεωφορεία και πούλμαν που παρκάρουν στον περιφερειακό του Φιλοπάππου. Η πόλη γίνεται ένας στενός διάδρομος προδιαγεγραμμένης πορείας ανάμεσα σε τραπεζοκαθίσματα που φορτώνουν τον ιστό.

Οι εικόνες είναι οικείες για τους πολίτες που υπομένουν. Άλλες πόλεις με αντίστοιχη ή μεγαλύτερη επισκεψιμότητα, όπως η Βενετία ή η Φλωρεντία, αρχίζουν να λαμβάνουν διαφορετικά μέτρα που εξισορροπούν τη φέρουσα ικανότητα με τις αρχές της βιώσιμης πόλης και μοντέλα βιώσιμου τουρισμού που δίνουν έμφαση στην ποιότητα αντί για την ποσότητα». 

Μπορεί, λοιπόν, να διατηρηθεί μια ισορροπία στον δημόσιο χώρο; Θα μπει όριο στον υπερτουρισμό της Αθήνας; Θα υπάρξουν ποσοτικά και ποιοτικά κριτήρια αλλά και προστασία του δικαιώματος της κατοικίας; Το βέβαιο είναι ότι η συζήτηση πρέπει να ξεκινήσει άμεσα. 

πηγή Γιάννης Πανταζόπουλος lifo.gr

«Αν ένας φοιτητής ή φοιτήτρια βρει σήμερα γκαρσονιέρα σχετικά κοντά στο πανεπιστήμιο με 350 ευρώ τον μήνα, θα πρέπει να θεωρεί τον εαυτό του τυχερό. Σπάνια μπορεί να βρει κάποιος ανακαινισμένη γκαρσονιέρα στη Θεσσαλονίκη, με μηνιαίο ενοίκιο χαμηλότερο από 500 ευρώ»: τη φράση αυτή, σε διάφορες παραλλαγές και με διαφορετικές διατυπώσεις, αλλά με το ίδιο νόημα και τους ίδιους -χονδρικά- αριθμούς, χρησιμοποίησαν οι μεσίτες της Θεσσαλονίκης, περιγράφοντας τη φετινή τάση ως προς τη μίσθωση φοιτητικής στέγης στην πόλη. Την ίδια στιγμή, τα διαμερίσματα και στούντιο στις ιδιωτικές φοιτητικές εστίες της πόλης είναι ήδη από τώρα «κλεισμένα», παρότι δεν έχουν ακόμα ανακοινωθεί οι βάσεις εισαγωγής στο πανεπιστήμιο -κάποια από αυτά μάλιστα ετοιμάζονται να υποδεχτούν ξένους φοιτητές και φοιτήτριες.

Όπως επισημαίνει μιλώντας στο ΑΠΕ-ΜΠΕ ο πρόεδρος του Συλλόγου Μεσιτών Αστικών Συμβάσεων Θεσσαλονίκης (ΣΜΑΣΘ), Κωνσταντίνος Τζάρος, οι τιμές στη φοιτητική στέγη είναι φέτος ελαφρώς αυξημένες, σε σχέση με πέρυσι, αν και σε αρκετές περιπτώσεις -κυρίως σε γκαρσονιέρες στην περιοχή από την Εγνατία μέχρι την Αγίου Δημητρίου- είναι πολύ πιο «τσιμπημένες», με άνοδο έως και αρκετά άνω του 10%, σε σύγκριση με το 2022. Η ακτίνα εντός της οποίας οι φοιτητές και φοιτήτριες αναζητούν στέγη είναι κυρίως αυτή που ξεκινά από την Εγνατία, τη Λεωφόρο Στρατού, την Αγίου Δημητρίου, την Κασσάνδρου και την Ολύμπου και φτάνει μέχρι την Τριανδρία, την Ευαγγελίστρια, τις Σαράντα Εκκλησιές, τις παρυφές της Τούμπας ή ακόμα και το Φάληρο. Ο κ. Τζάρος προσθέτει ακόμα ότι τα τελευταία χρόνια οι νεοεισαχθέντες στα πανεπιστήμια συχνά αναζητούν στέγη πιο ανατολικά ή ακόμα και στα δυτικά της Θεσσαλονίκης, σε περιοχές όπως η Ξηροκρήνη, οι Αμπελόκηποι και οι γειτονιές γύρω από το εμπορικό κέντρο «One Salonica», δεδομένου ιδίως ότι τα ενοίκια εκεί είναι χαμηλότερα και η πρόσβαση στην πανεπιστημιούπολη εύκολη (με λεωφορείο).

Δεν είναι μόνο οι φοιτητές που αναζητούν «φοιτητικά» σπίτια

Κατά τον πρόεδρο του ΣΜΑΣΘ, πιο ξεκάθαρη θα είναι η εικόνα όταν ανακοινωθούν οι βάσεις εισαγωγής, καθώς προς το παρόν σπεύδουν να «κλείσουν» διαμερίσματα μόνο όσες και όσοι έχουν πολύ υψηλή βαθμολογία και αισθάνονται τη βεβαιότητα ότι θα περάσουν στη σχολή της προτίμησής τους. Οι υπόλοιποι περιορίζονται προς το παρόν σε διερευνητικές κρούσεις και ερωτήσεις για τις τιμές, με τους μεσίτες και τους ιδιοκτήτες να εισπράττουν συχνά ερωτήματα όπως «γιατί οι τιμές είναι τόσο υψηλές;». Όπως λέει ο κ. Τζάρος, τα «φοιτητικά» σπίτια δεν είναι περιζήτητα μόνο από τους φοιτητές και τις φοιτήτριες, αφού επιπλωμένες γκαρσονιέρες αναζητούν τα τελευταία χρόνια -συνεπεία της ανόδου των διαζυγίων, ιδίως εν μέσω πανδημίας- και εργένηδες και εργένισσες εργαζόμενοι. Επιπλέον, η έλευση μεγάλων ξένων εταιρειών στη Θεσσαλονίκη επιδρά κι αυτή στην αγορά, καθώς μπορεί μεν τα υψηλόβαθμα στελέχη να αναζητούν μεγάλα σπίτια σε περιοχές όπως το Πανόραμα ή το Καραμπουρνάκι, αλλά τα πιο χαμηλόβαθμα βρίσκουν ελκυστική τη λύση μιας γκαρσονιέρας κοντά στο κέντρο, που το ενοίκιό της δεν «καταβροχθίζει» τις αποδοχές τους. Ως προς τις ιδιωτικές φοιτητικές εστίες, ο πρόεδρος των μεσιτών της Θεσσαλονίκης επισημαίνει ότι το ενδιαφέρον για αυτές είναι μεγάλο, όχι μόνο από τους φοιτητές και τους γονείς τους, αλλά και από εταιρείες και επενδυτές που θέλουν να μπουν στην αγορά. Ωστόσο, πολλές φορές το ενδιαφέρον αυτό μένει σε επίπεδο προθέσεων, καθώς «τα προβλήματα νομικής και πολεοδομικής φύσης ή έλλειψης κατάλληλων ακινήτων σε “φοιτητογειτονιές” φρενάρουν σε σημαντικό βαθμό την υλοποίηση τέτοιων επενδύσεων».

«Αυξημένες κατά 10%-20% σε σχέση με το 2022 και έως και κατά 30%-40% σε σύγκριση με το 2018-2019» είναι φέτος οι τιμές της φοιτητικής στέγης στη Θεσσαλονίκη, σύμφωνα με τον μεσίτη Κώστα Γεωργάκο, πρόεδρο του Παρατηρητηρίου Τιμών και Εκτιμήσεων Ακινήτων Νοτιοανατολικής Ευρώπης. Όπως επισημαίνει, η αύξηση αυτή οφείλεται σε τρεις λόγους, ουδείς εκ των οποίων αφορά τη βραχυχρόνια μίσθωση: «συχνά λέγεται ότι τις τιμές έχει ανεβάσει η βραχυχρόνια ζήτηση, κάτι που δεν ισχύει. Ο πρώτος λόγος της ανόδου των τιμών χρονολογείται από λίγα χρόνια πριν, με το πρόγραμμα στέγασης για μετανάστες και πρόσφυγες, όταν οι τιμές εκτοξεύτηκαν από τα 150-200 ευρώ στα 400 σε έναν χρόνο, επειδή κάποιοι ιδιοκτήτες έκριναν ότι μπορούν να διαθέσουν τ’ ακίνητα τους ακριβότερα, λαμβάνοντας μάλιστα τα χρήματα έξι μήνες μπροστά και μάλιστα με εγγύηση της ΕΕ. Ο δεύτερος λόγος έχει να κάνει με την ιδιοκατοίκηση και ο τρίτος με τα funds και τους servicers (εταιρίες διαχείρισης απαιτήσεων από δάνεια και πιστώσεις), οι οποίοι έχουν πάρα πολύ αργές διαδικασίες, με αποτέλεσμα χιλιάδες ακίνητα να μένουν “παρκαρισμένα”» σημείωσε ο κ. Γεωργάκος επισημαίνοντας ότι σε αυτό το τελευταίο σημείο χρειάζεται να υπάρχει παρέμβαση από το κράτος.

Και ξένοι φοιτητές στις ιδιωτικές φοιτητικές εστίες, που είναι ήδη πλήρεις

Πλήρη είναι ήδη και τα περίπου 300 επιπλωμένα φοιτητικά διαμερίσματα στα πέντε κτήρια της «Οikotrust», της εταιρείας με τις περισσότερες ιδιωτικές φοιτητικές εστίες στη Θεσσαλονίκη, όπως επισημαίνει εκ μέρους της ο Χρήστος Τραμπούκης, υπενθυμίζοντας ότι τα ακίνητά της (κτήρια με διαμερίσματα και στούντιο) βρίσκονται στην Αγίας Σοφίας, τη Λάζου Εξάρχη και την Κασσάνδρου, δηλαδή στα 250- 500 μέτρα από το πανεπιστήμιο, στην Πλάτωνος και τη Βενιζέλου (σε απόσταση εννέα έως 20 λεπτών με τα πόδια από το ΑΠΘ και το Πανεπιστήμιο Μακεδονία). Όπως επισημαίνει, η εταιρεία δεν κατέγραφε στην αρχή της λειτουργίας της τόσο υψηλές πληρότητες τόσο νωρίς, αλλά τα τελευταία δύο-τρία χρόνια αυτό έχει αλλάξει και τα διαμερίσματα, που διατίθενται προς 360-480 ευρώ (με πληρωμένους όλους τους λογαριασμούς, όπως ρεύμα, νερό, θέρμανση, Ιντερνετ και χρήση κοινόχρηστων χώρων), γίνονται από νωρίς ανάρπαστα. Γιατί; «Αφενός διότι γονείς και φοιτητές δυσκολεύονται να βρουν σπίτια σε καλή κατάσταση και με καλή τιμή κοντά στα πανεπιστήμια και αφετέρου επειδή θεωρούν μεγάλο πλεονέκτημα το “all inclusive”, δηλαδή ότι γνωρίζουν εκ των προτέρων πόσο θα πληρώσουν για ρεύμα, νερό κτλ κι ότι όλες οι ανάγκες του παιδιού τους είναι καλυμμένες. Άλλο σημαντικό κίνητρο είναι η ασφάλεια. Επιπλέον, όλες οι κρατήσεις γίνονται ηλεκτρονικά, δηλαδή δεν χρειάζεται να έρθει και να ξανάρθει ο γονιός π.χ., από την Καλαμάτα, για να κλείσει σπίτι για το παιδί του» απαντά.

Μάλιστα, μετά το 2021, με την έναρξη του πρώτου αγγλόγλωσσου προγράμματος προπτυχιακών σπουδών του Αριστοτέλειου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης στο Τμήμα Ιατρικής, στα διαμερίσματα της Oikotrust μένουν πλέον και ξένοι φοιτητές και φοιτήριες, που -όπως παρατηρεί ο κ. Τραμπούκης- δεν είναι «περαστικοί» με Erasmus, που θα ζήσουν στην πόλη για λίγους μήνες, αλλά πλήρους πενταετούς φοίτησης. Κι αυτό είναι κάτι που δημιουργεί προϋποθέσεις για σημαντική μελλοντική υπεραξία για τη Θεσσαλονίκη. «Είναι πλέον διάχυτος διεθνώς ο ανταγωνισμός για το ποιες πόλεις θα προσελκύσουν τους περισσότερους ξένους φοιτητές και φοιτήτριες. Κι αυτό διότι διάφορες έρευνες δείχνουν ότι τα οφέλη της υπεραξίας που δημιουργείται για μια πόλη με αυτόν τον τρόπο, συνεχίζονται χρόνια έπειτα την αποφοίτηση των φοιτητών. Κάποιοι από αυτούς θα παραμείνουν για να εργαστούν στην πόλη κι άλλοι θα επιστρέψουν ξανά και ξανά ως επισκέπτες και επισκέπτριες, ενίοτε φέρνοντας μαζί τους και άλλους ανθρώπους. Τα οφέλη είναι πολλά» σημειώνει, ενώ προσθέτει ότι συνολικά στη Θεσσαλονίκη διατίθενται σήμερα περί τα 700-800 δωμάτια σε ιδιωτικές φοιτητικές εστίες, πολλά εκ των οποίων δημιουργήθηκαν την τελευταία τετραετία.

πηγή ot.gr

«Ταφόπλακα» στην επιχειρηματολογία τεχνικών και νομικών φορέων υπέρ της διατήρησης της εκτός σχεδίου δόμησης βάζουν οι δικαστές. Όπως υποστήριξαν σε διεπιστημονική ημερίδα στο Πολυτεχνείο, τυχόν διαχωρισμός του δικαιώματος δόμησης στις εκτός σχεδίου περιοχές με βάση την «ηλικία» του οικοπέδου για να επιτραπεί και πάλι η δόμηση σε οικόπεδα χωρίς «πρόσωπο» σε αναγνωρισμένη οδό, είναι αντισυνταγματικός. Επισήμαναν δε την ανάγκη η πολιτεία να θέσει «πατριωτικό καθήκον» τη διασφάλιση της υπαίθρου, αντιστεκόμενη στην πίεση που ασκείται από ιδιοκτήτες και επαγγελματίες. Ανάλογη τοποθέτηση έγινε και για την αυθαίρετη δόμηση, επισημαίνοντας ότι η απουσία ελέγχων των «τακτοποιήσεων» οδηγεί στη δημιουργία μιας νέας γενιάς αυθαιρέτων.

Η επιστημονική ημερίδα διοργανώθηκε από το Διοικητικό Εφετείο Αθηνών και τη Σχολή Αρχιτεκτόνων Μηχανικών του ΕΜΠ, ενώ παρέστησαν σε αυτή η πρόεδρος του Συμβουλίου της Επικρατείας Ευαγγελία Νίκα, ο επίτιμος πρόεδρος του ΣτΕ Δημ. Σκαλτσούνης, η πρόεδρος Εφετών Διοικητικών Δικαστηρίων Ζαφειρούλα Βασιλάτη και άλλοι ανώτατοι δικαστικοί. Ανάμεσα στις τοποθετήσεις, που αφορούσαν θέματα νομοθεσίας περί πολεοδομικών και δημοσίων έργων, δύο ξεχώρισαν… λόγω επικαιρότητας.

Η πρώτη ήταν η εισήγηση του εφέτη Διοικητικών Δικαστηρίων Παράσχου Βαλδίρκα, σχετικά με την εκτός σχεδίου δόμηση. Ο δικαστής διέτρεξε τη νομοθεσία με αφορμή την απόφαση του ΣτΕ για την Πάτμο, με την οποία οι πολεοδομίες ανά τη χώρα άρχισαν να «κόβουν» τις οικοδομικές άδειες σε οικόπεδα χωρίς «πρόσωπο» σε αναγνωρισμένη οδό. «Ενα μέρος της κριτικής στην απόφαση του ΣτΕ οφείλεται στη διατύπωση του νόμου, σύμφωνα με την οποία (κριτική) το ελάχιστο εμβαδόν των 4 στρεμμάτων αποτελεί αυτοτελή προϋπόθεση δόμησης», ανέφερε ο κ. Βαλδίρκας. «Είναι αυτονόητο όμως ότι η διάταξη αναφέρεται σε γήπεδα (σ.σ. οικόπεδα) που έχουν πρόσωπο σε κοινόχρηστο χώρο. Προερχόντως γιατί θα επρόκειτο για μια αόριστη διάταξη που θα προσέκρουε στο Σύνταγμα και τους θεμελιώδεις κανόνες της εκτός σχεδίου δόμησης. Περαιτέρω, σύμφωνα με τον κώδικα βασικής πολεοδομικής νομοθεσίας, ένα γήπεδο θεωρείται ότι έχει “πρόσωπο” που το καθιστά οικοδομήσιμο όταν ο δρόμος αυτός υφίσταται νομίμως».

Αναφερόμενος, εμμέσως πλην σαφώς, στις τοποθετήσεις του Τεχνικού Επιμελητηρίου, του Δικηγορικού Συλλόγου Αθηνών και του Συμβολαιογραφικού Συλλόγου, ο κ. Βαλδίρκας απέρριψε την «ερμηνεία» που οι τεχνικοί και νομικοί φορείς προσπαθούν να δώσουν, ότι η υποχρέωση «προσώπου» σε νόμιμο δρόμο δεν υφίσταται για τα οικόπεδα που «δημιουργήθηκαν» πριν από το 2003, οπότε και είχε εξειδικευτεί η ρύθμιση. «Η νομοθεσία για την εκτός σχεδίου δόμηση ορίζει ότι οι περιοχές αυτές δεν προορίζονται κατ’ αρχάς για οικοδομική εκμετάλλευση. Ο κανόνας αυτός δεν έχει χρονικό διαχωρισμό, όπως επιβεβαιώνει και η νομολογία. Ο θεσμός της εκτός σχεδίου, όσο αναχρονιστικός κι αν είναι, έχοντας κατακερματίσει τον χώρο και παρεμποδίσει κάθε προσπάθεια για ορθολογική πολεοδομική και χωροταξική σχεδίαση, άλλο τόσο ανθεκτικός στον χρόνο έχει αποδειχθεί. Θεωρώ ότι τα δικαστήρια έχουν ανταποκριθεί επιτυχώς, εξαιτίας της πολυπλοκότητας των διαφορών που καλούνται να επιλύσουν, της κοινωνικής διάστασης του φαινομένου και της πίεσης που ασκείται, αλλά και της διαχρονικής ανεπάρκειας της πολιτείας να βάλει τέλος στο φαινόμενο. Θα πρέπει να καταλάβουμε ότι “το ψάρι βρωμάει από το κεφάλι”. Δεν μπορούμε να περιμένουμε τον αυτοπεριορισμό των ιδιοκτητών. Η πολιτεία θα πρέπει να λάβει ισχυρά μέτρα για τον περιορισμό της εκτός σχεδίου, καταλαβαίνοντας ότι το πατριωτικό της καθήκον είναι η διασφάλιση της αειφόρου ανάπτυξης. Ολα αυτά ενόψει της όποιας νέας ρύθμισης για την εκτός σχεδίου».

Αντίστοιχη ήταν η τοποθέτηση της Ευαγγελίας Καραβέλατζη, εφέτη Διοικητικών Δικαστηρίων, για την «τακτοποίηση» των αυθαιρέτων. Η δικαστής αποκάλυψε τα αίτια πρόσφατης νομοθετικής ρύθμισης, που «μετέφερε» τις αρμοδιότητες των Παρατηρητηρίων Δόμησης (προβλέφθηκαν νομοθετικά το 2016 αλλά ουδέποτε λειτούργησαν) στις πολεοδομίες. «Στα δικαστήρια δεν γίνονταν δεκτές οι προσφυγές ενάντια σε δηλώσεις αυθαιρέτων, καθώς σύμφωνα με τη νομοθεσία έπρεπε ο πολίτης να υποβάλει πρώτα καταγγελία στα περιφερειακά και τοπικά Παρατηρητήρια Δόμησης, τα οποία δεν έχουν συσταθεί». Επομένως, διατηρώντας τον θεσμό, χωρίς να τον ενεργοποιεί, το υπουργείο Περιβάλλοντος δυσχέραινε την προσπάθεια των πολιτών να αναζητήσουν προστασία από τον νόμο για κάποια παράνομη «τακτοποίηση».

«Ανεξαρτήτως των ζητημάτων που ανακύπτουν από τον ν. 4495/17 (σ.σ. ο τελευταίος νόμος «τακτοποίησης»), ο νόμος αυτός μπορεί να οδηγήσει στην οριστική καταγραφή της αυθαίρετης δόμησης. Είναι επείγον όμως να τεθούν σε λειτουργία οι μηχανισμοί ελέγχου των δηλώσεων», ανέφερε. «Ειδάλλως κινδυνεύουμε να εμφανιστεί μια νέα γενιά αυθαιρέτων, τα οποία οι ιδιοκτήτες τους θα επιδιώκουν να “τακτοποιήσουν” με καταστρατήγηση των διατάξεων» (σ.σ. οι νόμοι τακτοποίησης θέτουν ως «κόκκινη γραμμή» το αυθαίρετο να έχει ανεγερθεί πριν από το 2011).

Πηγή: news.b2green.gr

Σε άνοδο οι τιμές για πέμπτη συνεχή χρονιά φέτος - Τις τάσεις καταγράφει σε σχετική της ανάλυση η εταιρεία συμβούλων ακινήτων GEOAXIS

Σταθερά αυξητικά, αν και με χαμηλότερους ρυθμούς, αναμένεται να διαμορφωθούν οι τιμές των οικοπέδων στην Αττική μέσα στο επόμενο 12μηνο, με το μεγάλο «στοίχημα» να εστιάζει στο χρόνο επανάκαμψης των αξιών στα βόρεια προάστια που υπολείπονται ακόμη έναντι των σαφώς πιο ακριβών νοτίων προαστίων.

Σημειωτέον ότι οι τιμές των οικοπέδων σε 5 βασικές περιοχές προτίμησης στο κέντρο (Αμπελοκήπους), τα βόρεια (Μαρούσι), τα νότια (Π. Φάληρο), τα ανατολικά (Χολαργός) και τα δυτικά (Περιστέρι) προάστια έχουν ακολουθήσει την ανιούσα για πέμπτη συνεχόμενη χρονιά: Η αύξηση μέσα στο β’ τρίμηνο του 2023 έχει καταγραφεί από αγγελίες (με μειωτικό συντελεστή διαπραγμάτευσης 10% σε όλες τις ζητούμενες τιμές) κατά μέσο όρο σε 5,31% σε σχέση με το 2ο τρίμηνο 2022 και σε 14,87% σε σχέση με το 2ο τρίμηνο 2021, φανερώνοντας την δυναμική της συγκεκριμένης αγοράς, ενώ σε ό,τι αφορά στις αντιπαροχές, το τελευταίο 12μηνο έχουν σταθεροποιηθεί.

Τις πέντε τάσεις όπως αυτές έχουν διαμορφωθεί το τελευταίο διάστημα καταγράφει σε σχετική της ανάλυση η εταιρεία συμβούλων ακινήτων GEOAXIS:

1. Κατασκευαστές/εργολάβοι έχουν επανεκτιμήσει τις επενδύσεις τους υπό το πρίσμα της αύξησης του κόστους κατασκευής και δανεισμού και της πιθανότητας ύφεσης, και συζητούν μεγαλύτερες αντιπαροχές.
2. Οι δικαιοπραξίες και η οικοδομική δραστηριότητα παρουσιάζουν αύξηση καθώς ολοκληρώνονται οικοδομές που ξεκίνησαν πριν τον πόλεμο στην Ουκρανία και την αύξηση του κόστους ενέργειας.
3. Η εικόνα στα νότια προάστια είναι σαφώς πιο ενθαρρυντική από ότι στα βόρεια προάστια.
4. Τα βόρεια προάστια πιθανά θα αργήσουν να καταγράψουν σημαντική άνοδο, αλλά η ανάκαμψη είναι δεδομένη.
5. Ο κύκλος της υψηλής οικοδομικής δραστηριότητας που άνοιξε μετά το 2018 συνεχίζεται, καθώς η ζήτηση αδόμητων οικοπέδων ή/και οικοπέδων με παλαιά κτίσματα για την ανέγερση νεόδμητων διαμερισμάτων γνωρίζει άνθιση λόγω των συσσωρευμένων αιτημάτων στέγασης που δεν ικανοποιήθηκαν λόγω οικονομικής κρίσης την τελευταία δεκαπενταετία, της ποιοτικής και τεχνολογικής απαξίωσης, στη διάθεση για διασπορά επενδυτικού ρίσκου, μέσω αγοράς ακινήτων κ.ο.κ.

 

 

Η GEOAXIS έχει καταγράψει την πορεία των τιμών φέτος σε σύγκριση με πέρυσι αλλά και στη διάρκεια της δεκαετίας από το 2014. «Από την επεξεργασία των στοιχείων φαίνεται πως σε αντίθεση με άλλες κατηγορίες ακινήτων τα οικόπεδα δείχνουν μια αξιοσημείωτη σταθερότητα τόσο στην φάση της πτώσης όσο και στην φάση της ανόδου. Η τάση της 10ετίας δείχνει καθαρά ότι βρισκόμαστε σε ανοδική φάση του κύκλου, ίσως κοντά σε μια νέα κορύφωση».

Σε σχέση με πέρυσι, τη μεγαλύτερη αύξηση (6,3%) καταγράφουν τα οικόπεδα με Σ.Δ. 0,8 στο Μαρούσι, με τη διάμεση πιθανή τιμή πώλησης το 2ο τρίμηνο του 2023 να διαμορφώνεται στα 810 ευρώ/τμ.

Ακολουθεί η περιοχή του Περιστερίου όπου οικόπεδα με Σ.Δ. 1,8 καταγράφουν αύξηση 5,35% (διάμεση πιθανή τιμή πώλησης το 2ο τρίμηνο του 2023 στα 846 ευρώ/τμ.

Έπονται ο δήμος Αθηναίων στην περιοχή Αμπελοκήπων όπου οικόπεδα με Σ.Δ. 3,6 καταγράφουν αύξηση 5,16% (διάμεση πιθανή τιμή πώλησης το 2ο τρίμηνο του 2023 στα 2.282 ευρώ/τμ και η περιοχή του Π. Φαλήρου με τα οικόπεδα με Σ.Δ. 1,4 να καταγράφουν επίσης αύξηση 4,89% (διάμεση πιθανή τιμή πώλησης το 2ο τρίμηνο του 2023 στα 1.395 ευρώ/τμ.

Τέλος, αύξηση φαίνεται να καταγράφει και η περιοχή του Χολαργού με οικόπεδα με Σ.Δ. 1,2 να αυξάνονται 4,85% (διάμεση πιθανή τιμή πώλησης το 2ο τρίμηνο του 2023 στα 1.125 ευρώ/τμ. Είναι προφανές ότι οικόπεδα με ιδιαίτερα χαρακτηριστικά ως προς την θέση, την προβολή, την θέα αλλά και την επιφάνεια, βρίσκονται στο επάνω όριο του δείγματος, με αξίες πολλές φόρες μέχρι και 25% υψηλότερες.

πηγή geoaxis.gr

Συνεχίζουν να βολιδοσκοπούν την ελληνική αγορά ακινήτων οι επενδυτές που επιθυμούν να αποκτήσουν με αυτό τον τρόπο "χρυσή βίζα".

Σύμφωνα με τα στοιχεία του υπουργείου Μεταναστευτικής Πολιτικής, από το 2018 έως και τον Μάρτιο του 2023 έχουν υποβληθεί 18.833 συνολικά αιτήματα έκδοσης άδειας παραμονής από επενδυτές. Από αυτά τα 16.035 αποτελούν αιτήματα αρχικής χορήγησης και τα 2.798 αιτήματα ανανέωσης.

Οπως δείχνουν τα ίδια στοιχεία σε ετήσια βάση το Μάρτιο έχουν υποβληθεί 6.064 αιτήματα έκδοσης άδειας παραμονής από επενδυτές και 1.545 αιτήματα ανανέωσης.

Συνολικά οι άδειες ανέρχονται σε 7.609 εκ των οποίων οι 2.775 εκδόθηκαν,  οι 16 απορρίφθηκαν, οι 5 ανακλήθηκαν και οι 4.813 βρίσκονται σε εκκρεμότητα. 

Σε επίπεδο τριμήνου το α' τρίμηνο υποβλήθηκαν 1.360 νέα αιτήματα έκδοσης άδειας μόνιμου επενδυτή,  αριθμός που είναι κατά 139% υψηλότερος σε ετήσια βάση, όταν το αντίστοιχο νούμερο πέρυσι είχε αγγίξει τα 569 αιτήματα. 

Στην πρώτη θέση βρίσκονται οι Κινέζοι οι οποίοι διαθέτουν σήμερα 6.386 "χρυσές βίζες" δηλαδή το 62,1% του συνόλου.

Στη δεύτερη θέση βρίσκονται οι Τούρκοι με 672 άδειες και μερίδιο κατά 6,5%, ενώ ακολουθούν οι επενδυτές από τον Λίβανο με 487 άδειες ή το 4,7% του συνόλου.

• Στην πρώτη θέση οι Κινέζοι επενδυτές, ακολουθούν οι Τούρκοι και οι Λιβανέζοι

πηγή https://ered.gr/real-estate-news/aykshsh-apo-xrysoys-ependytes-gia-akinhta-sthn-ellada

Ιδιαίτερα ενδιαφέροντα είναι τα στοιχεία που προκύπτουν σχετικά με το πού κινούνται και γιατί οι περισσότεροι ενδιαφερόμενοι δανειολήπτες, στο πλαίσιο του προγράμματος απόκτησης κατοικίας «Σπίτι Μου».

Υπενθυμίζεται ότι αυτό το πρόγραμμα επιδοτεί το επιτόκιο στεγαστικού δανείου κατά 75%.

Να σημειωθεί ότι με βάση αυτή την επιδότηση είναι εφικτή η ανεύρεση κατοικιών επιφάνειας 72 τ.μ. και 115 τ.μ. κατά μέσο όρο, εφόσον ασφαλώς οι ενδιαφερόμενοι εξαντλήσουν το όριο των 200.000 ευρώ που παρέχεται.

Πού κινούνται όμως οι ενδιαφερόμενοι;

Οι περιοχές με την μεγαλύτερη ζήτηση

Οι ενδιαφερόμενοι αναζητούν ακίνητα ηλικίας άνω των 25 ετών, επιφάνειας της τάξεως των 60-80 τ.μ., στις συνοικίες του κέντρου της Αθήνας (π.χ. Πατήσια, Κυψέλη, Αμπελόκηποι κτλ.), που δεν έχουν καταγραφεί μεγάλες αυξήσεις τιμών, λόγω ξένων επενδυτών.

Επίσης, ζήτηση αναμένεται να εκδηλωθεί και για τα δυτικά προάστια και σημεία του Πειραιά (πλην Καστέλας και Πειραϊκής), όπου υπάρχουν πολλά ακίνητα μέσης τιμής πώλησης από 1.100 ευρώ/τ.μ. έως 1.500 ευρώ/τ.μ.

Έτσι, π.χ. στο Περιστέρι και το Αιγάλεω μπορεί κανείς να αποκτήσει ακίνητα 125 τ.μ. (τρία υπνοδωμάτια), στα Πατήσια 136 τ.μ., στην Κυψέλη 111 τ.μ. και στους Αμπελόκηπους 88 τ.μ. Επιλογές υπάρχουν και σε άλλες μεμονωμένες περιοχές, σε άλλα σημεία του λεκανοπεδίου. Στην Καλλιθέα μπορεί να αποκτηθεί διαμέρισμα 107 τ.μ., στην Αργυρούπολη και την Αγία Παρασκευή 71,5 τ.μ. και στο Μαρούσι 68 τ.μ.

Σε ότι αφορά στα βόρεια και νότια προάστια είναι ιδιαίτερα δύσκολο να βρεθούν ακίνητα. Με βάση τη μέση τιμή πώλησης, στα βόρεια μπορεί να αποκτηθούν διαμερίσματα επιφάνειας έως 59 τ.μ., ενώ στα νότια έως 64 τ.μ. κι αυτό μόνο αν εξαντληθεί το όριο των 200.000 ευρώ.

Τα στοιχεία προκύπτουν με βάση πραγματικές τιμές που έχουν καταγραφεί από συναλλαγές που πραγματοποιήθηκαν το 2022, μέσω του δικτύου μεσιτικών γραφείων RE/MAX Ελλάς, σύμφωνα με πληροφορίες από τα Παραπολιτικά.

Πόσοι έχουν κάνει αίτηση

Οι αιτήσεις των για το πρόγραμμα «Σπίτι μου» έφτασαν τις 20.000, ωστόσο, σύμφωνα με τις ίδιες πληροφορίες μόνο το 10% έχει βρει ακίνητο.

Η υποβολή των αιτήσεων για το πρόγραμμα «Σπίτι μου» από τους νέους ξεκίνησε τη Δευτέρα 3 Απριλίου και σύμφωνα με τα τελευταία στοιχεία έχουν υποβληθεί πάνω από 19.500 αιτήσεις.

Από αυτές, περίπου 1.000 έχουν απορριφθεί λόγω εισοδηματικών και περιουσιακών κριτηρίων, άλλες 1.200 είναι σε διαδικασία προέγκρισης, ενώ για τις υπόλοιπες «τρέχουν» οι διαδικασίες ελέγχου από τις αρμόδιες υπηρεσίες.

Ο συνολικός προϋπολογισμός του προγράμματος είναι 500 εκατ. ευρώ, με πρόβλεψη για διπλασιασμό σε περίπτωση εξάντλησης των διαθέσιμων πόρων.

Οι δικαιούχοι

Δικαιούχοι του προγράμματος είναι άτομα, ηλικίας από 25 έως 39 ετών, κατά την ημερομηνία υποβολής της αίτησης για τη χορήγηση δανείου ή σύζυγοι ή πρόσωπα που συνδέονται με σύμφωνο συμβίωσης, εφόσον ο ένας εκ των δύο είναι ηλικίας από 25 έως 39 ετών, κατά την ημερομηνία υποβολής της αίτησης για τη χορήγηση δανείου, που δεν διαθέτουν άλλο ακίνητο κατάλληλο για κατοικία τους και ικανοποιούν τα εισοδηματικά κριτήρια, που έχουν τεθεί.

Υπενθυμίζεται ότι το ετήσιο εισόδημα πρέπει να είναι τουλάχιστον 10.000 ευρώ, ενώ το μέγιστο είναι εκείνο που ισχύει για την καταβολή του επιδόματος θέρμανσης (για το 2023 ισχύουν τα εξής: 16.000 ευρώ για άγαμο, 24.000 ευρώ για ζευγάρι, συν 3.000 ευρώ για κάθε παιδί και 27.000 ευρώ για μονογονεϊκές οικογένειες, συν 3.000 ευρώ για κάθε παιδί πέραν του πρώτου).

Το κύριο όφελος για τους νέους που θα ενταχθούν στο πρόγραμμα «Σπίτι μου», είναι ότι εξασφαλίζουν χαμηλότερη δόση για την αποπληρωμή του δανείου, καθώς το 75% του ποσού χορηγείται άτοκα από τη Δημόσια Υπηρεσία Απασχόλησης (ΔΥΠΑ) και το τραπεζικό επιτόκιο εφαρμόζεται στο υπόλοιπο 25% του ποσού. Αξιοσημείωτο είναι ότι, για τρίτεκνους, πολύτεκνους και για όσους αποκτήσουν την ιδιότητα αυτή κατά τη διάρκεια αποπληρωμής, τα δάνεια χορηγούνται άτοκα, με 100% επιδότηση του επιτοκίου από τη ΔΥΠΑ. Έτσι, το επιτόκιο του δανείου διαμορφώνεται στο ένα τέταρτο του αντίστοιχου επιτοκίου που χρεώνουν κανονικά οι τράπεζες ή είναι μηδενικό για τρίτεκνους και πολύτεκνους.

Το ύψος του δανείου δεν μπορεί να υπερβαίνει τις 150.000 ευρώ και η διάρκεια τα 30 έτη, ενώ μπορεί να καλύπτει έως και το 90% της αξίας του ακινήτου.

Πρόσθετες… παροχές

Πρόσθετα πλεονεκτήματα των δανείων που θα εκταμιευθούν στο πλαίσιο του προγράμματος, είναι ότι:

– Το δάνειο απαλλάσσεται από την εισφορά του ν. 128/1975.

– Το πρόγραμμα καλύπτει τα έξοδα φακέλου για κάθε δυνητικό δανειολήπτη.

– Δεν επιτρέπεται να ζητηθεί εγγύηση τρίτου για τη χορήγηση του δανείου.

Πηγή: https://news.b2green.gr/31981/πρόγραμμα-σπίτι-μου-σε-ποιες-περιοχ

Σχετικά με την Απόφαση 176/2023 ΣτΕ Ολομ.

Ο υπογράφων το κείμενο που ακολουθεί είμαι ο αρχιτέκτονας που εξέδωσε την τελευταία αναθεώρηση το 2015 της αρχικής οικοδομικής αδείας του 2006 για ακίνητο στην Πάτμο ιδιοκτησίας Βρετανού εργοδότη μου, την οποία ακύρωσε η απόφαση 176/2023 του ΣτΕ.

Πολύς λόγος έχει ήδη γίνει για τις καταστροφικές ή ευεργετικές (για κάποιους λίγους) επιπτώσεις της απόφασης 176/2023 της ολομελείας του ΣτΕ στην κοινωνία, την οικονομία, την χωροταξία και την ασφάλεια δικαίου.

Κανείς όμως μέχρι στιγμής δεν έχει ασχοληθεί με την δομή αυτής καθαυτής της απόφασης. Με τι λογικά και νομικά υλικά έχει «μαγειρευθεί» ούτως ειπείν;

Κατανοητή αυτή η απουσία κριτικής ανάλυσης αφού, δυστυχώς, οι αποφάσεις ΣτΕ (και μάλιστα της ολομελείας του) αποτελούν τρόπον τινά ιερές εντολές στις οποίες οφείλουμε αδιαμαρτύρητη υποταγή.

-Τι θα λέγαμε όμως εάν ένα δικαστήριο καταδίκαζε κάποιον σε θάνατο με ένα σκεπτικό το οποίο αποτελούνταν από ψευδή στοιχεία, διαστρέβλωση γεγονότων- νόμων, ηθελημένη απόκρυψη άλλων γεγονότων-νόμων;

Πάτμος, θέση Λιγγίνου: οι  εκσκαφές της υπό ανέγερση οικοδομής, που η οικοδομική άδεια της ακυρώθηκε από το ΣτΕ.

-Έγραψα θάνατο; Ναι, διότι η απόφαση 176/2023 έχει σαν στόχο τον ξαφνικό θάνατο της εκτός σχεδίου δόμησης και σαν αποτέλεσμα τον ξαφνικό οικονομικό θάνατο της περιουσίας εκατοντάδων χιλιάδων ιδιοκτητών ανά την επικράτεια.

Ζυγίζοντας τα λόγια μου, ισχυρίζομαι ότι, δυστυχώς, η απόφαση 176/2023 είναι ένας απαράδεκτος συνδυασμός:

Α) ηθελημένης διαστρέβλωσης και παρανάγνωσης του Πρ. Δ/γματος 24/31-5-1985 (ΦΕΚ 270 Δ’),

Β) αυθαίρετης ερμηνείας των προθέσεων του νομοθέτη του νόμου 3212/31-12-2003 Άρθρο 10 παρ.1 (ΦΕΚ 308Α’) και

Γ) ακόμη χειρότερα, συνειδητή απόκρυψη-εξαφάνιση του άρθρου 23 παρ.3 του ίδιου νόμου 3212/31- 12-2003 (ΦΕΚ 308Α’).

Εξηγούμαι:

Α) Τι λέει το Πρ. Δ/γμα του 1985;

«α. Ελάχιστο εμβαδόν γηπέδου 4.000μ²

β. για γήπεδα που έχουν πρόσωπο σε Διεθνείς, Εθνικές, Δημοτικές και κοινοτικές ως και εγκαταλειμμένα τμήματά τους και σιδηροδρομικές γραμμές απαιτούνται:

Ελάχιστο πρόσωπο 45μ.

Ελάχιστο βάθος 50μ.

Ελάχιστο εμβαδόν 4.000μ2»

Πρόκειται για μια απολύτως λογική διάκριση μεταξύ μη παρόδιων γηπέδων (α’) και παρόδιων γηπέδων (β’).

Τι ισχυρίζεται όμως η 176/2023;

«Η εν λόγω διάταξη του άρθρου 1 παρ.1 του π.δ. όριζε στην περίπτωση α’ απλώς το ελάχιστον εμβαδόν (4.000τ.μ.) για την κατά τον κανόνα δόμηση των εκτός σχεδίου ακινήτων, ενώ ρύθμιζε συνολικά το ζήτημα των προϋποθέσεων αυτής στην επόμενη περίπτωση β’»

Πρόκειται, δυστυχώς, για μία ηθελημένη διαστρέβλωση  - παρανάγνωση δύο διαφορετικών περιπτώσεων (α’ και β’) που αποδεικνύεται εύκολα εάν σημειώσουμε τα εξής:

1.το β’ αφορά αποκλειστικά σε γήπεδα «που έχουν πρόσωπο», δηλαδή αυτά τα οποία έχουν ήδη πρόσωπο.

Δεν πρόκειται για θεσμοθέτηση προϋπόθεσης προσώπου, αλλά για θεσμοθέτηση προϋποθέσεων όσων έχουν ήδη πρόσωπο.

2. Λέει η απόφαση 176/2023 «…όριζε στην περίπτωση α’ απλώς το ελάχιστον εμβαδόν (4.000τ.μ.)…»

-Τότε γιατί στο β’ επαναλαμβάνει την προϋπόθεση «Ελάχιστο εμβαδόν 4.000τ.μ.»;

-Προφανώς γιατί το β’ θεσμοθετεί ξεχωριστές προϋποθέσεις για τα γήπεδα «που έχουν (ήδη) πρόσωπο».

3. Το β’ δεν θεσμοθετεί την προϋπόθεση προσώπου αλλά συγκεκριμένο μήκος προσώπου 45μ. (Υπενθυμίζω!: σε όσα έχουν ήδη πρόσωπο σε δρόμο). Η 176/2023 όχι τυχαία, δεν αναφέρεται στο συγκεκριμένο μήκος των 45μ. Αυτό διότι γνωρίζει πολύ καλά ότι η μόνη πραγματική θεσμοθετημένη προϋπόθεση προσώπου εν γένει στα εκτός σχεδίου γήπεδα «έρχεται» το 2003 και έχει και συγκεκριμένο μήκος 25μ. Ούτε αυτό το μήκος, όχι τυχαία, αναφέρεται στην 176/2023 για τον ευνόητο λόγο ότι αποτελεί άλλη μία απόδειξη ότι το α’ και β’ είναι δύο διακριτές περιπτώσεις, όπως θα αποδειχθεί ακόμη καλύτερα και πιο κάτω.

Β) Τι λέει ο νόμος 3212/31-12-2003 (ΦΕΚ 308 Α’) Άρθρο 10, παρ. 1;

«Η περίπτωση α’ της παραγράφου 1 του άρθρου 1 του από 24/31-5-1985 Πρ.Δ/τος (ΦΕΚ 270Δ’) αντικαθίσταται ως εξής:

α. Ελάχιστον εμβαδόν γηπέδου 4.000μ² και πρόσωπο σε κοινόχρηστο δρόμο 25 μέτρα»

-Τι μας λέει η 176/2023;

«Ως εκ τούτου ο νομοθέτης, προς αποφυγήν παρερμηνείας και καταστρατηγήσεων, με το άρθρο 10 παρ.1 του ν.3212/2003 όρισε κατά τροποποίηση της ανωτέρω περίπτωσης α’ ελάχιστο μήκος προσώπου των γηπέδων επί του κοινοχρήστου χώρου».

Ας σημειωθεί λοιπόν:

1.Κατ’ αρχάς πρόκειται για μία αυθαίρετη ερμηνεία των προθέσεων του νομοθέτη ο οποίος εμφανίζεται 18 ολόκληρα χρόνια μετά το Πρ. Δ/γμα του 1985 να έρχεται το 2003 να «αποφύγει» «παρερμηνείες» και «καταστρατηγήσεις». Ποιές παρερμηνείες και ποιές καταστρατηγήσεις; Και γιατί άραγε περίμενε τόσο πολύ καιρό να διορθώσει τα κακώς κείμενα;

Στην πραγματικότητα ο νομοθέτης βάζει για πρώτη φορά έναν ουσιαστικό περιορισμό στην εκτός σχεδίου δόμηση θεσμοθετώντας την προϋπόθεση προσώπου μόνο σε γήπεδα που θα δημιουργηθούν μετά την 31^η/12/2003- δηλαδή περιορίζει αισθητά την δυνατότητα κατατμήσεων.

2. Ας προσέξουμε πάλι όμως πως- όχι τυχαία- η 176/2023 δεν αναφέρεται στο συγκεκριμένο μήκος προσώπου (25μ.) που θεσμοθετείται το 2003. Και ας δούμε τυπογραφημένο το Πρ. Δ/γμα του 1985 όπως τροποποιήθηκε με τον νόμο του 2003. Έτσι θα εικονογραφηθεί και πιστοποιηθεί η σαθρότατη δομή της 176/2023 η οποία στηρίζεται μεταξύ άλλων αυθαιρεσιών στην απόκρυψη αντιφατικών στοιχείων όπως δύο διαφορετικά μήκη προσώπου (45μ. και 25μ.) τα οποία υποτίθεται (κατά την 176/2023) αφορούν στην ίδια περίπτωση!!

«α. Ελάχιστο εμβαδόν γηπέδου 4.000μ² και πρόσωπο σε κοινόχρηστο δρόμο 25 μέτρα.

β. για γήπεδα που έχουν πρόσωπο σε Διεθνείς, Εθνικές, Δημοτικές και κοινοτικές ως και εγκαταλειμμένα τμήματά τους και σιδηροδρομικές γραμμές απαιτούνται:

Ελάχιστο πρόσωπο 45μ.

Ελάχιστο βάθος 50μ.

Ελάχιστο εμβαδόν 4.000μ2»

Να γιατί η 176/2023 δεν έχυσε περιττό μελάνι αναφέροντας τα δύο αυτά διαφορετικά μήκη προσώπου. Εάν τα ανέφερε θα έβγαζε μάτι η αντίφαση: Δύο διαφορετικές προϋποθέσεις μήκους προσώπου για μία περίπτωση γηπέδων.

3. Τέλος, ας σημειωθεί εδώ και κάτι ακόμα: Το β’ απαιτεί και συγκεκριμένο ελάχιστο βάθος: 50μ. Εάν λοιπόν δεχτούμε ότι κατά την ερμηνεία της 176/2023 τα α’ και β’ περιγράφουν και θεσμοθετούν προϋπόθεση της ίδιας περίπτωσης τότε όλα τα ακίνητα εκτός σχεδίου έχουν υποχρέωση όχι μόνον ελάχιστου προσώπου (25μ. ή 45μ.- εδώ υπάρχει το αναφερθέν πρωτύτερα βραχυκύκλωμα!) αλλά και ελάχιστου βάθους 50μ!

Γ) Εδώ φτάσαμε στο χειρότερο δηλαδή την προφανώς ηθελημένη απόκρυψη της μεταβατικής διάταξης του Νόμου 3212/2003 και συγκεκριμένα το άρθρο 23 παρ.3:

«Η περίπτωση α’ της παραγράφου 1 του άρθρου 1 του από 24/31-5-1985 προεδρικού διατάγματος, όπως αντικαθίσταται με την παρ.1 του άρθρου 10 του νόμου αυτού δεν ισχύει για γήπεδα που υφίστανται κατά την έναρξη ισχύος του νόμου αυτού»

Είναι εντυπωσιακό ότι η σημερινή κυβέρνηση μόλις μερικά χρόνια πριν και συγκεκριμένα στις 3 Δεκεμβρίου 2020 δια στόματος του τότε υπουργού ΥΠΕΝ Κώστα Χατζηδάκη στην Βουλή αναφέρθηκε στην μεταβατική αυτή διάταξη- την οποία αποκρύπτει σήμερα η 176/2023- λέγοντας:

«Διότι σωστά επισημάνθηκε στην διαβούλευση ότι το κράτος, με έναν νόμο του ΠΑΣΟΚ το 2003, είχε δώσει την βεβαιότητα σε όλους τους ιδιοκτήτες πάνω από 4 στρέμματα ότι μπορούν να χτίζουν- το έγραφε ο νόμος- χωρίς να υπάρχει μέτωπο στο δρόμο. Επομένως χιλιάδες συμπολίτες μας είχαν ήδη αγοράσει τέτοια τεμάχια ή τα είχαν ήδη και είχαν την βεβαιότητα ότι μπορούν να προχωρήσουν μπροστά»!

Πουθενά στην απόφαση 176/2023 δεν αναφέρεται η μεταβατική αυτή διάταξη, η οποία αποδεικνύει ακριβώς ότι η απαίτηση προσώπου αφορά ΜΟΝΟΝ σε όσα γήπεδα δημιουργήθηκαν μετά την 31η/12/2003.

Η απόκρυψη της μεταβατικής αυτής διάταξης αποκτά σκανδαλώδη διάσταση όταν σημειωθεί και το εξής απίστευτο:

Ο ιδιοκτήτης της οικοδομικής άδειας στην Πάτμο και των αναθεωρήσεών της, την οποία ακύρωσε τελεσίδικα η απόφαση 176/2003 είχε προσφύγει στο ΣτΕ επιδιώκοντας την εξαφάνιση της απόφασης 369/2018 του Διοικητικού Εφετείου Πειραιά, η οποία πρωτοδίκως είχε ακυρώσει την εν λόγω άδεια με μόνο σκεπτικό ότι η μεταβατική διάταξη του νόμου 32/12-2003 άρθρο 23, παρ. 3 (η οποία κατοχύρωνε περίτρανα την οικοδομική άδεια αφού το ακίνητο στην Πάτμο «υφίστατο» από το 1963) ήταν «αντισυνταγματική»!

Η απόφαση 176/2023 δεν σχολιάζει ούτε κρίνει καθόλου την πρωτόδικη απόφαση του Διοικ. Εφετ. Πειραιά εκτός από μία σεμνή αναφορά: «…και συνεπώς νομίμως αν και με διαφορετική αιτιολογία οι προβληθείσες οικοδομικές άδειες ακυρώθηκαν με την εκκαλούμενη απόφαση, απορρίφθηκαν δε όλοι οι αντίθετοι λόγοι εφέσεως».

-Με αυτόν τον …σεμνό τρόπο η 176/2023 αποφεύγει να αναφερθεί ρητά στην ουσία της απόφασης του Διοικ. Εφετ. Πειραιά, δηλαδή στην μεταβατική διάταξη.

-Γιατί; Διότι η μεταβατική διάταξη από μόνη της τινάζει στον αέρα τον – εξ αρχής – σαθρό ισχυρισμό της 176/2023 ότι δήθεν από το 1985 ο νόμος απαιτούσε πρόσωπο εν γένει στην εκτός σχεδίου δόμηση.

Μόνον έτσι, αποφεύγοντας – όπως ο διάβολος το λιβάνι- κάθε αναφορά στην μεταβατική διάταξη καταφέρνει(;) η 176/2023 να συσκοτίσει και να αποκρύψει την αλήθεια η οποία είναι ότι όλα τα εκτός σχεδίου γήπεδα – ανά την επικράτεια – τα οποία έχουν δημιουργηθεί («υφίστανται») πριν την 31η Δεκεμβρίου 2003 ΔΕΝ ΧΡΕΙΑΖΟΝΤΑΙ ΠΡΟΣΩΠΟ ΣΕ ΔΡΟΜΟ για να καταστούν δομήσιμα. (Εκτός βέβαια: 1)όσων εμπίπτουν στις περιπτώσεις του προαναφερθέντος περίφημου β´ του νόμου 1985 και

2) όσων εμπίπτουν σε ειδικές διατάξεις όπως συγκεκριμένες ΖΟΕ οι οποίες προβλέπουν ρητά την απαίτηση προσώπου.)

Συμπερασματικά:

-Τίθεται το ερώτημα: «Είναι δυνατόν οι πολίτες/ιδιοκτήτες στην Ελλάδα αλλά και όσοι ξένοι αποφασίσουν να επενδύσουν στην χώρα μας να είναι όλοι έρμαια μιας ανεξέλεγκτης δικαστικής εξουσίας;» Η απάντηση μας είναι: «Αν αυτό δυστυχώς συμβαίνει, τότε αυτή η δικαστική εξουσία θα μπορούσε μάλλον ακριβοδίκαια, να έχει την ονομασία Συμβούλιο του Ετσιθελισμού».

Ακόμα χειρότερα, απέναντι σε αποφάσεις τόσο τραγελαφικές και απολύτως άδικες όπως η  176/2023, η κυβέρνηση, παρόλη την νομοθετική εξουσία που της έχει δώσει η βούληση του Ελληνικού λαού, δείχνει να στέκεται – «μοιραία και άβουλη αντάμα» – μπροστά στο απαράδεκτο φαινόμενο της διαστρέβλωσης, απαξίωσης και απόπειρας ακύρωσης νόμων, που ψηφίζει η Βουλή των Ελλήνων – εδώ και 95 ολόκληρα χρόνια – τους οποίους μάλιστα, πρόσφατα επιβεβαίωσε δημοσίως υπουργός της.

*Δημήτρης Κωνσταντινίδης:

Αρχιτέκτων

Μέλος ΤΕΕ από 29/4/1982

Αρ. Μητρώου 36644

Bachelor : Harvard University 1975

Masters : Columbia University 1978

Μεταβατική ρύθμιση που θα δώσει “ανάσα” σε χιλιάδες ιδιοκτήτες των οποίων οι ιδιοκτησίες βρίσκονται σε περιοχές εκτός σχεδίου δόμησης, ετοιμάζει το υπουργείο Περιβάλλοντος.

Υπενθυμίζεται ότι οι ιδιοκτήτες βρίσκονται σε αναβρασμό, καθώς το Συμβούλιο της Επικρατείας, με την απόφαση 176/2023, ακύρωσε οικοδομική άδεια στην Πάτμο, αφού έκρινε ότι δεν αρκεί το ελάχιστο εμβαδόν των τεσσάρων στρεμμάτων, αλλά απαιτείται, ήδη από το 1985, και η ύπαρξη προσώπου σε κοινόχρηστο δρόμο για την ανέγερση ακινήτου. Οι δρόμοι όμως της εκτός σχεδίου περιοχές στην συντριπτική πλειονότητά τους δεν είναι νομίμως χαρακτηρισμένοι. Σύμφωνα με το ΣτΕ, δεν νοείται ούτε οι πολίτες να επιδιώκουν την οικοδόμηση οικοπέδων που δεν πληρούν αυτές τις προϋποθέσεις ούτε οι πολεοδομίες να εκδίδουν οικοδομικές άδειες γι’ αυτές. Κατ’ επέκταση, δεν μπορούν να διεκδικήσουν αποζημίωση, καθώς ο κανόνας αυτός θεωρείται προβλέψιμος.

Το ΥΠΕΝ, το οποίο βρίσκεται υπό πίεση ενόψει των εκλογών, διαμηνύει ότι θα δώσει λύση για να συνεχιστεί η οικοδομησιμότητα των εκτός σχεδίου γηπέδων άνω των τεσσάρων στρεμμάτων, μέσω μεταβατικής ρύθμισης την οποία έχει ήδη έτοιμη προς ψήφιση, μέχρι την κύρωση του συνολικού κοινόχρηστου δικτύου. Ωστόσο, σημειώνει ότι απαραίτητη προϋπόθεση για να γίνει αυτό, είναι να καθαρογραφεί η απόφαση του ΣτΕ, ώστε να διατυπωθεί νομικά και τεχνικά η διορθωτική μεταβατική νομοθετική ρύθμιση.

Παράλληλα, το ΥΠΕΝ πρόκειται να εκδώσει σχετική οδηγία εφαρμογής της μεταβατικής ρύθμισης προς τις ΥΔΟΜ της χώρας, οι οποίες με βάση την απόφαση του ΣτΕ έχουν “παγώσει” τις οικοδομικές άδειες και τις προεγκρίσεις οικοδομικών αδειών για την εκτός σχεδίου δόμηση, θέτοντας παράλληλα προς το ΥΠΕΝ ερωτήματα εάν πρέπει να προχωρήσουν και σε αναστολή αδειών, που έχουν ήδη εκδοθεί ή και υλοποιηθεί.

Στα νησιά του Αιγαίου η υψηλότερη μέση ζητούμενη τιμή πώλησης με 2.885 ευρώ/τ.μ. σύμφωνα με συγκεντρωτικά στοιχεία του Spitogatos insights. Ακολουθεί δεύτερη η Αττική με 2.593 ευρώ/τ.μ. ενώ στην τρίτη και τέταρτη θέση ακολουθούν τα νησιά του Ιονίου και η Κρήτη με 2.216 και 1.931 ευρώ/τ.μ. αντίστοιχα.

Αξίζει να σημειωθεί ότι περιοχές οι οποίες εντοπίζονται για το 2022 στις πρώτες θέσεις της κατάταξης παρουσιάζουν από τα υψηλότερα ποσοστά βιλών σε σχέση με τις υπόλοιπες αγγελίες ακινήτων ανά περίπτωση. 

Ενδεικτικά, στα Νησιά Ιονίου, το μεγαλύτερο μέρος των διαθέσιμων οικιστικών ακινήτων προς πώληση το 2022 ήταν ημιανεξάρτητες μονοκατοικίες σε ποσοστό 46% και βίλες σε ποσοστό 29%. 

Η μέση ζητούμενη για το 2022 διαμορφώθηκε στα 2.216 ευρώ/τ.μ. τοποθετώντας έτσι τα Νησιά Ιονίου στην τρίτη θέση της κατάταξης σε επίπεδο γεωγραφικών διαμερισμάτων. 

Ομοίως οι διαθέσιμες κατοικίες προς πώληση στα Νησιά Αιγαίου το 2022 ήταν μεταξύ άλλων βίλες σε ποσοστό 29% και ημιανεξάρτητες μονοκατοικίες σε ποσοστό 48%, με τα υπόλοιπες κατηγορίες να ακολουθούν, ενώ στη Μακεδονία η διαθεσιμότητα βιλών, ημιανεξάρτητων κατοικιών και διαμερισμάτων κινήθηκε περίπου στα ίδια επίπεδα, συγκριτικά με τις υπόλοιπες περιπτώσεις, με 30%, 29% και 35% αντίστοιχα.

Εξαιρέσεις αποτελούν η Αττική και η Περιφέρεια Θεσσαλονίκης, οι οποίες παρότι για το 2022 είναι στις πρώτες θέσεις της κατάταξης με τις πιο ακριβές περιοχές, εντούτοις είχαν μικρότερο ποσοστό διαθέσιμων βιλών προς πώληση συγκριτικά με τις υπόλοιπες περιοχές. Και στις δύο περιπτώσεις διαπιστώνεται ότι ο τύπος ακινήτου με το υψηλότερο ποσοστό είναι τα διαμερίσματα με 65% και 69% αντίστοιχα.

Σε αυτές τις περιοχές εντοπίζεται το υψηλότερο ποσοστό ανακαινισμένων ή σε άριστη κατάσταση διαμερισμάτων σε σχέση με τις υπόλοιπες περιοχές της χώρας (κατά δήλωση από τους αγγελιοδότες) καθώς και από τα μεγαλύτερα ποσοστά συγκέντρωσης νεόδμητων / υπό κατασκευή διαμερισμάτων (20%)

ΠΗΓΗ: Spitogatos

Τις μεταβολές που είχαν πέρυσι στην περιουσιακή τους κατάσταση πρέπει να δηλώσουν ή να διορθώσουν στοιχεία των ακινήτων τους οι φορολογούμενοι, εφόσον έχουν διαπιστώσει λάθη ή παραλείψεις στα εκκαθαριστικά του ΕΝΦΙΑ.

Η σχετική προθεσμία για δηλώσεις και διορθώσεις που αφορούν στην περιουσιακή εικόνα που πραγματοποιήθηκαν έως και το 2022, λήγει στις 31Μαρτίου, καθώς με βάση τα στοιχεία που θα είναι δηλωμένα στο Ε9 θα προσδιοριστεί ο νέος ΕΝΦΙΑ για περίπου 7 εκατ. ιδιοκτήτες ακινήτων.

Ταυτοχρόνως, δηλώνονται οι μεταβολές της περιουσιακής κατάστασης που πραγματοποιούνται από την 1η Ιανουαρίου 2023 και μετά, οι οποίες θα επηρεάσουν τον ΕΝΦΙΑ του 2024.

Ο «λογαριασμός» θα υπολογιστεί στα τέλη Απριλίου, ώστε η πληρωμή του να ξεκινήσει το Μάιο, σε 10 μηνιαίες δόσεις, δηλαδή έως και το Φεβρουάριο του 2024.

Οι διορθώσεις γίνονται χωρίς την επιβολή προστίμων, ωστόσο, εάν προκύψει από τη δήλωση ότι αυξήθηκε για κάποιο από τα προηγούμενα έτη η ακίνητη περιουσία τους, θα επανυπολογιστεί ο ΕΝΦΙΑ και θα σταλεί νέο εκκαθαριστικό σημείωμα.

Aυτοί που πρέπει να προβούν στη διόρθωση των στοιχείων των ακινήτων τους, όπως αυτά έχουν καταχωρηθεί στο Taxisnet, είναι όσοι αγόρασαν ή πούλησαν κάποιο ακίνητο, ή μεταβίβασαν αιτία δωρεάς ή γονικής παροχής, είτε προέβησαν σε οποιαδήποτε δικαιοπραξία επί ακινήτου, είτε κληρονόμησαν, είτε επειδή νομιμοποίησαν αυθαίρετα κτίσματα είτε επειδή οι δηλώσεις τους στο Κτηματολόγιο δίνουν διαφορετική εικόνα της ακίνητης περιουσίας τους σε σχέση με εκείνη που έχουν δηλώσεις στην εφορία.

Τα λάθη

Τα πιο συνηθισμένα λάθη που κάνουν οι φορολογούμενοι στο Ε9 και τους στοιχίζουν, συνήθως σε φόρο, είναι:

• Η δήλωση της επιφάνειας, της ηλικίας του ακινήτου και του ορόφου.
• Η λανθασμένη αναγραφή απόστασης του αγροτεμαχίου από τη θάλασσα. Οι φορολογούμενοι θα πρέπει να γνωρίζουν ότι εφόσον η απόσταση από τη θάλασσα είναι χαμηλότερη των 700 μέτρων, τότε υπάρχει προσαύξηση στον οφειλόμενο ΕΝΦΙΑ.
• Τα λάθη στη δήλωση των ημιτελών κτισμάτων. Οι φορολογούμενοι που έχουν στην κατοχή τους κενά ημιτελή κτίσματα, τα οποία δεν έχουν ακόμη ηλεκτροδοτηθεί ή ηλεκτροδοτούνται με εργοταξιακό ρεύμα, δικαιούνται έκπτωσης 60% στον ΕΝΦΙΑ που αναλογεί στα συγκεκριμένα κτίσματα.
• Παραλείψεις στην αναγραφή των στοιχείων για κτίσματα που βρίσκονται μέσα σε αγροτεμάχια.
• Στις επιφάνειες των κύριων και των βοηθητικών χώρων του ακινήτου (αποθήκες – πάρκιγνκ). Στους βοηθητικούς χώρους ο ΕΝΦΙΑ είναι μειωμένος κατά 90%, αλλά αν αναγραφούν συνολικά μαζί με τους χώρους της κύριας κατοικίας, τότε πληρώνουν αυξημένο ΕΝΦΙΑ χωρίς λόγο.
• Στους ημιυπαίθριους χώρους. Αν έχουν νομιμοποιηθεί ημιυπαίθριοι χώροι της κατοικίας τότε, θα πρέπει να δηλωθεί το νέο εμβαδόν της κατοικίας και φυσικά ο ΕΝΦΙΑ θα είναι αυξημένος, τόσο για το 2022, όσο και για τα προηγούμενα έτη.

Οι οδηγίες της ΑΑΔΕ

Τα 10 βήματα που θα πρέπει να κάνουν οι φορολογούμενοι για την υποβολή τροποποιητικών δηλώσεων είναι τα εξής:

1. Επιλέξτε το έτος που θέλετε να υποβάλετε Ε9
2. Από τις διαθέσιμες ενέργειες της αρχικής σελίδας, επιλέξτε δημιουργία δήλωσης Ε9 για να προβείτε στις απαραίτητες τροποποιήσεις της περιουσιακής σας κατάστασης.
3. Μπορείτε να εισάγετε/μεταβάλλετε/διαγράψετε ακίνητο των πινάκων 1 (κτίσματα και οικόπεδα) και 2 (γήπεδα).
4. Εάν εισάγετε ακίνητο, συμπληρώστε όλα τα υποχρεωτικά πεδία που αφορούν τα περιγραφικά στοιχεία του ακινήτου (τετραγωνικά μέτρα, είδος εμπράγματου δικαιώματος, ποσοστό συνιδιοκτησίας κλπ) και επίσης κάντε γεωγραφικό εντοπισμό του ακινήτου, είτε μέσω επιλογής του νομού, δημοτικού διαμερίσματος και δρόμων οικοδομικού τετραγώνου, είτε μέσω επιλογής ανοίγματος του χάρτη Αντικειμενικού Προσδιορισμού Αξίας Ακινήτων.
5. Εάν μεταβάλλετε ακίνητο, τροποποιήστε μόνο τα περιγραφικά στοιχεία για τα οποία απαιτείται τροποποίηση.
6. Από το έτος 2013 και μετά, κατά την οριστική υποβολή των δηλώσεων Ε9, ζητείται υποχρεωτικά η αναγραφή του αριθμού παροχής ρεύματος στα κτίσματα στα οποία έχετε πλήρη κυριότητα ή επικαρπία.
7. Από το έτος 2014 και μετά, ανάλογα με την αιτία εισαγωγής/μεταβολής/διαγραφής ακινήτου που θα επιλέξετε, θα πρέπει να συμπληρώσετε τα υποχρεωτικά πεδία που ζητούνται και αφορούν στοιχεία συμβολαίων (αριθμός και ημερομηνία συμβολαίου, ΑΦΜ συμβολαιογράφου), στοιχεία διαθήκης εφόσον υπάρχει (αριθμός και ημερομηνία δημοσίευσης, ημερομηνία θανάτου) κ.λπ.
8. Οποιαδήποτε ενέργεια κάνετε, αποθηκεύεται προσωρινά.
9. Όταν ολοκληρώσετε τις μεταβολές της περιουσιακής σας κατάστασης, ελέγξτε το πως έχει διαμορφωθεί μέσω της προεπισκόπησης περιουσιακής κατάστασης.
10. Επιλέξτε οριστική υποβολή της δήλωσης Ε9 και εάν επιθυμείτε, μεταφορά της δήλωσης στο επόμενο έτος.

Πήγη: news.b2green.gr

Τη «σιγή» της άρχισε να σπάει σταδιακά η Hellenic Train όσον αφορά το δυστύχημα στα Τέμπη, αφήνει ωστόσο ακόμα αναπάντητο το ερώτημα γιατί ενώ γνώριζε «πρώτο χέρι» τις ελλείψεις εκτελούσε δρομολόγια με τρένα υψηλής ταχύτητας διαφημίζοντας «ταξίδια με ασφάλεια».

Για να πάρουμε το νήμα από την αρχή, πρέπει να θυμίσουμε ότι η Hellenic Train (πρώην ΤΡΑΙΝΟΣΕ), ελέγχεται από το 2017 από τον ιταλικό όμιλο Ferrovie dello Stato Italiane (FS) μετά το σχετικό διαγωνισμό του ΤΑΙΠΕΔ, και αποτελεί μόνον τον πάροχο της υπηρεσίας μεταφοράς. Εχει στην πράξη το μονοπώλιο στον συγκεκριμένο τομέα. Δεν ελέγχει, όμως, το δίκτυο του ελληνικού σιδηροδρόμου. Ωστόσο μέρος των προγραμματισμένων επενδύσεων της αφορά ακριβώς σε έργα ασφάλειας και βελτίωσης της παροχής υπηρεσιών.

Πάντως παρά την έμμεση «αποποίηση ευθυνών» της για το συμβάν με δήλωση από τη μητρική εταιρεία στο Bloomberg (και όχι στα ελληνικά Μέσα Ενημέρωσης), όπου περιγράφει το προφανές, δηλαδή ότι δεν ελέγχει το δίκτυο, δεν δίνει καμιά απάντηση για το γιατί επέτρεψε να δραστηριοποιείται στη χώρα με τους πλέον επικίνδυνους σιδηροδρόμους στην Ευρώπη, αφήνοντας μάλιστα τους μηχανοδηγούς της να συνεννοούνται με walkie-talkie!

Δεδομένου ότι στο πλαίσιο της εμπορικής της πολιτικής διαφήμιζε στην επίσημη ιστοσελίδα της ασφάλεια των μεταφορών, αλλά και βέλτιστη εξυπηρέτηση, εμφανίζεται ελεγχόμενη τόσο για την επιχειρησιακή της δυνατότητα -προ συμβάντος- όσο και -κυρίως- μετά από αυτό.

Η Hellenic Train έχει βρεθεί στο επίκεντρο σκληρής κριτικής που αφορούσε στις συνεχείς καθυστερήσεις δρομολογίων ή καταργήσεις αυτών (ακόμη και στον Προαστιακό σιδηρόδρομο της πρωτεύουσας), κάποιες εκ των οποίων απέδιδε είτε σε βλάβες, είτε προβλήματα στο δίκτυο (ευθύνη ΟΣΕ), είτε σε δολιοφθορές. Σε κάθε περίπτωση η ενημέρωση του επιβατικού κοινού παρέμενε ελλειμματική καθώς ακόμη και τα συστήματα τηλεματικής στους σταθμούς δεν ενημέρωναν.

Μάλιστα, η εταιρεία επιβαρύνθηκε με διοικητικό πρόστιμο 300.000 ευρώ από την Ρυθμιστική Αρχή Σιδηροδρόμων τον Ιανουάριο του 2023 για την ακινητοποίηση 5 αμαξοστοιχιών της και τη συνακόλουθη ταλαιπωρία που υπέστησαν 820 επιβάτες κατά την κακοκαιρία «Ελπίδα» τον Ιανουάριο του 2023. Κανείς δεν γνωρίζει ωστόσο αν της έχουν καταλογιστεί ευθύνες για τις συνηθισμένες καθυστερήσεις και ακυρώσεις (όπως αποκαλύπτεται ο μη καθετοποιημένος σιδηρόδρομος δημιουργεί ένα θλιβερό πλαίσιο καταλογισμού ευθυνών).

Στην παρούσα φάση, η εταιρεία εγκαλείται δημόσια, ακόμη και από τον Υπουργό Υγείας, Θ. Πλεύρη για την απουσία της από τις επιχειρήσεις διάσωσης στα Τέμπη, αλλά και για την αδυναμία της να γνωστοποιήσει πόσοι επέβαιναν στα μοιραία τρένα. Παρά τη σχετική ανακοίνωση της, σύμφωνα με την οποία ήταν παρούσα στη διάσωση, δεν επιβεβαιώνεται η ενεργή συμμετοχή της.

Επίσης ως προς την αδυναμία εκτίμησης των τελικών επιβατών, η θεωρία περί διαφορετικού είδους μεταφορικού μέσου, μοιάζουν στην παρούσα φάση «ανέκδοτο» καθώς ακόμη και στα επιβατηγά πλοία, όπου οι συνθήκες είναι πιο δύσκολες (υπέργειο internet), υπάρχουν συστήματα καταγραφής επιβαινόντων, έστω και εν πλω, με πολύ μικρές αστοχίες, κυρίως συμπληρωματικών κομίστρων (π.χ. καμπίνες, αναβάθμισης θέσης κ.ο.κ).

Η συγκεκριμένη λειτουργία αποτελεί αποκλειστική ευθύνη της Hellenic Train, που εν πολλοίς δεν έκρινε σημαντική την προσθήκη αυτής της υπηρεσίας. Βιωματικά, δε, χιλιάδες χρήστες του σιδηροδρόμου, δυσκολεύονταν να κλείσουν online εισιτήρια -ακόμη και τον περασμένο Δεκέμβριο- από το κανάλι τη Hellenic Train, καθώς το site ήταν… σούπερ δυσλειτουργικό.

Οι υποσχόμενες επενδύσεις

Πάντως τον περασμένο Ιούλιο, με αφορμή της μετονομασία της εταιρείας (η οποία από το 2017 έχει περάσει στον έλεγχο της Ferrovie dello Stato Italiane (FS) αλλά κυρίως λόγω της κατάθεσης προς ψήφιση στη Βουλή της νέας σύμβασης μεταξύ του Δημοσίου και της Hellenic Train για την ανάθεση Υποχρεώσεων Δημόσιας Υπηρεσίας επιβατικών σιδηροδρομικών μεταφορών, η διοίκηση της μητρικής εταιρείας είχε κάνει δηλώσεις για το θέμα των επενδύσεων.

Ειδικότερα, ο διευθύνων σύμβουλος της FS, Luigi Ferraris, ανέφερε πως οι συρμοί στη γραμμή Αθήνας – Θεσσαλονίκης θα διαθέτουν προηγμένα τεχνολογικά συστήματα ασφαλείας και απόκρισης σε τυχόν προβλήματα στο δίκτυο (σ.σ. αφορούν στους διαγωνισμούς για τα ETCS και GSM – R που διεξάγονται από το ελληνικό δημόσιο, που ως γνωστόν δεν ολοκληρώθηκαν), αλλά και πως σχεδιάζονται νέες υπηρεσίες με αξιοποίηση των δικτύων κινητής τηλεφωνίας πέμπτης γενιάς (5G) για την καλύτερη επικοινωνία τόσο των μηχανοδηγών, όσο και του επιβατικού κοινού.

Ωστόσο, ο κύριος όγκος των επενδύσεων ύψους 163,5 εκατ. ευρώ – με βάση και την επικαιροποιημένη σύμβαση ΥΔΥ που ψηφίστηκε το 2022 – αφορούν την απόκτηση και δρομολόγηση πέντε τρένων ETR470 –τα περισσότερα από τα οποία έχουν ήδη παραληφθεί– αλλά τα οποία σύμφωνα και με διεθνή Μέσα Ενημέρωσης, είναι «παλιοσίδερα». Χαρακτηριστικό είναι ότι, όπως γράφει η Deutsche Welle, όταν οι ιταλικοί κρατικοί σιδηρόδρομοι έστειλαν πέντε εναπομείναντα αυτά τρένα στην Ελλάδα, ο πρώην επικεφαλής της ελβετικής υπηρεσίας σιδηροδρόμων (SBB) δήλωσε πως “το μόνο που μπορώ να πω για τα Pendolinos είναι: καλή τύχη”».

Η Hellenic Train έχει επίσης αναλάβει τη μίσθωση δέκα νέων υδρογονοκίνητων και δέκα νέων ηλεκτροκίνητων τρένων μέχρι τα τέλη του 2027 συνολικής δαπάνης 101,5 εκατ. ευρώ, για τα οποία κανείς δεν αναρωτήθηκε σε ποιο σιδηροδρομικό δίκτυο θα δρομολογηθούν, καθώς αυτό είναι πεπαλαιωμένο και δεν μπορεί να υποδεχτεί τρένα υψηλών ταχυτήτων.

Επίσης, μέχρι να εκπνεύσει το 2024, η εταιρεία θα πρέπει να έχει επενδύσει 15 εκατ. ευρώ για να θέσει σε λειτουργία σύστημα πληροφόρησης επιβατών, νέα εμπορική πλατφόρμα, νέες περιστρεφόμενες θύρες και σύστημα διαχείρισης στόλου. Τέλος, μέχρι τα τέλη του 2029 η Hellenic Train θα πρέπει να έχει ολοκληρώσει την αναβάθμιση του μισθωμένου στόλου 15 τρένων που αντιστοιχεί σε κεφαλαιουχική δαπάνη 15 εκατ. ευρώ.

Επενδύσεις με bonus

Μάλιστα, η κεφαλαιακή επένδυση της Hellenic Train για την μίσθωση-δρομολόγηση νέων τραίνων υδρογόνου και ηλεκτρικών θα καταβληθεί ως συνολική προκαταβολή μισθώματος που θα αντιστοιχεί στο 40% της αγοραίας αξίας που θα καταβάλει η ΓΑΙΑΟΣΕ. Το υπολειπόμενο 60% θα καλύπτεται από τη χρηματοδοτική συμβολή του Ταμείου Ανάκαμψης προς τη ΓΑΙΑΟΣΕ.

Άρα επί της ουσίας, η εταιρεία υπόσχεται περιορισμένες επενδύσεις που να σχετίζονται με την ασφάλεια των δρομολογίων, ενώ και το τροχαίο υλικό σε μεγάλο μέρος θα χρηματοδοτηθεί από δημόσιους και ευρωπαϊκούς όρους.

Η σύμβαση και οι ρήτρες

Η νέα σύμβαση παραχώρησης ΥΔΥ (αφορά δηλαδή το πλαίσιο για το μη εμπορικά βιώσιμο έργο, κοινώς τις «άγονες γραμμές») έχει διάρκεια 10+5 χρόνια και προβλέπει ετήσια αποζημίωση 50 εκατ. ευρώ κατ’ έτος προς την Hellenic Train. Σημειώνεται ότι η εταιρεία παράγει περίπου ακόμη 80 εκατ. ευρώ τζίρου από την επιβατική και εμπορευματική κίνηση, σε συνθήκες προ και μετά της πανδημίας.

Η σύμβαση προβλέπει επίσης ότι η εταιρεία θα έχει ελάχιστο κέρδος της τάξεως των 2 εκατ. ευρώ, ενώ το Δημόσιο λαμβάνει ποσοστό 20% από τα καθαρά έσοδα της εταιρείας. Πάντως, σε αντίθεση με παλαιότερες συμβάσεις μεταξύ του Δημοσίου και της Hellenic Train για τις άγονες γραμμές, η νέα αυτή σύμβαση προβλέπει κυρώσεις σε περίπτωση μη εκτέλεσης δρομολογίων.

Τώρα, από την πλευρά της παραχωρησιούχου δεν έχει γίνει γνωστό αν υπάρχουν προβλεπόμενες ρήτρες για την περίπτωση «ανωτέρας βίας» ή αποζημίωσης για διαφυγόντα κέρδη από έκτακτα γεγονότα, όπως για παράδειγμα το δυστύχημα των Τεμπών. Η εταιρεία σαφώς αποζημιώθηκε για τις επιπτώσεις από την πανδημία (4 εκατ. ευρώ για το 2021), ωστόσο, δεν είναι σαφές, αν δύναται να διεκδικήσει κάποιου άλλου τύπου ενίσχυση ή αποζημίωση από το ελληνικό δημόσιο για άλλου τύπου συμβάντα. Προφανές βεβαίως είναι ότι θα διεκδικήσει ασφαλιστική αποζημίωση για όσες ζημιές προκλήθηκαν στο τροχαίο υλικό από την τραγωδία των Τεμπών.

Τέλος με χθεσινή της ανακοίνωση η εταιρεία δήλωσε ότι δεν θα αποφύγει τις αποζημιώσεις προς τις οικογένειες των θυμάτων, ξεκαθαρίζοντας έτσι μια ακόμη πτυχή του δράματος των Τεμπών.

Πέννυ Κούτρα

πηγή news.b2green.gr

Δημοσίευση του Γρηγόρη Φαρμάκη Μηχανολόγου Μηχανικού στο Facebook.

• «Στην επιστήμη μου και στην δουλειά μου απαγορεύεται από τους κανονισμούς να καταγράψεις το “τραγικό ανθρώπινο λάθος” ως αιτία ενός σοβαρού γεγονότος και να ξεμπερδεύεις. Είσαι υποχρεωμένος να ρωτήσεις ξανά και ξανά, γιατί δεν απετράπη το λάθος, γιατί δεν είχε γίνει αυτό που θα απέτρεπε την πιθανότητα ανθρώπινου λάθους, κοκ. Και για κάθε μια απάντηση που επικαλείται μια αιτία να ξαναρωτάς επίμονα γιατί συνέβη αυτή η αιτία και η αιτία της αιτίας. Οι γιαπωνέζοι μηχανικοί, που είναι πρακτικοί μέσα στην εξαιρετική απλότητα τους, λένε ότι πρέπει να ρωτήσεις πέντε φορές (“five why’s”), να σκάψεις δηλαδή τουλάχιστον πέντε επίπεδα πιο βαθιά κάθε μια αλυσίδα αιτιότητας που θα αναδύεται όσο ρωτάς, για να ανακαλύψεις τι πραγματικά φταίει. Λέγεται root cause analysis, ανάλυση ριζικών αιτίων, είναι τυπική επιστημονική μέθοδος που διδάσκεται στα πολυτεχνεία όλου του πλανήτη, και είναι υποχρεωτική από τους κανονισμούς, ειδικά όταν έχουμε να κάνουμε με ασφάλεια ανθρώπων.

• »Έτσι διαπιστώθηκε όταν έπεσαν τα δύο 737Max ότι η αιτία δεν ήταν το ανθρώπινο λάθος των πιλότων όπως ειπώθηκε αρχικά, ή μετά η δυσλειτουργία του συστήματος ευστάθειας, ή μετά “ανθρώπινο λάθος” των σχεδιαστών του συστήματος ευστάθειας, ή μετά “ανθρώπινο λάθος” των υπεύθυνων που βιάστηκαν να βγάλουν τα αεροπλάνα στον αέρα και πίεζαν τους σχεδιαστές να τελειώνουν κοκ. Κάθε ερώτηση οδηγούσε πιο βαθειά στις αλυσίδες της αιτιότητας μέχρι που έφτασαν στον διευθύνοντα σύμβουλο της Boeing και τις συνειδητές αποφάσεις του. Που δεν ήταν “ανθρώπινο λάθος”. Δεν παραιτήθηκε από ευθιξία. Οδηγήθηκε σε παραίτηση γιατί είχε ουσιαστική ευθύνη.

• »Εδώ, ενώ τα πτώματα των θυμάτων είναι ακόμα ζεστά και οι μηχανικοί – εμπειρογνώμονες δεν έχουν ξεκινήσει καν την δουλειά τους, ειπώθηκε επισήμως και αρμοδίως ότι “όλα δείχνουν πως πρόκειται για τραγικό ανθρώπινο λάθος”. Το οποίο στην επιστήμη μου και στην δουλειά μου, έχει την ίδια διαπιστωτική αξία με το να πεις ότι φταίει η κακιά μας η μοίρα και το ριζικό μας, ή το ότι οι πλανήτες ήταν ανάδρομοι».

Με βάση την οικοδομική άδεια που εξασφάλισε η εταιρεία, σχεδιάζεται η αξιοποίηση ενός από τα ακίνητα του συγκροτήματος για τη δημιουργία περίπου 30-40 διαμερισμάτων. Θα προσφέρονται σε επιφάνειες που θα ξεκινούν από τα 60-65 τ.μ. και μέχρι τα 85 τ.μ., δηλαδή ενός ή δύο υπνοδωματίων. Είναι επίσης πιθανό να δημιουργηθούν και ένα-δύο ακόμη διαμερίσματα των 125 τ.μ.

Επιπλωμένα διαμερίσματα στο ιστορικό Μινιόν θα έχουν τη δυνατότητα να αποκτήσουν μόνιμοι κάτοικοι της πόλης, όταν ολοκληρωθεί το έργο της ανακατασκευής του κτιρίου, που μόλις ξεκίνησε. «Μόλις αγοράσαμε το ακίνητο πριν από περίπου 15 μήνες, γίναμε αποδέκτες δεκάδων μηνυμάτων από ενδιαφερόμενους, Ελληνες της διασποράς, αλλά και Αθηναίους, που μας ρωτούσαν αν σκεφτόμαστε να φτιάξουμε και διαμερίσματα στο ακίνητο. Με αφορμή λοιπόν αυτό το ενδιαφέρον, μελετήσαμε το σχετικό ενδεχόμενο και αποφασίσαμε να αξιοποιήσουμε ένα τμήμα του συγκροτήματος για τον σκοπό αυτό», αναφέρει στην «Κ» ο κ. Δημήτρης Ανδριόπουλος, διευθύνων σύμβουλος της Dimand Real Estate.

Οπως εξηγεί ο κ. Ανδριόπουλος, «το σίγουρο είναι ότι θα απευθύνονται αποκλειστικά σε μόνιμους κατοίκους. Δεν θέλουν να τουριστικοποιηθεί περαιτέρω το σημείο πέριξ της πλατείας Ομονοίας. Αντιθέτως, θέλουμε τα σπίτια αυτά να απευθυνθούν πρώτα και κύρια σε Ελληνες και μόνιμους κατοίκους της Αθήνας. Σε πρώτη φάση, σχεδιάζουμε την πώληση των διαμερισμάτων, αλλά δεν έχουμε αποκλείσει και το σενάριο της μίσθωσης, ασφαλώς με συμβάσεις μεγάλης διάρκειας και όχι μέσω ψηφιακών πλατφορμών βραχυχρόνιας μίσθωσης», σημειώνει ο επικεφαλής της Dimand.

Τα διαμερίσματα θα απευθύνονται κυρίως σε εργένηδες και νεαρά ζευγάρια σε καλά αμειβόμενες θέσεις εργασίας. Νεαροί επιχειρηματίες, ελεύθεροι επαγγελματίες, ή startuppers (δηλαδή στελέχη νεοφυών εταιρειών), που επιθυμούν να έχουν κι έναν χώρο κοντά στη δουλειά τους, που να μπορούν και να μείνουν και να εργαστούν, θα αποτελέσουν το βασικό κοινό στο οποίο θα στοχεύσει η Dimand.

Θα απευθύνονται αποκλειστικά σε μόνιμους κατοίκους, ενώ δεν έχει αποκλειστεί και το σενάριο της μίσθωσης με συμβάσεις μεγάλης διάρκειας.

Το συνολικό ύψος της επένδυσης, μαζί με την αγορά του κτιρίου, αναμένεται να ξεπεράσει τα 50 εκατ. ευρώ. Το κόστος αγοράς ανήλθε σε 26 εκατ. ευρώ, ενώ ανάλογου ύψους προβλέπεται ότι θα είναι και το κόστος της ανακατασκευής του κτιρίου.

Το Μινιόν είχε περάσει στην κατοχή της Folli Follie κατά τη δεκαετία του 2000, λίγα χρόνια μετά τον θάνατο του εμπνευστή και ιδιοκτήτη του, Ιωάννη Γεωργακά. Αρχική πρόθεση ήταν να επαναλειτουργήσει ως πολυκατάστημα, σχέδιο που δεν προχώρησε. Στη συνέχεια, το 2012, υπήρξε συμφωνία για τη μίσθωσή του από το υπ. Περιβάλλοντος, Ενέργειας και Κλιματικής Αλλαγής. Ωστόσο, ούτε η συμφωνία αυτή υλοποιήθηκε ποτέ και το ακίνητο παρέμεινε αναξιοποίητο, μέχρι την εμφάνιση των οικονομικών προβλημάτων στη Folli Follie και την ανάγκη ρευστοποίησης της ακίνητης περιουσίας της για τη μείωση των χρεών της εταιρείας. Η ίδια η Dimand παρακολουθούσε τις εξελίξεις γύρω από το Μινιόν ήδη από το 2006. Σήμερα, η εισηγμένη θεωρεί ότι υπάρχουν σημαντικές προοπτικές ανακατασκευής κτιρίων στο τμήμα του κέντρου που περιλαμβάνει την οδό Πατησίων, την πλατεία Ομόνοιας, την πλατεία Κοτζιά και την οδό Αιόλου.

Η ανάπλαση του Μινιόν αναμένεται να προστεθεί σε μια σειρά από πρωτοβουλίες που επιχειρούν να αλλάξουν την εικόνα του άξονα της οδού Πατησίων (νυν 28ης Οκτωβρίου), αρχής γενομένης από την ανακατασκευή και επέκταση του Εθνικού Αρχαιολογικού Μουσείου, την αξιοποίηση του οικοπέδου που κάποτε στεγαζόταν ο θερινός κινηματογράφος Αθήναιον, την ανακατασκευή του κτιρίου του ΟΤΕ και την πεζοδρόμηση της οδού Τοσίτσα, όπισθεν του Εθνικού Μετσόβιου Πολυτεχνείου.

Μία ακόμα κίνηση που ανακοινώθηκε πρόσφατα, αφορά την αναβάθμιση του σπιτιού της Μαρίας Κάλλας. Οπως έγινε γνωστό τον προηγούμενο μήνα, το κτίριο που βρίσκεται στη συμβολή της Λ. Πατησίων 61 με την οδό Σκαραμαγκά, ένα τετραώροφο ακίνητο του 1925, πρόκειται να ανακατασκευαστεί πλήρως, προκειμένου εκεί να στεγαστεί η Ακαδημία Λυρικής Τέχνης «Μαρία Κάλλας». Το έργο θα είναι ύψους της τάξεως των 6,8 εκατ. ευρώ και θα αναβιώσει ένα χώρο όπου διέμενε η Ελληνίδα υψίφωνος με την οικογένειά της, όταν ήρθε στην Αθήνα από το 1937 έως και το 1945, όταν και επέστρεψε στη Νέα Υόρκη.

Τον σχεδιασμό της ανακατασκευής του ιστορικού Μινιόν έχει αναλάβει το αρχιτεκτονικό γραφείο Minos Digenis Arquitectos.

Οι αριθμοί 

55 εκατ. ευρώ η συνολική επένδυση (αγορά και ανακατασκευή)
6.500 τ.μ. καταστημάτων θα δημιουργηθούν στους πρώτους ορόφους του συγκροτήματος
6.500 τ.μ. γραφείων στα υπόλοιπα τμήματα του ακινήτου
4.500 τ.μ. κατοικίες σε αυτόνομο τμήμα στη συμβολή των δύο πεζοδρόμων όπισθεν του συγκροτήματος
1.000 τ.μ. οι χώροι εστίασης και ψυχαγωγίας που θα πλαισιώσουν την ανάπλαση
30-40 επιπλωμένα διαμερίσματα προς πώληση ή και εκμίσθωση σε μόνιμους κατοίκους της πόλης

πηγή https://www.kathimerini.gr/economy/562274197/epiplomena-polyteli-diamerismata-sto-neo-minion/

«Δίψα» άνευ προηγουμένου για επενδύσεις σε ενέργεια και ηλεκτρικό ρεύμα αλλάζει το τοπίο στην οικονομία και στην κοινωνία. Ιδιώτες επενδυτές καταθέτουν καθημερινά νέα σχέδια προς χρηματοδότηση από το Ταμείο Ανάκαμψης παραγωγικών επενδύσεων και έργων για ενέργεια, καλύπτοντας κενά και λάθη περασμένων ετών στους σχεδιασμούς, τα οποία πληρώνουν σήμερα όλοι πανάκριβα: επιχειρήσεις, νοικοκυριά αλλά και το κράτος.

Οπως αποκαλύπτει το «business stories», από τα 11 δισ. ευρώ νέων επενδύσεων τα οποία κινητοποίησε μέσα σε έναν χρόνο (έως αρχές Ιανουαρίου) το «εργαλείο» των δανείων του Ταμείου Ανάκαμψης, τα 7 δισ. αφορούν σχέδια που υπέβαλαν ιδιώτες επενδυτές για δράσεις που εντάσσονται στον πυλώνα «Πράσινη Μετάβαση».

Κατά 90% ή πάνω από 6 δισ. ευρώ, τα κατατεθειμένα αυτά επενδυτικά πλάνα περικλείουν έργα και επενδύσεις στον χώρο της ενέργειας: εξοικονόμηση, αποθήκευση και -κυρίως- παραγωγή ενέργειας από Ανανεώσιμες Πηγές.

Αλλάζουν όλα

«Είναι μια τεράστια παρέμβαση στον ενεργειακό τομέα. Πρόσθετες επενδύσεις που θα έμεναν στο συρτάρι χωρίς το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητος», αναφέρουν σε συζητήσεις τους συνεργάτες του επικεφαλής του Ταμείου, αναπληρωτή υπουργού Οικονομικών Θεόδωρου Σκυλακάκη.

Αν στα 6 δισ. ευρώ από το τα δάνεια προστεθούν προγράμματα ή επιδοτήσεις και δράσεις «Εξοικονομώ» σε κατοικίες, επιχειρήσεις και κρατικά κτίρια, οι μελλοντικές επενδύσεις στην ενέργεια ως το 2025 αγγίζουν τα 10 δισ. ευρώ! Μόνο φέτος, το 2023 θα βρέξει επιδοτήσεις 2 δισ. για φωτοβολταϊκά στη στέγη και ενεργοβόρες επιχειρήσεις ή δήμους «Εξοικονομώ – Ανακαινίζω» για νέους έως 39 ετών, το νέο «Εξοικονομώ» που ξεκινά Απρίλιο με 750 εκατ. ευρώ κ.λπ.

Το πρόβλημα

Αυτή θα είναι και η λύση για την κρίση ενέργειας που ζει η χώρα. Στην κυβέρνηση, όμως, λένε πως η «αιτία του κακού» για το ότι στην Ελλάδα πληρώνουμε πανάκριβα το ηλεκτρικό ρεύμα και το φυσικό αέριο πρέπει να αναζητηθεί στην ενεργειακή μετάβαση επί ΣΥΡΙΖΑ.
Επί έναν χρόνο η Ελλάδα είναι από τις χώρες με τη χαμηλότερη χρέωση για τον τελικό καταναλωτή στην Ευρωζώνη, μετά τις επιδοτήσεις ρεύματος. Τους τελευταίους μήνες όμως έχει ανάψει μια άλλη συζήτηση αν και γιατί η χώρα μας έχει τις υψηλότερες τιμές χονδρικής σε σύγκριση με Ισπανία, Πορτογαλία κ.λπ. Πάνω σε αυτό δομήθηκε και μια κριτική για το πού καταλήγουν οι επιδοτήσεις, ποιος κερδίζει και πού πάνε τα υπερκέρδη.

Στην κυβέρνηση απαντούν πως υπάρχει μια σκόπιμη υπερβολή, καθώς στην Ελλάδα εφαρμόζεται το μοντέλο τιμολόγησης «του επόμενου μήνα», με βάση τις διεθνείς τιμές του προηγούμενου. Αλλες χώρες χρεώνουν το φυσικό αέριο με τιμές του μήνα που αγοράζεται. Συνεπώς, όταν πέφτουν διεθνώς οι τιμές η Ελλάδα φαίνεται ακριβότερη. Οταν όμως ανεβαίνουν, γίνεται φθηνότερη.

«Εμμένουν στο “μήνα-μήνα” και παραβλέπουν τους μήνες που είμαστε φθηνότεροι», λένε. Και υποστηρίζουν ότι πίσω από αυτό κρύβεται ο πιο ουσιαστικός λόγος για τον οποίο η Ελλάδα είναι μεσοσταθμικά ακριβή:

• Η χονδρική τιμή ρεύματος είναι συνάρτηση του οριακού καυσίμου. Οριακό καύσιμο είναι αυτό που έρχεται να προστεθεί τελευταίο στο ενεργειακό μείγμα που παράγει το ρεύμα (ΑΠΕ, υδροηλεκτρικά, λιγνίτης κ.λπ.), όταν δεν επαρκούν οι φθηνότερες πηγές. Στην Ελλάδα αλλά και όλη την Ευρώπη, το ακριβότερο καύσιμο είναι πλέον το φυσικό αέριο. Ωστόσο στη χώρα μας έχει μεγαλύτερο μερίδιο στο ενεργειακό μείγμα -παρότι το μερίδιο αυτό διαρκώς πέφτει- εν συγκρίσει με την υπόλοιπη Ευρώπη.
• Αιτία είναι ότι η απολιγνιτοποίηση στην Ελλάδα δεν έγινε με μεγάλες επενδύσεις σε ΑΠΕ αλλά με εργοστάσια φυσικού αερίου, που ήταν φθηνότερο μέχρι το 2020. Αυτό προδιαγράφηκε από την προηγούμενη κυβέρνηση γιατί τότε ξεκίνησαν αυτές οι επενδύσεις με έμφαση σε μεγάλες μονάδες φυσικού αερίου.

«Ηταν ο βασικός τρόπος που η προηγούμενη κυβέρνηση επέλεξε να συντίθεται το ενεργειακό μείγμα στην Ελλάδα, διευκολύνοντας τέτοιες επενδύσεις αντί για ΑΠΕ.

Ετσι, έφτασε το φυσικό αέριο να αντιπροσωπεύει το 45% στο ενεργειακό μείγμα της χώρας. Και όταν αυξήθηκε 5%, 10% και 15% η τιμή του, τινάχθηκε το ενεργειακό μείγμα στον αέρα», υποστηρίζουν στο οικονομικό επιτελείο.

Πηγή: b2green.gr

Την ευκαιρία να διορθώσουν την εικόνα των ακινήτων τους όπως αυτή εμφανίζεται στο Ε9 έχουν οι φορολογούμενοι πριν φθάσει ο νέος λογαριασμός του ΕΝΦΙΑ.

Οσοι έχουν διαπιστώσει λάθη ή παραλείψεις στην ακίνητη περιουσία τους μπορούν να τα διορθώσουν για να αποφύγουν έξτρα χρεώσεις, ενώ οι φορολογούμενοι που το 2022 απέκτησαν ή μεταβίβασαν κάποιο ακίνητο ή τακτοποίησαν αυθαίρετες επιφάνειες και αποκάλυψαν «ξεχασμένα» τετραγωνικά μέτρα στους δήμους θα πρέπει να εμφανίσουν τις αλλαγές αυτές στην Εφορία.

Ακίνητα: Πώς θα κινηθούν οι τιμές πώλησης το 2023

Οι διορθώσεις αλλά και οι μεταβολές στην περιουσιακή εικόνα των φορολογουμένων που έγιναν το 2022 δηλώνονται στην ηλεκτρονική πύλη της ΑΑΔΕ έως τις 31 Μαρτίου 2023, ενώ τις επόμενες ημέρες αναμένεται να ανοίξει η πλατφόρμα για την υποβολή Δηλώσεων Ε9 έτους 2024, δηλαδή για τις αλλαγές στην περιουσιακή κατάσταση που πραγματοποιούνται από την 1η Ιανουαρίου 2023 και μετά.

Ο λογαριασμός του νέου ΕΝΦΙΑ θα χτυπήσει την πόρτα 7 εκατ. ιδιοκτητών ακινήτων στα τέλη Απριλίου και θα πρέπει να πληρωθεί σε 10 ίσες μηνιαίες δόσεις από τον Μάιο του 2023 έως και τον Φεβρουάριο του 2024.

Οι φορολογούμενοι πριν λάβουν το νέο ραβασάκι έχουν τη δυνατότητα να διορθώσουν τυχόν λάθη και παραλείψεις που θα εντοπίσουν στα στοιχεία των ακινήτων τους έως το τέλος Μαρτίου.  Ιδιαίτερη προσοχή απαιτείται από όσους αγόρασαν ή πούλησαν ακίνητο το 2022 ή «τακτοποίησαν» επιφάνειες των ακινήτων τους τις οποίες δεν είχαν δηλώσει στο Ε9.

Οι διορθώσεις γίνονται χωρίς την επιβολή του προστίμου των 100 ευρώ, ενώ συνήθως αποδεικνύονται σημαντικές για τους ιδιοκτήτες ακινήτων καθώς «ξεφουσκώνουν» τον λογαριασμό του ΕΝΦΙΑ.

Τα πιο συνηθισμένα λάθη

Ιδιαίτερη προσοχή κατά τη συμπλήρωση του Ε9 απαιτείται στα εξής σημεία:

1. Οροφος

Αν δεν συμπληρωθεί ο αριθμός του ορόφου όπου βρίσκεται το διαμέρισμα, για τον υπολογισμό του φόρου λαμβάνεται ο συντελεστής που αντιστοιχεί στον 6ο όροφο, οπότε το ποσό αυξάνεται σημαντικά. Στην περίπτωση μεζονέτας ως όροφος θα πρέπει να δηλωθεί ο υψηλότερος όροφός της.

2. Εμπράγματα δικαιώματα

Ανάλογα με το είδος των δικαιωμάτων (ψιλή κυριότητα ή επικαρπία) ο φόρος αλλάζει δραστικά και για αυτό θα πρέπει να έχουν συμπληρωθεί οι σωστοί κωδικοί στο Ε9.

3.  Βοηθητικοί χώροι

Λάθος που κοστίζει ακριβά είναι η αναγραφή των βοηθητικών χώρων ως κύριων ή η δήλωση των υπογείων επιφανειών ακινήτων ως χώρων κύριας χρήσης ή του παταριού που επικοινωνεί με εσωτερική κλίμακα μαζί με τους κύριους χώρους του ακινήτου. Στις περιπτώσεις αυτές χρεώνεται κανονικός φόρος ανά τετραγωνικό μέτρο και όχι ο μειωμένος κατά 90% σε σχέση με τον φόρο που αναλογεί σε χώρο κύριας χρήσης, καθώς για τους βοηθητικούς χώρους εφαρμόζεται συντελεστής 0,1.

4. Συνιδιοκτησία

Για μη αναγραφή ποσοστού συνιδιοκτησίας ή αναγραφή λανθασμένου ποσοστού συνιδιοκτησίας, το μηχανογραφικό σύστημα της ΑΑΔΕ υπολογίζει τον ΕΝΦΙΑ θεωρώντας ότι το ποσοστό συνιδιοκτησίας είναι 100%, δηλαδή ότι όλο το ακίνητο ανήκει στον φορολογούμενο, οπότε καταλογίζει στον ίδιο φορολογούμενο ολόκληρο το ποσό του φόρου που αναλογεί στο συγκεκριμένο ακίνητο.

5. Ηλικία

Θα πρέπει στον συγκεκριμένο κωδικό να αναγραφεί το έτος έκδοσης της οικοδομικής άδειας του ακινήτου και όχι το έτος αποπεράτωσής του. Η παλαιότητα του ακινήτου απομειώνει την τιμή ζώνης και περιορίζει το ύψος του φόρου.

6. Επαγγελματικοί χώροι

Ενα από τα συνηθισμένα λάθη είναι η δήλωση χώρων ως επαγγελματικών που στην οριζόντια ιδιοκτησία εμφανίζονται ως αποθήκη. Αυτό συμβαίνει όταν το ακίνητο είναι μισθωμένο ως επαγγελματικός χώρος. Επισημαίνεται ότι οι αποθήκες, ακόμη και αν είναι ξεχωριστή οριζόντια ιδιοκτησία, έχουν σημαντικά μειωμένο ΕΝΦΙΑ σε σχέση με τους κανονικούς επαγγελματικούς χώρους ή τις κατοικίες.

7. Ημιτελή κενά κτίσματα

Σε περίπτωση που δεν έχουν δηλωθεί σωστά στους αντίστοιχους κωδικούς δεν υπολογίζεται η έκπτωση φόρου κατά 60%.

8. Απόσταση από τη θάλασσα

Λανθασμένη αναγραφή απόστασης αγροτεμαχίου από τη θάλασσα για μικρότερη των 700 μέτρων προσαυξάνει το οφειλόμενο ποσό του φόρου.

https://www.ot.gr/2023/01/18/oikonomia/akinita/forologikes-diloseis-oi-diorthoseis-sto-e9-pou-ksefouskonoun-ton-enfia/

Μετά το δήμο Αθηναίων που ζητά μείωση τουλάχιστον στο μισό της αύξησης των αντικειμενικών αξιών των ακινήτων σε όλα τα δημοτικά διαμερίσματα, στο «χορό» των διεκδικήσεων μειώσεων μπαίνουν ο ένας μετά τον άλλο δήμοι από όλη τη χώρα.

Οι δήμοι συγκαλούν τα δημοτικά συμβούλια για να λάβουν αποφάσεις ενώ ήδη οι δήμοι Γλυφάδας, Πατρέων, Παλλήνης, Μοσχάτου- Ταύρου, Πύλου – Νέστορος, Κέρκυρας, Κορινθίων  ζητούν από το υπουργείο Οικονομικών να μειωθούν οι αντικειμενικές αξίες που έκαναν άλμα το Ιούνιο του 2021 προκαλώντας ντόμινο επιβαρύνσεων στον ΕΝΦΙΑ και σε άλλους 18 φόρους και τέλη που βαρύνουν τα ακίνητα.

Ο δήμος Πατρέων ζητάει «κούρεμα» 30% στις αντικειμενικές τιμές, ο δήμος Παλλήνης θεωρεί ότι «είναι αδιανόητο, πολίτες  με πενιχρά εισοδήματα, να χάνουν το δικαίωμα του Ελάχιστου Εγγυημένου Εισοδήματος, το επίδομα στέγασης, το Κοινωνικό Οικιακό Τιμολόγιο, τον μειωμένο ΕΝΦΙΑ επειδή ανέβηκε υπερβολικά, άδικα και αναιτιολόγητα, η αντικειμενική αξία του σπιτιού τους.

Με  επιστολή του στο υπουργείο Οικονομικών το δημοτικό συμβούλιο Γλυφάδας, ζήτησε την αναπροσαρμογή των τιμών ζώνης, καθώς μετά την τελευταία αναθεώρηση προέκυψαν μεγάλες αυξήσεις. Ο δήμος θα αναθέσει σε ορκωτό εκτιμητή την εκπόνηση σχετικής έκθεσης από την πλευρά του, εφόσον το υπουργείο δηλώσει ότι προτίθεται να λάβει υπόψη μια τέτοια εκτίμηση για την καλύτερη αξιολόγηση όλων των δεδομένων. Ωστόσο, ζητάει να δοθεί παράταση στην προθεσμία για την ολοκλήρωση της εκτίμησης, η οποία εκπνέει στις 20 Ιανουαρίου.

Σύμφωνα µε το ψήφισμα του δημοτικού συμβουλίου στη Γλυφάδα, υπάρχουν περιπτώσεις ακινήτων που μετά την αύξηση των αντικειμενικών αξιών ο ΕΝΦΙΑ εκτοξεύτηκε στα ύψη:

–  Για το 2022 ο ΕΝΦΙΑ ανήλθε 3.501,11 ευρώ, ενώ το προηγούμενο έτος ο φόρος είχε προσδιοριστεί στα 865,57 ευρώ, δηλαδή καταγράφηκε αύξηση φόρου της τάξης του 304%.

–  Για το 2022 ο ΕΝΦΙΑ διαμορφώθηκε σε 2.632,51 ευρώ, ενώ το προηγούμενο οικονομικό έτος ο φόρος είχε προσδιοριστεί στα 465,94 ευρώ (αύξηση 465%).

–  Για το 2022 ο ΕΝΦΙΑ ανήλθε σε 2.369,27 ευρώ, ενώ το προηγούμενο οικονομικό έτος ο φόρος είχε προσδιοριστεί στα 419,35 ευρώ (αύξηση φόρου 467%).

–  Για το 2022 ο ΕΝΦΙΑ εκτοξεύτηκε στα 5.367, 42 ευρώ, επτά φορές πάνω από το προηγούμενο οικονομικό έτος, όταν ο φόρος είχε προσδιοριστεί στα 745,38 ευρώ

Ζητούν παράταση

Οι δήμοι, έχουν προθεσμία να υποβάλλουν τις προτάσεις τους για την αναθεώρηση των αντικειμενικών τιμών εντός των ορίων τους, έως τις 20 Ιανουαρίου 2023 και ήδη πιέζουν για παράταση της προθεσμίας.

Η  γνώμη των δημοτικών συμβουλίων των Δήμων θα πρέπει να υποβληθεί στη Γενική Γραμματεία Πληροφοριακών Συστημάτων Δημόσιας Διοίκησης του Υπουργείου Ψηφιακής Διακυβέρνησης και να συνοδεύονται από κάθε πραγματικό αποδεικτικό στοιχείο που θα αιτιολογούν τους λόγους για τους οποίους ζητούν να μειωθούν οι τιμές. Ανάμεσα στους δήμους που αναμένεται να ζητήσουν μείωση των αντικειμενικών αξιών είναι αρκετοί δήμοι της Αττικής όπου καταγράφηκαν μεγάλες αυξήσεις όπως το Χαϊδάρι, η Δάφνη, το Μαρούσι ,το Χαλάνδρι, το Καματερό, ο Άγιος Δημήτριος, η Αγία Βαρβάρα αλλά και οι δήμοι όπως της Αστυπάλαιας, του Ναυπλίου  της Λήμνου, του Λαγκαδά που οι τιμές ζώνης έκαναν άλμα.

Χωρίς αναδρομική ισχύ

Το υπουργείο Οικονομικών δεν έχει αφήσει το παραμικρό περιθώριο αναδρομικών διορθώσεων καθώς ορίζει ρητά πως εφόσον γίνει επανάληψη της διαδικασίας και προσδιοριστούν νέες τιμές αυτές θα ισχύσουν από το χρόνο έκδοσης της απόφασης και εφεξής. Έτσι, δεν θα επηρεαστεί ο ΕΝΦΙΑ του 2022 και ενδεχομένως ούτε του 2023.

Οι στοιχειοθετημένες γνώμες που θα καταθέσουν οι δήμοι θα τεθούν υπόψη της αρμόδιας Επιτροπής του υπουργείου Οικονομικών, που θα τις μελετήσει  υποβάλλοντας τις προτάσεις της στον υπουργό Οικονομικών Χρήστο Σταϊκούρα προκειμένου να λάβει την τελική απόφαση.

πηγή ot.gr

Μια αναδρομή 168 ετών στους νόμους που στόχευαν στο πολεοδομικό συμμάζεμα της χώρας, με αρχή τη ρύθμιση του 1855 για τα Αναφιώτικα – Ο ρόλος του Προσφυγικού το 1922, τα ήξεις αφήξεις με τις κατεδαφίσεις και το διαχρονικό παιχνίδι με τους ψηφοφόρους

Το «όργιο» ασυδοσίας με την αυθαίρετη δόμηση ανά την ελληνική επικράτεια είναι σχεδόν… συνομήλικο με το νεοελληνικό κράτος. Είναι αξιοσημείωτο ότι και η νομιμοποίηση αυθαιρέτων ξεκίνησε αντίστοιχα (έστω και με αποσπασματικό τρόπο) από τα χρόνια του Οθωνα, όταν το 1855 τακτοποιήθηκε ο οικισμός Αναφιώτικα κάτω από την Ακρόπολη και παράνομα κτίσματα στο κέντρο της Αθήνας.

Οσον αφορά το σύνολο της επικράτειας, εδώ και έναν αιώνα οι ρυθμίσεις τακτοποίησης του χώρου διαδέχονται η μία την άλλη, επιτήδειοι ανακαλύπτουν κάθε φορά νέα κόλπα για να τις παρακάμπτουν, λίγο μετά εμφανίζονται «παράθυρα» για τη νομιμοποίηση πολεοδομικών παρανομιών, με τη διοίκηση πάντα να αποποιείται τις ευθύνες της. Οσο για τις τελεσίδικες αποφάσεις κατεδάφισης αυθαιρέτων, παραμένουν ανεκτέλεστες, με μικρές εξαιρέσεις για τα… μάτια του κόσμου, οι οποίες συνήθως αφορούν φράχτες και παραπήγματα.

Το επόμενο διάστημα αναμένεται από την πολιτική ηγεσία του υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας (ΥΠΕΝ) να προωθηθεί στη Βουλή η νέα νομοθετική πρωτοβουλία για την επαναφορά της δυνατότητας τακτοποίησης των μεγάλων αυθαιρέτων της λεγόμενης «Κατηγορίας 5», δηλαδή των κτιρίων με υπερβάσεις άνω του 40% των πολεοδομικών μεγεθών κάλυψης και δόμησης και άνω του 20% του επιτρεπόμενου ύψους ή δίχως οικοδομική άδεια.

1923-1926
Οι πρώτες απόπειρες

Η ρύθμιση έρχεται μια εκατονταετία έπειτα από την πρώτη προσπάθεια «τακτοποίησης» της άναρχης ανάπτυξης του χώρου με το νομοθετικό διάταγμα «Περί σχεδίων πόλεων, κωμών και συνοικιών του κράτους και οικοδομής αυτών» (ΦΕΚ 228/Α/1923, 16.8.1923) και ύστερα από περίπου 150 ρυθμίσεις νομιμοποίησης αυθαιρέτων. Του διατάγματος είχε προηγηθεί η άναρχη εγκατάσταση στα αστικά κέντρα των προσφύγων μετά τη Μικρασιατική Καταστροφή του 1922.

Τρία χρόνια αργότερα, το 1926, εκδίδεται το προεδρικό διάταγμα «Περί αυθαιρέτων κατασκευών και διώξεως των παραβατών κατά την εκτέλεση οικοδομικών εργασιών», με το οποίο επιδιώκεται ο διαχωρισμός του χώρου σε εντός και εκτός σχεδίου περιοχές και ο έλεγχος των οικοδομικών εργασιών με την παροχή οικοδομικής άδειας. Μάλιστα, προέβλεπε κατεδάφιση για όσες οικοδομές εκτελούνταν χωρίς άδεια ή καθ’ υπέρβασή της και δεν ανταποκρίνονταν στους όρους των σχεδίων πόλεως. Ωστόσο, οι συγκεκριμένες ρυθμίσεις δεν περιόρισαν το πρόβλημα, καθώς ελάχιστα εφαρμόστηκαν. Ηταν άλλωστε η φτώχεια που ωθούσε εκείνα τα χρόνια τους πολίτες στην αυθαιρεσία. Το επισημαίνει σε άρθρο του στα «Τεχνικά Χρονικά», την 1η Νοεμβρίου 1937, ο τότε επιθεωρητής δημοσίων έργων Αν. Δημητρακόπουλος: «Σήμερον, λόγω νεωτέρων συνθηκών, η κατάστασις είναι βέβαια περισσότερον έντονος. Και αυτή ακόμη η τάσις ανεγέρσεως αυθαιρέτων οικίσκων εκτός σχεδίου, η οποία και εις το παρελθόν υπήρχεν, είχε και έχει ως βαρύτεραν πρωταρχικήν αιτίαν την οικονομικήν ανεπάρκειαν μεγάλου μέρους των κατοίκων και έπειτα έρχονται όλα τα άλλα (προσπάθεια κτήσεως ιδιοκτήτου οικίας, κερδοσκοπία, αστυνομική ανεπάρκεια, κρίσις της στέγης, ταχέα μέσα συγκοινωνίας, αστάθεια του νομίσματος κ.λπ.)».

1953-1957
Κριτική για τις κατεδαφίσεις

Μάλιστα, μια δεκαπενταετία αργότερα, το 1953, ο μηχανικός ο Γ. Φ. Φωτόπουλος επικρίνει σε άρθρο του στα «Τεχνικά Χρονικά» το γκρέμισμα στις φτωχογειτονιές: «Το Σχέδιον Πόλεως κατεδάφισε και άλλα φτωχόσπιτα εις το Δουργούτι ή εις την Κοκκινιά ή εις κάποιαν άλλη ακραίαν λαϊκήν συνοικίαν των Αθηνών. Είναι ζήτημα αν κανείς εσκέφθη πόσα δράματα κρύπτονται πίσω από την δημοσιογραφικήν αυτήν είδησιν. Ενα δράμα είναι ότι το Σχέδιον Πόλεων, δηλαδή οι τεχνικοί που έρχονται εις επαφήν περισσότερον με τον απλόν κόσμον, υποχρεώνονται, αντί ν’ απασχολούνται αποκλειστικώς με την ανοικοδόμησιν, ν’ απασχολούνται με την κατεδάφισιν».

Το μέγεθος του προβλήματος αποτυπώνεται το 1956 στη «Στατιστική Επετηρίδα». Από τις 57.524 νέες κατοικίες που ανεγέρθηκαν στην Ελλάδα εκείνη τη χρονιά οι 15.558 ήταν αυθαίρετες. Εναν χρόνο αργότερα, το 1957, ο μηχανικός Γεώργιος Μάρκου, σχολιάζοντας την κατάργηση του νόμου που ίσχυε έως τότε και απαγόρευε την κατεδάφιση αυθαιρέτων των οποίων η στέγη είχε ολοκληρωθεί (γι’ αυτό χτίζονταν αυθαίρετα εν μία νυκτί), υπογραμμίζει ότι δεν έφερε αποτέλεσμα. «Ο νόμος τα κατεδαφίζει, πολλά όμως σώζονται, και όποιος εξέλθη ολίγον πέραν της περιοχής της πόλεως θα ευρεθή προ θεάματος χιλιάδων και δεκάδων χιλιάδων τοιούτων αυθαιρέτων οικοδομών. Ο νόμος δεν έφερεν αποτέλεσμα, προκάλεσε δάκρυα, δυστυχία, αγανάκτησιν, εχθρούς του καθεστώτος, αλλά δεν ωφέλησεν» σημειώνει.

1968
Εξαίρεση με κυρώσεις

Κατά τη μεταπολεμική περίοδο, έως και το τέλος της χούντας, οι κυβερνήσεις υιοθέτησαν για τους αυθαιρετούχους την τακτική του… καρότου και του μαστιγίου. Οι ρυθμίσεις διαδέχονταν η μία την άλλη, αφενός δίνοντας προνόμια και παροχές για τους μικροϊδιοκτήτες και ανοίγοντας «παράθυρα» νομιμοποίησης αυθαιρέτων και αφετέρου νομοθετώντας νόμους με αυστηρές ποινές για τις πολεοδομικές αυθαιρεσίες.

Ο αναγκαστικός νόμος 410/1968 προέβλεπε την εξαίρεση από την κατεδάφιση όλων των αυθαίρετων κατασκευών εντός σχεδίου πόλεως, με δήλωση στην Εφορία για επιβολή ειδικής εισφοράς και ποινικές κυρώσεις σε βάρος των ιδιοκτητών τους. Ακολουθούν το 1973 το νομοθετικό διάταγμα (ΝΔ) 8/73 «Περί Γενικού Οικοδομικού Κανονισμού (ΓΟΚ)» ορίζοντας πρόστιμο ίσο με την αξία του αυθαιρέτου και επιβάλλοντας εκ νέου πρόστιμο πενταπλάσιο του αρχικού εάν ξαναχτιζόταν κατεδαφιστέο κτίσμα. Εναν χρόνο αργότερα δημοσιεύεται το ΝΔ 349/1974 «Περί κατεδαφίσεως αυθαιρέτως ανεγειρόμενων κτισμάτων και επιβολής κυρώσεων εις τους άνευ αδείας οικοδομούντας» με ρυθμίσεις για την άμεση κατεδάφιση των κτισμάτων, την επιβολή προστίμων, ακόμη και ποινές φυλάκισης.

Την κατάσταση περιγράφει το 1976 ο τότε γενικός γραμματέας του τοπικού τμήματος του Τεχνικού Επιμελητηρίου Ελλάδας (ΤΕΕ) στην Κεντρική Μακεδονία, κ. Σωτήρης Κούβελας. «Ο,τι κακό δεν έγινε στα δύσκολα χρόνια του 1923, που πίεζαν ο χρόνος για την αποκατάσταση των προσφύγων και η φτώχεια μας, γίνεται σήμερα στην εποχή που τα οικονομικά μας είναι πολύ καλύτερα από τότε». Οπως αναφέρει σε άρθρο του στα «Τεχνικά Χρονικά», η Θεσσαλονίκη ήταν ζωσμένη από αυθαίρετα σπίτια, καθώς μόνο στο δεύτερο εξάμηνο του 1975 ξεφύτρωσαν 6.000 κτίσματα κάθε είδους, «από παράγκες μέχρι τετραώροφες οικοδομές με σκελετό μπετόν αρμέ». Σύμφωνα με τον ίδιο, πολλά από αυτά «ήταν χτίσματα σε οικόπεδα του Δημοσίου ή των δήμων, που έχουν καταληφθεί επίσης αυθαίρετα», όσο για τα αυθαίρετα εκτός σχεδίου, «καλύπτουν σε έκταση όσο το 1/3 της πόλης που έχει σχέδιο».

1977
Δημεύσεις και μηχανημάτων

Η κατάσταση ενισχύθηκε από τις δηλώσεις στελεχών τής τότε κυβέρνησης που υπόσχονταν ότι όλα τα αυθαίρετα θα μπουν στο σχέδιο πόλεως. Παράλληλα, δήλωναν ότι θα τακτοποιούσαν όσους ζούσαν σε αυθαίρετα στις πολυκατοικίες που θα έχτιζε το κράτος, δίνοντάς τους από ένα διαμέρισμα. Ετσι, όσοι δεν είχαν χτίσει έως τότε αυθαίρετο έσπευσαν να το κάνουν «ποντάροντας» στην επικείμενη ένταξή του στο σχέδιο ή – εάν κρινόταν κατεδαφιστέο – στην απόκτηση ενός ολοκαίνουργιου διαμερίσματος.

Από το 1977 και μετά διαιωνίζεται η κατ’ εξακολούθηση νομοθέτηση τακτοποίησης αυθαιρέτων, συνήθως ατελέσφορη, με στόχο, πέρα από τον εισπρακτικό, να μπει ένα τέλος στην πολεοδομική παρανομία. Με τον νόμο 651/1977, μεταξύ άλλων, επιβάλλονται ποινές σε ιδιοκτήτες αυθαιρέτων, εργολάβους και επιβλέποντες μηχανικούς, δημεύονται μηχανήματα και οχήματα που χρησιμοποιήθηκαν για την κατασκευή αυθαιρέτων και απαγορεύεται η ύδρευση και η ηλεκτροδότηση νέων αυθαιρέτων. Παράλληλα, εξαιρούνται από την κατεδάφιση αυθαίρετα που ανεγέρθηκαν μετά την ισχύ του ΓΟΚ του 1955 και έως την έναρξη ισχύος του ΝΔ 8/73. Τον ίδιο χρόνο, με τον νόμο 720/1977 δίνεται δυνατότητα γενικής εξαίρεσης από την κατεδάφιση, αλλά αυτή τη φορά όχι μόνο εντός σχεδίου (όπως με τον 410/1968) αλλά και εκτός σχεδίου πόλεως, με εξαίρεση αυθαίρετα σε αιγιαλό και δασικές εκτάσεις. Η ρύθμιση κρίθηκε αντισυνταγματική το 1980, καθώς παραβίαζε τη συνταγματική αρχή της ισότητας και του κράτους δικαίου και το άρθρο 24 του Συντάγματος.

1983-1985
Πολεοδομία σε νέες βάσεις

Ακολουθεί η δεκαετία του 1980, οπότε η αυθαιρεσία γίνεται συνώνυμη της νομιμότητας στη δόμηση, με την ανάπτυξη της παραθεριστικής κατοικίας και την άνθηση των χωριών αυθαιρέτων, ακόμη και μέσα σε δάση, αυτά που αργότερα (κατά τη διακυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ) θα πάρουν την ονομασία «οικιστικές πυκνώσεις» και θα επιχειρηθεί η νομιμοποίησή τους, η οποία επίσης ακυρώθηκε από το ΣτΕ.

Ακολούθησε ο νόμος 1337/1983 που έθετε σε νέες βάσεις το πολεοδομικό δίκαιο και όριζε τη νομιμοποίηση μεμονωμένων αυθαιρέτων με την εξαίρεσή τους από την κατεδάφιση και τη συλλογική νομιμοποίηση με την ένταξη ολόκληρων περιοχών αυθαιρέτων σε πολεοδομικό σχέδιο. Ο νόμος συμπληρώθηκε από τον 1512/1985 με τη δυνατότητα, μεταξύ άλλων διευκολύνσεων, εξαίρεσης από την κατεδάφιση και νέων κατασκευών με μικρές παραβάσεις. Ωστόσο το ΣτΕ περιόρισε την ισχύ της ρύθμισης στα αυθαίρετα που είχαν ανεγερθεί πριν από το 1983. Το 1985 εκδόθηκε και η υπουργική απόφαση για την εξειδίκευση κοινωνικών λόγων για άδεια αποπερατώσεως αυθαίρετων κτισμάτων που είχαν εξαιρεθεί από την κατεδάφιση.

1993
Το… ΣΑΠΟ και το ΣτΕ

Στη δεκαετία του ’90 διάφορες τροποποιήσεις και προσθήκες στον 1337/83, οι οποίες ενσωματώθηκαν σε διάφορους άσχετους νόμους, έκαναν… λάστιχο τις διαδικασίες εξαίρεσης από την κατεδάφιση. Μεταξύ άλλων, μια προσπάθεια το 1993 μαζικής ένταξης περιοχών με αυθαίρετες παραθεριστικές κατοικίες σε σχέδια πόλης, μέσω ενός νέου «εργαλείου», του Σχεδίου Αμεσης Πολεοδομικής Οργάνωσης (ΣΑΠΟ), ανατράπηκε από το ΣτΕ.

Το ανώτατο ακυρωτικό δικαστήριο ακύρωσε αρκετά χρόνια αργότερα και τους νόμους 3044/2002 και 3775/2009 (ο οποίος προέβλεπε νομιμοποίηση της μετατροπής ημιυπαίθριων χώρων σε κλειστούς κύριων χρήσεων έναντι χρηματικής εισφοράς), όχι όμως τον 3212/2003 και την εφαρμοστική ΚΥΑ (9732/2004) για τον καθορισμό προστίμων ανέγερσης και διατήρησης των αυθαίρετων κατασκευών, όταν παραβιάζεται η άδεια δόμησης. Ο τελευταίος προέβλεπε για αυθαίρετα σε ρέματα, βιοτόπους, παραλιακά δημόσια κτήματα, αρχαιολογικούς χώρους, δάση και αναδασωτέες εκτάσεις ποινή φυλάκισης και χρηματική ποινή έως 100.000 ευρώ.

2010-2013
Για το δημόσιο συμφέρον

Ακολούθησε ο νόμος Τ. Μπιρμπίλη (3840/2010) που κρίθηκε από το ΣτΕ ως συνταγματικός, ο οποίος «τακτοποιούσε» παρανομίες εντός του νόμιμου περιγράμματος των κτιρίων (ημιυπαίθριους κ.λπ.). Ακολούθησαν ο νόμος Γ. Παπακωνσταντίνου 4014/11 που προέβλεψε ένα γενικό σύστημα εξαίρεσης από την κατεδάφιση αυθαίρετων και ακυρώθηκε από το ΣτΕ. Ακολούθησε ο νόμος Στ. Καλαφάτη 4178/13, με την Ολομέλεια του ΣτΕ που κλήθηκε να τον κρίνει το 2015 να δέχεται για πρώτη φορά ότι η αθρόα νομιμοποίηση αυθαίρετων χρήσεων και κατασκευών είναι κατ’ εξαίρεση επιτρεπτή, εφόσον τεκμηριώνεται ότι επιβάλλεται από σπουδαίο δημόσιο συμφέρον και λαμβάνονται μέτρα για την αποτροπή επανάληψης της αυθαιρεσίας και τον περιορισμό της επιβάρυνσης του περιβάλλοντος και των όρων διαβίωσης.

2017-2020
Παράταση στις προθεσμίες

Στη συνέχεια ήρθε ο νόμος Γ. Σταθάκη 4495/2017, ενώ το 2020 ο τότε υπουργός Κωστής Χατζηδάκης έδωσε παράταση στην προθεσμία νομιμοποίησης όλων των αυθαιρέτων μέσω της «Ταυτότητας Κτιρίων» έως το 2025, με εξαίρεση τα μεγάλα αυθαίρετα της «Κατηγορίας 5». Για αυτά τα αυθαίρετα αναμένεται ρύθμιση που θα επιτρέπει και πάλι την «τακτοποίησή» τους, η οποία θα εισαχθεί ως τροπολογία είτε έως το τέλος Ιανουαρίου σε κάποιο άσχετο νομοσχέδιο είτε στο νομοσχέδιο του ΥΠΕΝ για τις αστικές αναπλάσεις, το οποίο θα προωθηθεί προς ψήφιση στη Βουλή πριν από τις εκλογές. Σε κάθε περίπτωση, ύστερα από έναν αιώνα συστηματικών προσπαθειών «τακτοποίησης» της αυθαίρετης δόμησης, το συμπέρασμα είναι ότι έπειτα από κάθε ρύθμιση νομιμοποίησης πολεοδομικών παρανομιών εμφανίζεται μια νέα γενιά αυθαιρέτων.

1,9 εκατ.αυθαίρετα έχουν δηλωθεί από το 2011 – σύμφωνα με τα τελευταία επεξεργασμένα στοιχεία του ΤΕΕ (έως 31.10.2021) – και το ίδιο διάστημα έχουν εισπραχθεί 2,5 δισ. ευρώ από πρόστιμα νομιμοποίησης αυθαιρέτων, από τα περίπου 4,5 δισ. ευρώ που έχουν συνολικά βεβαιωθεί και αποπληρώνονται σε δόσεις.1,16 εκατ.αυθαίρετα δηλώθηκαν μετά τον νόμο 4495/2017, ενώ βεβαιώθηκαν πρόστιμα 2,5 δισ. ευρώ. Από αυτά τα 262.000 ανήκουν στην «κατηγορία 5» των μεγάλων αυθαιρέτων και τα υπόλοιπα 900.000 στις «μικρότερες» κατηγορίες.705.307 δηλώσεις υπαγωγής σε ρύθμιση τακτοποίησης είχαν υποβληθεί μετά τους νόμους 4014/2011 και 4178/2013, για τις οποίες έχουν βεβαιωθεί πρόστιμα περίπου 2 δισ. ευρώ.

πηγή news.b2green.gr

Από τις πρώτες περιοχές στη χώρα μας που κηρύχθηκαν υπό κτηματογράφηση για την κατάρτιση του Εθνικού Κτηματολογίου ήταν, το έτος 1995, και ο τότε Δήμος Άργους ενώ ακολούθησαν το ίδιο έτος οι κοινότητες Μύλων, Κιβερίου, Νέας Κίου, Σκαφιδακίου, Κεφαλαρίου και λίγο πιο μετά Κουτσοποδίου. 

Αρχισε η διαδικασία των δηλώσεων αυθαιρέτων, που βρίσκονται εντός οικιστικών πυκνώσεων, σε δάσος και σε δασικές εκτάσεις. Με απλό τρόπο και μέσω μιας ηλεκτρονικής πλατφόρμας, που λειτουργεί από τις 5 Οκτωβρίου στην ιστοσελίδα του Κτηματολογίου, οι ενδιαφερόμενοι οικειοθελώς μπορούν να υποβάλουν τα απαιτούμενα δικαιολογητικά καταβάλλοντας ταυτόχρονα και το παράβολο των 250 ευρώ. Με αυτόν τον τρόπο, οι ιδιοκτησίες τους θα τίθενται σε ένα ειδικό καθεστώς προστασίας, το οποίο έχει θεσμοθετηθεί με τον πολεοδομικό νόμο 4685/2020 του ΥΠΕΝ (άρθρο 55) και ουσιαστικά ισχύει επ΄αόριστον, σε συνδυασμό με την κύρωση των Δασικών Χαρτών και την ολοκλήρωση του Δασολογίου και του Κτηματολογίου.

Ομως, οι προϋποθέσεις που θέτει ο νόμος για την τακτοποίηση των «δασικών» αυθαιρέτων είναι σημαντικές και εκτιμάται ότι χιλιάδες αυθαίρετα που βρίσκονται κυρίως στον πυρήνα του δάσους, ή μέσα σε ρέμα και αιγιαλό, δεν θα μπορέσουν μετά τον έλεγχο των δηλώσεων, να ενταχθούν τελικά στη ρύθμιση και να «τακτοποιηθούν», με αποτέλεσμα να κριθούν κατεδαφιστέα.

Για αυτό τον λόγο θα πρέπει να απευθυνθείτε σε μηχανικό για να εξετάσει τα στοιχεία του ακινήτου (θέση, παλαιότητα, γειτνίαση με ρέμα, περιοχή NATURA κλπ) και κατά πόσο συντρέχουν οι προϋποθέσεις του νόμου, προκειμένου να εκδώσει την απαιτούμενη βεβαίωση για την τακτοποίηση του κτίσματος.

• Τι περιλαμβάνει η ηλεκτρονική αίτηση;

Η αίτηση, εκτός της καταχώρησης των στοιχείων φυσικού/νοµικού προσώπου και την τεκµηρίωση τουέννοµου συµφέροντος, περιλαµβάνει τουλάχιστον τα παρακάτω στοιχεία:

Α) Εντοπισμός:

• Tον εντοπισµό και την οριοθέτηση της έκτασης ενδιαφέροντος (γεωτεµαχίου),
• Tον εντοπισµό και την οριοθέτηση του περιγράµµατος των κτηρίων εντός της έκτασηςενδιαφέροντος (γεωτεµαχίου),
• Tην περιγραφή των κατοικίας, την οποία αφορά το αίτηµα, και των τυχόν κατασκευών που τηνσυνοδεύουν, ως προς το είδος, την κάλυψη, τη δοµηµένη επιφάνεια, το ύψος και την χρήση,

Β) Υποχρεωτικά έγγραφα:

1. Υπεύθυνη δήλωση ενδιαφερόµενου ότι τα στοιχεία είναι αληθή,
2. Αποδεικτικό υποβολής e-Παραβόλου
3. Εγγραφο για την απόδειξη έννοµου συµφέροντος
4. Υπεύθυνη δήλωση µηχανικούυπογεγραμμένη με την οποία βεβαιώνεται η περιγραφή της κατοικίας και των συνοδών κατασκευών, εφόσον υπάρχουν καθώς και τα απαιτούμενα στοιχεία, ήτοι κάλυψη, δομημένη επιφάνεια και ύψος τους, καθώς και ότι δεν συντρέχουν οι προϋποθέσεις αποκλεισμού υπαγωγής σύμφωνα με τις διατάξεις του ν. 4685/2020,
5. Φωτοαντίγραφο αστυνοµικής ταυτότητας/διαβατηρίου.

Γ) Συμπληρωματικά έγγραφα (π.χ. αποδεικτικό υποβολής αίτησης πρόδηλου σφάλµατος, αντίρρησης, αιτήσεως ακύρωσης ή οποιουδήποτε άλλου διοικητικού ή ένδικου βοηθήματος, με το οποίο ο αιτών αμφισβητεί ότι η ιδιοκτησία του έχει δασικό ή χορτολιβαδικό χαρακτήρα, εφόσον υφίσταται.

• Ποιες κατηγορίες κτισμάτων μπορούν να δηλωθούν;

Δηλώνονται μόνο κατοικίες και κάθε μόνιμη κατασκευή πλησίον της κατοικίας, η οποία συνδέεται λειτουργικά με αυτήν και είναι απαραίτητη για την πραγματοποίηση της χρήσης της.

• Δηλαδή, δηλώνω και την εξωτερική αποθήκη, που βρίσκεται μέσα στην έκταση;

Ναι, γιατί είναι παράρτημα της κατοικίας, που την εξυπηρετεί λειτουργικά

• Εχω ένα σπίτι, που το νοικιάζω σε Airbnb. Μπορώ να το δηλώσω;

Ναι, γιατί στην κατηγορία κατοικία περιλαμβάνονται όσα κτίρια ή τμήματα κτιρίων χρησιμοποιούνται για να παρέχουν στους ενοίκους τους χώρους κατάλληλους τουλάχιστον για ύπνο και σωματική υγιεινή και καθαριότητα, όπου οι ένοικοί τους διαμένουν μόνιμα ή εποχιακά.

• Το σπίτι μου εμφανίζεται στον δασικό χάρτη εντός δασικής έκτασης, έχω οικοδομική άδεια και έκανα αντίρρηση. Ομως έχει και κάποιες αυθαιρεσίες. Πρέπει να το δηλώσω στο σύστημα τώρα;

Οχι, δεν υπάγονται σε αυτήν την κατηγορία τα κτίσματα με νόμιμη οικοδομική άδεια εντός έκτασης που φαίνεται δασική ακόμα κι αν έχουν γίνει αυθαίρετες προσθήκες εντός της ελάχιστης απαιτούμενης έκτασης. Σε αυτήν την περίπτωση οι πολίτες καταθέτουν στη Διεύθυνση Δασών τα εξής δικαιολογητικά και εξαιρούνται της δασικής νομοθεσίας:

–   Αντίγραφο της οικοδομικής άδειας.

–   Βεβαίωση Πολεοδομίας ή υπεύθυνη δήλωση μηχανικού ότι η άδεια δεν έχει ανακληθεί ή ακυρωθεί.

–   Βεβαίωση Πολεοδομίας ή υπεύθυνη δήλωση μηχανικού για τα όρια αρτιότητας που ίσχυαν κατά το χρόνο έκδοσης της εν λόγω οικοδομικής άδειας.

–   Αποτύπωση της απαιτούμενης επιφάνειας για την εφαρμογή της συγκεκριμένης οικοδομικής άδειας από ιδιώτη μηχανικό σε εξαρτημένο τοπογραφικό διάγραμμα και βεβαίωση επ’ αυτού για τα όρια αρτιότητας κατά το χρόνο έκδοσής της.

• Για ποιες περιπτώσεις ο μηχανικός δεν μπορεί να εκδώσει την απαιτούμενη βεβαίωση για την υπαγωγή κτιρίου στην ηλεκτρονική πλατφόρμα;

Αποκλείονται της υπαγωγής στις διατάξεις του νόμου, οι παρακάτω περιπτώσεις κτιρίων και κατασκευών:

1. Που δεν έχουν τον χαρακτήρα κατοικίας ή κατασκευής συνοδεύουσας την κατοικία.
2. Που έχουν ανεγερθεί μετά την 28η Ιουλίου 2011.
3. Που βρίσκονται σε περιοχές του δικτύου Natura 2000, σε υγροτόπους που προστατεύονται σύμφωνα με τη συνθήκη Ramsar και σε άλλες περιοχές για τις οποίες ισχύουν ειδικές προστατευτικές διατάξεις της φύσης ή του τοπίου, εκτός εάν κατασκευάστηκαν πριν τον χαρακτηρισμό των περιοχών αυτών.
4. Που βρίσκονται εντός περιοχών που είναι υποχρεωτικώς αναδασωτέες λόγω πυρκαϊάς, τα οποία έχουν ανεγερθεί μετά την κήρυξη της αναδάσωσης.
5. Που η διατήρησή τους παρακωλύει την διαφυγή των πολιτών ή την πρόσβαση πυροσβεστικών οχημάτων σε περίπτωση πυρκαϊάς ή άλλου κινδύνου από φυσικά φαινόμενα.
6. Σε περίπτωση που το ακίνητο έχει πρόσωπο σε δρόμο, να μην βρίσκεται το κτίσμα και οι λοιπές κατασκευές εντός ζώνης διάστασης ποσοστού πενήντα τοις εκατό (50%) των οριζόμενων από τη νομοθεσία περί μέτρων για την ασφάλεια της υπεραστικής συγκοινωνίας απαλλοτρίωσης των διεθνών, εθνικών, επαρχιακών ή δημοτικών ή κοινοτικών οδών.
7. Να μην βρίσκονται μέσα σε δημόσιο κτήμα.
8. Να είναι εκτός αιγιαλού και παλαιού αιγιαλού.
9. Να μην είναι εντός ζώνη παραλίας.
10. Να μην είναι σε ρέμα, κρίσιμη παράκτια ζώνη, ή προστατευόμενη περιοχή, αν απαγορευόταν η εκτέλεση κάθε οικοδομικής εργασίας κατά το χρόνο εκτέλεσης της αυθαίρετης.
11. Να μην είναι σε αρχαιολογικό χώρο
12. Να μην είναι σε ιστορικό τόπο, ιστορικό διατηρητέο οικισμό και περιοχή ιδιαίτερου φυσικού κάλλους.
13. .Να μην είναι σε κηρυγμένο διατηρητέο κτίριο, ή σε κτίριο που είναι μνημείο.
14. Το κτίριο να μην είναι χαρακτηρισμένο ως επικινδύνως ετοιμόρροπο.
15. Το κτίσμα να μην υπερβαίνει το ύψος της κορυφογραμμής.
16. Να είναι το κτίσμα εντός απόστασης μικρότερης ή ίσης των είκοσι πέντε (25) μέτρων εφόσον πρόκειται για γραμμή μεταφοράς υψηλής τάσης.
17. Να μην βρίσκεται το κτίσμα σε περιοχές που υπόκεινται σε περιορισμούς για την προστασία εναέριας κυκλοφορίας, εκτός αν συνοδεύεται από σχετική έγκριση της υπηρεσίας Πολιτικής Αεροπορίας.

• Τι γίνεται όταν το ακίνητο έχει τακτοποιηθεί με άλλους νόμους περί αυθαιρέτων;

Υποβάλλετε κανονικά την δήλωση τώρα και στη συνέχεια εφόσον περάσει τον έλεγχο και τακτοποιηθεί, θα γίνει συμψηφισμός των προστίμων που πληρώθηκαν με το ειδικό πρόστιμο που θα εκδοθεί.

Πηγή: b2green.gr

Δεκάδες χιλιάδες διαμερίσματα πολυκατοικιών αλλά και γραφεία και καταστήματα εξακολουθούν, τρεις μήνες πριν από το τέλος του χρόνου, να παραμένουν εκτός συναλλαγής, εξαιτίας τεσσάρων προβλημάτων που παραμένουν άλυτα εδώ και χρόνια.

Αποτέλεσμα της κατάστασης που έχει διαμορφωθεί, είναι, όπως λέει, μιλώντας στα «ΝΕΑ», ο πρόεδρος της ΠΟΜΙΔΑ Στράτος Παραδιάς να έχουν μπλοκάρει οι εμπράγματες συναλλαγές, οι γονικές παροχές / δωρεές και να έχουν δημιουργηθεί προβλήματα στην ολοκλήρωση του Κτηματολογίου. «ΤΑ ΝΕΑ» παρουσιάζουν την ακτινογραφία αυτών των τεσσάρων προβλημάτων που εξακολουθούν να ταλαιπωρούν χιλιάδες ιδιοκτήτες.

• Το 1ο πρόβλημα αφορά την αδυναμία των ιδιοκτητών να προχωρούν σε μονομερή τροποποίηση της οριζοντίου ιδιοκτησίας όταν υπάρχει διαφορά στην επιφάνεια, υπέρ ή σε βάρος όμορης οριζοντίου ιδιοκτησίας, η οποία δεν θίγει άλλους συνιδιοκτήτες άλλων ορόφων, ούτε κοινόχρηστους χώρους της οικοδομής.

Ενδεικτικά: αγόρασε κάποιος με συμβόλαιο το 1990 ένα διαμέρισμα σε πενταώροφη πολυκατοικία με δυο διαμερίσματα ανά όροφο, εμβαδού 100 τ.μ. και σήμερα θέλει να το πουλήσει (ή να το κάνει γονική παροχή στα παιδιά του). Μαθαίνει για πρώτη φορά από τον μηχανικό που κάλεσε για να το μετρήσει προκειμένου να φτιάξει την «ταυτότητα διηρημένης ιδιοκτησίας», ότι το διαμέρισμά του δεν είναι 100 αλλά 102 τ.μ., δηλαδή δυο τετραγωνικά μέτρα μεγαλύτερο σε βάρος του διπλανού διαμερίσματος. Από αυτόν μαθαίνει και ο εμβρόντητος γείτονάς του, πως το διαμέρισμά του είναι εκ κατασκευής δυο τετραγωνικά μικρότερο από τα σχέδια και το συμβόλαιό του.

Με τη σημερινή νομοθεσία ουδείς από τους δύο μπορεί να προβεί σε αγοραπωλησία ή γονική παροχή των διαμερισμάτων τους. Γιατί συμβαίνει αυτό; Επειδή όπως εξηγεί ο πρόεδρος της ΠΟΜΙΔΑ Στράτος Παραδιάς «για να συνταχθεί έγκυρο μεταβιβαστικό συμβόλαιο, πρέπει πρώτα να υπογραφεί από όλους τους ιδιοκτήτες όλων των υπολοίπων διαμερισμάτων της πολυκατοικίας συμβολαιογραφική πράξη τροποποίησης της σύστασης οριζοντίου ιδιοκτησίας του κτιρίου, κάτι αδύνατον στην πράξη, που θα πρέπει να μεταγραφεί στο αρμόδιο Κτηματολογικό Γραφείο ή το Υποθηκοφυλακείο, ανάλογα στην περιοχή που βρίσκεται το ακίνητο».

Αυτό το μπλοκάρισμα των αγοραπωλησιών αλλά και των γονικών παροχών, κατά τον πρόεδρο του Συλλόγου Μεσιτών Αθηνών – Αττικής Λευτέρη Ποταμιάνο έχει φέρει στα όρια …νευρικής κρίσης πάνω από 50.000 ιδιοκτήτες και επαγγελματίες σε όλη τη χώρα. Και αυτός είναι ο λόγος που η ΠΟΜΙΔΑ αλλά και οι συμβολαιογράφοι ζητούν να μπορούν οι ιδιοκτήτες που επηρεάζονται από τη διαφοροποίηση αυτή να προβούν μονομερώς σε τροποποίηση της πράξης σύστασης οριζοντίου ιδιοκτησίας, αφού οι υπόλοιποι ιδιοκτήτες ουδόλως επηρεάζονται από αυτήν.

• Το 2ο πρόβλημα αφορά τις άκυρες θέσεις στάθμευσης με χιλιοστά στην πιλοτή των παλαιών πολυκατοικιών. Οπως είναι γνωστό, με απόφαση της Ολομέλειας του Αρείου Πάγου κρίθηκαν ως άκυρες και αντισυνταγματικές πολλές χιλιάδες θέσεις στάθμευσης που είχαν συσταθεί ως ανεξάρτητες οριζόντιες ιδιοκτησίες στον ανοιχτό χώρο πιλοτής πολυκατοικίας, με αποτέλεσμα να παραμένει «στον αέρα» και το ποσοστό εξ’ αδιαιρέτου συνιδιοκτησίας επί του οικοπέδου.

Το πρόβλημα έχει μικρότερη πρακτική σημασία στην περίπτωση που ο χρήστης της θέσης στάθμευσης έχει κι άλλη οριζόντια ιδιοκτησία κύριας χρήσης εντός της ίδιας πολυκατοικίας, είναι όμως πολύ οξύτερο, όταν ο χρήστης δεν έχει, και κατά συνέπεια, δεν δικαιούται να έχει ούτε δικαίωμα αποκλειστικής χρήσης της θέσης στάθμευσης αυτής.

Γι’ αυτό, από την ΠΟΜΙΔΑ, υποστηρίζουν πως πρέπει να επιτραπεί στον ιδιοκτήτη χώρου κύριας χρήσης στην πολυκατοικία να προβεί σε μονομερή τροποποίηση της οριζοντίου ιδιοκτησίας του, ενσωματώνοντας τα χιλιοστά της θέσης στάθμευσης στην ιδιοκτησία του και καθιστώντας τη θέση ως παράτημα αποκλειστικής χρήσης του εκάστοτε ιδιοκτήτη της. Κι αν δεν έχει, να μπορεί να μεταβιβάσει τη θέση αυτή ως παράρτημα αποκλειστικής χρήσης σε οποιονδήποτε ιδιοκτήτη χώρου κύριας χρήσης στο ίδιο και μόνο κτίριο.

• Το 3ο πρόβλημα αφορά το «δικαίωμα υψούν» σε δεκάδες χιλιάδες πολυκατοικίες της χώρας, που κατασκευάστηκαν κατά τις προηγούμενες δεκαετίες, όπου ο κατασκευαστής ή ο οικοπεδούχος συνηθέστατα διατηρούσαν ως ιδιαίτερη οριζόντια ιδιοκτησία ένα ποσοστό συνιδιοκτησίας επί του οικοπέδου προκειμένου να το αποδώσουν σε μελλοντικούς ορόφους (δικαίωμα υψούν), με δικαίωμα μονομερούς ανακατανομής των ποσοστών συγκυριότητας του δικαιώματος αυτού το οικόπεδο.

Στη συντριπτική πλειονότητα των περιπτώσεων αυτών, οι συντελεστές δόμησης εξαντλήθηκαν εξαρχής ή μειώθηκαν αργότερα, με συνέπεια να μην υπάρχει πλέον οποιαδήποτε δυνατότητα επέκταση της οικοδομής καθ’ ύψος.

Ωστόσο, το προαναφερόμενο – και άνευ αξίας – ποσοστό συνιδιοκτησίας, φορολογείται στον ΕΝΦΙΑ και στις λοιπές φορολογίες κεφαλαίου ως αυτοτελές περιουσιακό στοιχείο. Γι’ αυτό, οι περισσότεροι ιδιοκτήτες δεν τα έχουν δηλώσει στο Κτηματολόγιο με συνέπεια αυτά να φαίνονται σήμερα ως «αγνώστου ιδιοκτήτη». Αυτός είναι και ο λόγος που η ΠΟΜΙΔΑ ζητάει να δοθεί στους ιδιοκτήτες αυτούς η δυνατότητα μονομερούς κατάργησης του δικαιώματος «υψούν» στις υφιστάμενες πολυκατοικίες.

• Το 4ο πρόβλημα αφορά την απόκλιση των διαστάσεων οριζόντιας ιδιοκτησίας έως 2% από την κάτοψη της σχετικής πράξης σύστασης. Κατά τη σύνταξη των συμβολαιογραφικών πράξεων μεταβίβασης ακινήτων, διαπιστώνονται συχνά μικρές αποκλίσεις στις διαστάσεις των οριζόντιων ιδιοκτησιών από τη μέτρηση που έχει καταγραφεί στη σύσταση οριζοντίων ιδιοκτησιών, σε σχέση με τη σημερινή μέτρηση, που οφείλεται είτε στη μεθοδολογία της μέτρησης, είτε σε μη προσμέτρηση των τοίχων.

Στις περιπτώσεις αυτές, οι εν λόγω μικρές αποκλίσεις, θέτουν κυριολεκτικά τις ιδιοκτησίες αυτές «εκτός συναλλαγής» καθώς για τη διόρθωση του εμβαδού τους στο πραγματικό, απαιτείται τροποποίηση της σύστασης με τη σύμπραξη όλων των συνιδιοκτητών, πράγμα αδύνατο στις παλαιότερες πολυκατοικίες. Αυτός είναι και ο λόγος που από την ΠΟΜΙΔΑ ζητούν η απόκλιση έως 2% να μη λαμβάνεται υπόψη και να μην απαιτείται τροποποίηση της σχετικής πράξης σύστασης.

Γιόγιακας Προκόπης

πηγή news.b2green.gr

Επί ξύλου κρεμάμενοι βρίσκονται οι πολίτες, μπροστά στο φάσμα της ενεργειακής κρίσης και των κραδασμών που επιφέρει στην οικονομία. Με το κόστος ρεύματος να φτάνει σε δυσθεώρητα επίπεδα, οι κρατικές επιδοτήσεις έως σήμερα λειτουργούν ως αντίδοτο στην αίσθηση αδιεξόδου τόσο για τα νοικοκυριά όσο και για τις επιχειρήσεις. O χειμώνας ωστόσο της μεγάλης αβεβαιότητας πλησιάζει και αποτελεί ζητούμενο εάν και με τι καύσιμο θα ανάψουν οι θερμάνσεις των κατοικιών.

Η κυβέρνηση έχει διαμηνύσει ότι οι οριζόντιες επιδοτήσεις τελείωσαν. Το πλαίσιο των κρατικών ενισχύσεων θα αλλάξει, με τις ανακοινώσεις, εκτός απροόπτου, να γίνονται τις επόμενες ημέρες, μετά τη δημοσιοποίηση την Τρίτη του τιμοκαταλόγου των προμηθευτών ρεύματος για τις χρεώσεις Οκτωβρίου.

Υπολογισμοί

«Το συνολικό ύψος των επιδοτήσεων για τον Οκτώβριο θα είναι σίγουρα χαμηλότερο από εκείνο του προηγούμενου μήνα που έφθασε τα 1,9 δισ. ευρώ, καθώς οι καταναλώσεις του Σεπτεμβρίου ήταν χαμηλότερες, ενώ ακόμη δεν έχει ξεκινήσει η περίοδος θέρμανσης» αναφέρει κυβερνητικός παράγοντας.

Οι βασικές κατευθύνσεις έχουν ήδη «κλειδώσει». Η οικονομική ενίσχυση ανά καταναλωτή θα καθορίζεται κλιμακωτά. Βάσει του ύψους της κατανάλωσης ρεύματος το νοικοκυριό ή η επιχείρηση θα εντάσσεται σε μία από τρεις καταναλωτικές κατηγορίες ενώ παράλληλα θα  παρέχεται επιπρόσθετη ενίσχυση σε περίπτωση σημαντικής μείωσης της κατανάλωσης κατά 15% έναντι της αντίστοιχης περιόδου του προηγούμενου έτους.

Οσο για τη θέρμανση, η επιδότηση των τιμολογίων φυσικού αερίου αναμένεται ότι θα είναι και αυτή κλιμακωτή, αλλά και διπλή όπως πέρυσι, δηλαδή ένα ποσό θα καλύπτεται από το κράτος και το υπόλοιπο από τη ΔΕΠΑ Εμπορίας.

Η θέρμανση

Σε ό,τι αφορά το επίδομα θέρμανσης, έχει ήδη ανακοινωθεί ότι θα είναι αυξημένο και θα καλύπτει περισσότερους δικαιούχους. Μάλιστα, διπλό επίδομα θα εισπράξουν νοικοκυριά που θα εγκαταλείψουν το κλιματιστικό ή το φυσικό αέριο και θα επιστρέψουν στο πετρέλαιο θέρμανσης. Επιπλέον, εκτός από το επίδομα όσοι παραγγείλουν πετρέλαιο θέρμανσης από τις 15 Οκτωβρίου και μετά θα το αγοράσουν με έκπτωση 25 λεπτά το λίτρο.

Πετρέλαιο, αέριο ή ρεύμα για θέρμανση τον χειμώνα που έρχεται; Κάνοντας ορισμένους γενικούς υπολογισμούς προκύπτει ότι φθηνότερο εφέτος θα είναι το πετρέλαιο, σε αντίθεση με την περυσινή χειμερινή περίοδο που ήταν το φυσικό αέριο.

Η «άσκηση»

Στελέχη της αγοράς έκαναν για λογαριασμό του «Βήματος» μια άσκηση για ένα μέσο νοικοκυριό μιας τετραμελούς οικογένειας, που διαμένει στο σχετικά ήπιο κλίμα της Αττικής. Εθεσαν ως μέσο όρο κατανάλωσης συνολικά κατά την περυσινή περίοδο θέρμανσης (15 Οκτωβρίου 2021 – 30 Απριλίου 2022) για όσους έκαναν χρήση φυσικού αερίου ή ρεύματος τις 10.500 kWh (κιλοβατώρες) και για όσους διέθεταν συμβατικούς καυστήρες τα 883 λίτρα πετρελαίου θέρμανσης (αποδίδουν αντίστοιχη θερμική ενέργεια με τις 10.500 kWh).

Για τους υπολογισμούς χρησιμοποιήθηκε η μέση τιμή όλης της περιόδου που για το πετρέλαιο ήταν στα 1,29 ευρώ ανά λίτρο (ή 0,108 ευρώ/kWh), για το φυσικό αέριο στα 0,096 ευρώ/kWh και για το ρεύμα στα 0,428 ευρώ/kWh, αφαιρώντας τις επιδοτήσεις και συμπεριλαμβάνοντας ρυθμιζόμενες χρεώσεις και φόρους. Να θυμίσουμε ότι στο ρεύμα, το πρώτο διάστημα επιδοτούνταν μόνο οι πρώτες 300 kWh, οπότε όσοι έκαναν χρήση ηλεκτρικών σωμάτων και κλιματιστικών για να ζεσταθούν «έκαιγαν» τους μηνιαίους προϋπολογισμούς της οικογένειας.

Το τελικό κόστος

Ετσι, προέκυψε ότι το τελικό κόστος θέρμανσης για ένα μέσο νοικοκυριό την περίοδο Οκτωβρίου 2021 – Απριλίου 2022 ήταν 1.007 ευρώ με καύσιμο φυσικό αέριο, 1.135 ευρώ με χρήση πετρελαίου και 4.499 ευρώ με ρεύμα.

Με τα σημερινά δεδομένα, φθηνότερη είναι η θέρμανση με πετρέλαιο. Η σύγκριση έγινε με τιμή πώλησης για το πετρέλαιο θέρμανσης στα 1,35 λεπτά/λίτρο (υπολογίζεται αφαιρώντας την  προβλεπόμενη έκπτωση των 25 λεπτών στην αντλία από τα 1,60 λεπτά που θα πωλούνταν εάν η περίοδος θέρμανσης ξεκινούσε σήμερα). Η συγκεκριμένη τιμή «μεταφράζεται» σε 0,113 ευρώ ανά θερμική kWh, όταν η αντίστοιχη μέση τιμή Σεπτεμβρίου για το αέριο είναι στα 0,250 ευρώ/kWh (έναντι 0,096 ευρώ την περυσινή περίοδο θέρμανσης) και στο ρεύμα 0,28 ευρώ/kWh (φθηνότερο από την περυσινή μέση τιμή των 0,428 ευρώ/kWh).

Πηγή: b2green.gr

Τις τελευταίες πινελιές βάζει το οικονομικό επιτελείο και σύντομα θα εκδοθεί η απόφαση που παρέχει το δικαίωμα σε πλούσιες οικογένειες να συστήσουν εταιρείες διαχείρισης περιουσίας στην Ελλάδα. Ήδη σύμφωνα με πληροφορίες οι περίπου 100 εκατομμυριούχοι που έχουν γίνει φορολογικοί κάτοικοι Ελλάδας αναμένουν  την απόφαση του υπουργείου Οικονομικών για να προχωρήσουν στη σύσταση family offices, ενώ έντονο είναι το ενδιαφέρον και από μεγάλες οικογένειες του εξωτερικού. 

Βάση του νόμου που έχει ήδη ψηφισθεί δικαίωμα σύστασης εταιρειών διαχείρισης οικογενειακής περιουσίας έχουν τα φυσικά πρόσωπα που έχουν τη φορολογική τους κατοικίας στην Ελλάδα, τα στενά μέλη της οικογένειας καθώς και νομικά πρόσωπα ή νομικές οντότητες στις οποίες συμμετέχουν τα ανωτέρω φυσικά πρόσωπα και τα μέλη της οικογένειας αυτών. Αυτό σημαίνει ότι αποκλείονται μα βάση τον παρόντα νόμο όσοι δεν είναι φορολογικοί κάτοικοι Ελλάδας.

Ωστόσο, δεν αποκλείεται να δοθεί το δικαίωμα σύστασης family offices και σε όσους όσοι δεν είναι φορολογικοί κάτοικοι Ελλάδας όπως ισχύει και σε άλλες χώρες όπως για παράδειγμα στο Μονακό και τη Σιγκαπούρη.

Από το υπουργείο Οικονομικών υποστήριζαν μέχρι πρότινος και προτού  καταγραφεί μεγάλο ενδιαφέρον  για τη σύσταση family offices από ξένους που δεν είναι φορολογικοί κάτοικοι Ελλάδας, την  υιοθέτηση single family offices, έναντι των multifamily Offices, λαμβάνοντας υπ’ όψιν τα πλεονεκτήματα της απλούστερης δομής τους, σε συνδυασμό και με τον per se μη κερδοσκοπικό τους χαρακτήρα.

Η ενεργοποίηση των family offices όπως αναφέρουν από το υπουργείο Οικονομικών θα έχει άμεσα οφέλη για την οικονομία, την απασχόληση και τις επενδύσεις στη χώρα μας. Σε αυτό το πλαίσιο τίθεται κατώτατο όριο στις πραγματοποιούμενες δαπάνες στην Ελλάδα, οι οποίες δεν δύνανται να υπολείπονται του 1 εκατ. ευρώ ετησίως. Ως προς τους εργαζομένους που θα πλαισιώνουν τα family offices, εισάγεται προϋπόθεση διατήρησης ελάχιστου αριθμού προσωπικού πέντε ατόμων για ένα έτος από την ίδρυσή τους, ενώ η λειτουργία τους θα ενισχύσει περαιτέρω την απασχόληση, λόγω και της δυνατότητας εξωτερικής ανάθεσης για την παροχή υπηρεσιών.

Στο μεταξύ σύμφωνα με τα τελευταία στατιστικά στοιχεία περισσότερα από 2.000 φυσικά πρόσωπα έχουν υποβάλλει αίτηση προκειμένου να γίνουν φορολογικοί κάτοικοι Ελλάδας. Βέβαια, τα στοιχεία δείχνουν ότι πρόκειται για Έλληνες που επιστρέφουν στην Ελλάδα σε νέα θέση εργασίας. Το ενδιαφέρον είναι αυξημένο, καθώς προβλέπεται απαλλαγή από τον φόρο εισοδήματος και από την ειδική εισφορά αλληλεγγύης του 50% του εισοδήματος που θα αποκτούν στην Ελλάδα για μία επταετία.  Των ευνοϊκών μέτρων μπορούν να επωφεληθούν όσοι:

- δεν ήταν φορολογικοί κάτοικοι της Ελλάδος τα προηγούμενα πέντε από τα έξι έτη πριν από τη μεταφορά της φορολογικής κατοικίας του στην Ελλάδα

- μεταφέρουν τη φορολογική του κατοικία από κράτος μέλος της Ε.Ε. ή του Ε.Ο.Χ. ή από κράτος με το οποίο είναι σε ισχύ συμφωνία διοικητικής συνεργασίας στον τομέα της φορολογίας με την Ελλάδα

- παρέχουν υπηρεσίες στην Ελλάδα στο πλαίσιο εργασιακής σχέσης, που ασκείται είτε σε ημεδαπό νομικό πρόσωπο ή νομική οντότητα είτε σε μόνιμη εγκατάσταση αλλοδαπής επιχείρησης στην Ελλάδα. Τα ίδια προνόμια ισχύουν και εφαρμόζονται ανάλογα και για τα φυσικά πρόσωπα που μεταφέρουν τη φορολογική τους κατοικία στην Ελλάδα, με σκοπό να ασκήσουν ατομική επιχειρηματική δραστηριότητα στην Ελλάδα

Του Προκόπη Χατζηνικολάου

πηγή capital.gr