Το υπουργείο Περιβάλλοντος προχωρά σε αλλαγές στην έκδοση οικοδομικών αδειών και δρομολογεί νέο έργο, προκειμένου να καταγραφούν σε ενιαίο ψηφιακό σύστημα, ανοιχτό σε μηχανικούς, υπαλλήλους ΥΔΟΜ και πολίτες οι κανονισμοί και οι προδιαγραφές, που αφορούν στην έκδοση οικοδομικών αδειών σε όλη την Ελλάδα, αφού ληφθούν υπόψη οι ιδιαιτερότητες κάθε περιοχής, ώστε να  περιοριστούν οι αιτήσεις προέγκρισης οικοδομικών αδειών στις Υπηρεσίες Δόμησης και να επιταχυνθεί η έκδοση οικοδομικών αδειών από τους ελεύθερους επαγγελματίες μηχανικούς.

Απαιτήσεις οικοδομικών αδειών για όλη την Ελλάδα

Για αυτό το σκοπό το ΥΠΕΝ προκήρυξε έργο παροχής υπηρεσιών συμβούλων, με τίτλο: «ανακοίνωση κατευθυντήριων γραμμών και απαιτήσεων για τις οικοδομικές άδειες σε όλη την Ελλάδα», προϋπολογισμού 62.000 ευρώ, με χρονοδιάγραμμα ολοκλήρωσης εντός πέντε μηνών, που χρηματοδοτείται από το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας στο πλαίσιο της δράσης με τίτλο: «ταχύτερη έκδοση οικοδομικών αδειών» και απεύθυνε πρόσκληση ενδιαφέροντος για την κατάθεση προσφορών έως τη Δευτέρα 13 Μαΐου 2024 για να προχωρήσει αμέσως στην ανάθεση του.

Πολεοδομικό καθεστώς ασάφειας και ανασφάλειας

Το ΥΠΕΝ με το νέο έργο που δρομολογεί επιχειρεί να αντιμετωπίσει το πολεοδομικό καθεστώς ασάφειας και ανασφάλειας, που έχει επικρατήσει ιδίως  μετά τις δικαστικές αποφάσεις για τα μπόνους  του ΝΟΚ. Και να περιορίσει τα φαινόμενα, κατά τα οποία οι ΥΔΟΜ ακολουθούν πολλές και διαφορετικές ερμηνείες και πρακτικές, ακόμη και για οικοδομικές άδειες κτιρίων με όμοια χαρακτηριστικά εντός της ίδιας περιοχής αρμοδιότητα τους, οδηγώντας σε εμπλοκές κτιριακών έργων και σε αδιέξοδο επενδυτές και μηχανικούς.

Η μάχη για τα «bonus» του ΝΟΚ 

Σημειώνεται παράλληλα ότι οι εγκρίσεις οικοδομικών αδειών από τις ΥΔΟΜ των Δήμων έχει γίνει αντικείμενο διαμάχης μεταξύ του ΥΠΕΝ και της Αυτοδιοίκησης, με βάση αναφοράς αποφάσεις του Ε΄ Τμήματος του ΣτΕ, που παραπέμπουν οικοδομικές άδειες του ΝΟΚ για τελική κρίση στην Ολομέλεια του ΣτΕ.

-Το ΥΠΕΝ έχει επισημάνει ότι αποφάσεις των Δήμων για αναστολή έκδοσης οικοδομικών αδειών από τις ΥΔΟΜ των Δήμων δεν έχουν καμία θεσμική ισχύ. Και παράλληλα ψήφισε στη Βουλή νομοθετική ρύθμιση, που βάζει κλιμακωτό περιορισμό στην προσαύξηση του συνολικού ύψους των κτιρίων με τα μπόνους του ΝΟΚ

– «Η τροπολογία κινείται μεν στην σωστή κατεύθυνση, επιλύει όμως μόνο το ένα τρίτο (1/3)  του προβλήματος σχετικά με την καθ’ ύψος δόμηση, αφού απλά την μειώνει από 9,5-10 μέτρα που ο ΝΟΚ με τα κίνητρά του αύξησε, σε 5,5-6 μέτρα»  λέει η ΚΕΔΕ. Και ζητά αναστολή έκδοσης οικοδομικών αδειών με την χρήση «bonus» του ΝΟΚ μέχρι την εκδίκαση των δύο υποθέσεων που εκκρεμούν στην Ολομέλεια του ΣτΕ ενω το κύμα αντιδράσεων Δήμων για «πάγωμα» των οικοδομικών αδειών συνεχίζεται και διευρύνεται.

Η αναλυτική περιγραφή του νέου έργου

Ο περιορισμός της προαιρετικής διαδικασίας προέγκρισης για την έκδοση οικοδομικής άδειας για κτίρια επιφάνειας μικρότερης των 3.000 τ.μ. (άρθρο 35 του Ν. 4495/2017) από τις ΥΔΟΜ και ανάπτυξη λίστας με τα στοιχεία που τίθενται προς έλεγχο, καθώς και των κριτηρίων και των δεικτών αξιολόγησής τους για κάθε οικοδομική άδεια είναι στους βασικούς στόχους του νέου έργου που δρομολογεί το ΥΠΕΝ.

Η αναλυτική Περιγραφή Έργου, στην πρόσκληση εκδήλωσης ενδιαφέροντος του ΥΠΕΝ παρουσιάζεται αναλυτικά ως εξής:

-«Στόχος του παρόντος έργου αποτελεί η παροχή και η διάδοση εξειδικευμένων πληροφοριών σχετικά με τους κανονισμούς και τις προδιαγραφές που αφορούν στην έκδοση οικοδομικών αδειών σε όλη την Ελλάδα.

Η υλοποίηση του έργου θα συμβάλλει στην επιτάχυνση των διαδικασιών έκδοσης αδειών μέσω του περιορισμού της προαιρετικής διαδικασίας προέγκρισης για την έκδοση οικοδομικής άδειας για κτίρια επιφάνειας μικρότερης των 3.000 τ.μ. (άρθρο 35 του Ν. 4495/2017). Αποτελεί συνήθη πρακτική των επαγγελματιών μηχανικών να προχωρούν στην έκδοση προέγκρισης οικοδομικής άδειας, καθώς μέσω αυτής είναι δυνατό να εντοπιστούν ελλείψεις και λάθη που θα μπορούσαν να καθυστερήσουν την υλοποίηση της οικοδομικής άδειας στη συνέχεια. Η διαδικασία έκδοσης προέγκρισης άδειας περιλαμβάνει την ηλεκτρονική υποβολή δικαιολογητικών και διαγραμμάτων (τοπογραφικό διάγραμμα και διάγραμμα κάλυψης) και, τα οποία ελέγχονται από τις αρμόδιες Υπηρεσίες Δόμησης, ως προς την πληρότητα και την ορθότητα των υποβαλλόμενων στοιχείων Μέσω του βήματος αυτού, οι επαγγελματίες είναι σε θέση να διασφαλίσουν την ορθή τήρηση των ισχυόντων όρων και περιορισμών δόμησης που αφορούν στο προς ανοικοδόμηση ακίνητο, να λάβουν υπόψη λοιπών εγκρίσεων οργάνων και φορέων που πιθανώς απαιτηθούν, να εκτιμήσουν το κόστος και κάθε άλλο ζήτημα που σχετίζεται με την οικοδομική άδεια της οποίας την χορήγηση πρόκειται να αιτηθούν.

Ο καθορισμός κατευθυντήριων γραμμών και απαιτήσεων για την έκδοση οικοδομικών αδειών θα συμβάλλει αφενός στον περιορισμό των υποβαλλόμενων αιτήσεων προέγκρισης στις υπηρεσίες δόμησης, καθώς θα διασφαλίζεται η ακρίβεια των παρεχόμενων πληροφοριών, αφετέρου δε θα περιοριστεί ο χρόνος ελέγχου και επεξεργασίας των αιτήσεων από τις Υπηρεσίες Δόμησης, αφού οι υποβληθείσες αιτήσεις και τα δικαιολογητικά τα οποία τις συνοδεύουν θα είναι δομημένα με βάση σαφείς προδιαγραφές, βάσει συγκεκριμένων οδηγιών.

Για τον προσδιορισμό των κατευθυντήριων γραμμών και απαιτήσεων απαιτείται να καθοριστούν οι απαιτήσεις για την έκδοση οικοδομικών αδειών ανά την χώρα και να ληφθούν υπόψη οι ιδιαιτερότητες κάθε περιοχής, με βάσει τις οποίες προκύπτουν διαφοροποιήσεις ως προς τις απαιτήσεις έκδοσης οικοδομικών αδειών. Παράλληλα, προκειμένου να διασφαλιστεί η ομοιογενής αντιμετώπιση, η διαφάνεια των διαδικασιών και να περιοριστεί ο χρόνος ελέγχου, απαιτείται η ανάπτυξη λίστας με τα στοιχεία που τίθενται προς έλεγχο, καθώς και των κριτηρίων και των δεικτών αξιολόγησής τους.

Τέλος, απαραίτητη κρίνεται η διάδοση των πληροφοριών στα ενδιαφερόμενα μέρη, ιδιώτες μηχανικούς, υπαλλήλους υπηρεσιών δόμησης και κοινό, ώστε να διασφαλίζεται η ενημέρωσή τους και η ορθή τήρηση των παρεχόμενων οδηγιών.

Η εκπόνηση των παραπάνω σταδίων θα πραγματοποιηθεί από τον Ανάδοχο σε στενή συνεργασία με τη Γενική Γραμματεία Χωρικού Σχεδιασμού και Αστικού Περιβάλλοντος (ΓΓΧΣΑΠ) του ΥΠΕΝ και με την υποστήριξη των εμπλεκόμενων δημόσιων φορέων και υπηρεσιών».

Κριτήριο κατακύρωσης

Σύμφωνα με την προκήρυξη του έργου, που υπογράφει ο Ευθύμιος Μπακογιάννης γενικός γραμματέας Χωρικού Σχεδιασμού και Αστικού Περιβάλλοντος του ΥΠΕΝ, η  πρόσκληση εκδήλωσης ενδιαφέροντος γίνεται  μέσω καταλόγου εγγεγραμμένων  στον κατάλογο Μελετητών, Συμβούλων και Εμπειρογνωμόνων της ΕΥΔΥΜΕΠΕΡΡΑ, για διενέργεια διαγωνισμού κάτω των ορίων, μέσω ΕΣΗΔΗΣ με κριτήριο κατακύρωσης την πλέον συμφέρουσα από οικονομική άποψη προσφορά, βάση τιμής.

Δομή παραδοτέων-Χρονοδιάγραμμα

Η διάρκεια της σύμβασης ορίζεται σε πέντε  μήνες από την υπογραφή της και ειδικότερα από την ανάρτησή της στο ΚΗΜΔΗΣ.

Ο Ανάδοχος εντός των πέντε  μηνών υποχρεούται να έχει υποβάλλει τα κάτωθι παραδοτέα.

-Παραδοτέο Π1: Προσδιορισμός απαιτήσεων, με μελέτη της περιπτωσεολογίας σε όλη την χώρα προκειμένου να εξαχθούν οι ιδιαιτερότητες που αφορούν στην έκδοση οικοδομικών αδειών ανά περιοχή.

Παραδοτέο Π2: Ανάπτυξη λίστας ελέγχου στην οποία θα προσδιορίζονται τα στοιχεία που υποβάλλονται σε έλεγχο κατά την αίτηση χορήγησης οικοδομικής άδειας, οι απαιτούμενες προδιαγραφές και τα κριτήρια ελέγχου.

Παραδοτέο Π3: Κοινοποίηση των κατευθυντήριων γραμμών για τις οικοδομικές άδειες στα ενδιαφερόμενα μέρη και ιδιαίτερα στο κοινό.

Παραδοτέο Π4: Κατασκευή εφαρμογής/ιστοσελίδας για παροχή σχετικών πληροφοριών ηλεκτρονικά. Περιλαμβάνει την αγορά domain και την συντήρηση για διάστημα τουλάχιστον 5 ετών.

Τα Παραδοτέα Π1 και Π2 πρέπει να παραδοθούν έως δύο (2) μήνες από την ανάρτηση της σύμβασης στο ΚΗΜΔΗΣ. Το Παραδοτέο Π3 και Π4 πρέπει να παραδοθεί έως πέντε (5) μήνες από την ανάρτηση της σύμβασης στο ΚΗΜΔΗΣ και όχι πέρα την λήξη της σύμβασης.

Προϋπολογισμός

Η συνολική εκτιμώμενη αξία της σύμβασης ανέρχεται στο ποσό των πενήντα χιλιάδων ευρώ πλέον ΦΠΑ 24% (50.000,00€) ήτοι εξήντα δύο χιλιάδων ευρώ συμπεριλαμβανομένου ΦΠΑ 24% (62.000,00€)

Η πληρωμή του αναδόχου

Η πληρωμή του αναδόχου θα γίνει ως εξής:

α) Ποσοστό (60) % του τιμήματος επί του συμβατικού ποσού, με την παραλαβή των παραδοτέων Π1 και Π2

β) Ποσοστό (40) % του τιμήματος επί του συμβατικού ποσού, με την παραλαβή των παραδοτέων Π3 και Π4

Διάρκεια σύμβασης

Η συνολική διάρκεια της σύμβασης ορίζεται σε πέντε (5) μήνες από την ημερομηνία υπογραφής της και ειδικά από την ημερομηνία ανάρτησής της στο ΚΗΜΔΗΣ, ή μέχρι την ολοκλήρωση της υποβολής των εκθέσεων αξιολόγησης στην Επιτροπή Αξιολόγησης.

Προσφορές έως τη Δευτέρα 13 Μαΐου

Η καταληκτική ημερομηνία υποβολής των προσφορών στη Διαδικτυακή πύλη www.promitheus.gov.gr του συστήματος (Ε.Σ.Η.ΔΗ.Σ.) ορίζεται η Δευτέρα , 13-05-2024 και ώρα 14:00.

Η κατακύρωση του έργου θα γίνει στον υποψήφιο, ο οποίος θα προσφέρει την πλέον συμφέρουσα από οικονομική άποψη προσφορά, βάσει τιμής, η οποία θα καλύπτει τους όρους της παρούσας απόφασης.

Η αξιολόγηση των προσφορών, στο πλαίσιο της πρόσκλησης, θα γίνει από την αρμόδια Επιτροπή Αξιολόγησης Προσφορών, η οποία θα συγκροτηθεί για τον σκοπό αυτό.

πηγή ecopress.gr

Νέες ανατροπές στη δόμηση σε όλη τη χώρα αναμένεται να προκαλέσει η πρόσφατη απόφαση του Δήμου Βάρης – Βούλας-Βουλιαγμένης (μετά και τις εξελίξεις στο δήμο Αλίμου) για το πάγωμα της κατασκευής των κτιρίων και την έκδοση οικοδομικών αδειών που κάνουν συνδυαστική χρήση του μπόνους ύψους που δίνει ο Νέος Οικοδομικός Κανονισμός (ΝΟΚ).

Πιο συγκεκριμένα, όπως αναφέρει ο Δήμαρχος του Δήμου Βάρης- Βούλας- Βουλιαγμένης, Γρηγόρης Κωνσταντέλλος, στο mononews θα παγώσουν τόσο οι άδειες όσο και η κατασκευή των κτιρίων της πόλης έως το φθινόπωρο, καθώς τότε θα τελεσιδικήσει η απόφαση της ολομέλειας του ΣτΕ για την ανέγερση πολυκατοικίας  στον Άλιμο που κάνει συνδυαστική χρήση του ΝΟΚ.

Η στάση αυτή των δύο Δήμων αλλά και το προηγούμενο που θα δημιουργήσει το ΣτΕ, εφόσον αποφασίσει για την αντισυνταγματικότητα του ΝΟΚ, ενδέχεται επομένως να προκαλέσει σημαντικές αναταραχές σε όλη τη χώρα όσον αφορά την κατασκευή και τις οικοδομές.

Αυτό συμβαίνει καθώς θα υπάρχει δεδικασμένο, το οποίο θα δίνει το δικαίωμα στις πολεοδομικές υπηρεσίες να μην εκδίδουν οικοδομικές άδειες για κτίρια που θα κάνουν συνδυαστική χρήση του ΝΟΚ. Θα δημιουργηθεί εν ολίγοις ένα παρόμοιο καθεστώς με την εκτός σχεδίου δόμηση, η οποία έχει παγώσει λόγω των αποφάσεων του ΣτΕ και θα υπάρξει νομοθετική ρύθμιση μέσω του υπουργείου περιβάλλοντος.

Τονίζει, δε, ότι η σχετική τεκμηρίωση για το πάγωμα των νέων οικοδομικών αδειών θα είναι έτοιμη έως την επόμενη Τετάρτη που συνεδριάζει το Δημοτικό Συμβούλιο.

Αυτή θα μπορεί να αποτελέσει ένα βασικό επιχείρημα για τους υπόλοιπους Δήμους σε όλη την Ελλάδα που θα θέλουν να παγώσουν και αυτοί την έκδοση αδειών για τα κτίρια που κάνουν χρήση των άρθρων 10 και 15 (παρ. 8 του ΝΟΚ, εφόσον, φυσικά, το επιδιώκουν.

Σχολιάζει, ωστόσο, ότι η απόφαση του ΣτΕ για τον Άλιμο δεν αφορά στο πάγωμα των εργασιών για το κτίριο που κάνει χρήση του ΝΟΚ, αλλά κάνει λόγο για μία οιονεί αντισυνταγματικότητα του σχετικού νόμου.

Προσθέτει, ότι το παραπάνω θα δημιουργήσει ένα «πανζουρλισμό» στην προσπάθεια για έκδοση αδειών έως και το φθινόπωρο, καθώς θα επιχειρηθεί να γίνουν όσο το δυνατόν περισσότερες αιτήσεις στις πολεοδομίες προκειμένου να ξεκινήσουν να κατασκευάζονται τα κτίρια για να γλιτώσουν το πιθανό «μπλόκο» του ΣτΕ.

Στο ΥΠΕΝ το πόρισμα για τις αλλαγές στο ΝΟΚ

Εβδομάδα σημαντικών εξελίξεων αναμένεται να είναι η επόμενη, σύμφωνα με τα όσα ανέφερε ο κ. Κωνσταντέλλος στο τελευταίο δημοτικό συμβούλιο που συνεδρίασε τη Δευτέρα 11 Μαρτίου.

Αρχικά την επόμενη Τετάρτη θα ολοκληρωθεί το πόρισμα της 11μελούς επιτροπής του υπουργείου Περιβάλλοντος, η οποία ασχολείται με τις αλλαγές στο ΝΟΚ. Σε αυτή συμμετέχει επίσης η  ΚΕΔΕ, με τον κ. Κωνσταντέλλο να την εκπροσωπεί καθώς έχει αναλάβει χρέη Α΄Αντιπροέδρου στην Ένωση, και το Τεχνικό Επιμελητήριο Ελλάδος (ΤΕΕ).

Όπως αναφέρει  το τελικό πόρισμα αναμένεται να γνωστοποιηθεί στον αρμόδιο υφυπουργό Περιβάλλοντος, Νίκο Ταγαρά και το γενικό γραμματέα Χωρικού Σχεδιασμού και Αστικού Περιβάλλοντος, Ευθύμιο Μπακογιάννη.

Αυτό που επιδιώκεται μέσω των αλλαγών που θα προτείνει η ειδική ομάδα είναι η κατάργηση των καταχρηστικών άρθρων 10 και 15 (πιο συγκεκριμένα της παραγράφου 8), τα οποία εφαρμόζονται καταχρηστικά και δίνουν τη δυνατότητα αύξησης του ύψους του κτιρίου κατά 3,5 μέτρα.

Αυτό που θα προταθεί είναι το ύψος του κτιρίου να μπορεί να αυξηθεί κατά ένα μέτρο. Ωστόσο, δε φαίνεται να επικρατεί  η ίδια άποψη σε όλα τα μέλη της επιτροπής, καθώς όπως σχολιάζει ο Δήμαρχος τα μέλη του ΤΕΕ φαίνονται να μη διαφωνούν με τις διατάξεις του ΝΟΚ.

mononews.gr

Καταιγιστικές εξελίξεις, που αφορούν σε μαζική αναστολή έκδοσης νέων έως και ανάκλησης εγκεκριμένων οικοδομικών αδειών με βάση τις διατάξεις του Νέου Οικοδομικού Κανονισμού (ΝΟΚ) για τα μπόνους στη δόμηση και τα ύψη των κτιρίων εκδηλώνονται από την ΚΕΔΕ και το Δήμο 3Β και εξαπλώνονται σε περιοχές όλης της χώρας, ενόψει των τελικών αποφάσεων της Ολομέλειας του ΣτΕ για τη συνταγματικότητα ή μη των βασικών διατάξεων του πολεοδομικού νόμου.
 

Quote

Πρωταγωνιστικό ρόλο στις νέες εξελίξεις διαδραματίζει ο Γρηγόρης Κωνσταντέλλος, με την τριπλή θεσμική ιδιότητα του, ως δήμαρχος του Δήμου Βάρης Βούλας Βουλιαγμένης (Δήμος 3 Β), ως Α΄ Αντιπρόεδρος της Διοίκησης της ΚΕΔΕ και ταυτοχρόνως εκπρόσωπος της ΚΕΔΕ στην επιτροπή του υπουργείου Περιβάλλοντος,  που έχει συσταθεί από τον γενικό γραμματέα ΥΠΕΝ Ευθύμιο Μπακογιάννη με έργο την έκδοση πορίσματος για την αναμόρφωση των μπόνους δόμησης του ΝΟΚ.

Ο κος Κωνσταντέλλος δίνοντας το μήνυμα ότι εντείνονται οι κινήσεις και διαμορφώνονται νέες εξελίξεις για δραστικό περιορισμό με τελικό στόχο έως και την κατάργηση των βασικών διατάξεων για τα κίνητρα του ΝΟΚ,  ανακοίνωσε στη συνεδρίαση του Δημοτικού Συμβουλίου της πόλης του τα ακόλουθα:

– Μπλόκο οικοδομικών αδειών του ΝΟΚ στο Δήμο 3Β, σημειώνοντας ότι θα ακολουθήσουν ανάλογες αποφάσεις και από άλλους Δήμους της χώρας, ιδίως αυτούς που έχουν τα χαρακτηριστικά «κηπούπολης»,  κάνοντας μνεία στη νομοθετική ρύθμιση κατάργησης των κινήτρων δόμησης του ΝΟΚ για τις Δημοτικές Ενότητες της Φιλοθέης, Παλαιού Ψυχικού και Εκάλης, που προώθησε το ΥΠΕΝ και  ψηφίστηκε στη Βουλή, ως τροπολογία στο νόμο για του Δήμους (ν. 5043/2023 (Α’ 91/13.4.2023) λέγοντας χαρακτηριστικά ότι: «αυτή η ρύθμιση πρέπει να εφαρμοστεί για όλους τους Δήμους, Και για όσους  δεν είχαν μπάρμπα στην Κορώνη για να περιληφθούν όταν ψηφίστηκε στη Βουλή».

-Ένταση των ενεργειών της ΚΕΔΕ προς το υπουργείο Περιβάλλοντος και την κυβέρνηση, να νομοθετήσει σύμφωνα με την απόφαση της ΚΕΔΕ για γενική κατάργηση των μπόνους του ΝΟΚ αναφέροντας ότι με δική του εισήγηση από  τον Μάιο του 2023  το Διοικητικό Συμβούλιο της Κεντρικής Ένωσης Δήμων (ΚΕΔΕ) πήρε ομόφωνη απόφαση για κατάργηση των κινήτρων δόμησης στα ύψη και τις επιφάνειες των κτιρίων που προβλέπει ο Νέος Οικοδομικός Κανονισμός (ΝΟΚ), σε «όλες οι περιοχές με χρήσεις γης «αποκλειστικής κατοικίας» αλλά και το σύνολο των περιοχών που διαθέτουν τα κατά τα ανωτέρω πολεοδομικά χαρακτηριστικά».

-Απόφαση της ΚΕΔΕ, η οποία θα ληφθεί στο Διοικητικό Συμβούλιο της Κεντρικής Ένωσης των Δήμων, με εισήγηση του ιδίου, προκειμένου η ΚΕΔΕ να ασκήσει πρόσθετη παρέμβαση στην Ολομέλεια του ΣτΕ υπέρ των προσφυγών για την κατάργηση των μπόνους δόμησης του ΝΟΚ κατοίκων, φορέων και του Δήμου Αλίμου,. Αυτές οι προσφυγές, που έχουν εκδικαστεί από το Ε΄ Τμήμα παραπέμπονται για τελική κρίση στην Ολομέλεια του ανώτατου Δικαστηρίου. Η πρόσθετη παρέμβαση στην Ολομέλεια του ΣτΕ τεκμηριώνει το ένομο συμφέρον της ΚΕΔΕ και  σύμφωνα με τον κο Κωνσταντέλλο έχει ιδιαίτερη σημασία, διότι αντιμετωπίζει ένα από τα βασικά θέματα που αφορούν στην κατ΄αρχήν αποδοχή η απόρριψη των προσφυγών λόγω της λεγόμενης «ενδοστρέφειας». Οπως εξήγησε ο δήμαχρος «είναι βασική αρχή του δικαίου και δεν μπορεί Δήμος να στραφεί κατά διοικητικών πράξεων που έχει εκδώσει ο ίδιος, όπως συμβαίνει με τις οικοδομικές άδειες του ΝΟΚ που έχουν εγκριθεί από την ΥΔΟΜ του Δήμου».

-«Κατάργηση του 80% των μπόνους δόμησης του ΝΟΚ», ως αποτέλεσμα του πορίσματος που θα εκδώσει η ειδική επιτροπή που έχει συσταθεί στο ΥΠΕΝ με τη συμμετοχή υπηρεσιακών παραγόντων του υπουργείου και Υπηρεσιών Δόμησης, εκπροσώπων του ΤΕΕ, Συλλόγου Αρχιτεκτόνων (ΣΑΔΑΣ- ΠΕΑ) και της Τοπικής Αυτοδιοίκησης (ΚΕΔΕ),  «για την επανεξέταση των κινήτρων του ν. 4067/2012» Ο κος Κωνσταντέλλος ανακοίνωσε ότι μετά από 16 συνεδριάσεις και αφού χρειάστηκε σε σειρά θεμάτων να υπάρξουν ξεχωριστές εισηγήσεις και νομικές γνωμοδοτήσεις η επιτροπή του ΥΠΕΝ για το ΝΟΚ έχει καταλήξει σε οριστικά συμπεράσματα, τα οποία σε τελική συνεδρίαση που θα γίνει τις επόμενες ημέρες, η ομάδα έργου θα καταρτίσει το τελικό γνωμοδοτικό πόρισμα της, το οποίο, όπως είπε θα προβλέπει «κατάργηση του 80% των μπόνους δόμησης του ΝΟΚ», Ο ίδιος είπε ότι η επιτροπή του ΥΠΕΝ για το ΝΟΚ προσανατολίζεται μεταξύ άλλων να εισηγηθεί κυρίως την κατάργηση των άρθρων 10 και 15 παράγραφος 8 για τα μπόνους στη δόμηση και ντα ύψη των κτιρίων, όπως επίσης την κατάργηση της συνδυαστικής εφαρμογής των μπόνους δόμησης του ΝΟΚ. 

-«Ο νέος οικοδομικός κανονισμός έχει και μία διφορούμενη ερμηνεία, δίνει κίνητρα στο άρθρο 10 και δίνει και κίνητρα στο άρθρο 15 παράγραφος 8 αλλά δεν υπάρχει η φράση ότι μπορείς να πάρεις μόνο το ένα σετ ή μόνο το άλλο σετ. Έτσι έρχονται και παίρνουν συνδυαστικά και προσθετικά όλα αυτά τα κίνητρα και για αυτό έχουμε φτάσει σε αυτό το αίσχος»,  είπε χαρακτηριστικά ο δήμαρχος. Σημείωσε ο ίδιος δε  ότι:  «τα κίνητρα του ΝΟΚ που θεσμοθετήθηκαν για να ευνοήσουν την πράσινη δόμηση των κτιρίων, τελικώς τους μόνους που ευνοούν είναι τους εργολάβους κατασκευαστές» και μίλησε για «ανατροπή του πολεοδομικού ισοζυγίου και επιβάρυνση της πόλης».

-«Βλέπουμε τη μετάλλαξη της πόλης από κηπούπολη σε τσιμεντούπολη και θα λάβουμε δραστικά μέτρα»,  είπε ο κος Κωνσταντέλλος και ανέφερε χαρακτηριστικά ότι «στην πόλη βλέπουμε ξαφνικά να ανεγείρονται κτίρια με έναν όροφο παραπάνω και με κάτι μπαλκόνια τα οποία ανοίγουνε σαν  φτερά αεροπλάνου μέχρι την ρυμοτομική γραμμή».

Τα μέτρα για οικοδομικές άδειες και οικοδομές

Αφετηρία των νέων εξελίξεων που δρομολογούνται από το Δήμο 3 Β και της ΚΕΔΕ σε όλα τα μέτωπα,  είναι οι δύο αποφάσεις «καρμπόν» που εξέδωσε το Ε΄ Τμήμα του Συμβουλίου της Επικρατείας εκδικάζοντας δύο διαφορετικές προσφυγές κατοίκων και του Δήμου Αλίμου, για τα μπόνους δόμησης του Νέου Οικοδομικού Κανονισμού (ΝΟΚ). Και οι δύο αποφάσεις παραπέμπουν να κρίνει τη συνταγματικότητα η μη των βασικών διατάξεων του ΝΟΚ η Ολομέλεια του ΣτΕ. Οι δύο αποφάσεις του Ε΄Τμήματος του ΣτΕ που αναμένεται να καθαρογραφούν και να δημοσιοποιηθούν τις επόμενες ημέρες, εντός του Μαρτίου από τις μέχρι τώρα γνωστές πληροφορίες παραπέμπουν  τις υποθέσεις στην Ολομέλεια του ΣτΕ με κρίσεις αντισυνταγματικότητας.

Για το μπλόκο των οικοδομικών αδειών του ΝΟΚ ειδικά στο Δήμο 3 Β, ο δήμαρχος κος Κωνσταντέλλος ανέφερε ότι  στην αμέσως επόμενη συνεδρίαση του Δημοτικού Συμβουλίου την πρώτη Τετάρτη μετά την αργία της καθαρής Δευτέρας θα καταθέσει εισήγηση, η οποία διαμορφώνεται με τη συμβολή των νομικών συμβούλων του Δήμου,  με επικεφαλής την καθηγήτρια της Νομικής Σχολής του ΕΚΠΑ Γλυκερία  Σίουτη, η οποία θα περιλαμβάνει συγκεκριμένα μέτρα για τις οικοδομικές άδειες του ΝΟΚ στα όρια του Δήμου. Εισήγηση, που όπως είπε ο κος Κωσταντέλλος «θα ψηφιστεί από όλες τις παρατάξεις του Δημοτικού Συμβουλίου»

Από τις ανακοινώσεις του κου Κωσταντέλλου, ο οποίος αναφέρθηκε σε περίπου 400 οικοδομικές άδειες που έχουν εκδοθεί για νέες οικοδομές στα όρια του Δήμου 3 Β και από αυτές σε 68 οικοδομικές άδειες γίνεται χρήση των μπόνους στη δόμηση και τα ύψη των κτιρίων του ΝΟΚ,  προκύπτει ότι η νέα απόφαση του Δήμου 3Β, που αναμένεται να αποτελέσει μοντέλο αποφάσεων της ΚΕΔΕ και για άλλους Δήμους θα προβλέπει:

-Αναστολή έκδοσης νέων οικοδομικών αδειών με τα μπόνους του ΝΟΚ για συγκεκριμένο χρονικό διάστημα έως την οριστική απόφαση της Ολομέλειας του ΣτΕ για τις προσφυγές του Αλίμου. Εξετάζεται η νομική προσέγγιση,  ότι οι αποφάσεις του Ε΄ Τμήματος του ΣτΕ θέτουν θέματα αντισυνταγματικότητας των σχετικών διατάξεων και λαμβάνονται μέτρα από το Δήμο πριν δημιουργηθούν δυσμενή τετελεσμένα στην περιοχή του, τα οποία θα κριθούν σε επόμενο χρόνο από την Ολομέλεια του ΣτΕ άκυρα και αντισυνταγματικά. Η απόφαση της Ολομέλειας του ΣτΕ εκτιμάται από τους νομικούς ότι πάει για το 2025. Παράλληλα έγινε γνωστό ότι στο Δήμο 3Β και σε άλλους δήμους ενόψει της τελικής κρίσης του ΣτΕ κατατίθεται προς έγκριση μεγάλος αριθμός νέων οικοδομικών αδειών για αξιοποίηση των μπόνους του ΝΟΚ όσο ο νόμος ισχύει και υπάχρει έντονη πίεση μεγάλης δόμησης.

-Αναστολή εκτέλεσης εγκεκριμένων οικοδομικών αδειών του ΝΟΚ για οικοδομές που ξεκινούν να ανεγερθούν και οικοδομές που βρίσκεται σε εξέλιξη η κατασκευή τους. Για το θέμα αυτό έγιναν προσεκτικές διατυπώσεις από το κο Κωνσταντέλλο και αναμένεται το περιεχόμενο της τελικής απόφασης που θα λάβει ο Δήμος 3Β.

Σημειώνεται σχετικά ότι ενέργειες που έχουν γίνει μέχρι τώρα,  όπως από το Δήμο Αλίμου για διακοπή εργασιών σε οικοδομές με νόμιμες οικοδομικές άδειες του ΝΟΚ απορρίφθηκαν από την Αποκεντρωμένη Διοίκηση. Σε άλλες περιπτώσεις έγιναν προσφυγές προσωρινών δικαστικών μέτρων. Πάντως σε κάθε περίπτωση εγείρονται μεγάλες οικοδομικές αποζημιώσεις, που είναι βέβαιο ότι οι θιγόμενοι κατασκευαστές των οποίων θα σταματήσουν έργα που γίνονται με νόμιμες οικοδομικές άδειες, θα απαιτήσουν δικαστικά από το Δήμο να πληρωθούν.

Του Αργύρη Δεμερτζή

πηγή ecopress.gr

Πολλοί είναι οι ιδιοκτήτες ακινήτων, κυρίως κλειστών καταστημάτων, αποθηκών και παλιών κατοικιών, που επιλέγουν να ανακαινίσουν και ταυτόχρονα να αλλάξουν χρήση στα κτίρια τους.

Επίσης, αρκετοί είναι και αυτοί που αγοράζουν παλιά εγκαταλελειμμένα κτίρια, διαμερίσματα και αποθήκες, με σκοπό να τα ανακαινίσουν και στη συνέχεια να τα εκμεταλλευτούν αλλάζοντας την χρήση τους.

Ώθηση στην αγορά και ειδικότερα στην εκμετάλλευση των ακινήτων δίνει και ο νέος αναπτυξιακός νόμος. Έτσι, το τελευταίο διάστημα έχει ενταθεί η ζήτηση για αγορά μεγάλων ακινήτων, προκειμένου να μετατραπούν σε τουριστικές υποδομές, βρεφονηπιακούς σταθμούς, κλινικές υγείας κλπ.

Η μετατροπή όμως ενός χώρου απαιτεί στις περισσότερες περιπτώσεις και άδεια από την πολεοδομία για Αλλαγή Χρήσης του κτιρίου.

Στο παρελθόν κάθε μετατροπή χώρου απαιτούσε από τους ιδιοκτήτες έκδοση οικοδομικής άδειας από την Πολεοδομία, με όλες τις γραφειοκρατικές αγκυλώσεις και καθυστερήσεις που συνεπάγεται.

Από το 2020, όμως, με εγκύκλιο του τότε υφυπουργού Περιβάλλοντος, μπορεί να γίνουν εσωτερικές διαρρυθμίσεις και αλλαγή χρήσης σε ένα κτίριο ή σε τμήμα αυτού, με την έκδοση άδειας εργασιών μικρής κλίμακας και χωρίς να απαιτείται πλέον άδεια δόμησης (οικοδομική άδεια). Αυτή η διάταξη έχει ήδη ανακουφίσει σε πολλές περιπτώσεις τους πολίτες και τους μηχανικούς, αφού ξεφεύγουν πια από την παλιά διαδικασία, η οποία μπορεί να έπαιρνε ακόμη και… μήνες!

Όμως θα πρέπει οι πολίτες να είναι πολλοί προσεκτικοί και πριν προβούν σε κάποια ενέργεια καλό είναι να συμβουλευτούν μηχανικό για να τους ενημερώσει ποιες είναι οι επιτρεπόμενες χρήσεις στην περιοχή και ποιες είναι οι προϋποθέσεις για την αλλαγή χρήσης του κτιρίου.

Πότε επιτρέπεται η αλλαγή χρήσης σε ένα κτίριο;

Για να γίνει αλλαγή χρήσης σε ένα κτίριο θα πρέπει καταρχήν η νέα χρήση να επιτρέπεται από το ισχύον σχέδιο πόλης, τις ισχύουσες χρήσεις γης της περιοχής καθώς και άλλες πολεοδομικές διατάξεις που ισχύουν για την περιοχή π.χ. ΓΠΣ/ΣΧΟΟΑΠ.

Επίσης θα πρέπει να ισχύουν τα εξής:

• Το κτίριο να είναι νόμιμα κτισμένο
• Να τηρείται οπωσδήποτε η ισχύουσα ρυµοτοµία
• Να εφαρμόζονται οι διατάξεις του οικοδομικού κανονισμού π.χ. σκάλες, χώροι στάθμευσης κλπ, που αντιστοιχούν στη νέα χρήση
• Να διασφαλίζεται υποχρεωτικά η προσβασιμότητα στα άτομα µε αναπηρία ή εµποδιζόµενα άτομα στους κοινόχρηστους χώρους του κτιρίου µε την προϋπόθεση να µην θίγεται ο φέρων οργανισμός του κτιρίου.

Πότε απαιτείται έκδοση Οικοδομικής Άδειας;

Απαιτείται η έκδοση Άδειας Δόμησης όταν:

• Χρειάζεται να γίνουν εκτεταμένες κατασκευές ή εργασίες που αλλάζουν το διάγραμμα δόμησης, ως προς τους ισχύοντες όρους δόμησης, κάλυψη, αποστάσεις, φύτευση, κλπ.
• Όταν προκύπτουν δυσμενέστερα φορτία και πρέπει να γίνει νέα στατική μελέτη
• Σε περίπτωση που γίνει και προσθήκη εγκατάστασης.
• Όταν ο προϋπολογισμός του συνόλου των εργασιών είναι μεγαλύτερος από το ποσό των 25000 ευρώ.

• Πότε μπορώ να αλλάξω χρήση σε ακίνητο με απλή άδεια μικρής κλίμακας;

Μπορεί να εκδοθεί Άδεια Έγκρισης Εργασιών Δόμησης Μικρής Κλίμακας για αλλαγή χρήσης και τις απαραίτητες διαρρυθμίσεις, με τις προϋποθέσεις ότι:

α) από τις εργασίες διαρρύθμισης δεν θίγονται τα στοιχεία του φέροντος οργανισμού του κτιρίου

β) από τη νέα χρήση δεν μεταβάλλονται προς το δυσμενέστερο τα φορτία και η κατηγορία σεισμικής σπουδαιότητας σύμφωνα με τον Ελληνικό Αντισεισμικό Κανονισμό (Ε.Α.Κ.), Επίσης θα πρέπει να καλύπτεται και η απαίτηση επιπλέον θέσεων στάθμευσης σε περίπτωση που η αλλαγή χρήσης γίνεται προς την δυσμενέστερη κατηγορία π.χ. από κατοικία σε γραφεία.

γ) δεν ξεπερνά ο προϋπολογισμός των απαιτούμενων εργασιών το ποσό των 25.000 ευρώ

δ) εξασφαλίζονται ή εξαγοράζονται οι απαιτούμενες θέσεις στάθμευσης σε περίπτωση αλλαγής χρήσης προς το δυσμενέστερο π.χ. από κατοικία σε γραφεία

Τι σημαίνει ακριβώς «αλλαγή κατηγορίας σεισμικής σπουδαιότητας»;

Κάθε κτίριο μελετάται και στη συνέχεια κατασκευάζεται σύμφωνα με τη στατική μελέτη που ακολουθεί τον αντισεισμικό κανονισμό, ως προς την ασφάλεια του κοινού. Διαφορετικά είναι τα φορτία όταν στο κτίριο στεγάζονται συνήθεις χρήσεις π.χ. κατοικίες, γραφεία, καταστήματα και διαφορετικά όταν στεγάζονται χώροι συνάθροισης κοινού και γενικώς κτίρια στα οποία ευρίσκονται πολλοί άνθρωποι κατά μεγάλο μέρος του 24ώρου όπως είναι γυμναστήρια, εκπαιδευτήρια, ΚΔΑΠ κλπ.

Σύμφωνα λοιπόν με τον αντισεισμικό κανονισμό υπάρχουν τέσσερις (4) κατηγορίες.

α) ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ ΣΠΟΥΔΑΙΌΤΗΤΑΣ – Σ1

Κτίρια μικρής σπουδαιότητας ως προς την ασφάλεια του κοινού, όπως:

Αγροτικά οικήματα και αγροτικές αποθήκες, υπόστεγα, στάβλοι, βουστάσια, χοιροστάσια, ορνιθοτροφεία, κλπ.

β) ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ ΣΠΟΥΔΑΙΌΤΗΤΑΣ – Σ2

Συνήθη κτίρια, όπως κατοικίες και γραφεία, βιομηχανικά – βιοτεχνικά κτίρια, ξενοδοχεία (τα οποία δεν περιλαμβάνουν χώρους συνεδρίων), ξενώνες, οικοτροφεία, χώροι εκθέσεων, χώροι εστιάσεως και ψυχαγωγίας (ζαχαροπλαστεία, καφενεία, εστιατόρια, μπαρ, κλπ), τράπεζες, ιατρεία, αγορές, υπεραγορές, εμπορικά κέντρα, καταστήματα, φαρμακεία, κουρεία, κομμωτήρια, ινστιτούτα γυμναστικής, βιβλιοθήκες, εργοστάσια, συνεργεία αυτοκινήτων, βαφεία, ξυλουργεία, εργαστήρια ερευνών, παρασκευαστήρια τροφίμων, καθαριστήρια, κέντρα μηχανογράφησης, αποθήκες, κτίρια στάθμευσης αυτοκινήτων, πρατήρια υγρών καυσίμων κλπ.

γ) ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ ΣΠΟΥΔΑΙΌΤΗΤΑΣ – Σ3

Κτίρια τα οποία στεγάζουν εγκαταστάσεις πολύ μεγάλης οικονομικής σημασίας, καθώς και κτίρια δημόσιων συναθροίσεων και γενικώς κτίρια στα οποία ευρίσκονται πολλοί άνθρωποι κατά μεγάλο μέρος του 24ώρου, όπως χώροι συνεδρίων, εκπαιδευτικά κτίρια, αίθουσες διδασκαλίας, φροντιστήρια, νηπιαγωγεία, χώροι αθλητικών συγκεντρώσεων, κέντρα διασκέδασης, ιδρύματα ατόμων με ειδικές ανάγκες, ιδρύματα χρονίως πασχόντων, οίκοι ευγηρίας, βρεφοκομεία, βρεφικοί σταθμοί, παιδικοί σταθμοί, παιδότοποι, κλπ.

δ) ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ ΣΠΟΥΔΑΙΌΤΗΤΑΣ – Σ4

Κτίρια των οποίων η λειτουργία, τόσο κατά την διάρκεια του σεισμού, όσο και μετά τους σεισμούς, είναι ζωτικής σημασίας, όπως κτίρια τηλεπικοινωνίας, νοσοκομεία κλπ.

Είναι απαραίτητη η συναίνεση της πολυκατοικίας για να κάνω αλλαγή της χρήσης το διαμέρισμα μου σε γραφείο ή κατάστημα ή άλλο χώρο επαγγελματικής δραστηριότητας π.χ. κέντρο αισθητικής;

Στις περιπτώσεις ακινήτων που αποτελούν μέρος πολυκατοικίας, εκτός από τις προϋποθέσεις που προβλέπονται στην πολεοδομική νομοθεσία για τη νόμιμη αλλαγή χρήσης, θα πρέπει να εξετάζεται αν επιτρέπεται η νέα χρήση από τον κανονισμό της πολυκατοικίας.

Σε περίπτωση που απαγορεύεται από τον κανονισμό, θα πρέπει να εξασφαλισθεί η αλλαγή των σχετικών όρων του κανονισμού κι αυτό απαιτεί συνήθως τη συμφωνία μεγάλου μέρους των συνιδιοκτητών και για το λόγο αυτό είναι ιδιαίτερα δύσκολο από πρακτικής άποψης, ειδικά όταν πρόκειται για παλαιά κτίρια που ανήκουν σε πολλούς συνιδιοκτήτες.

Σε περίπτωση που δεν υπάρχει κανονισμός, χρειάζεται Υ.Δ. του διαχειριστή θεωρημένη με το γνήσιο της υπογραφής, η σε περίπτωση που δεν υπάρχει διαχειριστής τότε Υ.Δ. του 50%+1 των ιδιοκτητών ότι δεν έχουν αντίρρηση στη λειτουργία της δραστηριότητας -επιχείρησης.

Προσοχή! απαιτείται η συναίνεση όλων των συνιδιοκτητών, για παρεμβάσεις σε κοινόχρηστα μέρη της πολυκατοικίας (π.χ. όψεις κτιρίου), προκειμένου να καταστεί εφικτή η νέα χρήση,

Ποια επαγγέλματα μπορούν να στεγάζονται σε χώρους κατοικίας και δεν χρειάζεται αλλαγή χρήσης;

Κατ’ εξαίρεση, χώροι της κατοικίας επιτρέπεται να χρησιμοποιούνται για άσκηση επαγγέλματος συμβατού προς την κύρια χρήση του κτιρίου όπως, ιατρού (που δεν διαθέτει νοσηλευτική κλίνη ή μονάδα εφαρμογής ισοτόπων ή ακτινολογικό εργαστήριο ή εγκαταστάσεις φυσικοθεραπείας), δικηγόρου, μηχανικού, λογιστή, οικονομολόγου, συγγραφέα, αναλυτή-προγραμματιστή Η/Υ, κοινωνιολόγου, κοινωνικού λειτουργού και δημοσιογράφου. Η εξαίρεση αυτή ισχύει εφόσον η άσκηση επαγγέλματος είναι επιτρεπτή από τον κανονισμό του κτιρίου, δεν απαγορεύεται από ισχύουσες διατάξεις περί υγιεινής και ασφάλειας και βρίσκεται εντός της μόνιμης κατοικίας αυτού που ασκεί το ελεύθερο επάγγελμα.

Της ΓΡΑΜΜΑΤΗΣ ΜΠΑΚΛΑΤΣΗ, τοπογράφου – πολεοδόμου μηχανικού, baklatsi@yahoo.gr

πηγή taxydromos.gr

Ξεπέρασε τις 625.000 υπογραφές το ψήφισμα για τα Τέμπη - Πιέσεις για κατάργηση της βουλευτικής ασυλίας

Όχι μόνο μάζεψε τις 500.000 υπογραφές που ήταν και ο αρχικός στόχος, αλλά πλέον έχει φτάσει τις 625.000 και επόμενος στόχος είναι το 1.000.000. 
Ο λόγος για το διαδικτυακό ψήφισμα διαμαρτυρίας για το δυστύχημα στα Τέμπη, μέσω του οποίου οι πολίτες απαιτούν την ενεργοποίηση του νόμου περί ευθύνης υπουργών, καθώς και την κατάργηση της βουλευτικής ασυλίας, που προβλέπεται όταν προκύπτει ποινική ευθύνη πολιτικών προσώπων.

Σύμφωνα με τη Μαρία Καρυστιανού, πρόεδρο του Συλλόγου Θυμάτων Τεμπών «το αρθ.73 παρ. 6 δίνει το δικαίωμα στον πολίτη να καταθέσει πρόταση τροποποίησης νόμου. Παρόμοιος νόμος υπάρχει σε όλες τις ευρωπαϊκές χώρες.

Αλλά μόνο στην Ελλάδα ο απαιτούμενος αριθμός των υπογραφών αγγίζει το τεράστιο σύνολο των 500.000…..

Εμείς όμως το ξεπεράσαμε αυτό το «εμπόδιο» και συνεχίζουμε…». 

Η στήριξή του γίνεται στο change.org.

πηγή sdna.gr

Από 1/1/2024 το σύνολο των συμβολαιογράφων της χώρας θα χρησιμοποιούν πιλοτικά τον ψηφιακό φάκελο μεταβίβασης ακινήτου προκειμένου να εκκινούν κάθε αγοραπωλησία που μπορεί να υπαχθεί σε αυτόν, να συγκεντρώνουν σε ένα σημείο το σύνολο των απαιτούμενων δικαιολογητικών, αλλά και να υποβάλλουν ψηφιακά τα αντίγραφα των συμβολαίων που καταρτίζουν προς το Ελληνικό Κτηματολόγιο.
Αυτό αποφασίστηκε έπειτα από διαβουλεύσεις των υπουργείων Ψηφιακής Διακυβέρνησης και Δικαιοσύνης με την συντονιστική επιτροπή συμβολαιογραφικών συλλόγων Ελλάδος, ενόψει της ενεργοποίησης της μεταρρύθμισης του ψηφιακού φακέλου μεταβίβασης ακινήτων.

Η συγκεκριμένη ρύθμιση δεν τροποποιεί τον τρόπο κατάρτισης των συμβολαιογραφικών πράξεων, τις διατάξεις ουσιαστικού δικαίου που αφορούν στον τρόπο κτήσης των εμπραγμάτων δικαιωμάτων τόσο του Δημοσίου όσο και των ιδιωτών, όπως αυτές ορίζονται στο κείμενο του Αστικού Κώδικα και στους ειδικούς νόμους.

Η νέα διαδικασία θα περιλαμβάνει τα εξής στάδια:

Εκκίνηση συναλλαγής αποκλειστικά από τον συμβολαιογράφο: Η συναλλαγή εκκινεί με την καταχώρηση στον ψηφιακό φάκελο μεταβίβασης των προς συναλλαγή ΚΑΕΚ και της πρόσκλησης σε συμβαλλόμενα μέρη, μέσω gov.gr. Κατά την εκκίνηση της συναλλαγής τα ΚΑΕΚ «κλειδώνουν» ώστε να μην μπορεί να πραγματοποιηθεί παράλληλα καμία άλλη συναλλαγή για τα ίδια ακίνητα μέχρι την ολοκλήρωσή της παρούσας.

Άντληση Δικαιολογητικών με διαλειτουργικότητα: Μετά τη λήψη των απαραίτητων εξουσιοδοτήσεων, ο συμβολαιογράφος αντλεί μέσω του ψηφιακού φακέλου μεταβίβασης, τα απαραίτητα δικαιολογητικά από ΑΑΔΕ, ΕΦΚΑ, ΤΕΕ, Κτηματολόγιο.

Υπογραφή Συμβολαίου: Ο συμβολαιογράφος αναρτά το επικυρωμένο αντίγραφο του συμβολαίου του σε ψηφιακή μορφή στην εφαρμογή, υπογεγραμμένο με δική του ηλεκτρονική υπογραφή.

Ο τρόπος που τηρεί το αρχείο του ο συμβολαιογράφος καθώς και ο έλεγχος της δικαιοπρακτικής ικανότητας των συμβαλλομένων είναι ζητήματα στα οποία δεν επεμβαίνει το υπουργείο Ψηφιακής Διακυβέρνησης και εξακολουθούν να ρυθμίζονται από την υπάρχουσα νομοθεσία.

Οι τρόποι ψηφιακής ανάρτησης είναι οι ακόλουθοι:

α) Μεταφόρτωση ανοικτού (αναγνώσιμου) αρχείου pdf, συνοδευόμενου με αρχείο τύπου json ή xml που περιέχει τα στοιχεία της συναλλαγής. Δεν γίνονται αποδεκτά αρχεία με χειρόγραφες παραπομπές και σαρωμένα αρχεία.

β) Χρήση εξωτερικής εφαρμογής που ο συμβολαιογράφος χρησιμοποιεί ήδη. Το υπουργείο Ψηφιακής Διακυβέρνησης για αυτό το σκοπό έχει αναπτύξει και παρέχει δωρεάν υποστήριξη σε εταιρείες λογισμικού, οδηγό διασύνδεσης και ειδική διεπαφή (API).

Ψηφιακή υποβολή και πληρωμή τελών στο Κτηματολόγιο

Η υποβολή του φακέλου προς μεταγραφή στο Κτηματολόγιο πραγματοποιείται αποκλειστικά μέσω της εφαρμογής στο τελευταίο βήμα της διαδικασίας, όπου παρέχεται η δυνατότητα πληρωμής τελών από τον αγοραστή με χρήση κάρτας ή μέσω κωδικού τραπέζης. Το υπουργείο Ψηφιακής Διακυβέρνησης δεσμεύεται για την πραγματοποίηση της μεταγραφής σε μια ημέρα, εφόσον χρησιμοποιείται η εφαρμογή του ψηφιακού φακέλου μεταβίβασης ακινήτων. Στην περίπτωση που προκύπτουν ζητήματα ακυρότητας, δεσμεύεται για απάντηση στον αγοραστή εντός αντίστοιχου χρονικού διαστήματος.

Έναρξη ψηφιακού φακέλου μεταβίβασης

Ως χρόνος έναρξης της εφαρμογής ορίζεται η 1/1/2024. Το υπουργείο Ψηφιακής Διακυβέρνησης και το Κτηματολόγιο δεσμεύονται να εξετάσουν και να εντάξουν παρατηρήσεις και βελτιώσεις που θα προταθούν από τους συμβολαιογραφικούς συλλόγους της χώρας ώστε η λειτουργία της εφαρμογής να είναι εύρυθμη για τους επαγγελματίες αλλά και για τη μείωση της ταλαιπωρίας των πολιτών.

Μελλοντικά ψηφιακά εργαλεία ή εφαρμογές

Όποιο ψηφιακό εργαλείο ή εφαρμογή πρόκειται να δημιουργηθεί στο μέλλον, ακόμα και αν αποτελεί υλοποίηση προβλεπομένου σε ήδη προκηρυχθέντα διαγωνισμό και αφορά τον τρόπο ή τον τόπο σύνταξης συμβολαιογραφικής πράξης, θα δημιουργηθεί με επιμέλεια της συντονιστικής επιτροπής συμβολαιογραφικών συλλόγων Ελλάδος, στην οποία και θα ανήκει, όπως και η αποκλειστική αρμοδιότητα της λειτουργίας, συντήρησης και φιλοξενίας του σχετικού ψηφιακού εργαλείου ή εφαρμογής.

πηγή https://ered.gr/real-estate-news/apo-1-1-2024-pilotika-o-pshfiakos-fakelos-metabibashs-akinhtoy

Ακριβώς μια δεκαετία μετά τη θεσμοθέτηση της «Ψηφιακής Τράπεζας Γης» με τον νόμο 4178/13, το Υπουργείο Οικονομικών δημοσίευσε χθες την απόφαση  με την οποία το έργο, προϋπολογισμού 18 εκατ. ευρώ, εντάσσεται στο Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας.  Ωστόσο, τα «γκισέ» της δεν αναμένεται να ανοίξουν πριν το 2026.

Καταρχάς, το Τεχνικό Επιμελητήριο Ελλάδας (ΤΕΕ) το οποίο θα  κρατά  τα «κλειδιά» της  διαχείρισής της, αναμένεται να προκηρύξει τον διαγωνισμό εντός του πρώτου τριμήνου του 2024 και, εάν  δεν προκύψουν ενστάσεις μεταξύ των συμμετεχόντων, εκτιμάται ότι θα υπάρχει ανάδοχος έως τις αρχές φθινοπώρου, με προοπτική το έργο να έχει ολοκληρωθεί έως το φθινόπωρο του 2025. Δεύτερον, ακόμη και εάν η   Τράπεζα Γης  ήταν σήμερα έτοιμη, δεν θα μπορούσε να ανοίξει τις ψηφιακές της πύλης, πριν  τον καθορισμό των απαιτούμενων,  από τη νομολογία του Συμβουλίου της Επικρατείας, ειδικών Ζωνών Υποδοχής Συντελεστή (ΖΥΣ) δόμησης, για τις οποίες ο διαγωνισμός του ΤΕΕ βρίσκεται ακόμη σε εξέλιξη.

Τί είναι όμως η Τράπεζα Γης και γιατί θεσπίστηκε; Πρόκειται για ένα «ταμείο» στο οποίο όποιος διαθέτει δικαιώματα δόμησης θα μπορεί να τα πουλά και όποιος χρειάζεται δικαίωμα ανάπτυξης θα αγοράζει με μια προκαθορισμένη τιμή.

Πωλητές και αγοραστές

Πωλητές θα είναι:

– ιδιοκτήτες διατηρητέων ή  άλλων ακινήτων (εντός ιστορικών τόπων, χαρακτηρισμένων μνημείων  κλπ.) για τα οποία έχουν τεθεί περιορισμοί στην εξάντληση του συντελεστή δόμησης ή στα οποία απαγορεύεται τελείως η δόμηση. Πωλητές θα είναι τόσο οι ιδιοκτήτες που διαθέτουν παλαιούς τίτλους Μεταφοράς Συντελεστή Δόμησης (ΜΣΔ) οι οποίοι είχαν εκδοθεί πριν χρόνια αλλά δεν έχουν υλοποιηθεί (υπολογίζονται σε περίπου 3.000.000 τ.μ.), αλλά και όσοι δεν διαθέτουν τίτλους ΜΣΔ. Εκτιμάται ότι  μόλις 1 στους 10 ιδιοκτήτες διατηρητέων – ιστορικών κτιρίων έχει τίτλο ΜΣΔ.

– ιδιοκτήτες δεσμευμένων ακινήτων λόγω απαλλοτριώσεων για δημιουργία κοινόχρηστων χώρων, οι οποίοι πρέπει να αποζημιωθούν αλλά οι δήμοι δεν διαθέτουν τα απαιτούμενα κονδύλια.

-άλλα ακίνητα, στα οποία έχουν επιβληθεί όροι ή περιορισμοί δόμησης

Αγοραστές θα είναι:

-Ιδιοκτήτες αυθαιρέτων. Όπως αναφέρει το Υπουργείο Οικονομικών, με την Τράπεζα Γης «στοχεύεται να χρησιμοποιηθεί το πολεοδομικό  εργαλείο  της μεταφοράς συντελεστή δόμησης στη νομιμοποίηση ακινήτων». Η δυνατότητα υπήρχε έως το 2020 για τη νομιμοποίηση μεγάλων αυθαιρέτων της «Κατηγορίας 5», τα οποία είχαν εξαιρεθεί από την κατεδάφιση για 30 χρόνια και είχαν την υποχρέωση αγοράς συντελεστή για τη νομιμοποίησή τους.

-Οι επενδυτές στρατηγικών επενδύσεων θα μπορούν να αγοράσουν δικαίωμα επιπλέον δόμησης. Αφορά τόσο τις ιδιωτικές επενδύσεις που πολεοδομούνται με  Ειδικά Σχέδια Χωρικής Ανάπτυξης Στρατηγικών Επενδύσεων (ΕΣΧΑΣΕ) όσο και εκείνες που αναπτύσσονται με Ειδικά Σχέδια Ανάπτυξης σε Δημόσια Ακίνητα (ΕΣΧΑΔΑ).

-Διάφορες άλλες περιπτώσεις όπως  ακίνητα με αποκλίσεις εμβαδού,  υφιστάμενες ιδιοκτησίες στις ΖΥΣ κλπ.

Τα διατηρητέα

Είναι αξιοσημείωτο ότι για τους  ιδιοκτήτες διατηρητέων, ο τρόπος αποζημίωσής τους μέσω του θεσμού της Μεταφοράς Συντελεστή Δόμησης παραμένει ανενεργός από το 2007. Για να  ενεργοποιηθεί εκτός από τη λειτουργία της Ψηφιακής Τράπεζας Γης, απαιτείται και ο καθορισμός των απαιτούμενων,  από τη νομολογία του Συμβουλίου της Επικρατείας, ειδικών Ζωνών Υποδοχής Συντελεστή (ΖΥΣ).   Σε αυτές τις περιοχές ο  προσφερόμενος Συντελεστής δεν θα μπορεί να υπερβαίνει το 10% της υφιστάμενης δόμησης.

Οι πόροι της Τράπεζας Γης

Όταν η Τράπεζα λειτουργήσει, σε αυτήν θα καταλήγουν τα χρήματα όσων αγοράζουν τίτλους μεταφοράς για να τους χρησιμοποιήσουν για δόμηση εντός των ΖΥΣ, τα οποία θα αποδίδονται στους ιδιοκτήτες διατηρητέων και στους υπόλοιπους πωλητές. Επίσης για κάθε μεταφορά συντελεστή δόμησης που θα πραγματοποιείται μέσω της Ψηφιακής Τράπεζας Γης θα καταβάλλεται από τον αποδεχόμενο συντελεστή δόμησης ποσό ίσο με το  5% της αξίας του μεταβιβαζόμενου συντελεστή δόμησης που θα  διατίθεται σε ειδικό λογαριασμό του Πράσινου Ταμείου για τη χρηματοδότηση δράσεων περιβαλλοντικής και πολεοδομικής εξισορρόπησης, με αποκλειστικό δικαιούχο τον δήμο, όπου βρίσκεται το ακίνητο υποδοχής συντελεστή δόμησης.

πηγή https://www.ot.gr/2023/11/24/oikonomia/akinita/psifiaki-trapeza-gis-pote-tha-anoiksoun-ta-gkise-gia-agorapolisies-dikaiomaton-domisis/

Σύμφωνα με έρευνα που δημοσιεύτηκε το 2014 στο Journal of Geophysical Research: Atmospheres, η υπερβολική θερμότητα που παράγεται από τα κλιματιστικά μιας πόλης μπορεί να αυξήσει τις εξωτερικές θερμοκρασίες κατά 1 έως 1,5 βαθμούς Κελσίου τη νύχτα.

Και δεδομένου ότι οι πόλεις είναι πιθανό να θερμαίνονται περισσότερο ως αποτέλεσμα της κλιματικής αλλαγής και της αυξημένης ανάπτυξης, αυτό σημαίνει ότι οι άνθρωποι θα απαιτούν περισσότερη ψύξη σε εσωτερικούς χώρους.

Οι επιστήμονες χρησιμοποίησαν το θανατηφόρο κύμα καύσωνα του 200 , που σκότωσε περισσότερους από 14.000 ανθρώπους στη Γαλλία, ως μοντέλο για τις προβλέψεις τους.

Διαπίστωσαν ότι μετά από “9 ημέρες ενός κύματος καύσωνα όπως το 2003, η συνεχής χρήση AC κατά τη διάρκεια αυτής της περιόδου θα αύξανε τις θερμοκρασίες του αέρα έως και 2,4°C .

Τα κλιματιστικά λειτουργούν σαν μια αντλία θερμότητας που ψύχει ένα δωμάτιο διώχνοντας ζεστό αέρα έξω.

Τα κλιματιστικά καταναλώνουν περισσότερη ηλεκτρική ενέργεια από οποιαδήποτε άλλη συσκευή. Καταναλώνουν το 10% της παγκόσμιας ηλεκτρικής ενέργειας και εκπέμπουν αέρια στην ατμόσφαιρα που είναι επιβλαβή για τον πλανήτη.

Η σχέση μεταξύ της χρήσης κλιματισμού και της αύξησης της θερμοκρασίας στις πόλεις είναι ήδη τεκμηριωμένη.

Σύμφωνα με μια έκθεση του 2019 που δημοσιεύτηκε από τη Διεθνή Υπηρεσία Ενέργειας, ο αριθμός των κλιματιστικών παγκοσμίως προβλέπεται να εκτοξευθεί από 1,6 δισεκατομμύρια μονάδες σήμερα σε 5,6 δισεκατομμύρια μέχρι τα μέσα αυτού του αιώνα.

Πηγή: https://news.b2green.gr/37136/μελέτη-πόσο-θερμαίνουν-τις-πόλεις-τα-κ

Την άμεση ανάγκη για τον σχεδιασμό μιας ευρείας στεγαστικής πολιτικής το έχουμε αναφέρει από το 2018-2019. Το κόστος στέγασης προβληματίζει πλέον το σύνολο των χωρών της Ευρώπης. Πολλές χώρες της Ευρώπης εφαρμόζουν πολιτικές στέγασης δημιουργώντας κοινωνικές κατοικίες εδώ και δεκαετίες, ενώ λόγω των συνθηκών που διαμορφώνονται ιδιαίτερα από το 2018-2019, έχουν προβεί σε υιοθέτηση νέων μέτρων με στόχο την αναχαίτιση του κόστους στέγασης. Παράλληλα, εκτός των νέων στεγαστικών πολιτικών που εφαρμόζουν, επέβαλαν πλαφόν στις αυξήσεις των ενοικίων (στις ενεργές οικιστικές μισθώσεις) λόγω ραγδαίας αύξησης του πληθωρισμού και παράλληλα ενέταξαν νέα σχέδια στεγαστικής πολιτικής στο Ταμείο Ανάκαμψης.

Στη χώρα μας η συσσωρευτική αύξηση των ενοικίων από το 2018 έως και το 2022, κυμάνθηκε από 37,2% έως και 42,1% αν αφορά κατοικία κατάλληλη για οικογένεια. Υψηλότερες αυξήσεις, καταγράφονται κυρίως σε μικρότερα ακίνητα κατάλληλα για φοιτητές. Συγκεκριμένα, σύμφωνα με πρόσφατα δημοσιευμένα στοιχεία, οι ζητούμενες τιμές μίσθωσης φοιτητικής κατοικίας το χρονικό διάστημα 2017-2023, αυξήθηκαν κατά 60% στην Αθήνα και στη Πάτρα όπου καταγράφεται η 2η μεγαλύτερη αύξηση ξεπερνά το 50%-55%.

Πρέπει να κατανοήσουμε ότι, το προσαυξημένο κόστος στέγασης δεν αφορά πλέον αποκλειστικά τα κατώτερα οικονομικά στρώματα αλλά πλήττει και υψηλότερα εισοδήματα, ιδιαίτερα μετά την αύξηση στις τιμές των αγαθών.

Το κόστος στέγασης στην Ελλάδα έχει εκτιναχθεί σε τέτοια επίπεδα που αγγίζει το 60%-70% του μέσου μηνιαίου μισθού και αν πρόκειται για οικογενειακή κατοικία το σύνολο ενός «καλού» μισθού. Μεγάλο μέρος των συμπολιτών μας αναγκάζεται να κάνει περικοπές ακόμη και σε βασικές ανάγκες του. Σύμφωνα με πρόσφατη έρευνα, το 76,9% των ενοικιαστών, εφόσον πληρώσουν τα έξοδα του σπιτιού, κάνει περικοπές στα βασικά αγαθά ή λαμβάνει οικονομική βοήθεια από τρίτους.

H Ελλάδα είναι «πρωταθλήτρια» στο κόστος στέγασης στην ΕΕ με 4 στους 10 Έλληνες να ζουν σε νοικοκυριά με καθυστερήσεις σε στεγαστικά δάνεια, ενοίκια ή λογαριασμούς σύμφωνα με την Eurostat. Δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι η κατοικία είναι δικαίωμα και κοινωνικό αγαθό του πολίτη. Η παροχή της στέγης αποτελεί υποχρέωση της πολιτείας και υπάγεται στον τομέα της κρατικής κοινωνικής πολιτικής.

13+1 μέτρα που μπορεί να θεσμοθετήσει η πολιτεία άμεσα για την αντιμετώπιση της ραγδαίας αύξησης του κόστους στέγασης, μερικά εκ των οποίων με προκαθορισμένη χρονική διάρκεια. Πολιτικές που σε μεγάλο ποσοστό, δεν επιβαρύνουν τον κρατικό προϋπολογισμό.

Είναι σημαντικό που η χώρα μας τείνει να αποκτήσει ένα ολοκληρωμένο σχέδιο στεγαστικής πολιτικής αλλά τη δεδομένη χρονική στιγμή απαιτούνται δραστικά μέτρα που θα στοχεύουν στην άμεση αναχαίτηση του κόστους στέγασης.

Το σχέδιο στεγαστικής πολιτικής, θα πρέπει να συμπεριλάβει και τη μεσαία οικονομική τάξη που βάλλεται και συνεχώς συρρικνώνεται, αλλά και στους νέους που εργάζονται με τον κατώτατο μισθό. Θα πρέπει να κατανοήσουμε ότι οι έκτακτες καταστάσεις απαιτούν και έκτακτα μέτρα. Μη ξεχνάμε ότι η αύξηση των ενοικίων επιφέρει αύξηση των εσόδων στο κρατικό προϋπολογισμό μέσω των φορολογικών συντελεστών.

1)Αξιοποίηση των αδήλωτων ακινήτων– αγνώστου ιδιοκτήτη που θα προκύψουν, όπως προβλέπεται στο άρθρο 9 του Ν. 2664/1998 για το Εθνικό Κτηματολόγιο και θα περιέλθουν στο Ελληνικό Δημόσιο, καθώς και των ακινήτων της τοπικής αυτοδιοίκησης που δεν χρησιμοποιούνται.

Η αξιοποίηση μπορεί να πραγματοποιεί με τον κάτωθι τρόπο:

• Να εκχωρηθούν τα ακίνητα στον νέο οργανισμό στεγαστικής πολιτικής που θα δημιουργήσει το Ελληνικό Δημόσιο
• Ο νέος οργανισμός θα προκηρύξει διαγωνισμό μακροχρόνιας εκμετάλλευσης (με ή χωρίς κόστος μίσθωσης – ανάλογα με το είδος του ακινήτου) των ακινήτων σε ιδιώτες επενδυτές με την υποχρέωση να ανακαινιστούν πλήρως σύμφωνα με τις προδιαγραφές του οργανισμού του δημοσίου. Τα τετραφωνικά μέτρα που θα προκύψουν, είτε θα προσφέρονται «δεσμευτικά» προς μακροχρόνια μίσθωση με προσιτό ενοίκιο και θα αποτελεί έσοδο του επενδυτή ή ένα μέρος των τετραγωνικών μέτρων (πχ. το 30%) θα ανήκει στη διαχείριση του οργανισμού του ελληνικού δημοσίου.
• Ανάλογα με τη πρόταση του ιδιώτη επενδυτή, μετά από 10-15 χρόνια, μπορεί να δίνετε η δυνατότητα στον οργανισμό του Δημοσίου να εισπράττει μέρος των εσόδων ώστε να τα χρησιμοποιεί σε επιδόματα στέγασης σε ευπαθείς ομάδες και νέα ζευγάρια.

Δηλαδή, με βάση την άνωθεν πρόταση, έχουμε τη δυνατότητα να ανακαινίσουμε δωρεάν τα ακίνητα του Ελληνικού Δημοσίου, να αυξήσουμε δωρεάν τις αξίες των ακινήτων του Δημοσίου (εγγραφή των αξιών στους ισολογισμούς) και να στεγάσουμε με προσιτό ενοίκιο τον κόσμο που έχει ανάγκη. Εισπράττοντας ταυτόχρονα εισοδήματα για να παρέχουμε στήριξη μέσω επιδομάτων σε όσους δεν μπορούν να ενταχθούν ή/και βρίσκονται σε λίστα αναμονής.

Το άνωθεν μέτρο δεν επιβαρύνει τον κρατικό προϋπολογισμό.

2)Ακίνητα αδόμητα και δομημένα του Δημοσίου τομέα.

Αξιοποίηση των ακινήτων μέσω διαγωνισμού για την ανέγερση κατοικιών όχι με τη μέθοδο της αντιπαροχής που ουσιαστικά είναι έμμεσος τρόπος πώλησης, αλλά με δικαίωμα επιφανείας.

Ουσιαστικά, παραχωρούμε στους ιδιώτες επενδυτές ένα επιφανειακό δικαίωμα σε ακίνητα που ανήκουν στο δημόσιο τομέα, και οι επενδυτές αναλαμβάνουν να χτίσουν/ανακαινίσουν τα ακίνητα και να διαθέσουν το 30%-40% των διαθέσιμων οικιστικών μονάδων με προσιτά ενοίκια.

Κατά την διάρκεια του δικαιώματος επιφανείας, το υπόλοιπο 60% -70% των οικιστικών μονάδων μπορεί να νοικιαστεί εξ ολοκλήρου σε αγοραίες τιμές, ενώ παρέχει τη δυνατότητα στον επενδυτή να πουλήσει το δικαίωμα επιφανείας σε τρίτο – για προκαθορισμός χρονικό διάστημα.

Με βάση την άνωθεν πρόταση, το Ελληνικό Δημόσιο δεν χάνει την ιδιοκτησία των ακινήτων του, ενώ το άνωθεν μέτρο δεν επιβαρύνει τον κρατικό προϋπολογισμό.

3)Μηδενικός φόρος ή έκπτωση φόρου κατά 50% στα εισοδήματα από ενοίκια

Σήμερα από τα «κλειστά» ακίνητα, το δημόσιο και κατ’ επέκταση ο ιδιοκτήτης δεν εισπράττουν εισοδήματα. Η έκπτωση φόρου κατά 50% ή ακόμη καλύτερα ο μηδενικός φόρος, θα αποτελέσει κίνητρο για τους ιδιοκτήτες που θα «βγάλουν» στην αγορά κατοικίες που μέχρι πρότινος δεν τις διέθεταν προς ενοικίαση. Θα μπορούσε να αφορά κατοικίες που είναι «κλειστές» τουλάχιστον 12-18 μήνες.

Ο μηδενικός φορολογικός συντελεστής ή η έκπτωση φόρου κατά 50% στα εισοδήματα, να αποτελεί μέτρο για τα επόμενα τρία χρόνια σε μακροχρόνιες συμβατικές μισθώσεις – όχι μικρότερες της τριετής διάρκειας.

Το άνωθεν μέτρο δεν επιβαρύνει τον κρατικό προϋπολογισμό.

4)Φορολόγηση των κενών κατοικήσιμων οικιστικών ακινήτων με απαλλαγή στην περίπτωση κατοίκησης τους.

Το άνωθεν μέτρο μπορεί να εφαρμοστεί αποκλειστικά στις «πιεσμένες» περιοχές της χώρας μας. Η φορολόγηση μπορεί να προέλθει ενδεχομένως μέσα από την αύξηση του ΕΝΦΙΑ.

Έχει εφαρμοστεί στη Γαλλία, το Ηνωμένο Βασίλειο, το Ισραήλ, στην Ιρλανδία και στις πολιτείες Βανκούβερ και Όκλαντ του Καναδά, με μακροπρόθεσμο αποτέλεσμα την αύξηση της διαθεσιμότητας ακινήτων προς ενοικίαση.

*Πιεσμένες περιοχές: Σε χώρες της Ε.Ε, «πιεσμένες» χαρακτηρίζονται οι περιοχές που οι μέσες τιμές ενοικίασης έχουν αυξηθεί κατά 5% περισσότερο από τον πληθωρισμό τα προηγούμενα πέντε χρόνια ή οι μέσες τιμές ενοικίασης συνολικά έχουν υπερβεί το 30% του μέσου εισοδήματος των νοικοκυριών στην περιοχή.

5) Σχέδιο κινήτρων αύξησης του συντελεστή δόμησης

Να «εκμεταλλευτούμε» την αύξηση της οικοδομικής δραστηριότητας αυξάνοντας τον συντελεστή δόμησης στους κατασκευαστές που θα θελήσουν να συνεργαστούν με τον οργανισμό στεγαστικής πολιτικής (κοινωνικής κατοικίας) που θα ιδρύσουμε. Πολιτική που δεν επιβαρύνει τον κρατικό προϋπολογισμό και δεν «εκποιεί» δημόσια περιουσιακά στοιχεία.

Συγκεκριμένα, σε περιοχές που θα ορίσουμε, μπορούμε να αυξήσουμε τον συντελεστή δόμησης π.χ. κατά 30%.

Επομένως, αν σε ένα οικόπεδο χτίζαμε 1.000 τ.μ., θα αποκτήσουμε 1.300τμ, από τα επιπλέον 300τμ, το 50% το κρατάει ο κατασκευαστής και το υπόλοιπο 50% θα αποτελεί περιουσιακό στοιχείο του οργανισμού Στεγαστικής Πολιτικής.

Επομένως, ο οργανισμός του Δημοσίου, θα αποκτά τετραγωνικά μέτρα εντελώς δωρεάν στο σύνολο της χώρας. Τετραγωνικά μέτρα που θα μπορούν να διατεθούν αρχικά προς ενοικίαση με προσιτό ενοίκιο και μια φορά το χρόνο, μέρος αυτών, να διατίθενται προς πώληση μέσω «κλήρωσης» – με κόστος αγοράς, το κόστος κατασκευής.

Με βάση την άνωθεν πρόταση, απαλείφεται η περίπτωση χαρακτηρισμού μιας περιοχής ως «εργατικές ή/και κοινωνικές κατοικίες» διότι σε κάθε νέα κατασκευή που θα αναγείρεται σε περιοχές ενδιαφέροντος του εκάστοτε κατασκευαστή, ελάχιστα διαμερίσματα θα παραχωρούνται στον Οργανισμό Στεγαστικής Πολιτικής.

Παράλληλα, από τα έσοδα που θα προκύπτουν από την πώληση των τετραγωνικών μέτρων, ο οργανισμός θα έχει τη δυνατότητα να ασκεί επιπρόσθετες κοινωνικές πολιτικές (π.χ. μέρος του κεφαλαίου της ιδίας συμμετοχής που ζητούν τα τραπεζικά ιδρύματα από τα νέα ζευγάρια).

Το άνωθεν μέτρο δεν επιβαρύνει τον κρατικό προϋπολογισμό.

6)Φορολογικά κίνητρα για μακροχρόνιες μισθώσεις άνω των 5 ετών με προοδευτική φορολογική απαλλαγή για τα εισοδήματα που λαμβάνονται από τον ιδιοκτήτη.

7)Φορολογικά κίνητρα για τους ιδιοκτήτες των ακινήτων που θα ανανεώσουν εντός του 2023-2024 τη μισθωτική σύμβαση στον ίδιο εκμισθωτή χωρίς αύξηση του ενοικίου.

8)Επιδότηση ενοικίου σε ευρύτερες ομάδες πολιτών κι όχι μόνο σε όσους λαμβάνουν το Ελάχιστο Εγγυημένο Εισόδημα.

9)Έκπτωση μέρους της δαπάνης των τόκων στεγαστικού δανείου για απόκτησης κύριας κατοικίας με προσαυξημένο συντελεστή για τα νέα ζευγάρια.

Οι τόκοι στεγαστικού δανείου που έχουν πληρωθεί στην τράπεζα είναι οικονομικά και κοινωνικά δίκαιο να εκπίπτουν από το φορολογητέο εισόδημα.

Οι τόκοι ενός στεγαστικού δανείου φυσικού προσώπου σε πολλές χώρες δε θεωρούνται φορολογητέο εισόδημα. Όσον αφορά τα νέα ζευγάρια, θα μπορούσε η έκπτωση να αφορά το σύνολο των τόκων στεγαστικού δανείου για απόκτησης πρώτης κατοικίας.

Παλαιότερα υπήρχε η έκπτωση από το φορολογητέο εισόδημα των τόκων για στεγαστικά δάνεια πρώτης κατοικίας. Με την κατάργηση όλων σχεδόν των φοροαπαλλαγών για την αντιμετώπιση της δημοσιονομικής κρίσης καταργήθηκε η φορολογική απαλλαγή των τόκων στεγαστικών δανείων πρώτης κατοικίας στα φυσικά πρόσωπα.

10) Επαναφορά της έκπτωσης φόρου για το ενοίκιο κύριας κατοικίας με προσαυξημένο συντελεστή για τα νέα ζευγάρια.

Με την επαναφορά της έκπτωσης φόρου για το ενοίκιο κύριας κατοικίας θα επιτυγχανόταν ελάφρυνση του οικογενειακού προϋπολογισμού καθώς και έμμεσα του κόστους στέγασης. Παράλληλα, το κόστος ενοικίασης κύριας κατοικίας θα μπορούσε να μην αποτελεί τεκμήριο διαβίωσης αλλά να ελέγχεται μόνο για το πόθεν έσχες.

Με την άνωθεν λογική θα αποφεύγαμε περιπτώσεις μη δήλωσης του πραγματικού μισθώματος από τον ενοικιαστή για λόγους τεκμηρίου διαβίωσης (διότι πιθανόν να επιβαρυνόταν με συντελεστή 15%) και παράλληλα θα καταβαλλόταν ο ορθός φόρος εισοδήματος από τον ιδιοκτήτη.

11) Επαναφορά της έκπτωσης φόρου ενοικίου για τους φοιτητές που σπουδάζουν σε άλλη πόλη.

Η επαναφορά της έκπτωσης φόρου ενοικίου για τους φοιτητές που σπουδάζουν σ΄ άλλη πόλη αποτελεί δίκαιο μέτρο για τον οικογενειακό προϋπολογισμό και παράλληλα αποτελεί έμμεση ελάφρυνση του κόστους στέγασης.

12) Φορολογικά και χρηματοδοτικά κίνητρα σε ιδιοκτήτες ακινήτων που χαρακτηρίζονται ως υποβαθμισμένα – εγκαταλελειμμένα.

Η πόλη της Ρίγας (Λετονία) θέσπισε έναν κανονισμό για την αύξηση του φόρου ιδιοκτησίας μέχρι και 10-15 φορές υψηλότερο σε κτίρια που χαρακτηρίζονται ως υποβαθμισμένα, για να ενθαρρύνουν την αποκατάστασή τους. Για το σκοπό αυτό, ίδρυσαν την Επιτροπή Επιθεώρησης Υποβαθμισμένων Κτιρίων (Commission for the Inspection of Degraded Buildings).

Η απειλή των φορολογικών αυξήσεων στη Ρήγα οδήγησε σε σημαντικές δραστηριότητες ανακαίνισης. Το μέτρο στη χώρα μας θα μπορούσε να λειτουργήσει συνδυαστικά με την παροχή φορολογικών κινήτρων για τους ιδιοκτήτες καθώς και προγραμμάτων χρηματοδότησης για να ενθαρρύνει την αποκατάσταση των κενών κατοικιών για την ενίσχυση της παροχής προσιτής στέγασης

13) Βραχυχρόνια Μίσθωση

Όσον αφορά τους κανόνες λειτουργίας στον κλάδο βραχυχρόνιας μίσθωσης.
Αρχικά, δεν θα πρέπει να «ζητάμε» και να παρεμβαίνουμε στην ιδιωτική ιδιοκτησία για να λυθεί ένα κοινωνικό πρόβλημα, τη στιγμή που η πολιτεία – το κράτος, δεν έχει προβεί σε πραγματικές τομές για επίλυση του.

• Διαχωρισμός νομικών και φυσικών προσώπων

Θα πρέπει να διαχωρίσουμε τα φυσικά πρόσωπα από τα νομικά πρόσωπα που διαθέτουν ακίνητα εγγεγραμμένα σε πλατφόρμες βραχυχρόνιας μίσθωσης. Τα νομικά πρόσωπα – εταιρείες που διαθέτουν ολόκληρες πολυκατοικίες και τις έχουν μετατρέψει σε «ξενοδοχεία», θα πρέπει πλέον να λάβουν ειδικό σήμα λειτουργίας από τον Ε.Ο.Τ και παράλληλα, να ενταχθούν σε καθεστώς Φ.Π.Α και τέλος διαμονής.

• Όσον αφορά τα φυσικά πρόσωπα

Θα πρέπει να υπάρξει περιορισμός των ακινήτων που μπορούν να εκμισθώνεται ανά ΑΦΜ (πχ. 3 ακίνητα ανά ΑΦΜ εντός του ιδίου Δήμου ή/και Νομού).
Ενδεχομένως, ο ιδιοκτήτης με άνω των 3 ακινήτων εγγεγραμμένα σε πλατφόρμες βραχυχρόνιας μίσθωσης, να πρέπει υποχρεούται σε ασφάλιση ΕΦΚΑ.
Υποχρεωτική ασφάλιση του ακινήτου στον κλάδο αστικής ευθύνης προς τρίτους και ασφάλεια πυρός.

• Διαμόρφωση χρονικών ορίων ως προς τη μίσθωση των κατοικιών για βραχυχρόνια μίσθωση σε συνεργασία με τους δήμους.

Το άνωθεν μέτρο είναι άστοχο, ποιος δήμος θα μπορέσει να προβεί σε διαμόρφωση χρονικών ορίων – με τι κριτήρια ; Παράλληλα, για οποιοδήποτε Δήμαρχο έχει τεράστιο πολιτικό κόστος διότι είναι σαν να εμποδίζει την τουριστική ανάπτυξη της περιοχής και παράλληλα, να προβαίνει σε έμμεση απομείωση της αξίας των ακινήτων ( εμπορικών αξιών, αντικειμενικών αξιών). Ενώ, ελλοχεύει ο κίνδυνος να επηρεαστούν εμπορικές πιάτσες που ήδη έχουν διαμορφωθεί και δημιουργούν νέες θέσεις εργασίας.

• Αύξηση των δημοτικών τελών στα εγγεγραμμένα ακίνητα σε πλατφόρμες βραχυχρόνιας μίσθωσης – επιπλέον έσοδα για στεγαστικές πολιτικές

Η αύξηση των δημοτικών τελών στα ακίνητα που είναι εγγεγραμμένα σε πλατφόρμες βραχυχρόνιας μίσθωσης, αποτελεί ένα δίκαιο μέτρο. Άλλο είναι να χρησιμοποιεί τις υποδομές του Δήμου ένας ή δυο πολίτες (μόνιμοι κάτοικοι), και άλλο 10 ή 20 επισκέπτες που διαμένουν στο ακίνητο εντός του μήνα.

Προτεινόμενη αύξηση: minimum +50% ή/και αναλογική αύξηση με τη δυναμική του κλάδου στον εκάστοτε Δήμο. Στη νησιωτική χώρα, θα μπορούσε να είναι ποσοστό επί του κόστους διανυκτέρευσης.

Στο Δήμο Αθηναίων σήμερα είναι εγγεγραμμένες 10.225 αυτοτελής κατοικίες σε πλατφόρμες βραχυχρόνιας μίσθωσης. Αν ο Δήμος εισέπραττε επιπλέον δημοτικά τέλη, minimum 50€/μήνα ανά κατοικία, τότε θα είχε μηνιαίο έσοδο της τάξεως των 511.250€/μήνα ή 6.135.000€/έτος.
Το ποσό των 6.135.000€/έτος, θα μπορούσε να το χρησιμοποιηθεί για την γενικότερη στεγαστική πολιτική

14) Φοιτητικές Εστίες

Οι φοιτητικές εστίες σε καμία περίπτωση δεν επαρκούν για όλους τους νέους φοιτητές οι οποίοι αδυνατούν να ανταποκριθούν στα έξοδα στέγης προκαλώντας την απόγνωση των γονιών τους.

Όσον αφορά στις εστίες η κατάσταση είναι πολύ δύσκολη καθώς ο αριθμός των φοιτητών που διεκδικούν στέγη είναι πολύ μεγάλος και οι θέσεις περιορισμένες. Επίσης, υπάρχουν πολλά ΑΕΙ τόσο στην Αττική όσο και σε περιφερειακές πόλεις, που δεν διαθέτουν εστίες ή αυτές που έχουν δεν επαρκούν και έτσι αναγκάζονται να μισθώνουν δωμάτια σε ξενοδοχεία.

Η κυβέρνηση έχει ανακοινώσει την δημιουργία νέων φοιτητικών εστιών στα Πανεπιστήμια Κρήτης, Θεσσαλίας, Δυτικής Μακεδονίας, Θράκης και Δυτικής Αττικής. Το σχέδιο νεών φοιτητικών εστιών, θα πρέπει να περιλαμβάνει και το Πανεπιστήμιο Πατρών που «αδίκως» βρίσκεται εκτός, καθώς και τα ανώτατα εκπαιδευτικά ιδρύματα στη Καλαμάτα και στη Κέρκυρα που καταγράφεται συρρίκνωση των διαθέσιμων προς μίσθωση φοιτητικών κατοικιών και ραγδαία αύξηση των τιμών ενοικίασης.

3+1 Προτάσεις για την διεύρυνσή των δικαιούχων του προγράμματος «ΣΠΙΤΙ ΜΟΥ»

1) Διεύρυνση των εισοδηματικών κριτηρίων.

Το ανώτατο όριο των 16.000€ για τον άγαμο και των 24.000€ (+3.000€/παιδί) για τον έγγαμο λειτουργεί περιοριστικά στο κεφάλαιο δανεισμού με αποτέλεσμα να επικεντρώνεται το αγοραστικό ενδιαφέρον σε τιμές ακινήτων έως 120.000€-150.000€.

Τα εισοδηματικά κριτήρια μπορούν να αυξηθούν και να οριστούν ανάλογα με την γεωγραφική ζώνη και τις αξίες των ακινήτων ανά περιοχή (αναλογική αύξηση σύμφωνα με τα στοιχεία της Τράπεζας της Ελλάδος).

Παράδειγμα: Στην Αττική, να ισχύσουν εισοδηματικά κριτήρια προσαυξημένα κατά 20%-25%.

Τη δεδομένη χρονική στιγμή, θα πρέπει να κατανοήσουμε ότι το προσαυξημένο κόστος στέγασης πλήττει και άτομα των οποίων τα εισοδήματα είναι, αφενός, υψηλότερα για να δικαιούνται «κοινωνικά προγράμματα», αφετέρου, όμως, πολύ χαμηλά για να μπορούν να στεγαστούν υπό τις συνθήκες της ιδιωτικής αγοράς.

2)Η χορήγηση χαμηλότοκου δανείου να μην αφορά μόνο την αγορά κατοικίας, αλλά και την ανέγερση κατοικίας.

Πολλές οικογένειες και ιδιαίτερα στην περιφέρεια, διαθέτουν ιδιόκτητα οικόπεδα ή/και μονοκατοικίες. Παραχωρώντας οι γονείς μέσω γονικής παροχής στον δικαιούχο του προγράμματος είτε τον «αέρα» της μονοκατοικίας (δικαίωμα υψούν – δικαίωμα ανέγερσης ορόφων μέχρι να εξαντληθεί ο συντελεστής δόμησης), είτε την πλήρη κυριότητα γης, θα μπορεί να ανεγείρει το νέο του σπίτι.

Με αυτόν τον τρόπο βοηθάμε πολλούς νέους που στη περιοχή τους η διαθεσιμότητα ακινήτων είναι μικρή, ενώ παράλληλα, τους παρέχουμε τη δυνατότητα να αποκτήσουν νεόδμητα ακίνητα και όχι ακίνητα παλαιά ακόμη και 40-50 ετών που χρίζουν ανακαίνισης.

Το άνωθεν μέτρο, θα λειτουργήσει θετικά σε πολλούς νέους που θέλουν να μετακομίσουν στην επαρχία από τα μεγάλα αστικά κέντρα.

3) Αύξηση της αξίας του ακινήτου από 200.000€ σε 300.000€

Η αύξηση της αξίας του ακινήτου σε 300.000€ από 200.0000€ που ισχύει σήμερα, θα βοηθήσει πολλούς νέους που πληρούν τις προδιαγραφές του προγράμματος και ταυτόχρονα οι γονείς τους διαθέτουν αποταμιεύσεις, να αποκτήσουν το ακίνητο τις αρεσκείας τους.

Αν αυξηθούν τα εισοδηματικά κριτήρια, θα μπορούσαμε με τους ίδιους όρους να αυξήσουμε αναλογικά και το όριο δανεισμού που σήμερα είναι έως 150.000€.

Η αύξηση του ορίου της αξίας ακινήτου καθώς και του δανεισμού, θα αποσυμπιέσει πολλές περιοχές που σήμερα βρίσκονται στο επίκεντρο της ζήτησης.

4) Διεύρυνση των ηλικιακών ορίων έως την ηλικία των 45ετών.

Μεγάλο μέρος των νέων οικογενειών που διαθέτουν παιδία και έχουν άμεση ανάγκη να καλύψουν την στεγαστική τους ανάγκη, είναι άνω των 40-42ετών. Η ηλικιακή ομάδα των σημερινών 40-45ετών, είναι οι 26χρονοι και 30χρονοι των μνημονιακών χρόνων.

Η κατοικία είναι δικαίωμα και κοινωνικό αγαθό του πολίτη. Η παροχή της στέγης αποτελεί υποχρέωση της πολιτείας και υπάγεται στον τομέα της κρατικής κοινωνικής πολιτικής.

Η γνωμοδότηση της Ευρωπαϊκής Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής

Σύμφωνα με τη γνωμοδότηση στις 20/2/2020 της Ευρωπαϊκής Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής (Καθολική πρόσβαση σε στέγαση αξιοπρεπή, βιώσιμη και οικονομικά προσιτή σε μακροπρόθεσμη βάση) με εισηγητή τον Raymond HENCKS , οι στεγαστικές πολιτικές των κρατών μελών δεν μπορούν να περιορίζονται στο αποκλειστικό στόχο να βοηθήσουν τα ευάλωτα άτομα να βάλουν «ένα κεραμίδι πάνω από το κεφάλι τους», πρέπει να μεριμνούν για την προσαρμογή της κατοικίας στην κατάσταση της οικογένειας και για τη βελτίωση της ποιότητας της κατοικίας, ιδίως μέσω της αναβάθμισης των υφιστάμενων κατοικιών, δηλαδή να εξασφαλίζουν αξιοπρεπή και προσιτή στέγη σε όλους τους πολίτες, εκεί όπου διαπιστώνονται τόσο ποσοτικές όσο και ποιοτικές ανάγκες.

Ο Οργανισμός Ηνωμένων Εθνών (UN-Habitat) για το δικαίωμα στη στέγαση

Ο καθένας έχει ένα θεμελιώδες ανθρώπινο δικαίωμα στη στέγαση, το οποίο διασφαλίζει την πρόσβαση σε ένα ασφαλές, κατοικήσιμο και οικονομικά προσιτό σπίτι. Η στέγαση είναι κάτι περισσότερο από μια στέγη, είναι η ευκαιρία για καλύτερες ζωές και καλύτερο μέλλον.
Μέχρι το 2030, το UN-Habitat υπολογίζει ότι 3 δισεκατομμύρια άνθρωποι, περίπου το 40% του παγκόσμιου πληθυσμού, θα χρειάζονται πρόσβαση σε επαρκή στέγαση. Αυτό μεταφράζεται σε ζήτηση για 96.000 νέες προσιτές και προσβάσιμες κατοικίες κάθε μέρα.

Θεμιστοκλής Μπάκας

πηγή news.b2green.gr

Αύξηση κατά 10,1% στον αριθμό των οικοδομικών αδειών, εμφανίζει το τετράμηνο Ιανουαρίου - Απριλίου 2023, σύμφωνα με τα πρόσφατα στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ.

Η αύξηση αυτή μεταφράζεται σε αύξηση κατά 18,5% στην επιφάνεια και αύξηση κατά 18,0% στον όγκο, σε σχέση με το αντίστοιχο τετράμηνο του έτους 2022.

Κατά την ίδια περίοδο Ιανουαρίου - Απριλίου 2023,η Ιδιωτική Οικοδομική Δραστηριότητα, εμφανίζει στο σύνολο της Χώρας, αύξηση κατά 10,1% στον αριθμό των οικοδομικών αδειών, αύξηση κατά 16,6% στην επιφάνεια και αύξηση κατά 16,1% στον όγκο, σε σχέση με την περίοδο Ιανουαρίου -Απριλίου 2022.

Κατά την περίοδο των τελευταίων δώδεκα μηνών, δηλαδή από τον Μάιο 2022 έως τον Απρίλιο 2023, το μέγεθος τηςΣυνολικής Οικοδομικής Δραστηριότητας (Ιδιωτικής-Δημόσιας) με βάση τις εκδοθείσες οικοδομικές άδειες, στο σύνολο τηςΧώρας, ανήλθε σε 25.910 οικοδομικές άδειες, που αντιστοιχούν σε 5.851.786 m2 επιφάνειας και 26.419.278 m3όγκου. Σε σχέση με την αντίστοιχη περίοδο Μαΐου 2021 - Απριλίου 2022 παρατηρήθηκε αύξηση κατά 7,7% στον αριθμό των οικοδομικών αδειών, μείωση κατά 2,5% στην επιφάνεια και αύξηση κατά 1,7% στον όγκο. 

Την ίδια χρονική περίοδο, (Μαΐου 2022 - Απριλίου 2023), η Ιδιωτική Οικοδομική Δραστηριότητα, στο σύνολο της Χώρας, αυξήθηκε κατά 7,3% στον αριθμό των εκδοθεισών οικοδομικών αδειών, και μειώθηκε κατά 4,2% στην επιφάνεια και κατά 0,2% στον όγκο, σε σύγκριση με την αντίστοιχη περίοδο Μαΐου 2021 - Απριλίου 2022 (Πίνακας 4). Το ποσοστό συμμετοχής της Δημόσιας Οικοδομικής Δραστηριότητας στον συνολικό οικοδομικό όγκο, είναι 2,8%.

Η ανοδική πορεία δείχνει να «φρενάρει», κατά τον μήνα Απρίλιο 2023, καθώς το μέγεθος της Συνολικής Οικοδομικής Δραστηριότητας (Ιδιωτικής - Δημόσιας) στο σύνολο της Χώρας με βάση τις εκδοθείσες οικοδομικές άδειες, ανήλθε σε 2.015 οικοδομικές άδειες, που αντιστοιχούν σε 448.791 m2 επιφάνειας και 2.079.810 m3 όγκου, παρουσίασε δηλαδή, αύξηση κατά 0,9% στον αριθμό των οικοδομικών αδειών, αύξηση κατά 4,8% στην επιφάνεια και μείωση κατά 2,6% στον όγκο, σε σχέση με τον αντίστοιχο μήνα του 2022.

Ενδεικτικά αναφέρεται ότι τον μήνα Απρίλιο 2023, στο σύνολο της Χώρας, οι εκδοθείσες άδειες Δημόσιας Οικοδομικής Δραστηριότητας ανήλθαν σε μόλις 20 οικοδομικές άδειες, που αντιστοιχούν σε 15.074 m2 επιφάνειας και 64.948 m3 όγκου. 

πηγή ered.gr

Διψήφια ποσοστά αύξησης παρουσίασε η συνολική οικοδομική δραστηριότητα στο τετράμηνο Ιανουαρίου - Απριλίου 2023, σε σχέση με το ίδιο διάστημα πέρυσι.

Ειδικότερα, όπως ενημέρωσε η ΕΛΣΤΑΤ, το τετράμηνο Ιανουαρίου - Απριλίου 2023, η Συνολική Οικοδομική Δραστηριότητα εμφανίζει, στο σύνολο της Χώρας, αύξηση κατά 10,1% στον αριθμό των οικοδομικών αδειών, αύξηση κατά 18,5% στην επιφάνεια και αύξηση κατά 18% στον όγκο, σε σχέση με το αντίστοιχο τετράμηνο του έτους 2022.

Κατά την ίδια περίοδο Ιανουαρίου - Απριλίου 2023, η Ιδιωτική Οικοδομική Δραστηριότητα, εμφανίζει στο σύνολο της Χώρας, αύξηση κατά 10,1% στον αριθμό των οικοδομικών αδειών, αύξηση κατά 16,6% στην επιφάνεια και αύξηση κατά 16,1% στον όγκο, σε σχέση με την περίοδο Ιανουαρίου - Απριλίου 2022.

Κατά τα άλλα, μόνο για τον Απρίλιο του 2023, το μέγεθος της Συνολικής Οικοδομικής Δραστηριότητας (Ιδιωτικής - Δημόσιας) στο σύνολο της Χώρας με βάση τις εκδοθείσες οικοδομικές άδειες, ανήλθε σε 2.015 οικοδομικές άδειες, που αντιστοιχούν σε 448.791 m2 επιφάνειας και 2.079.810 m3 όγκου, παρουσίασε δηλαδή, αύξηση κατά 0,9% στον αριθμό των οικοδομικών αδειών, αύξηση κατά 4,8% στην επιφάνεια και μείωση κατά 2,6% στον όγκο, σε σχέση με τον αντίστοιχο μήνα του 2022.

Οι εκδοθείσες άδειες Ιδιωτικής Οικοδομικής Δραστηριότητας, στο σύνολο της Χώρας, κατά τον μήνα Απρίλιο 2023 ανήλθαν σε 1.995 οικοδομικές άδειες, που αντιστοιχούν σε 433.717 m2 επιφάνειας και 2.014.862 m3 όγκου, παρουσιάζοντας αύξηση κατά 0,9% στον αριθμό των οικοδομικών αδειών, αύξηση κατά 2,1% στην επιφάνεια και μείωση κατά 4,9% στον όγκο, σε σχέση με τον αντίστοιχο μήνα του 2022.

Οι εκδοθείσες άδειες Δημόσιας Οικοδομικής Δραστηριότητας κατά τον μήνα Απρίλιο 2023, στο σύνολο της Χώρας, ανήλθαν σε 20 οικοδομικές άδειες, που αντιστοιχούν σε 15.074 m2 επιφάνειας και 64.948 m3 όγκου. Το ποσοστό συμμετοχής της Δημόσιας Οικοδομικής Δραστηριότητας στον συνολικό οικοδομικό όγκο, για τον μήνα Απρίλιο 2023, είναι 3,1%.

Κατά την περίοδο των τελευταίων δώδεκα μηνών, δηλαδή από τον Μάιο 2022 έως τον Απρίλιο 2023, το μέγεθος της Συνολικής Οικοδομικής Δραστηριότητας (Ιδιωτικής-Δημόσιας) με βάση τις εκδοθείσες οικοδομικές άδειες, στο σύνολο της Χώρας, ανήλθε σε 25.910 οικοδομικές άδειες, που αντιστοιχούν σε 5.851.786 m2 επιφάνειας και 26.419.278 m3 όγκου. Σε σχέση με την αντίστοιχη περίοδο Μαΐου 2021 - Απριλίου 2022 παρατηρήθηκε αύξηση κατά 7,7% στον αριθμό των οικοδομικών αδειών, μείωση κατά 2,5% στην επιφάνεια και αύξηση κατά 1,7% στον όγκο.

Κατά την ίδια χρονική περίοδο, Μαΐου 2022 - Απριλίου 2023, η Ιδιωτική Οικοδομική Δραστηριότητα, εμφανίζει στο σύνολο της Χώρας, αύξηση κατά 7,3% στον αριθμό των εκδοθεισών οικοδομικών αδειών, μείωση κατά 4,2% στην επιφάνεια και μείωση κατά 0,2% στον όγκο, σε σύγκριση με την αντίστοιχη περίοδο Μαΐου 2021 - Απριλίου 2022. Το ποσοστό συμμετοχής της Δημόσιας Οικοδομικής Δραστηριότητας στον συνολικό οικοδομικό όγκο, για την ανωτέρω περίοδο, είναι 2,8%.

Σημαντικοί αρχιτέκτονες και κάτοικοι της πόλης απαντούν στο ερώτημα αν θέλουμε την Αθήνα ως έναν παγκόσμιο τόπο αναψυχής ή ως μια πόλη βιώσιμη για τους κατοίκους της.

Ατελείωτες ουρές στην είσοδο της Ακρόπολης, παρκαρισμένα πούλμαν στην αρχή της Διονυσίου Αρεοπαγίτου, κατάληψη λωρίδων σε κεντρικά σημεία όπως η πλατεία Συντάγματος από μεγάλα ξενοδοχεία, κυκλοφοριακή συμφόρηση, πλήθη τουριστών με μια βαλίτσα στο χέρι, οικοδομικός οργασμός, ραγδαία αύξηση στη ζήτηση καταλυμάτων βραχυχρόνιας μίσθωσης, υψηλά ντεσιμπέλ το βράδυ, ηχορρύπανση γενικά. Αυτές είναι μερικές απ’ τις εικόνες που κυριαρχούν σήμερα στην αθηναϊκή πραγματικότητα.

Η αυξανόμενη ανάγκη της πόλης να προσφέρει στον σύγχρονο ταξιδιώτη αυθεντικές εμπειρίες και τη δυνατότητα να αφουγκραστεί την πόλη έχει επηρεάσει κομβικά τη σύνθεση και την αστική γεωγραφία αρκετών περιοχών, αλλάζοντας τη φυσιογνωμία τους. Προφανώς, η υπέρμετρη αύξηση του τουρισμού στην Αθήνα έχει ευεργετικά αποτελέσματα για την οικονομία, αλλά όταν αυτό γίνεται χωρίς όρια, αυστηρά πλαίσια, προϋποθέσεις, κανόνες και σχεδιασμό, ελλοχεύουν πολλοί κίνδυνοι, προκαλούνται παράπλευρες απώλειες.

Λόγω έλλειψης σωστών υποδομών όλο το κέντρο έχει μετατραπεί σε ένα τεράστιο «ψητοπωλείο» με φουγάρα που βγάζουν καπνούς  και μυρωδιές προς κάθε κατεύθυνση. Ακούω τους καταστηματάρχες να διαμαρτύρονται για τουρίστες χαμηλού budget. Μήπως παίρνουμε αυτό που προσφέρουμε;

Κάτοικοι που ζουν στη σκιά της Ακρόπολης, όπως η Νόνη Στεριώτη, τονίζουν ότι ο υπερτουρισμός έχει μετατρέψει την Αθήνα σ’ ένα απέραντο ξενοδοχείο. «Καταρχάς, ένα από τα βασικότερα προβλήματα που αντιμετωπίζουν οι τουρίστες της Αθήνας είναι η έλλειψη πεζοδρομίων, καθότι παντού υπάρχουν τραπεζοκαθίσματα, τεράστια φορτηγά που εκφορτώνουν όλο το 24ωρο, μαύρα βανάκια που μεταφέρουν τους ίδιους και αμέτρητα αυτοκίνητα παρκαρισμένα παράνομα. Και μέσα σε αυτό το χάος, γκρουπάκια τουριστών με ποδήλατα και πατίνια, που πηγαίνουν αντίθετα στο ρεύμα. Φυσικά, ως κάτοικος της Πλάκας καθημερινά υφίσταμαι την αφόρητη ηχορρύπανση από τις ταράτσες των ξενοδοχείων και τα υπαίθρια μπαράκια. Να πούμε ότι το 30% των τουριστών που διανυκτερεύει στο κέντρο της Αθήνας, σύμφωνα με τις κριτικές που γράφουν στις τουριστικές πλατφόρμες, ενοχλείται από τον θόρυβο και τη δυνατή μουσική από διάφορα παράνομα ηχεία. Τέλος, λόγω έλλειψης σωστών υποδομών όλο το κέντρο έχει μετατραπεί σε ένα τεράστιο "ψητοπωλείο" με φουγάρα που βγάζουν καπνούς και μυρωδιές προς κάθε κατεύθυνση. Ακούω τους καταστηματάρχες να διαμαρτύρονται για τουρίστες χαμηλού budget. Μήπως παίρνουμε αυτό που προσφέρουμε;»

Προκειμένου να αντιμετωπιστεί το πρόβλημα με τις ουρές των τουριστών το υπουργείο Πολιτισμού ανακοίνωσε τη δημιουργία συστήματος ζωνών επισκεψιμότητας στην Ακρόπολη. Φωτ.: Eurokinissi

Αν μιλήσεις με κατοίκους της Πλάκας και του Κουκακίου, θα σου πουν για το δυσεπίλυτο πρόβλημα της οδού Μισαραλιώτου με τα πολυάριθμα πούλμαν που αναγκάζονται να διασχίσουν έναν μικρό δρόμο, δημιουργώντας κομφούζιο. Σύμφωνα με τα στατιστικά στοιχεία, υπολογίζεται ότι ετησίως πολλές χιλιάδες τουριστικά λεωφορεία μεταφέρουν τους περίπου 3.000.000 επισκέπτες στον Ιερό Βράχο της Ακρόπολης, περνώντας ή σταθμεύοντας σε συγκεκριμένους δρόμους, ενώ σχεδόν 1.500.000 τουρίστες πηγαίνουν στο Μουσείο της Ακρόπολης. Απόρροια αυτού είναι όχι μόνο η ηχητική αλλά και η περιβαλλοντική ρύπανση, με αποτέλεσμα πολλές φορές οι περίοικοι να μην μπορούν να ανοίξουν καν τα παράθυρα. Αυτός ήταν και ο λόγος που ο δήμος Αθηναίων προχώρησε, για πρώτη φορά, στον καθορισμό και τη σήμανση χώρων στάσης και στάθμευσης των τουριστικών λεωφορείων με στόχο την εύρυθμη λειτουργία, την αποσυμφόρηση κεντρικών οδικών αρτηριών, την εξυπηρέτηση των επαγγελματιών του κλάδου αλλά και τη διευκόλυνση των χιλιάδων επισκεπτών της πόλης. 

Στέλιος Κόης

Ο Στέλιος Κόης είναι ένας καταξιωμένος αρχιτέκτονας ο οποίος ζει και εργάζεται στο κέντρο της πρωτεύουσας και στη συζήτησή εξηγεί γιατί δεν απέχουμε πολύ από το παράδειγμα της Βενετίας. «Είμαι Αθηναίος πολίτης, κάτοικος Πλάκας, κι αυτό που βιώνω στη γειτονιά μου δεν θα το χαρακτήριζα ανάπτυξη όσο ολοκληρωτική εμπορευματοποίηση. Ο πολεοδομικός ιστός της Αθήνας αλλάζει ραγδαία κλίμακα σε βάρος κατοίκων και μικροεμπόρων που αγανακτούν με τον ευτελισμό της ποιότητας της ζωής τους ή αφανίζονται οικονομικά μέσα στο νέο περιβάλλον της τουριστικής υπερεκμετάλλευσης που έχει μετατρέψει τις συνοικίες της Αθήνας σε τουριστικά γκέτο. Το ευκαιριακό, το μαζικό, το γρήγορο, κυριαρχεί στην Αθήνα σήμερα. Η ανάπτυξη καλπάζει χωρίς όρια και ασυναίσθητα.

Δεν απέχουμε πολύ από το μοντέλο της Βενετίας, μιας πόλης που ξεπουλούσε τη ρομαντική της γοητεία στον υψηλότερο κάθε φορά πλειοδότη κι έτσι κατάντησε playground πολυεκατομμυριούχων Ευρωπαίων και Ρώσων. Κι εκεί, όπως εδώ, τα ενοίκια έχουν εκτοξευθεί σε επίπεδα που κανένας ντόπιος δεν αντέχει, η ποιότητα στις υπηρεσίες, το φαγητό ή τις τέχνες σπανίζει και κοστίζει ακριβά, η διόγκωση της τουριστικής κίνησης πιέζει αφόρητα τις υποδομές της πόλης και ο εξευγενισμός, το περίφημο gentrification, μεμονωμένων κτιρίων ή και ολόκληρων περιοχών έχει αλλάξει την ανθρωπογεωγραφία της πόλης.

Αυτό που συμβαίνει στην Αθήνα στα χρόνια μετά την οικονομική κρίση αντιβαίνει σε κάθε έννοια αειφορίας, αν αυτή την ορίσουμε ως ηθική αρχή που υλοποιείται μέσα από τη δημοκρατία και τον κοινωνικό έλεγχο. Η ισορροπία ανάμεσα στο φυσικό περιβάλλον, την οικονομική ανάπτυξη και την κοινωνία δεν επιδιώχθηκε ποτέ. Μόνο η οικονομία προτάσσεται, για να καλύψει άμεσες ανάγκες, αφήνοντας το περιβάλλον και την κοινωνία να υποχωρούν. Έτσι, όμως, δεν υπονομεύεται η δυνατότητα των μελλοντικών γενεών να ικανοποιήσουν τις δικές τους ανάγκες;»

Σύμφωνα με τα στατιστικά στοιχεία, ετησίως υπολογίζεται ότι πολλές χιλιάδες τουριστικών λεωφορείων μεταφέρουν τους περίπου 3.000.000 επισκέπτες στον Ιερό Βράχο της Ακρόπολης, περνώντας ή σταθμεύοντας σε συγκεκριμένους δρόμους, και σχεδόν 1.500.000 τουρίστες που πηγαίνουν στο Μουσείο της Ακρόπολης.

Όσον αφορά τους τρόπους επίλυσης των προβλημάτων αυτών, ο Στέλιος Κόης απαντά: «Επείγει μια αλλαγή σε ήθος, αντιλήψεις και πρακτικές. Θα έλεγα και μια πρωτοβουλία των κατοίκων να κρατήσουν την πόλη τους ζωντανή. Προσωπικά, με πληγώνει ιδιαίτερα να βλέπω τη φυσιογνωμία νεότερων μνημείων αρχιτεκτονικής να αλλοιώνεται στο όνομα της ανάπτυξης. Ενδεικτικά αναφέρω την περίπτωση του "Αναπαυτηρίου" του Δημήτρη Πικιώνη στον λόφο του Φιλοπάππου. Το μοναδικό αυτό κτίσμα-πέργκολα, ένα διαχρονικό δείγμα φωτισμένης ελληνικότητας που ο μοντερνιστής αρχιτέκτονας ενσωμάτωσε στο αστικό τοπίο ως έναν τόπο στοχασμού και γαλήνης, θα "αξιοποιηθεί" (αλίμονο!) μέσω μακροχρόνιας επινοικίασης σε ιδιωτική εταιρεία για να λειτουργήσει ως τόπος εστίασης. Ποιος οραματίστηκε αυτήν τη χρήση άραγε; Θέλουμε την Αθήνα ως έναν παγκόσμιο τόπο αναψυχής ή ως μια πόλη βιώσιμη για τους κατοίκους της; Ας το αναλογιστεί η πολιτεία κι ας το διαχειριστεί άμεσα με ένα ρυθμιστικό πλαίσιο, με αντίβαρο στον κυνισμό της κερδοφορίας τον πολιτισμό». 

Ανδρέας Γιακουμακάτος

Ενδεικτικά να αναφέρουμε ότι η μέση πληρότητα του Μαΐου του 2023 άγγιξε το 88,5% –αρκετά βελτιωμένος συγκριτικά με πέρυσι, που έφτασε το 82%– και κινήθηκε σε επίπεδα αντίστοιχα του 2019 (88,2%). Ο κ. Ανδρέας Γιακουμακάτος είναι ομότιμος καθηγητής στην ΑΣΚΤ και καθηγητής στη Σχολή Αρχιτεκτόνων του Πανεπιστημίου Φλωρεντίας. Όταν τον ρωτώ αν αντέχει η Αθήνα τον υπερτουρισμό, υποστηρίζει: «Η απάντηση βρίσκεται στην ερώτηση: φυσικά όχι, όπως κάθε πόλη που αντιμετωπίζει το ίδιο πρόβλημα, το οποίο παρουσιάζεται διεθνώς με διαφορετικές μορφές, ανάλογα με τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά κάθε προορισμού, αλλά μέχρι σήμερα δεν έχει βρει τη λύση ή αποτελεσματική διαχείριση. Πώς εκδηλώνεται; Με την αισθητή πτώση της ποιότητας ζωής των μόνιμων κατοίκων και την αλλοίωση της ποιότητας της εμπειρίας των τουριστών, τόσο ώστε ο τόπος να χάνει τα όποια χαρακτηριστικά αυθεντικότητας. Τα ταξίδια έχουν αυξηθεί και θα συνεχίσουν να αυξάνονται, καθώς η ανάγκη της γνωριμίας και της ανταλλαγής συνοδεύει την ανθρώπινη φύση.

Ένας άλλος λόγος είναι ότι τα ταξίδια πλέον είναι εύκολα και σύντομα, γιατί πραγματοποιούνται κυρίως με το αεροπλάνο και γιατί ικανοποιούν ανάγκες μιας εξαιρετικά ολιγοήμερης τουριστικής εμπειρίας. Κάθε πόλη έχει μια λίγο-πολύ συγκεκριμένη τουριστική χωρητικότητα, ανάλογα με τα φυσικά χαρακτηριστικά της. Η Αθήνα είναι μια μητρόπολη και θεωρητικά οι αντοχές της στις τουριστικές ροές είναι μεγαλύτερες από εκείνες π.χ. της Φλωρεντίας. Ωστόσο, και στην ελληνική πρωτεύουσα τα σημεία τουριστικού ενδιαφέροντος βρίσκονται σχεδόν αποκλειστικά στο κέντρο της πόλης, ενώ θα ήταν εύστοχη μια επιχείρηση αποκέντρωσης του τουριστικού προϊόντος, ξεκινώντας καταρχάς από την ίδια τη διαμονή.

Yπάρχει και η πιθανότητα κάποια μέρα το προϊόν να λήξει, και να βρεθούμε μπροστά στην πόλη-φάντασμα του undertourism. Φωτ.: Eurokinissi

Ο αντίλογος σε οποιαδήποτε προσπάθεια ρύθμισης είναι τα γενικότερα οικονομικά οφέλη, οι θέσεις εργασίας, το δικαίωμα στην αυτοδιάθεση της ιδιοκτησίας (Airbnb) κ.λπ. Η συζήτηση είναι παλιά και η παγίδα γνωστή· στην πραγματικότητα αφορά το ιδιωτικό συμφέρον έναντι του κοινού καλού. Το ερώτημα δεν είναι πόσο τουρισμό αντέχει η Αθήνα αλλά τι πόλη-πρωτεύουσα σχεδιάζουμε να έχουμε σε είκοσι χρόνια από τώρα. Η κεντρική διοίκηση και η τοπική αυτοδιοίκηση οφείλουν να έχουν ένα όραμα πόλης μέσα στο οποίο εντάσσεται και η τουριστική δραστηριότητα, στο ποσοστό που της αναλογεί. Η ανεξέλεγκτη μετατροπή αθηναϊκών κτιρίων σε ξενοδοχεία με την παράλληλη αγνόηση π.χ. του στεγαστικού προβλήματος στην πρωτεύουσα είναι κρίσιμο λάθος. Δεν μπορεί όλα να επαφίενται στις πάντα βουλιμικές διαθέσεις της ελεύθερης αγοράς. Ρύθμιση χρήσεων απαιτείται για κατοικία, εργασία, περιοδική –τουριστική– κατοίκηση και επίσης αποθάρρυνση (έλεγχος αδειών) του υπερβολικού αριθμού εμπορικών δραστηριοτήτων σχετικών με το τουριστικό προϊόν. Γιατί υπάρχει και η πιθανότητα κάποια μέρα το προϊόν να λήξει και να βρεθούμε μπροστά στην πόλη-φάντασμα του undertourism».

Το κέντρο μεταμορφώνεται, σταδιακά, σ’ ένα απέραντο ξενοδοχείο, με πολλά εγκαταλελειμμένα κτίρια να αναβιώνουν μέσω της νέας χρήσης τους. Παράλληλα, για χάρη και των τουριστών, διάφορα χρήσιμα και άχρηστα έργα –άλλα οργανωμένα και άλλα ασυντόνιστα–, προγραμματίζονται, ξεκινούν, ολοκληρώνονται, μένουν στη μέση ή δεν λένε να τελειώσουν.

Την ίδια στιγμή, για να έχουμε μια πλήρη εικόνα των τουριστικών αφίξεων, να θυμίσουμε ότι κατά τη διάρκεια του πρώτου τριμήνου οι διεθνείς αφίξεις στο «Ελευθέριος Βενιζέλος» ξεπέρασαν το ένα εκατομμύριο, ενώ φέτος η Αθήνα συμπεριλαμβάνεται ήδη στο top 10 των δημοφιλέστερων ευρωπαϊκών πόλεων για βραχυχρόνιες μισθώσεις τύπου Airbnb. 

Μυρτώ Κιούρτη

Από την πλευρά της η Μυρτώ Κιούρτη, αρχιτέκτονας και διδάκτορας του ΕΜΠ, επιχειρεί μια πρόβλεψη για το μέλλον, λέγοντας: «Είμαστε στο έτος 2050. Στις σχολές Αρχιτεκτονικής και Πολεοδομίας διεθνώς η Αθήνα διδάσκεται ως χαρακτηριστικό παράδειγμα πόλης που δεν κατάφερε να διαχειριστεί τα κατακλυσμιαία φαινόμενα που προκλήθηκαν από τη νέα, υπερμεγέθη, παγκόσμια μεσαία τάξη. Η Ελλάδα, χώρα μικρή, που αντλούσε παραδοσιακά μεγάλα κεφάλαια από τον τουρισμό, δεν αποκωδικοποίησε έγκαιρα το ότι εκατομμύρια πολίτες αναπτυσσόμενων χωρών, αντί των χιλιάδων Ευρωπαίων και Αμερικανών, θα διεκδικούσαν κάποια στιγμή στις αρχές του 21ου αιώνα το δικαίωμα του “να πάω κι εγώ στην Αθήνα”.

Με ξενοδοχεία παντού και τις υπηρεσίες εξυπηρέτησης των τουριστών να έχουν αποδιώξει κάθε άλλη δραστηριότητα, όπως και όλους τους Αθηναίους, η Αθήνα κατέρρευσε ως πόλη και μετεξελίχθηκε σε ένα τεράστιο resort το οποίο διαχειρίζονταν παγκόσμια funds. Η πόλη έμεινε γνωστή ως “ευρωπαϊκό Las Vegas” ή “αρχαιοελληνική Disneyland”, ενώ το πολεοδομικό αυτό φαινόμενο καταγράφηκε στη διεθνή βιβλιογραφία ως “τουριστική άλωση της πόλης”.

Η μοντέρνα Αθήνα είχε ιδιαίτερη ατμόσφαιρα και ζωντάνια λόγω της μείξης των χρήσεων που είχε κατακτήσει και κυρίως χάρη στους Αθηναίους που την κατοικούσαν με τρόπο μοναδικό. Γι’ αυτό άλλωστε είχε τραβήξει το παγκόσμιο ενδιαφέρον. Μην προλαβαίνοντας να αντιδράσει στις πληθυσμιακές πιέσεις έχασε την ταυτότητά της κι έτσι δεν κατόρθωσε να προσχωρήσει στο λεγόμενο “τρίτο κύμα ταξιδιωτικής εμπειρίας” που διαμορφώθηκε ως αντίδραση στην άκρατη μαζικοποίηση του τουρισμού στα μέσα του 21ου αιώνα.

 Η ανάπτυξη καλπάζει χωρίς όρια και χωρίς ασυναίσθητα. Δεν απέχουμε πολύ από το μοντέλο της Βενετίας, μιας πόλης που ξεπουλούσε τη ρομαντική της γοητεία στον υψηλότερο κάθε φορά πλειοδότη και κατάντησε playground πολυεκατομμυριούχων Ευρωπαίων και Ρώσων. Φωτ.: Eurokinissi

Οι μετανεωτερικοί ταξιδιώτες που εκ πεποιθήσεως δεν αυτοχαρακτηρίζονται ως τουρίστες γιατί ταξιδεύουν προκειμένου να συνδεθούν ψυχικά με μια άλλη κοινωνία και όχι απλώς να φωτογραφηθούν μέσα σε ένα τουριστικό σκηνικό δεν επιλέγουν ποτέ την Αθήνα, μια πόλη που έχει ταυτιστεί στη συνείδησή τους με τουριστική φάμπρικα. Την πόλη, αντίθετα, επιλέγουν  εκατομμύρια λιγότερο μορφωμένων ανθρώπων που ακολουθούν τυφλά πληρωμένες διαφημίσεις, σχεδιασμένες με τεχνητή νοημοσύνη, και περνάνε από πόλη σε πόλη χωρίς καμία ψυχική αλληλεπίδραση, βάζοντας απλώς το τικ στο check list τους: “Έχω πάει και στην Αθήνα”». 

Πάνος Εξαρχόπουλος

Για τον αρχιτέκτονα και επίκουρο καθηγητή του τμήματος Αρχιτεκτόνων - Μηχανικών του Δημοκρίτειου Πανεπιστημίου Θράκης, Πάνο Εξαρχόπουλο, το θέμα αυτό είναι πολύπλευρο και ερμηνευτικά πολυεπίπεδο. «Όσον αφορά τον τουρισμό, παρατηρούμε μια πορεία από την ήπια αξιοποίηση του φυσικού και ανθρωπογενούς περιβάλλοντος στην απόλυτη εμπορευματοποίηση και την μετάλλαξή του σε επικερδέστατο τομέα του επιχειρείν. Όσον αφορά τις διακοπές, μια πορεία από την παροδική αποδέσμευση από τον αστικό τρόπο διαβίωσης και τη λυτρωτική καταφυγή στην ανεπιτήδευτη ομορφιά της φύσης στην ενσωμάτωση σε ένα κατ’ επίφαση ηδονιστικό, τεχνητό σκηνικό, με το ανάλογο τίμημα.

Από τον φιλοπερίεργο ταξιδευτή-περιηγητή με το πάθος της ανακάλυψης περνάμε στον νευρωτικό κυνηγό και καταναλωτή των προσφερόμενων "υψηλού επιπέδου" τουριστικών υπηρεσιών· από την αμόλυντη διατήρησή του τοπίου στις ευφάνταστες καταπατήσεις του, στις φωτοβολταϊκές "καλλιέργειες", τις ανεμογεννήτριες, τις τρέχουσες τρωγλοδυτικές οικήσεις του.

Από τον μοναχικό ταξιδιώτη ή τις μικρές παρέες με τα σακίδια στα αδηφάγα πλήθη των κρουαζιερόπλοιων, στα πακέτα με τις ελεγχόμενες μετακινήσεις, τις ατέλειωτες πυρακτωμένες ουρές για την Ακρόπολη· από την εύρωστη αλλά και ευγενή αρχιτεκτονική των ξενοδοχειακών μονάδων του ’60 και ’70 στα "rooms to let", στα boutique και luxury hotels, στα Αirbnb παντού στη χώρα».

Για την περίπτωση της Αθήνας θα πει: «Εδώ και κάποια χρόνια, η πρωτεύουσα, από περιστασιακή στάση για την τυπική επίσκεψη στην Ακρόπολη (και κατευθείαν στο λιμάνι για τα νησιά) έχει μετατραπεί σε τόπο πολυήμερης παραμονής πλήθους επισκεπτών. Δεν είναι μόνο η Ακρόπολη πια, είναι και η διασκέδαση, τα μπαράκια, οι διάφορες πολιτιστικές εκδηλώσεις, ακόμα και τα "εξωτικά" Εξάρχεια. Για να είμαστε ακριβείς, ένα μικρό τμήμα της πόλης, το λεγόμενο "κέντρο", είναι αυτό που συγκεντρώνει και μονοπωλεί το ενδιαφέρον. Το κέντρο μεταμορφώνεται, σταδιακά, σ’ ένα απέραντο ξενοδοχείο, με πολλά εγκαταλελειμμένα κτίρια να αναβιώνουν μέσω της νέας χρήσης τους.

Παράλληλα, για χάρη και των τουριστών, διάφορα χρήσιμα και άχρηστα έργα –άλλα οργανωμένα και άλλα ασυντόνιστα– προγραμματίζονται, ξεκινούν, ολοκληρώνονται, μένουν στη μέση ή δεν λένε να τελειώσουν. Η κερδοσκοπία και η αισχροκέρδεια καλπάζουν. Όσο και αν αυτοπροβαλλόμαστε ως ελκυστικός επενδυτικός τουριστικός προορισμός, φαινόμενα όπως η κοινωνική ανισότητα, οι άστεγοι, οι εξαρτημένοι, το κυκλοφοριακό, οι λιγοστοί ελεύθεροι χώροι, η ανεπαρκής συντήρηση του αστικού εξοπλισμού, των πεζοδρομίων κ.ά. είναι διαρκή προβλήματα της πόλης και δεν αφορούν αποκλειστικά στο κέντρο της. Δεν ξέρω, λοιπόν, αν αντέχει τον υπερτουρισμό η Αθήνα, σίγουρα, όμως, δεν αντέχουμε μια Αθήνα που μόνη της έγνοια είναι ο τουρισμός». 

Πλήθος τουριστών στο μνημείο του Άγνωστου Στρατιώτη κατά την αλλαγή φρουράς την Κυριακή. Φωτ.: Γιάννης Παναγόπουλος/Eurokinissi

Πριν από λίγες μέρες, η υπουργός Πολιτισμού, Λίνα Μενδώνη, προκειμένου να αντιμετωπιστεί το πρόβλημα με τις ουρές των τουριστών, ανακοίνωσε τη δημιουργία συστήματος ζωνών επισκεψιμότητας στην Ακρόπολη. Συγχρόνως, σημείωσε ότι η επισκεψιμότητα στον Ιερό Βράχο έχει αυξηθεί κατά 80% σε σχέση με το 2019 την αντίστοιχη περίοδο, με αποτέλεσμα να δημιουργείται μεγάλη συμφόρηση.

Ηώ Καρύδη

Η αρχιτέκτονας Ηώ Καρύδη επισημαίνει: «Για να απαντήσουμε στο ερώτημα πρέπει να προσδιορίσουμε ποια είναι η Αθήνα (υποδοχέας που καλείται να διαχειριστεί το φαινόμενο της αθρόας τουριστικής ζήτησης;) και τι είδους φαινόμενο είναι ο υπερτουρισμός σε επίπεδο χώρου και χρόνου. Διότι η Αθήνα-υποδοχέας του μαζικού φαινομένου παραμένει μια πολύ εκλεκτική ζώνη γύρω από την Ακρόπολη, το ιστορικό κέντρο της πόλης και τις συνοικίες άμεσης επιρροής τους με μικρή, μέχρι στιγμής, διάχυση σε άλλα σημεία ενδιαφέροντος της πόλης. Για τα διαχρονικά hot spots, λοιπόν, οι εξαγγελθείσες πολιτικές του τουρισμού και του πολιτισμού σιγοντάρουν τα υψηλά νούμερα επισκεψιμότητας.

Πρόσφατα εξαγγέλθηκαν προτάσεις για βελτίωση της προσπελασιμότητας στην Ακρόπολη: σκίαστρα, μηχανήματα-πωλητές νερού, επαναφορά της ρωμαϊκής σκάλας στα Προπύλαια, έλεγχος και περιορισμός της χρονικής παραμονής εντός του ιερού βράχου, προτάσεις χειρισμού του πλήθους με ποσοτικά κριτήρια, λιγότερος χρόνος παραμονής, περισσότεροι επισκέπτες, συμπίεση της εμπειρίας του τόπου και της καθημερινής διαβίωσης σε αυτόν.

Τι γίνεται πέριξ και εκτός των αρχαιολογικών χώρων; Στις ώρες αιχμής τα τουριστικά λεωφορεία παρουσιάζουν υψηλότερη κυκλοφοριακή συχνότητα από την αστική συγκοινωνία. Οι αρτηρίες κλατάρουν. Ουδέποτε μετρήθηκαν οι αέριοι ρύποι από τα εν αναμονή τουριστικά λεωφορεία και πούλμαν που παρκάρουν στον περιφερειακό του Φιλοπάππου. Η πόλη γίνεται ένας στενός διάδρομος προδιαγεγραμμένης πορείας ανάμεσα σε τραπεζοκαθίσματα που φορτώνουν τον ιστό.

Οι εικόνες είναι οικείες για τους πολίτες που υπομένουν. Άλλες πόλεις με αντίστοιχη ή μεγαλύτερη επισκεψιμότητα, όπως η Βενετία ή η Φλωρεντία, αρχίζουν να λαμβάνουν διαφορετικά μέτρα που εξισορροπούν τη φέρουσα ικανότητα με τις αρχές της βιώσιμης πόλης και μοντέλα βιώσιμου τουρισμού που δίνουν έμφαση στην ποιότητα αντί για την ποσότητα». 

Μπορεί, λοιπόν, να διατηρηθεί μια ισορροπία στον δημόσιο χώρο; Θα μπει όριο στον υπερτουρισμό της Αθήνας; Θα υπάρξουν ποσοτικά και ποιοτικά κριτήρια αλλά και προστασία του δικαιώματος της κατοικίας; Το βέβαιο είναι ότι η συζήτηση πρέπει να ξεκινήσει άμεσα. 

πηγή Γιάννης Πανταζόπουλος lifo.gr

«Αν ένας φοιτητής ή φοιτήτρια βρει σήμερα γκαρσονιέρα σχετικά κοντά στο πανεπιστήμιο με 350 ευρώ τον μήνα, θα πρέπει να θεωρεί τον εαυτό του τυχερό. Σπάνια μπορεί να βρει κάποιος ανακαινισμένη γκαρσονιέρα στη Θεσσαλονίκη, με μηνιαίο ενοίκιο χαμηλότερο από 500 ευρώ»: τη φράση αυτή, σε διάφορες παραλλαγές και με διαφορετικές διατυπώσεις, αλλά με το ίδιο νόημα και τους ίδιους -χονδρικά- αριθμούς, χρησιμοποίησαν οι μεσίτες της Θεσσαλονίκης, περιγράφοντας τη φετινή τάση ως προς τη μίσθωση φοιτητικής στέγης στην πόλη. Την ίδια στιγμή, τα διαμερίσματα και στούντιο στις ιδιωτικές φοιτητικές εστίες της πόλης είναι ήδη από τώρα «κλεισμένα», παρότι δεν έχουν ακόμα ανακοινωθεί οι βάσεις εισαγωγής στο πανεπιστήμιο -κάποια από αυτά μάλιστα ετοιμάζονται να υποδεχτούν ξένους φοιτητές και φοιτήτριες.

Όπως επισημαίνει μιλώντας στο ΑΠΕ-ΜΠΕ ο πρόεδρος του Συλλόγου Μεσιτών Αστικών Συμβάσεων Θεσσαλονίκης (ΣΜΑΣΘ), Κωνσταντίνος Τζάρος, οι τιμές στη φοιτητική στέγη είναι φέτος ελαφρώς αυξημένες, σε σχέση με πέρυσι, αν και σε αρκετές περιπτώσεις -κυρίως σε γκαρσονιέρες στην περιοχή από την Εγνατία μέχρι την Αγίου Δημητρίου- είναι πολύ πιο «τσιμπημένες», με άνοδο έως και αρκετά άνω του 10%, σε σύγκριση με το 2022. Η ακτίνα εντός της οποίας οι φοιτητές και φοιτήτριες αναζητούν στέγη είναι κυρίως αυτή που ξεκινά από την Εγνατία, τη Λεωφόρο Στρατού, την Αγίου Δημητρίου, την Κασσάνδρου και την Ολύμπου και φτάνει μέχρι την Τριανδρία, την Ευαγγελίστρια, τις Σαράντα Εκκλησιές, τις παρυφές της Τούμπας ή ακόμα και το Φάληρο. Ο κ. Τζάρος προσθέτει ακόμα ότι τα τελευταία χρόνια οι νεοεισαχθέντες στα πανεπιστήμια συχνά αναζητούν στέγη πιο ανατολικά ή ακόμα και στα δυτικά της Θεσσαλονίκης, σε περιοχές όπως η Ξηροκρήνη, οι Αμπελόκηποι και οι γειτονιές γύρω από το εμπορικό κέντρο «One Salonica», δεδομένου ιδίως ότι τα ενοίκια εκεί είναι χαμηλότερα και η πρόσβαση στην πανεπιστημιούπολη εύκολη (με λεωφορείο).

Δεν είναι μόνο οι φοιτητές που αναζητούν «φοιτητικά» σπίτια

Κατά τον πρόεδρο του ΣΜΑΣΘ, πιο ξεκάθαρη θα είναι η εικόνα όταν ανακοινωθούν οι βάσεις εισαγωγής, καθώς προς το παρόν σπεύδουν να «κλείσουν» διαμερίσματα μόνο όσες και όσοι έχουν πολύ υψηλή βαθμολογία και αισθάνονται τη βεβαιότητα ότι θα περάσουν στη σχολή της προτίμησής τους. Οι υπόλοιποι περιορίζονται προς το παρόν σε διερευνητικές κρούσεις και ερωτήσεις για τις τιμές, με τους μεσίτες και τους ιδιοκτήτες να εισπράττουν συχνά ερωτήματα όπως «γιατί οι τιμές είναι τόσο υψηλές;». Όπως λέει ο κ. Τζάρος, τα «φοιτητικά» σπίτια δεν είναι περιζήτητα μόνο από τους φοιτητές και τις φοιτήτριες, αφού επιπλωμένες γκαρσονιέρες αναζητούν τα τελευταία χρόνια -συνεπεία της ανόδου των διαζυγίων, ιδίως εν μέσω πανδημίας- και εργένηδες και εργένισσες εργαζόμενοι. Επιπλέον, η έλευση μεγάλων ξένων εταιρειών στη Θεσσαλονίκη επιδρά κι αυτή στην αγορά, καθώς μπορεί μεν τα υψηλόβαθμα στελέχη να αναζητούν μεγάλα σπίτια σε περιοχές όπως το Πανόραμα ή το Καραμπουρνάκι, αλλά τα πιο χαμηλόβαθμα βρίσκουν ελκυστική τη λύση μιας γκαρσονιέρας κοντά στο κέντρο, που το ενοίκιό της δεν «καταβροχθίζει» τις αποδοχές τους. Ως προς τις ιδιωτικές φοιτητικές εστίες, ο πρόεδρος των μεσιτών της Θεσσαλονίκης επισημαίνει ότι το ενδιαφέρον για αυτές είναι μεγάλο, όχι μόνο από τους φοιτητές και τους γονείς τους, αλλά και από εταιρείες και επενδυτές που θέλουν να μπουν στην αγορά. Ωστόσο, πολλές φορές το ενδιαφέρον αυτό μένει σε επίπεδο προθέσεων, καθώς «τα προβλήματα νομικής και πολεοδομικής φύσης ή έλλειψης κατάλληλων ακινήτων σε “φοιτητογειτονιές” φρενάρουν σε σημαντικό βαθμό την υλοποίηση τέτοιων επενδύσεων».

«Αυξημένες κατά 10%-20% σε σχέση με το 2022 και έως και κατά 30%-40% σε σύγκριση με το 2018-2019» είναι φέτος οι τιμές της φοιτητικής στέγης στη Θεσσαλονίκη, σύμφωνα με τον μεσίτη Κώστα Γεωργάκο, πρόεδρο του Παρατηρητηρίου Τιμών και Εκτιμήσεων Ακινήτων Νοτιοανατολικής Ευρώπης. Όπως επισημαίνει, η αύξηση αυτή οφείλεται σε τρεις λόγους, ουδείς εκ των οποίων αφορά τη βραχυχρόνια μίσθωση: «συχνά λέγεται ότι τις τιμές έχει ανεβάσει η βραχυχρόνια ζήτηση, κάτι που δεν ισχύει. Ο πρώτος λόγος της ανόδου των τιμών χρονολογείται από λίγα χρόνια πριν, με το πρόγραμμα στέγασης για μετανάστες και πρόσφυγες, όταν οι τιμές εκτοξεύτηκαν από τα 150-200 ευρώ στα 400 σε έναν χρόνο, επειδή κάποιοι ιδιοκτήτες έκριναν ότι μπορούν να διαθέσουν τ’ ακίνητα τους ακριβότερα, λαμβάνοντας μάλιστα τα χρήματα έξι μήνες μπροστά και μάλιστα με εγγύηση της ΕΕ. Ο δεύτερος λόγος έχει να κάνει με την ιδιοκατοίκηση και ο τρίτος με τα funds και τους servicers (εταιρίες διαχείρισης απαιτήσεων από δάνεια και πιστώσεις), οι οποίοι έχουν πάρα πολύ αργές διαδικασίες, με αποτέλεσμα χιλιάδες ακίνητα να μένουν “παρκαρισμένα”» σημείωσε ο κ. Γεωργάκος επισημαίνοντας ότι σε αυτό το τελευταίο σημείο χρειάζεται να υπάρχει παρέμβαση από το κράτος.

Και ξένοι φοιτητές στις ιδιωτικές φοιτητικές εστίες, που είναι ήδη πλήρεις

Πλήρη είναι ήδη και τα περίπου 300 επιπλωμένα φοιτητικά διαμερίσματα στα πέντε κτήρια της «Οikotrust», της εταιρείας με τις περισσότερες ιδιωτικές φοιτητικές εστίες στη Θεσσαλονίκη, όπως επισημαίνει εκ μέρους της ο Χρήστος Τραμπούκης, υπενθυμίζοντας ότι τα ακίνητά της (κτήρια με διαμερίσματα και στούντιο) βρίσκονται στην Αγίας Σοφίας, τη Λάζου Εξάρχη και την Κασσάνδρου, δηλαδή στα 250- 500 μέτρα από το πανεπιστήμιο, στην Πλάτωνος και τη Βενιζέλου (σε απόσταση εννέα έως 20 λεπτών με τα πόδια από το ΑΠΘ και το Πανεπιστήμιο Μακεδονία). Όπως επισημαίνει, η εταιρεία δεν κατέγραφε στην αρχή της λειτουργίας της τόσο υψηλές πληρότητες τόσο νωρίς, αλλά τα τελευταία δύο-τρία χρόνια αυτό έχει αλλάξει και τα διαμερίσματα, που διατίθενται προς 360-480 ευρώ (με πληρωμένους όλους τους λογαριασμούς, όπως ρεύμα, νερό, θέρμανση, Ιντερνετ και χρήση κοινόχρηστων χώρων), γίνονται από νωρίς ανάρπαστα. Γιατί; «Αφενός διότι γονείς και φοιτητές δυσκολεύονται να βρουν σπίτια σε καλή κατάσταση και με καλή τιμή κοντά στα πανεπιστήμια και αφετέρου επειδή θεωρούν μεγάλο πλεονέκτημα το “all inclusive”, δηλαδή ότι γνωρίζουν εκ των προτέρων πόσο θα πληρώσουν για ρεύμα, νερό κτλ κι ότι όλες οι ανάγκες του παιδιού τους είναι καλυμμένες. Άλλο σημαντικό κίνητρο είναι η ασφάλεια. Επιπλέον, όλες οι κρατήσεις γίνονται ηλεκτρονικά, δηλαδή δεν χρειάζεται να έρθει και να ξανάρθει ο γονιός π.χ., από την Καλαμάτα, για να κλείσει σπίτι για το παιδί του» απαντά.

Μάλιστα, μετά το 2021, με την έναρξη του πρώτου αγγλόγλωσσου προγράμματος προπτυχιακών σπουδών του Αριστοτέλειου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης στο Τμήμα Ιατρικής, στα διαμερίσματα της Oikotrust μένουν πλέον και ξένοι φοιτητές και φοιτήριες, που -όπως παρατηρεί ο κ. Τραμπούκης- δεν είναι «περαστικοί» με Erasmus, που θα ζήσουν στην πόλη για λίγους μήνες, αλλά πλήρους πενταετούς φοίτησης. Κι αυτό είναι κάτι που δημιουργεί προϋποθέσεις για σημαντική μελλοντική υπεραξία για τη Θεσσαλονίκη. «Είναι πλέον διάχυτος διεθνώς ο ανταγωνισμός για το ποιες πόλεις θα προσελκύσουν τους περισσότερους ξένους φοιτητές και φοιτήτριες. Κι αυτό διότι διάφορες έρευνες δείχνουν ότι τα οφέλη της υπεραξίας που δημιουργείται για μια πόλη με αυτόν τον τρόπο, συνεχίζονται χρόνια έπειτα την αποφοίτηση των φοιτητών. Κάποιοι από αυτούς θα παραμείνουν για να εργαστούν στην πόλη κι άλλοι θα επιστρέψουν ξανά και ξανά ως επισκέπτες και επισκέπτριες, ενίοτε φέρνοντας μαζί τους και άλλους ανθρώπους. Τα οφέλη είναι πολλά» σημειώνει, ενώ προσθέτει ότι συνολικά στη Θεσσαλονίκη διατίθενται σήμερα περί τα 700-800 δωμάτια σε ιδιωτικές φοιτητικές εστίες, πολλά εκ των οποίων δημιουργήθηκαν την τελευταία τετραετία.

πηγή ot.gr

«Ταφόπλακα» στην επιχειρηματολογία τεχνικών και νομικών φορέων υπέρ της διατήρησης της εκτός σχεδίου δόμησης βάζουν οι δικαστές. Όπως υποστήριξαν σε διεπιστημονική ημερίδα στο Πολυτεχνείο, τυχόν διαχωρισμός του δικαιώματος δόμησης στις εκτός σχεδίου περιοχές με βάση την «ηλικία» του οικοπέδου για να επιτραπεί και πάλι η δόμηση σε οικόπεδα χωρίς «πρόσωπο» σε αναγνωρισμένη οδό, είναι αντισυνταγματικός. Επισήμαναν δε την ανάγκη η πολιτεία να θέσει «πατριωτικό καθήκον» τη διασφάλιση της υπαίθρου, αντιστεκόμενη στην πίεση που ασκείται από ιδιοκτήτες και επαγγελματίες. Ανάλογη τοποθέτηση έγινε και για την αυθαίρετη δόμηση, επισημαίνοντας ότι η απουσία ελέγχων των «τακτοποιήσεων» οδηγεί στη δημιουργία μιας νέας γενιάς αυθαιρέτων.

Η επιστημονική ημερίδα διοργανώθηκε από το Διοικητικό Εφετείο Αθηνών και τη Σχολή Αρχιτεκτόνων Μηχανικών του ΕΜΠ, ενώ παρέστησαν σε αυτή η πρόεδρος του Συμβουλίου της Επικρατείας Ευαγγελία Νίκα, ο επίτιμος πρόεδρος του ΣτΕ Δημ. Σκαλτσούνης, η πρόεδρος Εφετών Διοικητικών Δικαστηρίων Ζαφειρούλα Βασιλάτη και άλλοι ανώτατοι δικαστικοί. Ανάμεσα στις τοποθετήσεις, που αφορούσαν θέματα νομοθεσίας περί πολεοδομικών και δημοσίων έργων, δύο ξεχώρισαν… λόγω επικαιρότητας.

Η πρώτη ήταν η εισήγηση του εφέτη Διοικητικών Δικαστηρίων Παράσχου Βαλδίρκα, σχετικά με την εκτός σχεδίου δόμηση. Ο δικαστής διέτρεξε τη νομοθεσία με αφορμή την απόφαση του ΣτΕ για την Πάτμο, με την οποία οι πολεοδομίες ανά τη χώρα άρχισαν να «κόβουν» τις οικοδομικές άδειες σε οικόπεδα χωρίς «πρόσωπο» σε αναγνωρισμένη οδό. «Ενα μέρος της κριτικής στην απόφαση του ΣτΕ οφείλεται στη διατύπωση του νόμου, σύμφωνα με την οποία (κριτική) το ελάχιστο εμβαδόν των 4 στρεμμάτων αποτελεί αυτοτελή προϋπόθεση δόμησης», ανέφερε ο κ. Βαλδίρκας. «Είναι αυτονόητο όμως ότι η διάταξη αναφέρεται σε γήπεδα (σ.σ. οικόπεδα) που έχουν πρόσωπο σε κοινόχρηστο χώρο. Προερχόντως γιατί θα επρόκειτο για μια αόριστη διάταξη που θα προσέκρουε στο Σύνταγμα και τους θεμελιώδεις κανόνες της εκτός σχεδίου δόμησης. Περαιτέρω, σύμφωνα με τον κώδικα βασικής πολεοδομικής νομοθεσίας, ένα γήπεδο θεωρείται ότι έχει “πρόσωπο” που το καθιστά οικοδομήσιμο όταν ο δρόμος αυτός υφίσταται νομίμως».

Αναφερόμενος, εμμέσως πλην σαφώς, στις τοποθετήσεις του Τεχνικού Επιμελητηρίου, του Δικηγορικού Συλλόγου Αθηνών και του Συμβολαιογραφικού Συλλόγου, ο κ. Βαλδίρκας απέρριψε την «ερμηνεία» που οι τεχνικοί και νομικοί φορείς προσπαθούν να δώσουν, ότι η υποχρέωση «προσώπου» σε νόμιμο δρόμο δεν υφίσταται για τα οικόπεδα που «δημιουργήθηκαν» πριν από το 2003, οπότε και είχε εξειδικευτεί η ρύθμιση. «Η νομοθεσία για την εκτός σχεδίου δόμηση ορίζει ότι οι περιοχές αυτές δεν προορίζονται κατ’ αρχάς για οικοδομική εκμετάλλευση. Ο κανόνας αυτός δεν έχει χρονικό διαχωρισμό, όπως επιβεβαιώνει και η νομολογία. Ο θεσμός της εκτός σχεδίου, όσο αναχρονιστικός κι αν είναι, έχοντας κατακερματίσει τον χώρο και παρεμποδίσει κάθε προσπάθεια για ορθολογική πολεοδομική και χωροταξική σχεδίαση, άλλο τόσο ανθεκτικός στον χρόνο έχει αποδειχθεί. Θεωρώ ότι τα δικαστήρια έχουν ανταποκριθεί επιτυχώς, εξαιτίας της πολυπλοκότητας των διαφορών που καλούνται να επιλύσουν, της κοινωνικής διάστασης του φαινομένου και της πίεσης που ασκείται, αλλά και της διαχρονικής ανεπάρκειας της πολιτείας να βάλει τέλος στο φαινόμενο. Θα πρέπει να καταλάβουμε ότι “το ψάρι βρωμάει από το κεφάλι”. Δεν μπορούμε να περιμένουμε τον αυτοπεριορισμό των ιδιοκτητών. Η πολιτεία θα πρέπει να λάβει ισχυρά μέτρα για τον περιορισμό της εκτός σχεδίου, καταλαβαίνοντας ότι το πατριωτικό της καθήκον είναι η διασφάλιση της αειφόρου ανάπτυξης. Ολα αυτά ενόψει της όποιας νέας ρύθμισης για την εκτός σχεδίου».

Αντίστοιχη ήταν η τοποθέτηση της Ευαγγελίας Καραβέλατζη, εφέτη Διοικητικών Δικαστηρίων, για την «τακτοποίηση» των αυθαιρέτων. Η δικαστής αποκάλυψε τα αίτια πρόσφατης νομοθετικής ρύθμισης, που «μετέφερε» τις αρμοδιότητες των Παρατηρητηρίων Δόμησης (προβλέφθηκαν νομοθετικά το 2016 αλλά ουδέποτε λειτούργησαν) στις πολεοδομίες. «Στα δικαστήρια δεν γίνονταν δεκτές οι προσφυγές ενάντια σε δηλώσεις αυθαιρέτων, καθώς σύμφωνα με τη νομοθεσία έπρεπε ο πολίτης να υποβάλει πρώτα καταγγελία στα περιφερειακά και τοπικά Παρατηρητήρια Δόμησης, τα οποία δεν έχουν συσταθεί». Επομένως, διατηρώντας τον θεσμό, χωρίς να τον ενεργοποιεί, το υπουργείο Περιβάλλοντος δυσχέραινε την προσπάθεια των πολιτών να αναζητήσουν προστασία από τον νόμο για κάποια παράνομη «τακτοποίηση».

«Ανεξαρτήτως των ζητημάτων που ανακύπτουν από τον ν. 4495/17 (σ.σ. ο τελευταίος νόμος «τακτοποίησης»), ο νόμος αυτός μπορεί να οδηγήσει στην οριστική καταγραφή της αυθαίρετης δόμησης. Είναι επείγον όμως να τεθούν σε λειτουργία οι μηχανισμοί ελέγχου των δηλώσεων», ανέφερε. «Ειδάλλως κινδυνεύουμε να εμφανιστεί μια νέα γενιά αυθαιρέτων, τα οποία οι ιδιοκτήτες τους θα επιδιώκουν να “τακτοποιήσουν” με καταστρατήγηση των διατάξεων» (σ.σ. οι νόμοι τακτοποίησης θέτουν ως «κόκκινη γραμμή» το αυθαίρετο να έχει ανεγερθεί πριν από το 2011).

Πηγή: news.b2green.gr