Η υλοποίηση ενός νέου «Εξοικονομώ» για κατοικίες, το οποίο θα ξεκινήσει την επόμενη άνοιξη, περιλαμβάνεται στον κατάλογο των σχεδιαζόμενων πράξεων στρατηγικής σημασίας στο Πρόγραμμα «Περιβάλλον & Κλιματική Αλλαγή» του νέου ΕΣΠΑ 2021-2027.

Πιο συγκεκριμένα, όπως αναφέρεται στο Πρόγραμμα, το νέο πρόγραμμα θα έχει προϋπολογισμό 625 εκατ. ευρώ. Θα ξεκινήσει τον Απρίλιο του 2023, με ορίζοντα ολοκλήρωσης τον Μάιο του 2025. Παράλληλα, προστίθεται ότι το πρόγραμμα θα τρέξει διακριτά από τις ανάλογες δράσεις που υλοποιούνται με κεφάλαια από το Ταμείο Ανάκαμψης.

Υπενθυμίζεται ότι, από την υλοποίηση του πρώτου «Εξοικονομώ», τα προγράμματα χρηματοδότησης της ενεργειακής αναβάθμισης των νοικοκυριών υλοποιούνται με κονδύλια από το ΕΣΠΑ. Εξαίρεση αποτελεί το πρόγραμμα που ξεκίνησε να «τρέχει» από το προηγούμενο έτος, καθώς χρηματοδοτήθηκε από το Ταμείο Ανάκαμψης. Ο προϋπολογισμός του ανήλθε σε 632 εκατ. ευρώ.

Επιλέξιμες δαπάνες

Στο ίδιο μήκος κύματος με τις προηγούμενες δράσεις, το Πρόγραμμα θα παρέχει επιδότηση για την υλοποίηση παρεμβάσεων εξοικονόμησης ενέργειας σε κατοικίες, με σκοπό τη μείωση των ενεργειακών αναγκών των κτηρίων, αλλά και την εξοικονόμηση κόστους για τους πολίτες, τη βελτίωση των καθημερινών συνθηκών διαβίωσης και άνεσης καθώς και, της ασφάλειας και της υγείας των πολιτών κατά τη χρήση των κτηρίων αυτών.

Σε αυτό το πλαίσιο, θα χρηματοδοτείται η θερμομόνωση του κτιρίου-διαμερίσματος, η αντικατάσταση των κουφωμάτων, καθώς και η αναβάθμιση του συστήματος θέρμανσης και ψύξης. Από τις επιλέξιμες δαπάνες δεν θα απουσιάζουν επίσης τα συστήματα ζεστού νερού χρήσης (ΖΝΧ) με χρήση Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας (ΑΠΕ), όπως οι ηλιακοί θερμοσίφωνες.

Επίσης, είναι πιθανό να περιλαμβάνονται και αυτοματισμοί, οι οποίοι επιτρέπουν τη μείωση της κατανάλωσης σε ρεύμα και φυσικό αέριο. Στην κατηγοράι αυτή εντάσσονται μεταξύ άλλων συστήματα τα οποία καθιστούν δυνατό τον έλεγχο και την αυξομείωση της έντασης φωτισμού, (π.χ. έξυπνοι αισθητήρες για την ανίχνευση κίνησης των χρηστών ή/και των συνθηκών περιβάλλοντος (νύχτα/ημέρα), έξυπνες λάμπες, αυτοματισμοί σκίασης κ.λπ.) ή τον έλεγχο άλλου ηλεκτρικού φορτίου (π.χ. έξυπνος διακόπτης για διαχείριση του θερμοσίφωνα), καθώς και την καταγραφή της κατανάλωσης ηλεκτρικής ενέργειας.

Εισοδηματικά κριτήρια

Το ύψος της επιδότησης για τις παραπάνω παρεμβάσεις θα καθορίζεται από το εισόδημα του δικαιούχου. Την ίδια στιγμή, σύμφωνα με όλες τις ενδείξεις, στο νέο πρόγραμμα θα ακολουθεί η προσέγγιση που υιοθετήθηκε στο «Εξοικονομώ 2021», για τη δημιουργία λίστας προτεραιότητας από τις αιτήσεις που θα υποβληθούν, με παραμέτρους ιεράρχησης τόσο εισοδηματικά όσο και κοινωνικά κριτήρια.

Υπενθυμίζεται ότι, στο πρόγραμμα που βρίσκεται σε εξέλιξη, για την προτεραιοποίηση μεγαλύτερο «βάρος» (50%) είχε το κόστος εξοικονόμησης ενέργειας, ακολουθούμενο από το ατομικό ή οικογενειακό εισόδημα (15%) και τις βαθμοημέρες θέρμανσης (7%). Άλλα κριτήρια είναι η υφιστάμενη ενεργειακή κλάση του ακινήτου (5%), το πλήθος των εξαρτώμενων τέκνων (5%), η μονογονεϊκή οικογένεια (5%), καθώς και η ύπαρξη μακροχρόνια ανέργου (5%) ή ΑΜΕΑ (5%).

Πηγή: https://news.b2green.gr/22488/νέο-εξοικονομώ-με-προϋπολογισμό-625-εκ

Το θολό ενεργειακό τοπίο και οι επιπτώσεις στο κόστος ζωής και στο διαθέσιμο εισόδημα, και δευτερευόντως η αύξηση των επιτοκίων, δημιουργούν δεύτερες σκέψεις σε εκείνους που έχουν πρόθεση να αγοράσουν σπίτι με τραπεζική χρηματοδότηση, με τις τράπεζες να διατηρούν τους στόχους πιστωτικής επέκτασης, καθώς μέχρι τώρα έχουν πετύχει σχεδόν κατά το ήμισυ τους στόχους τους σε ό,τι αφορά τη στεγαστική πίστη επειδή τα επιτόκια ήταν χαμηλά και τα ενοίκια κινούνται ανοδικά.

Σύμφωνα με τα στοιχεία της ΤτΕ, τον Ιούνιο το υπόλοιπο των χρηματοδοτήσεων των στεγαστικών δανείων ήταν 32 δισ. ευρώ. Η αύξηση κατά 50 μονάδες βάσης στα επιτόκια της ΕΚΤ από μόνη της -και όχι σε συνδυασμό με άλλα βάρη απόρροιας του πληθωρισμού- έχει επίπτωση που δεν ξεπερνά το 5% στη μηναία δόση για ένα δάνειο 100.000 ευρώ, 20ετούς διάρκειας και η δόση διαμορφώνεται πέριξ των 500 ευρώ.

Τι λένε τραπεζικές πηγές για το κόστος των δανείων

Όπως αναφέρουν τραπεζικές πηγές, ακόμα και σε ένα σενάριο αύξησης κατά 150 μονάδες βάσης -σενάριο που δεν φαντάζει απίθανο- η δόση των 500 ευρώ υπολογίζεται ότι δεν θα ξεφύγει πάνω από τα 600 ευρώ, κάνοντας τον αντίκτυπο διαχειρίσιμο τόσο από τους δανειολήπτες, όσο και από τις τράπεζες. Κι αυτό ισχύει κυρίως για τα νεότερα δάνεια που χορηγήθηκαν με πολύ μεγαλύτερη σύνεση -και αυστηρότητα- με βασικό κριτήριο η μηναία δόση να υπερβαίνει το 25%-30% του οικογενειακού εισοδήματος.

Βέβαια, αυτό που παραδέχονται τραπεζικά στελέχη είναι ότι μια αύξηση της τάξης του 10% στα τιμολόγια ηλεκτρικού ρεύματος από τον Σεπτέμβριο και αντίστοιχη επιβάρυνση στο κόστος θέρμανσης από τον Οκτώβριο θα συμπιέσει ακόμα περισσότερο τους οικογενειακούς προϋπολογισμούς και τα 30 ευρώ ή 50 ευρώ επιβάρυνσης στις δόσεις των στεγαστικών για πολλά νοικοκυριά θα είναι ένας ακόμα «πονοκέφαλος».

Ποια δάνεια «κινδυνεύουν»

Το μεγαλύτερο κίνδυνο διατρέχουν τα ρυθμισμένα δάνεια και αυτά που είναι ενήμερα μετά «κόπων και βασάνων». Σύμφωνα με την Εκθεση Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητατας (ΤτΕ, Μάιος 2022), το στεγαστικό χαρτοφυλάκιο των τραπεζών στο τέλος του 2021 ήταν 31,9 δισ. ευρώ με το 10,4%, ήτοι 3,3 δισ. ευρώ, να είναι μη εξυπηρετούμενα. Από αυτά τα 3,3 δισ. ευρώ, τα μισά ήταν αβέβαιης είσπραξης, δηλαδή είτε ήταν εξυπηρετούμενα, είτε σε καθυστέρηση μικρότερη των 90 ημερών. Τα υπόλοιπα ήταν σε καθυστέρηση μεγαλύτερη των 90 ημερών ή καταγγελμένα.

Σημειώνεται εξάλλου ότι η συνολική αξία των ανοιγμάτων που διαχειρίζονται οι εταιρείες διαχείρισης (servicers) για λογαριασμό των εταιρειών απόκτησης απαιτήσεων από δάνεια και πιστώσεις ανέρχεται σε 85,6 δισ. ευρώ με στοιχεία Δεκεμβρίου 2021. Aπό αυτά το 23% αφορά τη στεγαστική πίστη.

Ενδεικτικό της αβεβαιότητας εκείνων που αποφασίζουν να κάνουν το βήμα για την απόκτηση κατοικίας είναι η σταθερή προτίμηση των δανειοληπτών στα στεγαστικά σταθερού επιτοκίου, ώστε να «προστατευθούν» από μια απότομη άνοδο των επιτοκίων. Κι αυτό παρά το γεγονός ότι αναμένεται τα σταθερά επιτόκια να σκαρφαλώσουν στο 6% μέχρι το 2023. Από την άλλη πλευρά, οι τράπεζες δίνουν τη δυνατότητα να «γυρίσει» σήμερα ένα δάνειο από κυμαινόμενο σε σταθερό αλλά και αντιστρόφως στο μέλλον και εφόσον οι συνθήκες είναι ευνοϊκές.

Πάντως, πριν από μερικές ημέρες ο διοικητής της Τράπεζας της Ελλάδος, Γιάννης Στουρνάρας, εκτίμησε ότι τα επιτόκια δεν θα ανέβουν πολύ και από το τέλος του 2023, ενδεχομένως και από τα μέσα της νέας χρονιάς, θα αρχίσουν να πέφτουν.

«Οι κεντρικές τράπεζες θα ανεβάσουν τα επιτόκια όσο ανεβαίνει ο πληθωρισμός, άντε το πολύ μέχρι το τέλος του ’23. Μετά θα αρχίσουμε να τα μειώνουμε. Ενδεχομένως και νωρίτερα. Αν μπει η παγκόσμια οικονομία και ειδικά η ευρωπαϊκή οικονομία σε ύφεση, από το ’23, μην εκπλαγείτε αν αρχίσουμε να έχουμε μειώσεις των επιτοκίων των κεντρικών τραπεζών από το ’23 και όχι αυξήσεις», ανέφερε ο Γιάννης Στουρνάρας και υπογράμμισε ότι «το γεγονός ότι έχουμε μια ενεργειακή κρίση είναι πάρα πολύ ανησυχητικό. Νομίζω το μεγαλύτερο πρόβλημα είναι αυτό. Ας το ξεπεράσουμε αυτό και τα υπόλοιπα τα βρίσκουμε».

Πηγή: https://news.b2green.gr/22464/η-ενεργειακή-κρίση-πληγώνει-τα-στεγ

Το Δεκέμβριο του 2022 προβλέπεται να προκηρυχθεί το «Εξοικονομώ 2022», με στόχο την ενεργειακή αναβάθμιση περισσότερων από 50.000 κατοικιών. Αυτό τονίζει μεταξύ άλλων με γραπτή απάντηση του το ΥΠΕΝ, σε ερώτηση που κατατέθηκε στη Βουλή, αναφορικά με τον κυβερνητικό σχεδιασμό για τα προγράμματα «Εξοικονομώ».

Με την απάντησή του το ΥΠΕΝ επιβεβαιώνει το B2Green, το οποίο, το Δεκέμβριο του 2021, είχε αποκαλύψει την επίσημη απόφαση ένταξης του «Εξοικονομώ 2022» στο Ταμείο Ανάκαμψης, σύμφωνα με την οποία η έναρξη του κύκλου τοποθετείται χρονικά στο 4^ο τρίμηνο του 2022, με ημερομηνία δημοσίευσης και υπογραφής της νομικής δέσμευσης εντός Δεκεμβρίου.

Η απάντηση στη Βουλή δόθηκε με αφορμή ερώτησης 42 βουλευτών του ΣΥΡΙΖΑ οι οποίοι ζήτησαν λεπτομέρειες για τον κυβερνητικό σχεδιασμό για τα φωτοβολταϊκά συστήματα στα Προγράμματα Εξοικονομώ.

Πέρα από τον προγραμματισμό έναρξης του κύκλου, το ΥΠΕΝ αποκάλυψε πως διερευνάται η επιλεξιμότητα εγκατάστασης φωτοβολταϊκών και συστημάτων αποθήκευσης ενέργειας ενώ υπό εξέταση είναι και το εάν η κατανομή των πόρων θα γίνει σε επίπεδο Περιφέρειας ή Περιφερειακής Ενότητας.

Διαβάστε παρακάτω το πλήρες κείμενο της απάντησης του Τομέα Ενέργειας της Επιτελικής Δομής ΕΣΠΑ του ΥΠΕΝ, η οποία συντονίζει το πρόγραμμα για λογαριασμό του Υπουργείου: