Μεγάλη σύγχυση επικρατεί στους περισσότερους πολίτες για το τι είναι αιγιαλός, τι παλαιός αιγιαλός και τι παραλία, καθώς και πώς καθορίζονται. Αυτό συμβαίνει γιατί από το 2001 με διάφορους νόμους έχουν γίνει αλλαγές στο νομικό καθεστώς που τα διέπει.

Διαχρονικά, η παραλία και ο αιγιαλός οριοθετούνται κατά περίπτωση από μια επιτροπή, η οποία αποτελείται από μέλη της Κτηματικής Υπηρεσίας και άλλων υπηρεσιών του Δημοσίου. Σύμφωνα με νόμο του 2019 (Ν. 4607/2019), αυτή η υπηρεσία είχε τη δυνατότητα να οριοθετήσει και παραλίες με πλάτος μικρότερο των 30 μέτρων, εξαιτίας ιδιαίτερων γεωμορφολογικών στοιχείων και χαρακτηριστικών του φυσικού και δομημένου περιβάλλοντος της περιοχής.

Το 2024 συντελείται μία αλλαγή με τον νόμο 5092/2024 (αρθ. 3) και αφαιρείται η πρόβλεψη για το ελάχιστο πλάτος των 30 μέτρων της παραλίας ενώ διατηρείται το απώτατο όριο των 50 μέτρων.

• Τι ισχύει σήμερα για τον αιγιαλό και την παραλία;

Η παραλία και ο αιγιαλός, δηλαδή το όριο της θάλασσας ορίζεται από τον ισχύοντα νόμο ως η ζώνη ξηράς που βρέχεται από τη θάλασσα κατά τις μεγαλύτερες και συνήθεις αναβάσεις των κυμάτων της και αποτελούν κοινόχρηστους χώρους που ανήκουν στη δημόσια κτήση.

• Σε ποιον ανήκει ο αιγιαλός και η παραλία;

Ο αιγιαλός και η παραλία είναι πράγµατα κοινόχρηστα και ανήκουν κατά κυριότητα στο Δημόσιο, το οποίο έχει υποχρέωση να τα προστατεύει και να τα διαχειρίζεται. Κύριος προορισμός τους είναι η ελεύθερη και ακώλυτη πρόσβαση του κοινού προς αυτά, καθώς και η επικοινωνία της ξηράς µε τη θάλασσα. Επιτρέπεται η παραχώρηση χρήσης αυτών, π.χ. για ιδιωτική χρήση από επιχειρήσεις κάτω από προϋποθέσεις.

• Ποιες εγκαταστάσεις επιτρέπονται στη ζώνη αιγιαλού και παραλίας;

Απαγορεύεται η κατασκευή κτισµάτων και εν γένει η τοποθέτηση κατασκευασµάτων στον αιγιαλό και την παραλία. Κατ’ εξαίρεση, επιτρέπεται µόνο η εκτέλεση έργων για την επιδίωξη των σκοπών του κοινόχρηστου χαρακτήρα, καθώς και για τη διευκόλυνση πρόσβασης στους χώρους αυτούς ατόµων µε ειδικές ανάγκες (ΑµεΑ).

• Ποια η διαφορά μεταξύ αιγιαλού και παραλίας;

Η παραλία όπως και ο αιγιαλός, όπως ήδη αναφέρθηκε, ανήκουν στην κατηγορία των κοινοχρήστων πραγμάτων, µε μόνη διαφορά ότι η παραλία δεν είναι δηµιούργηµα της φύσης όπως ο αιγιαλός, αλλά προϊόν πολιτειακής πράξης και δηµιουργείται µε διοικητική πράξη. Αυτό σημαίνει ότι η παραλία για να αποκτήσει τον κοινόχρηστο χαρακτήρα της και να περιέλθει στην κυριότητα του Ελληνικού ∆ηµοσίου είναι απαραίτητη η κίνηση και ολοκλήρωση της απαλλοτριωτικής διαδικασίας.

• Ποια είναι η ελάχιστη απόσταση δόμησης από τον αιγιαλό;

Η ελάχιστη απόσταση δόμησης από τη γραμμή του αιγιαλού, ανάλογα με την θέση του ακινήτου, δηλαδή αν βρίσκεται εντός ή εκτός σχεδίου πόλης ή ορίων οικισμού, καθορίζεται από ένα πλέγμα πολεοδομικών διατάξεων και είναι:

• 50 μέτρα από τη γραμμή αιγιαλού για κτίρια τουριστικών καταλυμάτων και σύνθετα τουριστικά καταλύματα

• 30 μέτρα για τουριστικές επιπλωμένες κατοικίες εντός σύνθετων τουριστικών καταλυμάτων και μικτών τουριστικών καταλυμάτων μικρής κλίμακας, μη αμιγώς τουριστικές εγκαταστάσεις εντός Περιοχής Ολοκληρωμένης Τουριστικής Ανάπτυξης (ΠΟΤΑ) καθώς και τις κατοικίες εντός οργανωμένων υποδοχέων τουριστικών δραστηριοτήτων, ύψους μέχρι και 7,5 μέτρα (νόμοι 4179/2013 και 5092/2024)

• 30 μέτρα για κατοικίες εκτός σχεδίου και ορίων οικισμών

• 15 μέτρα για κατοικίες εντός οικισμών υφιστάμενων προ του 1923

• 15 μέτρα για κατοικίες εντός οικισμών με λιγότερους από 2.000 κατοίκους

• Εξαίρεση προβλέπεται από τον νόμο 4179/2013 (παρ. 4 αρθ. 5), σύμφωνα με τον οποίο «σε οργανωμένους υποδοχείς τουριστικών δραστηριοτήτων, σε σύνθετα τουριστικά καταλύματα, καθώς και σε τουριστικά καταλύματα πέντε αστέρων, που διαθέτουν συνολικό πρόσωπο σε παραλία άνω των 100 μέτρων, επιτρέπεται, επί τμημάτων με συνολικό μήκος μέχρι το 20% του συνολικού επί παραλίας προσώπου, η εγκατάσταση χώρων εστίασης και αναψυχής, αποδυτηρίων, συγκροτημάτων υγιεινής, εγκαταστάσεων αθλοπαιδιών και παιδικών χαρών, μέγιστου ύψους 3,5 μέτρων μέχρι τη γραμμή παραλίας ή σε απόσταση 10 μέτρων τουλάχιστον από τη γραμμή αιγιαλού, εφόσον δεν έχει καθοριστεί παραλία».

• Σε περίπτωση σχεδίου πόλης η γραμμή παραλίας είναι συνήθως και η ρυμοτομική γραμμή.

• Σε περίπτωση που υπάρχει στην περιοχή Ζώνη Οικιστικού Ελέγχου (Ζ.Ο.Ε.) υφίστανται συνήθως μεγαλύτερες αποστάσεις.

• Ιδιοκτησιακά σε ποιόν ανήκει η έκταση μεταξύ γραμμής αιγιαλού και γραμμής παραλίας;

Μετά τη χάραξη του ο αιγιαλός είναι κοινόχρηστος χώρος. Η ζώνη μεταξύ αιγιαλού και παραλίας, μπορεί να είναι ιδιωτική περιουσία που όμως βάση της νομοθεσίας απαλλοτριώνεται για λόγους δημόσιας ωφέλειας.

• Μεταβιβάζεται με το ακίνητο και η ζώνη παραλίας;

Ναι μεταβιβάζεται με τις εξής προϋποθέσεις:

1) Να μην έχει συντελεστεί απαλλοτρίωση

2) Να μην έχει παραχωρηθεί σε Κοινή Χρήση με την έκδοση οικοδομικής άδειας στο ακίνητο

3) Να περιγράφεται στο τοπογραφικό που θα συνοδεύει το συμβόλαιο ως τμήμα ρυμοτομούμενο για το οποίο δεν έχει συνταχθεί πράξη αναλογισμού από τον αρμόδιο δήμο.

4) Το εμβαδό της ζώνης παραλίας αφαιρείται από την τελική ιδιοκτησία και δεν προσμετράται για την αρτιότητα και την οικοδομησιμότητα αυτής.

• Επιτρέπεται η τακτοποίηση αυθαιρέτων εντός ζώνης παραλίας;

Ναι, μπορεί να γίνει τακτοποίηση αυθαιρέτου εντός της ζώνης παραλίας, αρκεί να κατασκευάστηκε το κτίσμα πριν τη δημοσίευση της χάραξης του αιγιαλού στην εφημερίδα της κυβερνήσεως.

• Τι ισχύει με τις περιφράξεις που κλείνουν την πρόσβαση στον αιγιαλό;

Σύμφωνα με το άρθρο 23 του νόμου 1337/83, γνωστού ως νόμο Τρίτση, δεν επιτρέπονται οι περιφράξεις σε περιοχές εκτός εγκεκριμένων σχεδίων πόλεων ή οικισμών προ του 1923 και σε ζώνη πλάτους 500 μ. από την ακτή ή την όχθη δημόσιων λιμνών (εκτός αν έχει οριστεί μεγαλύτερο πλάτος Ζ.Ο.Ε.).

• Πότε επιτρέπεται περίφραξη κατ’ εξαίρεση;

Κατ’ εξαίρεση από τις διατάξεις της παραγράφου του άρθρου 23 του νόμου 1337/1983 επιτρέπονται οι περιφράξεις σε ζώνη πλάτους 500 μ. από την ακτή ή την όχθη δημόσιας λίμνης για την προστασία των εξής καλλιεργειών ή ειδικών χρήσεων:

• Ειδικών καλλιεργειών, που η περίφραξή τους είναι αναγκαία για την προστασία τους και την προστασία του κοινού από φυτοφάρμακα.

• Κτιριακών και λοιπών εγκαταστάσεων γεωργικών, κτηνοτροφικών, αλιευτικών και λοιπών αγροτικών δραστηριοτήτων.

• Τουριστικών – Ξενοδοχειακών εγκαταστάσεων.

• Βιομηχανικών εγκαταστάσεων.

• Χώρων και εγκαταστάσεων εξυπηρέτησης οικισμών

• Στρατιωτικές εγκαταστάσεις, βιολογικούς, αρχαιολογικούς χώρους, σχολεία, παιδικές κατασκηνώσεις, κλινικές, αθλητικές εγκαταστάσεις, οργανωμένες πλαζ, παιδότοπων, θέατρα κλπ.

• Οι περιφράξεις πρέπει να τοποθετούνται σε απόσταση 50 μ. από τη γραμμή αιγιαλού.

• Για τις ειδικές καλλιέργειες, επιτρέπεται η περίφραξή τους και σε απόσταση μικρότερη των 50 μ. όταν δεν παρεμποδίζεται η προσπέλαση του κοινού.

• Η περίφραξη των τουριστικών εγκαταστάσεων τοποθετείται σε απόσταση όχι μεγαλύτερη από 5 μ. γύρω από το περίγραμμα του κτιρίου ή γύρω από τα ακραία κτίσματα του συγκροτήματος των οικίσκων, όταν πρόκειται για διεσπαρμένα κτίρια. Για τα camping και τις κατασκηνώσεις οι περιφράξεις καθορίζονται κατά περίπτωση από τις πολεοδομικές υπηρεσίες, ύστερα από πρόταση του Ελληνικού Οργανισμού Τουρισμού.

• Τι είναι Παλαιός Αιγιαλός;

Παλαιός αιγιαλός είναι η ζώνη ξηράς που προκύπτει από τη μετατόπιση της ακτογραμμής προς τη θάλασσα εξαιτίας προσχώσεων ή τεχνικών έργων, που μπορεί να συμπεριλαμβάνει ακόμα και μεγάλες παραλιακές εκτάσεις. Με τον νόμο 5092/2024, ο παλαιός αιγιαλός επανήλθε στην ιδιωτική περιουσία του Δημοσίου.

Όροι και περιορισμοί

Στο σύνολο των περιοχών που ορίζονται από τις συντεταγμένες του Παραρτήματος Ι απαγορεύεται η παραχώρηση του δικαιώματος απλής χρήσης αιγιαλού και παραλίας, καθώς και οποιαδήποτε άλλη δράση μπορεί να θέσει σε κίνδυνο τη μορφολογία τους και την ακεραιότητά τους ως προς τις οικολογικές τους λειτουργίες, και ιδίως:

• Τι είναι οι απάτητες παραλίες;

Οι απάτητες παραλίες είναι παραλίες που προστατεύονται από διάφορες μορφές ανθρώπινης παρέμβασης, όπως η δόμηση, η ρύπανση και η εκμετάλλευση και αναφέρεται σε παραλίες που έχουν χαρακτηριστεί ως περιοχές ιδιαίτερου φυσικού κάλλους ή βιοποικιλότητας και υπόκεινται σε ειδική προστασία από το κράτος. Σε αυτές απαγορεύονται:

• Η παρουσία μηχανοκίνητων οχημάτων,

• η διοργάνωση εκδηλώσεων με συμμετοχή περισσότερων από δέκα (10) άτομα,

• η μουσική ή η παραγωγή άλλων ήχων με χρήση συσκευής ηλεκτρικής αναπαραγωγής ή ενίσχυσης, για την άσκηση δραστηριοτήτων,

• η τοποθέτηση κινητών στοιχείων, όπως τραπεζοκαθισμάτων, ομπρελών, ξαπλωστρών κ.ά.

• η άσκηση δραστηριοτήτων που εξυπηρετούν τους λουόμενους ή την αναψυχή του κοινού, για εκμίσθωση θαλάσσιων μέσων αναψυχής,

• λειτουργία αυτοκινούμενου ή ρυμουλκούμενου τροχήλατου αναψυκτήριου.

Της ΓΡΑΜΜΑΤΗΣ ΜΠΑΚΛΑΤΣΗ, τοπογράφου – πολεοδόμου μηχανικού

πηγή taxydromos.gr

Στον «αέρα» βρίσκονται τα χρονοδιαγράμματα ολοκλήρωσης των πολεοδομικών σχεδίων σε όλη τη χώρα. Οι συνεχείς νομοθετικές αλλαγές, που γίνονται ενώ το πρόγραμμα βρίσκεται σε εξέλιξη, η προσθήκη νέων απαιτήσεων στο αντικείμενο των πολεοδομικών σχεδίων και διάφορα άλλα –νομικά ή τεχνικά– εμπόδια οδηγούν σε σοβαρή καθυστέρηση μεγάλο αριθμό μελετών. Ηδη περίπου 40% των μελετών απεντάχθηκαν από το Ταμείο Ανάκαμψης, καθώς δεν θα έχουν ολοκληρωθεί μέχρι τα μέσα του 2026. Το υπουργείο Περιβάλλοντος υποστηρίζει ότι τα πολεοδομικά σχέδια θα ολοκληρωθούν, έστω και με καθυστέρηση.

Το πρόγραμμα «Κωνσταντίνος Δοξιάδης» χωρίστηκε σε τέσσερις κύκλους και περιελάμβανε την εκπόνηση πολεοδομικών σχεδίων για 700 δημοτικές ενότητες. Στο ίδιο πρόγραμμα εντάχθηκε και η εκπόνηση 13 μελετών Ειδικών Πολεοδομικών Σχεδίων (ΕΠΣ), που αντιστοιχούν σε 75 δημοτικές ενότητες. Ο συνολικός προϋπολογισμός του έργου είναι 342,4 εκατ. ευρώ, εκ των οποίων τα 212,4 εκατ. ευρώ προέρχονται από το Ταμείο Ανάκαμψης.

Εξαρχής αποφασίστηκε ένα κομμάτι του αντικειμένου των πολεοδομικών σχεδίων να γίνει με χωριστές μελέτες, που επίσης εντάχθηκαν στο Ταμείο Ανάκαμψης:

• Η εκπόνηση μελετών για τον χαρακτηρισμό δημοτικών οδών.

Το έργο αφορά την καταγραφή του οδικού δικτύου, με σκοπό να αποφασιστεί ποιο τμήμα αυτού θα «αναγνωριστεί» επισήμως – κάτι το οποίο επηρεάζει την εκτός σχεδίου δόμηση (καθώς για να χτίσει κάποιος, απαιτείται εκτός από την αρτιότητα και «πρόσωπο» σε αναγνωρισμένο δρόμο). Ηδη η πρώτη από τις μελέτες, που αφορά νησιωτικές περιοχές, έχει ολοκληρωθεί. Αντιθέτως, το πακέτο των μελετών που αφορούν την υπόλοιπη Ελλάδα δεν έχει καν ανατεθεί. Το πρόγραμμα έχει τον πολύ υψηλό προϋπολογισμό των 196,9 εκατ. ευρώ, εκ των οποίων τα 152,8 εκατ. ευρώ προέρχονται από το Ταμείο Ανάκαμψης.

• Η εκπόνηση μελετών για την οριοθέτηση οικισμών προ του 1923 ή κάτω των 2.000 κατοίκων.

Αφορά περίπου 50 δημοτικές ενότητες, που επελέγησαν λόγω της ύπαρξης νομικών προβλημάτων ή άλλων ειδικών λόγων – οι οριοθετήσεις που είχαν γίνει με απόφαση νομάρχη έχουν κριθεί αντισυνταγματικές από το Συμβούλιο της Επικρατείας. Το έργο έχει προϋπολογισμό 7,6 εκατ. ευρώ, εκ των οποίων το Ταμείο Ανάκαμψης θα καλύψει τα 5 εκατ. ευρώ.

• Η εκπόνηση μελετών για τον καθορισμό ζωνών υποδοχής συντελεστή.

Σύμφωνα με την απόφαση ένταξης στο Ταμείο Ανάκαμψης (που χρηματοδοτεί τα 5 εκατ. ευρώ από τα 8 εκατ. ευρώ του έργου), ο λόγος που ο καθορισμός των περιοχών δεν γίνεται μέσα από τα πολεοδομικά σχέδια είναι «σε περιπτώσεις που συντρέχουν ειδικοί λόγοι ή διαπιστώνονται προβλήματα που πρέπει να αντιμετωπιστούν με ταχείες διαδικασίες, όπως η ύπαρξη μεγάλου αριθμού ακινήτων προσφοράς συντελεστή δόμησης σε προστατευόμενες περιοχές».

Τα βήματα του έργου – Εως τα τέλη Μαΐου του 2026 θα έχει ολοκληρωθεί το 65% των πολεοδομικών σχεδίων. Δεν θα σταματήσουν, όμως, τα υπόλοιπα πολεοδομικά σχέδια. Απλά θα πληρωθούν από άλλα χρηματοδοτικά εργαλεία, λέει ο πρόεδρος του ΤΕΕ Γιώργος Στασινός.

• Τέλος, στο Ταμείο Ανάκαμψης εντάχθηκαν ως αυτοτελή έργα η καταβολή 300.000 ευρώ στο ΥΠΕΝ για «υποστηρικτικές δράσεις» και 3,9 εκατ. ευρώ (συν 1 εκατ. ευρώ ακόμη από το ΥΠΕΝ) για τα διαχειριστικά έξοδα του Τεχνικού Επιμελητηρίου Ελλάδας, το οποίο ανέλαβε αντί του υπουργείου Περιβάλλοντος να προκηρύξει τους διαγωνισμούς και να αναθέσει τις μελέτες.

Τεράστιες εκπτώσεις

Τα προβλήματα φάνηκαν πολύ γρήγορα. Στο πρώτο «πακέτο» μελετών που προκηρύχθηκαν το καλοκαίρι του 2021 οι προσφορές είχαν τεράστιες εκπτώσεις (από 55% έως 70%), με αποτέλεσμα ο διαγωνισμός να ακυρωθεί και να επαναπροκηρυχθεί. Στην πορεία προστέθηκαν και άλλα προβλήματα, λόγω κακού σχεδιασμού από πλευράς της Γενικής Γραμματείας Χωρικού Σχεδιασμού: Για παράδειγμα, ο τρόπος οριοθέτησης οικισμών κάτω των 2.000 κατοίκων «ανακαλύφθηκε» μόλις το 2024 (ενώ το πρόγραμμα ήδη «έτρεχε» από το 2021).

Στη συνέχεια υπήρξε η γνωστή εμπλοκή με το ΣτΕ, το προεδρικό διάταγμα ολοκληρώθηκε την άνοιξη του 2025, ενώ προ μηνός το ΥΠΕΝ νομοθέτησε… για να παρακάμψει το προεδρικό διάταγμα. Ετερο παράδειγμα είναι η προσθήκη, από το 2023, της υποχρέωσης εκπόνησης «έκθεσης φέρουσας ικανότητας» στο πλαίσιο του πολεοδομικού σχεδίου. Πρόκειται για κάτι που δεν περιλαμβανόταν στο αρχικό συμβατικό αντικείμενο.

Περαιτέρω, τα προβλήματα στην πράξη αποδεικνύονται πολύ πιο σημαντικά από ό,τι αρχικά –και μάλλον επιπόλαια– εκτιμήθηκε. Το πιο χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι τα πολεοδομικά σχέδια της Μυκόνου και της Σαντορίνης, τα οποία αποφασίστηκε να γίνουν μέσω της (πιο σύντομης χρονικά) διαδικασίας του ΕΠΣ. Οι συμβάσεις ανατέθηκαν το καλοκαίρι το 2022 και έπρεπε να τελειώσουν στο τέλος του 2023, ενάμιση έτος αργότερα. Δύο χρόνια μετά, η υπόθεση παραμένει σε εκκρεμότητα.

Oπως είναι επόμενο, η πορεία ολοκλήρωσης των πολεοδομικών σχεδίων εκτροχιάστηκε. Το αρχικό χρονοδιάγραμμα του Ταμείου Ανάκαμψης ήταν η ανάθεση του 30% των συμβάσεων (για όλες τις παρεμβάσεις) να γίνει έως το τέλος του 2022 («ορόσημο 27»), η ανάθεση του συνόλου των συμβάσεων έως το τέλος του 2023 («ορόσημο 28»). Η τελική προθεσμία («ορόσημο 29») αφορά την έκδοση πιστοποιητικού από το υπουργείο Περιβάλλοντος έως το τέλος του 2025 ότι το πρόγραμμα ολοκληρώθηκε.

Πριν από μερικές ημέρες, το ΠΑΣΟΚ δημοσιοποίησε την απένταξη ή τροποποίηση 108 έργων από το Ταμείο Ανάκαμψης. Ανάμεσα σε αυτά, και ένα μέρος του προγράμματος πολεοδομικών σχεδίων. Η «Κ» απευθύνθηκε στο υπουργείο Εθνικής Οικονομίας ζητώντας περισσότερες πληροφορίες. Σύμφωνα με την απάντηση της Ειδικής Υπηρεσίας Συντονισμού του Ταμείου Ανάκαμψης (η οποία έχει και την έγκριση του ΥΠΕΝ), «η τρέχουσα αναθεώρηση αφορά την τροποποίηση του οροσήμου 29 λόγω της ανάγκης πρόσθετων μελετών που απορρέουν από τις πρόσφατες αποφάσεις του Συμβουλίου της Επικρατείας τα οποία συνιστούν και τα απρόβλεπτα νομικά ζητήματα που ετέθησαν στην Επιτροπή».

Λάθος μήνυμα – Υπάρχει ο κίνδυνος οι μελέτες να μην ολοκληρωθούν σωστά και να προκαλέσουν αντιδράσεις στις τοπικές κοινωνίες, περνώντας λάθος μήνυμα για την αναγκαιότητα πολεοδομικού σχεδιασμού, εκτιμά ο πρόεδρος του Συλλόγου
Πολεοδόμων Χωροτακτών, Λουκάς Τριάντης.

Οπως εξηγεί η υπηρεσία, το 42% των μελετών απεντάχθηκε από το Ταμείο Ανάκαμψης, καθώς δεν μπορεί να ολοκληρωθεί εμπρόθεσμα. «Η αύξηση του φυσικού αντικειμένου των συμβάσεων λόγω των ανωτέρω πρόσθετων μελετών έχει ως αποτέλεσμα η ολοκλήρωση των σχεδίων, σε κάποιες δημοτικές ενότητες (295 από τις αρχικά 700), να απαιτεί μεγαλύτερο χρόνο υλοποίησης, ο οποίος υπερβαίνει τα χρονικά όρια του Ταμείου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας (ΤΑΑ) και επομένως η χρηματοδότησή τους μεταφέρεται σε άλλο χρηματοδοτικό εργαλείο. Ωστόσο, επισημαίνεται ότι οι πόροι του Ταμείου για τη δράση δεν μειώθηκαν, καθώς εγκρίθηκε αύξηση των Ειδικών Πολεοδομικών Σχεδίων από 5 σε 11 και αύξηση των δημοτικών ενοτήτων από 120 σε 149 για τις μελέτες χαρακτηρισμού δημοτικών οδών (που αποτελούν έργο στο πλαίσιο της ίδιας δράσης). Επομένως, οι πόροι της δράσης από το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας παραμένουν οι ίδιοι και το έργο στο πλαίσιο του Ταμείου Ανάκαμψης συνεχίζεται με στόχο όσα προβλέπονται στο ορόσημο», αναφέρει. «Ολα τα σχετικά στοιχεία, στο τελικό κείμενο του αναθεωρημένου σχεδίου μόλις εγκριθεί από το ECOFIN θα δημοσιευτούν στην ιστοσελίδα του Ελλάδα 2.0».

Οι λόγοι της καθυστέρησης

«Η πορεία του έργου εξελίσσεται ικανοποιητικά», σχολιάζει στην «Κ» ο πρόεδρος του ΤΕΕ, Γιώργος Στασινός. «Υπάρχουν αλλαγές, γιατί προκύπτουν ζητήματα όπως η αλλαγή των κανόνων για την οριοθέτηση των οικισμών, η ανάγκη οριοθέτησης ρεμάτων και άλλα έκτακτα ζητήματα όπως η ανάγκη για επιπρόσθετες γεωλογικές μελέτες σε κάποιες περιοχές π.χ. στη Σαντορίνη. Αυτό φέρνει κάποια καθυστέρηση. Η εκτίμησή μας είναι ότι έως τα τέλη Μαΐου του 2026 θα έχει ολοκληρωθεί το 65% των πολεοδομικών σχεδίων. Δεν θα σταματήσουν, όμως, τα υπόλοιπα πολεοδομικά σχέδια· θα συνεχιστούν και θα ολοκληρωθούν. Απλά θα πληρωθούν από άλλα χρηματοδοτικά εργαλεία». Ερωτώμενος ποια είναι τα πολεοδομικά σχέδια που απεντάσσονται από το Ταμείο Ανάκαμψης, ο κ. Στασινός υποστηρίζει ότι δεν υπάρχει εύκολη απάντηση. «Κανείς δεν μπορεί να απαντήσει καθώς τα χρονοδιαγράμματα αλλάζουν συνέχεια».

«Ηταν επόμενο να συμβεί αυτό. Υπήρξε εξαρχής κακός σχεδιασμός και προχειρότητα. Σαν να σχεδιάστηκε το πρόγραμμα από κάποιους που δεν κατανοούν πόσο σύνθετο είναι το αντικείμενο», εκτιμά ο Λουκάς Τριάντης, επίκ. καθηγητής στη Σχολή Αρχιτεκτονικής του ΑΠΘ και πρόεδρος του Συλλόγου Πολεοδόμων-Χωροτακτών (ΣΕΠΟΧ).

«Το πρόγραμμα έχει υπερφορτωθεί, καθώς σταδιακά το αντικείμενο των μελετητών διευρύνθηκε με πολλά αντικείμενα, κάποια από τα οποία γίνονταν για πρώτη φορά, όπως λ.χ. η εκτίμηση της φέρουσας ικανότητας. Επίσης είναι χαρακτηριστικό ότι δεν έχει ακόμη ολοκληρωθεί ούτε μία από τις Ειδικές Περιβαλλοντικές Μελέτες, που υποτίθεται ότι προκηρύχθηκαν νωρίτερα για να ενταχθούν όπως είναι στα πολεοδομικά σχέδια. Πλέον, υπάρχει ο κίνδυνος οι μελέτες να μην ολοκληρωθούν σωστά και να προκαλέσουν αντιδράσεις στις τοπικές κοινωνίες, περνώντας λάθος μήνυμα για την αναγκαιότητα πολεοδομικού σχεδιασμού».

Να σημειωθεί ότι η «Κ» ζήτησε περαιτέρω πληροφόρηση από το υπουργείο Περιβάλλοντος για την πορεία των πολεοδομικών σχεδίων, ωστόσο το υπουργείο δεν είχε ανταποκριθεί.

Γιώργος Λιάλιος

πηγή kathimerini.gr

Στο 1ο Συνέδριο Κτηματολόγιο & Ψηφιακή Διαχείριση Ιδιοκτησίας που διοργανώθηκε από τη Νομική Βιβλιοθήκη την Τετάρτη, 25 Ιουνίου 2025, έμπειροι δικηγόροι και μία τοπογράφος παρουσίασαν αναλυτικά, σε ένα πλήρως επεξηγηματικό και διαφωτιστικό panel με συντονίστρια την Κωνσταντία Εμμανουηλίδου, Αρεοπαγίτη, Βασική Διδάσκουσα στην ΕΣΔΙ (Εθνική Σχολή Δικαστών), ποιες διαδικασίες προβλέπει ο νόμος και υπό ποιες προϋποθέσεις μπορεί να γίνει η διόρθωση των εσφαλμένων κτηματολογικών εγγραφών και στοιχείων είτε μέσω άσκησης αγωγής είτε μέσω εξωδικαστικής αίτησης ή κτηματολογικής διαμεσολάβησης.

Με μια περιεκτική και θεσμικά στοχευμένη ομιλία, η Ελεονώρα Ανδρεδάκη, Δικηγόρος και Προϊσταμένη της Νομικής Διεύθυνσης του Ελληνικού Κτηματολογίου, ξεκίνησε τη συζήτηση του panel παρουσιάζοντας τις πρόσφατες νομοθετικές αλλαγές στη διαδικασία της κτηματογράφησης ενόψει ολοκλήρωσης της κτηματογράφησης της χώρας. Στο πλαίσιο της επερχόμενης ολοκλήρωσης του έργου, στάθηκε ιδιαίτερα στην ανάγκη διασφάλισης της νομικής ασφάλειας των εγγραφών, στην απλοποίηση των διαδικασιών διόρθωσης και στην ενίσχυση της εμπιστοσύνης των πολιτών προς τον θεσμό.

Υπογραμμίζοντας τον ρόλο των εξωδικαστικών μηχανισμών και τη σημασία των νέων εργαλείων για την ηλεκτρονική υποβολή και την αξιολόγηση των στοιχείων, ανέφερε ότι οι μεταρρυθμίσεις αυτές συνθέτουν ένα νέο τοπίο, όπου το Κτηματολόγιο δεν είναι απλώς ένα εργαλείο καταγραφής, αλλά πυλώνας χωρικής ασφάλειας και ανάπτυξης.

Δικαστική διόρθωση πρώτων κτηματολογικών εγγραφών

Ο Κωνσταντίνος Πλιάτσικας, Δικηγόρος παρ’ Αρείω Πάγω, Διδάκτωρ Νομικής ΑΠΘ, αναφέρθηκε αναλυτικά στο άρθρο 6 παρ. 2 του ν. 2664/1998, το οποίο ρυθμίζει την ειδική αγωγή για τη δικαστική διόρθωση των πρώτων κτηματολογικών εγγραφών, σε περίπτωση που διαπιστώνεται ανακρίβεια στο δικαίωμα, στον δικαιούχο, στο ιδιοκτησιακό αντικείμενο ή κάθε πρόσθετη πληροφορία.

Η αγωγή διόρθωσης πρώτης εγγραφής στο Κτηματολόγιο αποτελεί τον βασικό δικονομικό μηχανισμό μέσω του οποίου προστατεύεται ο πολίτης από την ανακρίβεια της πρώτης εγγραφής. Το ισχύον νομοθετικό πλαίσιο, που έχει υποστεί σημαντικές τροποποιήσεις προς ενίσχυση της ασφάλειας δικαίου, προβλέπει με αυστηρότητα και σαφήνεια τις προϋποθέσεις και τη διαδικασία για την άσκηση της σχετικής αγωγής.

Η φύση της αγωγής και πότε ασκείται

Η αγωγή μπορεί να είναι είτε αναγνωριστική είτε καταψηφστική και αποσκοπεί στη δικαστική αναγνώριση του ουσιαστικού εμπράγματου δικαιώματος που προσβάλλεται με την ανακριβή πρώτη εγγραφή, καθώς και στη διόρθωση της εγγραφής στο Κτηματολόγιο, είτε πλήρως είτε μερικώς.

Νομιμοποιείται προς άσκηση όποιος έχει έννομο συμφέρον, υπό την προϋπόθεση ότι δεν έχει παρέλθει η αποκλειστική προθεσμία εντός της οποίας μπορεί να κινηθεί η διαδικασία.

Η εκδίκαση υπάγεται στη νέα τακτική διαδικασία, αν και κατά τον εισηγητή δεν θα έπρεπε, γιατί εξετάζονται μάρτυρες, οπότε θα ήταν καταλληλότερο να θεσπιζόταν ταχεία διαδικασία κατά τα πρότυπα 591 επ. ΚΠολΔ.

Αποκλειστική προθεσμία

Η αγωγή πρέπει να ασκηθεί μέχρι την 31η Δεκεμβρίου του έτους μέσα στο οποίο συμπληρώνονται 8 έτη από την έναρξη της προθεσμίας. Η έναρξη αυτή τοποθετείται κατά τον χρόνο δημοσίευσης στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως της απόφασης του Δ.Σ. του Φορέα του Κτηματολογίου, σύμφωνα με το άρθρο 1 παρ. 3.

Πρόκειται για απόλυτη, αποκλειστική προθεσμία, πέραν της οποίας το δικαίωμα χάνεται οριστικά.

Ενάγοντες και εναγόμενοι

Την αγωγή νομιμοποιείται να ασκήσει όποιος έχει έννομο συμφέρον, στρεφόμενος κατά του φερόμενου ως δικαιούχου στην πρώτη εγγραφή ή των καθολικών του διαδόχων. Αν έχει υπάρξει ειδική διαδοχή, η αγωγή πρέπει να στραφεί υποχρεωτικά και κατά των ειδικών διαδόχων, εκτός από τον αρχικό δικαιούχο.

Ειδική πρόβλεψη υπάρχει για την περίπτωση όπου στην εγγραφή αναφέρεται εκκρεμής αίτηση διόρθωσης προς τις Επιτροπές του άρθρου 7Α του ν. 2308/1995: η αγωγή τότε στρέφεται και κατά του αιτούντος τη διόρθωση, ενώ με την κατάθεση της αγωγής τερματίζεται αυτοδικαίως η εκκρεμής διοικητική διαδικασία.

Τι συμβαίνει στην περίπτωση που αποβιώσει ο εναγόμενος

Ο νόμος, με διάταξη κατά παρέκκλιση, επιτρέπει τη νόμιμη άσκηση της αγωγής ακόμη και αν ο εναγόμενος έχει αποβιώσει πριν από την κατάθεση ή την επίδοσή της, υπό την προϋπόθεση ότι αυτή έχει καταχωριστεί εμπρόθεσμα στο κτηματολογικό φύλλο.

Στην περίπτωση αυτή, προβλέπεται ειδική διαδικασία διακοπής της δίκης με δήλωση του ενάγοντος και επανάληψής της κατά τους κανόνες του ΚΠολΔ (άρθρα 289-292).

Κρίσιμη η καταχώριση στο κτηματολογικό φύλλο

Η κατάθεση και καταχώριση της αγωγής στο κτηματολογικό φύλλο έχει καθοριστική σημασία: θεωρείται ότι νομιμοποιεί πλήρως την άσκηση της αγωγής, ακόμη και αν υπάρχουν τυπικές ελλείψεις (π.χ. προηγούμενος θάνατος εναγόμενου), εξασφαλίζοντας έτσι την αποτελεσματικότητα και ασφάλεια της διαδικασίας.

Κατάργηση ειδικών διατάξεων για το Δημόσιο

Τέλος, η νομοθεσία προβλέπει ότι όταν ο εναγόμενος είναι το Ελληνικό Δημόσιο, δεν εφαρμόζεται η διάταξη του άρθρου 8 του α.ν. 1539/1938, η οποία απαιτούσε διατυπώσεις πριν την έγερση αγωγής κατά του Δημοσίου, αίροντας έτσι μια ιδιαίτερη δικονομική επιβάρυνση που ίσχυε στο παρελθόν.

Δικαστική διόρθωση αρχικής εγγραφής «αγνώστου ιδιοκτήτη»

Στη συνέχεια του πολύ ενδιαφέροντος panel, η Μάρα Ν. Ράμμου, Πρωτοδίκης Κορίνθου, ΜΔΕ, D.E.A., Υπ. ΔΝ., παρουσίασε αναλυτικά τα ένδικα βοηθήματα του άρθρου 6 παρ. 3 του ν. 2664/1998 που αποτελούν κρίσιμο πυλώνα για τη διασφάλιση των ιδιοκτησιακών δικαιωμάτων που απειλούνται από παραλείψεις ή ελλείψεις της κτηματογράφησης. Πρόκειται για μια ιδιότυπη διαδικασία που διαφέρει ουσιωδώς από τη συνήθη δικαστική διόρθωση και εστιάζει στη δυνατότητα προσφυγής ενώπιον του Κτηματολογικού Δικαστή, πριν την ανάγκη προσφυγής στο ακροατήριο μέσω αγωγής.

Αίτηση αντί για αγωγή

Όταν η αρχική εγγραφή χαρακτηρίζεται ως «άγνωστου ιδιοκτήτη», ο ενδιαφερόμενος που επικαλείται εγγραπτέο δικαίωμα μπορεί να προσφύγει με αίτηση ενώπιον του Κτηματολογικού Δικαστή (ή του Μονομελούς Πρωτοδικείου μέχρι τον διορισμό του πρώτου), ακολουθώντας τη διαδικασία της εκούσιας δικαιοδοσίας. Η αίτηση πρέπει να κοινοποιηθεί εντός 20 ημερών στο Ελληνικό Δημόσιο και να καταχωριστεί στο κτηματολογικό φύλλο, άλλως είναι απαράδεκτη. Τα ίδια ισχύουν και για κύριες παρεμβάσεις καθώς και για μεταγενέστερες αιτήσεις, που πρέπει να κοινοποιούνται στους προηγούμενους αιτούντες.

Σε περίπτωση τελεσίδικης αποδοχής της αίτησης, η εγγραφή διορθώνεται. Εάν η αίτηση απορριφθεί, ο ενδιαφερόμενος μπορεί να ασκήσει αγωγή κατά του Ελληνικού Δημοσίου, ακολουθώντας την προαναφερόμενη διαδικασία της παραγράφου 2 του ίδιου άρθρου για την άσκηση αγωγής. Η άσκηση της αίτησης διακόπτει την προθεσμία για την αγωγή, η οποία συνεχίζεται μόνο εάν ο αιτών παραιτηθεί ή απορριφθεί τελεσιδίκως η αίτηση, και μόνο εφόσον ασκήσει την αγωγή εντός έξι μηνών από τότε.

Ειδικές περιπτώσεις: μερική εγγραφή ή χρησικτησία

Η διαδικασία διαφοροποιείται όταν η εγγραφή είναι μερικώς υπέρ αγνώστου ιδιοκτήτη και μερικώς υπέρ τρίτου. Στην περίπτωση αυτή, η διαδικασία γίνεται μόνο με αγωγή, η οποία απευθύνεται κατά του Δημοσίου και κατά του τρίτου που αναγράφεται ως δικαιούχος.

Ομοίως, όταν ο αιτών επικαλείται ως τίτλο την έκτακτη χρησικτησία, η διόρθωση γίνεται με αγωγή και όχι αίτηση, εκτός εάν πρόκειται για οριζόντια ή κάθετη ιδιοκτησία, οπότε προβλέπεται η δυνατότητα αίτησης ακόμα και με τίτλο κτήσης τη χρησικτησία.

Εξωδικαστική διόρθωση πρώτων κτηματολογικών εγγραφών

Η Μαρία Πιτσάκη, Δικηγόρος Αθηνών, περιέγραψε τη δυνατότητα εξωδικαστικής διόρθωσης των αρχικών εγγραφών που περιλαμβάνει διοικητικού χαρακτήρα διαδικασίες, οι οποίες επιχειρούν να προσφέρουν ένα ταχύτερο και λιγότερο δαπανηρό μέσο διόρθωσης, χωρίς να απαιτείται η προσφυγή στα πολιτικά δικαστήρια.
Οι βασικές νομικές βάσεις της εξωδικαστικής διόρθωσης εντοπίζονται στα άρθρα 18 (πρόδηλα σφάλματα), 6 παρ. 4 (οίκοθεν διόρθωση), 19 παρ. 2 (γεωμετρική μεταβολή), 19 παρ. 4 και 5 (δασικές εκτάσεις) του ν. 2664/1998.

Τι είδους λάθη διορθώνονται εξωδικαστικά

Οι αιτήσεις διόρθωσης μπορούν να αφορούν μεμονωμένα ή και σωρευτικά:

• το πρόσωπο του δικαιούχου,

• το είδος του δικαιώματος,

• τα στοιχεία του γεωτεμαχίου ή του τίτλου,

• την εσφαλμένη αντιστοίχιση ΚΑΕΚ (π.χ. απόδοση σε λάθος θέση),

• και συνδυαστικά, περιπτώσεις πρόδηλου σφάλματος με γεωμετρική μεταβολή.

Διόρθωση πρόδηλων σφαλμάτων

Πρόκειται για τη βασική διοικητική οδό διόρθωσης λαθών εγγραφής που ρυθμίζεται στο άρθρο 18 του ν. 2664/1998. Η αίτηση μπορεί να υποβληθεί ηλεκτρονικά ή δια ζώσης. Νομιμοποιούνται:

• οι δικαιούχοι,

• τρίτοι με έννομο συμφέρον (όπως δανειστές ή διάδοχοι),

• συμβολαιογράφοι (μόνο αν έπεται καταχώριση πράξη τους),

• ο Προϊστάμενος Κτηματολογικού Γραφείου (αυτεπαγγέλτως),

• ο Υπουργός Ψηφιακής Διακυβέρνησης (κατόπιν αιτήματος ή αυτεπαγγέλτως).

Ειδικά για περιπτώσεις αγνώστου ιδιοκτήτη, απαιτείται επίδοση της αίτησης στο Δημόσιο, με προσκόμιση της έκθεσης επίδοσης στο Κτηματολογικό Γραφείο. Εξαιρέσεις στην υποχρέωση επίδοσης ισχύουν αν:

• ο τίτλος έχει ήδη καταχωριστεί στο κτηματολογικό φύλλο,

• πρόκειται για δημόσιο παραχωρητήριο,

• ο τίτλος αφορά οριζόντια ή κάθετη ιδιοκτησία ή ακίνητο εντός σχεδίου.

Η προθεσμία απάντησης του Δημοσίου είναι 60 ημέρες, ενώ η απόφαση του Προϊσταμένου πρέπει να εκδοθεί εντός 30 εργασίμων ημερών. Η άπρακτη παρέλευση δεν συνιστά σιωπηρή απόρριψη, ενώ της απόφασης προβλέπεται προσφυγή εντός 30 ημερών.

Οίκοθεν διόρθωση λόγω ήδη καταχωρισμένων τίτλων

Το άρθρο 6 παρ. 4 του ν. 2664/1998 καλύπτει περιπτώσεις όπου πριν από την κτηματογράφηση είχε επέλθει μεταβίβαση, κατάργηση, επιβάρυνση ή αλλοίωση δικαιώματος μέσω ήδη καταχωρημένων στο Υποθηκοφυλακείο πράξεων.

Εφόσον δεν υπάρχει ασυμβίβαστη εγγραφή στο φύλλο, επιτρέπεται αίτηση. Η αίτηση συνοδεύεται από τίτλο και πιστοποιητικό μεταγραφής ή ισοδύναμη δικηγορική βεβαίωση και απόσπασμα διαγράμματος.

Ειδικές ρυθμίσεις για δασικά ακίνητα

Για τα δασικά ακίνητα προβλέπεται στο άρθρο 19 παρ. 4 του ν. 2664/1998 ότι για περιοχές χωρίς κυρωμένο δασικό χάρτη απαιτείται απόφαση επιτροπής επί αντιρρήσεων ή πράξη Δασάρχη.

Από την άλλη, σε περιοχές με κυρωμένο χάρτη (άρθρο 19 παρ. 5) η αίτηση διόρθωσης μπορεί να εφαρμοστεί μόνο αν σωρευτικά:

• δικαιούχος είναι το Δημόσιο ή Διεύθυνση Δα

• η περιοχή έχει εξαιρεθεί ή υπάρχει απόφαση επί αντιρρήσεων με παρέλευση 2 μηνών

• υπάρχει τίτλος μεταγραμμένος πριν ή σύντομα μετά την κτηματογράφηση

• η εγγραφή βασίζεται αποκλειστικά στο τεκμήριο κυριότητας του Δημοσίου ή σε παλαιές δικαστικές αποφάσεις του 19ου αιώνα.

Τυπικές και τεχνικές προϋποθέσεις

Σε κάθε περίπτωση, η αίτηση πρέπει να συνοδεύεται από:

• αντίγραφο τίτλου,

• πιστοποιητικό μεταγραφής ή ισοδύναμο δικηγορικό έγγραφο,

• τοπογραφικό διάγραμμα όπου απαιτείται (ιδίως σε γεωμετρικές μεταβολές),

• ηλεκτρονική υποβολή διαγράμματος και αποδεικτικό, επί ποινή απαραδέκτου.

Οι δασικές υπηρεσίες έχουν ιδιαίτερο καθεστώς: προσκομίζουν διάγραμμα από τον δασικό χάρτη και γεωμετρικό διάγραμμα από το Κτηματολόγιο.

Η διόρθωση γεωμετρικών στοιχείων

Ειδικά για τη διόρθωση γεωμετρικών στοιχείων, η Δέσποινα Ανδρουλάκη, Αγρονόμος Τοπογράφος Μηχανικός Ε.Μ.Π., ανέλυσε στην εισήγησή της ότι η διαδικασία βασίζεται στη σύνταξη και την υποβολή Τοπογραφικού Διαγράμματος Γεωμετρικών Μεταβολών (ΤΔΓΜ) και έχει πλέον θεσμικά εξοπλιστεί με νέο, πλήρως ψηφιοποιημένο κανονιστικό πλαίσιο, βάσει του νόμου 5142/2024.

Το περιεχόμενο του Τοπογραφικού Διαγράμματος

Το τοπογραφικό διάγραμμα, όπως προβλέπεται, περιλαμβάνει:

• Αποτύπωση έκτασης με κτίσματα και λοιπές κατασκευές

• Όρια και εμβαδά του γεωτεμαχίου και των επί μέρους τμημάτων του

• Συντεταγμένες κορυφών σε ΕΓΣΑ ’87

• Εμπλεκόμενα ΚΑΕΚ και όμορες ιδιοκτησίες

• Οδοποιία, υδατορέματα, οριογραμμές αιγιαλού/παραλίας/δασικών εκτάσεων

• Όροι δόμησης και ρυμοτομίας

• Απεικόνιση της θέσης της έκτασης σε υπόβαθρο

• Χωρικές μεταβολές στα κτηματολογικά διαγράμματα και η τελική τους αποτύπωση

• Δήλωση μηχανικού για την τεχνική επάρκεια και εφαρμοσιμότητα

Η υποβολή γίνεται ηλεκτρονικά, με αυτόματη λήψη Κωδικού Ηλεκτρονικού Διαγράμματος (ΚΗΔ), ο οποίος συνοδεύεται από «Αναφορά Εφαρμογής» του Εθνικού Κτηματολογίου.

Η νέα διαδικασία διόρθωσης γεωμετρικών στοιχείων

Ο νόμος 5142/2024 εισάγει δομημένη και διαφανή διαδικασία, με συμμετοχή των πιστοποιημένων μηχανικών κτηματολογίου (ΠΜΚ) και πολλαπλά στάδια ελέγχου και ενστάσεων.

Η αίτηση καταχωρίζεται ηλεκτρονικά στα Κτηματολογικά Φύλλα (ΚΦ) των επηρεαζόμενων ακινήτων και ο αιτών οφείλει να κοινοποιήσει εντός 20 ημερών την αίτηση στους όμορους δικαιούχους και συγκύριους. Οι επηρεαζόμενοι μπορούν να συναινέσουν ή να υποβάλουν αντιρρήσεις εντός 30 ημερών. Αν δεν εκφραστούν αντιρρήσεις, η συναίνεση τεκμαίρεται και εκδίδεται απόφαση από το Ελληνικό Κτηματολόγιο, που καταχωρίζεται προσωρινά. Αντιρρήσεις κατά της απόφασης αυτής υποβάλλονται εντός 2 μηνών στον Κτηματολογικό Δικαστή.

Αν υπάρχουν αντιρρήσεις, ο φάκελος ανατίθεται μέσω αλγοριθμικής κλήρωσης σε Πιστοποιημένο Μηχανικό Κτηματολογίου, ο οποίος εκδίδει τεκμηριωμένη απόφαση, που κοινοποιείται σε όλους τους εμπλεκομένους. Αν η προθεσμία για προσφυγή παρέλθει άπρακτη, η απόφαση ενσωματώνεται οριστικά στο Κτηματολόγιο.

Αν κατά της απόφασης του πιστοποιημένου μηχανικού υποβληθεί προσφυγή εντός 30 ημερών, εξετάζεται από δευτεροβάθμιο όργανο κρίσης. Η νέα απόφαση κοινοποιείται και μπορεί επίσης να προσβληθεί ενώπιον του Κτηματολογικού Δικαστή εντός 2 μηνών.

Καίριο το αποδεικτικό υποβολής και η δήλωση μηχανικού

Το αποδεικτικό ηλεκτρονικής υποβολής αποτελεί προϋπόθεση παραδεκτού, ενώ η δήλωση του μηχανικού για τη δυνατότητα τεχνικής εισαγωγής της μεταβολής αποτελεί πυλώνα νομιμότητας της όλης διαδικασίας. Η ποιότητα και ακρίβεια του τοπογραφικού διαγράμματος είναι, εν τέλει, το μέσο με το οποίο εξασφαλίζεται η γεωχωρική ακεραιότητα του Εθνικού Κτηματολογίου.

Κτηματολογική διαμεσολάβηση για τη διόρθωση κτηματολογικών εγγραφών

Η Νατάσα Δ. Γκούμα, Δικηγόρος παρ΄ Αρείω Πάγω, Κτηματολογική Διαμεσολαβήτρια, ΜΔΕ Κτηματολογικό Δίκαιο ΑΠΘ, μίλησε στην εισήγησή της για την εισαγωγή της υποχρεωτικής διαμεσολάβησης πριν την έγερση της αγωγής για τη διόρθωση των κτηματολογικών εγγραφών, με στόχο την ταχύτερη επίλυση και την αποφόρτιση των δικαστηρίων.

Προϋπόθεση παραδεκτού η υποχρεωτική διαμεσολάβηση

Πριν από τη συζήτηση της αγωγής, ο ενάγων υποχρεούται να προσκαλέσει όλους τους εναγόμενους, εκτός από όσους είναι αγνώστου διαμονής, σε υποχρεωτική αρχική συνεδρία διαμεσολάβησης, άλλως η αγωγή απορρίπτεται ως απαράδεκτη.

Η πρόσκληση μπορεί να γίνει μέσω της αγωγής ή με ιδιαίτερο δικόγραφο, ενώ η συνεδρία λαμβάνει χώρα ενώπιον πιστοποιημένου Κτηματολογικού Διαμεσολαβητή, εγγεγραμμένου στο ειδικό ηλεκτρονικό μητρώο που τηρείται από την Κεντρική Επιτροπή Διαμεσολάβησης του ν. 4640/2019.

Έννομες συνέπειες

Σε περίπτωση αδικαιολόγητης μη εμφάνισης των εναγόμενων, το δικαστήριο επιβάλλει αυξημένη δικαστική δαπάνη. Εφόσον επιτευχθεί συμφωνία, το πρακτικό διαμεσολάβησης καταχωρίζεται στο κτηματολογικό φύλλο και επέρχεται διόρθωση της εγγραφής.

Ειδικά όταν η αγωγή περιλαμβάνει και γεωμετρικές μεταβολές, το πρακτικό πρέπει επί ποινή ακυρότητας να συνοδεύεται από:

• τοπογραφικό διάγραμμα γεωμετρικών μεταβολών, και

• αποδεικτικό ηλεκτρονικής υποβολής του στο πληροφοριακό σύστημα του Κτηματολογίου.

Νομική φύση και ισχύς του πρακτικού διαμεσολάβησης

Για το περιεχόμενο, τη διαδικασία και τη νομική ισχύ του πρακτικού διαμεσολάβησης εφαρμόζονται κατά αναλογία οι διατάξεις του άρθρου 6 παρ. 3 και άρθρου 7 του ν. 4640/2019 καθώς και των παρ. 1 και 2 του άρθρου 8 του ίδιου νόμου.

Συνεδρία διαμεσολάβησης, διέπεται από εμπιστευτικότητα: δεν τηρούνται πρακτικά, και όσα συζητούνται δεν μπορούν να χρησιμοποιηθούν αποδεικτικά στο δικαστήριο. Το πρακτικό που παράγεται, όμως, φέρει αυξημένο αποδεικτικό κύρος, όταν καταλήγει σε συμφωνία.

Όταν από τη διαμεσολάβηση προκύψει συμφωνία, τότε το σχετικό πρακτικό υπογράφεται από όλα τα μέρη και τους πληρεξούσιους δικηγόρους τους, κατατίθεται στο αρμόδιο δικαστήριο και καθίσταται εκτελεστός τίτλος, ισοδύναμος με δικαστική απόφαση.

Στην πράξη, το πρακτικό μπορεί να οδηγήσει σε διόρθωση της εγγραφής στο Κτηματολόγιο, κατάργηση εκκρεμούς δίκης και παρεμπόδιση άσκησης νέας αγωγής για το ίδιο αντικείμενο λόγω δεδικασμένου.

Η καταχώριση του πρακτικού διαμεσολάβησης στο κτηματολογικό φύλλο, εφόσον επιτευχθεί συμφωνία έχει διορθωτικό χαρακτήρα για την εγγραφή, λειτουργεί ως πλήρης εξώδικη αναγνώριση εμπράγματου δικαιώματος, δεσμεύει όλα τα μέρη που μετείχαν στη συνεδρία και υπέγραψαν το πρακτικό, και τυγχάνει δημόσιας πίστης, όπως κάθε καταχώριση στο Κτηματολόγιο.

Υποχρεωτική συμμετοχή Δημοσίου και δημοσίων φορέων

Κατά παρέκκλιση των αντίθετων διατάξεων του ν. 4640/2019, όταν η διαφορά αφορά το Ελληνικό Δημόσιο, Οργανισμούς Τοπικής Αυτοδιοίκησης ή Νομικά Πρόσωπα Δημοσίου Δικαίου, η συμμετοχή στην Υποχρεωτική Αρχική Συνεδρία είναι δεσμευτική.

Η εκπροσώπησή τους γίνεται από λειτουργούς του Νομικού Συμβουλίου του Κράτους, έμμισθους νομικούς συμβούλους ή δικηγόρους με ειδικό πληρεξούσιο. Οι εκπρόσωποι υπογράφουν όλα τα πρακτικά διαμεσολάβησης (έναρξης, περάτωσης, συμφωνίας ή μη συμφωνίας). Ιδιαίτερα, οι λειτουργοί του ΝΣΚ δικαιούνται να συμμετάσχουν μέσω τηλεδιάσκεψης, εκτός αν ζητήσουν έγγραφα φυσική παρουσία.

Ωστόσο, όπως επεσήμανε και η συντονίστρια του panel, Κ. Εμμανουηλίδου,οι παραπάνω διατάξεις σχετικά με το Δημόσιο και τους δημόσιους φορείς είναι πρακτικά ανεφάρμοστες, καθώς ο νομικός σύμβουλος του ΝΣΚ ή των ΟΤΑ δεν επιτρέπεται να προχωρήσει σε συμβιβασμό.

Επιπλέον, η εισηγήτρια αναφέρθηκε και στην περίπτωση αποτυχίας της κτηματολογικής διαμεσολάβησης, επισημαίνοντας ότι επικρατεί ανασφάλεια ως προς τις προθεσμίες έναρξης και λύσης, οπότε στην πράξη επιλέγεται η παράλληλη τήρηση του κτηματολογικού νόμου και της τακτικής διαδικασίας, κάτι που φυσικά αντί να διευκολύνει τη διαδικασία, επιβαρύνει περαιτέρω τους διαδίκους.

Από την Αλεξιάννα Τσότσου

πηγή news.b2green.gr

1. Ποιο πρόβλημα έχει προκύψει με τους οικισμούς;

Το Συμβούλιο της Επικρατείας ακύρωσε -με μια σειρά αποφάσεών του το 2017, το 2019 και το 2022-, τα όρια οικισμών στο Λασίθι, το Πήλιο και την Πάρο, τα οποία είχαν καθοριστεί με αποφάσεις Νομαρχών. Συγκεκριμένα, το ΣτΕ έκρινε αναρμόδιους τους Νομάρχες και ανεπαρκή τα κριτήρια οριοθέτησης που ακολούθησαν.

Οι αποφάσεις αυτές αφ’ ενός οδήγησαν τους συγκεκριμένους οικισμούς σε οικοδομική αδράνεια, καθώς εκεί δεν εκδόθηκε ούτε μία οικοδομική άδεια επί σειρά ετών και ως σήμερα, αφ’ ετέρου έθεσε εν δυνάμει σε αμφισβήτηση την οριοθέτηση και των υπόλοιπων, 12.000 οικισμών κάτω των 2.000 κατοίκων σε ολόκληρη την ελληνική Επικράτεια, που δεν είναι θεσμοθετημένοι με Προεδρικό Διάταγμα, αλλά με αποφάσεις Νομαρχών.

2. Τι προέβλεπε το Προεδρικό Διάταγμα (ΠΔ) που πρότεινε το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας;

Το ΠΔ καθόρισε τα κριτήρια και τη μεθοδολογία για την οριοθέτηση των οικισμών προ του 1983 και κάτω των 2.000 κατοίκων. Αυτά οφείλουν να λαμβάνουν υπόψη οι μελετητές κατά την οριοθέτηση των οικισμών, είτε κατά την εκπόνηση Τοπικών και Ειδικών Πολεοδομικών Σχεδίων, είτε με αυτοτελείς μελέτες οριοθέτησης ανά την επικράτεια. Για πρώτη φορά ενοποιήθηκε, επικαιροποιήθηκε και κατέστη συνεκτική η αποσπασματική νομοθεσία που ίσχυε, από τη μία για τους οικισμούς προ του 1923 και από την άλλη για τους οικισμούς κάτω των 2.000 κατοίκων. Για τον λόγο αυτό, το νέο ΠΔ αποκατέστησε την αξία των ιδιοκτησιών και εμπέδωσε την ασφάλεια δικαίου στους οικισμούς της χώρας μας. Εξάλλου, η υπογραφή του ΠΔ ήταν απολύτως αναγκαία, προκειμένου να προχωρούν χωρίς καθυστέρηση οι μελέτες και να εξασφαλιστεί η υλοποίηση του εμβληματικού προγράμματος «Κωνσταντίνος Δοξιάδης».

3. Το ΠΔ αφορά όλους τους οικισμούς της χώρας;

Όχι, από το πεδίο εφαρμογής του ΠΔ εξαιρούνται:
i) οι οικισμοί άνω των 2000 κατοίκων
ii) οι νέοι οικισμοί μετά το 1983
iii) οι παραλιακοί οικισμοί που εντάσσονται σε Ζώνες Οικιστικού Ελέγχου (ΖΟΕ), σε συγκεκριμένες περιφερειακές ενότητες όπως η Αττική, η Εύβοια, η Κορινθία, η Θεσσαλονίκη, η Πιερία και η Χαλκιδική.

4. Ποιο είναι το ζήτημα που ανέκυψε κατά την επεξεργασία του ΠΔ στο Συμβούλιο της Επικρατείας;
Το ζήτημα ανέκυψε κατόπιν της απόρριψης από το ΣτΕ της Ζώνης Γ (στα εξωτερικά όρια του οικισμού που είχαν οριοθετηθεί) και αφορούσε αποκλειστικά και μόνο αδόμητα ακίνητα στη Ζώνη αυτή, των οικισμών κάτω των 2.000 κατοίκων και μόνον τις περιπτώσεις στις οποίες οι νομαρχιακές αποφάσεις οριοθέτησης δεν πληρούσαν τα απαιτούμενα επιστημονικά κριτήρια.

5. Ποια είναι η λύση που προκρίνει το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας;

Το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας έρχεται να επιλύσει αυτή την εκκρεμότητα, με την εισαγωγή δύο νέων πολεοδομικών εργαλείων: i. τη Ζώνη Ανάπτυξης Οικισμού και ii. την Περιοχή Ειδικών Χρήσεων, με γνώμονα τη δημογραφική πρόκληση που αντιμετωπίζουν αυτοί οι οικισμοί, την προστασία εμπράγματων δικαιωμάτων που έχουν αποκτηθεί καλόπιστα, καθώς και τη σταθερότητα της σχέσης κράτους-πολίτη. Με τα δύο αυτά εργαλεία, επιλύουμε την κανονιστική ασάφεια, ενισχύουμε την προοπτική των μικρών οικισμών, με σεβασμό στην ταυτότητα και την ιστορική κληρονομιά του κάθε τόπου, για μια Ελλάδα χωροταξικά ασφαλή, αναπτυξιακά ισχυρή με προτεραιότητα στην αποκέντρωση και στήριξη του δημογραφικού.

6. Τι προβλέπουν τα δύο νέα πολεοδομικά εργαλεία;

Η Ζώνη Ανάπτυξης Οικισμού (Ζ.Α.Ο.) είναι ένα νέο πολεοδομικό εργαλείο για την υποστήριξη και ενίσχυση του περιφερειακού δικτύου οικισμών, στο πλαίσιο της αντιμετώπισης του δημογραφικού και ενίσχυσης της αποκέντρωσης. Βρίσκεται εντός οικισμού και προσομοιάζει στη Ζώνη Β1 αυτού.

Αφορά οικισμούς μέχρι και 700 κατοίκους. Μέσω του εργαλείου αυτού, προβλέπεται η δυνατότητα, κατά την οριοθέτηση των οικισμών στο πλαίσιο του προγράμματος «Κωνσταντίνος Δοξιάδης» να διευρύνεται το όριό τους πέραν της Ζώνης Β1, έως το σημερινό όριο του οικισμού, κατόπιν ειδικής τεκμηρίωσης.
Στη Ζ.Α.Ο. άρτια θα θεωρούνται τα οικόπεδα με ελάχιστο εμβαδόν αρτιότητας από 500 τ.μ. έως 2.000 τ.μ. και πρόσωπο ελάχιστου μήκους 10 μ. σε κοινόχρηστη οδό. Το εμβαδόν αρτιότητας και το ελάχιστο μήκος προσώπου σε κοινόχρηστη οδό εξειδικεύονται με το ΠΔ οριοθέτησης του οικισμού. Για τα λοιπά μεγέθη, όρους και περιορισμούς δόμησης, ισχύουν τα οριζόμενα για την ζώνη Β1. Επιτρεπόμενες χρήσεις γης μπορούν να είναι αυτές που επιτρέπονται στις Ζώνες Β και Β1, κατόπιν τεκμηρίωσης.

Η Περιοχή Ειδικών Χρήσεων (Π.Ε.Χ). αποτελεί ένα πολεοδομικό εργαλείο που αφορά στους οικισμούς με πληθυσμό 701 – 2000 κατοίκους. Στους οικισμούς αυτούς, εισάγεται η δυνατότητα κατά την οριοθέτησή τους στο πλαίσιο του προγράμματος «Κωνσταντίνος Δοξιάδης» να καθορίζεται ως Π.Ε.Χ. η περιοχή εκείνη που εκτείνεται πέραν της Ζώνης Β1 και φτάνει έως το σημερινό όριο του οικισμού. Στην Π.Ε.Χ., άρτια θα θεωρούνται τα γήπεδα με ελάχιστο εμβαδόν αρτιότητας από 2.000 τ.μ. έως 4.000 τ.μ. και πρόσωπο ελάχιστου μήκους 15 μ. σε κοινόχρηστη οδό. Επιτρεπόμενες χρήσεις γης μπορούν να είναι αυτές που επιτρέπονται στις Ζώνες Β και Β1, κατόπιν τεκμηρίωσης, με βάση τα ειδικότερα χαρακτηριστικά της περιοχής αυτής, ώστε να αποφεύγονται πιθανές μεταξύ τους συγκρούσεις και η ανεξέλεγκτη κατανάλωση φυσικών πόρων.

7. Για ποιο λόγο το Υπουργείο εισάγει αυτή τη ρύθμιση τώρα;

Η άμεση υπογραφή του ΠΔ υπήρξε αναγκαία  προϋπόθεση προκειμένου να δοθούν οι απαιτούμενες κατευθύνσεις στους μελετητές των Τοπικών και Ειδικών Πολεοδομικών Σχεδίων και, με τον τρόπο αυτό, να διασφαλιστεί η υλοποίηση του εμβληματικού προγράμματος «Κωνσταντίνος Δοξιάδης», της μεγαλύτερης μεταρρύθμισης οργάνωσης του χώρου από καταβολής του ελληνικού κράτους. Κατά την εκπόνηση των Τοπικών Πολεοδομικών Σχεδίων (Τ.Π.Σ) και των Ειδικών Πολεδομικών Σχεδίων (Ε.Π.Σ.), οι μελετητές ξεκινούν από τον πυρήνα του οικισμού και επεκτείνουν σταδιακά τη μελέτη τους προς τις εξωτερικές ζώνες των οικισμών. Συνεπώς, οποιαδήποτε καθυστέρηση στην έγκριση του ΠΔ θα έθετε σε κίνδυνο όλο το πρόγραμμα «Κωνσταντίνος Δοξιάδης», που αποτελεί ορόσημο του Ταμείου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας. Παράλληλα, εισάγεται με γνώμονα την αποκέντρωση και την ανταπόκριση στη δημογραφική πρόκληση.

8. Αυτή η νομοθετική παρέμβαση είναι αποσπασματική ή μέρος μίας ευρύτερης πολεοδομικής μεταρρύθμισης;

Αυτή τη στιγμή στη χώρα μας συντελείται ουσιαστική πολεοδομική μεταρρύθμιση, που είχε να γίνει πάνω από 100 χρόνια. Το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας προχωρά στην κωδικοποίηση της πολεοδομικής νομοθεσίας και εκπονεί το εμβληματικό πρόγραμμα πολεοδομικού σχεδιασμού «Κωνσταντίνος Δοξιάδης» για όλη την Επικράτεια. Για πρώτη φορά μπαίνει τάξη στον χώρο με σαφείς κανόνες, με προϋπολογισμό που αγγίζει το ένα δισεκατομμύριο ευρώ και αφορά πόρους του Ταμείου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας. Περιλαμβάνει:

1. 227 Τοπικά Πολεοδομικά Σχέδια για 731 Δημοτικές Ενότητες

2. 18 Ειδικά Πολεοδομικά Σχέδια για 99 Δημοτικές Ενότητες

3. 12 Αυτοτελείς Μελέτες Οριοθέτησης Οικισμών

4. Αυτοτελή Μελέτη για Ζώνες Υποδοχής Συντελεστή Δόμησης (Ζ.Υ.Σ.) και

5. Αυτοτελή Μελέτη Χαρακτηρισμού Δημοτικών Οδών.

Οι αγρότες της Νάξου πιέζονται από τον υπερτουρισμό, που απορροφάει ολοένα και περισσότερους υδάτινους πόρους και επεκτείνεται με τη δόμηση. Μπορεί να βρεθεί ισορροπία;

«Eως τη δεκαετία του ’90, το 80%-90% του νησιού ήμασταν γεωργοί και κτηνοτρόφοι. Τα παραλιακά ήταν τα παλιοχώραφα. Η σαλαμούρα. Η κάθε οικογένεια τα έδινε σε όποιον της “περίσσευε” ή ήθελε να τιμωρήσει. Μέσα σε 15-20 χρόνια άλλαξε τελείως η αξιολόγηση της κοινωνίας. Οι “τιμωρημένοι” πήραν δύναμη και αλλάζουν το νησί μας. Το ότι χτίζουν όπου να ‘ναι, το ότι βάζουν τσάπες μέσα στη θάλασσα και βγάζουν τα βράχια, το ότι ξεσκίζουν τα πάντα, είναι κατάντια για τη Νάξο. Αυτοί πήραν δύναμη και εμείς βρεθήκαμε στο περιθώριο. Μας πήραν το νερό, ανακάλυψαν ότι τα ζώα και η καλλιέργεια τους ενοχλούν και μας κάνουν καταγγελίες. Προσπαθούν να ξεφτιλίσουν πλήρως τη γεωργική γη. Κάνουν ό,τι τους καπνίσει».

Ο Νικόλας Πιτταράς είναι ο γνωστότερος κτηνοτρόφος και τυροκόμος της Νάξου, ιδιοκτήτης της μεγαλύτερης μονάδας στο νησί με βραβευμένα προϊόντα. Ο έντονος τρόπος με τον οποίο εκφράζεται πιθανώς αδικεί το τμήμα εκείνο της κοινωνίας που στράφηκε προς τον τουρισμό. Απηχεί όμως σε μεγάλο βαθμό την άποψη των αγροτών στο μεγαλύτερο από τα Κυκλαδονήσια και δείχνει τη σύγκρουση που προκαλεί στην τοπική κοινωνία η άναρχη τουριστική ανάπτυξη. Καθώς η Νάξος επιβιβάζεται στο άρμα της τουριστικής μεγέθυνσης, οι γεωργοί και οι κτηνοτρόφοι βλέπουν την επιβίωσή τους να γίνεται ολοένα και δυσκολότερη, με τη λειψυδρία, τις στρεβλώσεις του συστήματος των επιδοτήσεων και τον σκληρό ανταγωνισμό από τρίτες χώρες να επιτείνουν τα προβλήματα.

«Με αφορμή τη σύγκρουση για το νερό, άρχισε να φαίνεται ότι η ραγδαία τουριστική ανάπτυξη είναι εις βάρος της κατοίκησης», λέει ο Μάριος Βαζαίος, οικονομολόγος και διευθυντής του Φεστιβάλ Νάξου, και θυμάται τον επεισοδιακό Σεπτέμβριο του 2019.

Το κόστος

«Τα τελευταία χρόνια εγκαταλείπεται η παραγωγή. Εχει ανέβει πολύ το κόστος. Οποιος μπορεί τα παρατάει», λέει ο Σπύρος Σκάρπος, πατατοπαραγωγός από το χωριό Τρίποδες. Κομβικό σημείο για τη διατήρηση της παραγωγής της περίφημης πατάτας Νάξου θεωρεί την επάρκεια νερού. «Στην Πλάκα και στο Λιβάδι οι γεωτρήσεις βγάζουν υφάλμυρο νερό γιατί δεν βρέχει, να κατέβει το γλυκό νερό κάτω από τη γη. Εδώ πάνω οι γεωτρήσεις γίνονται πια σε μεγάλα βάθη και αυτό αυξάνει το κόστος. Επιπλέον κάνεις το σταυρό σου μην πάθει το μοτέρ καμιά ζημιά, γιατί μόνο το καλώδιο για να κατεβάσεις το μοτέρ ζυγίζει 6,5-7 τόνους». Ο κ. Σκάρπος δεν θέλει να γίνει πιο συγκεκριμένος ως προς τα βάθη των γεωτρήσεων – πολλοί αγρότες στο νησί λένε ότι έχουν περάσει τα 500 ή και 600 μέτρα.

Η μείωση των βροχοπτώσεων, με την παράλληλη μεγέθυνση του τουρισμού στο νησί, είχε ως αποτέλεσμα να δοθεί προτεραιότητα στην ύδρευση και όχι στην άρδευση. «Το 2019 ήταν η πρώτη χρονιά που νιώσαμε ότι ο τόπος μας γίνονταν αβίωτος. Ηρθε ο Σεπτέμβριος και έμεινε η Χώρα χωρίς νερό. Και ήρθε ο δήμος και πήρε το νερό των αγροτών», εξηγεί ο Μάριος Βαζαίος, οικονομολόγος και διευθυντής του Φεστιβάλ Νάξου. 

Οι αγρότες ξεσηκώθηκαν και σταμάτησαν τη μεταφορά νερού και ο τότε δήμαρχος έφερε τα ΜΑΤ από την Αθήνα, να κυνηγούν τους αγρότες μέσα στα χωράφια. Το 2020-21, με τον κορωνοϊό και τη μείωση του τουρισμού, εξομαλύνθηκε η κατάσταση. Το πρόβλημα όμως από το 2022 επανήλθε στην επιφάνεια, με μόνο σωσίβιο σε σχέση με το 2019 την προσθήκη μιας μονάδας αφαλάτωσης. Η τιμή του νερού αυξήθηκε πολύ, με αποτέλεσμα οι αγρότες στα χωριά να μην μπορούν να φτιάξουν μποστάνια, αλλά να επιτρέπεται παράλληλα το νερό στις πισίνες. Με αφορμή τη σύγκρουση για το νερό, άρχισε για πρώτη φορά να φαίνεται ότι όλη αυτή η ραγδαία τουριστική ανάπτυξη είναι εις βάρος της κατοίκησης – μια παραδοξότητα για τη Νάξο, ένα νησί που ακόμη στηρίζεται στον αγροτικό τομέα».

«Τους ενοχλούμε»

«Aμα υπάρχει νερό, η παραγωγή θα κρατηθεί», εκτιμά ο κ. Σκάρπος. «Πρέπει να γίνουν έργα. Αν γίνει το περιβόητο φράγμα Τσικαλαρίου, οι ειδικοί μάς λένε ότι οι γεωτρήσεις θα ξαναγεμίσουν. Υπάρχει όμως θέμα με τον κάμπο στην Πλάκα. Κάποτε φυτευόταν όλος με πατάτες, τώρα ένα ένα τα χωράφια χτίζονται. Ερχεται μια οικοδομή, κόβει τις υπόγειες γραμμές που είχαμε για την άρδευση, μας αναγκάζει να τις πάμε από αλλού. Μετά αυτοί που έχτισαν κάνουν παράπονα ότι τους ενοχλούν οι καλλιέργειες, οι σκόνες, τα ραντίσματα». «Φέτος ήταν μια καλή χρονιά από πλευράς βροχοπτώσεων, αλλά τα ρέματα είναι γεμάτα με πλατανόφυλλα. Δεν “κατέβασε” νερό», προσθέτει ο κ. Πιτταράς. «Την ίδια ώρα, οι γεωτρήσεις στεγνώνουν το νησί για να γεμίζουν πισίνες. Ας μας έδιναν έστω επεξεργασμένο νερό από τον βιολογικό καθαρισμό, για το νερό που μας έκλεψαν».

Η νέα γενιά

Η αλλαγή που συντελείται στην οικονομία της Νάξου δείχνει να είναι δομική. Ο Αντώνης Σέργης και η Αγγελική Γρατσία είναι δύο από τους οινοπαραγωγούς που ξεκίνησαν τα τελευταία χρόνια να εργάζονται για την ανασύσταση του ναξιακού αμπελώνα. «Φέτος έβαλε πατάτα ο ένας στους τρεις σε σχέση με παλιότερα. Οταν η λειψυδρία είναι συνεχής, πολλοί εγκαταλείπουν τον κλάδο», λέει ο κ. Σέργης. «Υπάρχει όμως μια σημαντική αλλαγή: οι παραγωγοί είναι λιγότεροι, αλλά έχουν μεγαλύτερες εκτάσεις που καλλιεργούν ή περισσότερα ζώα.

«Πριν από 25-30 χρόνια οι Ναξιώτες δεν ήθελαν τον τουρισμό. Ηταν τόσο αυτάρκεις, που τους ήταν αδιανόητο», θυμάται η Αγγελική Γρατσία και επισημαίνει πως η ανάπτυξη ακολουθούσε κάποιον ομαλό ρυθμό μέχρι την πανδημία. «Μετά ξέσπασε απότομα. Ολοι μπήκαν στο νόημα της κερδοσκοπίας», λέει.

Παλιά με 100 πρόβατα γινόσουν βοσκός, τώρα δεν το σκέφτεται κανείς με λιγότερα από 300, επειδή χρειάζεται οικονομία κλίμακος για να είσαι βιώσιμος. Το ίδιο ισχύει και με τον αμπελώνα, πρέπει να έχεις επαρκή έκταση. Παράλληλα έχουν έρθει και νέες τεχνολογίες στην παραγωγή και πιο μορφωμένοι αγρότες. Η σύγκρουση όμως με τον τουρισμό είναι εκεί, γιατί η αγροτική γη δεν προστατεύεται – οποιοσδήποτε μπορεί να χτίσει μέσα στα χωράφια και μετά να κυνηγάει τους αγρότες ότι ενοχλούν».

«Πριν από 25-30 χρόνια οι Ναξιώτες δεν ήθελαν τον τουρισμό. Ηταν τόσο αυτάρκεις, που τους ήταν αδιανόητο», λέει η κ. Γρατσία. «Με τα χρόνια αυτά άλλαξαν, ιδίως στις παραλιακές περιοχές, γιατί το τουριστικό μοντέλο του νησιού έχει συνδυαστεί αποκλειστικά με τη θάλασσα. Μέχρι πριν από την COVID, η ανάπτυξη αυτή ακολουθούσε κάποιον ομαλό ρυθμό, μετά ξέσπασε απότομα. Ολοι μπήκαν στο νόημα της κερδοσκοπίας».

Η παρατήρηση της κ. Γρατσία επιβεβαιώνεται από τα στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ για τις οικοδομικές άδειες: από 118 το 2020 οι άδειες έφτασαν τις 175 και 173 το 2023 και το 2024 (συνολικά 679 την τελευταία πενταετία). Το δε μεγαλύτερο μέρος αυτών συγκεντρώνεται στη Χώρα (120 άδειες το 2020-2024), καθώς και στις δημοτικές ενότητες Αγίου Αρσενίου, που περιλαμβάνει τον Αγιο Προκόπιο, την Αγία Αννα και τη Στελίδα (121 άδειες), Σαγκρίου που περιλαμβάνει τις περιοχές Καστράκι και Αλυκό (113 άδειες το ίδιο διάστημα) και Βίβλου, που περιλαμβάνει την Πλάκα (98 άδειες την τελευταία πενταετία). Σε άλλες δημοτικές ενότητες της Νάξου, οι οικοδομικές άδειες δεν ξεπερνούν τις 5-10.

Τα «δύο νησιά»

Η επιτάχυνση της τουριστικής ανάπτυξης της παραλιακής ζώνης μεγαλώνει το «χάσμα» με το υπόλοιπο νησί. Το Φεστιβάλ Νάξου συνδιοργάνωσε με το Πάντειο Πανεπιστήμιο (καθηγητής Νίκος Λέανδρος) το προηγούμενο Σαββατοκύριακο την 1η Συνάντηση για τη βιώσιμη ανάπτυξη στο νησί. «Η Νάξος έχει περιοχές που βρίσκονται “στα κόκκινα” και άλλες που είναι άδειες. Ο πληθυσμός στις ορεινές περιοχές έχει μειωθεί», ανέφερε ο αρχιτέκτονας Χρυσόστομος Κυπριτζής, πρόεδρος των συλλόγου μηχανικών του νησιού. «Ως αποτέλεσμα, η πεδινή Νάξος έχει πρόβλημα υπερτουρισμού και υποδομών, ενώ στα ορεινά ο αγροτικός τομέας αρχίζει να φθίνει. Το ζητούμενο είναι πώς θα “κουμπώσει” το ένα με το άλλο. Από τη μια πλευρά η παραγωγή να κάνει βήματα μπροστά στην τυποποίηση των προϊόντων και να στηριχθεί. Από την άλλη, να περιοριστεί η δόμηση στην εκτός σχεδίου και να οδηγηθεί η ζήτηση σε ζώνες γύρω από τους οικισμούς».

Ο αρχιτέκτονας Χρυσόστομος Κυπριτζής, πρόεδρος των συλλόγου μηχανικών του νησιού, επισημαίνει ότι η πεδινή Νάξος έχει πρόβλημα υπερτουρισμού, ενώ στα ορεινά ο αγροτικός τομέας φθίνει. «Το ζητούμενο είναι πώς θα “κουμπώσει” το ένα με το άλλο. Η παραγωγή να στηριχθεί και να περιοριστεί η δόμηση εκτός σχεδίου», εξηγεί.

«Τι θα δούμε αν κοιτάξουμε τον τουριστικό μας καθρέφτη;», αναρωτιέται ο Αλέξανδρος Φραντζέσκος, ξενοδόχος. «Εχουμε υποκύψει στο μοντέλο μιας ανισοβαρούς ανάπτυξης. Η βιωσιμότητα του πρωτογενούς τομέα στη Νάξο θα σημάνει για τον τουρισμό την απώλεια της αυθεντικότητας, η οποία διαφοροποιεί τη Νάξο από τα υπόλοιπα Κυκλαδονήσια». Ο κ. Φραντζέσκος μίλησε για διαχρονική απουσία οράματος, καθώς «η φαινομενική ευημερία θολώνει την κρίση της τοπικής κοινωνίας».

Ο δήμος δεν μετείχε στη συζήτηση. Ωστόσο, ο δήμαρχος Δημήτρης Λιανός αναγνωρίζει τις ανισομέρειες: «Τον χειμώνα η Αγία Αννα και η Πλάκα είναι φαντάσματα», σημειώνει. Ταυτόχρονα θεωρεί ότι η ανάπτυξη του τουριστικού τομέα οδηγεί στον εκσυγχρονισμό του κλάδου, που είναι προς όφελος του νησιού. «Ο πρωτογενής τομέας δημιουργεί μια υπεραξία, που πρέπει να συνδεθεί με τον τουρισμό για να επιβιώσει», εκτιμά. «Οσο για την οικοδομική δραστηριότητα, δεν πιστεύω ότι δημιουργεί τέτοια πίεση που να πρέπει να τη σταματήσουμε. Υπάρχει πολύς χώρος, ιδίως στα ορεινά». Τι λείπει από τη Νάξο; «Λείπει μια γενιά επαγγελματιών που να πρωτοπορούν και να τραβούν το νησί μπροστά», καταλήγει.

«Υπάρχουν πολλά συμφέροντα που επωφελούνται από την άνοδο του real estate στη Νάξο. Δεν θα πρέπει να φτάσουμε στο απροχώρητο για να κάνουμε κάτι», λέει η κ. Γρατσία. «Ο,τι έχει συμβεί δεν είναι αναστρέψιμο. Ομως προλαβαίνουμε να χαράξουμε μια διαφορετική πορεία και πρέπει να ξεκινήσουμε με την απαγόρευση της εκτός σχεδίου δόμησης. Οσοι έρχονται εδώ, δεν αναζητούν την πολυτέλεια, αλλά την αυθεντική ζωή. Οι άνθρωποι στη Νάξο είναι δεμένοι με τη γη. Το νησί κρατάει νέο κοσμο, έχει έντονη κοινωνική συνείδηση και αρχίζει να αφυπνίζεται σιγά σιγά ως προς την ανάγκη στήριξης του πρωτογενούς τομέα και ανάσχεσης της άναρχης τουριστικής επέκτασης. Το τεράστιο κεφάλαιο της Νάξου είναι το φυσικό της περιβάλλον και μονόδρομός μας θα πρέπει να είναι να το προστατέψουμε».

«Με τη δουλειά μας»

«Εμείς οι αγρότες δεν προσεγγίζουμε τη φύση θεωρητικά, αλλά με την ψυχή μας. Είμαστε κομμάτι της φύσης. Είναι ένας λόγος να μας αγαπάτε λίγο παραπάνω», συμπληρώνει ο κ. Πιτταράς. «Η γεωργία είναι ένα λειτούργημα, βοηθάει την κοινωνία να ζήσει. Δεν θα ζήσει ο τόπος με επιδοτήσεις, αλλά με τη δουλειά μας στα χωράφια. Η Νάξος μας έχει το δικό της χώμα, τον ήλιο και τον αέρα της. Παράγει κάτι μοναδικό, αν τη φροντίσουμε».

Γιώργος Λιάλος

Δημοσιογράφος

Σπούδασε Επικοινωνία και ΜΜΕ στο Πανεπιστήμιο Αθηνών και έκανε μεταπτυχιακό στην Πολεοδομία-Χωροταξία στο ΕΜΠ. Εργάζεται στην Καθημερινή από το 1999, τα πρώτα επτά χρόνια ως ελεύθερος συντάκτης και από το 2004 ως συντάκτης για περιβαλλοντικά και πολεοδομικά θέματα, καθώς και δημόσια έργα.

πηγή kathimerini.gr

Άρθρο – παρέμβαση του Προέδρου του ΤΕΕ Γιώργου Στασινού με τίτλο: «Τι ισχύει με τα όρια των οικισμών» δημοσίευσε η εφημερίδα «Καθημερινή», στο πλαίσιο της δημόσιας συζήτησης που εξελίσσεται μετά τη δημοσίευση του ΠΔ 129/2025 του ΥΠΕΝ για την οριοθέτηση των οικισμών κάτω των 2.000 κατοίκων (ΦΕΚ Δ 194/15.4.2025), τα προβλήματα αλλά και τις υπερβολές που αναδεικνύονται στο δημόσιο διάλογο.

Το άρθρο του Γιώργου Στασινού έχει ως εξής:

Τι ισχύει με τα όρια των οικισμών

Αναστάτωση έχει δημιουργηθεί μετά την έκδοση του προεδρικού διατάγματος σχετικά με τους κανόνες που θα πρέπει να εφαρμόζονται για την οριοθέτηση των οικισμών κάτω των 2000 κατοίκων στα Τοπικά Πολεοδομικά Σχέδια, στα Ειδικά Πολεοδομικά Σχέδια και στις αυτοτελείς μελέτες οριοθέτησης οικισμών. Θα προσπαθήσω με απλά λόγια να απαντήσω στα βασικά ερωτήματα των πολιτών έτσι ώστε να σταματήσει η παραπληροφόρηση και ο λαϊκισμός σχετικά με ένα θέμα που αφορά σε εκατοντάδες χιλιάδες πολίτες.

Κάθε οικισμός αποτελούνταν συνήθως από τρεις ζώνες. Το συνεκτικό τμήμα (είτε προϋφιστάμενο είτε μεταγενέστερο του 1923 ) ή αλλιώς το κέντρο του οικισμού, το διάσπαρτο τμήμα του οικισμού και το υπόλοιπο τμήμα (κατά κανόνα αραιοδομημένο) έως τα όρια του Νομάρχη.

Οι νέοι κανόνες που τέθηκαν από το ΣΤΕ ορίζουν ότι το υπόλοιπο τμήμα του οικισμού – αραιοδομημένο τμήμα θα αποτελεί εκτός σχεδίου περιοχή, δηλαδή θα βρίσκεται εκτός των ορίων του οικισμού.

• Πότε θα συμβεί αυτό;

Όταν θα ολοκληρωθούν τα Τοπικά και Ειδικά Πολεοδομικά Σχέδια και θα γίνουν Προεδρικά Διατάγματα. Δηλαδή σίγουρα μετά από δύο χρόνια.

• Μέχρι τότε πως θα εκδίδονται άδειες;

Θα εκδίδονται σύμφωνα με τις οριοθετήσεις των οικισμών που ισχύουν σήμερα δηλαδή με τα όρια που έχουν καθοριστεί από τις αποφάσεις Νομαρχών.

• Θα αλλάξει κάτι σε όσους έχουν ακίνητα στο συνεκτικό τμήμα ή στο διάσπαρτο τμήμα;

Απολύτως τίποτα.

• Υπάρχει κάποια λύση για να μην απομειωθεί η αξία της περιουσίας των πολιτών που έχουν ακίνητα στο αραιοδομημένο τμήμα του οικισμού;

Θα μπορούσε η κυβέρνηση να νομοθετήσει ορίζοντας το αραιοδομημένο τμήμα ως Περιοχή Ελέγχου Χρήσεων και να καθορίσει συγκεκριμένη αρτιότητα για να οικοδομηθεί πχ 1000 ή 2000 τμ και συγκεκριμένο συντελεστή δόμησης. Δηλαδή να είναι περιοχή εκτός των ορίων του οικισμού, αλλά που θα οικοδομείται με ευνοϊκότερους όρους από ότι στην εκτός σχεδίου περιοχή, εφόσον βέβαια υπάρχουν δρόμοι. Αυτό βέβαια θα είναι πάντα υπό την κρίση του ΣΤΕ όταν θα πρέπει να εγκρίνει τα ΤΠΣ και ΕΠΣ.

Θαυμάζουμε τα ποτάμια που κυλούν με ελεύθερη ροή, αλλά δεν παύουμε να τοποθετούμε εμπόδια στο διάβα τους. Κι ακόμα χειρότερα, δεν απομακρύνουμε τις άχρηστες, παρωχημένες ή και επικίνδυνες κατασκευές με τις οποίες έχουμε μπαζώσει τα ποτάμια μας. Στην Ελλάδα δεν έχει απομακρυνθεί ούτε ένα εμπόδιο σε κοίτη τα προηγούμενα χρόνια, παρότι η επαναδημιουργία ποταμών ελεύθερης ροής αποτελεί διαδεδομένη πρακτική σε Ευρώπη και ΗΠΑ εδώ και δεκαετίες, η οποία ενισχύεται στις σύγχρονες συνθήκες περιβαλλοντικής κρίσης. Ενα έργο του Μεσογειακού Ινστιτούτου για τη Φύση και τον Ανθρωπο (Medina) έρχεται να αναδείξει το θέμα και να διαμορφώσει όρους για μια νέα περιβαλλοντική προσέγγιση.

«Η αποκατάσταση των ποταμών δεν είναι πολυτέλεια. Είναι αναγκαιότητα και προϋποθέτει συλλογική προσπάθεια. Τα ελεύθερα ποτάμια είναι σημαντικά για το οικοσύστημα και για τον άνθρωπο. Η ελεύθερη μεταφορά ιζημάτων και έμβιων οργανισμών, ψαριών και άλλων είναι αναγκαία», λέει στην «Κ» η Ειρήνη Λυρατζάκη, υπεύθυνη του έργου «Απομάκρυνση φραγμών από ποταμούς – Σχέδιο εφαρμογής για τη Νοτιοανατολική Ευρώπη». «Ηρθε η ώρα να ανοίξουμε τη συζήτηση στην Ελλάδα, να ανέβει η κατανόηση και η ευαισθητοποίηση για όλα αυτά», συμπληρώνει. Το προηγούμενο διάστημα, στο πλαίσιο του έργου, η Medina διοργάνωσε με επιτυχία σχετική ενημερωτική ημερίδα.

«Υπάρχουν πολλές παρεμβάσεις στα ποτάμια, ακόμα και πριν από τη βιομηχανική επανάσταση, που δεν έχουν πλέον καμιά χρησιμότητα. Πολλά παλιά φράγματα, παλιά αρδευτικά έργα, οχετοί, τσιμεντοποιήσεις για οδικά περάσματα μέσα σε ρέματα, οι λεγόμενες “ιρλανδικές διαβάσεις”. Προτείνουμε κατ’ αρχάς να εντοπίσουμε τα εντελώς άχρηστα κι αυτά που σχετικά πιο εύκολα μπορούν να απομακρυνθούν και να προχωρήσουμε», σημειώνει η κ. Λυρατζάκη.

Αν και μέχρι τώρα η ελληνική πολιτεία δεν είχε συγκεκριμένες δεσμεύσεις για τον καθαρισμό των ποταμών από τα εμπόδια, ο νέος ευρωπαϊκός κανονισμός για την αποκατάσταση της φύσης (Nature Restoration Regulation) προβλέπει πως σε επίπεδο Ε.Ε. πρέπει να καθαριστούν συνολικά 25.000 χλμ. ποταμών μέχρι το 2030, με ό,τι αναλογεί σε κάθε χώρα-μέλος. Τον Σεπτέμβριο του 2026 η Ελλάδα θα πρέπει να καταθέσει το πρώτο σχέδιο για τις παρεμβάσεις της έως το 2030.

Αν και η ανάγκη της αποκατάστασης των ποταμών είναι γνωστή στο ειδικό επιστημονικό δυναμικό, στην Ελλάδα δεν έχει γίνει έργο απομάκρυνσης παρωχημένων ή παροπλισμένων εμποδίων. Κι όμως η πυκνότητα των παρεμβάσεων μέσα σε ποτάμια και ρέματα είναι μεγάλη.

Οι ερευνητές του Medina πρόσφατα ολοκλήρωσαν τη χαρτογράφηση της λεκάνης απορροής του ποταμού Σαρανταπόρου. «Καταγράψαμε 240 εμπόδια στον Σαραντάπορο και στο σύνολο των παραποτάμων του, μέχρι να συναντήσει τον Αώο. Οταν αυτό συμβαίνει σε μια πολύ δύσκολη λεκάνη απορροής, με υψόμετρο από 400 μέχρι 2.500 μέτρα, σε ένα από τα πιο άγρια και δύσβατα ποτάμια, σε ένα από τα πιο παρθένα οικοσυστήματα της χώρας, φανταστείτε τι γίνεται σε άλλα», τονίζει στην «Κ» ο Φανοίκος Σακελλαράκης, συντονιστής δράσεων προστασίας περιβάλλοντος του Medina.

Ο στόχος της απομάκρυνσης των εμποδίων μήπως θίξει και χρήσιμα έργα;

«Μιλάμε για παρεμβάσεις που πλέον είναι άχρηστες και παρατημένες. Γενικότερα όμως αμφισβητείται η ανάγκη δημιουργίας φραγμάτων ως αντιπλημμυρικών έργων ή για την αντιμετώπιση της ξηρασίας. Τα φράγματα απαιτούν μεγάλες περιοχές ως ταμιευτήρες. Γενικά είναι πιο λειτουργικό να γίνονται έργα παράλληλα με τη ροή του ποταμού, όπως κανάλια, παραποτάμιος ταμιευτήρας κ.ά. και όχι κάθετα στην κοίτη του. Επίσης, σε κάθε έργο σήμερα είναι κρίσιμο να υπάρχει πρόβλεψη για τη δυνατότητα των ψαριών να ανέβουν το ποτάμι με λειτουργικές ιχθυόσκαλες», εξηγεί η κ. Λυρατζάκη.

«Υπάρχουν έργα που έχουν ολοκληρώσει τον κύκλο ζωής τους. Δεν είναι ενεργά και δεν εξυπηρετούν τώρα. Για παράδειγμα, στον Σαραντάπορο υπάρχουν κάποια φράγματα που δημιουργήθηκαν το 1950 και το 1960 όταν οι πλαγιές των βουνών ήταν λιβάδια και έπρεπε να συγκρατηθεί το νερό. Τώρα τα βουνά έχουν δασωθεί, το νερό συγκρατείται από τα δέντρα», δίνει ένα παράδειγμα ο κ. Σακελλαράκης.

Ιδιαίτερα προβληματίζει ο πολλαπλασιασμός της χωροθέτησης των λεγόμενων Μικρών Υδροηλεκτρικών Εγκαταστάσεων (ΜΥΗΕ). «Τα “μικρά υδροηλεκτρικά” έχουν μεγάλες επιπτώσεις», τονίζει η κ. Λυρατζάκη. Σύμφωνα με στοιχεία του Medina, τον προηγούμενο χρόνο είχαν φτάσει τα 117 τα ΜΥΗΕ με άδεια λειτουργίας και 597 βρίσκονταν σε διαφορετικά στάδια ωριμότητας, εκ των οποίων τα 415 διέθεταν άδεια παραγωγού!

«Πρέπει να δούμε το θέμα της χωροθέτησης, τώρα δεν εξυπηρετεί την προστασία του περιβάλλοντος. Δεν μπορούν να δίνονται άκριτα άδειες για μικρά υδροηλεκτρικά, χωρίς να έχουμε συνολική εικόνα των επιπτώσεών τους», υπογραμμίζει ο συντονιστής των δράσεων περιβαλλοντικής προστασίας.

Ειδικό στοίχημα αποτελεί ο Αώος. «Πρόκειται για το μοναδικό ελεύθερο ποτάμι στην Ευρώπη. Σήμερα έχει 260 χλμ. ελεύθερης ροής από την Πίνδο μέχρι τη θάλασσα. Πρέπει να το διατηρήσουμε. Ξεκινάμε από αυτό. Υπάρχει πρόταση για κοινή προστασία σε Ελλάδα και Αλβανία, που ονομάζεται Βιόσα», λέει στην «Κ» ο Αλέξης Κατσαρός, διευθυντής του Medina. Η Αλβανία μάλιστα έχει κηρύξει τον Βιόσα Εθνικό Πάρκο – Ελεύθερο Ποτάμι. «Δεν πάμε να απομακρύνουμε κάτι χρήσιμο για την τοπική κοινωνία, με την οποία θέλουμε να συνεργαστούμε. Δεν κάνουμε σχεδιασμό από τα γραφεία, αλλά στο πεδίο, συζητώντας με τις τοπικές κοινότητες», συμπληρώνει ο κ. Κατσαρός.

Ανεπαρκής προστασία

Η κατάσταση γύρω από τον Αώο όμως μόνο ανέφελη δεν είναι. Αν και έχουν κηρυχθεί από το υπουργείο Περιβάλλοντος δύο περιοχές Προστατευόμενου Τοπίου και Προστατευόμενου Φυσικού Σχηματισμού, που δείχνουν την περιβαλλοντική αξία της περιοχής, δεν έχει εκδοθεί η υπουργική απόφαση, η οποία θα θέτει όρους και περιορισμούς. Eτσι ο χαρακτηρισμός μένει «επί της ουσίας ανεπαρκής, αφήνοντας τον αναλλοίωτο χαρακτήρα και την οικολογική ακεραιότητα της περιοχής έκθετα σε ανθρωπογενείς παρεμβάσεις υποβάθμισης», σημειώνει η Medina. Χαρακτηριστικό: O συνολικός αριθμός των μικρών υδροηλεκτρικών εγκαταστάσεων στη λεκάνη απορροής Αώου, που βρίσκονται σήμερα σε διαφορετικά στάδια αδειοδότησης, σύμφωνα με τα στοιχεία της ΡΑΕ, είναι 51(!), εκ των οποίων τέσσερα έχουν λάβει άδεια λειτουργίας και ένα άδεια εγκατάστασης. Στο τελευταίο ελεύθερο ποτάμι της Ευρώπης…

Από τον Γιάννη Ελαφρό
πηγή news.b2green.gr

Η πράξη συγκρότησης της Εθνικής Χωρικής Στρατηγικής για τον Θαλάσσιο Χώρο (ΕΧΣΘΧ), με την οποία εξειδικεύεται και αποτυπώνεται σε χάρτη ο Θαλάσσιος Χωροταξικός Σχεδιασμός (ΘΧΣ) της χώρας, εκδόθηκε σήμερα με πρωτοβουλία του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας σε συνεργασία με το Υπουργείο Εξωτερικών και τα συναρμόδια Υπουργεία.

Πρόκειται για μία σημαντική πρωτοβουλία, καθώς για πρώτη φορά η χώρα μας θέτει τους κανόνες για την οργάνωση του θαλάσσιου χώρου. Ο ΘΧΣ συνιστά ένα ολιστικό χωροταξικό πλαίσιο και αποτελεί απαραίτητη προϋπόθεση για την επιτυχή ανάπτυξη γαλάζιας και κυκλικής οικονομίας, αποτυπώνοντας με ευκρίνεια τις ανθρώπινες δραστηριότητες που μπορούν να πραγματοποιούνται σε όλες τις θαλάσσιες ζώνες της χώρας μας, με σεβασμό στην αδήριτη ανάγκη προστασίας του περιβάλλοντος.

Η προσέγγιση που ακολουθήθηκε κατά την εκπόνηση της ΕΧΣΘΧ συνέθεσε συχνά αντικρουόμενες κοινωνικές, οικονομικές, ενεργειακές και περιβαλλοντικές παραμέτρους, προκειμένου να υπηρετήσει μια σειρά αλληλένδετους στόχους, όπως η κλιματική ανθεκτικότητα του θαλάσσιου περιβάλλοντος, η βιώσιμη τουριστική ανάπτυξη, η προστασία της πολιτιστικής μας κληρονομιάς και ιδιαίτερα των ενάλιων αρχαιοτήτων, η βελτίωση και προστασία των θαλασσίων μεταφορών, η εκμετάλλευση των ενεργειακών πόρων της χώρας, η ιχθυοκαλλιέργεια και η ενίσχυση των διασυνοριακών έργων κοινού ενδιαφέροντος. Ο ΘΧΣ λαμβάνει υπόψη τις αλληλεπιδράσεις μεταξύ χερσαίων και θαλάσσιων δραστηριοτήτων και αποδίδει έμφαση στη διαβούλευση και συνδιαμόρφωση των προτεραιοτήτων ανά περιφέρεια, μέσα από τη συγκρότηση Θαλάσσιων Χωροταξικών Πλαισίων.

Με τον ΘΧΣ και την ΕΧΣΘΧ, η Ελληνική Πολιτεία για πρώτη φορά οριοθετεί λεπτομερείς χρήσεις των θαλασσίων ζωνών της, υλοποιώντας την υποχρέωση που απορρέει από την Οδηγία 2014/89/ΕΕ και ασκώντας τα δικαιώματα που πηγάζουν από  το Διεθνές Δίκαιο.

Οι Υπουργοί

Εξωτερικών
Γιώργος Γεραπετρίτης

Περιβάλλοντος και Ενέργειας
Σταύρος Παπασταύρου

ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΑΙ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΟΝ ΘΑΛΑΣΣΙΟ ΧΩΡΟΤΑΞΙΚΟ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟ

1. Τι είναι ο θαλάσσιος χωροταξικός σχεδιασμός;

 Ο Θαλάσσιος Χωροταξικός Σχεδιασμός (ΘΧΣ) αποτυπώνει τις ανθρώπινες δραστηριότητες σε όλες τις θαλάσσιες ζώνες της χώρας μας, με γνώμονα την προστασία του περιβάλλοντος σ’ αυτές.

Ταυτόχρονα, προσδιορίζει τη συμβατότητα και την παράλληλη ανάπτυξη των δραστηριοτήτων αυτών, με γνώμονα πάντοτε τη βιώσιμη ανάπτυξη των θαλασσίων περιοχών και την αξιοποίηση των θαλασσίων πόρων. Το γεωγραφικό πεδίο εφαρμογής του θαλάσσιου χωροταξικού σχεδιασμού καθορίστηκε σύμφωνα με την κείμενη νομοθεσία της Ευρωπαϊκής Ένωσης και με το Διεθνές Δίκαιο της Θάλασσας, ιδίως δε με τη Σύμβαση των Ηνωμένων Εθνών για το Δίκαιο της Θάλασσας (UNCLOS).

 Η διαδικασία αυτή προβλέπεται στην οδηγία 2014/89/ΕΕ και εκπληρώνεται, με αυτόν τον τρόπο, η ευρωπαϊκή υποχρέωση της χώρας μας. Η ορθή μεταφορά της οδηγίας στο εθνικό δίκαιο είναι απαραίτητη για την ανάπτυξη βιώσιμης γαλάζιας οικονομίας, τη βιώσιμη διαχείριση των θαλάσσιων πόρων και τη διατήρηση υγιών θαλάσσιων οικοσυστημάτων και της βιοποικιλότητας, στο πλαίσιο της Ευρωπαϊκής Πράσινης Συμφωνίας.

Αξίζει να σημειωθεί ότι η οδηγία αυτή δεν θίγει τα κυριαρχικά δικαιώματα και τη δικαιοδοσία των κρατών μελών επί των θαλάσσιων υδάτων, τα οποία απορρέουν από τις σχετικές διατάξεις του διεθνούς δικαίου, ιδίως δε από την UNCLOS.

2. Ποιος είναι ο στόχος του;

Η οργάνωση του θαλάσσιου χώρου, η ομαλή αλληλεπίδραση χερσαίων και θαλάσσιων δραστηριοτήτων, με στόχο την προστασία του περιβάλλοντος και τη βιώσιμη ανάπτυξη. Κατά την εκπόνηση του ΘΧΣ θα ληφθούν υπόψη κοινωνικές, οικονομικές, ενεργειακές και περιβαλλοντικές παράμετροι, για δραστηριότητες όπως:

–        η προστασία του θαλασσίου περιβάλλοντος από τις επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής -μεταξύ άλλων- δια του ορισμού θαλάσσιων πάρκων,

–        η διαφύλαξη της πολιτιστικής μας κληρονομιάς και ιδιαίτερα των ενάλιων αρχαιοτήτων,

–        η βελτίωση και προστασία των θαλασσίων μεταφορών,

–        η βιώσιμη τουριστική ανάπτυξη,

–        η εκμετάλλευση των ενεργειακών πόρων της χώρας και ιδιαίτερα των δυνητικών κοιτασμάτων φυσικού αερίου αλλά και των υπεράκτιων αιολικών μας πάρκων,

–        η ιχθυοκαλλιέργεια,

–        η ενίσχυση των διασυνοριακών υποδομών κοινού ενδιαφέροντος με άλλα κράτη-μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης και της άμεσης περιφέρειάς της.

Με τον θαλάσσιο χωροταξικό σχεδιασμό, δίνεται η δυνατότητα μίας συντεταγμένης -και όχι αποσπασματικής- οριοθέτησης ανθρώπινων δραστηριοτήτων.

Η ορθή μεταφορά της οδηγίας στο εθνικό δίκαιο είναι απαραίτητη για την ανάπτυξη βιώσιμης γαλάζιας οικονομίας, τη βιώσιμη χρήση των θαλάσσιων πόρων και τη διατήρηση υγιών θαλάσσιων οικοσυστημάτων και της βιοποικιλότητας, στο πλαίσιο της Ευρωπαϊκής Πράσινης Συμφωνίας.

Σε συνέχεια των στρατηγικών προτεραιοτήτων που έθεσε ο Πρωθυπουργός στο 9ο «Our Ocean Conference», ο Σχεδιασμός αποτελεί μέρος μιας ολιστικής πολιτικής χωροταξικού σχεδιασμού της χώρας σε θάλασσα και στεριά, που προοδευτικά υλοποιείται από την ελληνική Κυβέρνηση.

3. Γιατί κατατίθεται τώρα ο θαλάσσιος χωροταξικός σχεδιασμός;

Ο Θαλάσσιος Χωροταξικός Σχεδιασμός αποτελεί έναν Οδικό Χάρτη αξιοποίησης των θαλασσίων πόρων μας. Συνεπώς, η σχεδίασή του αποτέλεσε αντικείμενο μακράς διαβούλευσης με συναρμόδια Υπουργεία, φορείς τοπικής αυτοδιοίκησης, καθώς και με τις τοπικές κοινωνίες. Ο ΘΧΣ αποκτά ακόμα μεγαλύτερη αξία, αν συνυπολογιστεί ότι η χώρα μας διαθέτει τη μεγαλύτερη ακτογραμμή στην Ευρωπαϊκή Ένωση και τα περισσότερα καταγεγραμμένα νησιά.

4. Γιατί χωρίστηκε ο θαλάσσιος χωροταξικός σχεδιασμός σε 4 χωρικές ενότητες;

Γιατί, με αυτόν τον τρόπο, απεικονίζεται η διοικητική διάρθρωση των αντίστοιχων Περιφερειών. Θα ακολουθήσει η έκδοση των αντίστοιχων θαλάσσιων χωροταξικών πλαισίων, όπως συνέβη και με τα Περιφερειακά Χωροταξικά Πλαίσια (12 από τα συνολικά 13 έχουν ήδη δημοσιευθεί, ενώ δρομολογείται και το 13ο).

5. Πού δημοσιεύεται ο θαλάσσιος χωροταξικός σχεδιασμός; Πώς θα ενημερωθούν οι πολίτες;

Δημοσιεύεται σε ΦΕΚ, όπως προβλέπεται στην Ελλάδα, ενημερώνεται η Ευρωπαϊκή Ένωση και αναρτάται στις σχετικές διαδικτυακές πλατφόρμες της. Παράλληλα θα υπάρξουν και δράσεις ενημέρωσης από το ΥΠΕΝ.

6. Έχει γεωπολιτική σημασία ο ΘΧΣ;

Το γεωγραφικό πεδίο εφαρμογής του θαλάσσιου χωροταξικού σχεδιασμού καθορίστηκε σύμφωνα με την κείμενη νομοθεσία της Ένωσης και με το διεθνές δίκαιο της θάλασσας, ιδίως, δε, με τη Σύμβαση των Ηνωμένων Εθνών για το Δίκαιο της Θάλασσας (UNCLOS).

Είναι η πρώτη φορά που αποτυπώνονται σε επίσημο ρυθμιστικό κείμενο της ΕΕ τα όρια της ελληνικής υφαλοκρηπίδας, δηλαδή πλήρης επήρεια της ηπειρωτικής χώρας και των νησιών.

Ο θαλάσσιος χωροταξικός σχεδιασμός υλοποιεί μία σειρά από ευρωπαϊκές στρατηγικές και αποτελεί τμήμα του ευρωπαϊκού κεκτημένου.

Αλλαγές μεγάλης κλίμακας επιφέρει το νέο θεσμικό πλαίσιο που διέπει τη λειτουργία των Ανωνύμων Εταιρειών Επενδύσεων σε Ακίνητη Περιουσία (Α.Ε.Ε.Α.Π.), με στόχο την ενίσχυση της διαφάνειας, της αποδοτικότητας και της εποπτείας του κλάδου, που ψηφίστηκε από την βουλή.

Το νέο πλαίσιο εισάγει υποχρεώσεις όπως το ελάχιστο μετοχικό κεφάλαιο των €40 εκατ. από τα €25 εκατ. που ίσχυαν στο παρελθόν και αυστηρά κριτήρια καταλληλότητας για τα διοικητικά στελέχη. Δίνεται πλέον περιθώριο έως 2 έτη για εισαγωγή των μετοχών σε ρυθμιζόμενη αγορά, με δυνατότητα μονομερούς παράτασης ενός ακόμη έτους (36 μήνες συνολικά) από την Επιτροπή Κεφαλαιαγοράς, αν συντρέχουν σοβαροί λόγοι.

Παράλληλα, επιβάλλεται η διανομή τουλάχιστον του 50% των καθαρών κερδών ως μέρισμα, ενώ καθιερώνονται φοροαπαλλαγές για εισφορές σε είδος και μεταβιβάσεις ακινήτων, υπό προϋποθέσεις. Τέλος, θεσπίζεται ειδικός φόρος 10% επί του επιτοκίου παρέμβασης της ΕΚΤ, προσαυξημένου κατά 1%.

Πλαίσιο επενδύσεων και περιορισμοί

Οι Α.Ε.Ε.Α.Π. αποκτούν πλέον τη δυνατότητα επενδύσεων:

Άμεσα ή έμμεσα μέσω θυγατρικών και Οργανισμών Συλλογικών Επενδύσεων (Ο.Σ.Ε.Κ.Α. ή Ο.Ε.Ε.) που επενδύουν κατά 70% τουλάχιστον σε ακίνητη περιουσία.

Σε ακίνητα στην Ελλάδα, σε κράτη-μέλη της Ε.Ε. ή του ΕΟΧ και – με περιορισμό 20% – σε τρίτες χώρες.

Μέσω συμμετοχής σε Σ.Δ.Ι.Τ., σε εταιρείες ειδικού σκοπού.

Επιπλέον δίνεται η δυνατότητα συμμετοχής σε εταιρείες Παροχής Υπηρεσιών:

Μεγάλης συμμετοχής (≥10%) σε εταιρείες ακινήτων, με την προϋπόθεση συμμετοχής στο Δ.Σ.

Μικρής συμμετοχής (έως 10%), με περιορισμό στο 5% του χαρτοφυλακίου.

Συμμετοχής (≥20%) σε εταιρείες παροχής υπηρεσιών που εξυπηρετούν ακίνητα των Α.Ε.Ε.Α.Π. ή θυγατρικών.

Το νομοθετικό πλαίσιο ορίζει ότι τουλάχιστον το 70% του συνολικού χαρτοφυλακίου πρέπει να επενδύεται σε επιλέξιμες επενδύσεις υπό έλεγχο της Α.Ε.Ε.Α.Π., ενώ καμία μεμονωμένη επένδυση δεν μπορεί να υπερβαίνει το 1/3 του χαρτοφυλακίου. 

Επιπλέον, περιορίζονται οι επενδύσεις με ψιλή κυριότητα ή επικαρπία στο 20% ενώ οι κεφαλαιουχικές δαπάνες (capex) για την ανάπτυξη της ακίνητης περιουσίας δεν θα πρέπει να υπερβαίνουν στο σύνολό τους το 40% του συνόλου των επενδύσεων του ομίλου της Α.Ε.Ε.Α.Π. σε ακίνητη περιουσία, όπως αποτυπώνεται στην τελευταία δημοσιευμένη εξαμηνιαία κατάσταση επενδύσεων και διαμορφώνεται μετά από την ολοκλήρωση των εργασιών ανάπτυξης.

Μετά από την πάροδο τριών ετών από τη σύσταση της Α.Ε.Ε.Α.Π. ή κατά τον χρόνο υποβολής της αίτησής της για εισαγωγή των μετοχών της σε ρυθμιζόμενη αγορά, το προγενέστερο μετοχικό κεφάλαιο της Α.Ε.Ε.Α.Π. πρέπει να έχει επενδυθεί άμεσα ή έμμεσα σε ακίνητη περιουσία σε ποσοστό τουλάχιστον 50%.

Ανάπτυξη Πράσινης Ενέργειας και Ενεργειακή Αυτονομία

Το νέο πλαίσιο επιτρέπει στις Α.Ε.Ε.Α.Π. να δραστηριοποιούνται στην κατασκευή και λειτουργία σταθμών παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας από Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας (Α.Π.Ε.), για ιδιοκατανάλωση ή αυτοκατανάλωση των ίδιων και των χρηστών των ακινήτων τους. Η συνολική ισχύς δεν πρέπει να υπερβαίνει τη συμφωνημένη ισχύ των ακινήτων.

Διαχείριση Προσωρινών Διαθεσίμων

• Μέχρι να υλοποιηθούν οι επενδύσεις, τα κεφάλαια μπορούν να τοποθετούνται σε

• Τραπεζικές καταθέσεις στην Ε.Ε.,

• Μέσα χρηματαγοράς και Αμοιβαία Κεφάλαια Χρηματαγοράς (Α.Κ.Χ.Α.),

• Κρατικά ομόλογα διάρκειας έως 1 έτος.

Διαφάνεια, Εποπτεία και Φορολογική Πολιτική

Οι Α.Ε.Ε.Α.Π. υποχρεούνται σε σύνταξη εξαμηνιαίων και ετήσιων οικονομικών καταστάσεων βάσει Διεθνών Λογιστικών Προτύπων, με επανεκτίμηση των επενδύσεων από ανεξάρτητο εκτιμητή. Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται στη διαφάνεια στις συναλλαγές με συνδεδεμένα πρόσωπα και στην υποχρέωση δήλωσης περιουσιακής κατάστασης, όπως προβλέπεται από τον ν. 5026/2023.

Το νέο φορολογικό καθεστώς προβλέπει:

Απαλλαγή από φόρο μεταβίβασης και άλλες επιβαρύνσεις για πράξεις απόκτησης ακινήτων. Οι Α.Ε.Ε.Α.Π. καταβάλλουν φόρο επί του μέσου όρου των επενδύσεών τους, πλέον των διαθεσίμων, σε τρέχουσες τιμές, όπως απεικονίζονται στις εξαμηνιαίες καταστάσεις επενδύσεων, ο συντελεστής του οποίου ορίζεται σε 10% επί του εκάστοτε ισχύοντος επιτοκίου παρέμβασης της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας (Επιτοκίου Αναφοράς) προσαυξανόμενου κατά 1 ποσοστιαία μονάδα

Αυστηροί Εποπτικοί Μηχανισμοί

Η Επιτροπή Κεφαλαιαγοράς ενισχύεται με αυξημένες αρμοδιότητες και τη δυνατότητα επιβολής προστίμων που φτάνουν τα 3 εκατ. ευρώ ανάλογα με τη βαρύτητα των παραβάσεων.

πηγή ered.gr

Ακριβότερα αλλά περιζήτητα είναι τα νεόδμητα ακίνητα. Η οικοδομή βρίσκεται σε άνοδο, όμως οι νέες κατοικίες είναι πολύ λίγες για να καλύψουν τη ζήτηση, εκτοξεύοντας τις τιμές κοντά σε επίπεδα-ρεκόρ.

Από τα μέσα του 2018 και μετά η σταθερή ανοδική πορεία των τιμών ακινήτων προκαλεί προβληματισμό. Αφενός εκτοξεύει στα ύψη τα ενοίκια και αφετέρου διευρύνεται η διαφορά των τιμών αγορά των ακινήτων με τις αντικειμενικές αξίες.

Τα ακίνητα

Αποκαλυπτικά είναι τα στοιχεία της Τράπεζας της Ελλάδος (ΤτΕ) τα νεόδμητα διαμερίσματα σημείωσαν αύξηση τιμών κατά 9,1% το τέταρτο τρίμηνο, έναντι αύξησης 4,9% των παλιών, ενώ συνολικά το 2024, ο μέσος ρυθμός αύξησης των τιμών διαμορφώθηκε σε 10,1% για τα νέα διαμερίσματα (από 12,9% το 2023) και σε 7,8% για τα παλιότερα διαμερίσματα, από 14,5% που ήταν ο αντίστοιχος ρυθμός το 2023.

Το δ΄ τρίμηνο του 2024, ο ετήσιος ρυθμός μεταβολής των τιμών των διαμερισμάτων για το σύνολο της χώρας διαμορφώθηκε στο 6,6%. Με βάση την παλαιότητα ακινήτου, ο ετήσιος ρυθμός μεταβολής των τιμών των νέων διαμερισμάτων διαμορφώθηκε στο 9,1% και των παλαιών στο 4,9%.

Με βάση τη γεωγραφική θέση, ο ετήσιος ρυθμός μεταβολής των τιμών των διαμερισμάτων διαμορφώθηκε σε 6,2% στην Αθήνα, 8,2% στη Θεσσαλονίκη, 4,6% στις άλλες μεγάλες πόλεις και 8,7% στις λοιπές περιοχές της χώρας.

Η οικοδομή

Χωρίς «φρένο» συνεχίζουν να αυξάνονται οι τιμές των οικοδομικών υλικών. Τον Φεβρουάριο σημειώθηκαν νέες ανατιμήσεις κατά 4% σημειώθηκαν στα οικοδομικά υλικά συνολικά, καθώς, για έναν ακόμη μήνα οι τιμές μειώθηκαν μόνο στο πετρέλαιο κίνησης.

Η αύξηση καθιστά ακόμα ακριβότερη την κατασκευή νέων κατοικιών αλλά και τις ανακαινίσεις παλαιότερων, γεγονός που ανεβάζει τις τιμές και κάνει άπιαστο όνειρο την αγορά κατοικίας για τον μέσο Έλληνα.

Ειδικότερα, οι τιμές συνέχισαν να κινούνται ανοδικά σε 17 κατηγορίες: 

1. Πλαστικούς σωλήνες (9%)

2. Θερμαντικά σώματα (8,8%)

3. Αγωγούς χάλκινους (8,5%)

4. Τούβλα (7%)

5. Ηλεκτρική ενέργεια (6,7%)

6. Διακόπτες (5,9%)

7. Έτοιμο σκυρόδεμα (5,2%)

8. Σωλήνες πλαστικούς, συνθετικούς, ινοτσιμέντου (4,9%)

9. Παρκέτα (4,6%)

10. Πλακίδια γενικά- δαπέδου, τοίχου (4,5%)

11. Πλαστικό, ακρυλικό, νερού (4,4%)

12. Κουφώματα αλουμινίου (4,3%)

13. Ενισχυτικά κονιαμάτων και έτοιμου σκυροδέματος (4,1%)

14. Τσιμέντο (3,7%)

15. Μαρμαρόπλακες (3,6%)

16. Ηλιακούς θερμοσίφωνες (3,6%

17. Σίδηρο οπλισμού (1%)

Αντίθετα, στο Πετρέλαιο κίνησης (Diesel) η τιμή μειώθηκε κατά 5,2%.

Όπως ανακοίνωσε η ΕΛΣΤΑΤ, ο γενικός δείκτης τιμών υλικών κατασκευής νέων κτιρίων κατοικιών παρουσίασε αύξηση κατά 4% τον Φεβρουάριο 2025 σε σύγκριση με τον αντίστοιχο δείκτη του Φεβρουαρίου 2024, έναντι αύξησης 5,9% που σημειώθηκε κατά τη σύγκριση των αντίστοιχων δεικτών το 2024 με το 2023.

Παράλληλα, ο γενικός δείκτης παρουσίασε αύξηση 0,2% τον Φεβρουάριο 2025 σε σύγκριση με τον δείκτη του Ιανουαρίου 2025, έναντι αύξησης 0,6% που σημειώθηκε κατά τη σύγκριση των αντίστοιχων μηνών το 2024. 

Για τους ανθρώπους της αγοράς ακινήτων, οι τιμές δεν αναμένεται να αποκλιμακωθούν σύντομα, ενώ σημειώνουν πως, λόγω της δυσκολίας δανειοδότησης από το τραπεζικό σύστημα, πολλοί προϋπολογισμοί αναπροσαρμόζονται προς τα πάνω κατά τη διάρκεια της κατασκευής.

Υπάρχουν περιπτώσεις όπου πωλήσεις που πραγματοποιήθηκαν στα αρχικά σχέδια της οικοδομής αποκλίνουν σημαντικά από τις τιμές που ισχύουν κατά την πορεία της κατασκευής, εξαιτίας των αυξήσεων. Επίσης, επισημαίνουν τη δυσκολία εξεύρεσης εξειδικευμένου προσωπικού στα τεχνικά επαγγέλματα που σχετίζονται με την οικοδομή, γεγονός που οδηγεί σε αύξηση των αμοιβών σε ορισμένες ειδικότητες.

πηγή ot.gr

Ξεπέρασαν το 1 δισ. ευρώ οι συνολικές επενδύσεις των ξενοδοχείων για το 2024, ποσό το οποίο αντιστοιχεί στο 9% του τζίρου τους.

Από το συνολικό ποσό των επενδύσεων (που διαμορφώθηκε σε 1.028.581.504 ευρώ) 200 εκατομμύρια ευρώ επενδύθηκαν σε δράσεις βιωσιμότητας, σύμφωνα με τα αποτελέσματα ετήσιας έρευνας για τον Ξενοδοχειακό Κλάδο 2024, την οποία πραγματοποίησε το ΙΤΕΠ για λογαριασμό του Ξενοδοχειακού Επιμελητηρίου της Ελλάδος (ΞΕΕ) και παρουσιάστηκε σήμερα κατά τη διάρκεια συνέντευξης τύπου. Σημειώνεται ότι το ποσοστό των επενδύσεων σε δράσεις βιωσιμότητας παρουσίασε σημαντική αύξηση το 2024, φτάνοντας περίπου το 19% του συνόλου των επενδύσεων, σε σύγκριση με 13,3% το 2023.

«Η έρευνά μας, επιβεβαιώνει πως ο ξενοδοχειακός κλάδος εμφανίζει μια αξιοσημείωτη δυναμική με θετικό αναπτυξιακό αποτύπωμα. Με τις κατάλληλες πολιτικές πρέπει να προστατευτούν και να ενισχυθούν τα ελληνικά ξενοδοχεία καθώς αποτελούν σταθερό πυλώνα οικονομικής και κοινωνικής προόδου σε όλη την Ελλάδα και έχουν τις δυνατότητες να προσφέρουν ακόμη περισσότερα» ανέφερε ο πρόεδρος του Ξενοδοχειακού Επιμελητηρίου της Ελλάδος, Αλέξανδρος Βασιλικός.

Η ίδια έρευνα καταδεικνύει σταθεροποίηση της τουριστικής κίνησης κατά τους μήνες υψηλής ζήτησης με την πληρότητα και τις τιμές να παραμένουν σε σταθερά επίπεδα σε σχέση με πέρυσι, ενώ υπάρχει σαφής τάση ενίσχυσης τους μήνες εκτός αιχμής, η οποία αποτυπώνεται με την αύξηση της πληρότητας και της τιμής στα ξενοδοχεία συνεχούς λειτουργίας.

Αναφορικά με τον τζίρο των ξενοδοχείων το 2024 ανήλθε στα 11,5 δισ. ευρώ, αυξημένος κατά 8,8% σε σχέση με το 2023. Τα ξενοδοχεία 1*-3*, που αποτελούν το 74% των ξενοδοχείων, κατέγραψαν αύξηση του τζίρου τους κατά 5% το 2024 σε σχέση με το 2023. Τα ξενοδοχεία 4*-5* κατέγραψαν αύξηση του τζίρου τους κατά 10% σε σχέση με την προηγούμενη χρονιά. Σύμφωνα με την ίδια έρευνα ποσοστό 80% περίπου των εσόδων των ξενοδοχείων προέρχονται από διανυκτερεύσεις.

Η συνολική συμβολή (άμεση και έμμεση) στο παραγόμενο προϊόν της ελληνικής οικονομίας φτάνει στα 17.814,9 εκατ. ευρώ και ανέρχεται στο 5,9% του ΑΕΠ της ελληνικής οικονομίας, έναντι του 4,8% το 2023.

Ο ξενοδοχειακός κλάδος για το 2024 υποστήριξε συνολικά (άμεσα και έμμεσα) πάνω από 340.000 θέσεις απασχόλησης. Από αυτές περίπου οι 143.000 θέσεις συνιστούν έμμεσες θέσεις που δημιουργήθηκαν σε άλλους κλάδους.

Επίσης, ο ξενοδοχειακός κλάδος εκτιμάται ότι συνέβαλε στη βελτίωση του εξωτερικού ισοζυγίου της ελληνικής οικονομίας κατά περίπου 7,9 δισ. ευρώ.

Σημειώνεται επίσης, πως την τελευταία δεκαετία ο αριθμός των ξενοδοχειακών μονάδων αυξήθηκε μόλις κατά 4% και των δωματίων κατά 11%, όπου μάλιστα διαπιστώνεται η ποιοτική αναβάθμιση του ξενοδοχειακού δυναμικού της χώρας, γεγονός που αποδεικνύει πως δεν είναι τα ξενοδοχεία αυτά που ευθύνονται για φαινόμενα υπερσυγκέντρωσης τουριστικών ροών σε συγκεκριμένους τουρισμούς.

Το μέσο ποσοστό αλλοδαπών τουριστών στα ελληνικά ξενοδοχεία το 2024, ήταν 69,2% στα ίδια περίπου επίπεδα με τα προηγούμενα χρόνια. Την ίδια ώρα πάνω από το 1/3 περίπου των πελατών των ξενοδοχείων προέρχεται από τους Online Travel Agents (OTAs).

Αναφορικά με τα συμβόλαια του 2025, από την έρευνα προκύπτει ότι τα μισά ξενοδοχεία έχουν υπογράψει συμβόλαια για το 2025, στα ίδια επίπεδα με το 2024. Το ποσοστό των ξενοδοχείων εποχικής λειτουργίας που έχει υπογράψει συμβόλαια για το 2025 ανέρχεται στο 60% (2024: 55%). Από αυτά το 41% (2024: 72%) έχει υπογράψει συμβόλαια με τιμές αυξημένες κατά 8%, όπως και πέρυσι. Από τα ξενοδοχεία εποχικής λειτουργίας που έχουν υπογράψει συμβόλαια για το 2025, το 34% έχει υπογράψει συμβόλαια τύπου Commitment δεσμεύοντας το 56% των δωματίων τους, όπως και πέρυσι.

Εστιάζοντας στις σημαντικότερες δυσκολίες που αντιμετώπισαν οι ξενοδόχοι το 2024 η έρευνα καταδεικνύει ότι σε αυτές περιλαμβάνονται η εύρεση προσωπικού, και το κόστος της ενέργειας ενώ ανησυχία εξακολουθεί να προκαλεί: το λειτουργικό κόστος, η μειωμένη πληρότητα εκτός των μηνών αιχμής, η έλλειψη εργαζομένων και ο ανταγωνισμός από τα καταλύματα βραχυχρόνιας μίσθωσης.

Πηγή: ΑΠΕ-ΜΠΕ

Την προστασία των σημαντικών τοπίων και φυσικών σχηματισμών θυμήθηκε το υπουργείο Περιβάλλοντος, τέσσερα χρόνια μετά την έναρξη του προγράμματος εκπόνησης πολεοδομικών σχεδίων και ενώ οι περισσότεροι δήμοι των Κυκλάδων διαμαρτύρονται εδώ και μια τριετία για την υπερδόμηση των νησιών.

Το ΥΠΕΝ απέστειλε έγγραφο στους δήμους πριν από μία εβδομάδα ζητώντας τους να υποδείξουν περιοχές όπου θα ανασταλεί η δόμηση. Και μάλιστα εγκαλεί όσους δεν απάντησαν μέσα στην εβδομάδα, όπως ο Δήμος Μήλου.

Μετά τον θόρυβο που προκλήθηκε από την αποκάλυψη της ανέγερσης ξενοδοχειακού συγκροτήματος στην περιοχή Καμίνια, κοντά στο Σαρακήνικο, το υπουργείο Περιβάλλοντος αποφάσισε να ασχοληθεί με την προστασία των ιδιαίτερων φυσικών σχηματισμών ή τοπίων.

Με έγγραφο που απέστειλε ο γενικός γραμματέας Χωρικού Σχεδιασμού, Ευθύμης Μπακογιάννης, σε όλες τις αποκεντρωμένες διοικήσεις και μέσω αυτών στους δήμους, ζήτησε να υποδείξουν άμεσα ποιες περιοχές κρίνουν ότι πρέπει να προστατευθούν (ώστε να εκδοθεί απόφαση αναστολής οικοδομικών αδειών).

Μάλιστα, το υπουργείο έσπευσε να κατηγορήσει όσους δήμους δεν ανταποκρίθηκαν εγκαίρως, όπως τον Δήμο Μήλου, υποδεικνύοντας ότι «η ανταπόκριση μέχρι σήμερα μπορεί να χαρακτηριστεί περιορισμένη».

Η προσχηματική αυτή κίνηση –μια και το υπουργείο δεν έχει επιδείξει κανένα ενδιαφέρον για έλεγχο της δόμησης– έχει εκληφθεί με διαφορετικό τρόπο σε κάθε Κυκλαδονήσι, χαρακτηριστικό της αταξίας που επικρατεί στα θέματα δόμησης και προστασίας του χαρακτήρα των νησιών.

Στη Σαντορίνη, στην Πάρο και στην Τήνο, για παράδειγμα, οι δήμοι υπέδειξαν συγκεκριμένες περιοχές. Κάποιοι δήμοι, όπως Κέας και Μυκόνου, απάντησαν ότι οι περιοχές αυτές έχουν ήδη υποδειχθεί από τα πολεοδομικά τους σχέδια που βρίσκονται σε ισχύ (κάποιοι, όπως ο Δήμος Αμοργού, δεν απάντησαν για τον ίδιο λόγο).

Τέλος, ορισμένοι δήμοι ζήτησαν από το υπουργείο να αναλάβει εκείνο το «βαρύ φορτίο»: «Απαντήσαμε ζητώντας να επιταχυνθεί το πολεοδομικό σχέδιο. Δεν είναι εύκολο να υποδείξει το δημοτικό συμβούλιο περιοχές στις οποίες να απαγορευτεί η δόμηση, θα υπάρξουν διαμαρτυρίες ό,τι και να προτείνουμε. Πού είναι η πολιτεία τόσα χρόνια, που έπρεπε να κάνει πολεοδομικό σχεδιασμό; Με αγάπη το λέω», αναφέρει ο Δημήτρης Λιανός, δήμαρχος Νάξου.

Δήλωση στην «Κ» έκανε και ο δήμαρχος Σερίφου, Κωνσταντίνος Ρεβίνθης, αναφέροντας μεταξύ άλλων: «Aπό τον Σεπτέμβριο του ’20 εξήγγειλε το ΥΠΕΝ τα πολεοδομικά σχέδια και έχουμε φτάσει στο ’25 και δεν έχουν ανατεθεί όλα. Αν ήθελε το υπουργείο να προστατέψει τα ιδιαίτερα τοπία, ας επιτάχυνε την υλοποίησή τους. Ωστόσo, δεν μπορούμε να περιμένουμε πολλά, όταν ο ίδιος ο υπουργός δηλώνει ότι “πρώτη προτεραιότητα είναι η προστασία των επενδυτών”».

Κατά τα λοιπά, το υπουργείο Περιβάλλοντος αντέδρασε με ανακοίνωσή του στο προχθεσινό ρεπορτάζ της «Κ» για τη Μήλο –«Στα σκαριά 48 νέα ξενοδοχεία στη Μήλο» (23.2.2025)–, λέγοντας ότι δεν φέρει ευθύνη για τη μη ολοκλήρωση του πολεοδομικού σχεδιασμού, χωρίς να σχολιάσει καθόλου τη χωρίς προηγούμενο δρομολόγηση ξενοδοχειακών επενδύσεων στο νησί.

Απαντώντας στις δηλώσεις του δημάρχου, Μανώλη Μικέλη, το υπουργείο Περιβάλλοντος επισημαίνει ότι υπεύθυνη για την έγκριση του Σχεδίου Χωρικής Οργάνωσης Ανοιχτής Πόλης (ΣΧΟΟΑΠ, είναι ένα είδος πολεοδομικού σχεδίου) είναι η Αποκεντρωμένη Διοίκηση, ενώ το ΥΠΕΝ είναι υπεύθυνο μόνο για την περιβαλλοντική αδειοδότηση του πλαισίου, η οποία είναι απαραίτητη καθώς περισσότερο από το 30% του δήμου είναι περιοχή Natura.

Οσον αφορά την περιβαλλοντική έγκριση του σχεδίου, το υπουργείο αναφέρει ότι ο φάκελος του σχεδίου εξετάστηκε, «αλλά διαπιστώθηκαν ουσιώδεις παραλείψεις του σχεδιασμού αναφορικά με την προστασία αρχαιολογικών χώρων και της γεωργικής γης υψηλής παραγωγικότητας», κάτι που γνωστοποιήθηκε στον Δήμο Μήλου τον Ιανουάριο του 2024.

Σημειώνει δε ότι «έκτοτε ο δήμος δεν έκανε καμία περαιτέρω ενέργεια για την έγκριση του ΣΧΟΟΑΠ, με αποτέλεσμα να μην ολοκληρωθεί στην προθεσμία που όριζε το θεσμικό πλαίσιο, με καταληκτική ημερομηνία την 31η Μαρτίου 2024».

«Θέλω συνεργασία»

«Στην πραγματικότητα, αυτό που μας είχε ζητηθεί από το υπουργείο ήταν να υποδείξουμε περιοχές για ΑΠΕ και συγκεκριμένα για γεωθερμία υψηλής ενθαλπίας, κάτι που το δημοτικό συμβούλιο έχει διακηρύξει εδώ και χρόνια ότι δεν επιθυμεί», λέει ο δήμαρχος Μήλου. «Ωστόσο, δεν θέλω να κατηγορήσω κανέναν, ούτε να τα βάλω με τον υπουργό. Θέλω συνεργασία για να σώσουμε ό,τι μπορούμε να σώσουμε γιατί έχουν αγοραστεί τεράστιες περιοχές και δρομολογούνται πολύ μεγάλες μονάδες. Το νησί μας θα γεμίσει τσιμέντο και σε λίγο δεν θα μπορούμε να εξυπηρετήσουμε ούτε το νερό ούτε τα σκουπίδια ούτε τα λύματα ούτε το κυκλοφοριακό. Θα υποβαθμιστούμε και θα μείνουμε με τα τσιμέντα».

Από τον Γιώργο Λιάλιο

πηγή kathimerini.gr

Μεγάλες επενδύσεις για την κατασκευή μονάδων αφαλάτωσης νερού από τις οποίες παράγεται ήδη 227 εκατ λίτρα φρέσκου νερού στην ημέρα κάνει η Ισπανία, η οποία αναδεικνύεται σε πρωταθλήτρια στη σχετική τεχνολογία όχι μόνο στην Ευρώπη αλλά και στον κόσμο.

Οι μεγάλες προκλήσεις από τη λειψυδρία των τελευταίων ετών, που έχουν αρχίσει να κάνουν όλο και πιο έντονη την εμφάνισή τους στην Ευρώπη και ιδιαίτερα στη Νότιο Ευρώπη περιλαμβανομένης και της Ελλάδας, έδωσαν ώθηση στη χώρα να αναλάβει δράση.

Πλέον στην Ισπανία έχουν κατασκευαστεί περίπου 100 μεγάλες εγκαταστάσεις αφαλάτωσης κάνοντας τη χώρα πρωτοπόρο στην Ευρώπη και μια από τις ισχυρότερες δυνάμεις στην τεχνολογία αυτή σε όλο τον κόσμο, σύμφωνα με νέα στοιχεία από τους Τάιμς της Νέας Υόρκης (ΝΥΤ).

Πρόκειται για πρακτική που ακολουθείται από όλο και περισσότερες χώρες στον κόσμο για να καλύψουν τις ανάγκες τους σε φρέσκο νερό, από την Αυστραλία μέχρι την Κίνα και το Ισραήλ.

Μόνο η μονάδα αφαλάτωσης στην Torrevieja της Ισπανίας μπορεί να προμηθεύει με καθαρό νερό 1,6 εκατ. άτομα σύμφωνα στοιχεία που έδωσε στην αμερικανική εφημερίδα η κατασκευάστρια εταιρεία Acciona.

Η μεγαλύτερη ζήτηση για νοικοκυριά και επισκέπτες αφορά όπως είναι αναμενόμενο το καλοκαίρι, ενώ τις άλλες εποχές μεγάλες ποσότητες από το νερό αυτό χρησιμοποιούνται για να ποτίζονται πορτοκάλια, λεμόνια και άλλες καλλιέργειες.

Η κυβέρνηση της Ισπανίας επιδοτεί μεγάλο μέρος από τα κόστη της αφαλάτωσης, με αγρότες να δηλώνουν πως πληρώνουν περίπου 45 λεπτά του ευρώ για κάθε κυβικό μέτρο νερού. Πρόσφατα η Μαδρίτη ανακοίνωσε τη διάθεση κεφαλαίων 90 εκατ ευρώ για περαιτέρω επέκταση της συγκεκριμένης μονάδας.

Η επέκταση αυτή αναμένεται να φτάσει συνολικά σε κόστος τα 200 εκατ, ευρώ. Η μονάδα αφαλάτωσης στην Torrevieja είναι η μεγαλύτερη του είδους της στην Ευρώπη.

Αυξάνονται οι ανάγκες για πρόσβαση σε νερό

Ο φορέας Global Water Intelligence που παρακολουθεί τα δρώμενα στον κλάδο νερού ανά τον κόσμο εκτιμά ότι σήμερα περίπου 500 εκατ. άτομα βασίζονται μερικώς ή ολικών σε αφαλατωμένο νερό και ότι ο αριθμός αυτός μπορεί να εξαπλασιαστεί στα 3 δις άτομα μέχρι τα μέσα του αιώνα, αναφέρουν οι Τάιμς της Νέας Υόρκης.

Σε όλο τον κόσμο υπάρχουν 1.500 μονάδες επεξεργασίας θαλασσινού νερού, οι οποίες μπορούν να παράγουν πολλά εκατομμύρια λίτρα νερού στην ημέρα. Κάθε χρόνο υπολογίζεται ότι δαπανώνται 14 δις δολάρια για την κατασκευή νέων τέτοιων μονάδων και για τη συντήρηση των υπαρχόντων.

Απαιτήσεις για μεγάλες ποσότητες ενέργειας

Τέτοιες τεχνολογίες αφαλάτωσης απαιτούν πολύ μεγάλες ποσότητες ενέργειας. Τα κόστη της λειτουργίας μονάδων αφαλάτωσης –η αποκαλούμενη αντίστροφη όσμωση που είναι η τεχνολογία σε μονάδες όπως αυτή την Torrevieja- μειώνονται με τη χρήση φθηνής ηλιακής ενέργειας.

Στο συνδυασμό αυτό πρωτοπόρες είναι χώρες της Μέσης Ανατολής όπως η Σαουδική Αραβία οι οποίες έχουν και έσοδα από πετρέλαια για να χρηματοδοτήσουν τέτοιες μεγάλες επενδύσεις, όσο και άπλετη ηλιοφάνεια. Σήμερα η μεγαλύτερη αγορά για τέτοιες συνδυασμένες τεχνολογίες είναι αυτή τη Σαουδικής Αραβίας και ακολουθούν τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα.

Η πρόσβαση σε επεξεργασμένο θαλάσσιο νερό για διάφορες χρήσεις έχει συμβάλει σημαντικά στην ανάπτυξη μεγαλουπόλεων σε ΗΠΑ και Κατάρ, αναφέρουν οι ΝΥΤ.

Είναι ενδεικτικό ότι ο Σείχης Μοχάμεντ μπιν Ζαγιέντ αλ Ναχαγιάν, ο ηγέτης του Άμπου Ντάμπι, της πρωτεύουσας των ΗΠΑ, προσφέρει έπαθλα αξίας δεκάδων εκατομμυρίων δολαρίων σε όσους παρουσιάζουν πρωτοποριακές τεχνολογίες για το συγκεκριμένο κλάδο.

Καθώς η Αττική και ιδιαίτερα η νότια χώρα στεγνώνουν από νερό, δεν μπορώ να θυμηθώ πόσες φορές και για πόσα χρόνια έχει… «στεγνώσει» το στόμα μας εδώ στον ΠΕΣΥΔΑΠ, να πιέζουμε για την αξιοποίηση των επεξεργασμένων νερών της Ψυττάλειας που σήμερα πετιούνται άσκοπα στη θάλασσα.

Σαν ο μεγαλύτερος περιβαλλοντικός φορέας της αυτοδιοίκησης, ο ΠΕΣΥΔΑΠ είχε το ενδιαφέρον και την ικανότητα να αναγνωρίσει την επερχόμενη λειψυδρία πριν αυτή γίνει επείγουσα κατάσταση για την Αττική, αλλά δεν εισακούστηκε!   Τεχνικές μελέτες, ημερίδες, ψηφίσματα, συναντήσεις με την διοίκηση της ΕΥΔΑΠ, διαχρονικές παρεμβάσεις με  τις κυβερνήσεις, συνεργασίες με ειδικούς, δεν στάθηκαν μέχρι τώρα ικανές να αλλάξουν…τον «σπάταλο» ρου των νερών της Ψυττάλειας προς τον Σαρωνικό.

Και κάπως έτσι, ήρθε η πραγματικότητα να μας εκδικηθεί:

Οι ταμιευτήρες υδάτων έχουν, ήδη, μειωθεί σε επικίνδυνα επίπεδα για την Αττική και η πρωτεύουσα άρχισε να εφαρμόζει το σχέδιο έκτακτης ανάγκης, τραβώντας νερό και από την Υλίκη.

Η Λέρος έχει κηρυχθεί σε κατάσταση έκτακτης ανάγκης λόγω της έλλειψης νερού, η Πάρος έχει πισίνες αλλά όχι νερό για να πιει,  στη Χαλκιδική επιστρατεύτηκαν υδροφόρες, στην Κρήτη εξετάζεται η «λύση» να κλείσει η άρδευση των καλλιεργειών για να μην ξεμείνει η μεγαλόνησος από νερό, στον Έβρο η θάλασσα εισχώρησε μέσα στον υδροφόρο ορίζοντα, ενώ σε δεκάδες περιοχές στερεύουν οι βρύσες, τα πηγάδια, τα ποτάμια και οι πηγές.

Σε μια ιδιαίτερα δυσμενή υδρολογική συγκυρία, οι ταμιευτήρες της ΕΥΔΑΠ εμφανίζουν μείωση των αποθεμάτων τους κατά 24% φέτος, σε σχέση με το περασμένο έτος.

Συνολικά 14 δήμοι της χώρας έχουν κηρυχθεί σε κατάσταση έκτακτης ανάγκης, ανάμεσα τους και περιοχές στην Κόρινθο, την Αλεξανδρούπολη και την Ξάνθη…

Και την ίδια στιγμή που μας συμβαίνει το «αδιανόητο» (στην πραγματικότητα ήταν προβλέψιμο λόγω της κλιματικής κρίσης), εμείς αφήνουμε καθημερινά 800.000 κυβικά μέτρα επεξεργασμένου νερού της Ψυττάλειας, να χύνονται ανεκμετάλλευτα στη θάλασσα (αυτό είναι το πραγματικά αδιανόητο)!

Όχι, δεν είναι «λύματα» – όπως βολικά αποκαλούνται – αυτά τα 800.000 κυβικά μέτρα νερού. Είναι νερά που έρχονται από τον Εύηνο και τον Μόρνο,  περνούν από τον δευτεροβάθμιο βιολογικό καθαρισμό της Ψυττάλειας, καθαρίζουν κατά 95% και αφήνονται…να «εκβάλλουν» ανεκμετάλλευτα στη θάλασσα!

Στην ουσία η Ψυττάλεια είναι ο μεγαλύτερος ποταμός σταθερής ροής στην Ελλάδα, αλλά η χώρα δεν αξιοποιεί ούτε σταγόνα του!

Έχει «στεγνώσει» το στόμα μου να εξηγώ σε υπουργούς, σε υπηρεσιακούς παράγοντες και σε φορείς της Πολιτείας ότι, αυτή η τεράστια ποσότητα νερού θα μπορούσε να εξοικονομηθεί και να χρησιμοποιηθεί για άρδευση αναδασώσεων στο όρος Αιγάλεω, για βιομηχανική χρήση, για άρδευση δημοτικών χώρων και πάρκων, για πλύσεις δρόμων, για άρδευση του κάμπου των Μεγάρων κλπ.

Επιστημονική μελέτη που εκπονήθηκε για λογαριασμό της Κεντρικής Υπηρεσίας Υδάτων, υποστηρίζει ότι μέσα σε μία 5ετία θα μπορούσαν να έχουν ολοκληρωθεί τα έργα που απαιτούνται για τη Δυτική Αττική. Σύμφωνα με αυτήν την μελέτη, το 40% του επεξεργασμένου νερού θα διοχετευόταν στη βιομηχανία, το 26% στη γεωργία, το 18% στην αναδάσωση περιοχών και το 12% για την ικανοποίηση των αναγκών του αστικού πρασίνου.

Αυτό ακριβώς κάνουν για να εξοικονομούν νερό, άλλες χώρες της Μεσογειακής λεκάνης. Στο Ισραήλ οι ανάγκες πόσιμου νερού αντιπροσωπεύουν το 40% της συνολικής κατανάλωσης, αλλά το 51% αφορά την γεωργία και την άρδευση. Μεγάλο μέρος των αναγκών (45%) καλύπτεται από επεξεργασμένα λύματα, τα οποία διοχετεύονται στις αγροτικές περιοχές με χωριστό δίκτυο. Περίπου το 87% των λυμάτων στη χώρα καθαρίζονται και χρησιμοποιούνται στη γεωργία, ενώ κάτι αντίστοιχο γίνεται σε μικρότερο ποσοστό και στην Ισπανία.

 Έχει εισπράξει πολλούς επαίνους και λόγια συμπάθειας για την πρόταση του ο ΠΕΣΥΔΑΠ, αλλά τίποτα δεν έχει ακόμα εκκινήσει…λόγω κόστους.

-Σοβαρά μιλάμε τώρα;

Μόνο για την υπογειοποίηση στο Ελληνικό και σε ένα μικρό τμήμα της παραλιακής λεωφόρου Ποσειδώνος, ο συνολικός προϋπολογισμός ξεπερνάει τα 300 εκατομμύρια ευρώ. Και δεν μπορούμε να βρούμε τους εθνικούς και κοινοτικούς πόρους για ένα έργο που αφορά τη ζωή μας, την επιβίωση και την εξοικονόμηση ενός δημόσιου αγαθού όπως το νερό;

Άποψη μου είναι ότι το έργο αξιοποίησης του νερού της Ψυττάλειας και το δίκτυο επαναφοράς και διανομής του, έπρεπε να έχει ενταχθεί  στο Ταμείο Ανάκαμψης. 

Ήταν μοναδική ευκαιρία.

Τώρα, όμως, σήμανε η ώρα μιας μοναδικής ανάγκης. Εκτός αν πιστεύει κανείς ότι μπορούμε να αφήσουμε τα πράγματα,  σε ενδεχόμενες… βροχοπτώσεις και χιονοπτώσεις!

Άρθρο – παρέμβαση του προέδρου του ΠΕΣΥΔΑΠ Γρηγόρη Γουρδομιχάλη

Περιορισμούς στα καταλύματα βραχυχρόνιων μισθώσεων σε «κορεσμένες» τουριστικά περιοχές, αλλά και τουριστική αξιοποίηση ακατοίκητων νησιών ή ολόκληρων παλαιών εγκαταλελειμμένων ή μικρότερων των 2.000 κατοίκων οικισμών περιλαμβάνουν μεταξύ άλλων οι προτάσεις του Ειδικού Χωροταξικού Πλαίσίου για τον Τουρισμό, το οποίο έθεσαν σε δημόσια διαβούλευση τα υπουργεία Περιβάλλοντος και Ενέργειας και Τουρισμού.

Υστερα από περισσότερα από επτά χρόνια προετοιμασίας και αφού στο μεσοδιάστημα οι χρήσεις του τουρισμού χωροθετούνταν κυρίως με παρεκκλίσεις ή βάσει παρωχημένων Περιφερειακών Σχεδίων, τα συναρμόδια υπουργεία παρουσίασαν την Κοινή Υπουργική Απόφαση και τη Στρατηγική Μελέτη Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων με στόχο να καλυφθεί το κενό στο χωροταξικό σχεδιασμό που είχε δημιουργήσει η ακύρωση των προηγούμενων ΕΧΠ Τουρισμού του 2009 και του 2013 από το Συμβούλιο της Επικρατείας (ΣτΕ). Τα κείμενα θα παραμείνουν σε δημόσια διαβούλευση για σχολιασμό έως τις 15 Σεπτεμβρίου.

Το Σχέδιο μεταξύ άλλων ανάβει το πράσινο φως και για τη συνολική τουριστική αξιοποίηση εγκαταλελειμένων οικισμών εισάγοντας την έννοια του «σποραδικού  ξενοδοχείου» που θα μπορεί να δημιουργηθεί και εντός εγκαταλελειμμένων οικισμών προ του 1923 ή κάτω  των 2.000 κατοίκων σε συνδυασμό με την ανάπλαση τμήματος ή και του συνόλου του οικισμού.

Σύμφωνα με το νέο πλαίσιο, ο εθνικός χώρος κατηγοριοποιείται σε πέντε βασικές ενότητες με βάση τη διάρθρωση των τουριστικών καταλυμάτων και συγκεκριμένα:

• Στις «κορεσμένες» τουριστικά περιοχές ελέγχου, στις οποίες εντάσσονται 18 Δημοτικές Ενότητες και συγκεκριμένα η Παραλία Πιερίας,τμήμα της Σκιάθου και της Κέρκυρας, ο Λαγανάς και οι Δήμοι Αρκαδίων και Ζακυνθίων της Ζακύνθου, η Ερμούπολη της Σύρου, η Σαντορίνη (Θήρα και Οία), η ανατολική Κως, η Μύκονος, η Αφάντου, η Ιαλυσός και η Καλλιθέα Ρόδου, η νότια Τήνος, η Χερσόνησος Ηρακλείου, τα Μάλια Ηρακλείου και η Νέα Κυδωνία Χανίων.
• Στις αναπτυγμένες περιοχές (84 Δ.Ε.), στις οποίες περιλαμβάνεται και ο Κεντρικός Τομέας του δήμου Αθηναίων.
• Στις αναπτυσσόμενες περιοχές (139 Δ.Ε.
• Στις περιοχές με δυνατότητες ανάπτυξης (265 Δ.Ε.) και
• Στις μη αναπτυγμένες περιοχές (528 Δ.Ε.)

Στην πρώτη κατηγορία των υπερανεπτυγμένων τουριστικά περιοχών προτείνεται ο περιορισμός των καταλυμάτων βραχυχρόνιας μίσθωσης και των απλών ενοικιαζόμενων δωματίων, ως ποσοστού των  κλινών των κύριων τουριστικών καταλυμάτων, η μερική ή ολική απόσυρση και κατεδάφιση εγκαταλελειμένων κτιρίων που προσβάλλουν το τοπίο, η εκπόνηση μελετών εκτίμησης της φέρουσας ικανότητας των περιοχών αυτών και η θέσπιση ειδικού τέλους υπέρ του Πράσινου Ταμείου, επί των δραστηριοτήτων του  τουρισμού (συμπεριλαμβανόμενου του τουρισμού διαμοιρασμού και των απλών ενοικιαζόμενων δωματίων) με  σκοπό  να  χρησιμοποιείται για τη χρηματοδότηση αναπλάσεων και υποδομών που υποστηρίζουν τον τουρισμό.

Επιπλέον μέχρι την ολοκλήρωση των Τοπικών Πολεοδομικών Σχεδίων ορίζεται ότι για την ανέγερση νέων ξενοδοχείων το ελάχιστο απαιτούμενο εμβαδόν του οικοπέδου αυξάνεται σε 16 στρέμματα. Στις ίδιες περιοχές, εντός του δικτύου Natura 2000 η ανάπτυξη νέων τουριστικών υποδομών επιτρέπεται μόνο μετά τον καθορισμό σχεδίων διαχείρισης. Απο τους περιορισμούς εξαιρούνται τα καταλύματα 4 και 5 αστέρων, τα οποία προτείνεται να συνεχίσουν να κατασκευάζονται, ενώ η ρύθμιση αυτή υιοθετείται και στην περίπτωση επέκτασης υφιστάμενου καταλύματος.

Αντίστοιχοι είναι οι κανόνες που τίθενται και για τη δεύτερη κατηγορία των ανεπτυγμένων τουριστικά περιοχών με τη διαφορά ότι σε αυτές η ανέγερση ξενοδοχείου σε εκτός σχεδίου περιοχή θα απαιτεί οικόπεδο 12 στρεμμάτων.

Τουριστικές μονάδες σε ακατοίκητα νησιά

Το Χωροταξικό κατηγοριοποιεί τη χώρα και βάσει των γεωγραφικών χαρακτηριστικών της διαχωρίζοντας τα νησιά πλην της Εύβοιας και της Κρήτης σε τρεις κατηγορίες: στα τουριστικά ανεπτυγμένα και αναπτυσσόμενα, στα υπόλοιπα κατοικημένα νησιά και στα ακατοίκητα νησιά και βραχονησίδες.

Στις βραχονησίδες, τα νησιά με έκταση μικρότερη των 300 στρεμμάτων και όσα βρίσκονται σε απόσταση μικρότερη των 10 ναυτικών μιλίων από  τα θαλάσσια σύνορα της χώρας ή μεγαλύτερη των 10 ναυτικών μιλίων από παράκτιες περιοχές του ηπειρωτικού  τμήματος της χώρας ή από νησιά που διαθέτουν ακτοπλοϊκή πρόσβαση, δεν επιτρέπεται κανενός είδους τουριστική ανάπτυξη.

Ωστόσο, σε όλα τα ακατοίκητα νησιά που δεν ανήκουν στα παραπάνω το νέο Χωροταξικό ανάβει το πράσινο φως για τη δημιουργία οργανωμένων υποδοχέων τουριστικών δραστηριοτήτων «ήπιας ανάπτυξης».

Τουριστική αξιοποίηση παλαιών οικισμών

Στο νέο Χωροταξικό εισάγεται για πρώτη φορά και η έννοια του «Σποραδικού ξενοδοχείου». Τα ξενοδοχειακά καταλύματα τέτοιας μορφής – όπως εξηγούν οι μελετητές του Σχεδίου - αποτελούνται από ένα ξενοδοχείο που δε βρίσκεται σε ενιαίο κτίριο/οικόπεδο, αλλά συγκροτείται από διάφορα ιστορικά κτίρια σε μια μικρή κοινότητα και αντιπροσωπεύει μια εναλλακτική λύση για τα παραδοσιακά τουριστικά καταλύματα, όπως ξενοδοχεία, B&B και αγροικίες.

Οπως αναφέρεται στο Σχέδιο, το «Σποραδικό Ξενοδοχείο» πρέπει να συμμορφώνεται με τις ακόλουθες προϋποθέσεις:

• Η διαχείρισή του γίνεται απευθείας από έναν ιδιοκτήτη, παρέχει κανονικές ξενοδοχειακές υπηρεσίες και διαθέτει κεντρικό χώρο υποδοχής, εστίασης κλπ.
• Τα δωμάτια κατανέμονται σε υπάρχοντα κτίρια σε ιστορικά κέντρα ή οικισμούς.

Το υπό μελέτη χωροταξικό πλαίσιο προτείνει την εισαγωγή του «σποραδικού ξενοδοχείου» στην ελληνική τουριστική νομοθεσία, με αφετηρία την πρόβλεψη για δυνατότητα δημιουργίας Σύνθετου Τουριστικού Καταλύματος και εντός εγκαταλελειμμένων οικισμών προ του 1923 ή κάτω των 2.000 κατοίκων σε συνδυασμό με την ανάπλαση τμήματος ή και του συνόλου του οικισμού.

Η εφαρμογή του προϋποθέτει νομοθετική ρύθμιση και έκδοση Προεδρικού Διατάγματος, με το οποίο θα καθορίζονται τα ειδικότερα κριτήρια επιλογής των σχετικών οικισμών, οι τρόποι και τα μέσα πολεοδομικής επέμβασης, οι τρόποι απόκτησης των απαιτούμενων ακινήτων, τα παρεχόμενα πολεοδομικά ή και οικονομικά κίνητρα, οι φορείς υλοποίησης των σχετικών προγραμμάτων και κάθε άλλη λεπτομέρεια.

«Η έννοια του σποραδικού ξενοδοχείου αποτελεί μια εξαιρετικά ελκυστική μορφή εναλλακτικού τουρισμού με αρκετά περιορισμένες επιπτώσεις στο περιβάλλον λόγω του ότι δεν απαιτούνται  κατασκευές νέων οικοδομών και κατά συνέπεια ενισχύεται η εξοικονόμηση πόρων και ενέργειας. Αντιπροσωπεύει μια μορφή βιώσιμης οικονομικής ανάπτυξης τουριστικών προορισμών, η οποία βασίζεται στην αποκατάσταση και την ανάκτηση υπαρχόντων σπιτιών σύμφωνα με τα τοπικά πολιτιστικά και ιστορικά χαρακτηριστικά», αναφέρεται στη μελέτη.

Σχολιάζοντας το νέο χωροταξικό σχέδιο του τουρισμού, ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας, κ. Θόδωρος Σκυλακάκης, ανέφερε ότι «πρόκειται για ένα εξαιρετικά σύνθετο, απαιτητικό και απολύτως αναγκαίο εγχείρημα για την περαιτέρω ενίσχυση του τουρισμού, ενός κλάδου δηλαδή που εισφέρει, διαχρονικά και σημαντικά στο ΑΕΠ. Τα εργαλεία του Ειδικού Χωροταξικού Πλαισίου που εισάγουμε -μεταξύ άλλων- διευκολύνουν τις τουριστικές επενδύσεις, υποστηρίζουν κλασικές και τις πιο σύγχρονες μορφές τουρισμού, καθώς και την επέκταση της τουριστικής περιόδου, συμβάλλουν στην αντιμετώπιση φαινομένων υπερτουρισμού, προωθούν την κατασκευή αναγκαίων υποδομών για την τουριστική ανάπτυξη, κ.ά. Για τη χωρική διάρθρωση του τουρισμού λαμβάνουμε υπόψη τα νέα δεδομένα που δημιουργεί η κλιματική κρίση, έχοντας ως απόλυτη προτεραιότητά μας την προστασία του περιβάλλοντος».

Η Υπουργός Τουρισμού, κυρία Όλγα Κεφαλογιάννη, τόνισε: «Αποτελεί ένα σημαντικό και πολυαναμενόμενο θεσμικό πλαίσιο για την Πολιτεία, την τοπική αυτοδιοίκηση, και κυρίως την τουριστική αγορά και το επενδυτικό κεφάλαιο. Ένα πλαίσιο, το οποίο με βάση την επιστήμη και τις διεθνείς καλές πρακτικές, θα θέσει σταθερές και ξεκάθαρες βάσεις για την χρήση της γης στην τουριστική ανάπτυξη και θα αποτελέσει αναπόσπαστο στοιχείο της αναπτυξιακής μας πολιτικής, με μακροχρόνια στόχευση προς όφελος της εθνικής οικονομίας αλλά και των τοπικών κοινωνιών».

Ο Υφυπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας, κ. Νίκος Ταγαράς, σημείωσε: «Το εν λόγω Ειδικό Χωροταξικό Πλαίσιο που φιλοδοξεί να βάλει τάξη στο χώρο στην τουριστική ανάπτυξη σε όλη την Επικράτεια, θα βρίσκεται σε απόλυτη διασύνδεση και αρμονία με τον πολεοδομικό σχεδιασμό α’ επιπέδου που εξελίσσουμε, τη μεγαλύτερη πολεοδομική μεταρρύθμιση της χώρας μας, τα Τοπικά και τα Ειδικά Πολεοδομικά Σχέδια. Προστατεύουμε το περιβάλλον και προσαρμοζόμαστε στην κλιματική αλλαγή».

Ολοκληρώνεται η διαδικασία κατάρτισης του Κτηματολογίου και σήμερα στις περισσότερες περιοχές γίνονται οι αναρτήσεις των στοιχείων των αρχικών εγγραφών σύμφωνα με τις δηλώσεις ιδιοκτησίας που υποβλήθηκαν από τους δικαιούχους ακινήτων.

Οι ιδιοκτήτες θα πρέπει να εξετάσουν τα αποτελέσματα της ανάρτησης των στοιχείων, να τσεκάρουν αν υπάρχουν λάθη ή διεκδικείται το ακίνητο ή τμήμα του από το Ελληνικό Δημόσιο ως δασική έκταση και να κάνουν εμπρόθεσμα ένσταση.

Το γεγονός, ότι ένα γεωτεμάχιο θεωρείται ή χαρακτηρίζεται σήμερα από το Δημόσιο ως δασική έκταση, αυτό δε συνεπάγεται αυτόματα ότι ανήκει και στο Δημόσιο, αλλά εξετάζεται κατά περίπτωση ποια ήταν η κατάσταση του ακινήτου κατά το χρόνο που αυτό περιήλθε στο Δημόσιο.

Όμως , ακόμα και μέχρι σήμερα, είναι «μπλεγμένο» τι θεωρείται ιδιωτικό δάσος ή δασική έκταση και τι ανήκει στο δημόσιο, ενώ τεράστιος είναι ο αριθμός των αντιρρήσεων και των αιτήσεων προδήλων σφαλμάτων που έχουν υποβληθεί κατά των δασικών χαρτών και βρίσκονται σε εκκρεμότητα.

Οι δασικοί χάρτες είχαν αναρτηθεί σε δύο φάσεις. Για την πρώτη ανάρτηση του 2018, έχουν εξεταστεί 1500 και εκκρεμούν άλλες 4000 αντιρρήσεις περίπου. Αλλά ο τρομακτικός αριθμός είναι στη δεύτερη φάση, η οποία αναρτήθηκε το 2021 και εκεί έχουν κατατεθεί περίπου 30.000 αντιρρήσεις, η εξέταση των οποίων βαδίζει με ρυθμούς χελώνας. Αυτό έχει ως αποτέλεσμα οι εκτάσεις αυτές να παραμένουν δασικές και στο κτηματολόγιο να δηλώνονται ως δημόσιες.

Έτσι οι ιδιοκτήτες παραμένουν εγκλωβισμένοι και αναγκάζονται να υποβάλουν εκ νέου ένσταση στο κτηματολόγιο , για την αναγνώριση των εκτάσεων ως ιδιωτικές απέναντι στις διεκδικήσεις του Δημοσίου. Από την άλλη πλευρά το κτηματολόγιο απέστειλε ενημερωτικό έγγραφο στους αναδόχους μελετητές του κτηματολογίου, με το οποίο τους ενημερώνει σε ποιες περιπτώσεις δεν θα προβάλει δικαίωμα κυριότητας το δημόσιο και επομένως μπορούν να γίνουν δεκτές οι ενστάσεις των ιδιωτών.

• Σε ποιες περιπτώσεις δεν προβάλλει δικαιώματα κυριότητας το δημόσιο ;

Το Δημόσιο δεν προβάλλει δικαιώματα κυριότητας σε δάση και δασικές εν γένει εκτάσεις για τις παρακάτω περιπτώσεις:

1. Αναγνωρίστηκαν ως ιδιωτικά

α) Με τη διαδικασία του νόμου από 17/29 Νοεμβρίου 136 “Περί ιδιωτικών δασών”.

β) Με τις διατάξεις Νόμου του 1888 “Περί διακρίσεως και οροθεσίας των δασών “, εφόσον συντάχθηκαν πρωτόκολλα αποτερματισμού.

γ) Με αμετάκλητες αποφάσεις των πολιτικών δικαστηρίων, στις οποίες διάδικος, αρχικός ή κατά παρέμβαση, ήταν το Ελληνικό Δημόσιο.

δ) Με αποφάσεις του Υπουργού Γεωργίας, που εκδόθηκαν μετά από γνωμοδοτήσεις των Συμβουλίων επί ιδιοκτησιακών θεμάτων, καθώς και με αποφάσεις των Γενικών Διοικητών και του Επιτρόπου Διοίκησης, με τις οποίες κρίθηκαν ιδιοκτησιακές υποθέσεις.

ε) Με αποφάσεις του Διοικητικού Δικαστηρίου του Υπουργείου Γεωργίας του Ν. 2201/1920 και του Ν.Δ. 21 Σεπτεμβρίου 1926.

στ) Με αποφάσεις του Υπουργού Γεωργίας κατά τις διατάξεις του Ν.Δ. 841/1941 “περί λήψεως εκτάκτων μέτρων δια την εκμετάλλευσιν και διαχείρισιν των δασών, λόγω των εκ του πολέμου δημιουργηθεισών συνθηκών, του Ν.Δ. 2501/1953 “περί τροποποιήσεως και συμπληρώσεως ενίων διατάξεων των περί δασών νόμων) και του Δασικού Κώδικα (Ν.Δ. 86/1969).

ζ) Με τις διατάξεις του διατάγματος 2468/1917 και του Ν. 1072/1917 .

η) Με αποφάσεις νομαρχών κατά τις διατάξεις του Ν. 998/1979.

θ) Με τις διατάξεις του ν. 248/1976 και με τη διαδικασία των άρθρων 12 του ιδίου σύμφωνα με τα οποία δεν αποτελούν δάσος ή δασική έκταση και αν ακόμη απέκτησαν μεταγενεστέρως δασικό χαρακτήρα, εφόσον έχουν εκδοθεί για τις εκτάσεις αυτές ή για τμήματα τους μέχρι τις 31.3.2011 από τις αρμόδιες δασικές αρχές διοικητικές πράξεις.

ι) Με τις διατάξεις του Αγροτικού Κώδικα».

κ) Με τις διατάξεις του ν. δ. 2185/1952 «περί αναγκαστικής απαλλοτριώσεως κτημάτων προς αποκατάστασιν ακτημόνων καλλιεργητών και κτηνοτρόφων», που αναγνωρίστηκαν ως ιδιωτικές με τις αποφάσεις των Επιτροπών Απαλλοτριώσεων.

λ) Με τη διάταξη της παρ. 1 του άρθρου 11 του ν. 3147/ 2003.

μ) Σύμφωνα με τις καταχωρήσεις στα κτηματολογικά βιβλία του Κτηματολογίου Ρόδου και Κω – Λέρου.

2. Παραχωρήθηκαν κατά κυριότητα:

α) Με τις διατάξεις των νόμων ΤΣΤΕ`/16.10.1856 και ΥΛΑ`/25.3.1871 και των μετέπειτα εκδοθέντων νόμων, με τους οποίους εκποιήθηκαν ή παραχωρήθηκαν από το Υπουργείο Οικονομικών ή την Αεροπορική Άμυνα δημόσια κτήματα, ανεξαρτήτως του χρόνου εκποίησης ή παραχώρησης και της μορφής των κτημάτων.

β) Με τις διατάξεις των προϊσχυσάντων δασικών κωδίκων των νόμων 2636/1924, 3077/1924, 3542/1928 , του Ν. 4173/1929, του Α.Ν. 857/1937 “περί παραχωρήσεως δημοσίων και κοινοτικών δασικών εκτάσεων δια σκοπούς γεωργικούς και δενδροκομικής εκμεταλλεύσεως” και του Ν.Δ. 86/1969.

γ) Με τις διατάξεις του Ν. 4108/1929 “περί τροποποιήσεως και συμπληρώσεως διατάξεων τινών της νομοθεσίας περί δήμων και κοινοτήτων”.

δ) Με το Ν.Δ. από 17/18.10.1923 “περί παραχωρήσεως κυριότητας δασών ρητινευομένων υπό ιδιωτών, και το Ν.Δ. 2501/1953.

ε) Με τις διατάξεις του Ν. 998/1979, του Ν. 1734/1987, καθώς και άλλων διατάξεων της δασικής νομοθεσίας.

3. Περιήλθαν «κατά κυριότητα» στις παρακάτω περιπτώσεις:

α) Στους υπερθεματιστές, μετά από κατακυρωτικές εκθέσεις δημόσιων αναγκαστικών πλειστηριασμών, εφόσον δεν ασκήθηκε εμπρόθεσμα διεκδικητική αγωγή ή ανακοπή.

β) Σε τρίτους, βάσει συμβιβαστικών πράξεων με το Ελληνικό Δημόσιο, κατά τη διαδικασία του ν. 1884/1990, όπως αυτό τροποποιήθηκε, εφόσον αντικείμενο της συμβιβαστικής πράξης έχει αποτελέσει η κυριότητα της έκτασης και όχι οποιοδήποτε άλλο δικαίωμα τρίτων σε αυτήν.

γ) Από διαχωρισμό υπέρ των Ταμείων Εφέδρων Πολεμιστών Κρήτης και των Μονών βάσει του ν. 3345/1925.

δ) Σε τρίτους από την Εθνική Τράπεζα της Ελλάδος , με την προϋπόθεση ότι τα κτήματα αυτά είχαν παραδοθεί στην Ε. Τ .Ε. με πρωτόκολλο παραδόσεως και παραλαβής .

ε) Στην εγχώρια περιουσία των Νήσων Κυθήρων και Αντικυθήρων κατά τις διατάξεις του Ν.416/1984.

στ) Με τις διατάξεις των άρθρων 13 και 18 του Ν.3208/2003 , περί διακατεχομενων δασών και κατασκηνώσεις – παιδικές εξοχές

ζ) Κατόπιν αδείας του Υπουργού Γεωργίας κατ` εφαρμογή του από 3.9.1924 νομοθετικού διατάγματος που κυρώθηκε με το άρθρο μόνο του ν. 3250/1924 , εφόσον η άδεια μεταβίβασης δεν ανακλήθηκε ούτε ακυρώθηκε με δικαστική απόφαση.

4. Για τις περιπτώσεις των Δασωμένων Αγρών

Κατ΄ εφαρμογή του άρθρου 67 του ν.998/79 και προκειμένου για αγρούς που άλλαξαν μορφή, με απόφαση του Γενικού Γραμματέα της οικείας Αποκεντρωμένης Διοίκησης που αναγνωρίζει τις εκτάσεις αυτές ως ιδιωτικές , με βάση τους τίτλους ιδιοκτησίας που ανάγονται πριν την 23/2/1946 και έχουν μεταγραφεί.

5. Υπάρχουν έγραφα ( συμβόλαια προ του έτους 1885)που αποδεικνύουν έκτακτη χρησικτησία , για την οποία θα έχει συμπληρωθεί ο χρόνος της τριακονταετούς νομής με καλή πίστη έως την 11-9-1915.
6. Εκτάσεις που έχουν απολέσει το δασικό τους χαρακτήρα πριν τις 11.6.1975, λόγω επεμβάσεων που έλαβαν χώρα με βάση σχετική διοικητική πράξη, η οποία καλύπτεται από το τεκμήριο νομιμότητας.

Σύμφωνα με τη διάταξη του ν.998/1979, όπως αυτός τροποποιήθηκε ζητούνται τα ακόλουθα:

Α) για οικοδομικές άδειες που εκδόθηκαν πριν την 11-6-1975 να προσκομισθεί:

1. i) Βεβαίωση της οικείας Υπηρεσίας Δόμησης ή Υπεύθυνη δήλωση αρμόδιου μηχ/κου περί μη ανάκλησης ή ακύρωσης της οικοδομικής άδειας .
2. ii) Εξαρτημένο τοπογραφικό διάγραμμα που να βεβαιώνει ο μηχανικός για τα όρια αρτιότητας που ίσχυαν κατά το χρόνο έκδοσης της εν λόγω οικοδομικής άδειας, βασιζόμενος στο θεωρημένο τοπογραφικό διάγραμμα που τη συνοδεύει.
3. B) Ομοίως , τα ανωτέρω υπό το Α, ισχύουν και στις περιπτώσεις οικοδομικών αδειών που έχουν εκδοθεί πριν την ισχύ του ν.4030/2011, δηλαδή από το 1975 έως 2011, για μη ανακληθείσες ή μη ακυρωθείσες επί εκτάσεων ή τμημάτων αυτών που πληρούν τους όρους αρτιότητας σύμφωνα με το ισχύον καθεστώς κατά το χρόνο έκδοσής τους.

Γ) Τα κτίρια προϋφιστάμενα του 1955 , θεωρούνται νομίμως υφιστάμενα και η ως άνω διάταξη εφαρμόζεται για την έκταση του ακινήτου που αντιστοιχεί στην κάτοψη του κτιρίου . Στη περίπτωση αυτή προσκομίζεται εξαρτημένο τοπογραφικό διάγραμμα όπου θα προσδιορίζονται τα όρια της έκτασης του υφιστάμενου κτίσματος και θα βεβαιώνεται από τον μηχανικό ότι το κτίσμα είναι προϋφιστάμενο της ισχύος του Β.Δ/τος 09-08/30-9-1955

Της ΓΡΑΜΜΑΤΗΣ ΜΠΑΚΛΑΤΣΗ

τοπογράφου – πολεοδόμου μηχανικού

πηγή taxydromos.gr

Σε εξέλιξη βρίσκεται η προσπάθεια του υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας να αποκτήσει επιτέλους η χώρα σύγχρονο χωροταξικό και πολεοδομικό σχεδιασμό.

• Του Βασίλη Παπακωνσταντόπουλου

Στο πλαίσιο αυτό εγκρίθηκαν τον τελευταίο μήνα 10 νέα Γενικά Πολεοδομικά Σχέδια (ΓΠΣ) στους νόμους Αττικής και Θεσσαλονίκης, θεσπίζοντας, μεταξύ άλλων, χρήσεις γης, όρους και περιορισμούς δόμησης.

Τα ΓΠΣ αποτελούν τα κατευθυντήρια σχέδια για την ορθολογική οργάνωση και την ανάπτυξη τόσο του αστικού όσο και του εξωαστικού χώρου. Προσδιορίζουν το αναπτυξιακό προφίλ, τα οικιστικά χαρακτηριστικά και τα στοιχεία του φυσικού και δομημένου περιβάλλοντος κάθε Οργανισμού Τοπικής Αυτοδιοίκησης.

Φιλοδοξία της ηγεσίας του υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας είναι να επιλύσει εκκρεμότητες δεκαετιών

Ειδικότερα, καθορίζουν χρήση γης και όρους δόμησης στο σύνολο της περιοχής μελέτης, όπως και τα προγραμματικά μεγέθη και τις ανάγκες σε γη για απαραίτητα έργα στον τομέα των δικτύων υποδομής (μεταφορές, τηλεπικοινωνίες, ύδρευση, αποχέτευση κ.λπ., αλλά και για κοινωνικές υποδομές (μονάδες εκπαίδευσης, πρόνοιας, αθλητισμού, διοίκησης κ.ά.). Ειδικότερα, υπογράφηκαν από τον υφυπουργό Περιβάλλοντος και Ενέργειας Νίκο Ταγαρά και δημοσιεύτηκαν στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως 10 νέα Γενικά Πολεοδομικά Σχέδια για περιοχές της Αττικής και της Θεσσαλονίκης.

Πιο αναλυτικά:

1) Η Αναθεώρηση του Γενικού Πολεοδομικού Σχεδίου του Δήμου Θεσσαλονίκης (Ν. Θεσσαλονίκης) και η περιβαλλοντική έγκριση αυτού.

2) Η Αναθεώρηση του Γενικού Πολεοδομικού Σχεδίου της Δημοτικής Ενότητας Πεύκων του Δήμου Νεάπολης – Συκεών (Ν. Θεσσαλονίκης) και η περιβαλλοντική έγκριση αυτού.

3) Η Τροποποίηση του Γενικού Πολεοδομικού Σχεδίου Δημοτικής Ενότητας Ωραιοκάστρου του Δήμου Ωραιοκάστρου (Ν. Θεσσαλονίκης) και η περιβαλλοντική έγκριση αυτού.

4) Η Εγκριση του Γενικού Πολεοδομικού Σχεδίου Χωρικής Υποενότητας Κοιλάδας Ωρωπού (Δ.Κ. Νέων Παλατίων, Δ.Κ. Σκάλας Ωρωπού, Δ.Ε. Συκαμίνου, Χαλκουτσίου και Τ.Κ. Ωρωπού) του Δήμου Ωρωπού (Ν. Αττικής) και η περιβαλλοντική έγκριση αυτού.

5) Η Αναθεώρηση του Γενικού Πολεοδομικού Σχεδίου της Δημοτικής Ενότητας Λυκόβρυσης του Δήμου Λυκόβρυσης – Πεύκης (Ν. Αττικής) και η περιβαλλοντική έγκριση αυτού.

6) Η Αναθεώρηση του Γενικού Πολεοδομικού Σχεδίου της Δημοτικής Ενότητας Λαυρεωτικής και η περιβαλλοντική έγκριση αυτού.

7) Η Εγκριση του Γενικού Πολεοδομικού Σχεδίου της Δημοτικής Ενότητας Αγίου Κωνσταντίνου του Δήμου Λαυρεωτικής (Ν. Αττικής) και η περιβαλλοντική έγκριση αυτού.

😎 Η Εγκριση του Γενικού Πολεοδομικού Σχεδίου της Δημοτικής Ενότητας Παπάγου του Δήμου Παπάγου – Χολαργού και περιβαλλοντική έγκριση αυτού.

9) Η Εγκριση του Γενικού Πολεοδομικού Σχεδίου της Δημοτικής Ενότητας Καλάμου του Δήμου Ωρωπού και η περιβαλλοντική έγκριση αυτού.

10) Η Αναθεώρηση του Γενικού Πολεοδομικού Σχεδίου του Δήμου Βύρωνα και η περιβαλλοντική έγκριση αυτού.

Φιλοδοξία της ηγεσίας του υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας είναι να επιλύσει εκκρεμότητες δεκαετιών, με συνέπεια οι περισσότεροι δήμοι της χώρας να στερούνται πολεοδομικού σχεδιασμού. Είναι χαρακτηριστικό ότι στο παρελθόν οι αναθεωρήσεις, εγκρίσεις και τροποποιήσεις των Γενικών Πολεοδομικών Σχεδίων έχρηζαν πολυετούς διαδικασίας, που σε ορισμένες περιπτώσεις ξεπερνούσαν και τα 20 χρόνια!

Με την έγκριση των Γενικών Πολεοδομικών Σχεδίων, πολίτες, μηχανικοί, δικηγόροι, επενδυτές και κάθε ενδιαφερόμενος θα έχουν γνώση των χρήσεων γης και έτσι η γη θα αξιοποιείται με γνώμονα την ανάπτυξη και την προστασία του περιβάλλοντος. Οι πολίτες θα γνωρίζουν πού μπορούν να χτίσουν, ποιες περιοχές αποτελούν περιοχές επέκτασης των σχεδίων πόλης, αλλά και πού θεσμοθετούνται οι περιοχές για την πρωτογενή, τη δευτερογενή και την τριτογενή παραγωγή. Παράλληλα, ανοίγει ο δρόμος για περαιτέρω προώθηση της αστικής βιώσιμης κινητικότητας, αύξηση της οδικής ασφάλειας και βελτίωση των υποδομών.

Προεδρικό Διάταγμα για τη Νέα Κηφισιά

Το προηγούμενο διάστημα δημοσιεύθηκε, επίσης στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως (ΦΕΚ Δ’ 159/2024), το Προεδρικό Διάταγμα με τίτλο «Επανέγκριση της πολεοδομικής μελέτης τμήματος της Πολεοδομικής Ενότητας 8 Αγ. Κυριακή» και τμήματος της πολεοδομικής ενότητας 10 «Νέα Κηφισιά/ΟΥΛΕΝ» (Βαρειές) του Δήμου Κηφισιάς, τροποποίηση του εγκεκριμένου ρυμοτομικού σχεδίου του ίδιου δήμου και καθορισμός χρήσεων γης, όρων και περιορισμών δόμησης».

Το εν λόγω Προεδρικό Διάταγμα, που υπέγραψε ο Νίκος Ταγαράς, επανεγκρίνει το πολεοδομικό σχέδιο για τμήμα της Πολεοδομικής Ενότητας 8 «Αγία Κυριακή» καθώς και το πολεοδομικό σχέδιο της Πολεοδομικής Ενότητας 10 «Νέα Κηφισιά/ΟΥΛΕΝ» (Βαρειές) του Δήμου Κηφισιάς.

Πλέον, και για τις δύο περιοχές καθορίζονται χρήσεις γης, συντελεστές και περιορισμοί δόμησης, όπως και οι οικοδομήσιμοι χώροι, οι οδοί, οι πεζόδρομοι, κοινόχρηστοι και κοινωφελείς, οι χώροι στάθμευσης αυτοκινήτων ή πρασίνου, οι δομές της προσχολικής αγωγής ή της Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης, καθώς και οι χώροι πολιτιστικών λειτουργιών.

Ουσιαστικά, οι δύο ενότητες διαθέτουν στο εξής τον «οδικό χάρτη» αξιοποίησης της γης τους κι έχουν όλες τις πολεοδομικές δυνατότητες για να αναπτυχθούν ως μια «πράσινη», σύγχρονη και ευρωπαϊκών προδιαγραφών γειτονιά της πόλης.

Σε πλήρη εξέλιξη και ο χωροταξικός σχεδιασμός της χώρας

Παράλληλα, βρίσκονται σε εξέλιξη ο πολεοδομικός και ο χωροταξικός σχεδιασμός της χώρας. Σύμφωνα με τα στοιχεία του υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας, μέχρι στιγμής έχουν υπογραφεί οι 100 από τις 257 συμβάσεις για τα Τοπικά και Ειδικά Πολεοδομικά Σχέδια, τις Ζώνες Υποδοχής Συντελεστή και τον χαρακτηρισμό δημοτικών δρόμων σε 149 Δημοτικές Ενότητες, σε όλη τη νησιωτική Ελλάδα, πλην της Κρήτης και της Εύβοιας.

Τα Τοπικά και τα Ειδικά Πολεοδομικά Σχέδια (ΤΠΣ-ΕΠΣ) έρχονται να αντικαταστήσουν τα παλιά Γενικά Πολεοδομικά Σχέδια και τα Σχέδια Χωρικής Οικιστικής Οργάνωσης Ανοιχτής Πόλης που έβαζαν τάξη στον χώρο, κυρίαρχα στην εκτός σχεδίου περιοχή, με χρήσεις γης και όρους δόμησης.

Πρώτη φορά μέσω αυτών των σχεδίων, με επιστημονικές μελέτες υπεισέρχονται μέτρα και προβλέψεις που αφορούν την προσαρμογή στην κλιματική κρίση. Ταυτόχρονα, αφορούν και επεκτάσεις σχεδίων πόλεων και οριοθετήσεις οικισμών, με στόχο να μπει τάξη παντού.

Πάνω από 400.000.000 ευρώ διατίθενται από το Ταμείο Ανάκαμψης για την οργάνωση του χώρου, για τα ΤΠΣ και τα ΕΠΣ, για 826 Δημοτικές Ενότητες από τις 1.035 όλης της χώρας, δηλαδή για το περίπου 80% της επικράτειας.

πηγή newsbreak.gr

Εκδόθηκε η ΚΥΑ υπ' αριθμ. 57878 ΕΞ 2024 (ΦΕΚ 2419/Β'/22.04.2024) με θέμα: Εξειδίκευση α) γενικών όρων και περιορισμών για την παραχώρηση απλής χρήσης αιγιαλού, παραλίας, όχθης, παρόχθιας ζώνης, υδάτινου στοιχείου θάλασσας, λιμνοθάλασσας, λίμνης και κοίτης πλεύσιμου ποταμού, καθώς και όρων με σκοπό τη διασφάλιση της κοινοχρησίας και της προστασίας του περιβάλλοντος, β) των τεχνικών προδιαγραφών των κινητών στοιχείων που τοποθετούνται στον αιγιαλό και την παραλία προς εξυπηρέτηση του κοινού και ορισμός προτύπων συμβάσεων παραχώρησης απλής χρήσης αιγιαλού και παραλίας.

Η Κοινή Υπουργική Απόφαση προβλέπει:

Άρθρο 1
Επιτρεπόμενες χρήσεις

1. Η παραχώρηση του δικαιώματος της απλής χρήσης αιγιαλού, παραλίας, όχθης, παρόχθιας ζώνης, υδάτινου στοιχείου θάλασσας, λιμνοθάλασσας, λίμνης και πλεύσιμου ποταμού γίνεται για την άσκηση δραστηριοτήτων που εξυπηρετούν τους λουόμενους ή την αναψυχή του κοινού, όπως:

α) Εκμίσθωση θαλάσσιων μέσων αναψυχής, τοποθέτηση ομπρελών, ξαπλωστρών και τραπεζοκαθισμάτων,

β) λειτουργία αυτοκινούμενου ή ρυμουλκούμενου τροχήλατου αναψυκτηρίου, με τους όρους, τις προϋποθέσεις και τη διαδικασία, που προβλέπονται από τα άρθρα 8, 9, 11, 12 και 13 του ν. 5092/2024 (Α’ 33) και την παρούσα απόφαση.

2. Η παραχώρηση απλής χρήσης επιτρέπεται εφόσον διατηρείται ο κοινόχρηστος χαρακτήρας του αιγιαλού και της παραλίας και διασφαλίζεται η ελεύθερη διέλευση του κοινού από και προς τη θάλασσα, τον αιγιαλό και την παραλία.

Άρθρο 2
Υποχρεώσεις παραχωρησιούχου

Κατά τη διάρκεια της σύμβασης παραχώρησης, ο παραχωρησιούχος έχει τις παρακάτω υποχρεώσεις:

α) Διασφαλίζει την ελεύθερη, απρόσκοπτη και ασφαλή διέλευση του κοινού στον αιγιαλό και την παραλία. Προς τον σκοπό αυτό:

αα) Δημιουργεί ή διατηρεί ασφαλείς διαδρόμους προσέλευσης και αποχώρησης του κοινού από τον αιγιαλό ή την παραλία εντός του παραχωρούμενου χώρου.

αβ) Μεριμνά για την απομάκρυνση οποιουδήποτε εμποδίου στους διαδρόμους που χρησιμοποιούνται για προσέλευση και αποχώρηση από τον αιγιαλό και την παραλία.

αγ) Απομακρύνει από τον παραχωρούμενο χώρο οποιοδήποτε πρόσωπο κλείνει ή καλύπτει με οποιονδήποτε τρόπο τους διαδρόμους που χρησιμοποιούνται για προσέλευση και αποχώρηση από τον αιγιαλό και την παραλία.

β) Διασφαλίζει τη χρήση του αιγιαλού και της παραλίας για άτομα με αναπηρία στους αιγιαλούς και τις παραλίες που προβλέπεται με την απόφαση της παρ. 1 του άρθρου 9 του ν. 5092/2024 (Α’ 33), εγκαθιστώντας, εφόσον του υποδειχθεί, ειδικές πλατφόρμες για την εξυπηρέτηση ατόμων με αναπηρία, αν αυτές δεν έχουν εγκατασταθεί με μέριμνα του οικείου δήμου. Στην περίπτωση αυτή, ο παραχωρησιούχος συμψηφίζει τις δαπάνες για εγκατάσταση, συντήρηση και επισκευή των πλατφορμών, με το αντάλλαγμα της παραχώρησης. Προς τον σκοπό αυτό:

βα) Τοποθετεί ειδικές πλατφόρμες που επιτρέπουν στα άτομα με αναπηρία (ΑμεΑ) και στους συνοδούς αυτών να έχουν πρόσβαση στον παραχωρούμενο χώρο με ασφάλεια.

ββ) Τοποθετεί σε εμφανές σημείο ειδική σήμανση για τη χρήση των ειδικών πλατφορμών από άτομα με αναπηρία.

βγ) Διασφαλίζει ότι η πρόσβαση των ΑμεΑ δεν παρεμποδίζεται από οποιοδήποτε τρίτο πρόσωπο με οποιοδήποτε τρόπο (στάθμευση οχημάτων κ.λπ.). Εφόσον διαπιστώσει ή του υποδειχθεί η παρακώλυση πρόσβασης ΑμεΑ στον παραχωρούμενο χώρο, μεριμνά για την άρση της παρακώλυσης με κάθε τρόπο. Ο οικείος δήμος υποχρεούται να ενημερώσει εγγράφως μέχρι τις 31 Ιανουαρίου εκάστου έτους την Κτηματική Υπηρεσία και τον παραχωρησιούχο, εάν έχει καλύψει την υποχρέωση τοποθέτησης ειδικών πλατφορμών. Σε αρνητική περίπτωση, ο παραχωρησιούχος ενημερώνει μέχρι τις 28 Φεβρουαρίου εκάστου έτους την Κτηματική Υπηρεσία και τον δήμο για τις σχετικές ενέργειες και την εκτιμώμενη δαπάνη. Στη συνέχεια, μπορεί να συμψηφίσει μη καταβληθείσες δόσεις του ανταλλάγματος που αποδίδεται στον οικείο Δήμο με την δαπάνη για εγκατάσταση, συντήρηση και επισκευή των πλατφορμών. Σε κάθε περίπτωση, οι δαπάνες που απαιτούνται για την τοποθέτηση των ειδικών πλατφορμών και στις οποίες θα προβεί ο παραχωρησιούχος, δεν μπορούν να υπερβαίνουν το αντάλλαγμα της παραχώρησης που καταβάλλεται στον οικείο Δήμο. Άλλως, επιβαρύνεται για το υπερβάλλον ποσό ο οικείος Δήμος. Ειδικά για το έτος 2024, ο οικείος δήμος υποχρεούται να ενημερώσει εγγράφως μέχρι την 20ή Μαΐου την Κτηματική Υπηρεσία και τον παραχωρησιούχο, εάν έχει καλύψει την υποχρέωση τοποθέτησης ειδικών πλατφορμών. Σε αρνητική περίπτωση, ο παραχωρησιούχος ενημερώνει μέχρι την 31η Μαΐου την Κτηματική Υπηρεσία και τον δήμο για τις σχετικές ενέργειες και την εκτιμώμενη δαπάνη.

γ) Περιορίζει την ανάπτυξη των ομπρελών, ξαπλωστρών, τραπεζοκαθισμάτων και θαλάσσιων μέσων αναψυχής και λοιπών κινητών στοιχείων σε ποσοστό του εμβαδού της παραχωρούμενης έκτασης που δεν υπερβαίνει το εξήντα τοις εκατό (60%) ή το τριάντα τοις εκατό (30%), αν πρόκειται για προστατευόμενο αιγιαλό και παραλία της παρ. 1 του άρθρου 4 του ν. 5092/2024, ώστε να διασφαλίζονται η διέλευση του κοινού κάθετα και παράλληλα προς τη θάλασσα και η ύπαρξη ελεύθερης ζώνης από την ακτογραμμή πλάτους τουλάχιστον τεσσάρων (4) μέτρων συμμορφούμενος με τις τεχνικές προδιαγραφές του Παραρτήματος ΙΙ. Η έκταση της ελεύθερης ζώνης προσμετράται στο εμβαδόν της παραχώρησης. Προς τον σκοπό αυτό:

γα) Μεριμνά για την τοποθέτηση των ομπρελών, ξαπλωστρών, τραπεζοκαθισμάτων και θαλάσσιων μέσων αναψυχής και λοιπών κινητών στοιχείων σε τέτοια διάταξη ώστε να επιτρέπεται η διέλευση του κοινού κάθετα και παράλληλα στη θάλασσα.

γβ) Απομακρύνει κινητά στοιχεία που παρεμποδίζουν την ελεύθερη διέλευση μέσω των διαδρόμων που έχουν διαμορφωθεί από την τοποθέτηση των κινητών στοιχείων της περ. γα).

δ) Διατηρεί καθημερινά καθαρό το παραχωρούμενο τμήμα αιγιαλού και παραλίας. Προς τον σκοπό αυτό:

δα) Τοποθετεί κάδους συλλογής απορριμμάτων και κάδους ανακύκλωσης σε σημείο προσβάσιμο για το κοινό εντός του παραχωρούμενου χώρου, τηρώντας τους κανόνες υγιεινής και συντήρησης αυτών.

δβ) Πραγματοποιεί καθημερινό καθαρισμό του παραχωρούμενου χώρου και αδειάζει τους κάδους απορριμμάτων τουλάχιστον μία φορά ανά τέσσερις (4) ώρες σε σημείο συλλογής που υποδεικνύεται από τον αρμόδιο φορέα για την αποκομιδή τους.

δγ) Απομακρύνει αμέσως κάθε είδους απόβλητο που διαπιστώνει στον παραχωρούμενο χώρο, ιδίως χαρτιά, αποτσίγαρα κ.λπ.

δδ) Δικαιούται να απομακρύνει από τον παραχωρούμενο χώρο οποιοδήποτε πρόσωπο, το οποίο παρά τις υποδείξεις του, προκαλεί ρύπανση στον παραχωρούμενο χώρο.

δε) Μεριμνά για τη διατήρηση του χώρου σε καλή κατάσταση, την αισθητική του χώρου της ακτής και του περιβάλλοντος χώρου.

ε) Αναρτά σε εμφανές σημείο στον αιγιαλό ή την παραλία πινακίδα, η οποία επιτρέπει στο κοινό να έχει πρόσβαση, με ηλεκτρονικό τρόπο σύμφωνα με το άρθρο 16 του ν. 5092/2024, περί συστήματος ηλεκτρονικών καταγγελιών, στα προσδιοριστικά στοιχεία της παραχώρησης, όπως τις συντεταγμένες, τον αριθμό της απόφασης παραχώρησης, τα δικαιώματα και τις υποχρεώσεις του κοινού και του παραχωρησιούχου και το διάγραμμα της παραχώρησης. Προς τον σκοπό αυτό μεριμνά ώστε η πινακίδα να έχει επαρκείς διαστάσεις και να είναι εμφανής από τους λουόμενους.

στ) Τοποθετεί κινητά στοιχεία για την εξυπηρέτηση του κοινού. Προς τον σκοπό αυτό τοποθετεί ντους και αποδυτήρια. Τα κινητά στοιχεία συμμορφώνονται με τους όρους του Παραρτήματος ΙΙ. Αφαιρούνται στο τέλος της τουριστικής περιόδου και επανατοποθετούνται στην έναρξη της νέας τουριστικής περιόδου, αν αυτό προβλέπεται στη διακήρυξη και τη σύμβαση παραχώρησης.

ζ) Μεριμνά για τη διατήρηση της ισορροπίας του οικοσυστήματος του παραχωρούμενου χώρου, όπως με τη διατήρηση της μορφολογίας της ακτής και της ακτογραμμής. Προς τον σκοπό αυτό δεν αλλοιώνει τον παραχωρούμενο χώρο επιφέροντας οποιεσδήποτε μεταβολές (επιχωματώσεις ή άλλες διαμορφώσεις), πέραν του κοσκινίσματος με στόχο τον καθαρισμό της άμμου, παρά μόνο στο βαθμό που επιτρέπεται από τον νόμο και την παρούσα.

η) Παραδίδει τον παραχωρούμενο χώρο στην αρχική κατάσταση και απομακρύνει τα κινητά στοιχεία κατά τις περιόδους που καθορίζονται στη σύμβαση παραχώρησης. Προς τον σκοπό αυτό:

ηα) Αναφορικά με τις όμορες επιχειρήσεις, ο παραχωρησιούχος απομακρύνει τα κινητά στοιχεία που έχει τοποθετήσει στον παραχωρούμενο χώρο εντός πέντε (5) εργασίμων ημερών από τη λήξη της διάρκειας παραχώρησης. Αναφορικά με τις παραχωρήσεις διά δημοπρασίας, ο παραχωρησιούχος δεν δύναται να τοποθετεί τα κινητά στοιχεία νωρίτερα από την 1η Μαρτίου εκάστου έτους και σε κάθε περίπτωση απομακρύνει αυτά το αργότερο έως την 31η Οκτωβρίου εκάστου έτους.

ηβ) Επαναφέρει τον παραχωρούμενο χώρο στην αρχική του γεωμορφολογική κατάσταση, αποκαθιστώντας τυχόν αλλοίωση αυτού.

ηγ) Εάν ο παραχωρησιούχος εντοπίζει διατάραξη της γεωμορφολογίας της ακτής και της ακτογραμμής, την οποία δεν μπορεί να αποκαταστήσει, οφείλει να ειδοποιήσει αμελλητί εγγράφως την οικεία Κτηματική Υπηρεσία και την αρμόδια Υπηρεσία Περιβάλλοντος της οικείας Περιφέρειας.

θ) Διασφαλίζει την παρουσία ναυαγοσώστη, εφόσον του υποδειχθεί ότι η υποχρέωση αυτή δεν καλύπτεται από τον οικείο Δήμο. Στην περίπτωση αυτή, ο παραχωρησιούχος συμψηφίζει τις δαπάνες για την αμοιβή του ναυαγοσώστη και τον εξοπλισμό του με το αντάλλαγμα της παραχώρησης. Η πρόσληψη ναυαγοσώστη και η διάθεση εξοπλισμού από τον παραχωρησιούχο δεν απαλλάσσουν τον οικείο Δήμο από ευθύνη για παράβαση του Π.Δ.71/2020 (Α’ 166). Για τον σκοπό αυτό:

θα) Μεριμνά για την έγκαιρη πρόσληψη ναυαγοσώστη.

θβ) Μεριμνά για την τήρηση της κείμενης νομοθεσίας αναφορικά με την παρουσία ναυαγοσώστη στο παραχωρούμενο τμήμα αιγιαλού και παραλίας.

Άρθρο 3
Άλλοι όροι για τη διασφάλιση της κοινοχρησίας και της προστασίας του περιβάλλοντος

1. Ο παραχωρησιούχος υποχρεούται επιπλέον να:

α) Λαμβάνει μέτρα πυροπροστασίας εντός του παραχωρούμενου χώρου καθώς και ασφαλούς απομάκρυνσης του κοινού από τον παραχωρούμενο χώρο σε κύρια οδό σε περίπτωση έκτακτης ανάγκης (π.χ. πυρκαγιάς κ.ά).

β) Φροντίζει για την προστασία του περιβάλλοντος με τη χρήση φιλικών προς το περιβάλλον υλικών, σε στερεή, υγρή και αέρια μορφή στον παραχωρούμενο χώρο και πέριξ αυτού.

γ) Εάν η επιχείρηση εξακολουθεί να λειτουργεί μετά τη δύση του ηλίου, διαθέτει χαμηλό και περιορισμένο φωτισμό στο απολύτως αναγκαίο μέτρο, για λόγους ασφαλείας και καθοδήγησης, στο βαθμό που δεν αλλοιώνεται η σχέση με τη φύση. Τοποθετούνται φωτιστικά σώματα που παρέχουν διάχυτο φωτισμό και έχουν τέτοια διαμόρφωση ώστε να εμποδίζεται ο σχηματισμός φωτεινής δέσμης που θα μπορούσε να αποπροσανατολίσει ζώα, να ενοχλήσει επισκέπτες και περίοικους καθώς και πλωτά μέσα. Σε περίπτωση που ο φωτισμός εξασφαλίζεται από φωτιστικά σώματα σε ιστούς, αυτοί τοποθετούνται εκτός των ορίων των διαμορφούμενων διαδρόμων κυκλοφορίας. Οι καλωδιώσεις φθάνουν στα φωτιστικά σημεία υποδαπέδια (προστατευμένα εντός μεταλλικών στεγανών σωληνώσεων - καναλιών) ή, αν δεν είναι εφικτό διαφορετικά, εναέρια με ασφαλή, καλαίσθητο και συντεταγμένο τρόπο. Για το σκοπό αυτό συνιστάται η ηλεκτροδότηση με χαμηλή τάση 48 V (ΙΡ65).

δ) Εφόσον τοποθετεί ηχητικά συστήματα, ρυθμίζει αυτά σε χαμηλή ένταση στον παραχωρούμενο χώρο. Όταν ο παραχωρούμενος χώρος συνορεύει με οικιστικές περιοχές η παραγόμενη στάθμη θορύβου από μουσική ή σχετικές χρήσεις της κύριας επιχείρησης οφείλει να μην ξεπερνάει τα πενήντα (50) ντεσιμπέλ σε οποιοδήποτε σημείο της παραχωρούμενης επιφάνειας. Στις υπόλοιπες περιπτώσεις, η παραγόμενη στάθμη θορύβου από μουσική ή σχετικές χρήσεις της κύριας επιχείρησης οφείλει να μην υπερβαίνει τα ογδόντα (80) ντεσιμπέλ.

ε) Στην περίπτωση που τοποθετεί αυτοκινούμενα ή ρυμουλκούμενα τροχήλατα αναψυκτήρια (καντίνες), απαιτείται να είναι εφοδιασμένος με κατάλληλη άδεια λειτουργίας και σύμφωνα με τις προδιαγραφές του κεφαλαίου Α της περ. β της παρ. 4 του άρθρου 14 της υπό στοιχεία Υ1γ/Γ.Π/οικ.47829/21-06-2017 απόφασης του Υπουργού Υγείας «Υγειονομικοί όροι και προϋποθέσεις λειτουργίας επιχειρήσεων τροφίμων/ποτών και άλλες διατάξεις» (B' 2161). Η σύμβαση παραχώρησης γίνεται κατόπιν δημοπρασίας με τους όρους και τις προϋποθέσεις του ν. 5092/2024 και της παρούσας. Ο μέγιστος χώρος που μπορεί να καταλαμβάνει το τροχήλατο αναψυκτήριο δεν μπορεί να υπερβαίνει τα 15 τ.μ.. Οι καντίνες πρέπει να απέχουν τουλάχιστον εκατό (100) μέτρα από τις εγκατεστημένες επιχειρήσεις (ξενοδοχειακές επιχειρήσεις, κέντρα αναψυχής κ.λ.π.) και επίσης τουλάχιστον (100) εκατό μέτρα μεταξύ τους.

στ) Μην μεταβιβάσει με οποιονδήποτε τρόπο το παραχωρούμενο δικαίωμα της απλής χρήσης των κοινοχρήστων χώρων, πλην μόνο υπό τις προϋποθέσεις της εκάστοτε ισχύουσας νομοθεσίας.

ζ) Εγκατασταθεί στον παραχωρούμενο χώρο μετά την υπογραφή της σύμβασης παραχώρησης, χωρίς να καταλαμβάνει χώρο πέραν του μισθωμένου.

η) Συνδράμει τα αρμόδια όργανα του Δημοσίου για την προστασία και τη διατήρηση του κοινόχρηστου χαρακτήρα του αιγιαλού και της παραλίας σύμφωνα με την κείμενη νομοθεσία.

Άρθρο 4
Υποχρεώσεις δήμων

1. Στο πλαίσιο των υποχρεώσεων των Δήμων και σε εφαρμογή του άρθρου 13Α του ν. 2971/2001 (Α' 285) είναι επιτρεπτή η προμήθεια μη μόνιμων βοηθητικών εγκαταστάσεων, όπως λυόμενων αποδυτηρίων, φορητών χώρων υγιεινής και χώρων σκίασης-προστασίας των λουόμενων.

2. Οι Δήμοι υποχρεούνται να απομακρύνουν τα ανωτέρω κινητά στοιχεία το αργότερο έως την 31η Οκτωβρίου εκάστου έτους, ώστε να επανέρχονται οι κοινόχρηστοι χώροι στην αρχική τους κατάσταση.

Άρθρο 5
Περιβαλλοντικοί όροι για την απλή χρήση αιγιαλού και παραλίας

Οι παραχωρησιούχοι οφείλουν να τηρούν τους περιβαλλοντικούς όρους και τα αναφερόμενα στο Παράρτημα Ι, που αποτελεί αναπόσπαστο μέρος της παρούσας.

ΤΜΗΜΑ Β'
ΕΞΕΙΔΙΚΕΥΣΗ ΤΩΝ ΤΕΧΝΙΚΩΝ ΠΡΟΔΙΑΓΡΑΦΩΝ ΤΩΝ ΚΙΝΗΤΩΝ ΣΤΟΙΧΕΙΩΝ ΠΟΥ ΤΟΠΟΘΕΤΟΥΝΤΑΙ ΣΤΟΝ ΑΙΓΙΑΛΟ ΚΑΙ ΤΗΝ ΠΑΡΑΛΙΑ ΠΡΟΣ ΕΞΥΠΗΡΕΤΗΣΗ ΤΟΥ ΚΟΙΝΟΥ

Άρθρο 6
Τεχνικές προδιαγραφές κατασκευών -διαμορφώσεων και κινητών στοιχείων για απλή χρήση εντός αιγιαλού-παραλίας

Οι παραχωρησιούχοι οφείλουν να τηρούν όλες τις τεχνικές προδιαγραφές και τα αναφερόμενα στο Παράρτημα ΙΙ, που αποτελεί αναπόσπαστο μέρος της παρούσας.

ΤΜΗΜΑ Γ’
ΚΑΘΟΡΙΣΜΟΣ ΠΡΟΤΥΠΩΝ ΣΥΜΒΑΣΕΩΝ ΠΑΡΑΧΩΡΗΣΗΣ ΑΠΛΗΣ ΧΡΗΣΗΣ ΑΙΓΙΑΛΟΥ ΚΑΙ ΠΑΡΑΛΙΑΣ

Άρθρο 7
Πρότυπα συμβάσεων παραχώρησης απλής χρήσης

1. Το ειδικότερο περιεχόμενο της σύμβασης παραχώρησης απλής χρήσης και οι όροι της για τις παραχωρήσεις σε όμορους και δια πλειοδοτικής δημοπρασίας προβλέπονται στα Παραρτήματα ΙΙΙ και Ιν αντίστοιχα, που αποτελούν αναπόσπαστο μέρος της παρούσας.

2. Οι επιχειρήσεις που αιτούνται την απλή χρήση αιγιαλού και παραλίας θα πρέπει υποχρεωτικά να διαθέτουν:
α) άδεια λειτουργίας/γνωστοποίηση λειτουργίας καταστήματος υγειονομικού ενδιαφέροντος, κατά περίπτωση. Εξαιρούνται της παρούσας ρύθμισης νέοι εκμεταλλευτές αυτοκινούμενου ή ρυμουλκούμενου τροχήλατου αναψυκτηρίου (καντίνες), οι οποίοι οφείλουν να προσκομίζουν τη σχετική άδεια λειτουργίας εντός δεκαπέντε (15) ημερών από την υπογραφή της σύμβασης παραχώρησης. Σε περίπτωση μη τήρησης της ως άνω προθεσμίας η σύμβαση παραχώρησης λύεται αυτοδίκαια,
β) έναρξη δραστηριότητας στην αρμόδια Δ.Ο.Υ. επιχείρησης υπαγόμενης στις επιτρεπτές από τις διατάξεις του άρθρου 1 της παρούσας χρήσεις, προκειμένου να της επιτραπεί η παραχώρηση αιγιαλών και παραλίας και
γ) φορολογική ενημερότητα που έχει εκδοθεί εντός τριάντα (30) ημερών πριν την υποβολή της. Τα παραπάνω υποβαλλόμενα δικαιολογητικά επισυνάπτονται στην σύμβαση παραχώρησης.

3. Στις περιπτώσεις της απευθείας παραχώρησης αιγιαλού και παραλίας σε όμορη επιχείρηση ή σωματείο σύμφωνα με το άρθρο 11 του ν. 5092/2024, οι ενδιαφερόμενοι υποβάλλουν αίτηση στην κατά τόπο Κτηματική Υπηρεσία, συνοδευόμενη από το υπόβαθρο ορθοφωτοχάρτη ή το απόσπασμα σχετικού διαγράμματος καθορισμού οριογραμμών αιγιαλού και παραλίας, στο οποίο αποτυπώνεται ο προς παραχώρηση χώρος, με αναφορά στις συντεταγμένες του και το εμβαδόν του, και τα δικαιολογητικά της παρ. 2 του παρόντος άρθρου.

Η Κτηματική Υπηρεσία ελέγχει την συνδρομή των προϋποθέσεων για την απευθείας παραχώρηση. Εάν αυτές συντρέχουν, ο Προϊστάμενος της Κτηματικής Υπηρεσίας προσδιορίζει τον τρόπο καταβολής του ανταλλάγματος, όπως αυτός περιγράφεται στην υπουργική απόφαση της παρ. 7 του άρθρου 22 του ν. 5092/2024.

Μετά την προσκόμιση των αποδεικτικών πληρωμής από τον ενδιαφερόμενο, συνάπτεται μεταξύ αυτού και του Προϊστάμενου της Κτηματικής Υπηρεσίας η σύμβαση παραχώρησης, στην οποία ο προς παραχώρηση χώρος προσδιορίζεται ως πολύγωνο με σημεία που αναφέρονται στο Ελληνικό Γεωδαιτικό Σύστημα Αναφοράς (ΕΓΣΑ) 1987.

Η ανάρτηση των συμβάσεων παραχώρησης στη Διαύγεια γίνεται με μέριμνα των Κτηματικών Υπηρεσιών. Οι Κτηματικές Υπηρεσίες οφείλουν να τηρούν ηλεκτρονικό αρχείο, μέσω του Πληροφοριακού Συστήματος Ψ.Υ.ΔΗ. ΠΕ.Ε.Κ. (Ψηφιακές Υπηρεσίες Δημόσιας Περιουσίας και Εθνικών Κληροδοτημάτων), στο οποίο θα καταγράφονται με μοναδικό αριθμό ID όλες οι συμβάσεις παραχώρησης με πλήρη στοιχεία, για τη συστηματική παρακολούθηση της καταβολής του ανταλλάγματος χρήσης και τη δημιουργία μητρώου αξιών τιμών των παραχωρούμενων χώρων, σύμφωνα με τα οριζόμενα στο Π.Δ.142/2017.

Οφείλουν, επίσης, να καταχωρούν στοιχεία των ως άνω συμβάσεων παραχώρησης στο «Μητρώο Συμβάσεων Παραχώρησης Απλής Χρήσης Αιγιαλού και Παραλίας», το οποίο είναι προσβάσιμο μέσω της Ενιαίας Ψηφιακής Πύλης της Δημόσιας Διοίκησης (gov.gr - ΕΨΠ).

Άρθρο 8
Τελικές διατάξεις - Έναρξη Ισχύος

1. Στις συμβάσεις παραχώρησης απλής χρήσης που είναι σε ισχύ κατά την έναρξη ισχύος της παρούσας απόφασης εξακολουθεί να εφαρμόζεται η υπό στοιχεία 38609 ΕΞ 2023/10.3.2023 (Β' 1432) κοινή υπουργική απόφαση.

2. Συμβάσεις παραχώρησης απλής χρήσης που θα συναφθούν τα έτη 2024 και 2025 λήγουν την 31η Δεκεμβρίου 2025 και δεν μπορούν να έχουν χρονική διάρκεια μικρότερη του ενός (1) έτους.

3. Η παρούσα εφαρμόζεται αναλογικά και για τις παραχωρήσεις απλής χρήσης οχθών και παρόχθιων ζωνών, υδάτινου στοιχείου θάλασσας, λιμνοθάλασσας, λίμνης και κοίτης πλεύσιμου ποταμού.

Τι καθιστά μία πόλη έξυπνη; Και πόσο έξυπνες είναι οι πόλεις, στις οποίες ζούμε; «Οι πόλεις πρέπει να σχεδιάζουν και να υιοθετούν στρατηγικές που μπορούν να αντέξουν στο τεστ του χρόνου και ενός μέλλοντος, γεμάτου αυξανόμενες αβεβαιότητες», εξηγεί ο Μπρούνο Λανβίν, πρόεδρος του Smart City Observatory, που ανήκει στο IMD World Competitiveness Center.

Σύμφωνα με το IMD μία έξυπνη πόλη «είναι ένα αστικό περιβάλλον που εφαρμόζει τεχνολογία, η οποία ενισχύει τα οφέλη και περιορίζει τα αρνητικά της αστικοποίησης για τους πολίτες της». Με ελάχιστες εξαιρέσεις, οι 20 κορυφαίες έξυπνες πόλεις είναι σε χώρες με οικονομικό και κοινωνικό περιβάλλον εν πολλοίς προβλέψιμο, παρά τις αβεβαιότητες που δημιουργούν κλιματική αλλαγή και γεωπολιτικές εντάσεις.

«Η εμπιστοσύνη και η χρηστή διακυβέρνηση είναι αυξανόμενης σπουδαιότητας, η βιωσιμότητα παίζει ουσιαστικό ρόλο και η σημασία της AI στον σχεδιασμό και τη διαχείριση αναμένεται να αυξηθεί με τα χρόνια. Όσο αντιφατικό κι αν ακούγεται, η τεχνητή νοημοσύνη μπορεί να βοηθήσει τις πόλεις να γίνουν πιο ανθρωποκεντρικές», συμπληρώνει o Λανβίν.

Πρωτιές για την Ευρώπη

Με βάση τα δεδομένα αυτά λοιπόν συγκροτήθηκε ο δείκτης για το 2024, ο οποίος φέρνει την Ζυρίχη για 5η διαδοχική χρονιά στην κορυφή. Ακολουθεί στη δεύτερη θέση το Όσλο, στην τρίτη η Καμπέρα, ενώ την πρώτη πεντάδα συμπληρώνουν η Γενεύη και η Σιγκαπούρη.

Η Ευρώπη μπορεί να υπερηφανεύεται ότι στην πρώτη 10αδα, φιγουράρουν 7 δικές της πόλεις. Και η Ασία μπορεί επίσης να υπερηφανεύεται ότι πολλές δικές της πόλεις σκαρφάλωσαν αρκετά κλιμάκια στην κατάταξη.

Κατήφορος για τη Βόρεια Αμερική

Αντιθέτως η φετινή εικόνα είναι απογοητευτική για τις ΗΠΑ και συνολικά για τη Βόρεια Αμερική. Για πρώτη φορά από το 2019 καμία πόλη της Βόρειας Αμερικής δεν είναι μέσα στις 20 πιο έξυπνες του κόσμου. Η Ουάσιγκτον έκανε βουτιά 12 θέσεων και το Λος Άντζελες 11 θέσεων στον δείκτη, το Σαν Φρανσίσκο υποχώρησε εννέα θέσεις, η Νέα Υόρκη είχε πτώση 7 θέσεων και το Σικάγο τεσσάρων θέσεων. Στον Καναδά, η Οτάβα υποχώρησε 3 θέσεις και το Μόντρεαλ είχε πτώση 9 θέσεων.

120η σε 142 πόλεις η Αθήνα

Η έρευνα κατατάσσει συνολικά 142 πόλεις ανά τον κόσμο, μεταξύ των οποίων και η Αθήνα, στη βάση δεδομένων που συγκεντρώνουν οι ερευνητές για την ποιότητα ζωής, αλλά και των ερωτηματολογίων που απαντούν 120 κάτοικοι σε κάθε πόλη. Η Αθήνα στη φετινή λίστα υποχώρησε κατά 7 θέσεις, στην 120η. Η Άγκυρα, με πτώση 6 θέσεων, είναι σε καλύτερη μοίρα, στην 96η θέση.

Όπως επισημαίνεται στην έκθεση πόλεις που βελτίωσαν τη θέση τους ήταν εκείνες που φρόντισαν συνολικά για το βιοτικό επίπεδο των κατοίκων τους, αναπτύσσοντας περισσότερους χώρους πρασίνου, αλλά και διευρύνοντας τις ευκαιρίες για πολιτιστικές εκδηλώσεις και σύσφιξη κοινωνικών σχέσεων (social bonding).

πηγή naftemporiki.gr

Υπεγράφη η ΚΥΑ με την οποία προσδιορίζονται οι περιοχές προστασίας σε όλη τη χώρα

Κοινό Δελτίο Τύπου από τα Υπουργεία Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών και Περιβάλλοντος και Ενέργειας:

Υπεγράφη από τους Υπουργούς Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, κ. Κωστή Χατζηδάκη και Περιβάλλοντος και Ενέργειας, κ. Θόδωρο Σκυλακάκη, η Κοινή Υπουργική Απόφαση, με την οποία καθορίζονται οι «Απάτητες παραλίες», οι οποίες θεσπίστηκαν για πρώτη φορά με το νόμο 5092/2024 («Όροι αξιοποίησης της δημόσιας περιουσίας στις παραθαλάσσιες περιοχές»).

Πρόκειται για 198 παραλίες σε ολόκληρη τη χώρα, που βρίσκονται εντός του δικτύου Natura 2000 και στις οποίες θα απαγορεύεται η παραχώρηση και κατ’ επέκταση η τοποθέτηση ομπρελών, ξαπλωστρών κ.λπ.

Οι «Απάτητες παραλίες» προσδιορίστηκαν -όπως προβλέπει ο ίδιος νόμος- ύστερα από εισήγηση του Οργανισμού Φυσικού Περιβάλλοντος και Κλιματικής Αλλαγής (Ο.ΦΥ.ΠΕ.Κ.Α.), με κριτήρια στα οποία περιλαμβάνονται: η σημαντική παρουσία οικοτόπων που προστατεύονται από την ενωσιακή ή την εθνική νομοθεσία, σπάνιων ενδημικών ειδών χλωρίδας και πανίδας, η επιτέλεση σημαντικών οικολογικών λειτουργιών για προστατευόμενα είδη, ο χαρακτηρισμός τους ως Καίριων Περιοχών Βιοποικιλότητας η παρουσία σημαντικών οικοσυστημάτων που χρήζουν προστασίας και διατήρησης ή αποκατάστασης.

Ο Υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, κ. Κωστής Χατζηδάκης, δήλωσε: «Κεντρικός στόχος των ρυθμίσεων που θεσπίσαμε με το νόμο 5092/2024 είναι ο συνδυασμός της προστασίας του περιβάλλοντος με τη λελογισμένη ανάπτυξη. Το περιβάλλον αποτελεί άλλωστε πολύτιμο συστατικό στοιχείο του ελληνικού τουριστικού προϊόντος. Επιδίωξή μας είναι να είμαστε αποτελεσματικοί, γι’ αυτό εφαρμόζουμε τώρα το γενικό πλαίσιο προστασίας για τις “Απάτητες παραλίες”, το οποίο θα ισχύει έως ότου εκπονηθούν οι Ειδικές Περιβαλλοντικές Μελέτες που έχουν ανατεθεί για τις περιοχές Natura 2000. Βάζουμε τάξη στη δημόσια περιουσία, με αυστηρό πλαίσιο κανόνων, ποινών και υποχρεώσεων για τους παραχωρησιούχους, ενισχυμένο σύστημα ελέγχων, διαφάνεια και αποφασιστικότητα για την εφαρμογή του νόμου».

Ο Υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας, κ. Θόδωρος Σκυλακάκης, τόνισε: «Λαμβάνουμε μια εξαιρετικά σημαντική πρωτοβουλία για την προστασία 198 παραλιών -που προσδιορίστηκαν έπειτα από εισήγηση του Ο.ΦΥ.ΠΕ.Κ.Α.- και βρίσκονται σε διάφορες περιοχές της χώρας του δικτύου Natura 2000, δηλαδή σε περιοχές υψηλής, οικολογικής σημασίας. Η Απόφασή μας για τις λεγόμενες “Απάτητες παραλίες” προβλέπει πως δεν θα παραχωρούνται για τουριστική αξιοποίηση, καθώς αυτό που προέχει στις παραλίες αυτές είναι η περιβαλλοντική, έναντι της αναπτυξιακής – επενδυτικής διάστασης».

Σύμφωνα με την ΚΥΑ, στις «Απάτητες παραλίες» απαγορεύεται η παραχώρηση του δικαιώματος απλής χρήσης αιγιαλού και παραλίας, καθώς και οποιαδήποτε άλλη δράση μπορεί να θέσει σε κίνδυνο τη μορφολογία τους και την ακεραιότητά τους ως προς τις οικολογικές τους λειτουργίες, και ιδίως:

α) Η παρουσία μηχανοκίνητων οχημάτων,

β) η διοργάνωση εκδηλώσεων με συμμετοχή περισσότερων από δέκα άτομα,

γ) η μουσική ή η παραγωγή άλλων ήχων με χρήση συσκευής ηλεκτρικής αναπαραγωγής ή ενίσχυσης, για την άσκηση δραστηριοτήτων

δ) η τοποθέτηση κινητών στοιχείων, όπως τραπεζοκαθισμάτων, ομπρελών, ξαπλωστρών κ.ά.

ε) η άσκηση δραστηριοτήτων που εξυπηρετούν τους λουόμενους ή την αναψυχή του κοινού, για εκμίσθωση θαλάσσιων μέσων αναψυχής,

στ) η λειτουργία αυτοκινούμενου ή ρυμουλκούμενου τροχήλατου αναψυκτήριου.

πηγή ΥΠΕΚΑ

Στον αέρα βρίσκεται από χθες o Ψηφιακός Χάρτης του Κτηματολογίου, μέσω του οποίου οι ιδιοκτήτες θα μπορούν να παρακολουθούν την πλήρη εξέλιξη της κατάστασης των δικαιωμάτων επί της περιουσίας τους.

Πρόκειται ουσιαστικά για ένα ψηφιακό εργαλείο που καταγράφει μεταξύ άλλων το εάν υπάρχουν εκκρεμότητες σε ένα γεωτεμάχιο και ποιες είναι αυτές. Παράλληλα, δείχνει σε ποιες περιοχές το Κτηματολόγιο έχει ολοκληρωθεί και λειτουργεί, πού βρίσκεται σε εξέλιξη η ανάρτηση, πού η προανάρτηση, αλλά και σε ποιες περιοχές «τρέχει» ακόμη η συλλογή δηλώσεων.

Αναλυτικότερα, μέσω του Ψηφιακού Χάρτη θα εμφανίζονται τα όρια των ιδιοκτησιών και ο «αριθμός ταυτότητας» της κάθε ιδιοκτησίας, δηλαδή ο δωδεκαψήφιος αριθμός του (ΚΑΕΚ). Εάν ο πολίτης κάνει κλικ επάνω στην ιδιοκτησία, θα βλέπει κάποια βασικά στοιχεία γι’ αυτήν όπως την έκτασή της, την περίμετρο, ποια είναι η κύρια χρήση που έχει δηλωθεί στο Κτηματολόγιο (π.χ. αγροτική), σε τι ποσοστό κ.τ.λ.

Ο Χάρτης δίνει ακόμα τη δυνατότητα αναζήτησης με βάση την ταχυδρομική διεύθυνση ή τον δήμο, αλλά και την επιλογή αποθήκευσης και εκτύπωσης του ενδιαφερόμενου τμήματος.

Για παράδειγμα, εάν ένα ακίνητο εμφανίζεται «πράσινο», θα σημαίνει ότι η διαδικασία έχει ολοκληρωθεί. Αντιθέτως θα κοκκινίζει εάν έχει διαπιστωθεί κάποια προβληματική κατάσταση, π.χ. είναι αδήλωτο, αγνώστου ιδιοκτήτη, βρίσκεται σε εξέλιξη δικαστική διαμάχη, διαδικασία ενστάσεων, λείπουν έγγραφα κ.λπ. και για κάθε γεωτεμάχιο θα υποδεικνύονται ψηφιακά οι ενέργειες που θα πρέπει να ακολουθηθούν.

Στόχος του Κτηματολογίου είναι με τον νέο Ψηφιακό Χάρτη να δημιουργηθεί μια εύκολη και κατανοητή εμπειρία «ατομικής κτηματογράφησης», όπου ο κάθε ιδιοκτήτης θα μπορεί να δηλώνει ή να διορθώνει τα στοιχεία του ακινήτου του χωρίς να πηγαίνει σε καμία δημόσια υπηρεσία.

Σε δεύτερο χρόνο, ο Ψηφιακός Χάρτης Κτηματογράφησης θα έχει και άλλα δεδομένα, όπως τους δασικούς χάρτες, τις περιοχές Natura, τη χάραξη των αιγιαλών κ.τ.λ.

Σε σχέση με την εξέλιξη της κτηματογράφησης, σύμφωνα με τα όσα εξηγούν στον «Ελεύθερο Τύπο» από το Κτηματολόγιο, στο τέλος του 2023 βρισκόταν υπό το στάδιο της ανάρτησης το 81%, ήτοι 31,7 εκατ. δικαιώματα. Από τα υπόλοιπα, περίπου 18% των δικαιωμάτων βρίσκεται στο στάδιο από τη συλλογή έως την ανάρτηση και ακόμη 2% δεν έχει συμβασιοποιηθεί.

Μέχρι το τέλος του έτους εκτιμάται ότι το ποσοστό των ιδιοκτησιακών δικαιωμάτων που θα βρίσκονται υπό το στάδιο της ανάρτησης θα έχει ανέλθει στο 88%-90%. Ακόμα 9%-11% θα βρίσκεται στο στάδιο από τη συλλογή έως την ανάρτηση και 1% στο στάδιο πριν από την υπογραφή της σύμβασης.

Οι προθεσμίες και τα πρόστιμα με τη λήξη τους στις 30/11/2024

Αντίστροφά μετρά ο χρόνος για να ολοκληρωθεί το Κτηματολόγιο, με τους πολίτες να έχουν λίγους μήνες περιθώριο προκειμένου να δηλώσουν την περιουσία τους.

Η τελευταία προθεσμία για τη δήλωση ακινήτων στο Κτηματολόγιο λήγει στις 30 Νοεμβρίου 2024. Η… δεύτερη ευκαιρία αφορά και σε περίπου 15.000 «Αγνώστου Ιδιοκτήτη Ακίνητα» τα οποία βρίσκονται σε 35 περιοχές σε όλη τη χώρα και πλέον οι ιδιοκτήτες που αμέλησαν να τα δηλώσουν έως το 2018, οπότε και οριστικοποιήθηκαν οι κτηματολογικές εγγραφές, μπορούν να προβούν στη δήλωση τους εφόσον κατέχουν στα χέρια τους όλα τα νομιμοποιητικά έγγραφα όπως τίτλους και μπορούν να εντοπίσουν το ακίνητό τους. Μεταξύ άλλων, συμπεριλαμβάνονται Δήμοι της Αττικής, όπως Βριλήσσια, Μελίσσια, Ελευσίνα, Γέρακας, Νέα Πέραμος, Νέα Σμύρνη, Ρέντης, Νέο Ψυχικό, αλλά και περιοχές της Θεσσαλονίκης, Αιτωλοακαρνανίας, Αργολίδας, Αρκαδίας, Αρτας, Αχαΐας, Δράμας, Πάτμου, Εβρου, Ευβοίας, Ζακύνθου, Ηλίας, Ημαθίας, Θεσπρωτίας, Καβάλας, Καστοριάς, Κεφαλληνίας, Κιλκίς, Κοζάνης, Κυκλάδων, Λακωνίας, Λάρισας, Λευκάδας, Μαγνησίας, Μεσσηνίας, Ξάνθης, Πιερίας, Πρέβεζας, Ροδόπης, Τρικάλων, Φθιώτιδας και Φλώρινας.

Σε σχέση με τα κλιμακωτά πρόστιμα, σύμφωνα με πληροφορίες του «Ελεύθερου Τύπου», το υπουργείο Ψηφιακής Διακυβέρνησης δεν προτίθεται να τα ενεργοποιήσει σίγουρα μέχρι και τις 30 Νοεμβρίου – ημερομηνία κατά την οποία οι ιδιοκτήτες θα έχουν περιθώριο να δηλώσουν τα ακίνητά τους στο Κτηματολόγιο.

Ο Ψηφιακός Χάρτης Κτηματολογίου: https://maps.ktimatologio.gr/

πηγή eleftherostypos.gr

Δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα της κυβερνήσεως το πολυαναναμενόμενο ΦΕΚ που αφορά στους πολεοδομικούς όρους στην περιοχή της ανατολικής Θεσσαλονίκης, δίπλα στο διεθνές αεροδρόμιο που βρίσκεται και η έκταση των 760 στρεμμάτων, όπου πρόκειται να αναπτυχθεί το τεχνολογικό πάρκο Thess Intec.

Εντός της περιοχής του Ε.Π.Σ., η οποία οργανώνεται ως μια πολεοδομική ενότητα, καθορίζονται τρεις  ζώνες όρων δόμησης.

Ζώνη Α

• Κατοικία για εργαζόμενους στο πάρκο.
• Εκπαίδευση. Επιτρέπεται μόνο τριτοβάθμια εκπαίδευση με λειτουργία Ανωτάτων Εκπαιδευτικών ιδρυμά
• των (Α.Ε.Ι.).
• Διοίκηση.
• Εμπόριο και παροχή προσωπικών υπηρεσιών. 
• Γραφεία/Κέντρα έρευνας/Θερμοκοιτίδες επιχειρήσεων.
• Εστίαση.
• Αναψυκτήρια.
• Στάθμευση (κτίρια γήπεδα) αυτοκινήτων μέχρι 3,5 τόνους κοινής χρήσης, μοτοσικλετών και μοτοποδηλάτων.
• Αποθήκες (χαμηλής όχλησης).
• Επαγγελματικά εργαστήρια
• Βιοτεχνικές και βιομηχανικές εγκαταστάσεις χαμηλής όχλησης. Οι χρήσεις αφορούν μονάδες
• εξαιρετικά προηγμένης τεχνολογίας (βιοτεχνολογία, πληροφορική, μικροηλεκτρονική, κ.λπ.) και αναπτύσσονται σε ποσοστό τουλάχιστον 60% της συνολικής έκτασης του υποδοχέα/πάρκου.
• Πράσινα σημεία.
• Χώρος επεξεργασίας και διάθεσης λυμάτων.
• Εγκαταστάσεις Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας (Α.Π.Ε.).
• Χώροι συνάθροισης κοινού - συνεδριακά κέντρα

Ζώνη Β

• Κατοικία.
• Μικρές και ειδικές αθλητικές εγκαταστάσεις.
• Θρησκευτικοί χώροι.
• εγκαταστάσεις ειδικής τουριστικής υποδομής και λοιπές τουριστικές επιχειρήσεις.
• Χώροι στάθμευσης 
• Ελεύθεροι Χώροι - Αστικό Πράσινο. 
• Πολιτιστικές εγκαταστάσεις. 
• Χώροι συνάθροισης κοινού/Συνεδριακά κέντρα.
• Εμπόριο και παροχή προσωπικών υπηρεσιών.
• Γραφεία - κέντρα έρευνας - θερμοκοιτίδες επιχειρήσεων.
• Εστίαση.
• Αναψυκτήρια.
• Αναψυχή.
• Τουριστικά καταλύματα

Ζώνη Γ

• Στη Ζώνη Γ (Ζώνη Κοινόχρηστου Χώρου Πρασίνου), η οποία εκτείνεται κατά μήκος του βόρειου παράκτιου τμήματος του ακινήτου, προορίζεται για Ελεύθερους Χώρους - Αστικό Πράσινο

Στο σύνολο της περιοχής επέμβασης καθορίζεται μέσος συντελεστής δόμησης 0,45 (περί τα 340.000 τμ) από τα οποία τα 230.000 τ.μ. προορίζονται για εργαστήρια R&D και γραφεία. 
Το ποσοστό κοινόχρηστων και κοινωφελών χώρων είναι ίσο με 25% επί της συνολικής επιφάνειας της έκτασης, εκ των οποίων ο κοινόχρηστος χώρος για την εξυπηρέτηση αναγκών υπερτοπικής κλίμακας είναι τουλάχιστον 90 στρέμματα

Το πάρκο θα αναπτυχθεί σε τέσσερις φάσεις 

Στην «Φάση Α» θα κατασκευαστούν όλες τις υποδομές κοινής ωφελείας και δικτύων, καθώς και όλες τις κτιριακές εγκαταστάσεις που είναι απαραίτητες για τη συνεγκατάσταση καινοτόμων εταιρειών υψηλής τεχνολογίας, startups και ερευνητικών ιδρυμάτων. Ο συνολικός προϋπολογισμός για την ολοκλήρωση της «Φάσης Α» έχει υπολογιστεί στα 70 εκατ. ευρώ πλέον ΦΠΑ (24%) και περιλαμβάνει την υποδομή του συνολικού ακινήτου και την κατασκευή του 10% περίπου της συνολικής Δόμησης του έργου (BUA). 

Το υπόλοιπο 90% των κτιρίων του Πάρκου θα κατασκευαστεί στις Φάσεις Β, Γ και Δ. 

Υπενθυμίζεται ότι το 40% της δομήσιμης έκτασης του πάρκου έχει παραχωρηθεί στο ισραηλινό fund JLTV και στο Τεχνολογικό Πάρκο της Beersheva, που θα μεταφέρουν από την πλευρά τους πολύτιμη ισραηλινή τεχνογνωσία, ενώ τις δικές του υποδομές εντός του “Thess INTEC” θα αναπτύξει και το Εθνικό Κέντρο Έρευνας και Τεχνολογικής Ανάπτυξης (ΕΤΕΚΑ).

Kατά την πρώτη φάση του έργου θα επενδυθούν 50 εκατ. ευρώ για υποδομές και για τα πρώτα κτίρια, ενώ προβλέπεται συμπληρωματική επένδυση 25 εκατ. ευρώ από το ΕΚΕΤΑ και 30 εκατ. ευρώ από το Ισραηλινό Fund. Σε βάθος δεκαετίας οι επενδύσεις προβλέπεται να ξεπεράσουν τα 500 εκατ. ευρώ.

Η «Thess INTEC S.A. Science & Technology Park Development Company» ειναι ένας μη κερδοσκοπικός οργανισμός όπου το 58% των μετοχών της κατέχει ο ιδιωτικός τομέας (7 μέλη του Διοικητικού Συμβουλίου), ενώ ο δημόσιος τομέας συμμετέχει με 42% (4 μέλη του Διοικητικού Συμβουλίου).

Μέτοχοι του φορέα υλοποίησης είναι τρία Πανεπιστήμια, το Ερευνητικό Κέντρο ΕΚΕΤΑ, φορείς του δημόσιου και ιδιωτικού τομέα, ενώ το έργο υποστηρίζουν κατά το στάδιο ωρίμανσης του μέσω Α.Ε. μη κερδοσκοπικού χαρακτήρα συνολικά 25 εμβληματικές επιχειρήσεις / χορηγοί. 

πηγή ered.gr

Δείτε αναλυτικά το ΠΔ:

Ενημερωτικό σημείωμα με δέκα ερωτήσεις – απαντήσεις για το νέο πλαίσιο στις παραλίες και στη δημόσια περιουσία στον αιγιαλό, δημοσιοποίησε το Υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών.

1.Με ποιον τρόπο θα λειτουργήσουν οι ηλεκτρονικοί διαγωνισμοί για τις παραχωρήσεις σε αιγιαλούς και παραλίες;

Στόχος του νέου συστήματος είναι η διαφάνεια, η επιτάχυνση και η τυποποίηση της διαδικασίας. Οι διαγωνισμοί στο εξής θα γίνονται αποκλειστικά από την Κτηματική Υπηρεσία του Δημοσίου μέσω του ηλεκτρονικού συστήματος (e-Auctions), το οποίο ήδη χρησιμοποιούνταν από αυτή, με ελάχιστο τίμημα που συνδέεται με τις αντικειμενικές αξίες και αυξημένο συντελεστή βαρύτητας ανάλογα με την περιοχή και μέγιστη διάρκεια τρία χρόνια. Αν δεν υπάρχει προσφορά τουλάχιστον με το κατώτατο μίσθωμα σε δύο δημοπρασίες, η παραχώρηση θα ματαιώνεται. Οι συμβάσεις παραχώρησης θα είναι τυποποιημένες και θα περιλαμβάνουν την έκταση που παραχωρείται σε μορφή πολυγώνου, τις ελάχιστες προδιαγραφές και υποχρεώσεις που προβλέπει ο νόμος, τη διάρκεια της μίσθωσης, το ύψος του μισθώματος. Στη λήξη του διαγωνισμού το σχέδιο της σύμβασης θα αποστέλλεται με ηλεκτρονικό ταχυδρομείο στον παραχωρησιούχο. Σημειώνεται ότι το Δημόσιο θα εξακολουθήσει να αποδίδει στους Δήμους το 60% του ανταλλάγματος από τις παραχωρήσεις.

2.Τι είναι οι «απάτητες παραλίες»;

Οι απάτητες παραλίες θεσπίζονται με το σχέδιο νόμου και είναι οι παραλίες υψηλής προστασίας που βρίσκονται σε περιοχές Natura και για τις οποίες θα απαγορεύεται η παραχώρηση και κατ’ επέκταση η τοποθέτηση ομπρελών, ξαπλωστρών κ.λπ. Οι απάτητες παραλίες θα καθοριστούν με κοινή απόφαση των υπουργών Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών και Περιβάλλοντος και Ενέργειας με βάση τα χαρακτηριστικά κάθε περιοχής (π.χ. η ύπαρξη προστατευόμενων οικοτόπων, σπάνιων ειδών χλωρίδας/ πανίδας, ο χαρακτηρισμός τους ως καίριων περιοχών βιοποικιλότητας), ύστερα από εισήγηση του ΟΦΥΠΕΚΑ και του γενικού διευθυντή Περιβαλλοντικής Πολιτικής.

3.Πώς διασφαλίζεται η ελεύθερη πρόσβαση των πολιτών στις υπόλοιπες παραλίες και πώς αυτές προστατεύονται;

Πέρα από τις «απάτητες παραλίες», με το σχέδιο νόμου τίθεται πλαφόν στο εμβαδόν της παραχωρούμενης έκτασης: μέχρι 500 τ.μ. εκάστη παραχώρηση και όχι πάνω από το 50% του συνολικού εμβαδού του αιγιαλού. Έτσι, αν μια παραλία έχει εμβαδόν π.χ. 10 στρέμματα, τα 5 στρέμματα τουλάχιστον θα πρέπει να είναι ελεύθερα.

Περαιτέρω τίθεται πλαφόν στο εμβαδόν της έκτασης στην οποία επιτρέπεται η τοποθέτηση ομπρελών, ξαπλωστρών κ.λπ. το οποίο είναι μέχρι 60% της παραχωρούμενης έκτασης και 30% για περιοχές Natura.

Προβλέπεται ακόμη ότι ο παλαιός αιγιαλός που συνορεύει με «απάτητες παραλίες» είναι κοινόχρηστος, ενώ τα υπόλοιπα τμήματα του παλαιού αιγιαλού επανέρχονται στην ιδιωτική περιουσία του Δημοσίου και άρα θα μπορούν να αξιοποιούνται από την ΕΤΑΔ για ήπιες χρήσεις εφόσον είναι εφικτό.

Στην ίδια κατεύθυνση λειτουργεί και σειρά υποχρεώσεων που τίθενται προς τους παραχωρησιούχους, όπως ο τακτικός καθαρισμός της παραλίας, η εγκατάσταση υποδομών υγιεινής για τους λουόμενους, η απομάκρυνση του εξοπλισμού στη λήξη της θερινής περιόδου καθώς και στη λήξη της σύμβασης παραχώρησης.

4.Πώς διασφαλίζεται η επέκταση των ελέγχων με αξιοποίηση της σύγχρονης τεχνολογίας;

Αξιοποιούνται δύο νέα εργαλεία. Το πρώτο είναι η ψηφιακή εφαρμογή μέσω της οποίας οι πολίτες θα μπορούν να υποβάλλουν απευθείας καταγγελίες για όποια παράβαση διαπιστώνουν, η οποία μπορεί να σχετίζεται από την κατάληψη της παραλίας μέχρι την μη εκπλήρωση των νέων υποχρεώσεων που θέτει η νομοθεσία από εδώ και στο εξής για τους παραχωρησιούχους για ελεύθερους χώρους, καθαριότητα, εγκαταστάσεις εξυπηρέτησης των λουόμενων και ασφάλειας. Το δεύτερο είναι οι έλεγχοι που θα πραγματοποιούνται χωρίς την επιτόπια παρουσία των ελεγκτών, μέσω drones και δορυφορικών λήψεων, με αποτέλεσμα να εποπτεύονται ευρύτερες περιοχές. Στόχος της κυβέρνησης είναι η συμμόρφωση και όχι η επιβολή ποινών, όμως σε κάθε παρανομία θα επιβάλλονται αυστηρές κυρώσεις. Πέραν αυτών, ο ελεγκτικός μηχανισμός ενισχύεται με μεικτά κλιμάκια ελέγχου στελεχών της Κτηματικής Υπηρεσίας του Δημοσίου, της ΕΛΑΣ, της ΑΑΔΕ, των Δήμων, Εισαγγελικών Αρχών, με επικεφαλής εισαγγελέα ή στέλεχος της Κτηματικής Υπηρεσίας του Δημοσίου.

5.Πόσο αυστηρότερες γίνονται οι ποινές για τους παραβάτες;

Τα πρόστιμα αυστηροποιούνται σημαντικά και θα βεβαιώνονται άμεσα μέσω της ΑΑΔΕ. Συγκεκριμένα:

Σε περίπτωση αυθαίρετης κατάληψης παραλίας- χωρίς δηλαδή σύμβαση παραχώρησης- θα επιβάλλεται πρόστιμο 4πλάσιο του ανταλλάγματος που θα κατέβαλλε η επιχείρηση εάν είχε σύμβαση παραχώρησης με βάση το ελάχιστο τίμημα που προβλέπει το νέο πλαίσιο. Το ίδιο (4πλάσιο του κανονικού ανταλλάγματος) είναι το πρόστιμο αν υπάρχει σύμβαση παραχώρησης αλλά γίνεται υπέρβαση του παραχωρουμένου χώρου. Και στις δύο περιπτώσεις εκδίδεται πράξη άμεσης απομάκρυνσης εντός 48 ωρών των στοιχείων που έχουν τοποθετηθεί. Επιπλέον, αν δεν υπάρχει σύμβαση παραχώρησης, εκδίδεται διαταγή σφράγισης και διακοπής λειτουργίας της επιχείρησης που υλοποιείται εντός 24 ωρών. Οι δαπάνες τόσο για την κατεδάφιση όσο και για την απομάκρυνση του εξοπλισμού βαρύνουν τον υπαίτιο.

6.Πέρυσι παρατηρήθηκε ωστόσο το φαινόμενο να επιστρέφουν οι ξαπλώστρες μόλις έφευγαν οι ελεγκτές. Πώς θα διασφαλίσετε ότι δεν θα επαναληφθεί εφέτος;

Αναφέρθηκαν ήδη τα εργαλεία με τα οποία πολλαπλασιάζονται οι έλεγχοι (μεικτά κλιμάκια ελεγκτών, drones, application για υποβολή καταγγελιών από τους πολίτες), όπως και η αυστηροποίηση των ποινών. Επιπλέον:

-Αν η παράβαση είναι εκτεταμένη, ακόμη και αν υπάρχει σύμβαση παραχώρησης, θα επιβάλλεται οριστική σφράγιση της επιχείρησης. Αν ο παραβάτης δεν απομακρύνει τις εγκαταστάσεις εντός 48 ωρών, θα το κάνει ο Δήμος και θα χρεώνει τις σχετικές δαπάνες στον παραβάτη.

-Για εκείνους που τιμωρούνται ως υπότροποι θα προβλέπεται αποκλεισμός από νέες παραχωρήσεις.

Σε περίπτωση λειτουργίας επιχείρησης παρά τη σφράγιση, εφαρμόζεται για οποιονδήποτε βρεθεί εντός του χώρου που έχει σφραγισθεί, το άρθρο 178 του Ποινικού Κώδικα περί παραβίασης σφραγίδων που έθεσε η Αρχή, το οποίο προβλέπει φυλάκιση έως ένα έτος ή χρηματική ποινή.

7.Ποιες υποχρεώσεις αναλαμβάνουν οι παραχωρησιούχοι διά του νόμου;

Θεσπίζονται νέες υποχρεώσεις για τους παραχωρησιούχους οι οποίοι θα πρέπει:

α) Να διασφαλίζουν την ελεύθερη, απρόσκοπτη και ασφαλή διέλευση του κοινού στον αιγιαλό και την παραλία, μεριμνώντας ιδιαίτερα για την πρόσβαση ΑμεΑ και ατόμων με κινητικά προβλήματα.

β) Να περιορίζουν την ανάπτυξη των ομπρελών, ξαπλωστρών και θαλάσσιων μέσων αναψυχής σε ποσοστό του εμβαδού της παραχωρούμενης έκτασης που δεν υπερβαίνει το 60% ή 30% αν πρόκειται για παραλίες σε περιοχές Natura ώστε να διασφαλίζεται η ελεύθερη διέλευση του κοινού κάθετα και παράλληλα προς τη θάλασσα και να διατηρούν ελεύθερη ζώνη από την ακτογραμμή πλάτους τουλάχιστον τεσσάρων μέτρων,

γ) Να διατηρούν καθημερινά καθαρό τον παραχωρούμενο χώρο αιγιαλού και παραλίας,

δ) Να αναρτούν σε εμφανές σημείο στον αιγιαλό ή την παραλία πινακίδα με τις συντεταγμένες της παραχώρησης, τον αριθμό απόφασης παραχώρησης, τα δικαιώματα και τις υποχρεώσεις του κοινού και του παραχωρησιούχου, καθώς και QR code μοναδικού για κάθε παραχώρηση

ε) Να τοποθετούν κινητά στοιχεία (π.χ. ντους, αποδυτήρια), για την εξυπηρέτηση του κοινού.

στ) Να φροντίζουν για την διατήρηση της ισορροπίας του οικοσυστήματος του παραχωρούμενου χώρου, όπως με την διατήρηση της μορφολογίας της ακτής και της ακτογραμμής,

ζ) Να διασφαλίζουν την παρουσία ναυαγοσώστη και την εγκατάσταση sea tracks, αν η υποχρέωση αυτή δεν καλύπτεται από τον οικείο δήμο,

η) Να αφαιρούν τον εξοπλισμό (ομπρέλες κλπ.) στη λήξη της περιόδου χρήσης όπως και στη λήξη της παραχώρησης και να παραδίδουν τον χώρο στην αρχική κατάσταση.

Αυτές είναι οι ελάχιστες υποχρεώσεις που τίθενται από τον νόμο. Στη διακήρυξη μπορεί να προβλέπονται επιπλέον υποχρεώσεις του παραχωρησιούχου για την προστασία, διατήρηση και ανάπτυξη του παραχωρούμενου αιγιαλού και παραλίας και την ενίσχυση της κοινοχρησίας.

Οι υποχρεώσεις αυτές θα επεκταθούν σταδιακά (καθώς λήγουν οι παλιές συμβάσεις) στο σύνολο των παραχωρήσεων στο βαθμό που δεν προβλέπονται ήδη από τις υφιστάμενες συμβάσεις.

8.Πώς μπορεί ένας πολίτης να διαπιστώσει αν κάποιος παραχωρησιούχος παραβιάζει τη σύμβαση (ή δεν έχει καθόλου) και πού θα κάνει καταγγελία;

Μία από τις υποχρεώσεις που προβλέπονται για τους παραχωρησιούχους είναι η ανάρτηση πινακίδας με την έκταση και τα λοιπά χαρακτηριστικά της παραχώρησης. Στην πινακίδα θα υπάρχει και QR code, μοναδικό για κάθε παραχώρηση που θα παραπέμπει σε πλατφόρμα υποδοχής καταγγελιών του υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών. Το κάθε QR-code θα αναρτάται στην ιστοσελίδα της Κτηματικής Υπηρεσίας Δημοσίου, του οικείου Δήμου καθώς και του υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών. Σκανάροντας το QR-code με την ειδική εφαρμογή (application) που θα διατίθεται δωρεάν, κάθε πολίτης θα μπορεί να δει το διάγραμμα του παραχωρούμενου αιγιαλού και να υποβάλει άμεσα καταγγελία αν διαπιστώσει υπέρβαση της παραχώρησης. Η εφαρμογή θα παρέχει τη δυνατότητα για άμεση αποστολή καταγγελίας και σε περίπτωση που δεν υπάρχει σήμανση επί του αιγιαλού ή της παραλίας. Αν δεν υπάρχει πινακίδα, ο πολίτης αντιλαμβάνεται άμεσα ότι η κατάληψη είναι αυθαίρετη.

9.Τι γίνεται με τις επιχειρήσεις (ταβέρνες, ξενοδοχεία κ.λπ.) που γειτνιάζουν με τις παραλίες;

Οι επιχειρήσεις αυτές μπορούν εφόσον το ζητήσουν να αναλάβουν την εκμετάλλευση της παραλίας με την οποία συνορεύουν. Μεταξύ των παραχωρήσεων θα πρέπει να υπάρχει ελεύθερη ζώνη πλάτους συνολικά 6 μέτρων (3 μέτρα σε κάθε πλευρά) για την ελεύθερη πρόσβαση του κοινού. Επίσης επισημαίνεται ότι ο περιορισμός που προβλέπει ότι τουλάχιστον το 50 % της παραλίας πρέπει να είναι ελεύθερο ισχύει παντού, και για τις παραλίες όπου υπάρχουν συνεχόμενες όμορες επιχειρήσεις.

Παράλληλα δημιουργείται one stop shop για τις περιπτώσεις που μεταξύ επιχείρησης και αιγιαλού παρεμβάλλεται ακίνητο που ανήκει στην ΕΤΑΔ. Ο ενδιαφερόμενος θα λαμβάνει μία ενιαία παραχώρηση από την Κτηματική Υπηρεσία του Δημοσίου που θα περιλαμβάνει και την έκταση της ΕΤΑΔ σε συνέχεια σύμφωνης γνώμης της εντός σύντομης προθεσμίας.

10.Από πότε θα εφαρμοστεί το νέο πλαίσιο; Θα ισχύσει και για τις υφιστάμενες συμβάσεις;

Όλοι οι νέοι διαγωνισμοί που θα γίνονται από φέτος για παραχωρήσεις θα διεξαχθούν με το νέο σύστημα και θα προβλέπουν το νέο πλαίσιο υποχρεώσεων και κυρώσεων. Για το λόγο αυτό άλλωστε ενώ προβλέπεται ότι οι διαγωνισμοί πρέπει να ολοκληρώνονται μέχρι τις 31 Μαρτίου κάθε έτους ώστε να υπάρχει χρόνος προετοιμασίας ενόψει της τουριστικής περιόδου, κατ’ εξαίρεση για την πρώτη εφαρμογή της νέας νομοθεσίας φέτος η προθεσμία είναι έως τις 15 Μαΐου.

Δεν θίγονται οι όροι των συμβάσεων παραχώρησης που έχουν ήδη συναφθεί και είναι σε ισχύ, αλλά θα ισχύει η νέα επιβολή των διοικητικών μέτρων και κυρώσεων.